Эўрапейскі Зьвяз

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be-tarask">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікіпэдыя</sitename>
    <dbname>be_x_oldwiki</dbname>
    <base>https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мэдыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Спэцыяльныя</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Абмеркаваньне</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Гутаркі ўдзельніка</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікіпэдыя</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Абмеркаваньне Вікіпэдыі</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Абмеркаваньне файла</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Абмеркаваньне MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблён</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Абмеркаваньне шаблёну</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Дапамога</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Абмеркаваньне дапамогі</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Абмеркаваньне катэгорыі</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Партал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Абмеркаваньне парталу</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Абмеркаваньне модулю</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Эўрапейскі Зьвяз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1141</id>
    <revision>
      <id>2676874</id>
      <parentid>2669517</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T19:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Deminly</username>
        <id>88990</id>
      </contributor>
      <comment>Eŭrapiejski Źviaz</comment>
      <origin>2676874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44113" sha1="tgo8xleilgbdw0m63aqjh33dsewt6ue" xml:space="preserve">{{Краіна2|Лацінка=Eŭrapiejski Źviaz}}
'''Эўрапе́йскі Зьвяз''' (Эўразьвя́з), часам '''Эўрапейская [[Унія]]''' (Эўраунія) — эканамічнае і палітычнае аб’яднаньне краінаў [[Эўропа|Эўропы]], у якое цяпер уваходзяць 27 дзяржаваў кантынэнту.

Зьвяз накіраваны на рэгіянальную інтэграцыю, зьвяз быў юрыдычна замацаваны [[Маастрыхцкая дамова|Маастрыхцкай дамовай]] у 1992 годзе на прынцыпах [[Эўрапейскія супольнасьці|Эўрапейскіх супольнасьцяў]]&lt;ref&gt;[http://europa.eu/legislation_summaries/economic_and_monetary_affairs/institutional_and_economic_framework/treaties_maastricht_en.htm «Treaty of Maastricht on European Union»]. Europa portal.&lt;/ref&gt;. Агульнае насельніцтва ЭЗ складае 500 млн чалавек&lt;ref&gt;[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&amp;language=en&amp;pcode=tps00001&amp;tableSelection=1&amp;footnotes=yes&amp;labeling=labels&amp;plugin=1 Total population as of 1 January]. Eurostat.&lt;/ref&gt;, што прыкладна адпявядае 7,3% насельніцтву ўсёй [[Зямля|плянэты]].

З дапамогай стандартызаванай сыстэмы законаў, якія дзейнічаюць ва ўсіх краінах зьвяза, быў створаны агульны рынак&lt;ref&gt;[http://ec.europa.eu/internal_market/index_en.htm «European Commission: Internal Market»]. European Commission.&lt;/ref&gt;, які гарантуе свабодны рух людзей, тавараў, [[капітал]]у і паслуг&lt;ref&gt;[http://europa.eu/pol/singl/index_en.htm «Activities of the European Union: Internal Market»]. European Commission.&lt;/ref&gt;, уключаючы адмену [[пашпарт]]нага кантролю ў межах [[Шэнгенская зона|Шэнгенскай зоны]], у якую ўваходзяць як краіны-сябры, гэтак і іншыя эўрапейскія дзяржавы&lt;ref&gt;[http://ec.europa.eu/home-affairs/policies/borders/borders_schengen_en.htm Schengen area]. European Commission.&lt;/ref&gt;. Эўразьвяз прымае законы (дырэктывы, [[заканадаўчы акт|заканадаўчыя акты]] і пастановы) у сфэры [[правасудзьдзе|правасудзьдзя]] і ўнутраных справаў, а таксама выпрацоўвае агульную палітыку ў галіне [[Гандаль|гандлю]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110829003408/http://europa.eu/legislation_summaries/glossary/ «Common commercial policy»]. Glossary.&lt;/ref&gt;, [[сельская гаспадарка|сельскай гаспадаркі]], [[рыбалоўства]]&lt;ref&gt;[https://www.webcitation.org/617OFz7VC?url=http://consilium.europa.eu/showPage.aspx?id=414 «Consilium: Agriculture and Fisheries»]. Consilium.&lt;/ref&gt; і рэгіянальнага разьвіцьця&lt;ref&gt;[http://europa.eu/pol/reg/index_en.htm Activities of the European Union: Regional Policy]. European Commission.&lt;/ref&gt;. 19 краінаў зьвяза ўвялі ў зварот адзіную валюту, [[эўра]], утварыўшы [[эўразона|эўразону]].

Зьяўляючыся суб’ектам міжнароднага публічнага права, Эўразьвяз мае паўнамоцтвы на ўдзел у міжнародных адносінах і складаньне міжнародных дамоваў&lt;ref&gt;Aurel Sari. [http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1317669 «The Conclusion of International Agreements by the European Union in the Context of the ESDP»]. International and Comparative Law Quarterly&lt;/ref&gt;. Сфармаваная агульная зьнешняя палітыка і палітыка бясьпекі, якая прадугледжвае правядзеньне ўзгодненай зьнешняй і абароннай палітыцы. Па ўсім сьвеце заснаваны сталыя дыпляматычныя місіі ЭЗ, дзейнічаюць прадстаўніцтвы ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў]], [[Сусьветная гандлёвая арганізацыя|СГА]], [[Група Васьмі|Вялікай васьмёрцы]] і [[Група дваццаці|Групе дваццаці]]. Дэлегацыі ЭЗ узначальваюцца амбасадарамі ЭЗ.

ЭЗ зьяўляецца міжнароднаем утварэньнем (міжнароднай арганізацыяй)&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=Gabel, Matthew J.|загаловак=European Union|праект=Encyclopedia Britannica|дата публікацыі=24 лютага 2026|url=https://www.britannica.com/topic/European-Union|дата=25 лютага 2026}}&lt;/ref&gt;. У пэўных галінах рашэньні прымаюцца незалежнымі наднацыянальнымі інстытутамі, а ў іншых — ажыцьцяўляюцца з дапамогай перамоваў паміж дзяржавамі-чальцамі зьвязу. Найбольш важнымі інстытутамі ЭЗ зьяўляюцца [[Эўрапейская камісія]], [[Рада Эўрапейскага зьвязу]], [[Эўрапейская Рада]], [[Суд Эўрапейскага зьвязу]] і [[Эўрапейскі цэнтральны банк]]. [[Эўрапейскі парлямэнт]] абіраецца кожныя пяць гадоў грамадзянамі ЭЗ.

== Гісторыя ==
[[Файл:EC-EU-enlargement animation.gif|міні|300пкс|зьлева|Гісторыя зьменаў межаў зьвязу.]]
Пасьля [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] рух да эўрапейскай інтэграцыі пачаў разглядацца многімі палітыкамі як уцёкі ад скрайніх формаў [[нацыяналізм]]у, якія абрынуліся на кантынэнт&lt;ref&gt;[http://www.cvce.eu/obj/die_politischen_folgen-de-bafcfa2d-7738-48f6-9b41-3201090b67bb.html The political consequences]. CVCE.&lt;/ref&gt;. У годзе 1948 на Гаагаўскім кангрэсе былі створаныя [[Эўрапейскі фэдэральны рух]] і [[Каледж Эўропы]], месца, дзе будучыя лідэры Эўропы маглі жыць і навучацца разам. У 1952 годзе ўступіла ў сілу [[Парыская дамова]], якая была падпісаная яшчэ ў 1951 годзе, паводле якой было створанае [[Эўрапейскае аб’яднаньне вугалю і сталі|Эўрапейскае аб’яднаньне вугалю й сталі]], што было абвешчана першым крокам у фэдэралізацыі Эўропы. Галоўнай мэтай стварэньня гэтага аб’яднаньня была ліквідацыя магчымасьці пачатку войнаў паміж дзяржавамі-чальцамі шляхам аб’яднаньня нацыянальнай [[цяжкая прамысловасьць|цяжкай прамысловасьці]] кожнай з краінаў у адну агульную&lt;ref&gt;[http://europa.eu/abc/symbols/9-may/decl_en.htm Declaration of 9 May 1950]. European Commission.&lt;/ref&gt;. Сябрамі й заснавальнікамі супольнасьці сталі [[Бэльгія]], [[Францыя]], [[Нямеччына|ФРН]], [[Італія]], [[Люксэмбург]] і [[Нідэрлянды]].

У 1957 годзе шэсьць краінаў-заснавальніцаў падпісалі [[Рымскі дагавор]], што прывяло да павелічэньня раней існага супрацоўніцтва ў рамках Эўрапейскага аб’яднаньня вугалю і сталі (ЭАВС). Паводле дамовы была створана [[Эўрапейская эканамічная супольнасьць]] (ЭЭС), якая была накіравана на стварэньне мытнага зьвязу. У той жа дзень было падпісана пагадненьне аб стварэньні [[Эўрапейская супольнасьць па атамнай энэргіі|Эўрапейскай супольнасьць па атамнай энэргіі]] (Эўратам) для супрацоўніцтва ў разьвіцьці [[ядзерная энэргетыка|ядзернай энэргетыкі]]. Абодве дамовы ўступілі ў сілу ў 1958 годзе&lt;ref&gt;[http://europa.eu/about-eu/eu-history/1945-1959/index_en.htm A peaceful Europe — the beginnings of cooperation]. European Commission.&lt;/ref&gt;. У 1992 годзе паводле Маастрыхсцкай дамовы 15 удзельніцаў Эўразьвязу істотна падвысілі палітычны статус свайго аб’яднаньня, пагадзіўшыся праводзіць агульную абаронную, фінансавую й эканамічную палітыку. Базавая структура Эўразьвязу ўключае ў сябе [[Эўракамісія|Эўракамісію]] (своеасаблівая Рада міністраў), эўрапейскі парлямэнт і суд. Асноўныя кіраўнічыя структуры Эўразьвязу знаходзяцца ў [[Брусэль|Брусэлі]].

У 1973 годзе да Зьвязу далучыліся [[Вялікабрытанія]], [[Данія]] й [[Ірляндыя]]. У 1981 годзе — [[Грэцыя]]. [[Грэнляндыя]], якая атрымала пэўны сувэрэнітэт ад [[Данія|Даніі]] у 1979 годзе, пакінула Эўразьвяз у 1985 годзе па правядзеньні рэфэрэндуму. У 1986 годзе да Зьвязу далучыліся [[Гішпанія]] й [[Партугалія]]. У 1995 годзе чальцамі ЭЗ сталі [[Аўстрыя]], [[Фінляндыя]], [[Швэцыя]]. 1 траўня 2004 году да Эўразьвязу далучыліся яшчэ 10 новых сябраў: [[Вугоршчына]], [[Кіпр]], [[Латвія]], [[Летува]], [[Мальта]], [[Польшча]], [[Славаччына]], [[Славенія]], [[Чэхія]] й [[Эстонія]]. Па стане на 1 студзеня 2007 году [[Румынія]] й [[Баўгарыя]] сталі сябрамі ЭЗ. У тым жа годзе, Славенія прыняла [[эўра]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070615031714/http://europa.eu/abc/history/2000_today/index_en.htm A decade of further expansion]. Europa web portal.&lt;/ref&gt;. У 2008 годзе на адзіную эўрапейскую валюту перайшлі Кіпр і Мальта, Славаччына — у 2009 годзе, Эстонія — 2011 годзе й Латвія — у 2014 годзе. У чэрвені 2009 году адбыліся [[Выбары ў Эўрапарлямэнт 2009 году|выбары ў Эўрапейскі парлямэнт]], што прывяло да стварэньня другога кабінэту міністраў [[Жузэ Мануэл Барозу|Жузэ Барозу]]. Да ліпеня 2009 году афіцыйную заяўку на ўступ накіравала [[Ісьляндыя]], але з тых часоў перамовы былі прыпыненыя.

1 сьнежня 2009 году была ратыфікавана [[Лісабонская дамова]], згодга зь якой трансфармацыі падвяргаліся многія аспэкты ЭЗ. У прыватнасьці, дамова зьмяніла прававую структуру ЭЗ, сыстэма з [[тры слупы Эўрапейскага Зьвязу|трох слупоў Эўрапейскага Зьвязу]] была замененая на адзіную сыстэму, згодна зь якой Зьвяз існуе як адзіны суб’ект [[міжнароднае права|міжнароднага права]]. Была створана адмысловая пасада [[Прэзыдэнт Эўрапейскай рады|прэзыдэнта Эўрапейскай рады]], першым якую заняў [[Гэрман ван Рампёй]], а таксама пашыраны паўнамоцтвы [[Вярхоўны прадстаўнік зьвязу ў пытаньнях замежных справаў і палітыкі бясьпекі|вярхоўнага прадстаўніка зьвязу ў пытаньнях замежных справаў і палітыкі бясьпекі]]. Гэтую пасаду на сёньня займае [[Кэтрын Эштан]]&lt;ref&gt;[http://arquivo.pt/wayback/20160515055515/http://government.zdnet.com/?p=6266 European Parliament announces new President and Foreign Affairs Minister].&lt;/ref&gt;.

У 2012 годзе Эўрапейскі Зьвяз атрымаў [[Нобэлеўская прэмія міру|Нобэлеўскую прэмію міру]] за ўнёсак у разьвіцьцё міру і замірэньня, дэмакратыі і правоў чалавека ў Эўропе&lt;ref&gt;[http://www.nytimes.com/2012/10/13/world/nobel-peace-prize.html?_r=0 Nobel Committee Awards Peace Prize to E.U.] New York Times&lt;/ref&gt;. Па стане на 1 ліпеня 2013 году [[Харватыя]] стала 28-м чальцом ЭЗ&lt;ref&gt;[http://www.svaboda.org/content/article/25031990.html Харватыя сьвяткуе ўступ у Эўразьвяз]. Радыё Свабода&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-22218640 Croatia: From isolation to EU membership]. BBC News.&lt;/ref&gt;. [[Выбары ў Эўрапарлямэнт 2014 году|8-я выбары]] ў [[Эўрапейскі парлямэнт|Эўрапарлямент]], якія прайшлі ў траўні 2014 году, паказалі рост [[эўраскептыцызм]]у. Бягучыя кандыдаты на ўступленьне ў Эўразьвяз: [[Турэччына]], [[Сэрбія]] й [[Паўночная Македонія]].

З пачаткам 2010-х гадоў згуртаванасьць Эўрапейскага Зьвязу была правераная некалькімі пытаньнямі, у тым ліку пазыковым крызісам у некаторых краінах эўразоны, узмацненьнем міграцыі з Афрыкі і Азіі і выхадам Вялікабрытаніі з ЭЗ&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/politics/eu_referendum/results EU Referendum Result]. BBC.&lt;/ref&gt;. У сьнежні 2013 году амэрыканскае рэйтынгавае агенцтва «[[Стандарт і Пуэр]]» ([[Нью-Ёрк]]) панізіла рэйтынг Эўразьвязу з найвышэйшага ўзроўню «ААА» да «АА+» у сувязі са зьмяншэньнем [[Крэдытаздольнасьць|крэдытаздольнасьці]] 28 дзяржаваў-удзельніц ЭЗ і аслабленьнем гаспадарчых узаемасувязяў між імі&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=|загаловак=«Стандарт і Пуэр» пазбавіла ЭЗ найвышэйшага крыдэтнага рэйтынгу|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=21 сьнежня 2013|нумар=[https://zviazda.by/be/number/gazeta-pdf-241-27606-ot-21122013 241 (27606)]|старонкі=[https://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2013/12/1387610878_1.pdf 1]|issn=1990-763x}}&lt;/ref&gt;. У 2016 годзе ў Вялікабрытаніі адбыўся рэфэрэндум аб ейным чалецтве ў Эўрапейскім Зьвязе, на якім 51,9% удзельнікаў прагаласавалі за выхад краіны са зьвязу. Вялікабрытанія афіцыйна паведаміла Эўрапейскую раду аб сваім рашэньні пакінуць зьвязу 29 сакавіка 2017 году, распачаўшы фармальную працэдуру выхаду. Аднак, выхад адбыўся толькі 31 студзеня 2020 году, хаця большасьць абласьцей заканадаўства ЭЗ па-ранейшаму будуць прымяняцца да Вялікабрытаніі на працягу пераходнага пэрыяду, які скончыцца не раней за канец 2020 году&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2020/01/31/world/europe/brexit-britain-leaves-EU.html At the Stroke of Brexit, Britain Steps, Guardedly, Into a New Dawn]. The New York Times.&lt;/ref&gt;.

== Палітыка ==
{{Асноўны артыкул|Эўрапейскі парлямэнт}}
[[Файл:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|thumb|Эўрапейская камісія]]
Эўрапейскі зьвяз мае сем асноўных установаў, як то [[Эўрапейскі парлямэнт]], [[Рада Эўрапейскага зьвязу]], [[Эўрапейская камісія]], [[Эўрапейская рада]], [[Эўрапейскі цэнтральны банк]], [[Суд Эўрапейскага зьвязу]] і [[Эўрапейская падліковая палата]]. Заканадаўчае права зь іх маюць Эўрапейскі парлямэнт, які непасрэдна абіраецца дзяржавамі Эўрапейскага зьвязу, і Рада Эўрапейскага зьвязу, у якую ўваходзяць міністры ўрадаў усіх сябраў зьвязу. Выканаўчыя функцыі ўскладзены на Эўрапейскую камісію і ў абмежаваным аб’ёме на Эўрапейскую раду (ня блытаць з вышэйзгаданай Радай Эўрапейскага зьвязу). Грашова-крэдытная палітыка ў [[эўразона|эўразоне]] рэгулюецца Эўрапейскі цэнтральным банкам. Тлумачэньне і прымяненьне права ЭЗ забясьпечваецца Судом Эўрапейскага зьвязу. Бюджэт ЭЗ старанна правяраецца падліковай палатай, якая таксама называецца Эўрапейскім судом аўдытараў. Існуюць таксама шэраг дапаможных органаў, якія кансультуюць ЭЗ або працуюць у пэўнай вобласьці.

=== Дзяржавы-сябры ===
{{Асноўны артыкул|Сьпіс краінаў Эўрапейскага Зьвязу}}
Праз пасьлядоўнае павелічэньне Эўрапейскі зьвяз вырас з шасьці краінаў-заснавальнікаў ([[Бэльгія]], [[Францыя]], [[Нямеччына|Заходняя Нямеччына]], [[Італія]], [[Люксэмбург]] і [[Нідэрлянды]]) да цяперашніх 28 краінаў. Дзяржавы, якія маюць далучыцца да Зьвязу і стаць удзельнікам устаноўчых дамоваў, атрымліваюць некаторыя прывілеі і абавязацельствы сяброўства ў ЭЗ. Гэта цягне за сабой частковае дэлегаваньне сувэрэнітэту інстытутаў у абмен на прадстаўніцтва ў гэтых установах. Гэтая практыка, часьцяком згадваецца як «аб’яднаньне сувэрэнітэтаў»&lt;ref&gt;[http://www.answers.com/topic/pooled-sovereignty Answers — The Most Trusted Place for Answering Life’s Questions]. Answers.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090601191547/http://europa.eu/institutions/index_en.htm EU institutions and other bodies]. Europa.&lt;/ref&gt;.

Для таго, каб стаць сябрам, краіна павінна адпавядаць [[Капэнгагенскія крытэры|Капэнгагенскім крытэрам]], вызначаным на нарадзе 1993 году Эўрапейскай радай у [[Капэнгаген]]е. Такія краіны павінны мець стабільную дэмакратыю, паважаць [[правы чалавека]] і вяршэнства закону, дзе функцыянуе [[рынкавая эканоміка]]. Таксама краіна павінна прыняцт абавязацельства сяброўства, у тым ліку заканадаўства ЭЗ. Ацэнка выкананьня краіны крытэраў зьяўляецца адказнасьцю Эўрапейскай рады&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070705172736/http://europa.eu/scadplus/glossary/accession_criteria_copenhague_en.htm Accession criteria (Copenhagen criteria)]. Europa web portal&lt;/ref&gt;. [[Лісабонская дамова]], між тым, зараз утрымлівае пункт у адпаведнасьці з артыкулам 50, які прадугледжвае выхад краіны-чаьца з ЭЗ.

На сёньня маюцца чатыры краіны, якія складаюць [[Эўрапейская асацыяцыя вольнага гандлю|Эўрапейскую асацыяцыю вольнага гандлю]] (ЕАСГ), якія не зьяўляюцца сябрамі ЭЗ, але часткова прынялі правілы ЭЗ: [[Ісьляндыя]], [[Ліхтэнштайн]] і [[Нарвэгія]], якія зьяўляюцца часткай адзінага рынку ў рамках [[Эўрапейская эканамічная зона|Эўрапейскай эканамічнай зоны]], і [[Швайцарыя]], якая мае аналягічныя сувязі праз двухбаковыя дамовы&lt;ref&gt;[http://eeas.europa.eu/switzerland/index_en.htm The EU’s relations with Switzerland]. Europa web portal&lt;/ref&gt;. Адносіны малых эўрапейскіх краінаў, то бок [[Андора|Андоры]], [[Манака]], [[Сан-Марына]] і [[Ватыкан]]у, уключаюць выкарыстаньне імі эўра і сувязі ў іншых галінах супрацоўніцтва&lt;ref&gt;[http://ec.europa.eu/economy_finance/euro/world/outside_euro_area/index_en.htm Use of the euro in the world]. Europa web portal&lt;/ref&gt;.

&lt;imagemap&gt;File:Member States of the European Union (polar stereographic projection) EN.svg|lang=be-tarask|650px|цэнтар|Мапа зь дзяржавамі-сябрамі Эўрапейскага Зьвязу
poly 261 28 273 39 279 59 284 61 286 66 271 97 275 105 275 116 284 122 308 111 320 83 308 75 310 71 302 60 305 54 297 46 298 36 290 32 291 16 282 16 277 22 280 28 275 33 270 32 264 26 [[Фінляндыя]]
poly 260 29 259 38 252 37 252 42 248 41 244 54 238 64 238 72 235 77 237 83 226 83 223 100 227 106 230 111 227 115 229 121 223 127 220 141 229 160 227 163 231 173 238 171 238 168 242 164 250 164 254 135 261 130 262 117 252 115 257 93 270 83 271 66 279 59 273 39 [[Швэцыя]]
poly 312 142 307 131 311 123 294 123 279 132 280 142 290 137 295 138 304 141 [[Эстонія]]
poly 310 164 319 155 318 148 313 142 295 140 298 153 288 149 282 142 277 161 295 158 [[Латвія]]
poly 288 180 295 184 301 184 309 178 307 170 312 168 308 162 294 157 279 161 279 174 289 174 [[Летува]]
poly 300 198 294 182 290 180 270 183 265 184 264 179 250 182 248 186 238 190 238 197 234 199 239 203 241 223 249 225 251 229 255 226 261 230 265 232 268 235 270 237 273 235 276 240 281 237 283 237 289 236 296 242 297 239 297 234 301 223 305 222 304 217 301 214 296 201 [[Польшча]]
poly 254 250 257 245 261 244 269 236 272 235 276 240 279 238 289 235 297 243 274 250 269 253 269 257 259 254 [[Славаччына]]
poly 299 251 291 245 270 252 269 257 258 252 249 268 254 271 260 279 268 278 275 274 290 272 294 258 [[Вугоршчына]]
poly 355 291 354 280 361 274 355 269 349 272 346 270 343 259 332 248 330 243 328 242 324 247 314 250 312 248 301 250 294 255 292 265 288 271 282 274 288 281 293 284 293 288 296 290 302 287 301 291 308 294 308 297 317 297 322 297 329 295 339 287 347 288 [[Румынія]]
poly 309 327 312 322 309 318 305 316 305 310 308 305 302 298 304 294 309 295 310 298 328 297 340 287 354 291 350 297 352 301 348 304 355 309 348 314 347 311 340 316 339 317 339 321 329 324 323 321 316 325 [[Баўгарыя]]
poly 308 383 305 376 306 374 293 368 294 359 289 351 289 344 294 339 295 333 301 332 304 328 310 326 317 326 322 322 329 325 340 321 340 316 342 319 340 328 328 329 320 331 325 335 339 340 336 342 348 344 350 348 347 358 344 353 348 352 349 348 343 347 345 344 334 341 335 338 328 335 317 341 313 337 311 342 320 350 332 359 339 365 358 359 340 377 331 380 335 376 337 378 342 373 340 370 345 372 353 362 337 366 328 363 327 367 320 367 326 372 319 374 320 382 334 393 355 393 372 372 372 378 368 383 368 377 364 384 365 390 361 387 355 396 340 400 339 395 329 397 329 393 332 392 320 380 314 384 311 378 [[Грэцыя]]
poly 419 384 415 381 421 378 421 373 428 371 435 365 430 374 434 376 424 383 [[Кіпр]]
poly 236 248 224 238 221 231 225 227 236 221 240 220 249 225 254 226 260 231 266 230 267 236 261 243 249 245 244 243 [[Чэхія]]
poly 198 263 201 257 204 260 207 258 213 260 224 255 233 248 238 248 241 244 245 244 248 246 255 246 253 250 256 254 250 265 249 268 238 272 229 271 220 268 218 263 210 264 208 266 [[Аўстрыя]]
poly 249 267 253 273 242 279 244 284 236 282 230 281 227 277 229 271 238 272 [[Славенія]]
poly 179 298 180 293 174 292 176 287 173 283 178 282 178 278 176 275 181 274 185 273 189 269 189 273 195 273 197 269 199 272 204 269 207 267 210 265 218 263 220 269 230 271 226 281 219 283 222 289 219 290 220 297 231 304 236 319 247 323 253 325 250 327 274 341 273 349 269 341 260 341 257 348 262 355 261 358 257 360 257 364 251 371 248 369 244 377 244 378 244 386 237 386 237 383 230 381 222 375 219 376 219 370 226 368 238 370 245 367 250 365 253 358 248 346 246 347 241 342 241 341 237 340 234 336 230 332 224 331 184 357 181 355 183 343 182 333 185 333 190 329 193 330 196 339 194 340 193 352 224 331 211 317 209 317 203 309 204 308 202 298 190 292 184 297 [[Італія]]
rect 224 394 251 405 [[Мальта]]
poly 14 333 21 334 24 337 27 339 29 333 36 329 33 325 40 319 39 311 43 312 49 298 57 295 54 292 55 289 43 284 42 281 39 280 36 291 36 292 19 313 24 314 20 317 23 318 19 324 19 327 [[Партугалія]]
poly 41 358 38 355 35 355 37 345 32 338 28 338 29 333 37 329 33 326 39 319 39 311 42 312 49 300 56 295 55 292 54 290 43 283 39 280 42 270 39 269 45 266 50 268 51 264 58 266 69 274 71 272 80 279 89 280 95 283 99 287 102 287 114 299 119 301 120 298 124 301 124 304 127 305 135 308 140 309 140 314 145 339 140 337 133 343 126 339 116 349 113 342 120 345 128 337 132 335 136 338 143 335 139 312 136 316 131 317 128 317 114 320 116 322 104 331 100 338 106 345 98 346 92 353 92 356 85 354 76 361 73 357 71 361 66 357 53 354 53 357 46 355 [[Гішпанія]]
poly 100 286 111 297 118 300 119 298 126 302 128 302 128 305 139 307 140 301 144 298 152 296 155 300 157 298 165 304 169 305 189 328 195 318 195 306 192 312 188 311 187 327 170 305 178 298 180 294 173 292 176 288 174 284 179 281 176 276 179 272 175 266 170 267 175 262 180 258 178 255 182 256 186 244 190 240 178 234 173 232 169 227 169 225 165 225 162 220 157 216 155 212 151 212 147 218 142 222 137 221 137 224 133 223 125 220 121 218 124 225 121 230 113 227 111 223 107 224 101 223 97 223 97 232 109 241 111 251 115 258 107 284 [[Францыя]]
poly 202 178 209 178 211 181 218 182 216 185 218 187 231 181 235 184 231 187 238 189 238 197 235 201 238 203 240 222 236 220 234 224 223 228 221 230 224 238 232 247 224 255 217 258 211 259 207 257 203 261 199 256 189 255 183 256 185 244 190 241 181 235 178 224 181 214 180 207 185 201 190 195 192 187 197 187 199 189 202 186 [[Нямеччына]]
poly 177 225 174 229 172 235 180 237 180 229 [[Люксэмбург]]
poly 155 210 157 220 166 225 175 232 173 226 178 225 177 215 171 210 164 212 160 209 [[Бэльгія]]
poly 191 188 178 189 162 209 167 209 171 207 170 210 179 215 180 207 188 204 184 200 188 198 [[Нідэрлянды]]
poly 201 177 209 177 222 181 228 176 227 159 219 170 221 177 216 175 214 163 218 158 215 143 202 157 [[Данія]]
poly 230 284 229 287 233 291 237 284 241 287 242 293 248 302 250 305 252 306 263 312 263 311 258 307 259 305 249 295 245 290 246 285 251 288 257 286 263 287 270 287 273 289 274 285 276 284 272 281 271 277 268 279 262 279 258 275 254 272 252 271 247 274 246 278 244 279 244 283 239 284 237 281 236 283 232 282 230 284 [[Харватыя]]
poly 102 181 92 179 82 181 79 179 75 173 78 168 89 162 84 159 89 151 98 154 100 153 97 150 104 146 109 147 100 156 108 166 106 174 103 177 [[Ірляндыя]]
desc bottom-left
&lt;/imagemap&gt;

== Замежныя стасункі ==
[[Файл:(Josep Borrell) Hearing of Josep Borrell, High Representative Vice President-designate, A stronger Europe in the World (48859228793) (cropped).jpg|міні|зьлева|250пкс|Дзейны вярхоўны прадстаўнік Эўразьвязу па пытаньнях агульнай палітыкі і бясьпекі [[Жузэп Барэль]].]]
Зьнешняя палітыка супрацоўніцтва паміж чальцамі адносіцца да часу стварэньня супольнасьці ў 1957 годзе, калі дзяржавы-чальцы выступалі адзіным блёкам у міжнародных гандлёвых перамовах у рамках агульнай гандлёвай палітыкі&lt;ref&gt;[http://ec.europa.eu/archives/igc2000/geninfo/fact-sheets/fact-sheet6/index_en.htm Qualified-Majority Voting: Common commercial policy]. Europa web portal.&lt;/ref&gt;. Крокі да больш шырокамаштабнай каардынацыі ў зьнешніх адносінах пачаліся ў 1970 годзе са стварэньнем [[эўрапейскае палітычнае супрацоўніцтва|эўрапейскага палітычнага супрацоўніцтва]], які прывёў да выкарыстаньня неафіцыйнага працэсу кансультацыяў паміж дзяржавамі-чальцамі з мэтай фармаваньня агульнай зьнешняй палітыкі. Аднак, гэтае супрацоўніцтва набыла афіцыйны статус толькі ў 1987 годзе, што было дасягнута шляхам прыняцьця [[адзіны эўрапейскі акт|адзінага эўрапейскага акту]]. Эўрапейскае палітычнае супрацоўніцтва было пераназвана ў [[агульная зьнешняя палітыка і палітыка бясьпекі|агульную зьнешнюю палітыку і палітыку бясьпекі]] паводле [[Маастрыская дамова|Маастрыскай дамовы]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070708111806/http://europa.eu/scadplus/glossary/european_political_cooperation_en.htm European political co-operation (EPC)]. Europa Glossary.&lt;/ref&gt;.

Мэтамі агульнай зьнешняй палітыцы і палітыцы бясьпекі зьяўляюцца прасоўваньне як уласных інтарэсаў зьвязу, гэтак і інтарэсы [[міжнародная супольнасьць|міжнароднай супольнасьці]] ў цэлым, уключаючы разьвіцьцё міжнароднага супрацоўніцтва, павагі да [[правы чалавека|правоў чалавека]], [[дэмакратыя|дэмакратыі]] і [[вяршэнства права]]. Гэтая палітыка патрабуе аднагалоснасьці сярод дзяржаваў-чальцоў на адпаведную палітыку, каб прытрымлівацца якой-небудзь канкрэтнай праблемы. Адсутнасьці аднагалоснасьці і іншыя супярэчнасьці часам прыводзяць да рознагалосьсяў, якія, да прыкладу, мелі месца падчас [[Ірацкая вайна|вайны ў Іраку]]&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/2697667.stm Divided EU agrees Iraq statement]. BBC News&lt;/ref&gt;.

Каардынатарам і прадстаўніком агульнай зьнешняй палітыцы і палітыцы бясьпекі зьяўляецца [[вярхоўны прадстаўнік Эўразьвязу па пытаньнях агульнай палітыкі і бясьпекі]], які выступае ад імя ЭЗ па пытаньнях зьнешняй палітыкі і абароны, і ставіць перад сабой задачу фармуляваньня пазыцыяў, выказаных дзяржавамі-чальцамі ў гэтых галінах палітыкі. Вярхоўны прадстаўнік узначальвае [[эўрапейская служба зьнешніх справаў|эўрапейскую службу зьнешніх справаў]], унікальны ворган ЭЗ&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110605124420/http://euobserver.com/9/28878 EU states envisage new foreign policy giant]. EU Observer&lt;/ref&gt;, які быў сфармаваны 1 сьнежня 2010 году з нагоды першай гадавіны ўступленьня ў сілу [[Лісабонская дамова|Лісабонскай дамовы]]. Гэты ворган служыць у якасьці міністэрства замежных справаў і дыпляматычнага корпусу Эўрапейскага зьвязу&lt;ref&gt;[http://eeas.europa.eu/background/index_en.htm European External Action Service]. Europa web portal&lt;/ref&gt;.

Акрамя гэтага міжнародны ўплыў ЭЗ таксама мае месца праз [[пашырэньне Эўрапейскага зьвязу|палітыку пашырэньня]]. Адчувальныя перавагі стаць чальцом зьвязу стымулюе краіны да палітычных і эканамічных рэформаў, якія жадаюць выканаць крытэры ўступу ў ЭЗ. Такі ўплыў на ўнутраныя справы іншых краінаў, як правіла, называюць палітыкай «мяккай сілы», у адрозьненьне ад ваеннай «цьвёрдай сілы»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070609135542/http://www.cer.org.uk/articles/bildt_ft_1june05.html Europe must keep its 'soft power']. Financial Times on Centre for European Reform&lt;/ref&gt;.

=== Гуманітарная дапамога ===
Дэпартамэнт гуманітарнай дапамогі і грамадзянскай абароны пры Эўрапейскай камісіі аказвае гуманітарную дапамогу для разьвіваных краінаў. У 2012 годзе бюджэт гэтага дэпартамэнту склаў 874 млн эўра. 51% ад бюджэту пайшлі ў Афрыку і 20% у Азію, Лацінскаю Амэрыку, краіны Карыбскага басэйну і Ціхага акіяну, і 20% у краіны Блізкага Ўсходу і Міжземнамор’я&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130718150202/http://ec.europa.eu/echo/funding/finances_en.htm ECHO’s finances]. European Commission&lt;/ref&gt;.

== Эканоміка ==
[[Файл:European Central Bank - building under construction - Frankfurt - Germany - 13.jpg|значак|Штаб-кватэра Эўрапейскага цэнтрабанку ў [[Франкфурт-на-Майне|Франкфурце-на-Майне]]]]
Фінансавую палітыку рэгулюе [[Эўрапейскі цэнтральны банк]]. Найважнейшыя рашэньні прымаюцца на самітах кіраўнікоў дзяржаваў-удзельніц зьвязу.

ЭЗ мае адзіны рынак на тэрыторыі ўсіх сваіх чальцоў. 19 дзяржаваў зь ліку зьвязу далучыліся таксама да валютнага зьвязу, вядомай як [[эўразона]], дзе выкарыстоўваецца [[эўра]] ў якасьці адзінай валюты. У 2012 годзе ЭЗ меў сукупнага СУП у 16 трлн даляраў, маючы 20% дзель ад сусьветнага валавога ўнутранага прадукта з пункту гледжаньня [[парытэт пакупніцкай здольнасьці|парытэту пакупніцкай здольнасьці]]&lt;ref&gt;[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2013/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=39&amp;pr.y=13&amp;sy=2013&amp;ey=2013&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=998&amp;s=NGDPD%2CPPPGDP%2CPPPPC&amp;grp=1&amp;a=1 World Economic Outlook Database, October 2013 Edition]. International Monetary Fund.&lt;/ref&gt;.

Са сьпісу 500 найбуйнейшых карпарацыяў паводле велічыні прыбытку 161 зь іх мае свае штаб-кватэры ў ЭЗ&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130928231030/http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/countries/Australia.html Global 500 2010: Countries — Australia]. Fortune.&lt;/ref&gt;. У 2007 годзе ўзровень [[беспрацоўе|беспрацоўя]] ў ЭЗ складаў 7%&lt;ref name=&quot;unempl&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20140811162437/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/3-01102012-AP/EN/3-01102012-AP-EN.PDF Euro area and EU 27 unemployment up to 11.4% and 10.5%]. Europa web portal.&lt;/ref&gt;, у той час як [[інвэстыцыі]] складалі 21,4% СУП, інфляцыя была на ўзроўні 2,2%, а сальда рахунку бягучых апэрацыяў мела паказчык −0,9% СУП, што значыць невялікая перавага імпарту перад экспартам. У 2012 годзе ўзровень беспрацоўя ўжо складаў 11,4%&lt;ref name=&quot;unempl&quot;/&gt;.

Існуе значная розьніца ў СУП на душу насельніцтва ў межах асобных дзяржаваў ЭЗ. Гэты паказчык вагаецца паміж 11 300 і 69 800 эўра&lt;ref name=&quot;europa&quot;&gt;[http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/04/915&amp;format=HTML&amp;aged=1&amp;language=EN&amp;guiLanguage=en Sugar: Commission proposes more market-, consumer- and trade-friendly regime]. Europa.&lt;/ref&gt;. Розьніца паміж самым заможным і самым бедным рэгіёнамі вагалася, у 2009 годзе, з 27% ад сярэдняга для Эўрапейскага Зьвязу ў [[Паўночна-заходні рэгіён (Баўгарыя)|Паўночна-заходнім рэгіёне Баўгарыі]] да 332% ад сярэдняга ў [[Лёндан]]е ў [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]. Акрамя Лёндану высокі паказчык СУП на душу насельніцтва маюць [[Люксэмбург (горад)|Люксэмбург]] (62 500 эўра) і [[Брусэль]] (52 500 эўра), у той час як найбольш беднымі рэгіёнамі зьяўляюцца Паўночна-заходні (6 400 эўра), [[Паўночна-ўсходні рэгіён (Румынія)|Паўночна-ўсходні]] (6 900 эўра), [[Паўночна-цэнтральны рэгіён (Баўгарыя)|Паўночна-цэнтральны]] (6 900 эўра) і [[Паўднёва-цэнтральны рэгіён (Баўгарыя)|Паўднёва-цэнтральны]] (7 200 эўра)&lt;ref name=&quot;europa&quot;/&gt;.

=== Валютны зьвяз ===
{{Асноўны артыкул|Эўра|Эўразона}}
Стварэньне адзінай эўрапейскай валюты стала афіцыйнай мэтай Эўрапейскай эканамічнай супольнасьці ў 1969 годзе. Аднак, толькі пасьля складаньня [[Маастрыхцкая дамова|Маастрыхцкай дамовы]] ў 1993 годзе дзяржавы-чальцы былі юрыдычна абавязаныя зладзіць валютны зьвяз не пазьней за 1 студзеня 1999 году. У гэты дзень [[эўра]] быў прадстаўлены сусьветнаму фінансаваму рынку ў якасьці разьліковай валюты 11 з 15 на той момант краінаў-чальцоў зьвязу. 1 студзеня 2002 году былі ўведзеныя ў наяўны зварот банкноты й манэты ў 12 краінах ЭЗ, якія склалі, такім чынам, гэтак званую [[Эўразона|Эўразону]]. На сёньня Эўразона ўлучае ў сабе 19 краінаў, апошняй зь якіх зьяўляецца [[Летува]], якая перайшла да ўжытку эўра 1 студзеня 2015 году.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|1=2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка|url=https://european-union.europa.eu/select-language?destination=/node/1|загаловак=Афіцыйны сайт Эўразьвязу}}
* [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained Эўрастат]
* {{Спасылка|url=https://www.consilium.europa.eu/|загаловак=Сайт Рады Эўрапейскага зьвязу}}
* {{Спасылка|url=https://commission.europa.eu/index_en|загаловак=Сайт Эўрапейскай камісіі}}
* {{спасылка|url=https://www.europarl.europa.eu/portal/fr|загаловак=Сайт Эўрапейскага парлямэнту}}
* {{спасылка|url=https://www.ecb.europa.eu/home/html/index.en.html|загаловак=Сайт Эўрапейскага цэнтрабанку}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Краіны Эўразьвязу}}
{{Краіны праграмы Ўсходняга Партнэрства}}
{{Вайна з тэрарызмам}}

[[Катэгорыя:Эўрапейскі Зьвяз| ]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]</text>
      <sha1>tgo8xleilgbdw0m63aqjh33dsewt6ue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нідэрлянды</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7559</id>
    <revision>
      <id>2676876</id>
      <parentid>2674292</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T19:38:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Deminly</username>
        <id>88990</id>
      </contributor>
      <comment>Niderlandy</comment>
      <origin>2676876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99335" sha1="q5hove2qbgdiyhkyovqchahve8r47dl" xml:space="preserve">{{Ня блытаць|Галяндыя|Галяндыяй|геаграфічным рэгіёнам і былой правінцыяй на захадзе Нідэрляндаў}}
{{Краіна2
 | СУП ППЗ                               = 1,29 трлн $
 | Год падліку СУП ППЗ                   = 2023
 | Месца паводле СУП ППЗ                 = 
 | СУП ППЗ на чалавека                   = 69 715 $
 | Год падліку СУП ППЗ на чалавека       = 2023
 | Месца паводле СУП ППЗ на чалавека     = 
 | СУП намінал                           = 1,08 трлн $
 | Год падліку СУП намінал               = 2023
 | Месца паводле СУП намінал             = 
 | СУП намінал на чалавека               = 61 098 $
 | Год падліку СУП намінал на чалавека   = 2023
 | Месца паводле СУП намінал на чалавека = 
|Лацінка=Niderlandy}}
'''Нідэрля́нды''' ({{мова-nl|Nederland}}) — краіна ў паўночна-заходняй [[Эўропа|Эўропе]] на ўзьбярэжжы [[Паўночнае мора|Паўночнага мора]] (даўжыня берагавой лініі — 451 км), мяжуе з [[Бэльгія]]й на поўдні і [[Нямеччына]]й на ўсходзе (даўжыня мяжы — 1027 км). Нідэрлянды зьяўляюцца часткай [[Каралеўства Нідэрляндаў]], у якое таксама ўваходзяць астравы колішніх [[Нідэрляндзкія Антылы|Нідэрляндзкіх Антылаў]], як то [[Аруба]], [[Кюрасао]], [[Банэйр]] ды іншыя. Афіцыйная назва краіны — Каралеўства Нідэрлянды ({{мова-nl|Koninkrijk der Nederlanden}}). Дачыненьні паміж чальцамі каралеўства рэгулююцца Статутам Каралеўства Нідэрляндаў ({{мова-nl|Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden}}), прынятым у 1954 годзе.

Сталіцай дзяржавы ёсьць горад [[Амстэрдам]], але [[парлямэнт]] і [[урад|ўрад]] знаходзяцца ў [[Гаага|Гаазе]]. Іншымі важнымі местамі ёсьць [[Ратэрдам]], які ня толькі ёсьць самы вялікі порт краіны, але адным з найбуйнейшых партоў сьвету, [[Утрэхт]], які ёсьць цэнтрам [[чыгунка|чыгуначнай]] сыстэмы краіны, і [[Эйндговэн]] як цэнтар [[электроніка|электронікі]] і высокіх [[тэхналёгія]]ў. Нідэрлянды ёсьць краінай-заснавальніцай [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскага Зьвязу]], [[Эўразона|Эўразоны]], [[Група дзесяці|Група 10]], [[Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы|Арганізацыі Паўночнаатлянтычнай дамовы]], [[Арганізацыя эканамічнага супрацоўніцтва і разьвіцьця|АЭСіР]] і [[Сусьветная гандлёвая арганізацыя|СГА]], а таксама часткай [[Шэнгенская зона|Шэнгенскай зоны]] і трохбаковага зьвязу [[Бэнілюкс]]. У краіне месьцяцца некалькі міжурадавых арганізацый і міжнародных судоў, многія зь якіх свае сядзібы маюць у Гаазе&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар=van Krieken, Peter J.; David McKay|год=2005|спасылка=https://archive.org/details/haguelegalcapita0000unse|загаловак=The Hague: Legal Capital of the World|выдавецтва=Cambridge University Press|isbn=978-90-6704-185-0}}&lt;/ref&gt;.

Нідэрлянды ёсьць [[парлямэнт|парлямэнцкай]] [[канстытуцыйная манархія|канстытуцыйнай манархіяй]] з унітарнай структурай з 1848 году. Краіна традыцыйна мае [[піларызацыя|піларызацыю]] грамадзтва, але і даўнюю сацыяльную талерантнасьць, узаконіўшы [[прастытуцыя|прастытуцыю]] і [[эўтаназія|эўтаназію]], а таксама прытрымліваючыся лібэральнай палітыкі ў дачыненьні да [[наркотык]]аў. Жанчыны атрымалі выбарчае права ў 1919 годзе. А краіна стала першай дзяржавай, якая легалізавала аднаплоцевыя шлюбы ў 2001 годзе. Зьмяшаная рынкавая эканоміка краіны досыць разьвітая і займае трынаццатае месца ў сьвеце паводле прыбытку на душу насельніцтва.

== Назва ==
Назва ''Нідэрлянды'' ў перакладзе азначае «ніжнія землі», аднак перакладаць яго літаральна няправільна, бо, паводле гістарычных чыньнікаў, гэтым тэрмінам прынята зваць тэрыторыю, якая прыкладна адпавядае сёньняшнім Нідэрляндам, Бэльгіі і [[Люксэмбург]]у ([[Бэнілюкс]]). Нідэрлянды часта завуць ''Галяндыяй'', хоць гэта палітычна некарэктна, бо Паўднёвая і Паўночная Галяндыя — гэта толькі дзьве з дванаццаці правінцыяў Нідэрляндаў.

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Нідэрляндаў}}

=== Старажытнасьць ===
[[Файл:Celtic expansion in Europe.svg|значак|зьлева|[[Кельты|Кельцкі]] распаўсюд ва [[Эўропа|Эўропе]]. Жоўтым пазначаны першапачатковае засяленьні, зялёным — далейшая экспансія.]]
Нідэрлянды былі заселеныя з апошняга ледавіковага пэрыяду. Падчас прыбыцьця [[Рымская імпэрыя|рымлянаў]] Нідэрлянды былі заселеныя германскімі плямёнамі, гэткімі як [[тубанты]], [[канінэфаты]] і [[фрызы]], якія пасяліліся тамака каля 600-х гадоў да н. э. Першым аўтарам, які апісаў узьбярэжжа Галяндыі і [[Фляндрыя (гістарычная вобласьць)|Фляндрыі]], быў грэцкі географ [[Пітэй]], які адзначыў яшчэ каля 325 году да н. э., што ў гэтых рэгіёнах «больш людзей загінулі ў барацьбе з вадой, чым у барацьбе зь людзьмі»&lt;ref&gt;Lendering, Jona. [https://www.livius.org/articles/concept/the-edges-of-the-earth-1/the-edges-of-the-earth-3/ «The Edges of the Earth (3)»]. Livius.&lt;/ref&gt;. За часам [[Гальская война|Гальскай войны]] тэрыторыя на поўдзень і захад ад [[Райн]]у была заваяваная рымскімі войскамі, ачоленыя [[Гай Юліюс Цэзар|Юліюсам Цэзарам]] з 57 году да н. э. да 53 году да н. э.&lt;ref&gt;Lendering, Jona. [https://web.archive.org/web/20161027034706/http://www.livius.org/ga-gh/germania/inferior.htm «Germania Inferior»]. Livius.&lt;/ref&gt; Цэзар узгадаў толькі два асноўныя кельцкія плямёны, якія жывуць на тэрыторыі сучасных паўднёвых Нідэрляндаў: [[эбуроны]] і [[мэнапіі]]. Пры [[Актавіян Аўгуст|Актавіяне Аўгусьце]] Рымская імпэрыя заваявала б усю тэрыторыю сучасных Нідэрляндаў, уключыўшы іх у склад правінцыі Старая Нямеччына ў 7 годзе да н. э., але пасьля [[бітва ў Тэўтабурскім лесе|бітвы ў Тэўтабурскім лесе]] ў 9 годзе межы імпэрыі замацаваліся на мяжы Райну каля 12 году. У пачатку рымскай калянізацыі ў краіну таксама прыбылі нямецкія плямёны [[батавы]] і [[токсандры]]. У пэрыяд Рымскай імпэрыі паўднёвая частка цяперашніх Нідэрляндаў была акупаваная рымлянамі і стала часткай правінцыі [[Бэльгіка]] ({{мова-la|Gallia Belgica}}), а пазьней — правінцыяй Ніжняя Нямеччына ({{мова-la|Germania Inferior}}).

=== Сярэднявечча ===
[[Файл:Franks expansion.gif|значак|Франская дзяржава з 481 па 870 гады.]]
Пасьля таго як Рым страціў уплыў у гэтым рэгіёне свае ўладаньні пашырылі [[франкі]]. Да 490-х гадоў [[Хлёдвіг I]] заваяваў і аб’яднаў усе гэтыя тэрыторыі ў паўднёвых Нідэрляндах у адзінае [[Франская дзаржава|Франскае каралеўства]], а адтуль працягнуў свае заваёвы ў [[Галія|Галіі]]. За часам экспансіі, франкі рушылі на поўдзень на тэрыторыю сучаснае [[Францыя|Францыі]] і [[Валёнія|валёнскае]] часткі [[Бэльгія|Бэльгіі]], у канчатковым выніку яны перанялі прастанародную [[лацінская мова|лацінскую мову]] мясцовага насельніцтва&lt;ref name=&quot;Vries&quot;&gt;de Vries, Jan W.; Willemyns, Roland; Burger, Peter. «Het verhaal van een taal». Amsterdam: Prometheus, 2003. — С. 21—27.&lt;/ref&gt;. Пры гэтым франкі працягвалі размаўляць на роднай мове на поўначы, гэта значыць у паўднёвых Нідэрляндах і Фляндрыі. Да IX стагодзьдзя ператварылася ў стараніжнефранскую альбо старанідэрляндзкую мову&lt;ref name=&quot;Vries&quot;/&gt;. Такім чынам узьнікла нідэрляндза-француская моўная мяжа&lt;ref name=&quot;Vries&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Blom, J. C. H. (30.06.2006). [https://books.google.com/books?id=j10lCgAAQBAJ «History of the Low Countries»]. Berghahn Books. — С. 6—18. — ISBN 978-1-84545-272-8.&lt;/ref&gt;. У час перасяленьня народаў [[саксы]], і блізкія да іх [[англы]], [[юты]] і [[фрызы]] засялілі прыбярэжныя землі&lt;ref name=&quot;Bazelmans&quot;&gt;Bazelmans, Jos (2009). [https://web.archive.org/web/20170830194912/http://s393993344.online.de/ssoar/handle/document/27183 «The early-medieval use of ethnic names from classical antiquity: The case of the Frisians»], in Derks, Ton; Roymans, Nico (eds.). [http://s393993344.online.de/ssoar/handle/document/27183 «Ethnic Constructs in Antiquity: The Role of Power and Tradition»]. Amsterdam: Amsterdam University. — С. 321—337. — ISBN 978-90-8964-078-9.&lt;/ref&gt;. Многія зь іх рушылі да [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] і сталі вядомыя як [[англасаксы]], але тыя, хто застаўся, пачалі называцца фрызамі, а іхняя мовай была [[заходнефрыская мова|фрыская]]&lt;ref name=&quot;Bazelmans&quot;/&gt;. На фрыскай мове размаўлялі па ўсім паўднёвым узьбярэжжы [[Паўночнае мора|Паўночнага мора]], і яна па-ранейшаму ёсьць найбольш блізкай да [[ангельская мова|ангельскай]] сярод усіх жывых моваў кантынэнтальнай Эўропы. Да VII стагодзьдзя ўзьнікла [[Фрыскае каралеўства]] (650—734), якім кіраваў кароль [[Альдгісьль]]. Горад [[Утрэхт]] стай сталіцай новай дзяржавы&lt;ref name=&quot;Bazelmans&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20111003101550/http://www.bertsgeschiedenissite.nl/ijzertijd/eeuw1ac/frisii.html «Frisii en Frisiaevones»]. Bert’s Geschiedenis Site.&lt;/ref&gt;. Паміж 600 і прыблізна 719 годам фрыза і франкі часта біліся за гарады. У 734 годзе ў [[бітва пры Боарне|бітве пры Боарне]] фрызы пацярпелі паразу пасьля шэрагу войнаў. На згоду франкаў англасаксонскі місіянэр [[Віліброрд]] навярнуў фрыскі народ у [[хрысьціянства]]. Ён заснаваў [[Утрэхцкае арцыбіскупства]] і стаў біскупам фрызаў. Аднак ягоны наступнік Баніфацыюс быў забіты фрызамі ў [[Докюм]]е ў 754 годзе.

Франская [[Каралінская імпэрыя]] была магутнай сілай і кантралявала большую частку заходняй Эўропы, у тым ліку тэрыторыю сучасных Нідэрляндаў. Аднак, па сьмерці [[Карл Вялікі|Карла Вялікага]] і падзелу дзяржавы на тры зямлі на ўзьбярэжжы Паўночнага мора апынуліся ў складзе слабога [[Сярэдняе каралеўства|Сярэдняга каралеўства]]. Прыкладна ў 850 годзе кароль [[Лётар I]] вызнаў вікінга [[Рорык Ютляндзкі|Рорыка Ютляндзкага]] кіраўніком большай часткі Фрызіі. Пасьля падзелу каралеўства ў 855 годзе ягоная паўночная частка ўлучна зь Нідэрляндамі перайшлі пад кантроль [[Лётар II|Лётара II]], атрымаўшы назву [[Лятарынгія (каралеўства)|Лятарынгія]], у гонар караля. Паўночныя фрыскія і франскія гарады працягвалі цярпець ад нападу вікінгаў. Прыблізна ў 879 годзе экспэдыцыя вікінгаў пад кіраўніцтвам [[Годфрыд Фрыскі|Годфрыда Фрыскага]] зьдзейсьніла набег на фрыскія землі. Вікінгаўская навала паслабіла ўплыў францускіх і нямецкіх лордаў у рэгіёне. Супраціў заваёўнікам, калі ён і быў, ішоў ад мясцовай шляхты, якая ў выніку набыла моц, што сталася грунтам да распаду [[Ніжняя Лятарынгія|Ніжняй Лятарынгіі]] на паўнезалежныя дзяржавы. Адным з гэтых мясцовых шляхцічаў быў [[Герульф (граф Заходняга Фрысьлянду)|Герульф]], які здабыў уладу ў Фрызіі пасьля таго, як дапамог забіць Годфрыда. Панаваньне вікінгаў пасьля гэтага скончылася.

У [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]] Ніжнія краіны (якія складаюцца прыкладна зь цяперашніх Бэльгіі і Нідэрляндаў) уключалі ў сябе розныя графствы, герцагствы і япархіі, што ўваходзілі ў склад [[Сьвятая Рымская імпэрыя|Сьвятой Рымскай імпэрыі]]. Каля 1000 году празь некалькі сельскагаспадарчых інавацыяў эканоміка рэгіёну пачала разьвівацца хуткімі тэмпамі, а больш высокая прадукцыйнасьць працы дазволіла сялянам апрацоўваць больш зямлі альбо стаць гандлярамі. Вакол манастыроў і замкаў пачалі расьці гарады, у якіх асабліва ў Фляндрыі, а пазьней і ў [[Брабант|Брабанце]], пачала ўзьнікаць сярэдняя кляса гандляроў. Заможныя гарады пачалі купляць сабе пэўныя прывілеі. На практыцы гэта азначала, што [[Бруге]] і [[Антвэрпэн]] сталі квазінезалежнымі рэспублікамі самі па сабе і пазьней ператварыліся ў найважнейшыя гарады і парты Эўропы. Каля 1100 году сяляне з Фляндрыі і Утрэхту пачалі асушваць і апрацоўваць незаселеныя балоцістыя землі ў заходніх Нідэрляндах, што ўзвысіла [[Галяндыя (графства)|графства Галяндыя]] як цэнтар улады.

[[Файл:William I, Prince of Orange by Adriaen Thomasz. Key Rijksmuseum Amsterdam SK-A-3148.jpg|значак|[[Вільгельм Аранскі|Вільгэльм I]] прынц Аранскі ачоліў нідэрляндзае паўстаньне супраць Габсбургаў.]]
Большасьць імпэрскіх і францускіх фэодаў на тэрыторыі сучасных Нідэрляндаў і Бэльгіі былі аб’яднаны ў асабістую унію з герцагам Бургундыі [[Філіп III Добры|Філіпам Добрым]] у 1433 годзе. Пасьля спадкаемцамі дынастыі бургундзкіх [[Валюа (дынастыя)|Валюа]] сталі [[Габсбургі]], якія працягнулі кіраваць Ніжнімі землямі. Да Бургундзкай уніі нідэрляндцы часта атаясмлялі сябе толькі з горадам, у якім яны жылі, альбо мясцовым герцагствам ці графствам. Бургундзкі пэрыяд фактычна стаў часам, калі пачаўся шлях фармаваньня нацыі. Новыя кіраўнікі абаранялі нідэрляндзкія гандлёвыя інтарэсы, якія тады хутка разьвіваліся. Флёт графства Галяндыі некалькі разоў перамагаў флёт [[Ганза|Ганзейскага зьвязу]]. [[Амстэрдам]] квітнеў і ў XV стагодзьдзі стаў галоўным гандлёвым портам у Эўропе, бо празь яго адбываўся гандаль збожжам з балтыйскага рэгіёну. Праз Амстэрдам развозілася збожжа ў буйныя гарады Бэльгіі, Паўночнай Францыі і Ангельшчыны. Гэты гандаль быў жыцьцёва важным, таму што Нідэрлянды больш не маглі вырошчваць дастаткова [[збожжа]], каб пракарміць сябе. Асушваньне зямель прывяло да таго, што слой торфу на былых балотах скараціўся, што прыводзіла да затапленьня зямлі. Пры Габсбургу [[Карл V (імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі)|Карле V]], імпэратары [[Сьвятая Рымская імпэрыя|Сьвятой Рымскай імпэрыі]] і каралі Гішпаніі, усе фэоды ў цяперашнім рэгіёне Нідэрляндаў былі аб’яднаныя ў [[Сямнаццаць правінцыяў]], якія таксама ўлучалі большую частку сучаснай Бэльгіі, [[Люксэмбург]]у і некаторых прылеглых тэрыторыяў на тэрыторыі сучаснай Францыі і Нямеччыны. Пасьля распаўсюджваньня [[кальвінізм]]у пасьледавала [[Контрарэфармацыя]], што выклікала раскол у краіне. Спробы гішпанскага караля [[Філіп II (кароль Гішпаніі)|Філіпа II]] цэнтралізаваць дзяржаву прывялі да паўстаньня супраць гішпанскага панаваньня пад правадырствам [[Вільгельм Аранскі|Вільгэльма I Аранскага]].

=== Галяндзкая рэспубліка ===
[[Файл:Johannes Lingelbach 001.jpg|значак|зьлева|Амстэрдамскі пляц [[Дам (пляц)|Дам]] у 1656 годзе.]]
26 ліпеня 1581 году была абвешчаная незалежнасьць краіны, афіцыйна прызнаная іншымі дзяржавамі толькі пасьля [[Васьмідзесяцігадовая вайна|Васьмідзясяцігадовай вайны]] (1568—1648). У гады вайны за незалежнасьць пачаўся «Залаты век» Нідэрляндаў, пэрыяд эканамічнага і культурнага росквіту, які працягваўся ўсё XVII стагодзьдзьдзе. Шырокае разьвіцьцё ў Нідэрляндах набылі навука, вайсковая справа і мастацтва (асабліва [[жывапіс]]). Да 1650 году галяндцы валодалі 16 тысячамі гандлёвых караблёў&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120114182245/http://www.digitalhistory.uh.edu/database/article_display_printable.cfm?HHID=682 «The Middle Colonies: New York»]. Digital History.&lt;/ref&gt;. [[Нідэрляндзкая Ост-Індзкая кампанія]] і [[Нідэрляндзкая Вэст-Індзкая кампанія]] заснавалі калёніі і гандлёвыя пункты ва ўсім сьвеце, у тым ліку кіравалі заходнімі часткамі [[Рэспубліка Кітай|Тайваня]] паміж 1624—1662 і 1664—1667 гадамі. Засяленьне нідэрляндцамі [[Паўночная Амэрыка|Паўночнай Амэрыкі]] пачалося з закладу [[Нью-Ёрк|Новага Амстэрдама]] ў паўднёвай частцы [[Мангэтан]]у ў 1614 годзе. У Паўднёвай Афрыцы нідэрляндцы засялілі [[Капская калёнія|Капскую калёнію]] ў 1652 годзе. Калёніі ў [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвай Амэрыцы]] былі заснаваныя ўздоўж шматлікіх рэкаў ва ўрадлівай [[Гаяна|Гаяне]]. Сучасны [[Сурынам]] некалі быў нідэрляндзкай калёніяй. У [[Азія|Азіі]] нідэрлянцы стварылі Нідэрляндзую Ост-Індыю (цяпер [[Інданэзія]]) і гандлёвы пункт у [[Японія|Японіі]] на востраве [[Дэдзіма]]. У даіндустрыяльны час нідэрляндзкая імпэрыя атрымлівала 50% тэкстылю і 80% шоўку з індыйскай [[Імпэрыя Вялікіх Маголаў|імпэрыі Вялікіх Маголаў]]&lt;ref&gt;Junie T. Tong (2016). [https://books.google.com/books?id=_UQGDAAAQBAJ&amp;pg=PA151 «Finance and Society in 21st Century China: Chinese Culture Versus Western Markets»]. CRC Press. — С. 151. — ISBN 978-1-317-13522-7.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;John L. Esposito, ed. (2004). [https://books.google.com/books?id=KZcohRpc4OsC&amp;pg=PT190 «The Islamic World: Past and Present»]. Vol. 1: Abba — Hist. Oxford University Press. — С. 174. — ISBN 978-0-19-516520-3.&lt;/ref&gt;. Многія эканамічныя гісторыкі зважаюць Нідэрлянды першай цалкам [[капіталізм|капіталістычнай]] краінай у сьвеце, бо тут месьціўся самы заможны гандлёвы горад (Амстэрдам) і была створаная першая [[фондавая біржа]]. Вынаходлівасьць гандляроў прывяла да стварэньня страхавых і пэнсійных фондаў.

=== Батаўская рэспубліка і каралеўства ===
Пасьля [[Француская рэвалюцыя|Францускай рэвалюцыі]] і ўзвышэньня [[Напалеон I Банапарт|Напалеона]] Нідэрлянды страцілі кантроль над дзяржавай. Пасьля нядоўгага часу існаваньня [[Батаўская рэспубліка|Батаўскай рэспублікі]] было створанае марыянэткавае [[Каралеўства Галяндыя]], якое ачоліў Напалеонаў брат [[Люі Банапарт]]. Банапарт спрабаваў служыць нідэрляндзкім інтарэсам замест інтарэсаў свайго брата і быў вымушаны адмовіцца ад трону 1 ліпеня 1810 году. Імпэратар накіраваў войскі, і Нідэрлянды сталі часткай [[Француская імпэрыя|Францускай імпэрыі]] да восені 1813 году, калі Напалеон пацярпеў паразу ў [[бітва пры Ляйпцыгу|бітве пры Ляйпцыгу]]. Пасьля спыненьня францускай акупацыі ў пачатку XIX стагодзьдзя Нідэрлянды ператварыліся ў манархію пад уладай дынастыі Аранскіх. У 1830 годзе [[Бэльгія]] канчаткова аддзялілася ад Нідэрляндаў і стала самастойным каралеўствам. [[Люксэмбург]] здабыў незалежнасьць у 1890 годзе. Пад ціскам лібэральных палітыкаў краіна ў 1848 годзе была ператвораная ў парлямэнцкую дэмакратыю з канстытуцыйным манархам. Такі палітычны лад захаваўся і дагэтуль, з кароткім перапынкам падчас [[Нямеччына|нямецкай]] акупацыі.

=== За часам сусьветных войнаў і апасьля ===
[[Файл:Rotterdam, Laurenskerk, na bombardement van mei 1940.jpg|значак|зьлева|Зруйнаваны [[Ратэрдам]] пасьля нямецкіх бамбаваньняў у 1940 годзе.]]
Падчас [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] Нідэрлянды захоўвалі нэўтралітэт, але падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на працягу пяці гадоў былі акупаваныя Нямеччынай. Падчас нямецкага ўварваньня Ратэрдам быў падвергнуты бамбаваньню, пад час якога быў амаль цалкам разбураны цэнтар гораду. Падчас акупацыі ахвярамі [[галакост]]у сталі каля пяцідзесяці тысячаў нідэрляндзкіх [[габрэі|габрэяў]]. Нідэрляндзкія рабочыя былі вывезеныя на прымусовыя работы ў Нямеччыну, а мірныя жыхары, якія зьдзяйсьнялі супраціў забіваліся ў адплату за напады на нямецкіх жаўнераў. Вёскі рабаваліся, бо [[Нямецкі Райх|Трэцяму Райху]] была патрэба ў ежы. Зважаючы на тое, што тысячы нідэрляндцаў рызыкавалі жыцьцём, хаваючы габрэяў ад немцаў, больш за 20 тысяч нідэрляндзкіх фашыстаў далучыліся да шэрагаў [[Ахоўныя атрады|СС]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20151202043232/http://www.waffen-ss.nl/main.php «Nederlanders in de Waffen-SS»]. Waffen-SS.&lt;/ref&gt;, змагаючыся на [[Усходні фронт (Другая сусьветная вайна)|Усходнім фронце]]&lt;ref&gt;[http://www.closecombatseries.net/CCS/modules.php?name=Forums&amp;file=viewtopic&amp;t=7686&amp;highlight= «Indonesian SS Volunteers»]. Close Combat Series.&lt;/ref&gt;. Палітычныя калябаранты былі сябрамі фашыстоўскага [[Нацыянал-сацыялістычны рух (Нідэрлянды)|Нацыянал-сацыялістычнага руху]], адзінай легальнай палітычнай партыі ў акупаваных Нідэрляндах. 8 сьнежня 1941 году нідэрляндзкі ўрад у выгнаньні ў [[Лёндан]]е аб’явіў вайну [[Японія|Японіі]]&lt;ref&gt;[http://www.ibiblio.org/pha/policy/1941/411208c.html «The Kingdom of the Netherlands declares war with Japan»]. ibiblio.&lt;/ref&gt;, але ня здолеў прадухіліць японскую акупацыю Нідэрляндзкай Ост-Індыі&lt;ref&gt;[http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+id0029) «Indonesia: World War II and the Struggle For Independence, 1942-50; The Japanese Occupation, 1942-45»]. Library of Congress.&lt;/ref&gt;. У 1944—1945 гадах [[Першая канадзкая армія]], якая ўключала канадзкія, брытанскія і польскія войскі, была адказная за вызваленьне большай часткі Нідэрляндаў&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/gov.archives.arc.39141 «Video: Allies Set For Offensive»]. Universal Newsreel.&lt;/ref&gt;. Пасьля сусьветнай вайны нідэрляндцы працягнулі ваяваць у [[Інданэзія|Інданэзіі]], якая пасьля японскай акупацыі ўжо змагалася за ўласную незалежнасьць.

[[Файл:Kok VanAgt DeJong Rutte Lubbers Balkenende.jpg|значак|Колішнія прэм’ер-міністры краіны поруч зь дзейным прэм’ерам [[Марк Рутэ|Маркам Рутэ]] ў 2011 годзе.]]
Пасьля вайны пачалося хуткае аднаўленьне краіны, чаму спрыяў [[плян Маршала]], прапаваны [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|Злучанымі Штатамі Амэрыкі]]. Дзякуючы гэтаму Нідэрлянды хутка змаглі стаць сучаснай індустрыяльнай краінай. Дзяржаўную незалежнасьць набылі былыя калёніі [[Інданэзія]] і [[Сурынам]]. У выніку масавай іміграцыі зь Інданэзіі, [[Турэччына|Турэччыны]], [[Марока]], Сурынаму і [[Нідэрляндзкія Антылы|Антыльскіх астравоў]] Нідэрлянды сталі шматкультурнай краінай зь вялікай доляй мігрантаў. Па вайне Нідэрлянды сталіся адной з краінаў заснавальніц арганізацыі [[Бэнілюкс]] поруч з Бэльгіяй і Люксэмбургам. У 1949 годзе краіна далучылася да вайсковай [[Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы|Арганізацыі Паўночнаатлянтычнай дамовы]]. 25 сакавіка 1957 году Нідэрлянды сталі адным з заснавальнікаў арганізцыі, зь якой у 1990-х паўстаў [[Эўрапейскі Зьвяз]]. У 1960-я і 1970-я гады адбыліся вялікія сацыяльныя і культурныя зьмены. [[Каталіцтва|Каталікі]] і [[Пратэстанцтва|пратэстанты]] сталі мець большыя дачыненьні між сабой, і адрозьненьні паміж клясамі таксама сталі меней прыкметнымі праз рост узроўня жыцьця і адукацыі. Студэнты і моладзь агулам адмаўляліся ад традыцыйных нораваў і настойвалі на зьменах у такіх пытаньнях, як [[правы жанчынаў]], [[сэксуальнасьць чалавека|сэксуальнасьць]], раззбраеньне і праблемы навакольнага асяродзьдзя. У 2002 годзе дзяржаўнай валютай сталася [[эўра]]. У 2010 годзе былі ліквідаваныя [[Нідэрляндзкія Антылы|Нідэрляндзкія Антыльскія астравы]], а на кожным востраве быў зладжаны рэфэрэндум аб вызначэньні ўласнага статусу. У выніку астравы захавалі цесныя дачыненьні зь Нідэрляндамі, атрымаўшы незалежнасьць, але пад нідэрляндзкай каронай. На рэфэрэндуме па [[Эўрапейская канстытуцыя|Эўрапейскай канстытуцыйнай дамове]] ў чэрвені 2005 году больш за паловы нідэрляндцаў прагаласавалі супраць яе прыняцьця.

== Геаграфія ==
[[Файл:2012-NL-prov-relief-3000.jpg|значак|Рэльефная мапа эўрапейскай часткі Нідэрляндаў.]]
Краіна разьмешчаная на землях у вусьцях рэк [[Райн]]у, [[Маас]]у і [[Шэльда|Шэльды]]. З глебы, нанесенай гэтымі рэкамі, утварыліся дэльта і шырокая пляскатая нізіна. Палова тэрыторыі ляжыць ніжэй за ўзровень [[мора]], і толькі на поўдні Нідэрляндаў мясцовасьць падвышаецца да 30 мэтраў і вышэй. Вялікая частка нізінаў знаходзіцца ў правінцыях [[Паўночная Галяндыя]], [[Паўднёвая Галяндыя]] і [[Флевалянд]]. Берагавая лінія сфармаваная наноснымі выдмамі. За імі ідуць некалі адваяваныя ў мора зямлі, званыя [[польдэр]]амі і абароненыя выдмамі і дамбамі ад марскіх водаў. Нідэрлянды падзеленыя на паўночную і паўднёвую часткі Райнам, [[Вааль|Ваалем]] і Маасам. У мінулым гэтыя рэкі дзейнічалі як натуральны бар’ер паміж фэадальнымі ўладаньнямі і, такім чынам, гістарычна стварылі культурны падзел, што відаць у некаторых фанэтычных рысах. Не дарма, што нідэрляндцы называюць памянёныя рэкі вялікімі.

=== Паводкі ===
[[Файл:Christmas flood 1717.jpg|значак|[[Калядная паводка (1717)|Каляднае разводзьдзе]] 1717 году прывяло да загібелі тысячаў жыцьцяў.]]
На працягу стагодзьдзяў берагавая лінія Нідэрляндаў значна зьмянілася ў выніку прыродных катаклізмаў і ўмяшальніцтва чалавека. З часоў [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]] галяндцы адваёўваюць зямлю ў мора. Першыя польдэры зьявіліся яшчэ ў XIII стагодзьдзі, і з тых часоў уздоўж узьбярэжжа былі асушаныя значныя плошчы.

14 сьнежня 1287 году [[паводка Сэнт-Люсіі]] закранула Нідэрлянды і Нямеччыну, загубіўшы больш за 50 тысяч чалавек. Гэтая непагадзь лічыцца адной з самых разбуральных паводак у пісьмовай гісторыі&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/1485002/Zuiderzee-floods «Zuiderzee floods (Netherlands history)»]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt;. [[Паводка Сэнт-Элізабэт]] 1421 году і безгаспадарчае кіраваньне зьнішчылі нядаўна адноўлены польдэр, замяніўшы яго прыплыўнымі поймамі Бісбосх плошчай у 72 км². Велізарная паводка ў [[Паўночнае мора|Паўночным моры]] ў лютым 1953 году прывяла да абвальваньня некалькіх дамбаў на паўднёвым захадзе Нідэрляндаў. Падчас паводкі патанулі больш за 1800 чалавек. Пасьля гэтага ўрад Нідэрляндаў распачаў буйнамаштабную праграму «[[Плян Дэльта]]», каб абараніць краіну ад будучых паводак. Праграма прадугледжвала аддзяленьне ад мора вусьцяў рэк, з захаваньнем [[суднаходзтва]] па шматлікіх каналах і рэалізоўвалася на працягу больш чым трыццаці гадоў.

[[Файл:Netherlands, Zoetermeer, Zoetermeerse Meerpolder (1).JPG|значак|зьлева|Збудаваны польдэр вышынёю 5,5 мэтраў ніжэй узроўню мора.]]
Узьдзеяньне катастрофаў у пэўнай ступені ўзмацняецца дзейнасьцю чалавека. Адносна высока разьмешчаныя балоты былі асушаныя дзеля выкарыстаньня ў [[сельская гаспадарка|сельскай гаспадарцы]]. Дрэнаж прывёў да скарачэньня ўрадлівага [[торф]]у і паніжэньня ўзроўню зямлі, пасьля чаго ўзровень грунтовых водаў быў паніжаны, што прывяло да далейшага скарачэньня торфу. Акрамя таго, да XIX стагодзьдзя торф здабывалі, сушылі і выкарыстоўвалі ў якасьці паліва, што яшчэ больш пагаршала праблему. Стагодзьдзі дрэнна кантраляванай здабычы торфу панізілі і без таго нізкую паверхню зямлі на некалькі мэтраў. Нават на затопленых тэрыторыях працягвалася здабыча торфу. Праз загрозу паводак земляробства было цяжкім, што стымулявала замежны гандаль, у выніку чаго нідэрляндцы актыўна бралі ўдзел у сусьветных справах з пачатку XIV і XV стагодзьдзяў.

Каб засьцерагчыся ад паводак, быў прыдуманы шэраг абарончых збудаваньняў ад вады. У першым тысячагодзьдзі нашай эры вёскі і хутары будаваліся на пагорках, якія называліся [[тэрп]]амі. Пазьней гэтыя тэрпы злучылі дамбамі. У XII стагодзьдзі пачалі зьяўляцца мясцовыя дзяржаўныя ўстановы пад назвай «водныя рады», задачай якіх было падтрымліваць узровень вады і абараняць рэгіён ад паводак. Цікава, што яны працягваюць дзеіць і да нашых дзён. Пры зьніжэньні ўзроўня зямлі, пры неабходнасьці будаваліся дамбы, якія злучаліся ў інтэграваную сыстэму. Да XIII стагодзьдзя дзеля адпампоўваньня вады пачалі выкарыстоўваць ветраныя млыны, дзе землі месьціліся ніжэй за ўзровень мора. Пазьней ветракі выкарыстоўваліся дзеля асушваньня азёр, ствараючы знакамітыя польдэры&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170705084250/http://www.let.rug.nl/polders/boekje/history.htm «Windmills in Dutch History»]. Rijks Universiteit Groningen.&lt;/ref&gt;. Буйныя мэліярацыйныя праекты былі ажыцьцёўленыя ў 1930—1950 гадах.

=== Прырода ===
[[Файл:Phoca vitulina Terschelling.jpg|значак|[[Цюлень звычайны|Цюлені звычайныя]] на пляжах на астравах [[Вадэнскае мора|Вадэнскага мора]].]]
У Нідэрляндах маецца 21 нацыянальны парк&lt;ref&gt;[https://nationaalpark.nl/ «Home»]. Nationaal Park.&lt;/ref&gt; і сотні іншых прыродных запаведнікаў, якія ўключаюць азёры, пустэльні, лясы, дзюны і іншыя месцы. Большасьць зь іх належаць нацыянальнаму дэпартамэнту лясной гаспадаркі і аховы прыроды. Іншыя зь іх кіруюцца прыватнай арганізацыяй Помнікі прыроды. [[Вадэнскае мора]] на поўначы краіны зь мелізнамі і забалочанымі тэрыторымі, біялягічна разнастайная і ўлучаныя да сьпісу [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]]&lt;ref&gt;[https://whc.unesco.org/en/list/1314/ «Wadden Sea»]. UNESCO World Heritage Centre.&lt;/ref&gt;.

[[Усходняя Шэльда]], былы паўночна-ўсходні [[эстуарый]] ракі [[Шэльда|Шэльды]], быў зроблены нацыянальным паркам у 2002 годзе. Такім чынам, ён стаў найвялікшым нацыянальным паркам у Нідэрляндах, маючы плошчу у 370 км². Празь вялікую разнастайнасьць марскіх насельнiкаў, уключаючы ўнікальных рэгіянальных відаў, парк папулярны сярод аквалангістаў. Таксама тут прапануюцца паслугі [[ветразевы спорт|ветразевага спорту]], рыбалкі, язды на [[ровар]]ы і назіраньне за птушкамі.

Фітагеаграфічна эўрапейская частка Нідэрляндаў падзеленая паміж Атлянтычнай і Цэнтральна-Эўрапейскай правінцыямі [[Цыркумбарэальны рэгіён|Цыркумбарэальнага рэгіёну]]. Паводле зьвестак [[Сусьветны фонд дзікай прыроды|Сусьветнага фонду дзікай прыроды]], эўрапейская тэрыторыя Нідэрляндаў адносіцца да экарэгіёну атлянтычных зьмяшаных лясоў&lt;ref&gt;Dinerstein, Eric; et al. (2017). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5451287 «An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm»]. BioScience. 67 (6): 534—545. [[doi]]:[https://doi.org/10.1093%2Fbiosci%2Fbix014 10.1093/biosci/bix014]. [[:PMID:28608869|PMID 28608869]].&lt;/ref&gt;. У 1871 годзе былі высечаныя апошнія старыя арыгінальныя натуральныя лясы&lt;ref&gt;[https://www.natuurmonumenten.nl/natuurgebieden/beekbergerwoud «Beekbergerwoud — Natuurgebied»]. Natuurmonumenten.&lt;/ref&gt;, і большасьць лясоў сёньня ўяўляюць сабой монакультуры дрэваў, такіх як [[хвоя звычайная]], і дрэвы, якія не зьяўляюцца гістарычна тыповымі для Нідэрляндаў. Гэтыя лясы былія высаджаны на антрапагенных верасах і пясчаных [[намул]]аў. Індэкс цэласнасьці ляснога ляндшафту Нідэрляндаў у 2019 годзе ёсьць даволі нізкім&lt;ref&gt;Grantham, H. S.; et al. (2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7723057 «Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity — Supplementary Material»]. Nature Communications. 11 (1): 5978. [[doi]]:[https://doi.org/10.1038%2Fs41467-020-19493-3 10.1038/s41467-020-19493-3]. [[:PMID:33293507|PMID 33293507]].&lt;/ref&gt;. Маюцца праблемы з забруджваньнем [[азот]]ам&lt;ref&gt;[https://www.economist.com/europe/2023/03/23/the-cucumber-saudis-how-the-dutch-got-too-good-at-farming «The cucumber Saudis: how the Dutch got too good at farming»]. The Economist.&lt;/ref&gt;. Колькасьць лятучых [[вусякі|вусякоў]] у Нідэрляндах скарацілася на 75% з 1990-х гадоў&lt;ref&gt;Malo, Paul (18.11.2019). [https://www.consoglobe.com/insectes-disparaitre-cg «Les insectes sont bel et bien en train de disparaître»]. ConsoGlobe.&lt;/ref&gt;.

== Палітыка ==
[[Файл:Den Haag - panoramio - Nikolai Karaneschev.jpg|значак|зьлева|У комплексу [[Бінэнгоф]] праводзяцца паседжаньні абедзьвюх палатаў [[Генэральныя штаты|Генэральных штатаў]].]]
Першая канстытуцыя Нідэрляндаў 1815 году надавала асноўную ўладу каралю, але давала [[Заканадаўчая ўлада|заканадаўчыя паўнамоцтвы]] дзьвюхпалатнаму [[парлямэнт]]у, вядомаму як [[Генэральныя штаты]]. Сучасная канстытуцыя краіны была прынятая ў 1848 годзе з ініцыятывы караля [[Вілем ІІ|Вілема II]] і вядомага лібэрала [[Ёган Рудольф Торбэке|Ёгана Рудольфа Торбэке]]. Гэтую канстытуцыю можна лічыць «мірнай рэвалюцыяй», таму што яна рэзка абмежавала ўладу караля і перадала [[выканаўчая ўлада|выканаўчую ўладу]] кабінэту міністраў. Парлямэнт з гэтага часу абіраецца на прамых выбарах, атрымаўшы вялікі ўплыў на рашэньні ўраду. Такім чынам, Нідэрлянды аднымі зь першых у Эўропе зьдзейсьнілі пераход ад абсалютнай манархіі да канстытуцыйнай манархіі і парлямэнцкай дэмакратыі.

[[Файл:Willem-Alexander (Royal Wedding in Stockholm, 2010) cropped.jpg|значак|Кароль Нідэрляндаў [[Вілем-Аляксандар]].]]
У 1917 годзе празь зьмяненьні ў канстытуцыі выбарчыя правы былі нададзеныя ўсім мужчынам ад веку 23 гадоў. У 1919 годзе права голасу атрымалі ўсе жанчыны. З 1971 году правы голасу маюць усе грамадзяне з 18 гадоў. Канстытуцыя была істотна перагледжаная ў 1983 годзе. З гэтага часу насельніцтву гарантаваліся ня толькі палітычныя, але і сацыяльныя правы, як то абарона ад дыскрымінацыі на падставе рэлігіі, палітычных перакананьняў, расы і іншага, скасоўвалася сьмяротнае пакараньне, і абвяшчалася права на [[пражытковы мінімум]]. Урад атрымаў абавязак бараніць насельніцтва ад беспрацоўя і ахоўваць навакольнае асяродзьдзе. Шэраг зьменаў у канстытуцыі пасьля 1983 году адмянілі службу ў войску паводле прызыву і дазволілі выкарыстоўваць узброеныя сілы дзеля міратворчых апэрацыяў за мяжой.

Манарх Нідэрляндаў афіцыйна ачольвае дзяржаву, аднак дэлегуе ўладу кабінэту міністраў. З 2013 году каралём ёсьць [[Вілем-Аляксандар]] з старадаўняй [[Аранье|Аранскай дынастыі]]. Манарх нярэдка адракаецца ад пасады на карысьць спадчыньніка па дасягненьні паважнага веку, як зрабіла і каралева Бэатрыкс у 2013 годзе. На практыцы манарх амаль ня ўмешваецца ў палітычнае жыцьцё і абмяжоўваецца афіцыйнымі цырымоніямі, але ў той жа час мае вырашальны ўплыў на фармаваньне новага ўраду пасьля парлямэнцкіх выбараў і на прызначэньне каралеўскіх камісараў у правінцыях.

Заканадаўчай уладай валодаюць Генэральныя штаты і ў меншай ступені ўрад. Парлямэнт складаецца зь дзьвюх палатаў: першай (75 месцаў) і другой (150 месцаў). Другая палата, якая валодае асноўнай уладай, абіраецца ўсеагульным прамым галасаваньнем раз на 4 гады. Першая палата абіраецца правінцыйнымі парлямэнтамі. Ейныя функцыі зводзяцца да ратыфікацыі законапраектаў, ужо распрацаваных і прынятых другой палатай.

=== Палітычныя партыі ===
[[Файл:Ineke van Gent, Han ten Broeke en Kees Verhoeven, Lancering Europese Mobiliteitsweek 2010.jpg|значак|зьлева|У Нідэрляндах існуе культура паважлівых і сяброўскіх дэбатаў у палітыцы. На фатаздымку сябры Палаты прадстаўнікоў ад розных палітычных партыяў.]]
Аніводная партыя ня мела большасьці ў парламэнце з XIX стагодзьдзя, і ў выніку звычайна партыі мусяць фармаваць кааліцыйныя кабінэты. З таго часу, як выбарчае права стала ўсеагульным у 1917 годзе, у палітычнай сыстэме Нідэрляндаў дамінавалі тры групы палітычных партый, як то [[хрысьціянская дэмакратыя|хрысьціянскія дэмакраты]], [[сацыяльная дэмакратыя|сацыял-дэмакраты]] і [[лібэралізм|лібэралы]]. Гэтыя партыі звычайна ладзілі кааліцыі адна з адной, пры гэтым звычайна хрысьціянскія дэмакраты фармавалі левацэнтрысцкую кааліцыю з сацыял-дэмакратамі альбо правацэнтрысцкую кааліцыю зь лібэраламі. У 1970-я гады партыйная сыстэма стала больш няўстойлівай, бо хрысьціянска-дэмакратычныя партыі страцілі сваю магутнасьць, у той час як новыя партыі сталі больш пасьпяховымі. Гэтак зьявіліся радыкальная дэмакратычная і прагрэсіўная лібэральная партыя [[Дэмакраты-66]] (Д66) і экалягічная партыя [[Зяленыя левыя]]. Асноўнымі палітычнымі партыямі Нідэрляндаў ёсьць [[Хрысьціянска-дэмакратычны заклік]] (ХДЗ), [[Партыя працы (Нідэрлянды)|Партыя працы]] (ПП), [[Сацыялістычная партыя (Нідэрлянды)|Сацыялістычная партыя]] і [[Народная партыя за свабоду і дэмакратыю]] (НПСіД).

На [[усеагульныя выбары ў Нідэрляндах 1994 году|выбарах 1994 году]] ХДЗ страціла дамінуючае становішча. Гэтак званы фіялетавы кабінэт быў сфармаваны поруч з НПСіД, Д66 і ПП. На [[усеагульныя выбары ў Нідэрляндах 2002 году|выбарах 2002 году]] гэты кабінэт страціў большасьць праз павелічэньне падтрымкі ХДЗ і ўздыму правай партыі [[Сьпіс Піма Фартэйна|Сьпісу Піма Фартэйна]], новай палітычнай партыі, згуртаванай вакол [[Пім Фартэйн|Піма Фартэйна]], які быў забіты за тыдзень да выбараў. Кароткачасовы кабінэт быў ачолены лідэрам ХДЗ [[Ян Пэтэр Балькенэндэ|Янам Пэтэрам Балькенэндэ]]. Пасьля [[усеагульныя выбары ў Нідэрляндах 2003 году|выбараў 2003 году]], на якіх правая партыя страціла большасьць сваіх месцаў, быў сфармаваны кабінэт з ХДЗ, НПСіД і Д66. Кабінэт ініцыяваў амбітную праграму рэфармаваньня сацыяльнай дзяржавы, сыстэмы аховы здароўя і іміграцыйнай палітыкі.

НПСіД і ПП атрымалі большасьць у Палаце прадстаўнікоў падчас [[усеагульныя выбары ў Нідэрляндах 2012 году|усеагульных выбараў 2012 году]]. 5 лістапада 2012 году яны сфармавалі другі кабінэт Рутэ. Пасьля [[усеагульныя выбары ў Нідэрляндах 2017 году|ўсеагульных выбараў 2017 году]] НПСіД, ХДЗ, Д66 і [[Хрысьціянскі зьвяз (Нідэрлянды)|Хрысьціянскі зьвяз]] сфармавалі трэці кабінэт Рутэ. Кабінэт міністраў сышоў у адстаўку ў студзені 2021 году, за два месяцы да ўсеагульных выбараў, пасьля скандалу з махлярствам з сацыяльнай дапамогай на дзяцей&lt;ref&gt;[https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/b37fa75e-af06-4f40-8c26-76c70abe1af2 «Dutch government resigns over child benefits scandal»]. Financial Times.&lt;/ref&gt;. У сакавіку 2021 году правацэнтрысты з НПСіД сталі пераможцамі выбараў, здабыўшы 34 з 150 месцаў. Другой па велічыні партыяй былі левацэнтрысты Дэмакраты-66 з 24 месцамі ў парлямэнце. Ультраправая [[Партыя свабоды (Нідэрлянды)|Партыя свабоды]] [[Герт Вільдэрс|Герта Вільдэрса]] страціла падтрымку сярод выбарнікаў. Прэм’ер-міністар [[Марк Рутэ]], які прыйшоў да ўлады ў 2010 годзе, сфармаваў свой чацьверты кааліцыйны ўрад, які складаецца з тых жа партыяў, што ўваходзілі ў папярэдні кабінэт&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/world-europe-56436297 «Dutch election: PM Mark Rutte claims victory and fourth term»]. BBC News.&lt;/ref&gt;.

=== Адміністрацыйны падзел ===
[[Файл:Map provinces Netherlands-en.svg|значак|Мапа правінцыяў і тэрыторыяў Нідэрляндаў.]]
Нідэрлянды падзеленыя на 12 правінцыяў, кожная зь якіх падпарадкоўваецца каралеўскаму камісару. Апошняя правінцыя [[Флевалянд]] была створаная ў 1986 годзе на асушаных тэрыторыях. Усе правінцыі ў сваю чаргу падзеленыя на гарадзкія і сельскія грамады, якіх паводле стану на 2023 год налічвалася 342&lt;ref&gt;[https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/classificaties/overig/gemeentelijke-indelingen-per-jaar/indeling-per-jaar/gemeentelijke-indeling-op-1-januari-2023 «Gemeentelijke indeling op 1 januari 2023»]. CBS Classifications.&lt;/ref&gt;. Правінцыі маюць выбарны орган самакіраваньня выдомы як [[Правінцыйныя штаты]]. Абіраюць іх на чатыры гады.

Акрамя таго краіна падзяляецца на 21 водную акругу, кожная зь якіх кіруецца [[водная рада|воднай радай]]. Гэты орган мае паўнамоцтвы ў пытаньнях кіраваньня воднымі рэсурсамі&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131103064157/http://www.uvw.nl/de-waterschappen.html «De waterschappen»]. Unie van Waterschappen.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.waterschappen.nl/mijn-waterschap/ «Mijn waterschap»]. Unie van Waterschappen.&lt;/ref&gt;. Стварэньне водных радаў насамрэч датуецца стварэньнем самой нацыі, першая зь іх зьявілася ў 1196 годзе. Нідэрляндзкія водныя рады ёсьць аднымі з найстарэйшых існых дэмакратычных утварэньняў у сьвеце. Прамыя выбары ў водныя рады таксама ладзяцца раз на чатыры гады. Асобную адміністрацыйную структуру маюць тэрыторыі па-за межамі Эўропы. У нідэрляндзкім горадзе [[Баарле-Насаў]] знаходзяцца 22 бэльгійскія эксклавы&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210202163735/https://www.exclave.eu/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=4&amp;Itemid=10 «Baarle-Hertog and Baarle Nassau»]. Exclave.&lt;/ref&gt;, а ў іх яшчэ 8 нідэрляндзкіх анклаваў.

Сьпіс правінцыяў:
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}
* [[Авэрэйсэль]]
* [[Гельдэрлянд]]
* [[Гронінген (правінцыя)|Гронінген]]
* [[Дрэнтэ]]
* [[Зэляндыя]]
* [[Лімбург (Нідэрлянды)|Лімбург]]
{{Слупок-новы}}
* [[Паўднёвая Галяндыя]]
* [[Паўночная Галяндыя]]
* [[Паўночны Брабант]]
* [[Утрэхт (правінцыя)|Утрэхт]]
* [[Флевалянд]]
* [[Фрысьлянд (Нідэрлянды)|Фрысьлянд]]
{{Слупок-канец}}

=== Сымбалі ===
Нідэрляндзкі сьцяг складаецца з трох гарызантальных стужак аднолькавае вышыні: чырвоная, белая ды сінія. Сьцяг прыняты ў 1579 року, калі была абвешчаная незалежнасьць Нідэрляндаў. Сьцяг быў афіцыйна ўхвалены ў 1796 року і зацьверджаны як нацыянальная эмблема ў 1937 годзе. Колеры белы ды сіні — гэта колеры ліўрэяў францускага княскага роду [[Аранье]]. Чырвоны колер спачатку быў аранжавым, і быў прыняты ў гонар імя княскага роду, аднак на працягу XVII стагодзьдзя зьмяніўся на чырвоны. На сёньня аранжавы колер застаецца сымбалем каралеўскае сям’і, таму падчас нацыянальных сьвятаў побач са сьцягам вывешваюць аранжавыя стужкі ці носяць аранжавае адзеньне. Упершыню [[герб Нідэрляндаў|герб Каралеўства Нідэрляндаў]] быў вынайдзены ў 1815 року і дапрацаваны ў 1907 годзе. На гербе маецца выява льву зь мячом ды стрэламі, разьмешчанага на шчыце ў сінія краты: гэта геральдычны сымбаль манарха і краіны. ''«[[Гімн Нідэрляндаў|Песьня Вільгэльма]]»'' выконвае ролю нацыянальнага гімну краіны з 10 траўня 1932 року. Да гэтага з 1817 року (з выключэньнямі 1832 ды 1833) гімнам быў ''«[[Тыя, у кім цячэ нідэрляндзкая кроў]]»''.

== Эканоміка ==
[[Файл:9-028 Rotterdam ECT.jpg|значак|[[Ратэрдамскі порт]] ёсьць найвялікшым марскім портам у Эўропе і адным з самых загружаных у сьвеце.]]
Нідэрлянды маюць разьвітую эканоміку і на працягу многіх стагодзьдзяў гуляюць асаблівую ролю ў эўрапейскай эканоміцы. З XVI стагодзьдзя [[суднаходзтва]], [[рыбалоўства]], [[сельская гаспадарка]], [[гандаль]] і [[банкаўская справа]] сталі вядучымі галінамі эканомікі Нідэрляндаў. У Нідэрляндах высокі ўзровень эканамічнай свабоды. Нідэрлянды ёсьць адной з найлепшых краінаў паводле [[Глябальнай справаздачы аб дапамозе гандлю]] (на 2016 год краіна займала 2 месца). Швайцарскі [[міжнародны інстытут кіраўніцкага разьвіцьця]] вызнаў Нідэрлянды ў 2017 годзе пятай найбольш канкурэнтаздольнай эканомікай у сьвеце&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170604200349/http://www.imd.org/globalassets/wcc/docs/release-2017/2017-world_competitiveness_ranking.pdf «The 2017 IMD World Competitiveness Ranking»]. IMD.&lt;/ref&gt;. Акрамя таго, Нідэрлянды занялі 5 месца ў рэйтынгу самых інавацыйных краінаў у сьвеце паводле [[Глябальны інавацыйны індэкс|Глябальнага інавацыйнага індэксу]] 2022 году&lt;ref&gt;[https://www.wipo.int/global_innovation_index/en/2022/index.html «Global Innovation Index 2022»]. WIPO.&lt;/ref&gt;.

На пачатку XXI стагодзьдзя ключавымі гандлёвымі партнэрамі Нідэрляндаў былі [[Нямеччына]], [[Бэльгія]], [[Вялікабрытанія]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Францыя]], [[Італія]], [[Кітай]] і [[Расея]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=Wintle, Michael J., Rowen, Herbert H., Meijer, Henk, Heslinga, Marcus Willem|загаловак=Netherlands|праект=Encyclopedia Britannica|дата публікацыі=11 лютага 2026|url=https://www.britannica.com/place/Netherlands|дата=12 лютага 2026|мова=en}}&lt;/ref&gt;. Нідэрлянды ўваходзяць да ліку 10 вядучых краінаў-экспартэраў у сьвеце. Прадукты харчаваньня складаюць найбуйнейшы сэктар прамысловасьці. Іншыя асноўныя галіны прамысловасьці ўлучаюць суднабудаваньне, [[хімічная прамысловасьць|хімічную прамысловасьць]], [[мэталюргія|мэталюргію]], [[машынабудаваньне]], электратавары, гандаль, паслугі і [[турызм]]. Прыклады міжнародных нідэрляндзкіх кампаніяў, якія працуюць у Нідэрляндах, улучаюць [[Randstad]], [[Heineken]], [[KLM]], [[ING]], [[ABN AMRO]], [[Rabobank]], [[DSM]], [[AKZO]], [[Royal Dutch Shell]], [[Philips]], [[ASML]] і [[TomTom]]. Цяжкая індустрыя — нафтаперапрацоўка, хімічная вытворчасьць, чорная мэталюргія і машынабудаваньне засяроджаныя ў прыбярэжных раёнах, асабліва ў [[Ратэрдам]]е, а таксама ў [[Эймяйдэн]]е, [[Дордрэхт|Дордрэхце]], [[Арнэм]]е і [[Нэймэген]]е. Усе гэтыя гарады стаяць на суднаходных рэках або каналах. На марскім узьбярэжжы разьмешчаныя ветраэнэргетычныя фэрмы. Разьвіта таксама вытворчасьць [[шакаляд]]а, [[цыгара]]ў, [[джын (напой)|джына]], піва. Вядомай галінай, нягледзячы на сьціплыя маштабы, зьяўляецца апрацоўка [[алмаз|дыямэнтаў]] у [[Амстэрдам]]е. У гарадах [[Хенгела]] і [[Дэлфзяйл]] працавалі [[павараная соль|саляныя]] [[шахта|шахты]] з аб’ёмам здабычы 4 мільёны тон у год.

=== Энэргетыка ===
[[Файл:Wildervank natural gas field.jpg|значак|[[Гронінгенскае газавае радовішча]], адкрыцьцё якога ў 1959 годзе зьмяніла эканоміку Нідэрляндаў, ёсьць адным з найбуйнейшых радовішчаў прыроднага газу ў сьвеце.]]
Пачынаючы з 1950-х гадоў Нідэрлянды выявілі вялікія запасы [[прыродны газ|прыроднага газу]]. Продаж прыроднага газу прыносіў велізарныя прыбыткі Нідэрляндам на працягу дзесяцігодзьдзяў, дадаючы за шэсьцьдзесят гадоў сотні мільярдаў эўра ва ўрадавы бюджэт&lt;ref name=&quot;nrc&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20161221000129/http://vorige.nrc.nl//international/article2274261.ece/The_Dutch_curse_how_billions_from_natural_gas_went_up_in_smoke «The Dutch curse: how billions from natural gas went up in smoke»]. NRC Handelsblad.&lt;/ref&gt;. Аднак непрадбачаныя наступствы велізарнага энэргетычнага багацьця краіны паўплывалі на канкурэнтаздольнасьць іншых сэктараў эканомікі, што прывяло да зьяўленьня [[галяндзкая хвароба|галяндзкай хваробы]]&lt;ref name=&quot;nrc&quot;/&gt;. Радовішчы кіруюцца дзяржаўнай кампаніяй [[Gasunie]], а прыбыткі ад здабычы сумесна атрымліваюць урад, кампаніі Royal Dutch Shell і [[ExxonMobil]]. Праз [[трубаправод]]ы газ перадаецца з [[Гронінген (горад)|Гронінгену]] па ўсёй краіне і на [[экспарт]]. Да 1975 году ў правінцыі [[Лімбург (Нідэрлянды)|Лімбург]] здабывалі [[вугаль]].

Нідэрлянды дасягнулі прыкметнага прагрэсу ў пераходзе да вугляродна-нэўтральнай эканомікі. Дзякуючы павышэньню энэргаэфэктыўнасьці попыт на энэргію дэманструе прыкметы адрыву ад эканамічнага росту. Доля энэргіі з аднаўляльных крыніцаў павялічылася ў два разы з 2008 па 2019 гады, прычым асабліва моцны рост адбыўся за кошт ветравай і сонечнай энэргіі. Тым ня менш, Нідэрлянды па-ранейшаму моцна залежаць ад выкапнёвага паліва і маюць канцэнтрацыю энэргаёмістых і выкідных галінаў, якія будзе няпроста дэкарбанізаваць. Пагадненьне аб клімаце 2019 году вызначае палітыку і захады па падтрымцы дасягненьня кліматычных мэтаў Нідэрляндаў і было распрацавана ў працэсе супрацоўніцтва з удзелам бакоў з усяго нідэрляндзкага грамадзтва&lt;ref&gt;[https://iea.blob.core.windows.net/assets/93f03b36-64a9-4366-9d5f-0261d73d68b3/The_Netherlands_2020_Energy_Policy_Review.pdf «The Netherlands 2020: Energy Policy Review»]. International Energy Agency.&lt;/ref&gt;. Паводле стану на 2018 год Нідэрлянды мелі адзін з самых высокіх паказьнікаў адкідаў [[дыяксыд вугляроду|вуглякіслага газу]] на чалавека ў [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскім Зьвязе]]&lt;ref&gt;[https://ec.europa.eu/jrc/en/publication/fossil-co2-emissions-all-world-countries-2018-report «Fossil CO2 emissions of all world countries — 2018 Report»]. EU Science Hub.&lt;/ref&gt;.

=== Сельская гаспадарка ===
[[Файл:Dutch belted cows at Park Sonsbeek meadows in the centre of the city of Arnhem (look the background) - panoramio.jpg|значак|зьлева|Каровы на выгане ля [[Арнэм]]у.]]
Сельская гаспадарка ў Нідэрляндах ёсьць высокаінтэнсіўным і значным сэктарам эканомікі, хоць у ім у 2005 годзе было занята ўсяго каля 1% насельніцтва краіны і выраблялася ня больш за 1,6% [[Сукупны ўнутраны прадукт|СУП]]. У 2005 годзе сельскагаспадарчы экспарт перавысіў 17 млрд эўра, то бок больш за 6% таварнага экспарту краіны, каля 80% экспарту спажываюць краіны Эўразьвязу, у тым ліку Нямеччына — 25%, Вялікабрытанія — 12%. У структуры аграрнага экспарту пераважаюць гародніна і кветкі і прадукты малочнай жывёлагадоўлі.

Землі сельскагаспадарчага прызначэньня займаюць каля 65% тэрыторыяў краіны. Каля 27% сельскагаспадарчых угодзьдзяў занятыя ворнымі землямі, 32% — [[паша]]мі і 9% пакрытыя [[лес|лясамі]]. Дзель пашаў бесьперапынна падае, з 1995 па 2005 гады гэтыя ўгодзьдзі скараціліся на 8,2%, што зьвязана ў асноўным з пашырэньнем жыльлёвага будаўніцтва. За глебай у Нідэрляндах даглядаюць дбайна, акрамя таго, паводле колькасьці ўносных [[мінэральныя ўгнаеньні|мінэральных угнаеньняў]] на 1 гектар краіна ў 2005 годзе займала першае месца ў сьвеце.

У некаторых раёнах краіны пераважае кветкаводзтва. Вырошчваюцца таксама [[бульба]], [[цукровы бурак]] і збожжавыя культуры. Важны артыкул экспарту — высакаякасная [[Шклярніца|парніковая]] і кансэрваваная гародніна. Паводле плошчаў, адведзеных пад цяплічную гаспадарку, Нідэрлянды займаюць першае месца ў сьвеце. З 1994 году па 2005 год плошча цяпліцаў узрасла з 13 да 15 тысячаў гектараў, абаграваюцца цяпліцы звычайна пры дапамозе мясцовага [[прыродны газ|прыроднага газу]]. 60% абароненага грунта адведзена пад кветкаводзтва.

=== Транспарт ===
[[Файл:Bike entrance Rotterdam Central Station.jpg|значак|Роварны праезд на цэнтральным вакзале [[Ратэрдам]]а.]]
Плоскі рэльеф стварае спрыяльныя ўмовы для разьвіцьця сеткі [[Аўтастрада|дарог]], але вялікая колькасьць рэк і каналаў стварае вызначаныя цяжкасьці і рызыкі ў дарожным будаўніцтве.

* Агульная даўжыня [[Чыгунка|чыгуначнай сеткі]] складае 2753 кілямэтры (зь іх электрыфікаваныя 68% — 1897 км).
* Агульная даўжыня аўтамабільных дарог — 111 891 км.
* Агульная даўжыня суднаходных рэк і каналаў — 5052 км.

Важную ролю ў эканоміцы краіны таксама гуляе [[акіян]]скае суднаходзтва. Ратэрдам зьяўляецца адным з найбуйнейшых марскіх партоў сьвету па [[грузазварот]]у. Нідэрлянды перапрацоўваюць значную частку эўрапейскіх грузаплыняў. Авіякампанія [[KLM]] абслугоўвае шматлікія міжнародныя маршруты.

== Дэмаграфія ==
[[Файл:Grote drukte zomercarnaval Rotterdam.jpg|значак|зьлева|У [[Ратэрдам]]е вялікая колькасьць людзей маюць замежнае паходжаньне.]]
Колькасьць насельніцтва паводле стану на красавік 2021 складала {{Лік|17493969}} чалавек&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37230ned/table?dl=543D2 «Bevolkingsontwikkeling; regio per maand»]. Statistics Netherlands.&lt;/ref&gt;. У сьпісе краінаў паводле колькасьці насельніцтва&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url =https://www.worldometers.info/world-population/population-by-country/ | копія = | дата копіі =Population by Country (2026) | загаловак =Worldometer | фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата = 12 лютага 2026 | мова =en | камэнтар = }}&lt;/ref&gt; Нідэрлянды займаюць 71-е месца. У параўнаньні зь іншымі краінамі Эўропы, насельніцтва Нідэрляндаў вельмі хутка расло апошнія паўтара стагодзьдзі, то бок колькасьць насельніцтва складала 3 мільёнаў жыхароў у 1850 годзе, 5 мільёнаў — у 1900 годзе і 16 мільёнаў — у 2000 годзе. Для параўнаньня: насельніцтва [[Бэльгія|Бэльгіі]] ў той жа час павялічылася ўсяго прыкладна ўдвая, то бок з 4,5 мільёнаў жыхароў у 1850 году да 10 мільёнаў у 2000 годзе. Пры плошчы краіны 41 526 км² Нідэрлянды маюць шчыльнасьць насельніцтва 520 чалавек на км². Такім чынам, Нідэрлянды зьяўляюцца 16-й паводле шчыльнасьці насельніцтва дзяржавай у сьвеце.

У Нідэрляндах жывуць дзьве карэнныя групы насельніцтва — [[нідэрляндцы]] і [[фрызы]], а таксама шмат імігрантаў. Паводле этнічнага складу насельніцтва ў 2022 годзе самай вялікай групай былі нідэрляндцы (74,8%). Наступнымі былі іншыя эўрапейцы (8,3%), [[туркі]] (2,4%), [[мараканцы]] (2,0%), [[інданэзійцы]] (2,0%), [[сурынамцы]] (2,0%) ды іншыя (8,1%). Прыкладна ад 150 тысяч да 200 тысяч чалавек, якія жывуць і працуюць у Нідэрляндах, ёсьць экспатамі. Большасьць зь іх сканцэнтраваныя ў [[Амстэрдам]]е і [[Гаага|Гаазе]] і вакол іх. На сёньня яны фармуюць амаль 10% насельніцтва гэтых гарадоў&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20141019004614/http://www.verhurenaanexpats.nl/verhuren-aan-expats/expats-de-feiten/ «Expats in Nederland»]. Verhuren aan Expats.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180618025728/http://www.onsamsterdam.nl/tijdschrift/jaargang-2011/1158-nummer-11-12-november-december-2011.html?start=4 «Feiten en cijfers over immigratie»]. Ons Amsterdam.&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак [[Эўрастат]]а, у 2010 годзе ў Нідэрляндах налічвалася 1,8 мільёнаў жыхароў, якія нарадзіліся за мяжой, што адпавядае 11,1% ад агульнай колькасьці насельніцтва. Зь іх 1,4 мільёна (8,5%) нарадзіліся па-за межамі [[Эўрапейскі Зьвяз|ЭЗ]] і 0,43 мільёнаў (2,6%) нарадзіліся ў іншай дзяржаве ЭЗ&lt;ref&gt;Vasileva, Katya (2011) [https://web.archive.org/web/20120128101046/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-11-034/EN/KS-SF-11-034-EN.PDF «6.5% of the EU population are foreigners and 9.4% are born abroad»]. Eurostat.&lt;/ref&gt;. На 21 лістапада 2016 году ў Нідэрляндах налічвалася 3,8 мільёнаў жыхароў, у якіх хаця б адзін з бацькоў нарадзіўся за мяжой&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200611213242/https://www.cbs.nl/en-gb/news/2016/47/migration-background-still-plays-a-role «Migration background still plays a role»]. Centraal Bureau voor de Statistiek&lt;/ref&gt;.

Насельніцтва Нідэрляндаў ёсьць самым высокім у сьвеце, то бок сярэдні рост дарослых мужчынаў складае 1,83 мэтры, дарослых жанчын — 1,70 мэтры.

=== Мова ===
[[Файл:Foreign languages Netherlands, 2005.png|значак|300пкс|Веданьне замежных моваў у Нідэрляндах сярод насельніцтва ад 15 гадоў і старэй у 2006 годзе. Першая месца займае [[ангельская мова]] (89%), далей ідуць [[нямецкая мова|нямецкая]] (70%), [[француская мова|француская]] (29%) і [[гішпанская мова|гішпанская]] (5%).]]
Афіцыйнай мовай дзяржавы ёсьць [[нідэрляндзкая мова]], на якой размаўляе пераважная большасьць жыхароў. Найбольш распаўсюджанымі дыялектамі ў Нідэрляндах ёсьць брабанцка-галяндзкія дыялекты&lt;ref&gt;[http://www.taalcanon.nl/vragen/hoeveel-dialecten-heeft-het-nederlands/ «Hoeveel dialecten heeft het Nederlands?»]. Taalcanon.&lt;/ref&gt;. Акрамя нідэрляндзкай, [[заходнефрыская мова]] прызнаная другой афіцыйнай мовай у паўночнай правінцыі [[Фрысьлянд (Нідэрлянды)|Фрысьлянд]]&lt;ref&gt;[http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/talen-in-nederland «Talen in Nederland — Erkende talen»]. Rijksoverheid.&lt;/ref&gt;. Яна мае афіцыйны статус у дзяржаўных установах у гэтае правінцыі.

Нідэрлянды маюць даўнюю традыцыю вывучэньня замежных моваў, фармалізаваную ў нідэрляндзкіх законах аб адукацыі. Каля 90% усяго насельніцтва адзначаюць, што яны здольныя размаўляць [[ангельская мова|па-ангельску]], 70% — [[нямецкая мова|па-нямецку]] і 29% — [[француская мова|па-француску]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070128095746/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_237.en.pdf «European Union survey»]. Eurobarometer.&lt;/ref&gt;. Ангельская мова ёсьць абавязковай да навучаньня ў сярэдняй школе&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110429185145/http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/vragen-en-antwoorden/wat-is-het-aanbod-aan-vreemde-talen-in-de-onderbouw-van-het-voortgezet-onderwijs-vo.html «Foreign languages in secondary education»]. Wat is het aanbod aan vreemde talen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs (vo)?. Rijksoverheid.&lt;/ref&gt;. У большасьці школах таксама на працягу некалькіх гадоў вывучаюццца дадатковыя замежныя мовы. Звычайна дзеці абіраюць францускую альбо нямецкую мову, але можна выбраць [[кітайская мова|кітайскую]], гішпанскую, [[расейская мова|расейскую]], [[італьянская мова|італьянскую]], [[турэцкая мова|турэцкую]] альбо [[арабская мова|арабскую]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230403211152/https://www.examenblad.nl/item/talen/2019?sectorid=vg41h1h4i9qe «Examenblad talen, vwo in 2019»]. Examenblad.&lt;/ref&gt;. Акрамя таго, у школах Фрысьлянду выкладаньне і экзамены праводзяцца на заходнефрыскай мове&lt;ref&gt;Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (14.07.2020). [https://web.archive.org/web/20230319221515/https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/de-friese-taal «De Friese taal — Erkende talen»]. Rijksoverheid.&lt;/ref&gt;, а ў гімназіях выкладаюць старажытнагрэцкую і [[лацінская мова|лацінскую мовы]].

=== Рэлігія ===
[[Файл:Amsterdam (NL), Westerkerk -- 2015 -- 7186.jpg|значак|зьлева|Кальвінісцкая царква [[Вэстэркерк]] у цэнтральным [[Амстэрдам]]е.]]
Розныя кірункі [[хрысьціянства]] дамінавалі ў рэлігійным жыцьці на тэрыторыі сучасных Нідэрляндаў больш за 1200 гадоў&lt;ref&gt;Milis, L.J.R. (1999). «A Long Beginning: The Low Countries Through the Tenth Century» in J.C.H. Blom &amp; E. Lamberts History of the Low Countries. Berghahn Books — С. 6—18. — ISBN 978-1-84545-272-8.&lt;/ref&gt;, а да сярэдзіны XVI стагодзьдзя краіна пераважна вызнавала [[кальвінізм]]&lt;ref&gt;Israel, Jonathan (1995). «The Dutch Republic: Its Rise, Greatness, and Fall, 1477—1806». — С. 361—395. — ISBN 978-0-19-820734-4.&lt;/ref&gt;. Да сканчэньня XX стагодзьдзя жыхары краіны было пераважна хрысьціянскім, зьяўляючыся вернікамі шэрагу канфэсіяў&lt;ref&gt;Numbers, Ronald L. (2014). [https://books.google.com/books?id=uSuhBQAAQBAJ&amp;q=netherlands+protestant+country&amp;pg=PA65 «Creationism in Europe»]. Johns Hopkins University Press. — ISBN 9781421415628.&lt;/ref&gt;. Не зважаючы на захаваньне значнай рэлігійнай разнастайнасьці, назіраецца зьніжэньне рэлігійнасьці. Цяпер у Нідэрляндах жыве адно з самых сьвецкіх грамадзтваў у сьвеце. Паўднёвыя правінцыі [[Паўночны Брабант]] і [[Лімбург (Нідэрлянды)|Лімбург]] гістарычна былі моцна [[Каталіцкая Царква|каталіцкімі]], і некаторыя жыхары лічаць каталіцкую царкву асновай сваёй культурнай ідэнтычнасьці. [[Пратэстанцтва]] ў Нідэрляндах складаецца з шэрагу цэркваў у розных традыцыях. Найбуйнейшай зь іх ёсьць [[Пратэстанцкая царква Нідэрляндаў]], Аб’яднаная царква кальвінісцкай і [[лютэранства|лютэранскай]] кірункаў&lt;ref&gt;[https://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&amp;PA=37944&amp;D1=0-5,10&amp;D2=29-40&amp;VW=T «Kerkelijke gezindte en kerkbezoek; vanaf 1849; 18 jaar of ouder»]. CBS.&lt;/ref&gt;. Яна была створаная ў 2004 годзе ў выніку зьліцьця [[Нідэрляндзкая рэфармацкая царква|Нідэрляндзкай рэфармацкай царквы]], рэфармацкіх цэркваў у Нідэрляндах і меншых лютэранскіх царкваў. Не зважаючы на тое, што агулам у Нідэрляндах хрысьціянства страціла свой уплыў, ад [[Зэляндыя|Зэляндыі]] да паўночных частак правінцыі [[Авэрэйсэль]] цягнецца гэтак званы [[Біблейскі пас (Нідэрлянды)|Біблейскі пас]]. На гэтай тэрыторыі застаюцца моцнымі пратэстанцкімі (асабліва кальвінісцкія) перакананьні, а вернікі маюць большасьць у грамадзкіх радах.

Паводле веравызнаньні большасьць насельніцтва (41%) не належыць аніводнай рэлігіі, 30% ёсьць каталікамі, 21% — пратэстанты, 5,8% — [[іслам|мусульмане]], 0,6% — [[Індуізм|індуісты]], а 1,6% вызнаюць іншыя рэлігіі. Канстытуцыя Нідэрляндаў гарантуе свабоду адукацыі, што азначае, што ўсе школы, якія прытрымліваюцца агульных крытэраў якасьці, атрымліваюць аднолькавае дзяржаўнае фінансаваньне. Гэта азначае, што школы, заснаваныя на рэлігійных прынцыпах ці рэлігійнымі групамі, таксама ўваходзяць да іхняга ліку.

== Культура ==
[[Файл:Rijksmuseum 2022.jpg|значак|Знакаміты [[Рэйксьмюзэўм]].]]
У Нідэрляндах працавалі шматлікія вядомыя мастакі. У Сярэднявеччы піянэрамі нідэрляндзкага мастацтва былі [[Геранімус Босх]] і [[Пітэр Брэйгель Старэйшы]]. Агулам жа за часам [[Залатога веку Нідэрляндаў|Залатога веку]] Галяндзкая Рэспубліка была квітнеючай і стала цэнтрам росквіту мастацкага руху. У XVII стагодзьдзі жылі і працавалі такія майстры, як [[Рэмбрант]], [[Ян Вэрмээр]], Ян Стэйн і шматлікія іншыя. У XIX і XX стагодзьдзях дзеялі знакамітыя [[Вінцэнт ван Гог]] і [[Піт Мандрыян]]. Вядомым мастаком-графікам быў [[Маўрыц Карнэліс Эшэр]]. [[Вілем дэ Конінг]] атрымаў адукацыю ў [[Ратэрдам]]е, і пасьля стаў вядомым амэрыканскім мастаком. [[Нан ван Мэйгэрэн]] уславіўся за свае падробкі клясычных карцінаў.

[[Файл:Rembrandt Self-portrait (Kenwood).jpg|значак|зьлева|[[Рэмбрант]] — адзін з самых вядомых мастакоў сьвету.]]
Квітнела ў памянёны Залаты век Нідэрляндаў і літаратура. Выбітнымі паэтамі таго часу былі [[Ёст ван дэн Вондэль]] і [[Пітэр Карнэлісан Гоофт]]. У XIX стагодзьдзі [[Эдуард Доўвэс Дэкер]] пісаў пра дрэннае абыходжаньне з карэннымі жыхарамі ў нідэрляндзкіх калёніях. Істотнымі пісьменьнікамі XX стагодзьдзя былі [[Гары Муліш]], [[Ян Волькерс]], [[Сымон Вэстдэйк]], [[Гэрард Рэвэ]], [[Вільлем Фрэдэрык Герман|В. Ф. Герман]] і [[Сэйс Нотэбоом]]. [[Ганна Франк]] напісала знакаміты ''«[[Дзёньнік Ганны Франк]]»'', які быў выдадзены па ейнай сьмерці ў [[Нацыянал-сацыялізм|нацыскім]] канцлягеры і перакладзены зь нідэрляндзкай на ўсе асноўныя мовы.

У Нідэрляндах можна вылучыць розныя архітэктурныя стылі. Раманская архітэктура панавала паміж 950 і 1250 гадамі. Гэты архітэктурны стыль найбольш сканцэнтраваны ў правінцыях [[Гельдэрлянд]] і [[Лімбург (Нідэрлянды)|Лімбург]]. Гатычная архітэктура выкарыстоўвалася ў Нідэрляндах прыкладна з 1230 году. Будынкі ў гэтым стылі мелі вялікія вокны, сьпічастыя аркі і былі багата ўпрыгожаныя. [[Брабанцкая готыка]] ўзьнікла з узьнікненьнем герцагства [[Брабант]] і распаўсюдзілася ва ўсіх правінцыях [[Бургундыя|Бургундыі]]. Архітэктура галяндзкага барока (1525—1630) і [[клясыцызм]]у (1630—1700) асабліва ярка выявілася на захадзе Нідэрляндаў.

У Нідэрляндах жылі філёзафы [[Эразм Ратэрдамскі]] і [[Бэнэдыкт Сьпіноза]], і тамака былі выкананыя ўсе асноўныя працы [[Рэнэ Дэкарт]]а. Навуковец [[Крыстыян Гюйгэнс]] адкрыў спадарожнік [[Сатурн]]а [[Тытан (спадарожнік Сатурна)|Тытан]] і вынайшаў ківачовы гадзіньнік. [[Антоні ван Леэўвэнгук]] быў першым, хто назіраў і апісаў аднавузныя арганізмы з дапамогай [[мікраскоп]]у. Зь Нідэрляндамі звычайна атаясамліваюцца [[вятрак (генэратар)|ветракі]], [[тульпан]]ы, драўляныя [[чаравікі]] і гліняны [[посуд]] з [[Дэльфт]]а.

=== Спорт ===
Самым папулярным відам спорту зьяўляецца [[футбол]]. Вялікае значэньне таксама маюць [[тэніс]], [[роварны спорт]], [[хакей]] на траве, [[валейбол]], [[гандбол]], [[канькабежны спорт]] і [[гольф]]. Верагодна, адзіным вядомым відам спорту, вынайдзеным у Нідэрляндах, зьяўляецца [[карфбол]] — вельмі спрошчаная форма [[баскетбол]]а, не якае не патрабуе вялікага атлетызму. На [[Алімпійскія гульні|Алімпіядах]] і чэмпіянатах сьвету спартоўцы Нідэрляндаў выйграваюць вельмі вялікі лік мэдаляў па стаўленьні да насельніцтва краіны. Тысячы заўзятараў зь Нідэрляндаў наведваюць змаганьні ў замежных краінах, апрануўшыся ў аранжавыя майкі, якія заўсёды носяць гульцы [[Зборная Нідэрляндаў па футболе|нацыянальнай зборнай па футболе]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* В. А. Бакир, Ю. Б. Ларионова. ''Нидерланды. Путеводитель.'' Вокруг света, 2005. 216 стр. ISBN 5-98652-011-4.
* Paul Arblaster. ''A History of the Low Countries''. Palgrave Essential Histories Series New York: Palgrave Macmillan, 2006. 298 pp. ISBN 1-4039-4828-3.
* J. C. H. Blom and E. Lamberts, eds. ''History of the Low Countries'' (1999).
* Jonathan Israel. ''The Dutch Republic: Its Rise, Greatness, and Fall 1477—1806'' (1995).
* J. A. Kossmann-Putto and E. H. Kossmann. ''The Low Countries: History of the Northern and Southern Netherlands'' (1987).
* Christophe de Voogd. ''Geschiedenis van Nederland.'' Arena Amsterdam, 2000. 368 стр. ISBN 90-6974-367-1.

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Партал|Эўропа}}
* [http://www.government.nl/ Афіцыйны сайт].
* [http://www.holland.com/ Турыстычны сайт].
* {{Curlie|Regional/Europe/Netherlands}}.

{{Краіны Эўропы}}
{{Краіны Эўразьвязу}}
{{NATO}}
{{АБСЭ}}

[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]</text>
      <sha1>q5hove2qbgdiyhkyovqchahve8r47dl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марыюпаль</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17709</id>
    <revision>
      <id>2676877</id>
      <parentid>2675872</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T19:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Deminly</username>
        <id>88990</id>
      </contributor>
      <comment>Maryjupal</comment>
      <origin>2676877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10332" sha1="059zs59qv0zmmppekd5p9lutkz432sk" xml:space="preserve">{{Зьвязаныя актуальныя падзеі||Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (2022)|дата = сакавік 2022}}
{{Населены пункт/Украіна
| Назва                           = Марыюпаль
| Назва ў родным склоне           = Марыюпаля
| Статус                          = горад
| Назва ўкраінскай мовай          = Маріуполь
| Герб                            = Mariupol coat.svg
| Сьцяг                           = Flag of Mariupol.svg
| Гімн                            = 
| Дата заснаваньня                = 1778
| Першыя згадкі                   = 
| Горад з                         = 1779
| Магдэбурскае права              = 
| Былыя назвы                     = 
| Мясцовая назва                  = 
| Кіраўнік                        = 
| Імя кіраўніка                   = 
| Плошча                          = 166
| Вышыня                          = 22
| Колькасьць насельніцтва         = 431859
| Год падліку колькасьці          = 2021
|Нацыянальны склад насельніцтва   = [[украінцы]] — 48,7%, [[расейцы]] — 44,4%, [[грэкі]] — 4,3%,  [[беларусы]] — 0,8%
|Год падліку нацыянальнага складу = 2001
| Тэлефонны код                   = +380 629
| Паштовыя індэксы                = 87500
| Аўтамабільны код                = 
| Выява                           = Theatre night Mariupol.jpg
| Апісаньне выявы                 = Тэатар да зьнішчаньня расейскімі тэрарыстамі
 | Шырата градусаў                = 47
 | Шырата хвілінаў                = 10
 | Шырата сэкундаў                = 
 | Даўгата градусаў               = 37
 | Даўгата хвілінаў               = 55
 | Даўгата сэкундаў               = 
| Пазыцыя подпісу на мапе         = зьлева
| Водступ подпісу на мапе         = 
| Сайт                            = http://www.mariupol.com.ua
|Лацінка=Maryjupal}}
'''Марыю́паль''' ({{мова-uk|{{Праслухаць|uk-Маріуполь.ogg|Маріуполь}}, Маріюпіль}}) — горад у [[Данецкая вобласьць|Данецкай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Знаходзіцца на паўднёвым усходзе Ўкраіны, на беразе [[Азоўскае мора|Азоўскага мора]] ў вусьці рэк Кальміўс і Кальчык. Насельніцтва (з улікам селішчаў, што ўваходзяць да складу гораду) — 200 000 чалавекі. Адзін з буйнейшых цэнтраў мэталюргіі і машынабудаваньня, буйны марскі порт. Кліматычны і гразевы курорт. Марыюпаль уваходзіць у дзясятку найбуйнейшых гарадоў Украіны, горад зьяўляецца важнейшым прамысловым ды эканамічным цэнтрам краіны.

Заснаваны на месцы колішняга [[Казакі|казацкага]] стану Кальміюсу. Раён кампактнага пражываньня грэкаў.

[[Гарады-героі Ўкраіны|Горад-герой Украіны]] (2022)&lt;ref&gt;Указ прэзыдэнта Украіна ад 6 сакавіка 2022 году № 111/2022 [https://www.president.gov.ua/documents/1112022-41577 «Про встановлення почесної відзнаки „Місто-герой України“»]&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
Тэрыторыя [[Дзікае поле|Дзікага поле]] была слаба населеная ў Сярэднявеччы з прычыны пастаянных [[Крымскае ханства|крымскіх]], [[Нагайская Арда|нагайскіх]] ды [[Крымскія татары|татарскіх]] наездаў.

У пачатку XVI стагодзьдзя [[Запароская Сеч|запароскія казакі]] заснавалі вартавую вежу Кальміўс. У 1769 годзе [[Крымска-нагайскія набегі на Русь|крымска-татарскі аддзел]] зьнішчыў вартавы пост. Пасьля [[Расейска-турэцкая вайна (1768—1774)|расейска-турэцкай вайны 1768—1774 гадоў]] Паўночнае Прыазоўе адышло да [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. У 1778 г. каля Кальміўскай крэпасьці быў заснаваны павятовы горад Паўлаўск, які ў наступным годзе быў перайменаваны на Марыюпаль на загад Г. Пацёмкіна&lt;ref&gt;{{Спасылка |аўтар = Саєнко Р. І., Головко Т. Б. |дата публікацыі = 2018 |url = http://esu.com.ua/search_articles.php?id=65908 |загаловак = Маріуполь |выдавец = Енциклопедія Сучасної України |дата доступу = 27.01.2021 |мова = uk|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

З 8 кастрычніка 1941 па 10 верасьня 1943 року акупаваны [[Нацысцкая Нямеччына|нямецкімі войскамі]].

У 1948 перайменаваны на ''Жданаў'' у гонар савецкага палітычнага дзеяча [[Андрэй Жданаў|Андрэя Жданава]]; у 1989 месту вернутая ранейшая назва.

У 2014 за Марыюпаль [[Вайна на ўсходзе Ўкраіны|адбываліся бітвы]] між украінскім войскам і прарасейскімі сэпаратыстамі. Пасьля адваёвы Марыюпаль стаў часовай сталіцай Данецкай вобласьці.

Пасьля [[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (2022)|нападу Расеі ў 2022 року]] горад трапіў у [[Аблога Марыюпалю|аблогу]].

== Насельніцтва ==

=== Колькасьць ===
{| width=&quot;48%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва &lt;small&gt;(чал.)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! 1897 !! 1926 !! 1939 !! 1959 !! 1970 !! 1979 !! 1989 !! 2001 !! 2021
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|31 116
| align=center|40 825
| align=center|221 529
| align=center|283 570
| align=center|416 927
| align=center|502 581
| align=center|518 933
| align=center|492 176
| align=center|431 859
|}

=== Мова ===
{| width=&quot;24%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;5&quot; style=&quot;border:1px solid #AAAAAA;&quot;
|-bgcolor=&quot;#AAAAFF&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Насельніцтва па роднай мове &lt;small&gt;(2001)&lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#eeeeff&quot;
! украінская&amp;nbsp;мова !! расейская
|- bgcolor=&quot;#f7f9ff&quot;
| align=center|10,10%
| align=center|89,39%
|}

== Прамысловасьць ==
[[Файл:Azovstal_iron_and_steel_factory,_Mariupol,_Ukraine_1.jpg|значак|[[Азоўсталь]]]]

Прамысловасьць Марыюпаля займала першае месца ў вобласьці па абароце гатовай прадукцыі. Па асноўных групах прамысловай прадукцыі традыцыйна пераважалі:

* Вытворчасьць мэталюргіі й гатовых мэталічных вырабаў — 78,3%. 
* Марыюпальскі мэталюргічны камбінат імя Ільіча — чысты прыбытак 13,348 млрд грн.
* Азоўсталь — чысты прыбытак 15,705 млрд грн. прадукцыя машынабудаваньня (14,2%).  
* Азовзагальмаш (канцэрн «Азовмаш», чысты прыбытак 1,950 млрд грн. 
* Марыюпальскі завод цяжкага машынабудаваньня, чысты прыбытак 1,071 млрд грн. 
* Суднарамонтны завод, завод «Электрабутпрылад», цеплавы завод, «Азоўская электрасталь», Марыюпальскі досьледны завод, завод «Магма».

== Ураджэнцы ==

* [[Сяргей Войчанка]] (1955—2004) — беларускі [[мастак]] і [[дызайнэр]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://mariupolrada.gov.ua/ Афіцыйная бачына мескай рады] {{ref-uk}}
* [https://www.0629.com.ua/ Бачына места] {{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20120626112438/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Месты &amp; мястэчкі Ўкраіны] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20220409173313/http://yoo.pp.ua/ Меская афіша] {{ref-ru}}

{{Данецкая вобласьць}}
{{Гарады-героі Ўкраіны}}
{{Накід:Украіна}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Гарады Данецкай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1778 годзе]]
[[Катэгорыя:Узьбярэжныя населеныя пункты Ўкраіны]]
[[Катэгорыя:Партовыя населеныя пункты Ўкраіны]]
[[Катэгорыя:Порты Азоўскага мора]]
[[Катэгорыя:Мясьціны Галакосту ва Ўкраіне]]
[[Катэгорыя:Гарады-героі Ўкраіны]]</text>
      <sha1>059zs59qv0zmmppekd5p9lutkz432sk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе</title>
    <ns>10</ns>
    <id>42587</id>
    <revision>
      <id>2676842</id>
      <parentid>2628887</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:42:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1784" sha1="mnlmpry4fsk8slu73rnq7e4nswa60tm" xml:space="preserve">{{Навігацыйная табліца2
|назва_шаблёну   = Сэрыя А
|назва           = [[Сэрыя А]] [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіянату Італіі па футболе]] ў [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2026—2027 гадоў|сэзоне 2026—2027 гадоў]]
|кляса_карткі  = hlist
|сьпіс1 = 
* [[Аталянта Бэргама|Аталянта]]
* [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]
* [[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]
* [[Джэноа Генуя|Джэноа]]
* [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэр]]
* [[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]
* [[Кома (футбольны клюб)|Кома]]
* [[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]
* [[Ляцыё Рым|Ляцыё]]
* [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]
* [[Монца (футбольны клюб)|Монца]]
* [[Напалі Нэапаль|Напалі]]
* [[Парма (футбольны клюб)|Парма]]
* [[Рома Рым|Рома]]
* [[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]]
* [[Тарына Турын|Тарына]]
* [[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]]
* [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]
* [[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фразынонэ]]
* [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Футбольныя лігі|Італія, 1]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Італьянскі футбол|1]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mnlmpry4fsk8slu73rnq7e4nswa60tm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хвойнікі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73087</id>
    <revision>
      <id>2676940</id>
      <parentid>2676669</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T11:07:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пад уладай Расейскай імпэрыі */</comment>
      <origin>2676940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162109" sha1="fadb52mj8t95b3wa0gvzc0hfbvm1133" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Хвойнікі
|Лацінка                          = Chvojniki
|Статус                           = места
|Назва ў родным склоне            = Хвойнікаў
|Герб                             = Coat of Arms of Chojniki, Belarus.svg
|Сьцяг                            = Flag of Chojniki.svg{{!}}border
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1504 годам
|Статус з                         = 1967
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Хвоиники
|Мясцовая назва                   = Хвайнікі
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 13278
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 247600
|СААТА                            = 
|Выява                            =
|Апісаньне выявы                  = Сядзіба Аўраамавых
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 53
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 58
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Хво́йнікі''' (афіцыйная назва — ''Хо́йнікі''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt;) — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 103 км на поўдзень ад [[Гомель|Гомля]], чыгуначная станцыя на адгалінаваньні Васілевічы — Хвойнікі лініі [[Каленкавічы]] — [[Гомель]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Рэчыца|Рэчыцу]], [[Каленкавічы]], [[Брагін]].

Хвойнікі — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); [[Хвойніцкі замак|невялікі прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна [[клясыцызм]]у і [[нэаготыка|нэаготыкі]] канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

== Назва ==

[[Файл:Месца, дзе паўстала сяло Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Месца на краю асушанага на сёньня балота, дзе калісьці паўстала сяло Хвойнікі.]][[Файл:Узвышша Хвайнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Гэтае ўзвышша на заднім пляне, калісьці парослае хваёвым лесам, досыць аддаленае ад прыбалотнага сяла Хвойнікі, «перадало» яму сваю назву.]][[Файл:Караль Прозар з Хвойнікаў кумам у Барбарове. 1790 г.png|значак|зьлева|170px|Караль Прозар з Хвойнікаў і Міхал Паўша зь Лісьцьвіна кумамі ў Барбарове. 1790 г.]]

[[Тапонім]] Хвойнікі ўтварыўся ад паняцьцяў [[хвоя|хвоі]], [[хваёвыя лясы|хваёвых лясоў]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 393.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А яшчэ ў кнізе «Памяць» заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі прыводзіў «і іншую думку», г. зн. сваю ўласную. Маўляў, у апісаньні межаў Брагінскага графства 1512 г. у адным месцы паселішча значыцца як Хвайнічок, у іншым — як Хойнічак{{Заўвага|Гэта ня дзьве назвы аднаго паселішча, а два розныя ўрочышчы, геаграфічна аддаленыя адно ад аднаго і яшчэ больш ад Хвойнікаў, гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 7 — 11; [http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежавання Брагінскай воласці]}}. І далей: «Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона, выдадзены ў 1903, сцвярджае: «Хойнік — старажытнагрэцкая мера сыпучых целаў, што згадваецца ўжо ў Гамера, які X. вызначае колькасць збожжа, патрэбнага для пракармлення аднаму чалавеку на дзень...»&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26&lt;/ref&gt;. Маецца на ўвазе хеніка альбо хойніка (менавіта так, бо гэта назоўнік жаночага роду, гл. [https://biblehub.com/thayers/5518.htm χοῖνιξ, χοινικος, ἡ]) – адзінка аб’ёму, роўная 1,08 л. І ці ж гэта можна прызнаць за вэрсію?! Аднак, на стэндзе ў будынку райвыканкаму і на ўездзе ў Хвойнікі з боку Рэчыцы ў новым «пашпарце» раёну напісана такое.}}, хоць самое паселішча ўзьнікла ў нізкім месцы, сярод балота, дзе хвоя суцэльна не расьце. Імаверна, на новае сяло была перанесеная назва парослага хвайнікамі ўзвышша (ёсьць і сёньня, але даўно разаранае), якое аддзяляла яго ад даўняга брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]а. Жыхары апошняга «''дубровы собе на поля розробили и вычертили''»&lt;ref&gt;Спиридонов М. Ф. Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 1. — Мінск, 2000. С. 192.&lt;/ref&gt;, адкуль і гэткая назва, кантрастная з будучай мястэчкавай. Таму, пэўна, і сымболіка сучасных Хвойнікаў збольшага адпаведная ня іх месцазнаходжаньню побач з хвайнікамі, як здаўна меркавалася, а набытай імі назве, даволі дзіўнай для селішча, паўсталага на краю балота.

Традыцыйная гістарычная назва места — Хво́йнікі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/viaczorka-u-bierasci/28062505.html «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці], [[Радыё Свабода]], 19 кастрычніка 2016 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rohaleu&quot;&gt;Аляксандар Рогалеў. Пра назву горада Хойнікі] // Хойнікшчыны спеўная душа. Народная духоўная культура Хойніцкага краю: Фальклорна-этнаграфічны зборнік / пад агул. рэд. В. Новак. — {{Менск (Мінск)}}: «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2010. С. 287—288.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 78.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 204.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190816003258/http://dspace.mspu.by/handle/123456789/1415 Пра змены ў сістэме айконімаў Мазырскага Палесся] / В. В. Шур // Слово. Текст. Социум : сборник научных трудов преподавателей филологического факультета / Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина»; [редколлегия: Л. В. Исмайлова (ответственный редактор) и др.]. — Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2011. С. 148—154.&lt;/ref&gt; або ''Хвайнікі́''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 11.&lt;/ref&gt;. [[наркамаўка|Цяперашняя афіцыйная]] назва ''Хойнікі'' ({{мова-pl|Chojniki|скарочана}} ад {{мова-pl|chojnik|скарочана}} — хвойнік, {{мова-ru|Хойники|скарочана}}) ёсьць замацаванай у расейскай мове польскай формай тапоніму&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]] [https://www.svaboda.org/a/25444820.html Аддайма Брэст брэтонцам!], [[Радыё Свабода]], 3 ліпеня 2014 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 129, 157.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]], [[Ігар Карней|Карней І.]] [https://www.svaboda.org/a/30137752.html Гарады з «памылкамі» ў назвах: Хойнікі ці Хвойнікі?], [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 1 верасьня 2019 г.&lt;/ref&gt;. Адбывалася гэта паволі. Неаднаразова ў польска- і лацінамоўных крыніцах выкарыстоўвалася беларуская форма. Напрыклад, яшчэ і ў канцы 1790 году пра [[Караль Прозар|Караля Прозара]], як аднаго з кумоў пры зьдзяйсьненьні таямніцы хросту сына сужэнцаў Клішэўскіх у [[Барбароў|Барбарове]], у мэтрычных кнігах [[Юравічы|Юравіцкага касьцёлу]] запісана, што ён «з Хвойнікаў» (''de Chwoyniki'')&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/pra_nazvu_khvojniki/0-217 Бельскі С. Пра назвы Хвойнікі/Хойнікі і Лісцвін.]&lt;/ref&gt;.

Была і няўдалая спроба пана Мікалая Харлінскага ў пачатку XVII ст. пераназваць мястэчка і ўвесь маёнтак у ''Новы Харленж'' на гонар Харленжу — гнязда яго роду ў Люблінскім ваяводзтве («''dobra Chojniki czyli Nowy Charlęż''» — 1618 год, «''m. Nowy Charlęż''», але «''wieś Chojniki''» — 1623 год; зрэдку ў дакумэнтах Харлінскіх сустракаліся і «''Chwojniki''» — 1600, 1618 гады)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57, 234, 279, 281, 637.&lt;/ref&gt;. Аднак, празь некалькі гадоў рыма-каталікоў Харлінскіх заступіў новы ўладальнік кальвініст М. Абрамовіч, пазьней праваслаўны М. Бжазоўскі, далей незацікаўленыя ў перайменаваньнях рыма-каталікі Шуйскія, і тую спробу спасьціг лёс іншых новых назоваў, якія мусілі — пісаў А. Ябланоўскі — «''przed żywotnością starych ustąpić''»&lt;ref&gt;ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 176—177.&lt;/ref&gt;.

Паводле Чэслава Пяткевіча, які жыў на Палесьсі ад свайго нараджэньня ў 1856 годзе і, згодна з аўтографам, на працягу 36 наступных, а апошні раз наведаў мястэчка ў 1912 годзе, тутэйшы люд звычайна называў яго ''Хвайнікамі''&lt;ref&gt;Pietkiewicz Cz. Chojniki // Ziemia: Ilustrowany miesięznik krajoznawczy. — Warszawa, 1927. T. 12. Nr. 1—24. S. 249—252.&lt;/ref&gt;. У нарматыўным даведніку «[[Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь]]» традыцыйная гістарычная назва Хвойнікі фіксуецца як варыянтная.

== Гісторыя ==
{{Гл. таксама|Гісторыя Хвойнікаў}}

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170px|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|100px|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза. 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 году{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, Белыи Берегъ, Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…'' {{канец цытаты}}Дасьледчыкі чамусьці не зважаюць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго ў 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам як у прывілеях што да іншых маёнткаў яны ёсьць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, выкарыстанай укладальнікамі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага — 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла Лісьцьвін{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 426&lt;/ref&gt;. Што і казаць — «блізкі сьвет»! Гэта, аднак, не зьбянтэжыла ўкладальнікаў яшчэ адной, больш новай энцыкляпэдыі&lt;ref&gt;Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: энциклопедия / ред. совет: Т. В. Белова (пред.) [и др.]. — Минск: БЭ, 2009. С. 292&lt;/ref&gt;}}.

[[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў]]скага павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 12 — 18.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі А. М. Зелянкоўскі і У. Ф. Ісаенка (&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;; Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. – Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі. Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму не аматары-энтузыясты, а гісторыкі-дасьледчыкі. Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (чаму?!..) XVI ст.  і да канца XVII ст. было іхным (Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту. Але, магчыма, нарыс быў падрыхтаваны раней, чым дакумэнт стаў вядомы. Ці не дзеля гэтага М. Запольскі абачліва не падпісаў імя аўтара?..|}}.

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]][[Файл:Запіс Фенны Любецкай Шчаснаму Харлінскаму. 1568 г.jpg|170пкс|значак|Фрагмэнт запісу добраў Ф. Любецкай мужу Ш. Харлінскаму. 1568 г.]]

У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363.&lt;/ref&gt;.

Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды 6 сьнежня 1568 году запісала на яго «''именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники''{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}'', Остроглядовичи, Новосюлки, Гладковичи, Хвосницу, Ставокъ, Сосновую, половица Лопатина, Загайцы, Гостомълъ, Вытичов, Бышов, Бугаювъ, землю Злобицкую, три дворища в месте Киевскомъ, а дворище на котором был двор небожчика деда моего пана Семена Полоза, которые именя и дворища вышей мененые в той суме пенезей двохъ тысечей копъ грошей за живота и по животе матки небожчицы брат мой небожчикъ князь Богуш Любецкий, яко властную заставу свою на себе держалъ и тыхъ именей зо всими пожитки аж до живота свого уживал, а по животе его млти безпотомного оная сума две тысечи копъ грошей на (тыхъ) именяхъ записаная на мене пришла и спала…''»&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Опис 1. Справа 10. А. 411; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227.&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Хвойнікі ў рэестры 1569 г.jpg|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы князя [[Аляксандар Вішнявецкі|Аляксандра Вішнявецкага]] за гвалтоўны вывад дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі з Астраглядавічаў, Хвойнікаў, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушоў]] і Паселічаў з наступным пасяленьнем у вёсках свайго Брагінскага маёнтку&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6.&lt;/ref&gt;. У 1598 годзе сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''Кіеўскай зямлі'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372.&lt;/ref&gt;. У трыбунальскім акце ад 22 чэрвеня 1600 году што да Кіеўскага ваяводзтва засьведчаная нязгода Ш. Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю [[Адам Вішнявецкі|Адаму Аляксандравічу Вішнявецкаму]] сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю [[Міхаіл Вішнявецкі|Міхаілу Міхайлавічу Вішнявецкаму]] Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, [[Урочышча|урочышчы]], з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''вечны запіс'', прызнаны ў [[Люблін]]скім трыбунале, на валоданьне Астраглядаўскім ключом (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47.&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі [[сужэнства]] Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету. Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Астраглядавічы і Хвойнікі ў рэестры 1628 г.jpg|значак|170пкс|Астраглядавічы, Хвойнікі і інш. у рэестры 1628 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.]][[Файл:Анатацыя акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.png|значак|170пкс|Анатацыя да акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.]]

У 1627 годзе Гальшка Мікалаевая Харлінская склала [[тэстамэнт]], паводле якога Астраглядавічы разам з Хвойнікамі пераходзілі ў пасэсію да яе зяця-кальвініста [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56.&lt;/ref&gt;. Згодна з пабаровым рэестрам 1628 году, пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 606; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397.&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім Гальшка ўзяла шлюб.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 875зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога хвойніцкі прэсьвітэр Лука Чачотка ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141.&lt;/ref&gt;, і Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох хвойніцкім настаяцелем названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170px|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс «вечнага продажу» пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году. Але канчаткова гэтая справа была ўлагоджаная ажно 17 красавіка 1646 году, прытым названая сума ў 200 000 злотых&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67-68; Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 4104. № 2881&lt;/ref&gt;.

Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках умацаваную сядзібу, званую замкам, дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты{{заўвага|Даволі дзіўна, але на гербе места Хвойнікі выяўлены сымбаль мураванага замку з трыма акруглымі ў пляне вежамі і ўязной брамай з характэрным зубчастым верхам. Але ж тут існаваў хіба сьціплы драўляны замак.}}. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя Курпскі паведамляў, што стаў у надта дрыгвяністай мясьціне з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што 5 харугваў, а папраўдзе і на 3 сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару 2-х палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431.&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  — [[Юравічы]]  — [[Брагін]]  — [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў З. Бжазоўскай мужу К. Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі. Хоць, магчыма, ініцыяваў перамену яшчэ ў першай палове XVII ст. ваявода берасьцейскі Максыміліян Бжазоўскі, збудаваўшы ў Хвойніках замак.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам’яті. Чернігівський полк. У 2 т. — Київ.: ДЦ &quot;НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на [[Брагін|Брагинъ]], на Загалье, на Хвойники, на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 12 (1675—1676). — С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Хвойніцкая воласьць. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая воласьць. 1683 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Адыход 71 дыму з усяго маёнтку Хвойнікаў увосень 1686 г.jpg|значак|зьлева|170px|Адыход 71 дыму з усяго маёнтку Хвойнікаў увосень 1686 г.]]

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі без уліку сьвятароў князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 (sic) дымоў (С. 505)&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей Celain з Хвойнікаў пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку пана Шуйскага, харунжага берасьцейскага, адыйшоў 71 дым{{заўвага|Не 77, як запісалі выдаўцы дакумэнту ў 1886 г.}} (×6 — каля 426 чалавек)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 92зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553.&lt;/ref&gt;. У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва інаўроцлаўскага ваяводзіча Шчавінскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні [[Стрэчаньне|стрэчанскага]] кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзю, закупіўшы на [[кірмаш]]ы правіянт, спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі [[Валокі (Хвойнікі)|на Валоках]]. Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў зьбіць, потым узяў пад варту і трымаў у замкавай турме ледзьве ня 3 месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287.&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя [[Дамінік Шуйскі|Дамініка Шуйскага]]. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, аканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а хвойніцкага баярына Стафана Пятроўскага з мушкету 2 разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|170px|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170px|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 г.]]

У 1698 годзе маёнтак Хвойнікі і [[Загальле]] (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя [[Станіслаў Шуйскі|Станіслава Шуйскага]] налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў, гаспадары яшчэ 2-х адпрацавалі [[чынш]] у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў і 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''з прылегласьцямі'' ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю [[Мікалай Шуйскі|Мікалаю Шуйскаму]] ў мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «сялянскіх камораў», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 [[міля]]ў, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па 2 копы замкавага жыта і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці [[паркан]]ам таксама сіламі насельнікаў, каб між 2-ма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гадоў экспартэрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700.&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286.&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]][[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|170px|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170px|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]][[Файл:1761 г. Копія аднаго з запісаў пра хрост Адама Шуйскага.jpg|значак|зьлева|170px|1761 г. Копія запісу 1747 г. у кнігах Юравіцкага касьцёлу пра хрост Адама Шуйскага.]][[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170px|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў у двары Хвойніцкім Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;.

У 1748 годзе мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148.&lt;/ref&gt;.

У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466.&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага Загароўскага, абвінавачваных у [[Гайдамак|гайдамацтве]]. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

На 1754 год у мястэчку Хвойніках, пэўна, разам зь вёскай Валокамі, якой няма ў тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх да «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, «na milicję» (пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў) 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22.&lt;/ref&gt;.

У 1750—1770 гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]] і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

[[Файл:Габрэі ў мястэчку Хвойнікі. 1784 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Габрэі ў Хвойніках, Вялікім Боры і Карчове. 1784 г.]][[Файл:Няпоўны сьпіс габрэяў у Брагіне. 1784 г.jpg|значак|170px|Рэшта Хвойніцкага кагалу. 1784 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле{{заўвага|Належала да асобнага невялічкага староства.}}, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтар аднайменнага [[кагал]]у, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow. Некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах), з астатніх жа выбрана 217 злотых і 15 грошаў паўгадовай платы&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1108-1108зв., 1124; Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710.&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году, паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «толькі вадой» без далейшых касьцельных цырымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8; НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30.&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з Астраглядаўскім ключом знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны князя [[Войцех Шуйскі|Войцеха Шуйскага]] і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадкаеміца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць [[наезд]]. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;.

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170px|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 году варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле{{Заўвага|Да парафіяльнага касьцёлу сьвяточная працэсія мусіла пераадолець крыху меней як 20 км, але ж і людзі ў навакольлі пра тое сьвята пачулі!}}, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170px|Сядзібны дом напярэдадні 1-й сусьветнай вайны каля вуліцы У. В. Жыляка]][[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Фрагмэнт сьпісу Астраглядавіцкай парафіі 1857 г.png|значак|170px|Фрагмэнт сьпісу Астраглядавіцкай парафіі 1857 г.]]
[[Файл:У прыходзе Пакроўскай царквы 1857 г. (фрагмэнт).png|значак|зьлева|170px|У прыходзе Пакроўскай царквы 1857 г. (фрагмэнт)]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]
[[Файл:Копія запісу аб продажы маёнтку хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|170px|Копія запісу аб продажы маёнтку Хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт)&lt;ref&gt;Выпись из крепостной Минского Нотариального Архива. Книга по Речицкому уезду за 1887 год. № 18. С. 87 — 98. № 15&lt;/ref&gt;]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170px|Капліца. Час выкананьня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]]
[[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|зьлева|170px|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|170px|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У выніку 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182.&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, соймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] [[Ян Мікалай Аскерка]], [[абат]] оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. [[Жытомір]]а Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам 20 асобаў. Імёныя астатніх засталіся невядомыя расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез 25 000 [[дукат]]аў, сабраных патрыётамі. У 2-й палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ 8000, а ў канцы сьнежня — 16 000 чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў 2000 дукатаў на ўтрыманьне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26.&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217.&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з 2-х бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і [[падпалкоўнік]] Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі 10-месячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З прычыны сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236.}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229.&lt;/ref&gt;.

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона Банапарта]], марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6.}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвіскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14.&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 году оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай ідэі сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, што нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66).&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 годзе ў Хвойніках паўстанцкія манэты 1831 году, пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, сьведчаць аб тым. Цікава: пра «flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli», як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышальскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59.&lt;/ref&gt;.

15 сакавіка 1835 году, згодна з мэтрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку [[Лянтарня]] (Лянтэрня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандар, старэйшы брат Хведара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 537. А. 404&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся 2 штогадовыя кірмашы: 1—3 лютага і 1—4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. — С. Петербург, 1834. С. 190.&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 году ў Хвойніках, хутчэй ад старасьці, чым ад хваробы, у 81-гадовым веку памёр вялікі абозны ВКЛ Караль Прозар. 24 кастрычніка Мазырскі і Рэчыцкі дэкан Францішак Пазьняк, які быў астраглядаўскім пробашчам, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў радавым склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481.&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 — 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да Ўладыслава. Паводле рэвізіі 1847 году «Хвойніцкае габрэйскае таварыства» складалі 2393 душы&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;

Згодна з кнігай «Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна», на 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзеялі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 113 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859—1862 гадох намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках вымуравалі нэагатычныя касьцёл і капліцу, вядомыя са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17—18 верасьня 1860 году мястэчка наведаў менскі архіяпіскап [[Міхал Галубовіч]]. У. Прозар прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. — Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 году Ўладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209.&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за сынам нябожчыка Мечыславам. У 1864 годзе Мечыслаў Прозар памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва «жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў» і знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Чэслава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863—1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. — Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450—452.&lt;/ref&gt;. У 1864 годзе дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта 2-клясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 году, «паводле мясцовага прадстаўленьня» праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі дабрачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і «цудоўнай структуры» мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў і мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15.&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць радавога склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадкаемца Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з [[Арлоўская губэрня|Арлоўскай губэрні]], [[Карачаў|карачаўскаму]] Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і [[Трубчэўск|трубчэўскаму]] Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102.&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 373.&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. «Dziennik Kujawski» у верасьнёўскім нумары за 1895 год паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў [[лёх]], выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, — уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. — Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3.&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд Хвойнікі сталі цэнтрам аднайменнай воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі ў лютым і [[Пакроў]]скі ў кастрычніку. У 1863 і 1864 гадох на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. — Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі. У 1895 годзе ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. — С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Хвойніках тады было 2685 жыхароў, зь якіх 1668 складалі габрэі&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;.}}, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзеялі царква і капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54.&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1.&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзеяць чыгуначная станцыя.

[[Файл:Кафля керамічнага заводу Э. Бергенгэйма ў доме А. Аўраамава.jpg|значак|170px|Кафля керамічнага заводу Э. Бергенгэйма ў палацыку А. Аўраамава.]]

У 1912 годзе А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка «u wjazdu do Chojnik», як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. — Warszawa, 2001. S. 110.&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы драўлянай сядзібы ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках. Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейская мірная дамова|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922 // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85.&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 году нямецкія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 году жаўнерамі [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]], абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170px|Местачковы дом, 1929 г.]][[Файл: Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хвойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19.&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 году непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўрамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102.&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў мястэчку і на станцыі дзеялі 2 пачатковыя і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170px|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, чтó они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 году Хвойнікі — у складзе Гомельскай вобласьці. На 1955/1956 навучальны год у раённым цэнтры дзеялі 2 беларускія (№ 1 і 3) і 1 расейскамоўная (№ 2) сярэднія школы&lt;ref&gt;Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 12&lt;/ref&gt;.

10 лістапада 1967 году Хвойнікі атрымалі статус [[места]]. У 1972 годзе да места далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==

Максымальная колькасьць насельніцтва ў Хвойніках засьведчаная на 1989 год, калі тут жылі 17113 чалавек (згодна зь перапісам).

=== Дэмаграфія ===
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0 .5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1849 from:0 till:580
  bar:1858 from:0 till:449
  bar:1886 from:0 till:580
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1909 from:0 till:2891
  bar:1939 from:0 till:3400
  bar:1970 from:0 till:9500
  bar:1991 from:0 till:15000
  bar:2002 from:0 till:14600
  bar:2006 from:0 till:13500
  bar:2009 from:0 till:13844
  bar:2018 from:0 till:12472
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагодзьдзе''': 1849 год — 580 чал., зь іх мяшчанаў 1-га разраду — 4, 2-га — 13, 3-га — 63; 1858 год — 449 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 426.&lt;/ref&gt;; 1880 год — 500 чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Chojniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/620 620].&lt;/ref&gt;; 1886 год — 580 чал.; 1897 год — 2596 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 2685 чал. (1250 муж. і 1435 жан.), зь іх 717 каталікоў, 299 праваслаўных, 1668 юдэяў&lt;ref name=&quot;pam&quot;&gt;{{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}&lt;/ref&gt;; 1939 год — 3,4 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 42.&lt;/ref&gt;; 1970 год — 9,5 тыс. чал.; 1991 год — 15 тыс. чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 14,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 41.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 14,2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 425.&lt;/ref&gt;; 2005 год — 13,9 тыс. чал.; 2006 год — 13,5 тыс. чал.; 2008 год — 13,2 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 году — 13,1 тыс. чал.; 2009 год — 13 844 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 12 698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 12 500 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 12 472 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

=== Рэлігія ===
У 1990-я гады ў Хвойніках узьведзеныя новыя будынкі царквы Пакрова Багародзіцы і касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

=== Адукацыя ===
У Хвойніках працуюць прафэсійны ліцэй, 4 сярэднія (у іх ліку гімназія), дзьве спартовыя школы і Школа мастацтваў.

=== Культура ===
Раённы Дом культуры, яго філія Цэнтр культуры м. Хвойнікі, дзее народны тэатр, народны ансамбль «Спадчына», пры Школе мастацтваў — дзіцячы ўзорны ансамбль «Верасок», ансамбль народнай музыкі «Крыніца», пры Цэнтры творчасьці дзяцей і моладзі адзьдзелу адукацыі райвыканкаму ўзорны ансамбль эстраднага танцу «DRIVE», Дом рамёстваў, раённая і местачковая бібліятэкі, раённы краязнаўчы музэй, выдаецца раённая газэта «Хойніцкія навіны».

== Забудова ==

=== Плян ===
Забудова Хвойнікаў злучылася з блізкімі паселішчамі, у выніку чаго склаліся раёны Старыя Хвойнікі, Новыя Хвойнікі і паўночна-заходні. Паводле генэральнага пляну ўзводзіліся 2—5-павярховыя будынкі. Шматпавярховы мікрараён Юбілейны збудаваны ў Новых Хвойніках. У зьвязку з [[Чарнобыльская катастрофа|чарнобыльскай катастрофай]] новае будаваньне ў месьце нязначнае.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Вакзальная вуліца || '''Замкавы''' завулак&lt;ref name=&quot;fn4&quot;&gt;Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. С. 10&lt;/ref&gt; 
| '''Карчомная''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|Плян Хвойнікаў 1886 году]]&lt;/ref&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Домнікава вуліца || '''Кавальская''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Інтэрнацыянальная вуліца || '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Івана Мележа вуліца || '''Школьная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Піянэрская вуліца || '''Янава''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Пагарэлая''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; і '''Зялёная''' вуліца 1864 г.&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|Плян Хвойнікаў 1864 году]]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; У 1886 г. апошняя пазначана як '''Валоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Сялянская вуліца || '''Забалоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Танкістаў плошча || '''Замкавая''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; || Працы плошча
|}

== Эканоміка ==
Аўтарамонтны завод, завод гідраапаратуры ў складзе «МТЗ-ХОЛДЫНГ», завод ЖБВ — філія ААТ «Мазырскі ДБК», фабрыка мастацкіх вырабаў, Палескі вытворчы ўчастак ААТ «Мілкавіта».

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
[[Файл:Museum in Chojniki.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкі краязнаўчы музэй, вул. Карла Маркса, 19]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|значак|170px|Скульптурная кампазыцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў Хвойніках.]]

Хвойнікі — цэнтар традыцыйнага мастацкага рамяства (ткацтва, вышыўка і інш.)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;. Дзее Хвойніцкі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Журавінка».

У месьце да 10-й гадавіны [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] паставілі помнік Смутку.

=== Адметныя мясьціны ===
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты).
* Сядзібна-паркавы комплекс спадчынных ганаровых грамадзян Аўраамавых (пачатак XX ст.) на месцы сядзібы фальварку Валокі.

=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл (1859—1862), пераўтвораны ў Пакроўскую царкву.
* Капліца на могілках (1859—1862), пераўтвораная ў царкву.
* Сядзіба Прозараў (канец XVIII ст.) у мясьціне, якая называлася Замкам.
* Царква Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы (XVIII ст.){{Заўвага|Яе драўляны будынак зь лядашчымі, паводле сьвятара М. Ярэміча&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 17&lt;/ref&gt;, страхой і купалам, які стаяў «почти в болоте» (на пляне 1864 г. пазначаны на вуліцы Царкоўнай), праблематычна ўважаць за страчаную архітэктурную каштоўнасьць, бо разабраны ён быў з нагоды пераўтварэньня ў Пакроўскую царкву нэагатычнага мураванага касьцёла ў самым цэнтры мястэчка Хвойнікі.}}

== Асобы ==

* [[Караль Прозар]] (1759—1841) — на думку Т. Касцюшкі, — «рэдкі грамадзянін» Рэчы Паспалітай, паводле расейскай імпэратрыцы Кацярыны ІІ, — «в числе первейших бунтовщиков почитаемый»&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-30 Абозны Караль Прозар] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Аляксандар Стравінскі (1835—1911) — удзельнік расейска-турэцкай вайны 1787—1788 гг., генэрал-маёр (1898)&lt;ref&gt;[https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F Больш падрабязна гл.: Лянтарня]&lt;/ref&gt;
* Мікалай Селіваноўскі (1901—1997) — намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Николай Николаевич Селивановский] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Якаў Жыліцкі]] (1909—1993) — вынаходнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, Заслужаны вынаходнік РСФСР
* Ірына (нар. Тышкевіч) Бяляўская (1913—1975) — гісторык-славіст, прафэсар Маскоўскага унівэрсытэту імя М. В. Ламаносава &lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-42# Ірына Бяляўская]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Ізраіль Рабіновіч (1914—2001) — доктар хімічных навук, прафэсар Ніжагародзкага унівэрсытэту, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР, лаурэат Дзяржаўнай прэміі РФ (пасьмяротна).
* Ізраіль Фішман (1914—2004) — доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар Казанскага унівэрсытэту&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/izrail_samuilovich_fishman/0-122 Израиль Самуилович Фишман], Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Іван (Ян) Цішкевіч (1919—2001) — правазнаўца, доктар юрыдычных навук, прафэсар БДУ. Заслужаны юрыст БССР (1971)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-424 Иван (Ян) Станиславович Тишкевич] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Уладзімер Чачот (1919—2004) — гісторык, дэкан факультэту польскай мовы і літаратуры Віленскага пэдагагічнага унівэрсытэту, прафэсар, заслужаны выкладчык Літоўскай Рэспублікі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/czeczot/0-145# Уладзімер Чачот]{{ref-pl}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* Іосіф Тойбін (1919—1988) — літаратуразнаўца, дасьледчык творчасьці А. С. Пушкіна, доктар філялягічных навук, прафэсар Курскага пэдагагічнага інстытуту, выдатнік народнай асьветы РСФСР.
* Міхаіл Пізенгольц (1926—2003) — эканаміст, пэдагог. Спэцыяліст у галіне фінансавай дзейнасьці буйных сельгаспрадпрыемстваў. Доктар эканамічных навук, прафэсар.
* [[Рыгор Арцюшэнка]] (1927—2004) — дзяяч беларускай эміграцыі ў [[ЗША]]
* [[Інэса Вінаградава]] (нар. 1934) — беларускі харавы дырыжор, Заслужаны работнік культуры БССР (1975)
* [[Мікалай Асаўляк]] (1937—2008) — беларускі мастак, выкладчык СШ № 3 г. Хвойнікі, сябра Беларускага саюзу мастакоў&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/asauljak/0-130 ЧЕЛОВЕК, превративший маленькие уголки РОДНОГО КРАЯ в шедевры живописи]&lt;/ref&gt;
* [[Уладзімер Багінскі]] (нар. 1938) — навуковец у галіне лясной гаспадаркі, член-карэспандэнт НАН Беларусі, прафэсар ГДУ імя Ф. Скарыны&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/baginski/0-153 Уладзімір Феліксавіч Багінскі] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Віктар Дашук]] (нар. 1938) — беларускі кінарэжысэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/viktar_dashuk/0-142 Віктар Нікіфаравіч Дашук] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Алег Берасьнеў]] (1940—2014) — навуковец ў галіне дынамікі трываласьці і надзейнасьці машынаў, член-карэспандэнт НАН Беларусі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/berasnew/0-179 Олег Васильевич Берестнев] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Аляксандар Варабей]] (1957—2007) — удзельнік Алімпійскіх гульняў у Маскве (1980), рэкардсмен Беларусі ў бегу на 3000 м з перашкодамі (1980 і дагэтуль)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/alvaralvar/0-310 Метеором промелькнул по небосклону] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Сяргей Кухарэнка]] (нар. 1976) — дзюдаіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Сіднэі (2000) і Афінах (2004)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kukharehnka/0-476 Сергей Петрович Кухаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Віктар Ганчарэнка]] (нар. 1977) — футбаліст, трэнэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/gancharehnka/0-247 Виктор Михайлович Гончаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Маргарыта Махнева]] (у Хвойніках — Цішкевіч) (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-305# Маргарыта Махнева]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Вольга Худзенка]] (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/volga_khudzenka/0-300 Вольга Худзенка]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // [http://familyclubs.greencross.by/sites/default/files/files-for-download/braginshina-sbornik-fin.pdf Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34].
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://hojniki.ucoz.ru/ Хойнікшчына] — краязнаўчы сайт
{{Навігацыйная група
|назоў = Хвойнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Хвойніцкі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Хвойнікі| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гомельскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>fadb52mj8t95b3wa0gvzc0hfbvm1133</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676941</id>
      <parentid>2676940</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T11:10:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пад уладай Расейскай імпэрыі */</comment>
      <origin>2676941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162108" sha1="9kk6keju4uozd1j9ckzce1p3vw8e0te" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Хвойнікі
|Лацінка                          = Chvojniki
|Статус                           = места
|Назва ў родным склоне            = Хвойнікаў
|Герб                             = Coat of Arms of Chojniki, Belarus.svg
|Сьцяг                            = Flag of Chojniki.svg{{!}}border
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1504 годам
|Статус з                         = 1967
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Хвоиники
|Мясцовая назва                   = Хвайнікі
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 13278
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 247600
|СААТА                            = 
|Выява                            =
|Апісаньне выявы                  = Сядзіба Аўраамавых
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 53
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 58
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Хво́йнікі''' (афіцыйная назва — ''Хо́йнікі''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt;) — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 103 км на поўдзень ад [[Гомель|Гомля]], чыгуначная станцыя на адгалінаваньні Васілевічы — Хвойнікі лініі [[Каленкавічы]] — [[Гомель]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Рэчыца|Рэчыцу]], [[Каленкавічы]], [[Брагін]].

Хвойнікі — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); [[Хвойніцкі замак|невялікі прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна [[клясыцызм]]у і [[нэаготыка|нэаготыкі]] канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

== Назва ==

[[Файл:Месца, дзе паўстала сяло Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Месца на краю асушанага на сёньня балота, дзе калісьці паўстала сяло Хвойнікі.]][[Файл:Узвышша Хвайнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Гэтае ўзвышша на заднім пляне, калісьці парослае хваёвым лесам, досыць аддаленае ад прыбалотнага сяла Хвойнікі, «перадало» яму сваю назву.]][[Файл:Караль Прозар з Хвойнікаў кумам у Барбарове. 1790 г.png|значак|зьлева|170px|Караль Прозар з Хвойнікаў і Міхал Паўша зь Лісьцьвіна кумамі ў Барбарове. 1790 г.]]

[[Тапонім]] Хвойнікі ўтварыўся ад паняцьцяў [[хвоя|хвоі]], [[хваёвыя лясы|хваёвых лясоў]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 393.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А яшчэ ў кнізе «Памяць» заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі прыводзіў «і іншую думку», г. зн. сваю ўласную. Маўляў, у апісаньні межаў Брагінскага графства 1512 г. у адным месцы паселішча значыцца як Хвайнічок, у іншым — як Хойнічак{{Заўвага|Гэта ня дзьве назвы аднаго паселішча, а два розныя ўрочышчы, геаграфічна аддаленыя адно ад аднаго і яшчэ больш ад Хвойнікаў, гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 7 — 11; [http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежавання Брагінскай воласці]}}. І далей: «Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона, выдадзены ў 1903, сцвярджае: «Хойнік — старажытнагрэцкая мера сыпучых целаў, што згадваецца ўжо ў Гамера, які X. вызначае колькасць збожжа, патрэбнага для пракармлення аднаму чалавеку на дзень...»&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26&lt;/ref&gt;. Маецца на ўвазе хеніка альбо хойніка (менавіта так, бо гэта назоўнік жаночага роду, гл. [https://biblehub.com/thayers/5518.htm χοῖνιξ, χοινικος, ἡ]) – адзінка аб’ёму, роўная 1,08 л. І ці ж гэта можна прызнаць за вэрсію?! Аднак, на стэндзе ў будынку райвыканкаму і на ўездзе ў Хвойнікі з боку Рэчыцы ў новым «пашпарце» раёну напісана такое.}}, хоць самое паселішча ўзьнікла ў нізкім месцы, сярод балота, дзе хвоя суцэльна не расьце. Імаверна, на новае сяло была перанесеная назва парослага хвайнікамі ўзвышша (ёсьць і сёньня, але даўно разаранае), якое аддзяляла яго ад даўняга брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]а. Жыхары апошняга «''дубровы собе на поля розробили и вычертили''»&lt;ref&gt;Спиридонов М. Ф. Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 1. — Мінск, 2000. С. 192.&lt;/ref&gt;, адкуль і гэткая назва, кантрастная з будучай мястэчкавай. Таму, пэўна, і сымболіка сучасных Хвойнікаў збольшага адпаведная ня іх месцазнаходжаньню побач з хвайнікамі, як здаўна меркавалася, а набытай імі назве, даволі дзіўнай для селішча, паўсталага на краю балота.

Традыцыйная гістарычная назва места — Хво́йнікі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/viaczorka-u-bierasci/28062505.html «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці], [[Радыё Свабода]], 19 кастрычніка 2016 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rohaleu&quot;&gt;Аляксандар Рогалеў. Пра назву горада Хойнікі] // Хойнікшчыны спеўная душа. Народная духоўная культура Хойніцкага краю: Фальклорна-этнаграфічны зборнік / пад агул. рэд. В. Новак. — {{Менск (Мінск)}}: «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2010. С. 287—288.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 78.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 204.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190816003258/http://dspace.mspu.by/handle/123456789/1415 Пра змены ў сістэме айконімаў Мазырскага Палесся] / В. В. Шур // Слово. Текст. Социум : сборник научных трудов преподавателей филологического факультета / Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина»; [редколлегия: Л. В. Исмайлова (ответственный редактор) и др.]. — Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2011. С. 148—154.&lt;/ref&gt; або ''Хвайнікі́''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 11.&lt;/ref&gt;. [[наркамаўка|Цяперашняя афіцыйная]] назва ''Хойнікі'' ({{мова-pl|Chojniki|скарочана}} ад {{мова-pl|chojnik|скарочана}} — хвойнік, {{мова-ru|Хойники|скарочана}}) ёсьць замацаванай у расейскай мове польскай формай тапоніму&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]] [https://www.svaboda.org/a/25444820.html Аддайма Брэст брэтонцам!], [[Радыё Свабода]], 3 ліпеня 2014 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 129, 157.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]], [[Ігар Карней|Карней І.]] [https://www.svaboda.org/a/30137752.html Гарады з «памылкамі» ў назвах: Хойнікі ці Хвойнікі?], [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 1 верасьня 2019 г.&lt;/ref&gt;. Адбывалася гэта паволі. Неаднаразова ў польска- і лацінамоўных крыніцах выкарыстоўвалася беларуская форма. Напрыклад, яшчэ і ў канцы 1790 году пра [[Караль Прозар|Караля Прозара]], як аднаго з кумоў пры зьдзяйсьненьні таямніцы хросту сына сужэнцаў Клішэўскіх у [[Барбароў|Барбарове]], у мэтрычных кнігах [[Юравічы|Юравіцкага касьцёлу]] запісана, што ён «з Хвойнікаў» (''de Chwoyniki'')&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/pra_nazvu_khvojniki/0-217 Бельскі С. Пра назвы Хвойнікі/Хойнікі і Лісцвін.]&lt;/ref&gt;.

Была і няўдалая спроба пана Мікалая Харлінскага ў пачатку XVII ст. пераназваць мястэчка і ўвесь маёнтак у ''Новы Харленж'' на гонар Харленжу — гнязда яго роду ў Люблінскім ваяводзтве («''dobra Chojniki czyli Nowy Charlęż''» — 1618 год, «''m. Nowy Charlęż''», але «''wieś Chojniki''» — 1623 год; зрэдку ў дакумэнтах Харлінскіх сустракаліся і «''Chwojniki''» — 1600, 1618 гады)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57, 234, 279, 281, 637.&lt;/ref&gt;. Аднак, празь некалькі гадоў рыма-каталікоў Харлінскіх заступіў новы ўладальнік кальвініст М. Абрамовіч, пазьней праваслаўны М. Бжазоўскі, далей незацікаўленыя ў перайменаваньнях рыма-каталікі Шуйскія, і тую спробу спасьціг лёс іншых новых назоваў, якія мусілі — пісаў А. Ябланоўскі — «''przed żywotnością starych ustąpić''»&lt;ref&gt;ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 176—177.&lt;/ref&gt;.

Паводле Чэслава Пяткевіча, які жыў на Палесьсі ад свайго нараджэньня ў 1856 годзе і, згодна з аўтографам, на працягу 36 наступных, а апошні раз наведаў мястэчка ў 1912 годзе, тутэйшы люд звычайна называў яго ''Хвайнікамі''&lt;ref&gt;Pietkiewicz Cz. Chojniki // Ziemia: Ilustrowany miesięznik krajoznawczy. — Warszawa, 1927. T. 12. Nr. 1—24. S. 249—252.&lt;/ref&gt;. У нарматыўным даведніку «[[Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь]]» традыцыйная гістарычная назва Хвойнікі фіксуецца як варыянтная.

== Гісторыя ==
{{Гл. таксама|Гісторыя Хвойнікаў}}

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170px|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|100px|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза. 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 году{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, Белыи Берегъ, Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…'' {{канец цытаты}}Дасьледчыкі чамусьці не зважаюць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго ў 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам як у прывілеях што да іншых маёнткаў яны ёсьць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, выкарыстанай укладальнікамі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага — 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла Лісьцьвін{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 426&lt;/ref&gt;. Што і казаць — «блізкі сьвет»! Гэта, аднак, не зьбянтэжыла ўкладальнікаў яшчэ адной, больш новай энцыкляпэдыі&lt;ref&gt;Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: энциклопедия / ред. совет: Т. В. Белова (пред.) [и др.]. — Минск: БЭ, 2009. С. 292&lt;/ref&gt;}}.

[[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў]]скага павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 12 — 18.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі А. М. Зелянкоўскі і У. Ф. Ісаенка (&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;; Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. – Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі. Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму не аматары-энтузыясты, а гісторыкі-дасьледчыкі. Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (чаму?!..) XVI ст.  і да канца XVII ст. было іхным (Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту. Але, магчыма, нарыс быў падрыхтаваны раней, чым дакумэнт стаў вядомы. Ці не дзеля гэтага М. Запольскі абачліва не падпісаў імя аўтара?..|}}.

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]][[Файл:Запіс Фенны Любецкай Шчаснаму Харлінскаму. 1568 г.jpg|170пкс|значак|Фрагмэнт запісу добраў Ф. Любецкай мужу Ш. Харлінскаму. 1568 г.]]

У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363.&lt;/ref&gt;.

Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды 6 сьнежня 1568 году запісала на яго «''именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники''{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}'', Остроглядовичи, Новосюлки, Гладковичи, Хвосницу, Ставокъ, Сосновую, половица Лопатина, Загайцы, Гостомълъ, Вытичов, Бышов, Бугаювъ, землю Злобицкую, три дворища в месте Киевскомъ, а дворище на котором был двор небожчика деда моего пана Семена Полоза, которые именя и дворища вышей мененые в той суме пенезей двохъ тысечей копъ грошей за живота и по животе матки небожчицы брат мой небожчикъ князь Богуш Любецкий, яко властную заставу свою на себе держалъ и тыхъ именей зо всими пожитки аж до живота свого уживал, а по животе его млти безпотомного оная сума две тысечи копъ грошей на (тыхъ) именяхъ записаная на мене пришла и спала…''»&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Опис 1. Справа 10. А. 411; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227.&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Хвойнікі ў рэестры 1569 г.jpg|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы князя [[Аляксандар Вішнявецкі|Аляксандра Вішнявецкага]] за гвалтоўны вывад дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі з Астраглядавічаў, Хвойнікаў, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушоў]] і Паселічаў з наступным пасяленьнем у вёсках свайго Брагінскага маёнтку&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6.&lt;/ref&gt;. У 1598 годзе сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''Кіеўскай зямлі'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372.&lt;/ref&gt;. У трыбунальскім акце ад 22 чэрвеня 1600 году што да Кіеўскага ваяводзтва засьведчаная нязгода Ш. Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю [[Адам Вішнявецкі|Адаму Аляксандравічу Вішнявецкаму]] сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю [[Міхаіл Вішнявецкі|Міхаілу Міхайлавічу Вішнявецкаму]] Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, [[Урочышча|урочышчы]], з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''вечны запіс'', прызнаны ў [[Люблін]]скім трыбунале, на валоданьне Астраглядаўскім ключом (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47.&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі [[сужэнства]] Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету. Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Астраглядавічы і Хвойнікі ў рэестры 1628 г.jpg|значак|170пкс|Астраглядавічы, Хвойнікі і інш. у рэестры 1628 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.]][[Файл:Анатацыя акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.png|значак|170пкс|Анатацыя да акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.]]

У 1627 годзе Гальшка Мікалаевая Харлінская склала [[тэстамэнт]], паводле якога Астраглядавічы разам з Хвойнікамі пераходзілі ў пасэсію да яе зяця-кальвініста [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56.&lt;/ref&gt;. Згодна з пабаровым рэестрам 1628 году, пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 606; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397.&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім Гальшка ўзяла шлюб.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 875зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога хвойніцкі прэсьвітэр Лука Чачотка ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141.&lt;/ref&gt;, і Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох хвойніцкім настаяцелем названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170px|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс «вечнага продажу» пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году. Але канчаткова гэтая справа была ўлагоджаная ажно 17 красавіка 1646 году, прытым названая сума ў 200 000 злотых&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67-68; Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 4104. № 2881&lt;/ref&gt;.

Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках умацаваную сядзібу, званую замкам, дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты{{заўвага|Даволі дзіўна, але на гербе места Хвойнікі выяўлены сымбаль мураванага замку з трыма акруглымі ў пляне вежамі і ўязной брамай з характэрным зубчастым верхам. Але ж тут існаваў хіба сьціплы драўляны замак.}}. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя Курпскі паведамляў, што стаў у надта дрыгвяністай мясьціне з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што 5 харугваў, а папраўдзе і на 3 сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару 2-х палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431.&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  — [[Юравічы]]  — [[Брагін]]  — [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў З. Бжазоўскай мужу К. Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі. Хоць, магчыма, ініцыяваў перамену яшчэ ў першай палове XVII ст. ваявода берасьцейскі Максыміліян Бжазоўскі, збудаваўшы ў Хвойніках замак.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам’яті. Чернігівський полк. У 2 т. — Київ.: ДЦ &quot;НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на [[Брагін|Брагинъ]], на Загалье, на Хвойники, на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 12 (1675—1676). — С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Хвойніцкая воласьць. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая воласьць. 1683 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Адыход 71 дыму з усяго маёнтку Хвойнікаў увосень 1686 г.jpg|значак|зьлева|170px|Адыход 71 дыму з усяго маёнтку Хвойнікаў увосень 1686 г.]]

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі без уліку сьвятароў князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 (sic) дымоў (С. 505)&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей Celain з Хвойнікаў пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку пана Шуйскага, харунжага берасьцейскага, адыйшоў 71 дым{{заўвага|Не 77, як запісалі выдаўцы дакумэнту ў 1886 г.}} (×6 — каля 426 чалавек)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 92зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553.&lt;/ref&gt;. У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва інаўроцлаўскага ваяводзіча Шчавінскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні [[Стрэчаньне|стрэчанскага]] кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзю, закупіўшы на [[кірмаш]]ы правіянт, спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі [[Валокі (Хвойнікі)|на Валоках]]. Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў зьбіць, потым узяў пад варту і трымаў у замкавай турме ледзьве ня 3 месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287.&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя [[Дамінік Шуйскі|Дамініка Шуйскага]]. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, аканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а хвойніцкага баярына Стафана Пятроўскага з мушкету 2 разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|170px|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170px|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 г.]]

У 1698 годзе маёнтак Хвойнікі і [[Загальле]] (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя [[Станіслаў Шуйскі|Станіслава Шуйскага]] налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў, гаспадары яшчэ 2-х адпрацавалі [[чынш]] у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў і 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''з прылегласьцямі'' ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю [[Мікалай Шуйскі|Мікалаю Шуйскаму]] ў мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «сялянскіх камораў», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 [[міля]]ў, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па 2 копы замкавага жыта і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці [[паркан]]ам таксама сіламі насельнікаў, каб між 2-ма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гадоў экспартэрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700.&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286.&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]][[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|170px|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170px|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]][[Файл:1761 г. Копія аднаго з запісаў пра хрост Адама Шуйскага.jpg|значак|зьлева|170px|1761 г. Копія запісу 1747 г. у кнігах Юравіцкага касьцёлу пра хрост Адама Шуйскага.]][[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170px|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў у двары Хвойніцкім Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;.

У 1748 годзе мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148.&lt;/ref&gt;.

У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466.&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага Загароўскага, абвінавачваных у [[Гайдамак|гайдамацтве]]. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

На 1754 год у мястэчку Хвойніках, пэўна, разам зь вёскай Валокамі, якой няма ў тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх да «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, «na milicję» (пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў) 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22.&lt;/ref&gt;.

У 1750—1770 гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]] і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

[[Файл:Габрэі ў мястэчку Хвойнікі. 1784 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Габрэі ў Хвойніках, Вялікім Боры і Карчове. 1784 г.]][[Файл:Няпоўны сьпіс габрэяў у Брагіне. 1784 г.jpg|значак|170px|Рэшта Хвойніцкага кагалу. 1784 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле{{заўвага|Належала да асобнага невялічкага староства.}}, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтар аднайменнага [[кагал]]у, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow. Некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах), з астатніх жа выбрана 217 злотых і 15 грошаў паўгадовай платы&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1108-1108зв., 1124; Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710.&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году, паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «толькі вадой» без далейшых касьцельных цырымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8; НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30.&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з Астраглядаўскім ключом знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны князя [[Войцех Шуйскі|Войцеха Шуйскага]] і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадкаеміца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць [[наезд]]. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;.

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170px|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 году варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле{{Заўвага|Да парафіяльнага касьцёлу сьвяточная працэсія мусіла пераадолець крыху меней як 20 км, але ж і людзі ў навакольлі пра тое сьвята пачулі!}}, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170px|Сядзібны дом напярэдадні 1-й сусьветнай вайны каля вуліцы У. В. Жыляка]][[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Фрагмэнт сьпісу Астраглядавіцкай парафіі 1857 г.png|значак|170px|Фрагмэнт сьпісу Астраглядавіцкай парафіі 1857 г.]]
[[Файл:У прыходзе Пакроўскай царквы 1857 г. (фрагмэнт).png|значак|зьлева|170px|У прыходзе Пакроўскай царквы 1857 г. (фрагмэнт)]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]
[[Файл:Копія запісу аб продажы маёнтку хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|170px|Копія запісу аб продажы маёнтку Хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт)&lt;ref&gt;Выпись из крепостной Минского Нотариального Архива. Книга по Речицкому уезду за 1887 год. № 18. С. 87 — 98. № 15&lt;/ref&gt;]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170px|Капліца. Час выкананьня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|170px|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У выніку 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182.&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, соймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] [[Ян Мікалай Аскерка]], [[абат]] оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. [[Жытомір]]а Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам 20 асобаў. Імёныя астатніх засталіся невядомыя расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез 25 000 [[дукат]]аў, сабраных патрыётамі. У 2-й палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ 8000, а ў канцы сьнежня — 16 000 чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў 2000 дукатаў на ўтрыманьне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26.&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217.&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з 2-х бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і [[падпалкоўнік]] Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі 10-месячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З прычыны сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236.}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229.&lt;/ref&gt;.

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона Банапарта]], марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6.}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвіскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14.&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 году оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай ідэі сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, што нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66).&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 годзе ў Хвойніках паўстанцкія манэты 1831 году, пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, сьведчаць аб тым. Цікава: пра «flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli», як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышальскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59.&lt;/ref&gt;.

15 сакавіка 1835 году, згодна з мэтрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку [[Лянтарня]] (Лянтэрня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандар, старэйшы брат Хведара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 537. А. 404&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся 2 штогадовыя кірмашы: 1—3 лютага і 1—4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. — С. Петербург, 1834. С. 190.&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 году ў Хвойніках, хутчэй ад старасьці, чым ад хваробы, у 81-гадовым веку памёр вялікі абозны ВКЛ Караль Прозар. 24 кастрычніка Мазырскі і Рэчыцкі дэкан Францішак Пазьняк, які быў астраглядаўскім пробашчам, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў радавым склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481.&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 — 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да Ўладыслава. Паводле рэвізіі 1847 году «Хвойніцкае габрэйскае таварыства» складалі 2393 душы&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;

Згодна з кнігай «Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна», на 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзеялі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 113 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859—1862 гадох намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках вымуравалі нэагатычныя касьцёл і капліцу, вядомыя са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17—18 верасьня 1860 году мястэчка наведаў менскі архіяпіскап [[Міхал Галубовіч]]. У. Прозар прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. — Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 году Ўладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209.&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за сынам нябожчыка Мечыславам. У 1864 годзе Мечыслаў Прозар памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва «жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў» і знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Чэслава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863—1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. — Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450—452.&lt;/ref&gt;. У 1864 годзе дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта 2-клясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 году, «паводле мясцовага прадстаўленьня» праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі дабрачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і «цудоўнай структуры» мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў і мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15.&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць радавога склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадкаемца Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з [[Арлоўская губэрня|Арлоўскай губэрні]], [[Карачаў|карачаўскаму]] Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і [[Трубчэўск|трубчэўскаму]] Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102.&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 373.&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. «Dziennik Kujawski» у верасьнёўскім нумары за 1895 год паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў [[лёх]], выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, — уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. — Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3.&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд Хвойнікі сталі цэнтрам аднайменнай воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі ў лютым і [[Пакроў]]скі ў кастрычніку. У 1863 і 1864 гадох на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. — Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі. У 1895 годзе ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. — С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Хвойніках тады было 2685 жыхароў, зь якіх 1668 складалі габрэі&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;.}}, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзеялі царква і капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[Файл:Кафля керамічнага заводу Э. Бергенгэйма ў доме А. Аўраамава.jpg|значак|зьлева|170px|Кафля керамічнага заводу Э. Бергенгэйма ў палацыку А. Аўраамава.]][[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|170px|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]]

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54.&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1.&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзеяць чыгуначная станцыя.

У 1912 годзе А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка «u wjazdu do Chojnik», як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. — Warszawa, 2001. S. 110.&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы драўлянай сядзібы ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках. Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейская мірная дамова|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922 // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85.&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 году нямецкія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 году жаўнерамі [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]], абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170px|Местачковы дом, 1929 г.]][[Файл: Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хвойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19.&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 году непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўрамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102.&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў мястэчку і на станцыі дзеялі 2 пачатковыя і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170px|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, чтó они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 году Хвойнікі — у складзе Гомельскай вобласьці. На 1955/1956 навучальны год у раённым цэнтры дзеялі 2 беларускія (№ 1 і 3) і 1 расейскамоўная (№ 2) сярэднія школы&lt;ref&gt;Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 12&lt;/ref&gt;.

10 лістапада 1967 году Хвойнікі атрымалі статус [[места]]. У 1972 годзе да места далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==

Максымальная колькасьць насельніцтва ў Хвойніках засьведчаная на 1989 год, калі тут жылі 17113 чалавек (згодна зь перапісам).

=== Дэмаграфія ===
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0 .5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1849 from:0 till:580
  bar:1858 from:0 till:449
  bar:1886 from:0 till:580
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1909 from:0 till:2891
  bar:1939 from:0 till:3400
  bar:1970 from:0 till:9500
  bar:1991 from:0 till:15000
  bar:2002 from:0 till:14600
  bar:2006 from:0 till:13500
  bar:2009 from:0 till:13844
  bar:2018 from:0 till:12472
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагодзьдзе''': 1849 год — 580 чал., зь іх мяшчанаў 1-га разраду — 4, 2-га — 13, 3-га — 63; 1858 год — 449 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 426.&lt;/ref&gt;; 1880 год — 500 чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Chojniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/620 620].&lt;/ref&gt;; 1886 год — 580 чал.; 1897 год — 2596 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 2685 чал. (1250 муж. і 1435 жан.), зь іх 717 каталікоў, 299 праваслаўных, 1668 юдэяў&lt;ref name=&quot;pam&quot;&gt;{{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}&lt;/ref&gt;; 1939 год — 3,4 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 42.&lt;/ref&gt;; 1970 год — 9,5 тыс. чал.; 1991 год — 15 тыс. чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 14,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 41.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 14,2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 425.&lt;/ref&gt;; 2005 год — 13,9 тыс. чал.; 2006 год — 13,5 тыс. чал.; 2008 год — 13,2 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 году — 13,1 тыс. чал.; 2009 год — 13 844 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 12 698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 12 500 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 12 472 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

=== Рэлігія ===
У 1990-я гады ў Хвойніках узьведзеныя новыя будынкі царквы Пакрова Багародзіцы і касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

=== Адукацыя ===
У Хвойніках працуюць прафэсійны ліцэй, 4 сярэднія (у іх ліку гімназія), дзьве спартовыя школы і Школа мастацтваў.

=== Культура ===
Раённы Дом культуры, яго філія Цэнтр культуры м. Хвойнікі, дзее народны тэатр, народны ансамбль «Спадчына», пры Школе мастацтваў — дзіцячы ўзорны ансамбль «Верасок», ансамбль народнай музыкі «Крыніца», пры Цэнтры творчасьці дзяцей і моладзі адзьдзелу адукацыі райвыканкаму ўзорны ансамбль эстраднага танцу «DRIVE», Дом рамёстваў, раённая і местачковая бібліятэкі, раённы краязнаўчы музэй, выдаецца раённая газэта «Хойніцкія навіны».

== Забудова ==

=== Плян ===
Забудова Хвойнікаў злучылася з блізкімі паселішчамі, у выніку чаго склаліся раёны Старыя Хвойнікі, Новыя Хвойнікі і паўночна-заходні. Паводле генэральнага пляну ўзводзіліся 2—5-павярховыя будынкі. Шматпавярховы мікрараён Юбілейны збудаваны ў Новых Хвойніках. У зьвязку з [[Чарнобыльская катастрофа|чарнобыльскай катастрофай]] новае будаваньне ў месьце нязначнае.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Вакзальная вуліца || '''Замкавы''' завулак&lt;ref name=&quot;fn4&quot;&gt;Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. С. 10&lt;/ref&gt; 
| '''Карчомная''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|Плян Хвойнікаў 1886 году]]&lt;/ref&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Домнікава вуліца || '''Кавальская''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Інтэрнацыянальная вуліца || '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Івана Мележа вуліца || '''Школьная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Піянэрская вуліца || '''Янава''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Пагарэлая''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; і '''Зялёная''' вуліца 1864 г.&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|Плян Хвойнікаў 1864 году]]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; У 1886 г. апошняя пазначана як '''Валоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Сялянская вуліца || '''Забалоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Танкістаў плошча || '''Замкавая''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; || Працы плошча
|}

== Эканоміка ==
Аўтарамонтны завод, завод гідраапаратуры ў складзе «МТЗ-ХОЛДЫНГ», завод ЖБВ — філія ААТ «Мазырскі ДБК», фабрыка мастацкіх вырабаў, Палескі вытворчы ўчастак ААТ «Мілкавіта».

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
[[Файл:Museum in Chojniki.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкі краязнаўчы музэй, вул. Карла Маркса, 19]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|значак|170px|Скульптурная кампазыцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў Хвойніках.]]

Хвойнікі — цэнтар традыцыйнага мастацкага рамяства (ткацтва, вышыўка і інш.)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;. Дзее Хвойніцкі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Журавінка».

У месьце да 10-й гадавіны [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] паставілі помнік Смутку.

=== Адметныя мясьціны ===
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты).
* Сядзібна-паркавы комплекс спадчынных ганаровых грамадзян Аўраамавых (пачатак XX ст.) на месцы сядзібы фальварку Валокі.

=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл (1859—1862), пераўтвораны ў Пакроўскую царкву.
* Капліца на могілках (1859—1862), пераўтвораная ў царкву.
* Сядзіба Прозараў (канец XVIII ст.) у мясьціне, якая называлася Замкам.
* Царква Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы (XVIII ст.){{Заўвага|Яе драўляны будынак зь лядашчымі, паводле сьвятара М. Ярэміча&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 17&lt;/ref&gt;, страхой і купалам, які стаяў «почти в болоте» (на пляне 1864 г. пазначаны на вуліцы Царкоўнай), праблематычна ўважаць за страчаную архітэктурную каштоўнасьць, бо разабраны ён быў з нагоды пераўтварэньня ў Пакроўскую царкву нэагатычнага мураванага касьцёла ў самым цэнтры мястэчка Хвойнікі.}}

== Асобы ==

* [[Караль Прозар]] (1759—1841) — на думку Т. Касцюшкі, — «рэдкі грамадзянін» Рэчы Паспалітай, паводле расейскай імпэратрыцы Кацярыны ІІ, — «в числе первейших бунтовщиков почитаемый»&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-30 Абозны Караль Прозар] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Аляксандар Стравінскі (1835—1911) — удзельнік расейска-турэцкай вайны 1787—1788 гг., генэрал-маёр (1898)&lt;ref&gt;[https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F Больш падрабязна гл.: Лянтарня]&lt;/ref&gt;
* Мікалай Селіваноўскі (1901—1997) — намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Николай Николаевич Селивановский] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Якаў Жыліцкі]] (1909—1993) — вынаходнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, Заслужаны вынаходнік РСФСР
* Ірына (нар. Тышкевіч) Бяляўская (1913—1975) — гісторык-славіст, прафэсар Маскоўскага унівэрсытэту імя М. В. Ламаносава &lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-42# Ірына Бяляўская]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Ізраіль Рабіновіч (1914—2001) — доктар хімічных навук, прафэсар Ніжагародзкага унівэрсытэту, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР, лаурэат Дзяржаўнай прэміі РФ (пасьмяротна).
* Ізраіль Фішман (1914—2004) — доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар Казанскага унівэрсытэту&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/izrail_samuilovich_fishman/0-122 Израиль Самуилович Фишман], Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Іван (Ян) Цішкевіч (1919—2001) — правазнаўца, доктар юрыдычных навук, прафэсар БДУ. Заслужаны юрыст БССР (1971)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-424 Иван (Ян) Станиславович Тишкевич] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Уладзімер Чачот (1919—2004) — гісторык, дэкан факультэту польскай мовы і літаратуры Віленскага пэдагагічнага унівэрсытэту, прафэсар, заслужаны выкладчык Літоўскай Рэспублікі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/czeczot/0-145# Уладзімер Чачот]{{ref-pl}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* Іосіф Тойбін (1919—1988) — літаратуразнаўца, дасьледчык творчасьці А. С. Пушкіна, доктар філялягічных навук, прафэсар Курскага пэдагагічнага інстытуту, выдатнік народнай асьветы РСФСР.
* Міхаіл Пізенгольц (1926—2003) — эканаміст, пэдагог. Спэцыяліст у галіне фінансавай дзейнасьці буйных сельгаспрадпрыемстваў. Доктар эканамічных навук, прафэсар.
* [[Рыгор Арцюшэнка]] (1927—2004) — дзяяч беларускай эміграцыі ў [[ЗША]]
* [[Інэса Вінаградава]] (нар. 1934) — беларускі харавы дырыжор, Заслужаны работнік культуры БССР (1975)
* [[Мікалай Асаўляк]] (1937—2008) — беларускі мастак, выкладчык СШ № 3 г. Хвойнікі, сябра Беларускага саюзу мастакоў&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/asauljak/0-130 ЧЕЛОВЕК, превративший маленькие уголки РОДНОГО КРАЯ в шедевры живописи]&lt;/ref&gt;
* [[Уладзімер Багінскі]] (нар. 1938) — навуковец у галіне лясной гаспадаркі, член-карэспандэнт НАН Беларусі, прафэсар ГДУ імя Ф. Скарыны&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/baginski/0-153 Уладзімір Феліксавіч Багінскі] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Віктар Дашук]] (нар. 1938) — беларускі кінарэжысэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/viktar_dashuk/0-142 Віктар Нікіфаравіч Дашук] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Алег Берасьнеў]] (1940—2014) — навуковец ў галіне дынамікі трываласьці і надзейнасьці машынаў, член-карэспандэнт НАН Беларусі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/berasnew/0-179 Олег Васильевич Берестнев] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Аляксандар Варабей]] (1957—2007) — удзельнік Алімпійскіх гульняў у Маскве (1980), рэкардсмен Беларусі ў бегу на 3000 м з перашкодамі (1980 і дагэтуль)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/alvaralvar/0-310 Метеором промелькнул по небосклону] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Сяргей Кухарэнка]] (нар. 1976) — дзюдаіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Сіднэі (2000) і Афінах (2004)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kukharehnka/0-476 Сергей Петрович Кухаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Віктар Ганчарэнка]] (нар. 1977) — футбаліст, трэнэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/gancharehnka/0-247 Виктор Михайлович Гончаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Маргарыта Махнева]] (у Хвойніках — Цішкевіч) (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-305# Маргарыта Махнева]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Вольга Худзенка]] (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/volga_khudzenka/0-300 Вольга Худзенка]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // [http://familyclubs.greencross.by/sites/default/files/files-for-download/braginshina-sbornik-fin.pdf Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34].
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://hojniki.ucoz.ru/ Хойнікшчына] — краязнаўчы сайт
{{Навігацыйная група
|назоў = Хвойнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Хвойніцкі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Хвойнікі| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гомельскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>9kk6keju4uozd1j9ckzce1p3vw8e0te</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676944</id>
      <parentid>2676941</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T11:24:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2676944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162121" sha1="516ijdyeymra7sl6o1jyz0uhjfbqopj" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Хвойнікі
|Лацінка                          = Chvojniki
|Статус                           = места
|Назва ў родным склоне            = Хвойнікаў
|Герб                             = Coat of Arms of Chojniki, Belarus.svg
|Сьцяг                            = Flag of Chojniki.svg{{!}}border
|Гімн
|Дата заснаваньня                 = перад 1504 годам
|Статус з                         = 1967
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = Хвоиники
|Мясцовая назва                   = Хвайнікі
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 13278
|Год падліку колькасьці           = 2022
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = &lt;ref&gt;[https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_46933.pdf Численность населения на 1 января 2022 г. и среднегодовая численность населения за 2021 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа. — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2022.]&lt;/ref&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Паштовы індэкс                   = 247600
|СААТА                            = 
|Выява                            =
|Апісаньне выявы                  = Сядзіба Аўраамавых
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 53
 |Шырата сэкундаў                 = 
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 58
 |Даўгата сэкундаў                = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Хво́йнікі''' (афіцыйная назва — ''Хо́йнікі''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt;) — [[горад|места]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Знаходзяцца за 103 км на поўдзень ад [[Гомель|Гомля]], чыгуначная станцыя на адгалінаваньні Васілевічы — Хвойнікі лініі [[Каленкавічы]] — [[Гомель]]. Аўтамабільныя дарогі на [[Рэчыца|Рэчыцу]], [[Каленкавічы]], [[Брагін]].

Хвойнікі — даўняе [[сяло]], пазьней [[мястэчка]] ў частцы [[Палесьсе|Палесься]]{{Заўвага|«Ono Pinsk, Owrucze, Mozyr etc. na Polesiu», гл.: Документы объясняющие историю Западно-Русского края и его отношение к России и Польше. — С.-Петербург, 1865. С. 292, 293}}, што на самай поўначы [[Кіеўскае ваяводзтва|гістарычнай Кіеўшчыны]] (гл. ніжэй); [[Хвойніцкі замак|невялікі прыватнаўласьніцкі замак]] часоў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. З адметных мясьцінаў вылучаліся драўляны сядзібны дом Прозараў, мураваныя касьцёл у цэнтры мястэчка і капліца-пахавальня на могілках, помнікі архітэктуры адпаведна [[клясыцызм]]у і [[нэаготыка|нэаготыкі]] канца XVIII ст. і пачатку 1860-х гг.

== Назва ==

[[Файл:Месца, дзе паўстала сяло Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Месца на краю асушанага на сёньня балота, дзе калісьці паўстала сяло Хвойнікі.]][[Файл:Узвышша Хвайнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Гэтае ўзвышша на заднім пляне, калісьці парослае хваёвым лесам, досыць аддаленае ад прыбалотнага сяла Хвойнікі, «перадало» яму сваю назву.]][[Файл:Караль Прозар з Хвойнікаў кумам у Барбарове. 1790 г.png|значак|зьлева|170px|Караль Прозар з Хвойнікаў і Міхал Паўша зь Лісьцьвіна кумамі ў Барбарове. 1790 г.]]

[[Тапонім]] Хвойнікі ўтварыўся ад паняцьцяў [[хвоя|хвоі]], [[хваёвыя лясы|хваёвых лясоў]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 393.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|А яшчэ ў кнізе «Памяць» заснавальнік Хвойніцкага краязнаўчага музэя А. М. Зелянкоўскі прыводзіў «і іншую думку», г. зн. сваю ўласную. Маўляў, у апісаньні межаў Брагінскага графства 1512 г. у адным месцы паселішча значыцца як Хвайнічок, у іншым — як Хойнічак{{Заўвага|Гэта ня дзьве назвы аднаго паселішча, а два розныя ўрочышчы, геаграфічна аддаленыя адно ад аднаго і яшчэ больш ад Хвойнікаў, гл.: Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 7 — 11; [http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежавання Брагінскай воласці]}}. І далей: «Энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона, выдадзены ў 1903, сцвярджае: «Хойнік — старажытнагрэцкая мера сыпучых целаў, што згадваецца ўжо ў Гамера, які X. вызначае колькасць збожжа, патрэбнага для пракармлення аднаму чалавеку на дзень...»&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна.– Мінск: БЭ, 1993. С. 26&lt;/ref&gt;. Маецца на ўвазе хеніка альбо хойніка (менавіта так, бо гэта назоўнік жаночага роду, гл. [https://biblehub.com/thayers/5518.htm χοῖνιξ, χοινικος, ἡ]) – адзінка аб’ёму, роўная 1,08 л. І ці ж гэта можна прызнаць за вэрсію?! Аднак, на стэндзе ў будынку райвыканкаму і на ўездзе ў Хвойнікі з боку Рэчыцы ў новым «пашпарце» раёну напісана такое.}}, хоць самое паселішча ўзьнікла ў нізкім месцы, сярод балота, дзе хвоя суцэльна не расьце. Імаверна, на новае сяло была перанесеная назва парослага хвайнікамі ўзвышша (ёсьць і сёньня, але даўно разаранае), якое аддзяляла яго ад даўняга брагінскага сяла [[Лісьцьвін]]а. Жыхары апошняга «''дубровы собе на поля розробили и вычертили''»&lt;ref&gt;Спиридонов М. Ф. Акт о разделе имения Брягин. 1574 г. // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 1. — Мінск, 2000. С. 192.&lt;/ref&gt;, адкуль і гэткая назва, кантрастная з будучай мястэчкавай. Таму, пэўна, і сымболіка сучасных Хвойнікаў збольшага адпаведная ня іх месцазнаходжаньню побач з хвайнікамі, як здаўна меркавалася, а набытай імі назве, даволі дзіўнай для селішча, паўсталага на краю балота.

Традыцыйная гістарычная назва места — Хво́йнікі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/viaczorka-u-bierasci/28062505.html «Беларускія назвы вернуцца і для Хвойнікаў, і для Берасьця», — Вінцук Вячорка прэзэнтаваў кнігу ў Берасьці], [[Радыё Свабода]], 19 кастрычніка 2016 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rohaleu&quot;&gt;Аляксандар Рогалеў. Пра назву горада Хойнікі] // Хойнікшчыны спеўная душа. Народная духоўная культура Хойніцкага краю: Фальклорна-этнаграфічны зборнік / пад агул. рэд. В. Новак. — {{Менск (Мінск)}}: «Выдавецкі цэнтр БДУ», 2010. С. 287—288.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 78.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Слоўнік назваў населеных пунктаў/Гомельская вобласьць}} С. 204.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190816003258/http://dspace.mspu.by/handle/123456789/1415 Пра змены ў сістэме айконімаў Мазырскага Палесся] / В. В. Шур // Слово. Текст. Социум : сборник научных трудов преподавателей филологического факультета / Министерство образования Республики Беларусь, Учреждение образования «Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина»; [редколлегия: Л. В. Исмайлова (ответственный редактор) и др.]. — Мозырь : МГПУ им. И. П. Шамякина, 2011. С. 148—154.&lt;/ref&gt; або ''Хвайнікі́''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 11.&lt;/ref&gt;. [[наркамаўка|Цяперашняя афіцыйная]] назва ''Хойнікі'' ({{мова-pl|Chojniki|скарочана}} ад {{мова-pl|chojnik|скарочана}} — хвойнік, {{мова-ru|Хойники|скарочана}}) ёсьць замацаванай у расейскай мове польскай формай тапоніму&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]] [https://www.svaboda.org/a/25444820.html Аддайма Брэст брэтонцам!], [[Радыё Свабода]], 3 ліпеня 2014 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Літаратура/Тапанімія Гомельшчыны|к}} С. 129, 157.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Вінцук Вячорка|Вячорка В.]], [[Ігар Карней|Карней І.]] [https://www.svaboda.org/a/30137752.html Гарады з «памылкамі» ў назвах: Хойнікі ці Хвойнікі?], [[Свабода (радыё)|Радыё Свабода]], 1 верасьня 2019 г.&lt;/ref&gt;. Адбывалася гэта паволі. Неаднаразова ў польска- і лацінамоўных крыніцах выкарыстоўвалася беларуская форма. Напрыклад, яшчэ і ў канцы 1790 году пра [[Караль Прозар|Караля Прозара]], як аднаго з кумоў пры зьдзяйсьненьні таямніцы хросту сына сужэнцаў Клішэўскіх у [[Барбароў|Барбарове]], у мэтрычных кнігах [[Юравічы|Юравіцкага касьцёлу]] запісана, што ён «з Хвойнікаў» (''de Chwoyniki'')&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/pra_nazvu_khvojniki/0-217 Бельскі С. Пра назвы Хвойнікі/Хойнікі і Лісцвін.]&lt;/ref&gt;.

Была і няўдалая спроба пана Мікалая Харлінскага ў пачатку XVII ст. пераназваць мястэчка і ўвесь маёнтак у ''Новы Харленж'' на гонар Харленжу — гнязда яго роду ў Люблінскім ваяводзтве («''dobra Chojniki czyli Nowy Charlęż''» — 1618 год, «''m. Nowy Charlęż''», але «''wieś Chojniki''» — 1623 год; зрэдку ў дакумэнтах Харлінскіх сустракаліся і «''Chwojniki''» — 1600, 1618 гады)&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (далей: ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 57, 234, 279, 281, 637.&lt;/ref&gt;. Аднак, празь некалькі гадоў рыма-каталікоў Харлінскіх заступіў новы ўладальнік кальвініст М. Абрамовіч, пазьней праваслаўны М. Бжазоўскі, далей незацікаўленыя ў перайменаваньнях рыма-каталікі Шуйскія, і тую спробу спасьціг лёс іншых новых назоваў, якія мусілі — пісаў А. Ябланоўскі — «''przed żywotnością starych ustąpić''»&lt;ref&gt;ŹD. T. XXII. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. XI. — Warszawa, 1897. S. 176—177.&lt;/ref&gt;.

Паводле Чэслава Пяткевіча, які жыў на Палесьсі ад свайго нараджэньня ў 1856 годзе і, згодна з аўтографам, на працягу 36 наступных, а апошні раз наведаў мястэчка ў 1912 годзе, тутэйшы люд звычайна называў яго ''Хвайнікамі''&lt;ref&gt;Pietkiewicz Cz. Chojniki // Ziemia: Ilustrowany miesięznik krajoznawczy. — Warszawa, 1927. T. 12. Nr. 1—24. S. 249—252.&lt;/ref&gt;. У нарматыўным даведніку «[[Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь]]» традыцыйная гістарычная назва Хвойнікі фіксуецца як варыянтная.

== Гісторыя ==
{{Гл. таксама|Гісторыя Хвойнікаў}}

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

[[Файл:Прывілей С. Полазу 1504 г.jpg|значак|зьлева|170px|Польскамоўная анатацыя «прывілею рускага» 1504 г. караля Аляксандра пану Сямёну Палазовічу на Хвойнікі і Астраглядавічы. Вопіс 1798 г.]][[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|100px|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза. 1513 г.]][[Файл:Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс Браніслава Клечыньскага ў рэвізіі Прозараўскага архіву 1879 г.]]

Найранейшая згадка пра Хвойнікі (у арыгінале, мусіць, — ''Хвоиники'') датавана 3 днём месяца чэрвеня 1504 году{{Заўвага|Пачынаючы з артыкулу «Хойнікі» 1974 г. аўтарства Ф. В. Ахрэмчыка&lt;ref&gt;Беларуская савецкая энцыклапедыя. Т. XI. Футбол — ЯЯ. Дадатак. — Мінск, 1974. С. 70&lt;/ref&gt;, ва ўсіх беларускіх выданьнях годам найранейшай згадкі пра Хвойнікі чамусьці называўся 1512-ты. Зьвестка нібыта запазычана з Акту абмежаваньня Брагінскай воласьці таго году. Аднак, згаданы ў абмежаваньні востраў Хойнічак месьціўся паміж сёламі Лісьцьвін і Дзімамеркі, хутчэй за ўсё на тэрыторыі сучаснай Брагіншчыны, а чысты рог Хвойнічак яшчэ далей — паміж сялом Дзімамеркі і месцам упадзеньня рэчкі Пясочанкі (Пясочні) ў Брагінку. Пэўна, ні адзін з гэтых Хвайнічкоў ня мог быць колішнім сялом Хвойнікі не адно таму, што не зьяўляўся паселішчам, як даўно заўважылі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі, але і з прычыны неадпаведнасьці свайго геаграфічнага разьмяшчэньня.}}{{Заўвага|У ІГ НАН Беларусі, аднак, мяркуюць, што кароль Аляксандар хіба пацьвердзіў ранейшае падараваньне караля Казімера. Інакш кажучы, трымаюцца раней выказанага М. Ф. Сьпірыдонавым дапушчэньня: найранейшай згадкай пра Хвойнікі мусіць уважацца, як прынята ў гістарычнай навуцы, апошні няпоўны год жыцьця Казімера Ягелончыка, г. зн. 1492. Пераконвае ў гэтым акадэмічных гісторыкаў запіс у дакумэнце 1532 г.&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. — Київ: Інститут історії України НАНУ, 2008. № 8. С. 69 — 70&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Лист писаныи князю Дмитру Романовичу Виденицкому до пана воеводы киевского абы именя розные по Семену Полозовичу зосталые ему яко зятю его поступил_Жикгимонт Божю милостю корол_Воеводе киевскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ намъ дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романович Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, Белыи Берегъ, Виточов, Мартиновичи, Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи он вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого Казимера, короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими… и приказуемъ тобе, ажо бы еси тых именеи со всимъ с тымъ князю Дмитру поступилъ…'' {{канец цытаты}}Дасьледчыкі чамусьці не зважаюць на тую акалічнасьць, што пад «''вси именя''» падпадае і названае першым у сьпісе Ухобное, да падараваньня якога Сямёну Палазовічу кароль Казімер дачыненьня ня меў. С. Палазовіч атрымаў яго ў 1493 г. непасрэдна ад вялікага князя Аляксандра&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440 — 1498). — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;. У крыніцы няма зьвестак, нібы гэта пацверджаньне ранейшага падараваньня, тым часам як у прывілеях што да іншых маёнткаў яны ёсьць. Да таго ж, у запісе 1879 г. Браніслаў Клечыньскі з памочнікамі, якія прачыталі і скапіявалі арыгінал прывілею, сьведчылі, што добры Хвойнікі і Астраглядавічы, падараваныя С. Палазовічу, выдзеленыя з Брагінскай воласьці, а значыць, раней нікому асобна ад яе не належалі, таму згадваць іх, як і іншыя другарадныя паселішчы, не было патрэбы. І яшчэ. Чаму для размешчаных у больш глухой мясьціне Хвойнікаў у картатэцы М. Ф. Сьпірыдонава, выкарыстанай укладальнікамі першага тому «Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі», пазначаны 1492 г., а для згаданых у той жа самай крыніцы Астраглядавічаў, Навасёлак і Белага Берага — 1532 г.? Таму, што сёньня Хвойнікі — раённы цэнтар?&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 193, 195, 224, 240&lt;/ref&gt;}}, калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандар]] сваім прывілеем, вылучыўшы іх і [[Астрагляды|Астраглядавічы]] з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Хведаравічу Палазовічу]] («слаўнаму русінскаму ваяку Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі [[Ёст Людвік Дэцый]]&lt;ref&gt;Decjusz, Jost Ludwik. Contenta: De vetustatibus Polonorum liber I; De Iagellonum familia liber II; De Sigismundi regis temporibus liber III. — 1521. F. LXVII&lt;/ref&gt; і [[Марцін Бельскі]]&lt;ref&gt;Kronika Marcina Bielskiego. T. II (Księga IV, V). /Wydanie Józefa Turowskiego. — Sanok, 1856. S. 950.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра С. Палазовіча гл.: Черкас Б. Прикордонний намісник Семен Полозович. // Український історичний збірник : наук. пр. асп. та молодих вчених. — Київ, 2004. Вип. 7. С. 95 — 105}}). Вядомая яна, як самы даўні дакумэнт (przywiley ruski) з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх з збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве. А абмежаваньне Брагінскай воласьці (альбо «hrabstwa» ў кнізе Мазырскага гродзкага суда 1776 году) ад 7 сакавіка 1512 году, якое выконвалася на загад караля і вялікага князя [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, было адначасова і размежаваньнем яе з добрамі пана Сямёна Палазовіча&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich (далей: AGAD. APiJ). Sygn. 1. S. 3, 4, 200. Sygn. 2. S. 78&lt;/ref&gt;. Мяжа тады прайшла на поўдзень ад Хвойнікаў, а менавіта з паўднёвага захаду, ад астравоў [[Дронькі]], [[Кажушкі (Гомельская вобласьць)|Кажушкі]], на паўночны ўсход, паўз угодзьдзі брагінскага сяла Лісьцьвін{{заўвага|Усім вядомая сёньня вёска [[Паселічы]], што месьціцца побач зь Лісьцьвіном, узьніклая пазьней і вядомая на 1581 год як слабада, належала ўжо не да Брагінскага маёнтку.}} у кірунку сяла, таксама брагінскага, [[Дзімамеркі|Дамамірка]]. Астраглядавічы з навакольлямі апынуліся ўнутры яе, што выклікала пярэчаньні з боку пана Хведара (у тэксце: Хвядоса) Палазовіча, бацькі ўладальніка&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049—1050 адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У сувязі зь зямельнымі спрэчкамі нельга абыйсьці ўвагаю яшчэ і такі сюжэт: член-карэспандэнт НАН Беларусі С. В. Марцэлеў удзел у зямельным канфлікце 1528 г. паміж рудабельцамі (Рудыя Белкі – сучасны раённы цэнтар Акцябрскі) і хвайнічанамі (Хвойня – вёска ў Лучыцкім сельсавеце сумежнага Петрыкаўскага раёну) чамусьці прыпісаў жыхарам Хвойнікаў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 426&lt;/ref&gt;. Што і казаць — «блізкі сьвет»! Гэта, аднак, не зьбянтэжыла ўкладальнікаў яшчэ адной, больш новай энцыкляпэдыі&lt;ref&gt;Города, местечки и замки Великого княжества Литовского: энциклопедия / ред. совет: Т. В. Белова (пред.) [и др.]. — Минск: БЭ, 2009. С. 292&lt;/ref&gt;}}.

[[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

Адміністрацыйна Хвойнікі належалі спачатку да Брагінскай воласьці [[Кіеў]]скага павету і [[Кіеўскае ваяводзтва|аднайменнага ваяводзтва]] Вялікага Княства Літоўскага. Іх і Астраглядавічаў уладальнікамі ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовіч (Абрагамовіч), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары&lt;ref&gt;Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. С. 12 — 18.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Насуперак таму, як, пачынаючы са слоўнікавага артыкула [[Аляксандар Ельскі|А. Ельскага]] (Chojniki // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.— Warszawa, 1880. Tom I. S. 620), сьцьвярджалася ледзьве не ўва ўсіх папяровых выданьнях Беларусі{{Заўвага|Больш як за 100 гадоў зьявілася хіба пара-тройка частковых выключэньняў. У. А. Малішэўскі і П. М. Пабока ў кнізе «Нашы гарады» паведамілі, што ў 1568 годзе князёўна Любецкая запісала Хвойнікі (у грамаце Хойнікі) Шчаснаму Харлінскаму. Але далей ізноў жа – пра Хвойнікі як уладаньне князёў Вішнявецкіх. (Малішэўскі У. А., Пабока П. М. Нашы гарады. – Мінск, 1991. С. 226). Потым гэта паўтарылі А. М. Зелянкоўскі і У. Ф. Ісаенка (&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;; Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. – Хойнікі, 1995. С. 5).|}}, у тым ліку энцыкляпэдыях і даведніках, князям Вішнявецкім Хвойнікі ніколі не належалі. Увогуле цікава, як у тыя часы ўяўлялі сабе тэму не аматары-энтузыясты, а гісторыкі-дасьледчыкі. Напрыклад, прафэсар гісторыі Кіеўскага унівэрсытэту У. Б. Антановіч і студэнт М. Запольскі таксама ўважалі першымі ўладальнікамі Хвойнікаў ды Астраглядаў князёў Вішнявецкіх; чытай: усё, што калісьці належала да Брагінскай воласьці, ад канца (чаму?!..) XVI ст.  і да канца XVII ст. было іхным (Брагинская волость (исторический очерк) / М. Запольский // Календарь «Северо-Западного края» на 1889 год. – Москва, 1889. С. 116 – 117; пазьней літаральна тое ж сустракаем у выданьні: Россия. Полное географическое описание нашего Отечества / Под ред. В. П. Семёнова. – Т. 9: Верхнее Поднепровье и Белоруссия: [Смоленская, Могилевская, Витебская и Минская губ.] / Сост. В. П. Семенов, М. В. Довнар-Запольский, Д. З. Шендрик [и др.]. – С.-Петербург: Издание А. Ф. Девриена, 1905. С. 568). Калі аўтарам нарысу &quot;Брагінская воласьць&quot; сапраўды быў У. Антановіч&lt;ref&gt;Зінаїда Зайцева. М. В. Довнар-Запольський: від дебюту в науці до професора університєту. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 16&lt;/ref&gt;, а М. Запольскі яго толькі выдаў, дык пазыцыя прафэсара тым болей зьдзіўляе. Трыма гадамі раней ён выступіў укладальнікам тому дакумэнтаў, у адным зь якіх, пазначаным 1631 годам, гаспадаром Астраглядавічаў і Хвойнікаў названы ваяводзіч смаленскі пан Мікалай Абрагамовіч (Архив Юго-Западной России. – Киев, 1886. Ч. VII. Т. I. C. 396 – 397). Іншая справа як бы гэта пісаў учорашні навучэнец гімназіі, а на той час студэнт унівэрсытэту. Але, магчыма, нарыс быў падрыхтаваны раней, чым дакумэнт стаў вядомы. Ці не дзеля гэтага М. Запольскі абачліва не падпісаў імя аўтара?..|}}.

3 сакавіка 1532 году кароль і вялікі князь [[Жыгімонт Стары]] адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Няміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку Хвойнікі), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt; (Любецкаму):{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартиновичи]], Хвоиники, [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}
[[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча роду Харлінскіх]][[Файл:Запіс Фенны Любецкай Шчаснаму Харлінскаму. 1568 г.jpg|170пкс|значак|Фрагмэнт запісу добраў Ф. Любецкай мужу Ш. Харлінскаму. 1568 г.]]

У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну ўласных падданых «о подране бчол и о збите людей монастырских» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра), скардзіўся ў сваю чаргу на іх: «…и я, дей, теж сам и люди мои кузцовские и хвойницкие от подданых церковных так веле кривды нам…»&lt;ref&gt;Документальна спадщина Свято-Михайлівського Золотоверхого монастиря у Києві ХVІ — ХVІІІ ст. З фондів Національної бібліотеки України імені В. І. Вернадського. Зб. док. [Текст] / Ю. А. Мицик, С. В. Сохань, Т. В. Міцан, І. Л. Синяк, Я. В. Затилюк — Київ, 2011. С. 363.&lt;/ref&gt;.

Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам [[Шчасны Харлінскі|Шчасным Харлінскім]] гербу Боньча ды 6 сьнежня 1568 году запісала на яго «''именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники''{{Заўвага|Ці ня першы вядомы выпадак выкарыстаньня ў пісьмовай крыніцы палянізаванай формы замест арыгінальнай назвы Хвойнікі.}}'', Остроглядовичи, Новосюлки, Гладковичи, Хвосницу, Ставокъ, Сосновую, половица Лопатина, Загайцы, Гостомълъ, Вытичов, Бышов, Бугаювъ, землю Злобицкую, три дворища в месте Киевскомъ, а дворище на котором был двор небожчика деда моего пана Семена Полоза, которые именя и дворища вышей мененые в той суме пенезей двохъ тысечей копъ грошей за живота и по животе матки небожчицы брат мой небожчикъ князь Богуш Любецкий, яко властную заставу свою на себе держалъ и тыхъ именей зо всими пожитки аж до живота свого уживал, а по животе его млти безпотомного оная сума две тысечи копъ грошей на (тыхъ) именяхъ записаная на мене пришла и спала…''»&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Опис 1. Справа 10. А. 411; Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII стст. — Киев, 1911. С. 224—227.&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля і вялікага князя [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Хвойнікі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Загаловак падатковага рэестру 1569 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак падатковага рэестру 1569 г.]][[Файл:Хвойнікі ў рэестры 1569 г.jpg|значак|170px|Сяло Хвойнікі ў рэестры 1569 г.]]

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што з 22 цяглых дымоў і 6 [[агароднікі|агароднікаў]] у сяле Хвойнікі (Chojniki) пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, выплачвалася адпаведна па 12 грошаў і па 4 грошы&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 83зв.-84&lt;/ref&gt;.

27 сьнежня 1586 году Шчасны Харлінскі, падкаморы кіеўскі, падаў судовую позву да ўдавы князя [[Аляксандар Вішнявецкі|Аляксандра Вішнявецкага]] за гвалтоўны вывад дзедзічных падданых зь іх жонкамі, дзецьмі і ўсімі хатнімі рэчамі з Астраглядавічаў, Хвойнікаў, [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушоў]] і Паселічаў з наступным пасяленьнем у вёсках свайго Брагінскага маёнтку&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 6.&lt;/ref&gt;. У 1598 годзе сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня ''Кіеўскай зямлі'' Кароны і [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] ВКЛ&lt;ref&gt;Constitucię seymu walnego Koronnego Warszawskiego, MDXCVIII. — W Krakowie, w Architypografiiey Króla Ie&lt;sup&gt;&lt;small&gt;o&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; M. y Kościelney, Lazarzowey, MDXCVIII. S. 20; Volumina Legum. S. 372.&lt;/ref&gt;. У трыбунальскім акце ад 22 чэрвеня 1600 году што да Кіеўскага ваяводзтва засьведчаная нязгода Ш. Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю [[Адам Вішнявецкі|Адаму Аляксандравічу Вішнявецкаму]] сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю [[Міхаіл Вішнявецкі|Міхаілу Міхайлавічу Вішнявецкаму]] Глухавічамі, [[Бабчын]]ам, з тым, як падзеленыя дубровы, [[Урочышча|урочышчы]], з папсаваньнем старых памежных знакаў&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 57&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 1600 году Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю ''вечны запіс'', прызнаны ў [[Люблін]]скім трыбунале, на валоданьне Астраглядаўскім ключом (а гэта і Хвойнікі), на двор з 5 пляцамі ў Кіеве&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 46 — 47.&lt;/ref&gt;. Зь імёнамі [[сужэнства]] Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 51; гл. таксама [http://hojniki.ucoz.ru/index/kascjol_u_astragl/0-451 Прозараўскія мясьціны ў Астраглядах]&lt;/ref&gt; і стварэньне першай у рэгіёне каталіцкай парафіі. Недзе ў гэты ж час Хвойнікі апынуліся ў складзе [[Оўруч|Оўруцкага]] павету. Разьмежаваньне Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году засьведчыла, як на сёньняшні дзень, унікальную сытуацыю: тагачасныя мястэчка і вёску Хвойнікі М. Харлінскага паны камісары пацьвердзілі прыналежнымі да Кароны, а сяло і двор Настольле пана Іскарастынскага{{Заўвага|Вуліца Настольская і канец  вуліцы Пралетарскай з прылегласьцямі ў сёньняшніх Хвойніках.}} — да ВКЛ&lt;ref&gt;ŹD. T. XX: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX. — Warszawa, 1894. S. 96 — 97; Крикун Н. Г. Административно-территориальное устройство Правобережной Украины в XV—XVIII вв. — Киев, 1992. С. 142—145.&lt;/ref&gt;. 7 чэрвеня 1623 году датаваны судовы дэкрэт, у якім удава Гальшка Харлінская абвінавачвала паноў Станіслава, Юрыя і астатніх Харлінскіх, родных братоў і сваякоў мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хвойнікі), вёскі Хвойнікі, Вялікі Бор, [[Гарошкаў (Хвойніцкі раён)|Гарошкаў]], [[Рашаў]], [[Карчовае]], [[Бардакі (Лаханія)|Лаханію]], [[Стралічаў]], [[Паселічы]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]{{Заўвага|Яшчэ названыя 13 паселішчаў, акрамя «іншых вёсак і прыселкаў».}}&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. S. 637&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Jastrzębiec Abramowiczów.jpg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ястрабец зьменены паноў Абрамовічаў.]][[Файл:Астраглядавічы і Хвойнікі ў рэестры 1628 г.jpg|значак|170пкс|Астраглядавічы, Хвойнікі і інш. у рэестры 1628 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.jpg|значак|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Маёнтак М. Абрамовіча ў 1640 г.]][[Файл:Анатацыя акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.png|значак|170пкс|Анатацыя да акту продажу добраў М. Абрамовіча ў 1646 г.]]

У 1627 годзе Гальшка Мікалаевая Харлінская склала [[тэстамэнт]], паводле якога Астраглядавічы разам з Хвойнікамі пераходзілі ў пасэсію да яе зяця-кальвініста [[Мікалай Абрамовіч|Мікалая Абрагамовіча]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 56.&lt;/ref&gt;. Згодна з пабаровым рэестрам 1628 году, пан Мікалай Абрагамовіч z Chwoynik, з 11 дымоў плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 606; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 397.&lt;/ref&gt;. Пры гэтым будучаму гэнэралу артылерыі ВКЛ яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім Гальшка ўзяла шлюб.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мікалай Абрамовіч з 50 дымоў «wsi Chojnik»{{заўвага|Ня выключана, што вёскай альбо сялом выступалі будучыя Валокі, бо на тым востраве месца для названай даволі значнай колькасьці двароў было дастаткова.}}, з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу ды з 3 габрэйскіх заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 39 з паловай злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 928; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 112&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 50 дымоў сяла Хвойнікаў і з 26 дымоў мястэчка Новага Харленжу [[Кашталяны амсьціслаўскія|амсьціслаўскага кашталяна]] Мікалая Абрамовіча выбіралася адпаведна 50 і 26 злотых, з 3 габрэйскіх дымоў яшчэ 3 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 875зв.; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 195&lt;/ref&gt;.

Хвойніцкая царква на тыя часы бывала{{заўвага|У вельмі неспакойным XVII ст. сытуацыя нярэдка зьмянялася.}} ўжо і ўніяцкай. У мэтрычныя кнігі Астраглядаўскага касьцёлу трапіў запіс ад 26 лютага 1635 году, паводле якога хвойніцкі прэсьвітэр Лука Чачотка ахрысьціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі{{Заўвага|У касьцельнай кнізе памылкова запісана — гродзкі.}} мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр&lt;ref&gt;Сагановіч Г. Невядомая вайна: 1654—1667. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. С. 141.&lt;/ref&gt;, і Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж сьвятар згаданы ў запісе 1640 году. А ў 1692, 1715, 1722 гадох хвойніцкім настаяцелем названы Анікій Чачотка. Абодва зьдзяйсьнялі абрады ў Хвойніках і Загальлі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 150адв. — 151.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Gozdawa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Газдава роду Бжазоўскіх]][[Файл:Макет замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя.png|значак|170px|Макет-рэканструкцыя замку ў экспазіцыі Хвойніцкага краязнаўчага музэя. Выканаў Д. Вінаградаў. 2007 г.]]

24 сьнежня 1642 году ад імя Мікалая Абрамовіча складзены запіс «вечнага продажу» пагразлых у даўгах Астраглядавічаў і Хвойнікаў кіеўскаму падстолію [[Максыміліян Бжазоўскі|Максыміліяну Бжазоўскаму]], пра што Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году. Але канчаткова гэтая справа была ўлагоджаная ажно 17 красавіка 1646 году, прытым названая сума ў 200 000 злотых&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 67-68; Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 1. Спр. 4104. № 2881&lt;/ref&gt;.

Найбольш імаверна, што менавіта М. Бжазоўскі напярэдадні «хмяльніччыны» збудаваў у паўсталых на краю балота Хвойніках умацаваную сядзібу, званую замкам, дзеля абароны скарбу ад уласных сялянаў, казакоў ды суседзяў — паноў-братоў шляхты{{заўвага|Даволі дзіўна, але на гербе места Хвойнікі выяўлены сымбаль мураванага замку з трыма акруглымі ў пляне вежамі і ўязной брамай з характэрным зубчастым верхам. Але ж тут існаваў хіба сьціплы драўляны замак.}}. 26 сакавіка 1651 году на загад польнага гетмана літоўскага князя [[Януш Радзівіл|Януша Радзівіла]], каб не дайшло да масавага паказачваньня тутэйшых жыхароў, у мястэчку Хвойнікі размясьціўся адзьдзел жаўнераў ротмістра Курпскага. У лісьце да князя Курпскі паведамляў, што стаў у надта дрыгвяністай мясьціне з зусім паганымі пераправамі, і як бы давялося біцца, то не адно коннаму, але і пешаму недзе разьвярнуцца — навокал балоты. Тут, маўляў, не тое аўса, сена не здабыць, надта край заўбогім стаў. Але яны з жаўнерамі так-сяк трываюць у нястачы, абы вяскоўцы не ўцякалі з сваіх гасподаў. Прасіў падмогі, бо тут адно хіба лічыцца што 5 харугваў, а папраўдзе і на 3 сотні ці набярэцца. Яшчэ даслаў з Хвойнікаў да гетманскага табару 2-х палонных казакоў сотні Дарашэнкавай палку [[Нябаба|Нябабы]]&lt;ref&gt;Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648—1658 рр. Т. 2 (1650—1651). — Київ, 2013. С. 109, 110, 129, 431.&lt;/ref&gt;.

У другой палове XVII ст. мястэчка стала цэнтрам воласьці, тут праходзіў шлях [[Мазыр]]  — [[Юравічы]]  — [[Брагін]]  — [[Любеч]].

[[Файл:Запіс добраў Зофіі Бжазоўскай мужу Канстанціну Шуйскаму. 1664 г.png|значак|зьлева|170px|Запіс добраў З. Бжазоўскай мужу К. Шуйскаму. 1664 г.]][[Файл:Герб князёў Шуйскіх.png|100пкс|значак|Герб Сьвяты Юры (Георгі Пераможац) князёў Шуйскіх{{Заўвага|Выява з надмагільля Віталіса Шуйскага (†1. VI. 1849) у в. Чыжэўшчына (былыя Крупчыцы) Жабінкаўскага р-ну Берасьцейшчыны. Фота Анатоля Бензярука.}}.]]

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на мужа, князя [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Яна Шуйскага]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 69.&lt;/ref&gt;. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў. Менавіта яны зрабілі Хвойнікі цэнтрам сваіх уладаньняў у рэгіёне. Паспрыяла гэтаму не ў апошнюю чаргу тое, што Астраглядавічы знаходзіліся ў атачэньні брагінскіх добраў, а Хвойнікі — на поўначы па-за іх межамі. Хоць, магчыма, ініцыяваў перамену яшчэ ў першай палове XVII ст. ваявода берасьцейскі Максыміліян Бжазоўскі, збудаваўшы ў Хвойніках замак.

Станам на 1666 год, у гетманства Івана Брухавецкага, Хвойнікі, як і Брагін, былі сярод «асобных» мястэчкаў, прыпісаных да Чарнігаўскага казацкага палка&lt;ref&gt;Кривошея В. В. Українське козацтво в національній пам’яті. Чернігівський полк. У 2 т. — Київ.: ДЦ &quot;НВЦ «Пріоритети», 2012. Т. 2. С. 446&lt;/ref&gt;. Зразумела, што пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году ўсё павярнулася на ранейшыя колы.

У лютым 1669 году князь Канстанцін Ян Шуйскі, пісар земскі ваяводзтва Берасьцейскага, сваім лістом пацьвердзіў права Сьвята-Пакроўскай царквы на валоданьне шэрагам угодзьдзяў у Хвойніцкім маёнтку сьвятару Анікію Чачотку, сыну нябожчыка Лукі Чачоткі&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

Расейскі дакумэнт 1676 году засьведчыў, што пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі летась да [[Львоў|Львова]] ехаў накіроўваючыся ''«на [[Брагін|Брагинъ]], на Загалье, на Хвойники, на [[Мазыр|Мозырь]]…»''&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 12 (1675—1676). — С.-Петербург, 1882. Стб. 831&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Хвойніцкая воласьць. 1683 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкая воласьць. 1683 г.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|170px|Хвойніцкая (рэшта) і Брагінская воласьць. 1683 г.]][[Файл:Адыход 71 дыму з усяго маёнтку Хвойнікаў увосень 1686 г.jpg|значак|зьлева|170px|Адыход 71 дыму з усяго маёнтку Хвойнікаў увосень 1686 г.]]

Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 30 дымоў мястэчка Хвойнікі без уліку сьвятароў князь Шуйскі мусіў плаціць 6 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 734; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 488. Далей яшчэ ўлічаныя 7 дымоў яўрэйскіх (С. 502). Другі пабор — 6 злотых з 6 (sic) дымоў (С. 505)&lt;/ref&gt;. 30 кастрычніка 1686 году нехта Мацьвей Celain з Хвойнікаў пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што з маёнтку пана Шуйскага, харунжага берасьцейскага, адыйшоў 71 дым{{заўвага|Не 77, як запісалі выдаўцы дакумэнту ў 1886 г.}} (×6 — каля 426 чалавек)&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 92зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 553.&lt;/ref&gt;. У іншых выпадках прычына адыходу «за Днепр» называлася: з прычыны гвалту як ад казакоў, так і ад жаўнераў урадавых войскаў.

У лістападзе 1693 году харугва інаўроцлаўскага ваяводзіча Шчавінскага стала на зіму ў Хвойніках, але напярэдадні [[Стрэчаньне|стрэчанскага]] кірмашу вырушыла пад Хвастаў супраць казакоў палкоўніка Сямёна Палія. 12 лютага 1694 году жаўнер згаданай харугвы Сэбасьціян Яроцкі зь іншаю чэлядзю, закупіўшы на [[кірмаш]]ы правіянт, спыніўся на ноч у хаце ўдавы Казачыхі [[Валокі (Хвойнікі)|на Валоках]]. Але адміністратар маёнтку князя К. Шуйскага, Ян Зьдзітавецкі, сустрэўшы яго на вуліцы, замест нейкіх вінаватых загадаў зьбіць, потым узяў пад варту і трымаў у замкавай турме ледзьве ня 3 месяцы, ажно пакуль не вярнулася харугва і пацярпелы ня быў апраўданы&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 285—287.&lt;/ref&gt;. 16 красавіка 1697 году сотнік Чэпарняка і казакі палку Ярэмы гвалтоўна сталі на кватэры ў мястэчку Хвойнікі князя [[Дамінік Шуйскі|Дамініка Шуйскага]]. Калі ж пан Фрыдэрык Левэнфатэр, аканом маёнтку, спрабаваў не дапусьціць іх, дык казакі сілай уламваліся да людзей, зьбівалі, стралялі нібы ў ворагаў, а хвойніцкага баярына Стафана Пятроўскага з мушкету 2 разы ў грудзі стрэлілі, ад чаго той і памёр&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 352.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1698 г.png|значак|170px|Загаловак інвэнтара маёнтку Хвойнікі 1698 г.]][[Файл:Загаловак інвентара маёнтку Хойнікі 1721 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак інвэнтара Хвойніцкага маёнтку 1721 г.]][[Файл:Апісанне Хойніцкага замку 1721 года.png|значак|170px|Апісаньне Хвойніцкага замку 1721 г.]]

У 1698 годзе маёнтак Хвойнікі і [[Загальле]] (староства) перададзены ад князя Д. Шуйскага ў кіраваньне Зыгмунту Шукшце, што засьведчана адпаведным інвэнтаром&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 119, 129—133адв.&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1716 году, у мястэчку Хвойнікі на пэрыяд пасэсіі князя [[Станіслаў Шуйскі|Станіслава Шуйскага]] налічвалася 44 двары і двор сьвятара, 7 сялян, якія перасяліліся зь Небытава, Валокаў, Брагіна. Два двары часова вызваленыя былі ад уплатаў, гаспадары яшчэ 2-х адпрацавалі [[чынш]] у замку, а з астатніх выбрана падымнага 225 злотых, г. зн. прыкладна на паўсотні злотых болей, чым належала (пасэсар, часовы ўладальнік, ня мог сабе ў тым адмовіць). Яшчэ ў мястэчку жылі 17 габрэяў-гаспадароў і 9 габрэяў, што ня мелі дамоў і падатак давалі толькі з камораў. Яны мусілі плаціць чыншу больш як 345 злотых&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 139—139адв., 143адв.&lt;/ref&gt;. 12 чэрвеня 1716 году віленскі кашталян, вялікі гетман ВКЛ Людвік Канстанцін Пацей даслаў ардынанс паручніку Дамброўскаму, абы той выдаў квітанцыю на ўсё, што выбрана з Загальскага староства ад берасьцейскага харунжага Дамініка Шуйскага, а Хвойніцкіх добраў таго харунжага «tykać nie śmiał»&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 205&lt;/ref&gt;. Згодна зь інвэнтаром маёнтку Хвойнікі ''з прылегласьцямі'' ад 20 сакавіка 1721 году, пададзенага былым пасэсарам Юзафатам Парышэвічам, біскупам валоскім, князю [[Мікалай Шуйскі|Мікалаю Шуйскаму]] ў мястэчку было 43 гаспадаркі, 7 «сялянскіх камораў», 5 габрэяў-гаспадароў, 9 габрэяў без дамоў; чыншу плацілі 175 злотых і тры з паловай грошы. Акрамя таго, местачкоўцы, што мелі коней з падводамі, мусілі быць напагатоў, абы грузы перавозіць за 12 [[міля]]ў, а не, дык пешшу за 3 мілі зь лістамі хадзіць. Па 2 копы замкавага жыта і ярыны нажаць павінныя. У гвалты пераправы і грэблі вялікаборскую млыновую і іншыя масьціць і рамантаваць усе агулам. Габрэі, як будуць мяса прадаваць, дык на замак абавязкова мусілі даваць зь лепшага. Мястэчка загадана абнесьці [[паркан]]ам таксама сіламі насельнікаў, каб між 2-ма брамамі не засталося ніводнага праходу. Кожны двор павінны адпраўляць работніка на праполку замкавых агародаў ды нарыхтоўку агародніны на зіму. Найбольш распаўсюджаныя прозьвішчы жыхароў-беларусаў — Грышчанка, Стасенка, Шымук, Козік, Навуменка, Коваль, сустракаліся таксама прозьвішчы Каролік, Гапонік, Леўчанка, Мельнік, Кандраценка. Прозьвішчы жыхароў-габрэяў часта ўказвалі, адкуль іх носьбіты прыбылі ў Хвойнікі: Лейба [[Стралічаў]]скі, Хаім [[Вялікі Бор (Хвойніцкі раён)|Вялікаборскі]], Шмуль зь Юркавічаў, Бенямін зь [[Юравічы|Юравічаў]], Лейба з [[Алексічы (Гомельская вобласьць)|Алексічаў]], Іцка Гальміч зь [[Лісьцьвін]]авічаў, Ёсь [[Настольле|Настольскі]]. Мелі патранімічнае паходжаньне: Гірш Баруховіч, Моўша Гіршовіч, Якаў Лейбавіч, Мендэль Абрамовіч, Іцка і Ёсь Гіршовічы, Невах Нохімавіч, Яшка Пярцовіч, Абрам Хаімавіч, Іцка Моўшавіч. Або ад назвы прафэсіі — Нохім Цырулік, Рафель Кравец. Маглі звацца зусім проста: Шайка{{Заўвага|Родныя браты Міхаль і Шайка ад красавіка 1715 г. трымалі арэнду хвойніцкую, на якую мелі гадавы кантракт за суму ў 4300 злотых, даволі спраўна яе выплачвалі (НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 144). А нашмат пазьней, у пачатку 1830-х гадоў экспартэрамі гарэлкі з бровараў Уладыслава Прозара, падкаморага рэчыцкага, у Хвойніках, Гарадзішчы і Ёлчы былі бацька і сын Лейба і Абрам Шайковічы [НГАБ. Ф. 694. Воп.7. Спр. 831. А. 9]. Тады яны ўважаліся першымі ў гэткага кшталту камэрцыі на ўвесь Рэчыцкі павет Менскай губэрні.}}, Гдаль, Шмуйла, ці яшчэ дадаючы да імя ўласнага род заняткаў — Айзік арандатар, Іцка кравец. У гэтым жа інвэнтары зьмешчана апісаньне Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 320. Воп. 1. Спр. 1. А. 120—122адв.&lt;/ref&gt;{{Заўвага|Пра Хвойніцкі замак гл.: Ткачоў М. А. Замкі і людзі. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. С. 160 — 161; пар.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/0-56 С. Бельскі. Замак у Хойніках.]}}.

Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча была вельмі няўдалай. Маёнтак усё ніяк ня мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаньнях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 2. Т. 3. Постановления провинциальных сеймиков в 1698—1726 гг. — Киев, 1910. С. 699—700.&lt;/ref&gt;. 2 траўня 1722 году князь Мікалай Шуйскі атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфэсту камісарскага абмежаваньня Оўруцкага павету з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не зьвярнуўся б у Мазырскі гродзкі суд, мо там што здабудзе&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 36&lt;/ref&gt;. Пасьля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гадоў Хвойнікі сталі ўласнасьцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1734 году, складзеным паводле зьвестак папярэдняй люстрацыі, засьведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя вёскі [[Багушы (Гомельская вобласьць)|Багушы]], прыналежнай астраглядаўскай плябаніі) Хвойніцкай воласьці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 21, 39, 285—286.&lt;/ref&gt; (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хвойнікаў улічаныя і габрэйскія домагаспадаркі.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.png|значак|зьлева|170px|Прыход Хвойніцкай Пакроўскай царквы ў 1740 г.]][[Файл:Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.jpg|значак|170px|Згадка пра Пакроўскую царкву ў 1743 г.]][[Файл:Запіс пра ўніяцкага пароха і верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.jpg|значак|170px|Запіс пра ўніяцкага пароха і колькасьць верных Пакроўскай царквы ў Хвойніках на 1743 г.]][[Файл:1761 г. Копія аднаго з запісаў пра хрост Адама Шуйскага.jpg|значак|зьлева|170px|1761 г. Копія запісу 1747 г. у кнігах Юравіцкага касьцёлу пра хрост Адама Шуйскага.]][[Файл:Астрагляды, парафія 1748 г.jpg|значак|зьлева|170px|Астраглядавіцкая каталіцкая парафія ў 1748 г.]]

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Хвойніцкай царквы Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 40 дымоў у мястэчку Хвойніках, 40 у прадмесьці{{заўвага|Вось так: калі называныя вёскай, а калі ўважаныя за прадмесьце Хвойнікаў.}} Валоках, 40 у вёсцы Стралічаве, 8 у Рудным, 34 у Дворышчы, 10 у Навасёлках, 8 у Храпкаве, 10 у Вялікім Боры. Колькі душ да споведзі для візытатараў — non constat&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 19. А. 792, 794&lt;/ref&gt;. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе Пакроўскай царквы мястэчка Хвойнікаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася 297 двароў, дапушчаных да споведзі 1188 душ верных. Узначальваў прыход сьвятар Ян Чачотка. Будынак царквы драўляны, з хвоі, узьведзены на сродкі дзедзіча за 10 гадоў перад візытацыяй&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Ф. 2461. А. 289адв., 290&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 1744 году настаяцель Астраглядаўскага касьцёлу кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысьціў у двары Хвойніцкім Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі князёў Шуйскіх, пра што быў зроблены запіс у мэтрычнай кнізе Хвойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазьней занесены ў кнігі парафіяльнага касьцёлу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 151адв.&lt;/ref&gt;.

У 1748 годзе мястэчка Хвойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі [[Оўруцкі дэканат|Оўруцкага дэканату]] [[Кіеўская дыяцэзія|Кіеўскай дыяцэзіі]]&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148.&lt;/ref&gt;.

У чэрвені 1750 году ў Хвойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыцьцё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3: Акты о гайдамаках (1700—1768). — Киев, 1876. С. 464—466.&lt;/ref&gt;. 14 жніўня т. г. возны гэнэрал Кіеўскага ваяводзтва пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хвойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснасельля і іх атамана Кулешыка, падданага Загароўскага, абвінавачваных у [[Гайдамак|гайдамацтве]]. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хвойніцкага замку&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 3. С. 511—512.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.png|значак|170пкс|Прыход Хвойніцкай царквы ў 1752 г.]]

Паводле чарговай візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе Пакроўскай царквы было 326 двароў, у тым ліку 57 у самым месьце. Да споведзі дапушчана 1260 душ, зь якіх у тым годзе не спавядалася вялікая колькасьць верных, каля 500, пераважна вяскоўцаў&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 301, 304адв.&lt;/ref&gt;. 

На 1754 год у мястэчку Хвойніках, пэўна, разам зь вёскай Валокамі, якой няма ў тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), зь якіх да «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, «na milicję» (пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў) 67 злотых і 28 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 192; гл. таксама: С. 13—15, 20—22.&lt;/ref&gt;.

У 1750—1770 гадох адбываліся шматлікія непаразуменьні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хвойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыньнікамі па князю [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхалу Сэрвацыю Вішнявецкаму]] і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.

[[Файл:Габрэі ў мястэчку Хвойнікі. 1784 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Габрэі ў Хвойніках, Вялікім Боры і Карчове. 1784 г.]][[Файл:Няпоўны сьпіс габрэяў у Брагіне. 1784 г.jpg|значак|170px|Рэшта Хвойніцкага кагалу. 1784 г.]]

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Хвойніках налічвалася адпаведна 30 дамоў, 101 жыхар, 24 дамы, 58 жыхароў і 25 дамоў з 67 жыхарамі; яшчэ 25 чалавек схаваныя ад апошняга перапісу ў суседняй вёсцы Настольле{{заўвага|Належала да асобнага невялічкага староства.}}, г. зн. разам было 92 чалавекі. Мястэчка — цэнтар аднайменнага [[кагал]]у, да якога ў названыя гады належалі насельнікі 14, 16 і 17 вёсак, а ў іх разам зь мястэчкам пражывала 198, 105 і 145 głow. Некаторыя зь іх у 1784 годзе запісаныя хрысьціянамі, таму пагалоўшчыне не падлягалі (у Малым Карчовым, Рашаўцах, Рудным і Шчарбінах), з астатніх жа выбрана 217 злотых і 15 грошаў паўгадовай платы&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1108-1108зв., 1124; Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 301, 391, 710.&lt;/ref&gt;. Убываньне колькасьці габрэяў магло быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году, адгалоскі якой дасягалі і гэтых мясьцінаў.

У «Archiwum Prozorów i Jelskich» ёсьць дакумэнт, датаваны 3 студзеня 1771 году, паводле якога хвойніцкі уніяцкі парох Ян Чачотка, з дазволу захварэлага ксяндза Мацея Шамяткоўскага, пробашча астраглядаўскага, ахрысьціў «толькі вадой» без далейшых касьцельных цырымоніяў нованароджаную Людвіку Канстанцыю, дачку нядаўна памерлага старосты загальскага князя Адама і Марыяны (з дому Халецкіх) Шуйскіх&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 6, 8; НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 159адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Герб уласны роду Прозараў.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Прозараў]]

16 студзеня 1783 году сын ваяводы віцебскага Юзафа Прозара Караль ажаніўся з князёўнай Людвікай Шуйскай&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 19. S. 26, 28 — 30.&lt;/ref&gt;. Хвойніцкі маёнтак з Астраглядаўскім ключом знаходзіўся на той час у пасэсіі апякуноў дзяўчыны князя [[Войцех Шуйскі|Войцеха Шуйскага]] і яго жонкі Анелі, сястры князя Адама. Дзеля таго, каб Людвіка, адзіная спадкаеміца па бацьку, магла ўвайсьці ў валоданьне добрамі, Каралю Прозару давялося сіламі свайго ўпаўнаважанага шляхціча Гадзяеўскага зьдзейсьніць [[наезд]]. Да вялікай вайны справа не дайшла, але судовыя спрэчкі з старостамі ніжынскімі скончыліся капрамісам толькі ў 1785 г.&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 91 — 97; Dubiecki M. Karol Prozor, oboźny W. W. Ks. Litewskiego. Przyczynek do dzieów powstania Kościuszkowskiego. Monografia / M. Dubiecki. — Kraków, 1897. S. 34 — 35&lt;/ref&gt;.

На 1789 год пры Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай прыходзкай царкве згаданая капліца Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Вялікім Боры&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 233. Спр. 11. А. 73&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Urubleŭski, 1897).jpg|значак|зьлева|170px|Сядзібны дом Прозараў у Хвойніках. Ігнацы Врублеўскі, 1891 г.]]

13 ліпеня 1791 году варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 11 чэрвеня гаспадары рэзыдэнцыі ў Хвойніках{{заўвага|Новы сядзібны дом збудаваны якраз у часы [[Чатырохгадовы сойм|Чатырохгадовага сойму]].}} Караль і Людвіка Прозары сустракалі гасьцей з суседніх Мазырскага, Рэчыцкага і свайго Оўруцкага паветаў. Нагода — сьвяткаваньне прыняцьця [[Канстытуцыя 3 траўня 1791 году|Канстытуцыі 3 траўня]], пакліканай умацаваць і выратаваць Рэч Паспалітую. З раніцы наступнага дня — гарматны салют, сьвятая імша ў Астраглядавіцкім касьцёле{{Заўвага|Да парафіяльнага касьцёлу сьвяточная працэсія мусіла пераадолець крыху меней як 20 км, але ж і людзі ў навакольлі пра тое сьвята пачулі!}}, урачыстая казань ксяндза-пробашча Францішка Глінскага, Тe Deum laudamus вуснамі патрыётаў, сьвяточны абед і музыка з танцамі да самай раніцы.&lt;ref&gt;Gazeta narodowa y obca. № LVI. 13 lipca 1791; гл.: [http://hojniki.ucoz.ru/index/1791/0-363 Хойнікшчына]&lt;/ref&gt;

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Загаловак апісання Хойніцкага архіва 1798 г.png|значак|зьлева|170px|Загаловак вопісу Хвойніцкага архіва 1798 г., у якім праігнараваныя расейскія адміністрацыйныя пераўтварэньні, а сам маёнтак названы ''графствам''.]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar. Хвойнікі, Прозар (1901-17).jpg|значак|170px|Сядзібны дом напярэдадні 1-й сусьветнай вайны каля вуліцы У. В. Жыляка]][[Файл:Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.jpg|значак|зьлева|170px|Аркуш рэвізіі 1795 г. што да мястэчка Хвойнікі.]]
[[Файл:Запіс аб пахаванні Караля Прозара.png|значак|зьлева|170px|Запіс аб пахаваньні абознага Караля Прозара]]
[[Файл:Пергамент з прысвячэннем нябожчыцы Людзвіцы Канстанцы Прозар. Знаходка 1965 г.png|значак|170px|Пэргамін з прысьвячэньнем Людвіцы Прозар яе мужа Караля. Знаходка 1965 г.]]
[[Файл:Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г.png|значак|170px|Бутля ўрэцкага шкла, дукат і 2 злотыя 1831 г. з пахаваньня Людвікі Прозар]]
[[Файл:Фрагмэнт сьпісу Астраглядавіцкай парафіі 1857 г.png|значак|170px|Фрагмэнт сьпісу Астраглядавіцкай парафіі 1857 г.]]
[[Файл:У прыходзе Пакроўскай царквы 1857 г. (фрагмэнт).png|значак|зьлева|170px|У прыходзе Пакроўскай царквы 1857 г. (фрагмэнт)]]
[[Файл:Chvojniki, Kaścieł. Хвойнікі, Касьцёл (1858).jpg|значак|зьлева|170px|Праэкт мураванага касьцёлу ў Хвойніках 1858 г.]]
[[Файл:Chvojniki, Ludvika Prozar. Хвойнікі, Людвіка Прозар (1913).jpg|значак|170px|Курган Людвікі. Час выкананьня фота невядомы. Атрыманае А. Ельскім пры канцы 1913 г.]]
[[Файл:Мястэчка Хойнікі на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|170px|Хвойнікі і навакольле на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]
[[Файл:Chvojniki, Rynak, Kaścieł. Хвойнікі, Рынак, Касьцёл (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|зьлева|170px|Касьцёл у цэнтры мястэчка, пераўтвораны ў Пакроўскую царкву. Фота І. Сербава. 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1864 г.]]
[[Файл:Chojniki, Prozar. Хойнікі, Прозар (I. Sierbaŭ, 1912).jpg|значак|170px|Капліца (з {{падказка|крыптай|пахавальняй}}) на могілках. Хвойнікі. [[Ісак Сербаў]], 1912 г.]]
[[Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|значак|зьлева|170px|Хвойнікі на пляне 1886 г.]]
[[Файл:Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.png|значак|170px|Эксплікацыя да пляну Хвойніцкага маёнтку Канстанціна Прозара. 1886 г.]]
[[Файл:Надпісы з каталіцкіх пахаванняў у Хойніках.png|значак|170px|Надпісы з каталіцкіх пахаваньняў у Хвойніках.]]
[[Файл:Jezapoŭ-Vałoki. Езапоў-Валокі (1887).jpg|значак|зьлева|170px|Плян фальваркаў Езапоў і Валокі. 1887 г.]]
[[Файл:Копія запісу аб продажы маёнтку хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт).jpg|значак|зьлева|170px|Копія запісу аб продажы маёнтку Хвойнікі ў 1887 г. (фрагмэнт)&lt;ref&gt;Выпись из крепостной Минского Нотариального Архива. Книга по Речицкому уезду за 1887 год. № 18. С. 87 — 98. № 15&lt;/ref&gt;]]
[[Файл:Chvojniki, Prozar, Kaplica. Хвойнікі, Прозар, Капліца (1913).jpg|значак|170px|Капліца. Час выкананьня здымку невядомы. Дасланы А. Ельскаму ў канцы 1913 г.]][[Файл:Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву.png|значак|зьлева|170px|Чарцёж капліцы, пераўтворанай на царкву. Пач. XX ст.]]

У выніку 2-га падзелу [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Хвойнікі апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182.&lt;/ref&gt;. У пачатку жніўня 1793 году сядзіба ў Хвойніках прымала гасьцей — удзельнікаў кансьпірацыйнай нарады, мэтай якой была падрыхтоўка ўзброенага выступленьня супраць падзелаў Рэчы Паспалітай і за аднаўленьне Канстытуцыі 3 траўня. Сярод іх М. Дубецкім і К. Барташэвічам названыя адзін з галоўных арганізатараў Ігнацы Дзялынскі з Траянова, оўруцкі падкаморы і ўладальнік Олеўскага ключа Тадэвуш Нямірыч, соймавы пасол Каятан Праскура, стражнік літоўскі з суседняга [[Барбароў|Барбарова]] [[Ян Мікалай Аскерка]], [[абат]] оўруцкіх базылян Юзафат Ахоцкі з Шэпелічаў, яго пляменьнік, аўтар успамінаў пра падзею Ян Дуклян Ахоцкі, прэзыдэнт тагачаснага цэнтру Кіеўскага ваяводзтва г. [[Жытомір]]а Левандоўскі, судзьдзя Дуброўскі, староста Богуш, рэгент Асташэўскі, канонік Кулікоўскі, ксёндз Саламановіч, Станіслаў Трацяк і інш. — агулам 20 асобаў. Імёныя астатніх засталіся невядомыя расейскай сьледчай камісіі ў Смаленску. З Хвойнікаў шэф І. Дзялынскі, акрамя карысных рашэньняў, вывез 25 000 [[дукат]]аў, сабраных патрыётамі. У 2-й палове жніўня Я. Ахоцкі, наведаўшы маёнтак К. Прозара, атрымаў яшчэ 8000, а ў канцы сьнежня — 16 000 чырвоных злотых; акрамя таго, М. Паўша паказаў на сьледзтве, што Прозар даваў 2000 дукатаў на ўтрыманьне Пінскай паўстанчай брыгады&lt;ref&gt;Wybór pism J. I. Kraszewskiego. Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. — Warszawa, 1882. Tom II. S. 215—216, 249; Dubiecki M. S. 180—183; Bartoszewicz K. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej 1794. — Berlin: B. Harz, 1913. S. 129—130; Восстание и война в Литовской провинции (по документам Москвы и Минска). Сост. Е. К. Анищенко. — Минск, 2001. С. 26.&lt;/ref&gt;.

Тадэвуш Касьцюшка прызначыў К. Прозара намесьнікам радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і сваім паўнамоцным прадстаўніком пры ўсіх дывізіях войска ВКЛ. Разгарнуць паўстаньне не хапіла часу. Давялося ратавацца. К. Прозар і капітан Гамількар Касінскі 20 красавіка 1794 году выехалі з Хвойнікаў да Юравічаў. Але Ян Мікалай Аскерка, стражнік польны літоўскі, праз свайго пасланца папярэдзіў, што ў Бабічах (Барбарове) іх ужо чакаюць расейскія жаўнеры. Абознаму з Касінскім тады ўдалося, дзякуючы сялянам-праваднікам, застацца вольнымі&lt;ref&gt;Tygodnik literacki. — № 37. Poznań, dnia 13 września, 1841 (Ліст гэн. Касінскага да гэн. Пашкоўскага); Dubiecki M. S. 215—217.&lt;/ref&gt;. У Хвойнікі расейскія адзьдзелы ўвайшлі ў аўторак 22 красавіка апоўдні. Рухаліся з 2-х бакоў, зьбліжаючыся да двара, як быццам засьцерагаліся засады. Камандзірамі іх былі «паляк на расейскай службе» Яворскі і [[падпалкоўнік]] Таўберт. Не засьпеўшы абознага ў Хвойніках, узялі нібы ў заложнікі 10-месячнага сына Уладыся{{Заўвага|Да 17 жніўня знаходзіўся ў Хвойніках пад наглядам паручніка Давыдава. З прычыны сэквэстру нянькам даводзілася спрачацца з афіцэрамі нават за пялюшкі для немаўляці. Нарэшце швагер Францішак Букаты, былы сакратар амбасады Рэчы Паспалітай у Лёндане, дамогся часовай апекі над хлопчыкам і вывез яго з Хвойнікаў: Dubiecki M. S. 235—236.}}. На маёнтак быў накладзены сэквэстар, а Людвіка Канстанцыя зь іншымі дзецьмі і маці Марыянай вымушана выехаць за аўстрыйскую мяжу ў Львоў&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 229.&lt;/ref&gt;.

У крыніцы пад назвай «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 году сказана, што колішнія добры Людвіка Прозара {{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага Караля. І. В. Кандрацеў дарэмна зьдзіўляўся з таго, што Людвік Прозар ня браў удзелу ў выбарах у дваранскія інстытуцыі Рэчыцкага павету ў 1796 г., а потым распавёў пра яго &quot;родзіча&quot; Караля – вялікага патрыёта Рэчы Паспалітай (ужо больш як два гады ён быў у сваёй першай эміграцыі), неабачліва спаслаўшыся на электронны плягіят, падпісаны прозьвішчам Баркоўскі&lt;ref&gt;Ігор Кондратьєв. Участь шляхти Речицького повіту у виборах в дворянські інституції Чернігівського намісництва в 1796 р. // Рэчыцкі край: да 150-годдзя з дня нараджэння Мітрафана Доўнара-Запольскага: зб. навук. арт. – Мінск: Беларуская навука, 2019. С. 311 – 312&lt;/ref&gt;.}}, у пераліку якіх і м. Хвойнікі, перайшлі былі «да скарбу», але «паводле найвышэйшага загаду» вернутыя пані Луізе{{Заўвага|Француская форма імя ёсьць у паперах імпэратрыцы Кацярыны ІІ, у лістах яе генэралаў і самой Людвікі Канстанцыі, гл.: AGAD. APiJ. Sygn. 13. S. 3, 4, 76, 78, 97, 154, 158, 160; таксама гл. дакумэнты наступнага сэквэстру: Sygn. 14.}} Прозаравай&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 70 — 71.&lt;/ref&gt;. У расейскай рэвізіі, датаванай 5-м лістапада 1795 году, запісана, што мястэчка Хвойнікі дзедзічнай уладальніцы Людвікі з Шуйскіх Прозаравай было здадзенае ў «арендовную поссесию» каноніку інфлянцкаму ксяндзу Юзафу, сыну Марціна, Корсаку{{заўвага|Тагачаснаму плябану Астраглядавіцкай рыма-каталіцкай парафіі.}} тэрмінам на 2 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1796) за 7 947 польскіх злотых і 29 грошаў. Адміністратарам, як і ў Валоках, прызначаны пляменьнік каноніка Юзаф, сын Станіслава, Віткоўскі. Тады ў мястэчку было 67 аседлых (карэнных) і 6 неаседлых (прышлых) двароў, у якіх разам налічвалася 183 асобы мужчынскага і 196 жаночага полу падданых{{заўвага|Тут, зразумела, няўлічаныя шляхта і габрэі, якіх у мястэчку жыло нямала.}}&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 171 — 179адв.&lt;/ref&gt;. У 1796 годзе настаяцель Пакроўскай царквы ў Хвойніках, павернутай да [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|расейскага праваслаўя]] годам раней&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 343.&lt;/ref&gt;, Якаў Чачот склаў яе вопіс&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 39 — 39адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле шляхецкай рэвізіі 1811 году, фальварак [[Лянтарня|Linterny]] зь вёскай Забалаць (сёння гэта вуліцы м. Хвойнікі) трымаў у арэндзе ад абозных Прозараў Ваўжынец Балашэвіч, ротмістр берасьцейскі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 3&lt;/ref&gt;.

У 1812 годзе К. Прозар падтрымаў імпэратара французаў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона Банапарта]], марна спадзеючыся, што той дапаможа ўзьняць з каленаў гаротную Айчыну, заняў пасаду старшыні Скарбовага камітэту ў Часовым урадзе ВКЛ{{Заўвага|Паводле Браніслава Клечыньскага, у 1813 годзе Напалеон даслаў з Дрэздэна абознаму ордэн Ганаровага легіёну, а разам і патэнт на графскі тытул: AGAD. APiJ. Sygn. 34. S. 6.}}. Усё абярнулася чарговай эміграцыяй ды сэквэстрам Хвойнікаў, Астраглядавічаў і вёсак да іх прыналежных. Пані Людвіка і ў гэты раз дамаглася вяртаньня да канца 1814 году маёнткаў з 2524 рэвіскімі душамі, давёўшы расейскім уладам, што яны належаць ёй, і што ня мусіць адказваць за ўчынкі мужа&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 14.&lt;/ref&gt;.

У пачатку 1831 году оўруцкі маршалак Ануфры Галецкі прапаноўваў больш як ужо 70-гадоваму К. Прозару ўзначаліць агульны для Рэчыцкага, Мазырскага і Оўруцкага паветаў паўстанцкі ўрад. Меркавалася стварыць вайсковы кантынгэнт колькасьцю да 1000 чалавек пад яго камандай і пра гэта стала вядома расейскім уладам. Былы абозны ВКЛ адмовіўся, спаслаўшыся на фізычную слабасьць і нэгатыўнае стаўленьне да гэтай ідэі сыноў Уладыслава і Юзафа. Мяркуецца, што нарады патрыётаў у Хвойніках усё ж адбываліся&lt;ref&gt;Dubiecki M. S. 321; Dangel St. Rok 1831 w Mińszczyźnie. — Warszawa, 1925. Tom II. S. 53, 173 (przypis 66).&lt;/ref&gt;{{Заўвага|У кожным выпадку, вольналюбівых поглядаў сваіх абозны не зьмяніў і ў глыбокай старасьці. Знойдзеныя ў 1965 годзе ў Хвойніках паўстанцкія манэты 1831 году, пакладзеныя ў склеп перазахаванай у 1829 г. жонкі Людвікі Канстанцыі, сьведчаць аб тым. Цікава: пра «flaszką krzyształową, hermetycznie zamkniętą, w której znajduje się ducat, dwuzłotówka i pismo na pargaminie, ręką moją (К. Прозара) kreślone, z podpisem wielu przytomnych natenczas obywateli», як і пра пабудову склепа, Юзаф Рольле паведамляў яшчэ ў кнізе 1882 г.: Dr. Antoni J. Opowiadania historyczne. Serya trzecia. T. 1. Karol Prozor, ostatni oboźny litewski. – Warszawa, 1882. S. 46. Пра знаходку гл.: Рябцевич В. Н. Нумизматика Беларуси. – Минск: Полымя, 1995. С. 274 – 275; Каталог выставы “Ад рымскага дэнарыя да беларускага рубля”. /Укл. Р. І. Крыцук, В. М. Сідаровіч, Л. І. Талкачова. — Мінск: Кнігазбор, 2018}}. Знаходзіўся тут пэўны час і прысланы з Рэчыцы падпаручык Міцінскі з паўтара дзясяткам салдат-інвалідаў, які адмовіўся выправіцца да каленкавіцкіх Вадовічаў, бо там на 12 чэрвеня т. г., маўляў, ужо сканцэнтравалася зашмат паўстанцаў. 19 чэрвеня ад брагінскіх [[Шкураты|Шкуратоў]] і Мікулічаў праз Хвойнікі ў накірунку Вадовічаў, потым Нароўлі і Мухаедаўскіх лясоў, дзе хаваліся {{падказка|інсургэнты|Паўстанцы}} з Оўруцкага і Радамышальскага паветаў, праходзіў невялікі конны адзьдзел Міхала Лігэнзы, спрабуючы ўзьняць тутэйшую чыншавую і дворскую шляхту на паўстаньне&lt;ref&gt;Dangel St. S. 59.&lt;/ref&gt;.

15 сакавіка 1835 году, згодна з мэтрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку [[Лянтарня]] (Лянтэрня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандар, старэйшы брат Хведара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатру ў Пецярбургу&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 537. А. 404&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1834 год, у Хвойніках праводзіліся 2 штогадовыя кірмашы: 1—3 лютага і 1—4 кастрычніка; тавараў прывозілася адпаведна на 4 000 і 3000 рублёў, прадавалася на 2 000 і 1 600 р., наведвалі кірмашы каля 500 і 400 чалавек&lt;ref&gt;Список существующих в Российской империи ярма''н''ок. — С. Петербург, 1834. С. 190.&lt;/ref&gt;.

Запіс у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі засьведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 году ў Хвойніках, хутчэй ад старасьці, чым ад хваробы, у 81-гадовым веку памёр вялікі абозны ВКЛ Караль Прозар. 24 кастрычніка Мазырскі і Рэчыцкі дэкан Францішак Пазьняк, які быў астраглядаўскім пробашчам, пры асыстэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасьці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў радавым склепе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 10адв.&lt;/ref&gt;. У інвэнтарах 1844 г. уладальнікамі Хвойніцкага і Юзафаўскага маёнткаў названыя адпаведна Ўладыслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1475, 1481.&lt;/ref&gt;. Пасьля сьмерці Юзафа ў 1845 г.&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1089. Воп. 1. Спр. 3. А. 44 — 44 адв.&lt;/ref&gt; ягоная частка тутэйшай спадчыны перайшла да Ўладыслава. Паводле рэвізіі 1847 году «Хвойніцкае габрэйскае таварыства» складалі 2393 душы&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;

Згодна з кнігай «Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна», на 1849 год у Хвойніках — 74 двары, 580 жыхароў; дзеялі царква, каталіцкая капліца, 3 сынагогі; паштовая станцыя на тракце Мазыр — Брагін — Любеч, 26 крамаў, 2 піцейныя дамы, конны млын. Побач, у сядзібе Валокі, былі бровар і вятрак. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 12 асобаў мужчынскага і 7 жаночага полу з двара Хвойнікі, 199 і 113 асобаў адпаведна зь ліку жыхароў мястэчка Хвойнікі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, яшчэ 55 местачкоўцаў абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Хвойніцкай Сьвята-Пакроўскай царквы&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў (РДГА). Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 382, 666&lt;/ref&gt;. У 1859—1862 гадох намаганьнямі і на сродкі Ўладыслава Прозара ў Хвойніках вымуравалі нэагатычныя касьцёл і капліцу, вядомыя са здымкаў 1912 г. І. Сербава. 17—18 верасьня 1860 году мястэчка наведаў менскі архіяпіскап [[Міхал Галубовіч]]. У. Прозар прасіў дазволу ўзьнесьці алтар для жалобнага набажэнства ў капліцы. Архіяпіскап згадзіўся пры ўмове, калі абшарнік збудуе на працягу 15-ці гадоў мураваную царкву&lt;ref&gt;Язэп Янушкевіч. Дыярыюш з XIX стагоддзя: Дзённікі Міхала Галубовіча як гістарычная крыніца. — Мінск.: Выдавец В. Хурсік, 2003&lt;/ref&gt;. У пачатку студзеня 1862 году Ўладыслаў спачыў. На пахаваньні ў Хвойніках, менш як за паўтары гады да свайго арышту, выступіў з прамоваю [[Аляксандар Аскерка]]&lt;ref&gt;AGAD. APiJ. Sygn. 1. S. 209.&lt;/ref&gt;, сястра якога Зофія была замужам за сынам нябожчыка Мечыславам. У 1864 годзе Мечыслаў Прозар памёр у зьняволеньні, а на маёнтак Хвойнікі, у якім на думку сьледзтва «жылі людзі, гатовыя да рэвалюцыйных беспарадкаў» і знайшлі нарыхтаваную зброю, быў накладзены ўзмоцнены 10-ці адсоткавы збор. Памёр і арыштаваны па справе паўстаньня Гэнрык Пяткевіч, бацька Чэслава&lt;ref&gt;Паўстанне 1863—1864 гадоў у Віцебскай, Магілёўскай і Мінскай губернях: Дакументы і матэрыялы Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі / уклад. Дз. Ч. Матвейчык; рэдкал.: У. І. Адамушка [і інш.]. — Мінск: А. М. Вараксін, 2014. С. 450—452.&lt;/ref&gt;. У 1864 годзе дзеля выхаваньня тутэйшых дзяцей, а разам і іхных бацькоў у духу вернасьці расейскай манархіі, у Хвойніках адкрыта 2-клясная народная вучэльня. 20 чэрвеня 1865 году, «паводле мясцовага прадстаўленьня» праваслаўнага духавенства, як зь непрыхаваным задавальненьнем пісаў у сваім рапарце брагінскі дабрачынны Максім Ярэміч, невялікі стары драўляны і «цудоўнай структуры» мураваны касцёлы ў цэнтры Хвойнікаў і мураваную капліцу на могілках улады адабралі ў католікаў і перадалі ў праваслаўнае ведамства&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 15.&lt;/ref&gt;. Удава Мечыслава Прозара Зофія рабіла захады, абы вярнуць забранае ці хоць забясьпечыць недатыкальнасць радавога склепу. 2 лістапада 1887 г. яе сын і спадкаемца Канстанцін вымушаны быў прадаць абцяжараны даўгамі маёнтак расейскім купцам з [[Арлоўская губэрня|Арлоўскай губэрні]], [[Карачаў|карачаўскаму]] Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і [[Трубчэўск|трубчэўскаму]] Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром&lt;ref&gt;Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102.&lt;/ref&gt;. У сьпісе землеўладальнікаў Менскай губэрні сказана, што ў маёнтку Хвойнікі Канстанціна Прозара налічвалася 44 466 дзесяцін зямлі&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 373.&lt;/ref&gt;. Пасьля таго продажу і здарылася непапраўнае. «Dziennik Kujawski» у верасьнёўскім нумары за 1895 год паведамляў: яшчэ ў канцы сакавіка злачынцы, нібыта з кола новых уладальнікаў маёнтку, нанялі каваля, выламалі краты ад уваходу ў [[лёх]], выкінулі з трунаў рэшткі пахаваных Прозараў, пазрывалі зь іх медзь і наступна прадавалі ў розных месцах. Празь некалькі дзён выламаныя краты і парэшткі заўважыў праваслаўны сьвятар, які і паведаміў аб здарэньні ў паліцыю. Гэтак Прозары пазбавіліся апошняга, што ім яшчэ ў Хвойніках належала, — уласных пахаваньняў&lt;ref&gt;Dziennik Kujawski. — Inowrocław, 20 września 1895 (Nr. 216. Rocznik III). S. 3.&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд Хвойнікі сталі цэнтрам аднайменнай воласьці ў Рэчыцкім павеце. У мястэчку здаўна праводзіліся кірмашы — Стрэчанскі ў лютым і [[Пакроў]]скі ў кастрычніку. У 1863 і 1864 гадох на іх адпаведна было прывезена тавару на 3850 і 4000 рублёў, 4500 і 4500 рублёў, а прададзена — на 1700 і 2000 рублёў, 2315 і 2500 рублёў&lt;ref&gt;Труды Минского губернского статистического комитета. Вып. 1. Историко-статистическое описание девяти уездов Минской губернии. — Минск, 1870. С. 416&lt;/ref&gt;. Згодна зь ведамасьцю Сьвята-Пакроўскай царквы, на 1875 год яе прыход налічваў 1254 асобы мужчынскага і 1260 асобаў жаночага полу верных. Зь іх у самым мястэчку Хвойнікі ў 12 дварах — 48 мужчын і 37 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 234, 239адв.&lt;/ref&gt;. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Пакроўскай царквы ў Хвойніках названыя настаяцель а. Іаан Лісевіч, в. а. штатнага псаломшчыка Яўген Тышкевіч і звышштатны Даніла Транцэвіч, просьфірня Алена Васанская. Да прыходу належалі жыхары мястэчка Хвойнікі, вёсак Валокі, Малешаў, Паселічы, Людвін, Настольле, Карчовае, Гарошкаў, Небытаў, Куравое, Дворышча&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458&lt;/ref&gt;. На 1879 год у прыходзе налічвалася 1178 душ мужчынскага і 1151 душа жаночага полу сялянскага саслоўя&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 140&lt;/ref&gt;. У 1885 г. Хвойніцкую воласьць складалі 24 паселішчы з 859 дварамі. У 1890 годзе у мястэчку — валасная ўправа, мяшчанская ўправа, пошта, лекарскі ўчастак, у воласьці — 36 паселішчаў з 1567 дварамі. У 1895 годзе ў маёнтку была заснавана вінакурня&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Список фабрик и заводов европейской России. — С.-Петербург, 1903. С. 575&lt;/ref&gt;. Паводле перапісу 1897 г. тут 335 двароў, 2596 жыхароў{{заўвага|Згодна зь іншымі зьвесткамі, у Хвойніках тады было 2685 жыхароў, зь якіх 1668 складалі габрэі&lt;ref&gt;Еврейская энциклопедия. Т. 15. — Санкт-Петебург: Брокгауз-Ефрон, 1913. Стб. 653&lt;/ref&gt;.}}, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, паштова-тэлеграфная кантора, хлебазапасны магазын, 48 крамаў, заезны двор, карчма. У пачатку XX ст. у Хвойніках дзеялі царква і капліца, працавалі 2 школы, лякарня, аптэка, жалезаробчы завод, 2 вадзяныя млыны. У выніку пажару 25 ліпеня 1901 году згарэла вінакурня. На 1903 год тая вінакурня сіламі 16 рабочых вытварала сьпірту на 37 900 (25 000) рублёў у год, перарабляла 1750 пудоў жытняй мукі, 6 312 пудоў зялёнага соладу і 110 000 пудоў бульбы&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

[[Файл:Кафля керамічнага заводу Э. Бергенгэйма ў доме А. Аўраамава.jpg|значак|зьлева|170px|Кафля керамічнага заводу Э. Бергенгэйма ў палацыку А. Аўраамава.]][[Файл:Праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі.png|значак|170px|Нязьдзейсьнены праэкт мураванай царквы ў м. Хвойнікі. Пач. XX ст.]]

У 1904 годзе сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названыя ўладальнікі маёнткаў Хвойнікі і Рашаў спадчынныя ганаровыя грамадзяне (купцы) Міхаіл Пятровіч Аўраамаў і Гаўрыла Сямёнавіч Курындзін&lt;ref&gt;Памятная книжка Минской губернии на 1904 г. — Минск: Издание Минского губернского статистического комитета, 1903. Приложение. С. 54.&lt;/ref&gt;. У 1909 годзе ў мястэчку было 338 двароў, 2891 жыхар&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 210.&lt;/ref&gt;. У 1911 г. Хвойніцкі маёнтак дзялілі між сабой браты Андрэй Міхайлавіч (12 645 дзесяцін), Сямён Міхайлавіч (11 651), Васіль Міхайлавіч (9 591), Мітрафан Міхайлавіч (8 406), Іван Міхайлавіч (1 582) Аўраамавы&lt;ref&gt;Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. — Б. м. С. 1.&lt;/ref&gt;. З уводам у эксплюатацыю лініі Васілевічы — Хвойнікі (23 верасьня 1911 году) пачала дзеяць чыгуначная станцыя.

У 1912 годзе А. М. Аўраамаў завершыў узьвядзеньне мураванага палацыка «u wjazdu do Chojnik», як вызначыў яго месцазнаходжаньне Анджэй Раствароўскі, унук Аляксандра Аскеркі, якому з-за дажджу ўвосень 1915 г., не даехаўшы да Рудакова, давялося тут заначаваць&lt;ref&gt;Rostworowski A. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. — Warszawa, 2001. S. 110.&lt;/ref&gt;. Сапраўды, паўстаў будынак на месцы драўлянай сядзібы ў колішнім фальварку Валокі, г. зн. тады яшчэ ня ў Хвойніках. Відавочна, хіба што Першая сусьветная вайна перашкодзіла плянам Аўраамавых збудаваць у мястэчку мураваную царкву паводле расейскіх узораў праваслаўнай архітэктуры, хоць адпаведны праэкт ужо быў створаны&lt;ref&gt;РДГА. Ф. 1293. Воп. 167 Менская губэрня. Спр. 82&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейская мірная дамова|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Ўстаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана была часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Хвойнікі, аднак, апынуліся ў складзе часова створанай 15 чэрвеня [[Палеская акруга (1918—1919)|Палескай акругі (староства)]] з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча (на Брагіншчыне), галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы»&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922 // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 85.&lt;/ref&gt;. У сьнежні 1918 году нямецкія войскі пакінулі мястэчка і чыгуначную станцыю. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Хвойнікі ўвайшлі ў склад [[ССРБ|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], аднак 16 студзеня Масква адабрала іх разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад [[РСФСР]]. Ад сакавіка да пачатку ліпеня 1920 году Хвойнікі занятыя польскімі войскамі. Пагром, учынены ў лістападзе 1920 году жаўнерамі [[Станіслаў Булак-Балаховіч|Станіслава Булак-Балаховіча]], абярнуўся пагібельлю 48 жыхароў-габрэяў.

[[Файл:Chvojniki, Rynak. Хвойнікі, Рынак (1929).jpg|значак|зьлева|170px|Местачковы дом, 1929 г.]][[Файл: Пасёлак Лянтэрня на карце, складзенай ў 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Хвойнікі, Валокі, Забалацьце на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]]

У дакумэнце пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», пазначаным часовым адрэзкам 8 сьнежня 1920 — 15 красавіка 1921 году, засьведчана існаваньне Хвойніцкай школы II ступені (175 вучняў), а таксама школ І ступені — 1-й Хвойніцкай (58 вуч.), 2-й Хвойніцкай (204 вуч.), Хвойніцкай габрэйскай (50 вуч.), Хвойніцкай польскай (69 вуч.) і Хвойніцкай чыгуначнай (70 вуч.)&lt;ref&gt;Дзяржаўны архіў Гомельскай вобласьці. Ф. 68. Воп. 1. Спр. 16. А. 19.&lt;/ref&gt;. У чэрвені 1921 году непадалёк ад Хвойнікаў на станцыі Аўрамаўская банда атамана Івана Галака затрымала цягнік, абрабавала і забіла 55 пасажыраў&lt;ref&gt;Новиков Д. С. Борьба органов советской власти с бандой атамана Галака на белорусско-украинском пограничье в начале 1921 г. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья. С. 102.&lt;/ref&gt;.

8 сьнежня 1926 году Хвойнікі вярнулі [[БССР]], адначасова надаўшы статус раённага цэнтру спачатку ў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], потым у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. На 1930 год тут было 560 двароў. Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў мястэчку і на станцыі дзеялі 2 пачатковыя і 7-гадовая школы, хата-чытальня, філія спажывецкай каапэрацыі; працавалі лесапільня (з 1912 году), маслазавод (з 1930 году), шпаларэзны завод (з 1932 году), кравецкая і шавецкая майстэрні (з 1928 году), паравы млын, маслабойня, хлебапякарня (з 1929 году), смалакурня, машынна-трактарная станцыя (з 1932 году). З 1938 году — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. 29 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус [[пасёлак гарадзкога тыпу|пасёлку гарадзкога тыпу]].

[[Файл:Помнік ахвярам нацызму ў Хойніках.jpg|значак|170px|Помнік ахвярам нацызму ў Хвойніках.]]

У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 жніўня 1941 да 23 лістапада 1943 году Хвойнікі знаходзіліся пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. У верасьні 1941 году акупанты зьнішчылі ў урочышчы Пальміра больш за 100 чалавек зь ліку хвойніцкіх габрэяў&lt;ref&gt;Матвей Милявский. Хойники — моя любовь и боль. // Мишпоха. № 16. 2005&lt;/ref&gt;. {{пачатак цытаты}}''В 1946 году я впервые после войны приехал в Хойники и услышал от мамы, как был зверски убит ее отец, мой дедушка Нохим, не захотевший эвакуироваться. Группа стариков: дедушка, мой родственник Левицкий Мойше, его больной внук Хаим и другие — шли в одной колоне. Впереди дедушка, которому вручили знамя. Фашисты и полицейские заставили еле шагающих старых, больных людей петь песни. Обреченных били, и вдруг дедушка начал петь и вслед за ним остальные. Они даже бодрее стали шагать. Нацисты заставили их замолчать, прекратить пение. Кто-то из местных жителей, наблюдавших шествие обреченных, сообщил немцам, что евреи поют не песню, а нараспев читают молитву «Шма Исроэль». Мои попытки узнать подробности тогда не увенчались успехом. Это казалось легендой. Намного позже в акте Чрезвычайной Государственной комиссии по Хойникам, я прочитал, что группу стариков с красным флагом водили по улицам поселка, а потом под пытками вывели на «Пальмир» и расстреляли. Нет, это уже не легенда, а жестокая правда. Но почему в документе Комиссии не сказано о том, что «группа стариков» — это были евреи, и только евреи? Почему не сказано о том, чтó они пели? Не знали? Невозможно!''{{канец цытаты}}У кастрычніку — больш за 150 габрэяў расстраляныя ў пасялковым парку і 40 чалавек у двары будынку паліцыі. У чэрвені 1943 году ў Хвойніках быў створаны лягер грамадзянскага насельніцтва, у якім утрымлівалася 5 000 чалавек. Вязьняў групамі адпраўлялі ў Нямеччыну&lt;ref&gt;Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 309, 317—318&lt;/ref&gt;.

Ад вызваленьня і да 15 студзеня 1944 году тут месьціліся органы кіраваньня Палескай вобласьці. З 1954 году Хвойнікі — у складзе Гомельскай вобласьці. На 1955/1956 навучальны год у раённым цэнтры дзеялі 2 беларускія (№ 1 і 3) і 1 расейскамоўная (№ 2) сярэднія школы&lt;ref&gt;Занальны дзяржаўны архіў у г. Рэчыцы . Ф. 3. Воп. 1. Спр. 12&lt;/ref&gt;.

10 лістапада 1967 году Хвойнікі атрымалі статус [[места]]. У 1972 годзе да места далучылі вёскі [[Валокі (Хвойнікі)|Валокі]] і [[Забалацьце (Хвойнікі)|Забалаць]], у 1989 годзе — [[Настольле]] і [[Лянтарня|Лянтарню (бальшав. Чырвоную Ніву)]], 1 сьнежня 2009 году — [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішаў]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131029210409/http://www.pravo.by/pdf/2009-309/2009-309(003-022).pdf «Об изменении административно-территориального устройства Хойникского района Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 1 декабря 2009 г. № 290]{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Насельніцтва ==

Максымальная колькасьць насельніцтва ў Хвойніках засьведчаная на 1989 год, калі тут жылі 17113 чалавек (згодна зь перапісам).

=== Дэмаграфія ===
&lt;div style=&quot;float:right;margin:0 0 .5em 1em;&quot; class=&quot;toccolours&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
ImageSize = width:auto height:140 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1849 from:0 till:580
  bar:1858 from:0 till:449
  bar:1886 from:0 till:580
  bar:1897 from:0 till:2596
  bar:1909 from:0 till:2891
  bar:1939 from:0 till:3400
  bar:1970 from:0 till:9500
  bar:1991 from:0 till:15000
  bar:2002 from:0 till:14600
  bar:2006 from:0 till:13500
  bar:2009 from:0 till:13844
  bar:2018 from:0 till:12472
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

* '''XIX стагодзьдзе''': 1849 год — 580 чал., зь іх мяшчанаў 1-га разраду — 4, 2-га — 13, 3-га — 63; 1858 год — 449 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 426.&lt;/ref&gt;; 1880 год — 500 чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Chojniki // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/620 620].&lt;/ref&gt;; 1886 год — 580 чал.; 1897 год — 2596 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1906 год — 2685 чал. (1250 муж. і 1435 жан.), зь іх 717 каталікоў, 299 праваслаўных, 1668 юдэяў&lt;ref name=&quot;pam&quot;&gt;{{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}&lt;/ref&gt;; 1939 год — 3,4 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 42.&lt;/ref&gt;; 1970 год — 9,5 тыс. чал.; 1991 год — 15 тыс. чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2002 год — 14,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|17к}} С. 41.&lt;/ref&gt;; 2004 год — 14,2 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}} С. 425.&lt;/ref&gt;; 2005 год — 13,9 тыс. чал.; 2006 год — 13,5 тыс. чал.; 2008 год — 13,2 тыс. чал.; 1 студзеня 2009 году — 13,1 тыс. чал.; 2009 год — 13 844 чал.&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918172105/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-3.pdf Перепись населения — 2009. Гомельская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt; (перапіс); 2016 год — 12 698 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 12 500 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 12 472 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

=== Рэлігія ===
У 1990-я гады ў Хвойніках узьведзеныя новыя будынкі царквы Пакрова Багародзіцы і касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

=== Адукацыя ===
У Хвойніках працуюць прафэсійны ліцэй, 4 сярэднія (у іх ліку гімназія), дзьве спартовыя школы і Школа мастацтваў.

=== Культура ===
Раённы Дом культуры, яго філія Цэнтр культуры м. Хвойнікі, дзее народны тэатр, народны ансамбль «Спадчына», пры Школе мастацтваў — дзіцячы ўзорны ансамбль «Верасок», ансамбль народнай музыкі «Крыніца», пры Цэнтры творчасьці дзяцей і моладзі адзьдзелу адукацыі райвыканкаму ўзорны ансамбль эстраднага танцу «DRIVE», Дом рамёстваў, раённая і местачковая бібліятэкі, раённы краязнаўчы музэй, выдаецца раённая газэта «Хойніцкія навіны».

== Забудова ==

=== Плян ===
Забудова Хвойнікаў злучылася з блізкімі паселішчамі, у выніку чаго склаліся раёны Старыя Хвойнікі, Новыя Хвойнікі і паўночна-заходні. Паводле генэральнага пляну ўзводзіліся 2—5-павярховыя будынкі. Шматпавярховы мікрараён Юбілейны збудаваны ў Новых Хвойніках. У зьвязку з [[Чарнобыльская катастрофа|чарнобыльскай катастрофай]] новае будаваньне ў месьце нязначнае.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы'''
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Вакзальная вуліца || '''Замкавы''' завулак&lt;ref name=&quot;fn4&quot;&gt;Зелянкоўскі А. М. Па залах Хойніцкага гісторыка-краязнаўчага музея. С. 10&lt;/ref&gt; 
| '''Карчомная''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1886).jpg|Плян Хвойнікаў 1886 году]]&lt;/ref&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Домнікава вуліца || '''Кавальская''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Інтэрнацыянальная вуліца || '''Царкоўная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Івана Мележа вуліца || '''Школьная''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Піянэрская вуліца || '''Янава''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пралетарская вуліца || '''Пагарэлая''' вуліца ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Базарная''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; і '''Зялёная''' вуліца 1864 г.&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;&gt;[[:Файл:Chvojniki. Хвойнікі (1864).jpg|Плян Хвойнікаў 1864 году]]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; У 1886 г. апошняя пазначана як '''Валоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Сялянская вуліца || '''Забалоцкая''' вуліца&lt;ref name=&quot;plan-1864&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;plan-1886&quot;/&gt; ||
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Танкістаў плошча || '''Замкавая''' вуліца&lt;ref name=&quot;fn4&quot;/&gt; || Працы плошча
|}

== Эканоміка ==
Аўтарамонтны завод, завод гідраапаратуры ў складзе «МТЗ-ХОЛДЫНГ», завод ЖБВ — філія ААТ «Мазырскі ДБК», фабрыка мастацкіх вырабаў, Палескі вытворчы ўчастак ААТ «Мілкавіта».

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Інфраструктура ===
[[Файл:Museum in Chojniki.jpg|значак|зьлева|170px|Хвойніцкі краязнаўчы музэй, вул. Карла Маркса, 19]][[Файл:Ivan Melezh Ludzi na bolote Hoiniki 01.jpg|значак|170px|Скульптурная кампазыцыя «[[Людзі на балоце (раман)|Людзі на балоце]]» ў Хвойніках.]]

Хвойнікі — цэнтар традыцыйнага мастацкага рамяства (ткацтва, вышыўка і інш.)&lt;ref&gt;{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;. Дзее Хвойніцкі краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў гатэлі «Журавінка».

У месьце да 10-й гадавіны [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] паставілі помнік Смутку.

=== Адметныя мясьціны ===
* Забудова гістарычная (канец ХІХ — пачатак ХХ ст.; фрагмэнты).
* Сядзібна-паркавы комплекс спадчынных ганаровых грамадзян Аўраамавых (пачатак XX ст.) на месцы сядзібы фальварку Валокі.

=== Страчаная спадчына ===
* Касьцёл (1859—1862), пераўтвораны ў Пакроўскую царкву.
* Капліца на могілках (1859—1862), пераўтвораная ў царкву.
* Сядзіба Прозараў (канец XVIII ст.) у мясьціне, якая называлася Замкам.
* Царква Пакрова Найсьвяцейшай Багародзіцы (XVIII ст.){{Заўвага|Яе драўляны будынак зь лядашчымі, паводле сьвятара М. Ярэміча&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 31248. А. 17&lt;/ref&gt;, страхой і купалам, які стаяў «почти в болоте» (на пляне 1864 г. пазначаны на вуліцы Царкоўнай), праблематычна ўважаць за страчаную архітэктурную каштоўнасьць, бо разабраны ён быў з нагоды пераўтварэньня ў Пакроўскую царкву нэагатычнага мураванага касьцёла ў самым цэнтры мястэчка Хвойнікі.}}

== Асобы ==

* [[Караль Прозар]] (1759—1841) — на думку Т. Касцюшкі, — «рэдкі грамадзянін» Рэчы Паспалітай, паводле расейскай імпэратрыцы Кацярыны ІІ, — «в числе первейших бунтовщиков почитаемый»&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-30 Абозны Караль Прозар] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Аляксандар Стравінскі (1835—1911) — удзельнік расейска-турэцкай вайны 1787—1788 гг., генэрал-маёр (1898)&lt;ref&gt;[https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D1%8F%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F Больш падрабязна гл.: Лянтарня]&lt;/ref&gt;
* Мікалай Селіваноўскі (1901—1997) — намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Николай Николаевич Селивановский] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Якаў Жыліцкі]] (1909—1993) — вынаходнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, Заслужаны вынаходнік РСФСР
* Ірына (нар. Тышкевіч) Бяляўская (1913—1975) — гісторык-славіст, прафэсар Маскоўскага унівэрсытэту імя М. В. Ламаносава &lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kniga_pamjati/0-42# Ірына Бяляўская]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Ізраіль Рабіновіч (1914—2001) — доктар хімічных навук, прафэсар Ніжагародзкага унівэрсытэту, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР, лаурэат Дзяржаўнай прэміі РФ (пасьмяротна).
* Ізраіль Фішман (1914—2004) — доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар Казанскага унівэрсытэту&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/izrail_samuilovich_fishman/0-122 Израиль Самуилович Фишман], Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Іван (Ян) Цішкевіч (1919—2001) — правазнаўца, доктар юрыдычных навук, прафэсар БДУ. Заслужаны юрыст БССР (1971)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-424 Иван (Ян) Станиславович Тишкевич] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* Уладзімер Чачот (1919—2004) — гісторык, дэкан факультэту польскай мовы і літаратуры Віленскага пэдагагічнага унівэрсытэту, прафэсар, заслужаны выкладчык Літоўскай Рэспублікі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/czeczot/0-145# Уладзімер Чачот]{{ref-pl}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* Іосіф Тойбін (1919—1988) — літаратуразнаўца, дасьледчык творчасьці А. С. Пушкіна, доктар філялягічных навук, прафэсар Курскага пэдагагічнага інстытуту, выдатнік народнай асьветы РСФСР.
* Міхаіл Пізенгольц (1926—2003) — эканаміст, пэдагог. Спэцыяліст у галіне фінансавай дзейнасьці буйных сельгаспрадпрыемстваў. Доктар эканамічных навук, прафэсар.
* [[Рыгор Арцюшэнка]] (1927—2004) — дзяяч беларускай эміграцыі ў [[ЗША]]
* [[Інэса Вінаградава]] (нар. 1934) — беларускі харавы дырыжор, Заслужаны работнік культуры БССР (1975)
* [[Мікалай Асаўляк]] (1937—2008) — беларускі мастак, выкладчык СШ № 3 г. Хвойнікі, сябра Беларускага саюзу мастакоў&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/asauljak/0-130 ЧЕЛОВЕК, превративший маленькие уголки РОДНОГО КРАЯ в шедевры живописи]&lt;/ref&gt;
* [[Уладзімер Багінскі]] (нар. 1938) — навуковец у галіне лясной гаспадаркі, член-карэспандэнт НАН Беларусі, прафэсар ГДУ імя Ф. Скарыны&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/baginski/0-153 Уладзімір Феліксавіч Багінскі] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Віктар Дашук]] (нар. 1938) — беларускі кінарэжысэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/viktar_dashuk/0-142 Віктар Нікіфаравіч Дашук] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Алег Берасьнеў]] (1940—2014) — навуковец ў галіне дынамікі трываласьці і надзейнасьці машынаў, член-карэспандэнт НАН Беларусі&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/berasnew/0-179 Олег Васильевич Берестнев] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;.
* [[Аляксандар Варабей]] (1957—2007) — удзельнік Алімпійскіх гульняў у Маскве (1980), рэкардсмен Беларусі ў бегу на 3000 м з перашкодамі (1980 і дагэтуль)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/alvaralvar/0-310 Метеором промелькнул по небосклону] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Сяргей Кухарэнка]] (нар. 1976) — дзюдаіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Сіднэі (2000) і Афінах (2004)&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/kukharehnka/0-476 Сергей Петрович Кухаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Віктар Ганчарэнка]] (нар. 1977) — футбаліст, трэнэр&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/gancharehnka/0-247 Виктор Михайлович Гончаренко] Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Маргарыта Махнева]] (у Хвойніках — Цішкевіч) (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/cishkevich/0-305# Маргарыта Махнева]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;
* [[Вольга Худзенка]] (нар. 1992) — вясьлярка на байдарцы&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/volga_khudzenka/0-300 Вольга Худзенка]{{ref-ru}}, Хойнікшчына&lt;/ref&gt;

== Заўвагі ==
{{Заўвагі|2}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|17}}
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // [http://familyclubs.greencross.by/sites/default/files/files-for-download/braginshina-sbornik-fin.pdf Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 18, 26, 27, 31, 34].
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* {{Літаратура/Памяць/Хвойніцкі раён}}
* {{Літаратура/ЭГБ|6-2}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|1}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://hojniki.ucoz.ru/ Хойнікшчына] — краязнаўчы сайт
{{Навігацыйная група
|назоў = Хвойнікі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Хвойніцкі раён
|Гомельская вобласьць
}}
{{Добры артыкул}}
[[Катэгорыя:Хвойнікі| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гомельскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>516ijdyeymra7sl6o1jyz0uhjfbqopj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пагост Зарэчны</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79198</id>
    <revision>
      <id>2676942</id>
      <parentid>2587712</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T11:20:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Spokiyny</username>
        <id>90749</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2676942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12058" sha1="fdx7rzt4k9x0n6x29jr0btv9tq8afxx" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Зарэчнае}}
{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Пагост Зарэчны
|Лацінка                             = Pahost Zarečny
|Статус                              = 
|Назва ў родным склоне               = Пагосту Зарэчнага
|Назва ўкраінскай мовай              = Зарічне
|Герб                                = Zarichne COA.png
|Сьцяг                               = Zarechie_pgt_fl.png
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 
|Першыя згадкі                       = 1480
|Статус з                            = 
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Ровенская вобласьць|Ровенская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Зарачанскі раён|Зарачанскі]]
|Тэрытарыяльная грамада              = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 7325
|Год падліку колькасьці              = 2015
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовы індэкс                      = 
|Тэлефонны код                       = 
|КОАТУУ                              = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|Выява                               = Zarichne station building.jpg
|Апісаньне выявы                     = Чыгуначная станцыя
 |Шырата градусаў                    = 51
 |Шырата хвілінаў                    = 49
 |Шырата сэкундаў                    = 32
 |Даўгата градусаў                   = 26
 |Даўгата хвілінаў                   = 08
 |Даўгата сэкундаў                   = 34
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Пагост Зарэчны''', '''Зарэчнае''' ({{мова-uk|Зарічне, Погост-Зарічний|скарочана}}) — [[пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчка]] ва [[Украіна|Ўкраіне]], на рацэ [[Стыр]]ы. Адміністрацыйны цэнтар [[Зарачанскі раён|Зарачанскага раёну]] [[Ровенская вобласьць|Ровенскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2026 год — каля 6550 чалавек. Знаходзіцца за 190 км ад [[Роўна]], за 65 км ад чыгуначнай станцыі Дамбровіца (лінія [[Сарны]] — [[Лунінец]]).

Пагост Зарэчны — [[мястэчка]] [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыны]] (частка [[Берасьцейскае ваяводзтва|Берасьцейшчыны]], на захадзе [[Палесьсе|Палесься]]) на [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічнай тэрыторыі беларусаў]].

== Назва ==
[[Тапонім]] Пагост утварыўся ад старадаўняга тыпу паселішча — [[Пагост (тып паселішча)|пагосту]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Першы пісьмовы ўпамін пра Пагост як мястэчка, дзе [[менск]]аму купцу Церашковічу дазвалялася весьці «гандаль вадой і сушай» бяз аплаты мыта, зьмяшчаецца ў адпаведнай грамаце [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера]] і датуецца 27 верасьня 1480 году. З 1545 году мястэчка знаходзілася ў валоданьні вялікай княгіні [[Бона Сфорца|Боны Сфорцы]].

Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Пагост увайшоў у склад [[Пінскі павет|Пінскага павету]] [[Берасьцейскае ваяводзтва|Берасьцейскага ваяводзтва]]. У XVI ст. ён перайшоў да князёў [[Збараскія|Збараскіх]], пазьней — да Нелюбовічаў. У 1561—1566 гадох тут было 6 двароў (20 будынкаў).

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай]] (1795 год) Пагост апынуўся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у Пінскім павеце [[Менская губэрня|Менскай губэрні]]. У 1802 годзе расейскі цар падараваў мястэчка фэльдмаршалу Рэпніну-Валконскаму, які неўзабаве прадаў яго разам з фальваркам Губінам зямяніну Цярпіцкаму. У 1819 годзе ўладальнік Пагоста абшарнік Філацьеў зьвярнуўся ў суд з мэтай спагнаць з тутэйшых мяшчанаў (28 двароў) грошы за карыстаньне зямлёй. Згодна з судовым выракам, у 1821 годзе жыхароў Пагосту гвалтоўна перасялілі з абшарніцкай зямлі ў [[Пінск]] (19 чал.), [[Нобель]] (17), [[Гарадная|Гарадную]] (25) і [[Лагішын]] (15), а ўсю іхную рухомую маёмасьць прадалі&lt;ref&gt;{{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)|к}} С. 241.&lt;/ref&gt;. Аднак неўзабаве яны вярнуліся ў роднае мястэчка&lt;ref&gt;{{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)|к}} С. 173.&lt;/ref&gt;.

На 1859 год у Пагосьце Зарэчным было 40 двароў&lt;ref&gt;{{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)|к}} С. 379.&lt;/ref&gt;. Паводле вынікаў перапісу 1897 году — 108 двароў, царква, сынагога, некалькі млыноў і вінакурня.

За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Пагост Зарэчны занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]].

=== Найноўшы час ===
20 лістапада 1917 году абвяшчалася [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінская Народная Рэспубліка]] з прэтэнзіяй на [[Пінскі павет]], у тым ліку на Пагост Зарэчны. 25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] гэтая тэрыторыя абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Пінскі павет увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]]&lt;ref name=&quot;at&quot;&gt;{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}&lt;/ref&gt;.

Згодна з [[Рыская мірная дамова|Рыскай мірнай дамовай 1921 году]] Пагост Зарэчны ўвайшоў ў склад міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], у Пінскі павет [[Палескае ваяводзтва|Палескага ваяводзтва]].

У 1939 годзе ўлады СССР перадалі Пагост Зарэчны ў склад [[УССР]], дзе з 1940 году ён стаў цэнтрам раёну.

&lt;gallery caption=&quot;Мястэчка на старых здымках&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Muravin, Baharodzickaja. Муравін, Багародзіцкая (S. Bochnig, 1929).jpg|Царква. 1929 г.
Pahost Zarečny, Pračyścienskaja. Пагост Зарэчны, Прачысьценская (1946).jpg|Царква, 1946 г.
Pahost Zarečny, Pračyścienskaja. Пагост Зарэчны, Прачысьценская (1946) (2).jpg|Царкоўная званіца, 1946 г.
Pahost Zarečny. Пагост Зарэчны (1946) (3).jpg|Вуліца, 1946 г.
&lt;/gallery&gt;

== Насельніцтва ==

=== Дэмаграфія ===
* '''XIX стагодзьдзе''': 1887 год — 350 чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Pohost Zarzeczny // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|8к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/520 520].&lt;/ref&gt;; 1897 год — 647 чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2001 год — 6929 чал.; 2007 год — 6912 чал.; 1 траўня 2015 году — 7325 чал.

=== Адукацыя ===
У Пагосьце Зарэчным працуюць дашкольная ўстанова, сярэдняя і музычная школы.

=== Культура ===
Дзеюць бібліятэка і дом культуры.

== Эканоміка ==
Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці, нарыхтоўка лесу.

== Транспарт ==
У Пагосьце Зарэчным знаходзіцца станцыя вузкакалейнай чыгункі.

== Турыстычная інфармацыя ==

=== Страчаная спадчына ===
* Царква

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|8}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.radzima.net/be/miejsce/pohost_zarzeczny.html Пагост Зарэчны], [[Radzima.net]]

{{Ровенская вобласьць}}
{{Месты і мястэчкі гістарычнай Піншчыны}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Ровенскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Мястэчкі Ўкраіны]]</text>
      <sha1>fdx7rzt4k9x0n6x29jr0btv9tq8afxx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе</title>
    <ns>10</ns>
    <id>80530</id>
    <revision>
      <id>2676827</id>
      <parentid>2628876</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1907" sha1="g487nwj74n5e1aqwu4stpo2vn7yipqq" xml:space="preserve">{{Навігацыйная табліца2
|назва_шаблёну   = Ля Ліга
|назва           = [[Ля Ліга]] [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|чэмпіянату Гішпаніі па футболе]] ў [[Ля Ліга 2026—2027 гадоў|сэзоне 2026—2027 гадоў]]
|кляса_карткі    = hlist
|сьпіс1 = 
* [[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]
* [[Асасуна Памплёна|Асасуна]]
* [[Атлетык Більбао|Атлетык]]
* [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]
* [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]
* [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
* [[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]
* [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]
* [[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]
* [[Левантэ Валенсія|Левантэ]]
* [[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]]
* [[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
* [[Расінг Сантандэр|Расінг]]
* [[Рэал Мадрыд]]
* [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]
* [[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]
* [[Сэльта Віга|Сэльта]]
* [[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]
* [[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]]
* [[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Футбольныя лігі|Гішпанія]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Гішпанія]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Гішпанскі футбол]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g487nwj74n5e1aqwu4stpo2vn7yipqq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Расінг Сантандэр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80766</id>
    <revision>
      <id>2676832</id>
      <parentid>2322669</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:21:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2830" sha1="orjbulg9udpdsmv5w75deqygba4e2gn" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва              = Расінг
|Лягатып            = Racing santander.gif
|ПоўнаяНазва        = Real Racing Club de Santander, S.A.D.
|Горад              = [[Сантандэр (горад)|Сантандэр]], [[Гішпанія]]
|Заснаваны          = 1913
|Стадыён            = [[Эль-Сандынэра]]
|Умяшчальнасьць     = 22222
|Прэзыдэнт          = 
|Трэнэр             = 
|Чэмпіянат          = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РасінгСантЛіга}}
|Сэзон              = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РасінгСантСэзон}}
|Месца              = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РасінгСант}}
|Сайт               = 
|Прыналежнасьць     = Гішпанскія
|pattern_la1=_racingsantander0910home|pattern_b1=_racingsantander0910home|pattern_ra1=_racingsantander0910home|pattern_sh1= _racingsantander0910home|pattern_so1=_racingsantander0910home
|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000000|socks1=009900
|pattern_la2=_racingsantander0910away|pattern_b2=_racingsantander0910away|pattern_ra2=_racingsantander0910away|pattern_sh2= _racingsantander0910away|pattern_so2=_racingsantander0910away
|leftarm2=000000|body2=009900|rightarm2=000000|shorts2=009900|socks2=000000
}}
«'''Расінг Сантандэр'''» ({{мова-es|Real Racing Club de Santander, S.A.D.}}) — [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Сантандэр (горад)|Сантандэр]]. Клюб быў заснаваны ў 1913 годзе. Падчас панаваньня генэрала [[Франсіска Франка|Франка]] ў Гішпанія назоў быў зьменены на ''Real Santander'', бо былі забаронены ўсе негішпанскія назвы. У 1977 годзе назва была адноўлена. Найлепшае месца, што займаў клюб гэта другое ў сэзоне 1930—1931 гадоў. У [[Ля Ліга 2007—2008 гадоў|сэзоне 2007—2008 гадоў]] «Расінг» фінішаваў на шостым месцы, што дало падставу прыняць удзел у розыгрышы [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]]. У 2010 годзе клюб дайшоў да паўфіналу ў [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]].

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.realracingclub.es/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}

{{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}}</text>
      <sha1>orjbulg9udpdsmv5w75deqygba4e2gn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дэпартыва Ля-Каруньня</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80789</id>
    <revision>
      <id>2676831</id>
      <parentid>2523497</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:19:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4736" sha1="odpc49d359ctsib71x8qjd0b4fvol2x" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва               = Дэпартыва
|Лягатып             = Deportivo de La Coruña.png
|ПоўнаяНазва         = Real Club Deportivo de La Coruña, S.A.D.
|Горад               = [[Ля-Каруньня]], [[Гішпанія]]
|Заснаваны           = 1906
|Стадыён             = «[[Рыясор (стадыён)|Рыясор]]»
|Умяшчальнасьць      = 34 600
|Прэзыдэнт           = 
|Трэнэр              = 
|Чэмпіянат           = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываЛЛіга}}
|Сэзон               = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываЛСэзон}}
|Месца               = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываЛ}}
|Сайт                = 
|Прыналежнасьць      = Гішпанскія
|pattern_la1=_depor0910h|pattern_b1=_depor0910h|pattern_ra1=_depor0910h
|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000080|socks1=000080
|pattern_la2=_depor0910a|pattern_b2=_depor0910a|pattern_ra2=_depor0910a
|leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=000000|socks2=000000
}}
«'''Дэпартыва'''» ({{мова-es|Real Club Deportivo de La Coruña}}) ― [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Ля-Каруньня]] з правінцыі [[Галісія]]. Заснаваны ў 1906 годзе. Хатнія гульні праводзіць на стадыёне «[[Рыясор (стадыён)|Рыясор]]», што ўмяшчае 34 600 гледачоў.

Пераможца чэмпіянату Гішпаніі (2000) й яшчэ пяць разоў фінішаваў другім (1950, 1994, 1995, 2001 і 2002). Двойчы выйграваў [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубак Гішпаніі]] й тройчы [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубак]]. Пяць разоў прымалі ўдзел у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]] і столькі ж разоў у [[Кубак УЭФА|Кубку УЭФА]]. Да правядзеньня чэмпіянату Гішпаніі клюб шэсьць разоў станавіўся чэмпіёнам Галісіі (1927, 1928, 1931, 1933, 1937, 1940).

Галоўным праціўнікам клюбу зьяўляеццца іншая каманда з Галісіі — «[[Сэльта Віга|Сэльта]]» зь [[Віга]]. Традыцыйна гуляе ў бела-сініх паласатых кашулях і сініх шортах і гетрах.

== Гісторыя ==
У 1902 годзе Хасэ Марыя Абаля вярнуўся дадому ў [[Ля-Каруньня|Ля-Каруньню]] пасьля навучаньня ў [[Ангельшчына|Ангельшчыне]], дзе ён пазнаёміўся з гульнёй у [[футбол]]. У 1904 годзе ён разам зь сябрамі сабралі каманду, якую назвалі Каруньня (гішп. ''Coruña''). Гульня ў горадзе стала больш папулярнай, калі ў прэстыжнай гімназіі гораду Sala Calvet футбол быў уведзены ў праграму навучаньня.

У сьнежні 1906 году вучні гімназіі згаданай вышэй стварылі сваю ўласную каманду, якую назвалі ''Club Deportivo da Sala Calvet''. Праз два з паловай гады клюб атрымаў статус каралеўскага ад [[Альфонс XIII|Альфонса XIII]] і з гэтага часу існуе цяперашні назоў каманды ''Real Club Deportivo de A Coruña''.

== Дасягненьні ==
* [[Ля Ліга|Чэмпіёны Гішпаніі]] '''(1)''': 2000
* Уладальнікі [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]] '''(2)''': 1995, 2002
* Уладальнікі [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубку Гішпаніі]] '''(3)''': 1995, 2000, 2002

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.canaldeportivo.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}
* [http://www.riazor.org/ Неафіцыйны сайт заўзятараў]{{ref-es}}

{{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}}

[[Катэгорыя:Ля-Каруньня]]</text>
      <sha1>odpc49d359ctsib71x8qjd0b4fvol2x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676895</id>
      <parentid>2676831</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T21:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Deportivo_de_A_Coruña?oldid=1361385900</comment>
      <origin>2676895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10386" sha1="4ekbzkqnjdl7aq5fe6fp3rqookcmb6j" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва               = Дэпартыва
|Лягатып             = Deportivo de La Coruña.png
|ПоўнаяНазва         = Real Club Deportivo de La Coruña, S.A.D.
|Горад               = [[Ля-Каруньня]], [[Гішпанія]]
|Заснаваны           = 1906
|Стадыён             = «[[Рыясор (стадыён)|Рыясор]]»
|Умяшчальнасьць      = 34 600
|Прэзыдэнт           = 
|Трэнэр              = 
|Чэмпіянат           = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываЛЛіга}}
|Сэзон               = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываЛСэзон}}
|Месца               = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ДэпартываЛ}}
|Сайт                = 
|Прыналежнасьць      = Гішпанскія
|pattern_la1=_depor0910h|pattern_b1=_depor0910h|pattern_ra1=_depor0910h
|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000080|socks1=000080
|pattern_la2=_depor0910a|pattern_b2=_depor0910a|pattern_ra2=_depor0910a
|leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=000000|socks2=000000
}}
«'''Дэпарты́ва'''» ({{мова-es|Real Club Deportivo de La Coruña}}) ― [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Ля-Каруньня]] з правінцыі [[Галісія]]. Заснаваны ў 1906 годзе. Хатнія гульні праводзіць на стадыёне «[[Рыясор (стадыён)|Рыясор]]», што ўмяшчае 34 600 гледачоў.

Пераможца чэмпіянату Гішпаніі (2000) і яшчэ пяць разоў фінішаваў другім (1950, 1994, 1995, 2001 і 2002). Двойчы выйграваў [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубак Гішпаніі]] і тройчы [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубак]]. Пяць разоў прымалі ўдзел у [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лізе чэмпіёнаў]] і столькі ж разоў у [[Кубак УЭФА|Кубку УЭФА]]. Да правядзеньня чэмпіянату Гішпаніі клюб шэсьць разоў станавіўся чэмпіёнам Галісіі (1927, 1928, 1931, 1933, 1937, 1940). Галоўным праціўнікам клюбу ёсьць іншая каманда з Галісіі — «[[Сэльта Віга|Сэльта]]» зь [[Віга]]. Традыцыйна гуляе ў бела-сініх паласатых кашулях і сініх шортах і гетрах.

== Гісторыя ==
[[Файл:Deportivo en 1912.png|значак|зьлева|Першая каманда «Дэпартыва» 1912 году.]]
У 1902 годзе Хасэ Марыя Абаля вярнуўся дадому ў [[Ля-Каруньня|Ля-Каруньню]] пасьля навучаньня ў [[Ангельшчына|Ангельшчыне]], дзе ён пазнаёміўся з гульнёй у [[футбол]]. У 1904 годзе ён разам зь сябрамі сабралі каманду, якую назвалі Каруньня (гішп. ''Coruña''). Гульня ў горадзе стала больш папулярнай, калі ў прэстыжнай гімназіі гораду Sala Calvet футбол быў уведзены ў праграму навучаньня. У сьнежні 1906 году вучні гімназіі згаданай вышэй стварылі сваю ўласную каманду, якую назвалі ''Club Deportivo da Sala Calvet''. Праз два з паловай гады клюб атрымаў статус каралеўскага ад [[Альфонс XIII|Альфонса XIII]] і з гэтага часу існуе цяперашні назоў каманды ''Real Club Deportivo de A Coruña''. Каманда рэгулярна ладзіла таварыскія матчы і брала ўдзел у мясцовых лігах, але ў раньнія гады не дасягала посьпеху ў [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]]. У 1920 годзе нацыянальная [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборная Гішпаніі]] дэбютавала на [[летнія Алімпійскія гульні 1920 году|летніх Алімпійскіх гульнях]] у [[Антвэрпэн]]е. Пасьпяховы выступ зборнай павялічыў папулярнасьць футболу, і ў выніку многія каманды набылі прафэсійны статус. Адмыслова была створаная ліга, старт якой быў заплянаваны на сэзон 1928—1929 гадоў.

[[Файл:Depor.PNG|значак|зьлева|Дружына 1927 году.]]
У 1928 годзе «Дэпартыва» ня здолеў кваліфікавацца ў першы ў гісторыі сэзон [[Ля Ліга|Першага дывізіёну]], замест гэтага выступаючы ў Сэгундзе, дзе фінішаваў восьмым пры дзесяці ўдзельніках. У наступныя гады каманда працягвала змагацца ў дывізіёне, які неўзабаве мусіў перажыць значныя структурныя і геаграфічныя зьмены. У 1932 годзе ў Кубку «Дэпартыва» перамог мадрыдзкі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]», які ў той час у лізе прайшоў увесь сэзон без паразаў. У 1936 годзе пачалася [[грамадзянская вайна ў Гішпаніі]], што змусіла спыніць усе афіцыйныя спаборніцтвы да сэзону 1939—1940 гадоў. У тым годзе карунцы кваліфікаваліся ў этап за павышэньне. Вызначальным стаў апошні матч супраць прынцыповых супернікаў з «[[Сэльта Віга|Сэльты]]», якія змагаліся за выжываньне. «Сэльта» перамагла зь лікам 1:0 і засталася ў найвышэйшым дывізіёне, а надзеі «Дэпартыва» на павышэньне былі зруйнаваныя. Аднак у наступным сэзоне клюб усё ж такі дасягнуў плэй-оф за павышэньне і гэтым разам перамог «[[Рэал Мурсія|Мурсію]]» зь лікам 2:1, атрымаўшы павышэньне ў Ля Лігу ўпершыню ў сваёй гісторыі. Першы сэзон у элітным дывізіёне клюб скончыў на чацьвертым радку. Аднак у наступныя некалькі гадоў каманда пачала занепадаць, фінішаваўшы спачатку дзявятай, а затым дванаццатай і, нарэшце, у сэзоне 1944—1945 гадоў, чатырнаццатай, што вымусіла каманду спыніць свае выступы ў першым дывізіёне. Імгненнае павышэньне было дасягнута ў наступным годзе, але «Дэпартыва» не ўтрымаўся ў лізе, тым ня менш, адразу вярнуўшыся ў найвышэйшы дывізіён.

У 1940-я гады «Дэпартыва» надумаў пабудаваць новы стадыён «[[Рыясор (стадыён)|Рыясор]]», на якім прымае гасьцей дасюль. Гэтая арэна была адкрытая 28 кастрычніка 1944 году лігавым матчам супраць «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсіі]]». У гэты час ключавым гульцом каманды быў брамнік [[Хуан Акуньня]]. Ён атрымаў чатыры трафэі Саморы паміж 1942 і 1951 гадамі, што зрабіла яго другім брамнікам у гішпанскай лізе з найбольшым лікам узнагародаў. Клюб скончыў сэзон 1948—1949 гадоў на дзясятым месцы. Наступны сэзон прынёс першае вялікае дасягненьне ў лізе, бо «Дэпартыва» фінішаваў другім, усяго адзін пункт саступіўшы мадрыдзкаму «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]». Галоўным трэнэрам карунцаў быў аргентынец [[Алехандра Скапэльлі]], які прывёў у клюб групу паўднёваамэрыканскіх гульцоў, сярод якіх былі Хуліё Каркуэра, Асвальда Гарсія, Рафаэль Франка і [[Дагабэрта Моль]]. Гэтая група зрабіла каманду больш канкурэнтаздольнай і дазволіла ёй утрымацца ў найвышэйшым дывізіёне дзевяць сэзонаў запар.

== Дасягненьні ==
* [[Ля Ліга|Чэмпіёны Гішпаніі]] '''(1)''': 2000
* Уладальнікі [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубку Гішпаніі]] '''(2)''': 1995, 2002
* Уладальнікі [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубку Гішпаніі]] '''(3)''': 1995, 2000, 2002

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.canaldeportivo.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}
* [http://www.riazor.org/ Неафіцыйны сайт заўзятараў]{{ref-es}}

{{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}}

[[Катэгорыя:Ля-Каруньня]]</text>
      <sha1>4ekbzkqnjdl7aq5fe6fp3rqookcmb6j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мальёрка Пальма</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80794</id>
    <revision>
      <id>2676839</id>
      <parentid>2658582</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8042" sha1="a0frwboncsj2ruia5op31lbtjg6p2x0" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва           = Мальёрка
|Лягатып         = Rcd mallorca.png
|ПоўнаяНазва     = Real Club Deportivo Mallorca, S.A.D.
|Горад           = [[Пальма (горад)|Пальма]], [[Гішпанія]]
|Заснаваны       = 5 сакавіка 1916
|Стадыён         = [[Ібэрастар (стадыён)|Ібэрастар]]
|Умяшчальнасьць  = 23142
|Прэзыдэнт       = 
|Трэнэр          = 
|Чэмпіянат       = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МальёркаПаЛіга}}
|Сэзон           = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МальёркаПаСэзон}}
|Месца           = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МальёркаПа}}
|Сайт            = 
|Прыналежнасьць  = Гішпанскія
| pattern_la1 = _nikestrike3ur
| pattern_b1 = _nikestrike3ur
| pattern_ra1 = _nikestrike3ur
| pattern_sh1 = 
| pattern_so1 = 
| leftarm1 = FF0000
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 = _left
| pattern_b2 = _mallorca2122a
| pattern_ra2 = _right
| pattern_sh2 = _shorts
| pattern_so2 = _socks
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
| pattern_la3 = _nikestrike3gr 
| pattern_b3 = _nikestrike3gr
| pattern_ra3 = _nikestrike3gr
| pattern_sh3 = _shorts
| pattern_so3 = _socks
| leftarm3 = 0000FF
| body3 = 0000FF
| rightarm3 = 0000FF
| shorts3 = 0000FF
| socks3 = 0000FF
}}
«'''Мальёрка'''» ({{мова-es|Real Club Deportivo Mallorca}}) ― [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з гораду [[Пальма (горад)|Пальма]] з вострава [[Мальёрка]]. Клюб быў заснаваны 5 сакавіка 1916 году. Быў фіналістам [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] у 1999 годзе. У 2003 годзе балеарцы ўпершыню ў сваёй гісторыі сталі ўладальнікамі [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]], адолеўшы ў фінале супраціў «[[Рэкрэатыва Ўэльва|Рэкрэатыва]]». Клюб гуляе ў чырвоных кашулях з чорнымі шортамі й гетрамі. Хатняя арэна завецца «[[Ібэрастар (стадыён)|Ібэрастар]]», якая можа ўмясьціць 23 142 гледачы.

== Гісторыя ==
[[Файл:RCD Mallorca first match.jpg|значак|зьлева|Першы матч «Мальёркі» супраць рэзэрвовай каманды «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]» 25 сакавіка 1916 году.]]
«Мальёрка» ― найстарэйшы клюб [[Балеарскія астравы|Балеарскіх астравоў]]. Быў названы першапачаткова ''Junta Directiva del Alfonso XIII FBC'' у гонар караля тых часоў [[Альфонса XIII]]. Першым стадыёнам клюбу быў «Буэнас-Айрэс», што адчыніўся 25 сакавіка 1916 году гульнёй супраць «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]», у якой «Мальёрка» атрымала паразу зь лікам 0:8. Праз год клюб зьмяніў назоў на ''Real Sociedad Alfonso XIII'', а ў 1931 годзе прыйшлося зноўку зьмяніць назву па палітычных мэтах на ''Club Deportivo Mallorca''. У 1949 годзе да назвы клюбу прымкнуў тытул «каралеўскі» (''Real'').

22 ліпеня 2008 году было заяўлена, што 96 адсоткаў акцыяў клюбу купляе ангельскі бізнэсовец Пол Дэйвідсан, але ўжо ў лістападзе таго году было высьветлена, што ў ангельца няма грошай на куплю. Праз год 19 лістапада 2009 году клюб быў выкуплены гішпанскім бізнэсоўцам Матэо Алемані.

30 сакавіка 2010 году «Мальёрка» падпісала дамову з італьянскай кампаніяй футбольнага экіпіяваньня ''Macron''. Дамова была разьлічаная на тры сэзоны з 2010 па 2013 гады. Паводле вынікаў [[Ля Ліга 2012—2013 гадоў|сэзону 2012—2013 гадоў]] «Мальёрка» страціла месца ў Ля Лізе. У студзені 2016 году, калі каманда была пагрозай вылету ў трэці дывізіён, клюб за крыху больш за 20 млн эўра набыў амэрыканскі інвэстар [[Робэрт Сарвэр]] і былы гулец [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|НБА]] [[Стыў Нэш]]&lt;ref&gt;Corrigan, Dermot (5.01.2016). [https://www.espn.co.uk/football/mallorca/story/2780431/suns-robert-sarver-and-steve-nash-seal-mallorca-takeover «Phoenix Suns owner Robert Sarver, Steve Nash seal Mallorca takeover»]. ESPN FC.&lt;/ref&gt;. 4 чэрвеня 2017 году каманда ўсё ж такі апусьцілася ў трэці дывізіён упершыню з 1981 году&lt;ref&gt;Dunne, Robbie (4.06.2017). [https://web.archive.org/web/20210119151234/https://en.as.com/en/2017/06/04/football/1496608867_719924.html «Former NBA star Steve Nash’s Mallorca relegated to Spanish third tier, Girona promoted»]. Diario AS.&lt;/ref&gt;. Аднак, тамака «Мальёрка» не затрымалася, бо ўжо ў наступным сэзоне павярнулся ў другі дывізіён праз плэй-оф.

== Дасягненьні ==
* Уладальнік [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]]: 2003
* Уладальнік [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]]: 1998

== Склад ==
: ''Актуальны на 21 лютага 2026 году''
{{Склад}}
{{Гулец1|1|Q110234646|Бр|}}
{{Гулец1|2|Q42427279|Аб|}}
{{Гулец1|3|Q20898221|Аб|}}
{{Гулец1|4|Q37282560|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рома Рым|Рома]]}}
{{Гулец1|5|Q7089760|ПА|}}
{{Гулец1|6|Q67199049|ПА|}}
{{Гулец1|7|Q15620192|Нап|}}
{{Гулец1|8|Q45125744|ПА|}}
{{Гулец1|9|Q4666349|Нап|}}
{{Гулец1|10|Q6125267|ПА|}}
{{Гулец1|11|Q11557367|Нап|}}
{{Гулец1|12|Q97441426|ПА|}}
{{Гулец1|13|Q108044559|Бр|}}
{{Падзел складу}}
{{Гулец1|15|Q63398562|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]}}
{{Гулец1|17|Q134564837|Нап|}}
{{Гулец1|18|Q115492364|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Лідс Юнайтэд|Лідс Юн.]]}}
{{Гулец1|19|Q110234656|Нап|}}
{{Гулец1|20|Q111097366|ПА|}}
{{Гулец1|21|Q21039370|Аб|капітан}}
{{Гулец1|22|Q5932872|Аб|}}
{{Гулец1|23|Q22694710|Аб|}}
{{Гулец1|24|Q14806392|Аб|}}
{{Гулец1|25|Q2001591|Бр|}}
{{Гулец1|27|Q124338531|Аб|}}
{{Гулец1|30|Q130446945|Нап|}}
{{Гулец1|41|Q132017343|ПА|}}
{{Канец складу}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.rcdmallorca.es/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}

{{Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе}}

[[Катэгорыя:Мальёрка]]</text>
      <sha1>a0frwboncsj2ruia5op31lbtjg6p2x0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэал Сарагоса</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80799</id>
    <revision>
      <id>2676836</id>
      <parentid>2615071</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:25:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4857" sha1="bncs3f5ieeliy3z55re2s2acx65kplf" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва          = Рэал Сарагоса
|Лягатып        = Real Zaragoza.png
|ПоўнаяНазва    = Real Zaragoza, S.A.D.
|Горад          = [[Сарагоса]], [[Гішпанія]]
|Заснаваны      = 1932
|Стадыён        = [[Ля Рамарэда]]
|Умяшчальнасьць = 34 596
|Прэзыдэнт      = 
|Трэнэр         = 
|Чэмпіянат      = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалСарагоЛіга}}
|Сэзон          = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ПапярэдніСэзон}}
|Месца          = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалСараго}}
|Прыналежнасьць = Гішпанскія
| pattern_la1 = _zaragoza2425h
| leftarm1 = 
| pattern_b1 = _zaragoza2425h
| body1 = 
| pattern_ra1 = _zaragoza2425h
| rightarm1 = 
| pattern_sh1 = _zaragoza2425h
| shorts1 = 0000DD
| pattern_so1 = _zaragoza2425h
| socks1 = white
| pattern_la2 = _zaragoza2425a
| leftarm2    = 
| pattern_b2  = _zaragoza2425a
| body2       = 
| pattern_ra2 = _zaragoza2425a
| rightarm2   = 
| pattern_sh2 = 
| shorts2     = EF0000
| pattern_so2 = _3_stripes_red
| socks2      = EF0000
| pattern_la3 = _zaragoza22324a
| leftarm3    = 
| pattern_b3  = _zaragoza22324a
| body3       = 
| pattern_ra3 = _zaragoza22324a
| rightarm3   = 
| pattern_sh3 = _zaragoza2324a
| shorts3     = 
| pattern_so3 = _zaragoza2223a
| socks3      = FFF200
|Сайт = 
}}
«'''Рэал Сарагоса'''» ({{мова-es|Real Zaragoza}}) ― [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з аднайменнага гораду, прадстаўляе правінцыю [[Арагон]]. Быў заснаваны 18 сакавіка 1932 году шляхам аб’яднаньня двух клюбаў ''Iberia SC'' і ''Real Zaragoza CD''. У 1930-х гадох клюб прагрэсаваў, але [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянская вайна]] перашкодзіла гэтаму прагрэсу.

«Рэал» з Сарагосы займае 9 радок у вольнай табліцы чэмпіянату Гішпаніі. Шосты клюб Гішпаніі па колькасьці перамог у [[Кубак Гішпаніі па футболе|кубку краіны]], клюб перамагаў у гэтым спаборніцтве шэсьць разоў. «Сарагоса» таксама мае перамогу ў [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубку ўладальнікаў кубкаў]], што была дасягнута ў сэзоне 1994―1995 гадоў.

Традыцыйна дома клюб гуляе ў белых кашулях і гэтрах зь сінімі шортамі. У гасьцях каманда апранаеццца ў адзеньне жоўта-чорнага колеру. Хатняя арэна завецца «[[Ля Рамарэда]]» й зьмяшчае 34 595 гледачоў.

== Сябры й супернікі ==
Традыцыйна ў з клюбам «[[Нумансія Сорыя|Нумансія]]» з гораду [[Сорыя]] падтрымліваюцца добрыя адносіны.

Сярод традыцыйных праціўнікаў варта вылучыць «[[Асасуна Памплёна|Асасуну]]» з [[Памплёна|Памплёны]], што прадстаўляе суседнюю правінцыю [[Навара]]. Паміж гарадамі 145 кілямэтраў, але калі каманды гуляюць адзін супраць аднаго стадыён звычайна месьціць шмат прадстаўнікоў гасьцявога клюбу.

Таксама існуе й [[арагонскае дэрбі]], калі на пляцу сустракаюцца «Рэал Сарагоса» й «[[Уэска (футбольны клюб)|Уэска]]».

== Дасягненьні ==
* Уладальнік [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]] '''(6)''': 1964, 1966, 1986, 1994, 2001, 2004
* Уладальнік [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]] '''(1)''': 2004
* Уладальнік [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА|Кубка ўладальнікаў кубкаў]] '''(1)''': 1995

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.realzaragoza.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}

[[Катэгорыя:Сарагоса]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1932 годзе]]</text>
      <sha1>bncs3f5ieeliy3z55re2s2acx65kplf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маляга (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80817</id>
    <revision>
      <id>2676833</id>
      <parentid>2523503</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:22:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8854" sha1="d2jwlycvqso040fux5bnwt7wamch3dp" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва                  = Маляга
|Лягатып                = Málaga CF.png
|ПоўнаяНазва            = Málaga Club de Fútbol, S.A.D.
|Горад                  = [[Маляга]], [[Гішпанія]]
|Заснаваны              = 1948
|Стадыён                = [[Ля Расаледа]]
|Умяшчальнасьць         = 28 963
|Прэзыдэнт              = 
|Трэнэр                 = 
|Чэмпіянат              = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МалягаЛіга}}
|Сэзон                  = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МалягаСэзон}}
|Месца                  = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Маляга}}
|Сайт                   = 
|Прыналежнасьць         = Гішпанскія
|pattern_la1=_white_stripes|pattern_b1=_malagastripes|pattern_ra1=_white_stripes
|leftarm1=007FFF |body1=FFFFFF |rightarm1=007FFF |shorts1=FFFFFF|socks1=FFFFFF
|pattern_la2=_mal11 |pattern_b2=|pattern_ra2=_mal11(2)
|leftarm2=FF1493 |body2=FF1493 |rightarm2=FF1493 |shorts2=000000|socks2=000000
}}
«'''Ма́ляга'''» ({{мова-es|Málaga Club de Fútbol}}) ― [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з [[Маляга|аднайменнага гораду]], з правінцыі [[Андалюзія]]. «Маляга» лічыцца спадкаемцай іншага клюбу з Малягі «''CD Málaga''», што агулам правёў дванаццаць сэзонаў у [[Ля Ліга|Ля Лізе]], дваццаць дзевяць у [[Сэгунда|Сэгундзе]] й дзевяць сэзонаў у [[Тэрсэра|Тэрсэры]], пасьля чаго ў 1992 годзе клюб быў скасаваны. Цяперашняя «Маляга» зьявілася як рэзэрва зьнікшай.

Найлепшае месца ў чэмпіянаце краіны, калі-небудзь займанае камандай, ёсьць 7, як «''CD Málaga''». У [[Чэмпіянат Гішпані па футболе 2002―2003 гадоў|сэзоне 2002―2003 гадоў]] клюб здолеў дайсьці да чвэрцьфіналу [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]]. У 2006 годзе былы прэзыдэнт мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» гішпанскі бізнэсовец [[Лярэнса Санс]] выкупіў 97 адсоткаў акцыяў клюбу ў сваю ўласнасьць. Ён прызначыў свайго сына [[Фэрнанда Санс]]а, былога гульца й капітана «Малягі», прэзыдэнтам клюбу. Клюб на цяперашні час мае рэзэрвовую каманду «Атлетыка Малягуэньнё». Клюб быў зноўку прададзены ў чэрвені 2010 году, [[катар]]скаму інвэстару [[Абдула бін Насэр бін Абдула аль-Ахмэд эль-Тані|Абдулу бін Насэру бін Абдулу аль-Ахмэду эль-Тані]], які выкупіў клюб у Санса.

== Гісторыя ==
Пачатак сучаснай «Малягі» варта шукаць у ейнай папярэдніцы — «[[Дэпартыва Маляга]]», чыёй рэзэрвовай камандай і быў цяперашні клюб. Ён быў заснаваны 25 траўня 1948 году, калі «Дэпартыва Маляга» рэфармавала дзіцяча-юнацкую каманду «Дэпартыва Томас» з мэтай стварэньня на ейнай базе сваёй рэзэрвовай каманды. Яна атрымала імя «Атлетыка Малагуэньнё», тым самым адрадзілася імя аднаго з двух клюбаў, якія сфармавалі «Дэпартыва Маляга» ў 1933 годзе.

На працягу [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1959—1960 гадоў|сэзона 1959—1960 гадоў]] абедзьве каманды гулялі разам у трэцім дывізіёне. Паводле правілаў, «Атлетыка Малагуэньнё» павінен быў панізіцца ў клясе, адначасовая гульня асноўнай і рэзэрвовай каманды ў адным дывізіёне не дазваляецца. Каб пазьбегнуць гэтага, «Атлетыка Малагуэньнё» разарвала адносіны з «Дэпартыва Маляга» й зарэгістравала сябе як асобны незалежны клюб.

У 1992 годзе, калі «Дэпартыва Маляга» паводле фінансавых чыньнікаў спыніла сваё існаваньне, «Атлетыка Малагуэньнё» працягвала гуляць. У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1992—1993 гадоў|сэзоне 1992—1993 гадоў]] каманда гуляла ў 9-й групе [[Тэрсэра|Тэрсэры]]. Пасьпяхова прайшоўшы чэмпіянат, клюб здабыў сабе павышэньне ў [[Сэгунда Б|Сэгунду Б]]. Аднак у наступным сэзоне клюб вылецеў і сутыкнуўся з сур’ёзнымі грашовымі праблемамі, стаяўшы на мяжы роспуску. На рэфэрэндуме 19 сьнежня 1993 году чальцы клюбу выказаліся «за» зьмену назвы, гэтак «Атлетыка Малагуэньнё» стаў клюбам «Маляга», стаўшы афіцыйным спадчыньнікам каманды-заснавальніка «Дэпартыва Маляга».

У 2000-х гадох клюб быў багаты таленавітай моладзьдзю й моцнымі гульцамі, а таксама прадставіў больш сучасны стадыён. І хоць «Маляга» ніколі не займала высокіх месцаў, яна мела некаторы посьпех пад кіраўніцтвам трэнэра [[Хаакін Пэйра|Хаакіна Пэйра]]. Яны адзіны раз прымалі ўдзел у эўракубках, але здабылі трафэй — [[Кубак Інтэртота]], пасьлядоўна выбіўшы «[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]», «[[Вілем II Тыльбург|Вілем II]]» і адолеўшы ў «гішспанскім фінале» «[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]». Гэты посьпех дазволіў клюбу выйсьці ў [[Кубак УЭФА]].

У гэтым турніры гульцы клюбу дайшлі да стадыі чвэрцьфіналу, саступіўшы «[[Баавішта Порту|Баавішце]]» ў сэрыі пэнальці, але выбіўшы басьнійскі «[[Жалезьнічар Сараева|Жалезьнічар]]», польскую «[[Аміка Ўронкі|Аміку]]», ангельскі «[[Лідс Юнайтэд]]» зь лікам 2:1 дзякуючы дублю панамца [[Хуліё Дэлі Вальдэс]]а, цяперашняга трэнэра зборнай Панамы, і атэнскі «[[АЕК Атэны|АЕК]]». Пасьля сыходу Пэйра пачаўся павольны спуск уніз. Асноўныя лідэры, сярод іх уругваец [[Дарыё Сыльва]], галяндзец [[Кікі Мусампа]], панамец Хуліё Дэлі Вальдэс і брамнік [[Пэдра Кантрэрас]] пакінулі клюб.

== Тытулы ==
* Уладальнік [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]: 2002

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.malagafc.com/ Афіцыйны сайт клюбу]{{Недаступная спасылка|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20121120133844/http://malaga-cf.ru/ Сайт расейскамоўных заўзятараў клюбу]

{{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}}

[[Катэгорыя:Маляга]]
[[Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1948 годзе]]</text>
      <sha1>d2jwlycvqso040fux5bnwt7wamch3dp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676891</id>
      <parentid>2676833</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:59:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Вікіпэдыя:Выявы|выява]]</comment>
      <origin>2676891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9009" sha1="7shjl6prvegx1t1l3iumla2w9781f00" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва                  = Маляга
|Лягатып                = Málaga CF.png
|ПоўнаяНазва            = Málaga Club de Fútbol, S.A.D.
|Горад                  = [[Маляга]], [[Гішпанія]]
|Заснаваны              = 1948
|Стадыён                = [[Ля Расаледа]]
|Умяшчальнасьць         = 28 963
|Прэзыдэнт              = 
|Трэнэр                 = 
|Чэмпіянат              = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МалягаЛіга}}
|Сэзон                  = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МалягаСэзон}}
|Месца                  = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Маляга}}
|Сайт                   = 
|Прыналежнасьць         = Гішпанскія
|pattern_la1=_white_stripes|pattern_b1=_malagastripes|pattern_ra1=_white_stripes
|leftarm1=007FFF |body1=FFFFFF |rightarm1=007FFF |shorts1=FFFFFF|socks1=FFFFFF
|pattern_la2=_mal11 |pattern_b2=|pattern_ra2=_mal11(2)
|leftarm2=FF1493 |body2=FF1493 |rightarm2=FF1493 |shorts2=000000|socks2=000000
}}
«'''Ма́ляга'''» ({{мова-es|Málaga Club de Fútbol}}) ― [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] з [[Маляга|аднайменнага гораду]], з правінцыі [[Андалюзія]]. «Маляга» лічыцца спадкаемцай іншага клюбу з Малягі «''CD Málaga''», што агулам правёў дванаццаць сэзонаў у [[Ля Ліга|Ля Лізе]], дваццаць дзевяць у [[Сэгунда|Сэгундзе]] й дзевяць сэзонаў у [[Тэрсэра|Тэрсэры]], пасьля чаго ў 1992 годзе клюб быў скасаваны. Цяперашняя «Маляга» зьявілася як рэзэрва зьнікшай.

Найлепшае месца ў чэмпіянаце краіны, калі-небудзь займанае камандай, ёсьць 7, як «''CD Málaga''». У [[Чэмпіянат Гішпані па футболе 2002―2003 гадоў|сэзоне 2002―2003 гадоў]] клюб здолеў дайсьці да чвэрцьфіналу [[Кубак УЭФА|Кубка УЭФА]]. У 2006 годзе былы прэзыдэнт мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» гішпанскі бізнэсовец [[Лярэнса Санс]] выкупіў 97 адсоткаў акцыяў клюбу ў сваю ўласнасьць. Ён прызначыў свайго сына [[Фэрнанда Санс]]а, былога гульца й капітана «Малягі», прэзыдэнтам клюбу. Клюб на цяперашні час мае рэзэрвовую каманду «Атлетыка Малягуэньнё». Клюб быў зноўку прададзены ў чэрвені 2010 году, [[катар]]скаму інвэстару [[Абдула бін Насэр бін Абдула аль-Ахмэд эль-Тані|Абдулу бін Насэру бін Абдулу аль-Ахмэду эль-Тані]], які выкупіў клюб у Санса.

== Гісторыя ==
Пачатак сучаснай «Малягі» варта шукаць у ейнай папярэдніцы — «[[Дэпартыва Маляга]]», чыёй рэзэрвовай камандай і быў цяперашні клюб. Ён быў заснаваны 25 траўня 1948 году, калі «Дэпартыва Маляга» рэфармавала дзіцяча-юнацкую каманду «Дэпартыва Томас» з мэтай стварэньня на ейнай базе сваёй рэзэрвовай каманды. Яна атрымала імя «Атлетыка Малягуэньнё», тым самым адрадзілася імя аднаго з двух клюбаў, якія сфармавалі «Дэпартыва Маляга» ў 1933 годзе.

На працягу [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1959—1960 гадоў|сэзона 1959—1960 гадоў]] абедзьве каманды гулялі разам у трэцім дывізіёне. Паводле правілаў, «Атлетыка Малягуэньнё» павінен быў панізіцца ў клясе, адначасовая гульня асноўнай і рэзэрвовай каманды ў адным дывізіёне не дазваляецца. Каб пазьбегнуць гэтага, «Атлетыка Малягуэньнё» разарвала адносіны з «Дэпартыва Маляга» й зарэгістравала сябе як асобны незалежны клюб.

[[Файл:Partido Málaga - Sevilla 23-5-2015 (17468629643).jpg|значак|зьлева|На хатнім матчы «Малягі» ў 2015 годзе.]]
У 1992 годзе, калі «Дэпартыва Маляга» паводле фінансавых чыньнікаў спыніла сваё існаваньне, «Атлетыка Малягуэньнё» працягвала гуляць. У [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1992—1993 гадоў|сэзоне 1992—1993 гадоў]] каманда гуляла ў 9-й групе [[Тэрсэра|Тэрсэры]]. Пасьпяхова прайшоўшы чэмпіянат, клюб здабыў сабе павышэньне ў [[Сэгунда Б|Сэгунду Б]]. Аднак у наступным сэзоне клюб вылецеў і сутыкнуўся з сур’ёзнымі грашовымі праблемамі, стаяўшы на мяжы роспуску. На рэфэрэндуме 19 сьнежня 1993 году чальцы клюбу выказаліся «за» зьмену назвы, гэтак «Атлетыка Малягуэньнё» стаў клюбам «Маляга», стаўшы афіцыйным спадчыньнікам каманды-заснавальніка «Дэпартыва Маляга».

У 2000-х гадох клюб быў багаты таленавітай моладзьдзю й моцнымі гульцамі, а таксама прадставіў больш сучасны стадыён. І хоць «Маляга» ніколі не займала высокіх месцаў, яна мела некаторы посьпех пад кіраўніцтвам трэнэра [[Хаакін Пэйра|Хаакіна Пэйра]]. Яны адзіны раз прымалі ўдзел у эўракубках, але здабылі трафэй — [[Кубак Інтэртота]], пасьлядоўна выбіўшы «[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]», «[[Вілем II Тыльбург|Вілем II]]» і адолеўшы ў «гішспанскім фінале» «[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]». Гэты посьпех дазволіў клюбу выйсьці ў [[Кубак УЭФА]].

У гэтым турніры гульцы клюбу дайшлі да стадыі чвэрцьфіналу, саступіўшы «[[Баавішта Порту|Баавішце]]» ў сэрыі пэнальці, але выбіўшы басьнійскі «[[Жалезьнічар Сараева|Жалезьнічар]]», польскую «[[Аміка Ўронкі|Аміку]]», ангельскі «[[Лідс Юнайтэд]]» зь лікам 2:1 дзякуючы дублю панамца [[Хуліё Дэлі Вальдэс]]а, цяперашняга трэнэра зборнай Панамы, і атэнскі [[АЕК Атэны|АЕК]]. Пасьля сыходу Пэйра пачаўся павольны спуск уніз. Асноўныя лідэры, сярод іх уругваец [[Дарыё Сыльва]], галяндзец [[Кікі Мусампа]], панамец Хуліё Дэлі Вальдэс і брамнік [[Пэдра Кантрэрас]] пакінулі клюб.

== Тытулы ==
* Уладальнік [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]: 2002

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.malagafc.com/ Афіцыйны сайт клюбу]{{Недаступная спасылка|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20121120133844/http://malaga-cf.ru/ Сайт расейскамоўных заўзятараў клюбу]

{{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}}

[[Катэгорыя:Маляга]]
[[Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1948 годзе]]</text>
      <sha1>7shjl6prvegx1t1l3iumla2w9781f00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ля Ліга</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81086</id>
    <revision>
      <id>2676830</id>
      <parentid>2671107</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:18:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5250" sha1="anu354ulv9zkboxmzjg4ar9wfzrxm8b" xml:space="preserve">{{Футбольная ліга
|назва              = Ля Ліга
|лягатып            = LaLiga EA Sports 2023 Vertical Logo.svg
|краіна             = {{Сьцяг Гішпаніі|23px}} [[Гішпанія]]
|канфэдэрацыя       = [[УЭФА]]
|заснаваная         = 1929
|каманды            = 20
|вылет у            = [[Сэгунда]]
|узроўні            = 1
|хатнія кубкі       = [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубак Гішпаніі]], [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубак Гішпаніі]]
|міжнародныя кубкі  = [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]],&lt;br /&gt;[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]],&lt;br /&gt;[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]]
|чэмпіён            = [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] — 29-ы тытул
|сэзон              = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]]
|найпасьпяховы клюб = [[Рэал Мадрыд]] — 36 тытулаў
|тэлебачаньне       = 
|сайт               = [http://www.laliga.com laliga.com]
|актуальны сэзон    = [[Ля Ліга 2026—2027 гадоў|Сэзон 2026—2027 гадоў]]
}}
'''Ля Ліга''' ({{мова-es|La Liga}}) — прафэсійная футбольная ліга [[Гішпанія|Гішпаніі]], вядомая яшчэ як ''Прымэра дывізіён'' ({{мова-es|Primera División|скарочана}}). У герархіі лігаў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|чэмпіянату Гішпаніі]] займае першы радок, з чаго вынікае, што спаборніцтва вызначае чэмпіёна краіны. Ліга лічыцца адной з найлепшых футбольных лігаў у сьвеце. Усяго толькі дзевяць клюбаў станавіліся пераможцамі Ля Лігі. З 1950-х гадоў дамінуючымі клюбамі розыгрышаў спаборніцтва былі «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]» (Мадрыд) і «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]». Аднак на працягу 1930-х і 1940-х гадоў Ля Ліга была больш канкурэнтнай, з «Рэалам» і «Барсэлёнай» пасьпяхова канкуравалі «[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]», «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]» й «[[Атлетык Більбао|Атлетык]]», а ў 1990-х і 2000-х гадох — тая ж «Валенсія» й «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]».

== Гісторыя ==

=== Заснаваньне ===
Упершыню ідэю нацыянальнай футбольнай лігі ў [[Гішпанія|Гішпаніі]] прапанаваў у красавіку 1927 году Хасэ Марыя Ача, дырэктар клюбу «Арэнас» з Геча. Пасьля працяглых дыскусаў адносна памеру лігі й крытэраў допуску клюбаў, у канчатковым выніку [[Каралеўская гішпанская футбольная фэдэрацыя]] вызначыла дзясятку першых удзельнікаў Ля Лігі 1928 году. «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]», «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]» (Мадрыд), «[[Атлетык Більбао|Атлетык]]» (Більбао), «[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]», «Арэнас» і «Рэал Уніён» увайшлі ў лік удзельнікаў на правах папярэдніх пераможцаў [[Кубак Гішпаніі па футболе|Каралеўскага кубку]]. «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетык]]» (Мадрыд), «[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]» і «Эўропа Барсэлёна» атрымалі правы ўдзелу ў якасьці папярэдніх фіналістаў кубка, а «[[Расінг Сантандэр|Расінг]]» з Сантандэру заваяваў месца ў лізе шляхам перамогі ў пераходным турніры. Паводле стану на [[Ля Ліга 2024—2025 гадоў|сэзон 2024—2025 гадоў]] толькі тры клюбы зь ліку заснавальнікаў, «Барсэлёна», мадрыдзкі «Рэал» і «Атлетык» (Більбао), ніколі не выбывалі ў ніжэйшы дывізіён.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.laliga.com Афіцыйны сайт]

{{Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе}}
{{Сэзоны Ля Лігі}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянат Гішпаніі па футболе]]</text>
      <sha1>anu354ulv9zkboxmzjg4ar9wfzrxm8b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сэрыя А</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86806</id>
    <revision>
      <id>2676844</id>
      <parentid>2671113</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:48:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3375" sha1="fvjvtclysji83neo3moh19gk518am6m" xml:space="preserve">{{Футбольная ліга
|назва              = Сэрыя А
|лягатып            = Serie A logo 2022.svg
|памер              = 150
|краіна             = {{Сьцяг Італіі|23px}} [[Італія]]
|канфэдэрацыя       = [[УЭФА]]
|заснаваная         = 1898, 1929 (з колавай сыстэмай)
|дывізіёны          = 
|каманды            = 20
|вылет у            = [[Сэрыя В]]
|узроўні            = 1
|хатнія кубкі       = [[Кубак Італіі па футболе|Кубак Італіі]], [[Супэркубак Італіі па футболе|Супэркубак Італіі]]
|міжнародныя кубкі  = [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Ліга чэмпіёнаў]]&lt;br/&gt;[[Ліга Эўропы УЭФА|Ліга Эўропы]]&lt;br/&gt;[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Ліга канфэрэнцыяў]]
|чэмпіён            = [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] — 21-ы тытул
|сэзон              = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]]
|найпасьпяховы клюб = [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] — 36 тытулаў
|тэлебачаньне       = ''SKY Italia, Mediaset Premium''
|сайт               = [https://www.legaseriea.it/ legaseriea.it]
|актуальны сэзон    = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2026—2027 гадоў|Сэзон 2026—2027 гадоў]]
}}
'''Сэрыя А''' ({{мова-it|Serie A}}) — найвышэйшы [[футбол]]ьны дывізіён у [[Італія|Італіі]] ў герархіі лігаў [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіянату Італіі]]. Афіцыйная назва турніру '''Serie A TIM''' — ад назвы галоўнага спонсара лігі, кампаніі [[Telecom Italia Mobile]]. З сэзону 2004—2005 гадоў у Сэрыі А граюць 20 камандаў, якія разыгрываюць кожны сэзон па 38 сустрэч.

== Чэмпіёны ==
* [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] (36 разоў)
* [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] (21)
* [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] (19)
* [[Джэноа Генуя|Джэноа]] (9)
* [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] (7)
* [[Тарына Турын|Тарына]] (7)
* [[Про Вэрчэльлі (футбольны клюб)|Про Вэрчэльлі]] (7)
* [[Напалі Нэапаль|Напалі]] (4)
* [[Рома Рым|Рома]] (3)
* [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] (2)
* [[Ляцыё Рым|Ляцыё]] (2)
* [[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]] (1)
* [[Казале (футбольны клюб)|Казале]] (1)
* [[Навэзэ Нові-Лігурэ|Навэзэ]] (1)
* [[Эляс Вэрона|Вэрона]] (1)
* [[Сампдорыя Генуя|Сампдорыя]] (1)

{{Сэзоны Сэрыі А чэмпіянату Італіі па футболе}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянат Італіі па футболе]]</text>
      <sha1>fvjvtclysji83neo3moh19gk518am6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тураўскае Эвангельле</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97248</id>
    <revision>
      <id>2676870</id>
      <parentid>2676697</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T18:40:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SergeiSEE</username>
        <id>38150</id>
      </contributor>
      <comment>дапаўненьне  літаратура</comment>
      <origin>2676870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17984" sha1="2ohlenxqmgem6w1jc37j7p5kthr7tfy" xml:space="preserve">{{твор мастацтва
|тып               = рукапіс
|файл              = Turaŭskaje Evangielle. Тураўскае Эвангельле.jpg
|памер             = 250 пкс
|назва             = Тураўскае Эвангельле
|арыгінал          = 
|аўтар             = 
|год               = [[11 стагодзьдзе|XI ст.]]
|матэрыял          = пэргамэнт
|тэхніка           = рукапіс
|вышыня            = 22,2
|шырыня            = 17,8
|месцазнаходжаньне = Вільня
|музэй             = Бібліятэка Акадэміі навук Летувы
}}
'''Тураўскае Эвангельле''' («''Тураўскія лісткі''»&lt;ref&gt;Назва ўзьнікла з той нагоды, што ад рукапісу захавалася ўсяго 10 лісткоў&lt;/ref&gt;) — помнік [[старабеларуская мова|старабеларускай]] пісьмова-кніжнай культуры, рукапіснае [[Эвангельле]]-[[апракос]], створанае ў [[11 стагодзьдзе|XI ст.]], тэкст напісаны [[кірыліца]]й. Захоўваецца ў [[Бібліятэка Акадэміі навук Летувы|бібліятэцы Акадэміі навук Летувы]]. Тураўскае Эвангельле зьяўляецца адным са старажытнейшых помнікаў славянскага [[пісьменства]].

Ад рукапісу захавалася ўсяго 10 аркушаў. Яны былі знойдзеныя ў [[Тураў|Тураве]] ў 1865 годзе ў скрыні з-пад вугалю ўдзельнікамі арганізаванай [[Віленскі навучальная аркуга|Віленскай навучальнай акругай]] [[Археаграфія|археаграфічнай]] экспэдыцыі — М. І. Сакаловым, звышштатным настаўнікам Віленская навучальнай акругі, и У. І. Гразновым, настаўнікам маляваньня [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай гімназіі]]&lt;ref&gt;Шумейка М. Ф. Гісторыя беларускай археаграфіі / Археаграфія: курс лекцый. — Мінск: БДУ, 2005&lt;/ref&gt;. Рукапіс трапіў у Віленскую публічную бібліятэку, дзе быў дасьледаваны і выдадзены. У [[1868]] годзе было выдадзенае [[храмалітаграфія|храмалітаграфічнае]] выданьне Эвангельля, а ў [[1869]] годзе ў [[Вільня|Вільні]] выйшла дасьледаваньне тэксту Тураўскага Эвангельля, падрыхтаванае [[Пётар Гільтэбрант|Пятром Гільтэбрантам]] — «''Тураўскае Эвангельле XI ст.: 1. Кароткія зьвесткі аб Тураўскім эвангельлі; 2. Старажытны тэкст з сучасным насупроць і з адзнакамі па Астраміраву Эвангельлі''». У [[1876]] годзе [[Ізмаіл Сразьнеўскі]] выдаў яго ў [[Санкт-Пецярбург]]у.

Рукапіс напісаны [[устаў (шрыфт)|ўставам]] на [[пэргамэн]]це каштанавым чарнілам. Выкарыстаныя аркушы памерам каля 22,2 см ў даўжыню і 17,8 см у шырыню, разьлінаваныя на 17-18 радкоў. У фрагмэнтах, якія захаваліся, маюцца адзінаццаць [[Ініцыял (тыпаграфіка)|ініцыялаў]] зь літарамі «О», «Р» і «В», які размалёваныя сінім, зялёным і чырвоным колерамі&lt;ref&gt;Ляўшун Л. В. [https://web.archive.org/web/20091012114702/http://minds.by/stupeny/nomera/18/st18_9.html Тураўскае Эвангельле] // «Ступені». 2005. № 2 (18)&lt;/ref&gt;. На двух аркушах захаваліся два ўкладныя запісы пачатку [[16 стагодзьдзе|XVI ст.]] (1508 і 1513 гадоў) на зямлі тураўскай Праабражэнскай царквы, датаваныя ёй князем [[Канстантын Астроскі]]м&lt;ref&gt;Шчавінская Л. Л. [http://www.belrus-seminar2008.narod.ru/Schavinskaja-Kr_stol.htm Паўтысячагодзьдзе даравальнаму запісу князёў Астроскіх на Тураўскім Эвангельлі]&lt;/ref&gt;. Указаныя ўклады былі пацьверджаныя ў [[1731]] і ў [[1790]] гадох, аб чым на палях таксама былі зробленыя запісы.

== Кнігапіс ==
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Туровское Евангелие одиннадцатого века |арыгінал = |спасылка = https://www.prlib.ru/item/1783891 |адказны = Редактор текста и объяснения Гильтебрандт, Петр Андреевич |выданьне =  |месца = [[Вільня|Вильна]] |выдавецтва = Издание книгопродовца-печатника А.Г. Сыркина |год = 1869|том = |старонкі = |старонак = X, 2, 20 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} 
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тураўскае Евангелле = Туровское Евангелие = Turaŭ Gospel: факсімільнае ўзнаўленне, даследаванні |арыгінал = |спасылка = |адказны = аўтары ідэі: Аляксандар Швец, Раман Матульскі; пад агульнай рэдакцыяй [[Алесь Суша|А. А. Сушы]] |выданьне =  |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] |год = 2014 |том = |старонкі = |старонак = 186 |сэрыя = |isbn = 978-985-7039-30-2|наклад = 500 }} 

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* {{кніга |аўтар  = Войлава, К. А. |загаловак  = Стараславянская мова |выданьне  = 1-е |адказны  = Рэцэнзент: праф. Вендзіна Т. І|месца = М. |выдавецтва  = Драфа |год   = 2003 |старонкі = 331—332 |старонак  = 368}}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Гісторыя беларускага мастацтва: у 6 т.|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/none/Historyja_bielaruskaha_mastactva_zip.html |адказны =Рэдактары тома: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]], [[Леанід Дробаў|Л. М. Дробаў]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}} |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год =1987|том =1. Ад старажытных часоў да другой паловы XVI стагоддзя. |старонкі= 90, 91|старонак = 304 |сэрыя = |isbn = |наклад =2500 }}
* {{Кніга|аўтар = [[Вацлаў Ластоўскі|Апрацаваў В. Ластоўскі]]. |частка = |загаловак = Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі. Спроба паясьніцельнай кнігопісі ад канца Х да пачатку ХІХ стагодзьдзя |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Vaclau_Lastouski/Historyja_Bielaruskaj_Kryuskaj_knihi_zip.html
 |адказны = выдана коштам Беларускага цэнтру ў Літве |выданьне = |месца = [[Коўна]] |выдавецтва = Друкарня Сакалоўскага і Лана |год = 1926 |том = |старонкі = 18—20 |старонак = 776 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = [[Мікола Нікалаеў]]. |частка = |загаловак = Палата кнігапісная: Рукапiсная кніга на Беларусi ў Х―ХVIII стагоддзях|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Mikola_Nikalajeu/Palata_knihapisnaja_rukapisnaja_kniha_na_Bielarusi_u_Ch-XVIII_stahoddziach.html |адказны = навуковыя рэдактары: М. М. Розаў, А. С. Мыльнікаў |выданьне =  |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1993|том = |старонкі = 20 |старонак = 239 |сэрыя = 5-340-01249-2|isbn = |наклад = 3400}}
* [[Мікалай Нікалаеў|М. В. Нікалаеў]].  Тураўскае евангелле.  // {{Літаратура/БелЭн|16|37}} 
* {{артыкул|аўтар =[[Мікалай Нікалаеў|Мікола Нікалаеў]].| частка = |загаловак = Тураўскае евангелле. |арыгінал = |спасылка =|адказны =Рэдкал.: [[Генадзь Пашкоў|Г.П. Пашкоў]] і інш.|выданьне=[[Энцыкляпэдыя гісторыі Беларусі]]. У 6 т.|тып=энцыкляпэдыя|месца={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва=Беларус. Энцыкл.|год=2001|выпуск=|том=6 Пузелі—Усая. Кн. 1|нумар= | старонкі=541|isbn=5-85700-073-4}} 
* {{Артыкул| аўтар = Васіль Пуцко. | загаловак =Ілюмінацыя Тураўскага евангелля XI ст. | спасылка  = https://www.belhistory.eu/archives/373 | мова  = | выданьне  =[[Беларускі гістарычны агляд]] | тып = часопіс | год  = | том   = 5. Сш. 1(8)| нумар  = | старонкі  = 88—102 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}} 
* {{Артыкул| аўтар = [[Алесь Суша]].| загаловак = Тураўскае Евангелле – самая старажытная кніга Беларусі. | спасылка  = https://www.academia.edu/16330051/%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%D0%95%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D0%BD%D1%96%D0%B3%D0%B0_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%95%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%8F_%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D1%8F%D1%8F_%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B8_The_Turau_Gospel_the_Most_Ancient_Book_of_Belarus| мова  = | выданьне  =[[Беларускі гістарычны часопіс]] | тып = часопіс | год  = 2015| том   = | нумар  = 8| старонкі  = 22—32 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
{{слупок-2}} 
* {{Артыкул| аўтар =  | загаловак  = Тураўскае евангелле| арыгінал = | спасылка  = https://knihi-online.com/assets/files/25/10/kultura-bielarusi-u-6-i-t-t-6.pdf | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = Культура Беларусі| тып =энцыклапедыя. У 6 т.| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] | год = 2013| выпуск = | том = 6. М – Я| нумар  = | старонкі  = 406 | isbn  = 978-985-11-0805-9 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}. 
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Сводный каталог славяно-русских рукописных книг, хранящихся в СССР, XI-XIII вв. |арыгінал = |спасылка = https://imwerden.de/publ-16276|адказны = |выданьне =  |месца = [[Масква|Москва]] |выдавецтва = Наука |год = 1984 |том = |старонкі = 50—52 |старонак = 405+8 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = Срезневскiй И. И. |частка = |загаловак = Древнiе памятники русскаго письма и языка (X-XIV вѣковъ). Общее повременное обозрѣнiе.|арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/20200620_sreznevskij_pamiatniki/page/n25/mode/2up |адказны =  |выданьне = Второе ізданіе |месца = [[Санкт-Пецярбург|Санктпетербургъ]] |выдавецтва = Типографiя Императорской Академiи Наукъ |год = 1882 |том = |старонкі = 37 |старонак = 390 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = Срезневскiй И. И. |частка = |загаловак = Древніе славянскіе памятники юсоваго письма, съ описаніемъ ихъ и съ замѣчаніями объ особенностяхъ ихъ правописанія и языка|арыгінал = |спасылка =http://history-fiction.ru/books/all_1/time_18_1/sort_5_1_1/book_1024/ |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербургъ]] |выдавецтва = Типографiя Императорской Академiи Наукъ |год = 1868 |том = |старонкі = 168—172 |старонак = 8, 192, 416, 24 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Артыкул| аўтар = Тот И., Хоргоши Э., Хорват Г. | загаловак = Туровские листки| спасылка  = | мова  = | выданьне  = Acta Universitatis Szegediensis de Attila Jozef nominatae | тып = Dissertationes slavicae. Szeged | год  = 1978 | том   = XIII| нумар  = | старонкі  =181—232 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}} 
* {{Кніга|аўтар = Имре Тот. |частка = |загаловак = Русская редакция древнеболгарского языка в конце ХІ-начале ХII в.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Сафія|София]] |выдавецтва = Болгарской академии наук |год = 1985 |том = |старонкі = 26—30 |старонак = 360 |сэрыя = |isbn = 659833265|наклад = }}
** {{Артыкул| аўтар = Живов В. М.| загаловак = Проблемы формирования русской редакции церковнославянского языка на начальном этапе (По поводу книги И. Тота «Русская редакция древнеболгарского языка в конце XI — начале XII вв.»)| спасылка  = https://vja.ruslang.ru/ru/archive/1987-1/46-65| мова  = | выданьне  = Вопросы языкознания | тып = часопіс | год  = 1987 | том   = | нумар  = 1| старонкі  = 46—65 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
{{слупок-канец}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* {{Спасылка | аўтар = [[Алесь Суша|Аляксандар Суша]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 30 верасьня 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=4Sdq3iitkeg | копія = | дата копіі = | загаловак = № 2. Тураўскае Евангелле. 10 аркушаў са скрынкі з-пад вуголля | фармат = | назва праекту = Сакрэты кніжных рарытэтаў | выдавец = [[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }} 
{{слупок-2}} 
* {{Спасылка | аўтар = [[Алесь Суша|Аляксандар Суша]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 14 кастрычніка 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=Xs1Jjauau48 | копія = | дата копіі = | загаловак = № 3. Тураўскае Евангелле - самая старажытная кніга на землях Беларусі?! | фармат = | назва праекту = Сакрэты кніжных рарытэтаў | выдавец = [[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }}
{{слупок-канец}}

{{Беларускія рукапісы}}

[[Катэгорыя:Старабеларуская літаратура]]
[[Катэгорыя:Творы беларускай літаратуры]]
[[Катэгорыя:Гісторыя Турава]]</text>
      <sha1>2ohlenxqmgem6w1jc37j7p5kthr7tfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676871</id>
      <parentid>2676870</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T18:45:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SergeiSEE</username>
        <id>38150</id>
      </contributor>
      <comment>дапаўненьне спасылка</comment>
      <origin>2676871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18067" sha1="ck71fqdwhbwvyvhjuqa9m05bwcbugin" xml:space="preserve">{{твор мастацтва
|тып               = рукапіс
|файл              = Turaŭskaje Evangielle. Тураўскае Эвангельле.jpg
|памер             = 250 пкс
|назва             = Тураўскае Эвангельле
|арыгінал          = 
|аўтар             = 
|год               = [[11 стагодзьдзе|XI ст.]]
|матэрыял          = пэргамэнт
|тэхніка           = рукапіс
|вышыня            = 22,2
|шырыня            = 17,8
|месцазнаходжаньне = Вільня
|музэй             = Бібліятэка Акадэміі навук Летувы
}}
'''Тураўскае Эвангельле''' («''Тураўскія лісткі''»&lt;ref&gt;Назва ўзьнікла з той нагоды, што ад рукапісу захавалася ўсяго 10 лісткоў&lt;/ref&gt;) — помнік [[старабеларуская мова|старабеларускай]] пісьмова-кніжнай культуры, рукапіснае [[Эвангельле]]-[[апракос]], створанае ў [[11 стагодзьдзе|XI ст.]], тэкст напісаны [[кірыліца]]й. Захоўваецца ў [[Бібліятэка Акадэміі навук Летувы|бібліятэцы Акадэміі навук Летувы]]. Тураўскае Эвангельле зьяўляецца адным са старажытнейшых помнікаў славянскага [[пісьменства]].

Ад рукапісу захавалася ўсяго 10 аркушаў. Яны былі знойдзеныя ў [[Тураў|Тураве]] ў 1865 годзе ў скрыні з-пад вугалю ўдзельнікамі арганізаванай [[Віленскі навучальная аркуга|Віленскай навучальнай акругай]] [[Археаграфія|археаграфічнай]] экспэдыцыі — М. І. Сакаловым, звышштатным настаўнікам Віленская навучальнай акругі, и У. І. Гразновым, настаўнікам маляваньня [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай гімназіі]]&lt;ref&gt;Шумейка М. Ф. Гісторыя беларускай археаграфіі / Археаграфія: курс лекцый. — Мінск: БДУ, 2005&lt;/ref&gt;. Рукапіс трапіў у Віленскую публічную бібліятэку, дзе быў дасьледаваны і выдадзены. У [[1868]] годзе было выдадзенае [[храмалітаграфія|храмалітаграфічнае]] выданьне Эвангельля, а ў [[1869]] годзе ў [[Вільня|Вільні]] выйшла дасьледаваньне тэксту Тураўскага Эвангельля, падрыхтаванае [[Пётар Гільтэбрант|Пятром Гільтэбрантам]] — «''Тураўскае Эвангельле XI ст.: 1. Кароткія зьвесткі аб Тураўскім эвангельлі; 2. Старажытны тэкст з сучасным насупроць і з адзнакамі па Астраміраву Эвангельлі''». У [[1876]] годзе [[Ізмаіл Сразьнеўскі]] выдаў яго ў [[Санкт-Пецярбург]]у.

Рукапіс напісаны [[устаў (шрыфт)|ўставам]] на [[пэргамэн]]це каштанавым чарнілам. Выкарыстаныя аркушы памерам каля 22,2 см ў даўжыню і 17,8 см у шырыню, разьлінаваныя на 17-18 радкоў. У фрагмэнтах, якія захаваліся, маюцца адзінаццаць [[Ініцыял (тыпаграфіка)|ініцыялаў]] зь літарамі «О», «Р» і «В», які размалёваныя сінім, зялёным і чырвоным колерамі&lt;ref&gt;Ляўшун Л. В. [https://web.archive.org/web/20091012114702/http://minds.by/stupeny/nomera/18/st18_9.html Тураўскае Эвангельле] // «Ступені». 2005. № 2 (18)&lt;/ref&gt;. На двух аркушах захаваліся два ўкладныя запісы пачатку [[16 стагодзьдзе|XVI ст.]] (1508 і 1513 гадоў) на зямлі тураўскай Праабражэнскай царквы, датаваныя ёй князем [[Канстантын Астроскі]]м&lt;ref&gt;Шчавінская Л. Л. [http://www.belrus-seminar2008.narod.ru/Schavinskaja-Kr_stol.htm Паўтысячагодзьдзе даравальнаму запісу князёў Астроскіх на Тураўскім Эвангельлі]&lt;/ref&gt;. Указаныя ўклады былі пацьверджаныя ў [[1731]] і ў [[1790]] гадох, аб чым на палях таксама былі зробленыя запісы.

== Кнігапіс ==
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Туровское Евангелие одиннадцатого века |арыгінал = |спасылка = https://www.prlib.ru/item/1783891 |адказны = Редактор текста и объяснения Гильтебрандт, Петр Андреевич |выданьне =  |месца = [[Вільня|Вильна]] |выдавецтва = Издание книгопродовца-печатника А.Г. Сыркина |год = 1869|том = |старонкі = |старонак = X, 2, 20 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} 
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тураўскае Евангелле = Туровское Евангелие = Turaŭ Gospel: факсімільнае ўзнаўленне, даследаванні |арыгінал = |спасылка = |адказны = аўтары ідэі: Аляксандар Швец, Раман Матульскі; пад агульнай рэдакцыяй [[Алесь Суша|А. А. Сушы]] |выданьне =  |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] |год = 2014 |том = |старонкі = |старонак = 186 |сэрыя = |isbn = 978-985-7039-30-2|наклад = 500 }} 

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* {{кніга |аўтар  = Войлава, К. А. |загаловак  = Стараславянская мова |выданьне  = 1-е |адказны  = Рэцэнзент: праф. Вендзіна Т. І|месца = М. |выдавецтва  = Драфа |год   = 2003 |старонкі = 331—332 |старонак  = 368}}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Гісторыя беларускага мастацтва: у 6 т.|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/none/Historyja_bielaruskaha_mastactva_zip.html |адказны =Рэдактары тома: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]], [[Леанід Дробаў|Л. М. Дробаў]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}} |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год =1987|том =1. Ад старажытных часоў да другой паловы XVI стагоддзя. |старонкі= 90, 91|старонак = 304 |сэрыя = |isbn = |наклад =2500 }}
* {{Кніга|аўтар = [[Вацлаў Ластоўскі|Апрацаваў В. Ластоўскі]]. |частка = |загаловак = Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі. Спроба паясьніцельнай кнігопісі ад канца Х да пачатку ХІХ стагодзьдзя |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Vaclau_Lastouski/Historyja_Bielaruskaj_Kryuskaj_knihi_zip.html
 |адказны = выдана коштам Беларускага цэнтру ў Літве |выданьне = |месца = [[Коўна]] |выдавецтва = Друкарня Сакалоўскага і Лана |год = 1926 |том = |старонкі = 18—20 |старонак = 776 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = [[Мікола Нікалаеў]]. |частка = |загаловак = Палата кнігапісная: Рукапiсная кніга на Беларусi ў Х―ХVIII стагоддзях|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Mikola_Nikalajeu/Palata_knihapisnaja_rukapisnaja_kniha_na_Bielarusi_u_Ch-XVIII_stahoddziach.html |адказны = навуковыя рэдактары: М. М. Розаў, А. С. Мыльнікаў |выданьне =  |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1993|том = |старонкі = 20 |старонак = 239 |сэрыя = 5-340-01249-2|isbn = |наклад = 3400}}
* [[Мікалай Нікалаеў|М. В. Нікалаеў]].  Тураўскае евангелле.  // {{Літаратура/БелЭн|16|37}} 
* {{артыкул|аўтар =[[Мікалай Нікалаеў|Мікола Нікалаеў]].| частка = |загаловак = Тураўскае евангелле. |арыгінал = |спасылка =|адказны =Рэдкал.: [[Генадзь Пашкоў|Г.П. Пашкоў]] і інш.|выданьне=[[Энцыкляпэдыя гісторыі Беларусі]]. У 6 т.|тып=энцыкляпэдыя|месца={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва=Беларус. Энцыкл.|год=2001|выпуск=|том=6 Пузелі—Усая. Кн. 1|нумар= | старонкі=541|isbn=5-85700-073-4}} 
* {{Артыкул| аўтар = Васіль Пуцко. | загаловак =Ілюмінацыя Тураўскага евангелля XI ст. | спасылка  = https://www.belhistory.eu/archives/373 | мова  = | выданьне  =[[Беларускі гістарычны агляд]] | тып = часопіс | год  = | том   = 5. Сш. 1(8)| нумар  = | старонкі  = 88—102 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}} 
* {{Артыкул| аўтар = [[Алесь Суша]].| загаловак = Тураўскае Евангелле – самая старажытная кніга Беларусі. | спасылка  = https://www.academia.edu/16330051/%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5_%D0%95%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D0%BD%D1%96%D0%B3%D0%B0_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%95%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%8F_%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D1%8F%D1%8F_%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B8_The_Turau_Gospel_the_Most_Ancient_Book_of_Belarus| мова  = | выданьне  =[[Беларускі гістарычны часопіс]] | тып = часопіс | год  = 2015| том   = | нумар  = 8| старонкі  = 22—32 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
{{слупок-2}} 
* {{Артыкул| аўтар =  | загаловак  = Тураўскае евангелле| арыгінал = | спасылка  = https://knihi-online.com/assets/files/25/10/kultura-bielarusi-u-6-i-t-t-6.pdf | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = Культура Беларусі| тып =энцыклапедыя. У 6 т.| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] | год = 2013| выпуск = | том = 6. М – Я| нумар  = | старонкі  = 406 | isbn  = 978-985-11-0805-9 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}. 
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Сводный каталог славяно-русских рукописных книг, хранящихся в СССР, XI-XIII вв. |арыгінал = |спасылка = https://imwerden.de/publ-16276|адказны = |выданьне =  |месца = [[Масква|Москва]] |выдавецтва = Наука |год = 1984 |том = |старонкі = 50—52 |старонак = 405+8 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = Срезневскiй И. И. |частка = |загаловак = Древнiе памятники русскаго письма и языка (X-XIV вѣковъ). Общее повременное обозрѣнiе.|арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/20200620_sreznevskij_pamiatniki/page/n25/mode/2up |адказны =  |выданьне = Второе ізданіе |месца = [[Санкт-Пецярбург|Санктпетербургъ]] |выдавецтва = Типографiя Императорской Академiи Наукъ |год = 1882 |том = |старонкі = 37 |старонак = 390 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = Срезневскiй И. И. |частка = |загаловак = Древніе славянскіе памятники юсоваго письма, съ описаніемъ ихъ и съ замѣчаніями объ особенностяхъ ихъ правописанія и языка|арыгінал = |спасылка =http://history-fiction.ru/books/all_1/time_18_1/sort_5_1_1/book_1024/ |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербургъ]] |выдавецтва = Типографiя Императорской Академiи Наукъ |год = 1868 |том = |старонкі = 168—172 |старонак = 8, 192, 416, 24 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Артыкул| аўтар = Тот И., Хоргоши Э., Хорват Г. | загаловак = Туровские листки| спасылка  = | мова  = | выданьне  = Acta Universitatis Szegediensis de Attila Jozef nominatae | тып = Dissertationes slavicae. Szeged | год  = 1978 | том   = XIII| нумар  = | старонкі  =181—232 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}} 
* {{Кніга|аўтар = Имре Тот. |частка = |загаловак = Русская редакция древнеболгарского языка в конце ХІ-начале ХII в.|арыгінал = |спасылка = http://booksshare.net/index.php?id1=4&amp;category=lunguistics&amp;author=imre-t&amp;book=1985 |адказны = |выданьне = |месца = [[Сафія|София]] |выдавецтва = Болгарской академии наук |год = 1985 |том = |старонкі = 26—30 |старонак = 360 |сэрыя = |isbn = 659833265|наклад = }}
** {{Артыкул| аўтар = Живов В. М.| загаловак = Проблемы формирования русской редакции церковнославянского языка на начальном этапе (По поводу книги И. Тота «Русская редакция древнеболгарского языка в конце XI — начале XII вв.»)| спасылка  = https://vja.ruslang.ru/ru/archive/1987-1/46-65| мова  = | выданьне  = Вопросы языкознания | тып = часопіс | год  = 1987 | том   = | нумар  = 1| старонкі  = 46—65 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
{{слупок-канец}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* {{Спасылка | аўтар = [[Алесь Суша|Аляксандар Суша]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 30 верасьня 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=4Sdq3iitkeg | копія = | дата копіі = | загаловак = № 2. Тураўскае Евангелле. 10 аркушаў са скрынкі з-пад вуголля | фармат = | назва праекту = Сакрэты кніжных рарытэтаў | выдавец = [[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }} 
{{слупок-2}} 
* {{Спасылка | аўтар = [[Алесь Суша|Аляксандар Суша]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 14 кастрычніка 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=Xs1Jjauau48 | копія = | дата копіі = | загаловак = № 3. Тураўскае Евангелле - самая старажытная кніга на землях Беларусі?! | фармат = | назва праекту = Сакрэты кніжных рарытэтаў | выдавец = [[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }}
{{слупок-канец}}

{{Беларускія рукапісы}}

[[Катэгорыя:Старабеларуская літаратура]]
[[Катэгорыя:Творы беларускай літаратуры]]
[[Катэгорыя:Гісторыя Турава]]</text>
      <sha1>ck71fqdwhbwvyvhjuqa9m05bwcbugin</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Копэр (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>116792</id>
    <revision>
      <id>2676867</id>
      <parentid>2579668</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T17:47:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/FC_Koper?oldid=1359823025</comment>
      <origin>2676867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6043" sha1="b0ikj4gr1x7o3kq8orpn1yz7is8xbn2" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Копэр
|Лягатып          = FC-Koper Capodistria.png
|Горад            = [[Копэр]], [[Славенія]]
|Стадыён          = [[Баніфіка]]
|Умяшчальнасьць   = 4047
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Славеніі|КопэрЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Славеніі|КопэрСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Славеніі|Копэр}}
|Сайт             = http://www.fckoper.si/
|Прыналежнасьць   = Славенскія
}}
«'''Копэр'''» ({{мова-sl|Koper}}) — славенскі футбольны клюб з гораду [[Копэр]]у. Заснаваны ў 1920 годзе. [[Чэмпіянат Славеніі па футболе|Чэмпіён Славеніі]] (2010), чатырохразовы ўладальнік [[Кубак Славеніі па футболе|Кубка Славеніі]] (2006, 2007, 2015, 2022) і двухразовы ўладальнік [[Супэркубак Славеніі па футболе|Супэркубка Славеніі]] (2010, 2015).

== Гісторыя ==
Клюб быў утвораны ў 1920 годзе пад назвай «Кападыстрыяна»&lt;ref name=&quot;history1&quot; &gt;{{спасылка|спасылка=http://www.fckoper.si/klub/zgodovina/|загаловак=Zgodovina|выдавецтва=FC Koper}}&lt;/ref&gt;. Каманда тады складалася з студэнтаў, рабочых і рыбакоў. У сярэдзіне 1930-х гадоў назва клюбу была зьмененая «Лібэртас»&lt;ref name=&quot;history1&quot; /&gt;.

Па [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]] клюб стаў часткай большай спартовай асацыяцыі і быў перайменаваны ў «Аўрора»&lt;ref name=&quot;history1&quot; /&gt;. Да 1948 году ў раёне [[Копэр]]у дзеялі пяць клюбаў, сярод якіх былі «Аўрора», «Мэдуза», «Партызан», «Эдыліт» і «Адрыя»&lt;ref name=&quot;history1&quot; /&gt;. У 1955 годзе «Аўрора» і «Мэдуза» аб’ядналіся, утварыўшы «Копэр»&lt;ref name=&quot;history1&quot; /&gt;. Клюб выступаў пад гэтай назвай у розных югаслаўскіх лігах да 1991 году і быў адным з найбольш пасьпяховых славенскіх клюбаў. Па абвяшчэньні незалежнасьці Славеніі «Копэр» пачаў спаборнічаць у славенскай [[Першая ліга чэмпіянату Славеніі па футболе|Першай лізе]]. На пачатку 1990-х гадоў клюб дасягаў пасярэдніх вынікаў. Да канца 1990-х гадоў каманда ажно двойчы паніжалася ў другі дывізіён, а сам клюб зьведаў сур’ёзныя фінансавыя праблемы. З надыходам новага тысячагодзьдзя «Копэр» стабільна займаў месцы ў верхняй палове табліцы. У 2002 годзе клюб браў удзел у Кубку Інтэртота УЭФА 2002 году, які стаў першым міжнародным турнірам каманды. Затым рушылі два гады пасярэдніх вынікаў і значных фінансавых цяжкасьцяў, часткова таму, што былы ўладальнік [[Георг Субан]] пакінуў клюбу вялікія даўгі і забраў палову каманды, перайшоўшы ў іншы клюб.

Заўзятары ўзялі кантроль над клюбам і спрабавалі палепшыць ягоны фінансавы стан, каб уратаваць ад банкруцтва, як гэта адбылося з трыма іншымі буйнымі славенскімі клюбамі. У сэзоне 2005—2006 гадоў [[Младэн Руданя]] вярнуўся ў клюб і прывёў з сабой сэрбска-амэрыканскага бізнэсоўца [[Мілан Мандарыч|Мілана Мандарыча]], які закрыў усе пазыкі. Пасьля першай паловы сэзону, да прыходу новага патрона, «Копэр» змагаўся за выжываньне, але ў другой частцы сэзону, з новым трэнэрам [[Мілівой Брачун|Мілівоем Брачунам]], клюб распачаў сэрыю без паразаў, якая дазволіла яму заняць трэці радок у лізе, а таксама ўпершыню здабыць [[Кубак Славеніі па футболе|Кубак Славеніі]]. Гэта таксама дало камандзе права ўдзельнічаць у кваліфікацыйных раўндах Кубка УЭФА ў сэзоне 2006—2007 гадоў. Наступныя сэзоны былі больш складанымі, і ў 2009 годзе клюб ледзь пазьбег паніжэньня. У сэзоне 2009—2010 гадоў каманда была ўзмоцненая і пад кіраўніцтвам вэтэрана [[Міран Паўлін|Мірана Паўліна]] ўпершыню выйграла чэмпіянат Славеніі.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fckoper.si/ Афіцыйны сайт]

{{Першая ліга чэмпіянату Славеніі па футболе}}

[[Катэгорыя:Копэр]]</text>
      <sha1>b0ikj4gr1x7o3kq8orpn1yz7is8xbn2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сыгма Оламаўц</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119935</id>
    <revision>
      <id>2676885</id>
      <parentid>2615470</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>дапаўненьне</comment>
      <origin>2676885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7231" sha1="f0fq9lvs3gvquruu6ra6hvp0r5f8sd8" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Сыгма Оламаўц
|Лягатып          = SK Sigma Olomouc.png
|ПоўнаяНазва      = SK Sigma Olomouc a.s.
|Заснаваны        = 1919
|Горад            = [[Оламаўц]], [[Чэхія]]
|Стадыён          = [[Андраў]]
|Умяшчальнасьць   = 12566
|Прэзыдэнт        = 
|Трэнэр           = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|СыгмаОламаЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|СыгмаОламаСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|СыгмаОлама}}
|Прыналежнасьць   = Чэскія

| pattern_la1=_shoulder_stripes_white_stripes_half
| pattern_b1=_shoulder_stripes_white_stripes
| pattern_ra1=_shoulder_stripes_white_stripes_half
| pattern_sh1=_adidaswhite
|leftarm1=054AA7|body1=054AA7|rightarm1=054AA7|shorts1=054AA7|socks1=054AA7
|pattern_la2=_shoulder_stripes_white_stripes_half|pattern_b2=_shoulder_stripes_white_stripes|pattern_ra2=_shoulder_stripes_white_stripes_half
|pattern_sh2=_adidaswhite
|leftarm2=FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=FF0000|socks2=FF0000
}}
«'''Сы́гма'''» ({{мова-cs|Sigma}}) — чэскі футбольны клюб з гораду [[Оламаўц]]у. Заснаваны ў 1919 годзе. Уладальнік [[Кубак Чэхіі па футболе|Кубка Чэхіі]] (2012, 2025). Клюб выступаў у [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першай лізе]] цягам 30 гадоў запар з 1984 па 2014 гады.

== Гісторыя ==
Футбол у [[Оламаўц]]ы зьявіўся на пачатку XX стагодзьдзя. У 1923 годзе быў створаны спартовы клюб «Оламаўц», а таксама у горадзе быў заснаваны і нямецкі клюб «Ольмюц». Сёньняшні клюб «Сыгма» бярэ свой пачатак з каманды «Гэйчын» з прадмесьця Оламаўцы. Фундатарам клюбу, які паўстаў у 1919 годзе, быў шаснаццацігадовы юнак Карэл Тацічак, які пазьней стаў ягоным першым старшынём&lt;ref&gt;Růžička, Adolf (2004). «SK Sigma Olomouc». Brno: Computer Press. — С. 16. — ISBN 80-251-0201-7.&lt;/ref&gt;. Разьвіцьцё клюбу ішло даволі пасярэдна, то бок на працягу 50 гадоў каманда гуляла ў найніжэйшых дывізіёнах, а ўсе дасягненні адразу ж мяняліся на новыя няўдачы. Пераломным стаў 1977 год, калі каманда прабілася ў першую чэскую рэгіянальную лігу. У складзе каманды гулялі такія гульцы, як то [[Уласьціміл Палічка|Ўласьціміл Палічка]], [[Уласьціміл Пэтржэла]], [[Іва Кнофлічак]], [[Іржы Віт]] ды браты Фіяля. З гэтымі імёнамі і зьвязаны першыя посьпехі клюбу — у 1982 годзе пад кіраўніцтвам трэнэра [[Уласьціміл Зэман|Ўласьціміла Зэмана]] «Сыгма» прасунулася ў Першую лігу, але надоўга замацавацца клюб ня здолеў. Але ўжо праз год таленавіты трэнэр [[Карэл Брукнэр]], які яшчэ толькі пачынаў свой трэнэрскі шлях, вярнуў каманду ў элітны дывізіён.

Пасьля другога выхаду ў Першую лігу «Сыгма» трывала замацавалася сярод чэскай футбольнай эліты з сэзону 1984—1985 гадоў, дзе бесьперапынна заставалася цягам трыццаці гадоў. З ростам досьведу прыйшлі і першыя посьпехі. 17 верасьня 1986 году на сваім хатнім стадыёне «Сыгма» згуляла свой першы афіцыйны міжнародны матч. Тая сустрэча ў рамках [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА]] супраць швэдзкага «[[Гётэборг (футбольны клюб)|Гётэборгу]]» скончылася ўнічыю зь лікам 1:1. Два сэзоны запар з 1990 па 1992 гады оламаўцы двойчы бралі бронзавыя мэдалі. У сэзоне [[Кубак УЭФА 1991—1992 гадоў|Кубка УЭФА 1991—1992 гадоў]] чэхі дасягнулі свайго найвялікшага міжнароднага посьпеху, калі яны прабіліся ў чвэрцьфінал, абгуляўшы паводле чаргі «[[Бангор Сіці]]», расейскае «[[Тарпэда Масква|Тарпэда]]» і «[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]]». У далейшым чэхі саступілі мадрыдзкаму «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» зь лікам 1:1 і 0:1. У сэзоне 1995—1996 гадоў, які ўжо ладзіўся сярод толькі клюбаў Чэхіі праз падзел Чэхаславаччыны, «Сыгма» спынілася на другім радку, саступіўшы сталічнай «[[Славія Прага|Славіі]]» дзевяць пунктаў. У сэзонах 1997—1998 і 2000—2001 гадоў клюб зноў фінішаваў на трэцім радку. У 2000 годзе «Сыгма» трапіла ў фінал [[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубка Інтэртота]], але саступіла італьянскаму «[[Удынэзэ Ўдынэ|Ўдынэзэ]]» ў двухматчавым паядынку. «Сыгма» таксама брала ўдзел у эўрапейскіх кубках у сэзоне 2009—2010 гадоў, калі пад кіраўніцтвам трэнэра [[Здэнек Псотка|Здэнка Псоткі]] пракрочыла праз другі і трэці кваліфікацыйныя раўнды ў плэй-оф, але была выбітая ангельскім «[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртанам]]». Сярод выпускнікоў клюбу таго чаго былі такія вядомыя гульцы, як то [[Радаслаў Латал]], [[Томаш Уйфалушы]] ды [[Марэк Гайнц]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.sigmafotbal.cz/ Афіцыйны сайт]

{{Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе}}

[[Катэгорыя:Оламаўц]]</text>
      <sha1>f0fq9lvs3gvquruu6ra6hvp0r5f8sd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Оргус (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129702</id>
    <revision>
      <id>2676868</id>
      <parentid>2669640</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T17:56:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Aarhus_Gymnastikforening?oldid=1359094367</comment>
      <origin>2676868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9885" sha1="amnuqewrwbcb1mlilhmtc0y5fu63kd9" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Оргус
|Лягатып          = AGF Aarhus.svg
|ПоўнаяНазва      = Aarhus Gymnastikforening
|Заснаваны        = 1880
|Горад            = [[Оргус]], [[Данія]]
|Стадыён          = [[Оргус (стадыён)|Оргус]]
|Умяшчальнасьць   = 20 032
|Прэзыдэнт        = 
|Трэнэр           = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Даніі|ОргусЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Даніі|ОргусСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Даніі|Оргус}}
|Прыналежнасьць   = Дацкія
}}
«'''Оргус'''» ({{мова-da|Aarhus}}) — дацкі футбольны клюб з гораду [[Оргус]]у. Заснаваны ў 1880 годзе. Шасьціразовы [[Чэмпіянат Даніі па футболе|чэмпіён Даніі]], дзевяціразовы ўладальнік [[Кубак Даніі па футболе|Кубка Даніі]]. Заснаваны ў 1880 годзе, што робіць яго адным з найстарэйшых клюбаў у краіне. Яшчэ ў XIX стагодзьдзі клюб спэцыялізаваўся на гімнастыцы і фэхтаваньні. Зрэшты, «Оргус» найбольш вядомы дзякуючы сваёй футбольнай камандзе, якая была створаная ў 1902 годзе.

== Гісторыя ==
«Оргус» згуляў свой першы футбольны матч супраць клюбу «Алімпія» з таго ж гораду ў лістападзе 1902 году, зазнаўшы паразу зь лікам 5:2. Праз шэсьць гадоў клюб стаў пераможцам чэмпіянату Ютляндыі, перамогшы ў фінале «[[Рынгкёбінг (футбольны клюб)|Рынгкёбінг]]» зь лікам 3:2. Агулам «Оргус» сем разоў стаў чэмпіёнам Ютляндыі і тройчы дасягаў фіналу айчыннага першынства да таго, як у 1927 годзе стаў удзельнікам новастворанага чэмпіянату Даніі.

[[Файл:AGF team 1960.jpg|значак|зьлева|Каманда «Оргусу» 1960 году.]]
У 1920 годзе «Оргус» пачаў ладзіць свае хатнія матчы на новым [[Оргус (стадыён)|стадыёне Оргусу]], дзе клюб выступае і цяпер. Цягам трох сэзонаў запар з 1949 па 1951 гады клюб фінішаваў трэцім у найвышэйшым дывізіёне. Пасьля таго як сэзон 1952—1953 гадоў каманда была вымушаная згуляць у другім дывізіёне, «Оргус» ня толькі вярнуўся ў эліту, але ў наступныя 12 сэзонаў чатыры разы рабіўся чэмпіёнам краіны і ўзяў пяць Кубкаў Даніі&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Petersen, Hans|спасылка=https://stiften.dk/artikel/ungarsk-magi-p%C3%A5-fodboldbanen-2008-5-14|загаловак=Ungarsk magi på fodboldbanen|выдавец=Århus Stiftstidende|дата публікацыі=14.05.2008|копія=https://web.archive.org/web/20210518043255/https://stiften.dk/artikel/ungarsk-magi-p%C3%A5-fodboldbanen-2008-5-14|дата копіі=18.05.2021}}&lt;/ref&gt;. «Оргус» узяў удзел у першым розыгрышы [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў]], дзе зазнаў паразу ад францускага клюбу «[[Рэймс (футбольны клюб)|Рэймс]]» паводле сумы двух матчаў 4:2. У 1961 годзе «Оргус» дасягнуў чвэрцьфіналу ў тым жа эўрапейскім турніры, дзе быў выбіты партугальскай «[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфікай]]»&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.agffodbold.dk/news.asp?id=8550|загаловак=Verdens bedste kom forbi|выдавецтва=Aarhus Gymnastikforening}}&lt;/ref&gt;. Да канца дзесяцігодзьдзя каманда выбыла ў другі дывізіён, вярнуўшыся ў найвышэйшы дывізіён у 1976 годзе. Ад таго чаго пачалася эра 30 бесьперапынных гадоў у найвышэйшым дывізіёне&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.tipsbladet.dk/nyhed/generelle/agf-er-rykket-ned|загаловак=AGF er rykket ned|выдавец=Tipsbladet|дата публікацыі=29.04.2006|копія=https://web.archive.org/web/20221002143351/https://www.tipsbladet.dk/nyhed/generelle/agf-er-rykket-ned|дата копіі=02.10.2022}}&lt;/ref&gt;.

Укараненьне прафэсійнага футболу ў Даніі істотна паўплывала на посьпехі «Оргусу», які клюб меў з канца 1970-х да 1998 году. З былой зоркай мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» [[Гэнінг Енсэн|Гэнінгам Енсэнем]] у складзе ён быў блізкі да перамогі ў чэмпіянаце Даніі 1982 году&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Petersen, Hans|спасылка=https://hsfo.dk/artikel/hvis-du-ikke-ved-hvem-jeg-er-s%C3%A5-kig-p%C3%A5-dine-st%C3%B8vler|загаловак=Hvis du ikke ved, hvem jeg er, så kig på dine støvler|выдавец=Horsens Folkeblad|дата публікацыі=05.12.2017|копія=https://web.archive.org/web/20221003144226/https://hsfo.dk/artikel/hvis-du-ikke-ved-hvem-jeg-er-s%C3%A5-kig-p%C3%A5-dine-st%C3%B8vler|дата копіі=03.10.2022}}&lt;/ref&gt;. У 1984 годзе «Оргус» зноў быў блізкі да чэмпіёнства, але саступіў адзін пункт супернікам з «[[Вайле (футбольны клюб)|Вайле]]»&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Juul, Ole|спасылка=https://jyllands-posten.dk/debat/breve/article6793122.ece|загаловак=AGF og den lange fortælling|выдавец=Jyllands-Posten|дата публікацыі=11.06.2014|копія=https://web.archive.org/web/20221003151456/https://jyllands-posten.dk/debat/breve/article6793122.ece|дата копіі=03.10.2022}}&lt;/ref&gt;. Нарэшце ў 1986 годзе оргускі клюб усё ж такі стаў чэмпіёнам краіны. [[Флемінг Поўльсэн]], [[Ян Бартрам]] і [[Ён Стампэ]] былі ключавымі гульцамі каманды ў тыя гады&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Engmann, Jesper|спасылка=https://jyllands-posten.dk/premium/indblik/Sport/article6240219.ece|загаловак=Artikelserie om AGF: Mestrene fra '86|выдавец=Jyllands-Posten|дата публікацыі=26.10.2013|копія=https://web.archive.org/web/20190507165728/https://jyllands-posten.dk/premium/indblik/Sport/article6240219.ece|дата копіі=07.05.2019}}&lt;/ref&gt;. У 1987, 1988 і 1992 гадах «Оргус» таксама здабываў [[Кубак Даніі па футболе|Кубак Даніі]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.agf-statistik.dk/index.php?side=agf|загаловак=Fakta om AGF|выдавецтва=AGF Statistik|копія=https://web.archive.org/web/20211204004928/http://agf-statistik.dk/index.php?side=agf|дата копіі=04.12.2021}}&lt;/ref&gt;. У 1996 годзе, з такімі гульцамі, як то [[Стыг Тэфтынг]] і [[Говард Флё]], «Оргус» зноў быў блізкі да перамогі ў чэмпіянаце, але мажлівы тытул быў выхаплены з каманды ў драматычным стылі адным з апошніх тураў, калі брамнік супернікаў [[Могенс Крог]] падключыўся да атакі і галавою загнуў гол, які зрабіў лік 3:3&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Otte, Mads|спасылка=https://www.tv2ostjylland.dk/fodbold-med-horup/husker-du-keepermal-knuste-agfs-dm-dromme-i-1996|загаловак=Husker du: Keepermål knuste AGFs DM-drømme i 1996|выдавец=TV2 ØSTJYLLAND|дата публікацыі=12.05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211209190319/https://www.tv2ostjylland.dk/fodbold-med-horup/husker-du-keepermal-knuste-agfs-dm-dromme-i-1996|дата копіі=09.12.2021}}&lt;/ref&gt;. У тым сэзон каманда ўзяла Кубак Даніі, перамогшы ў фінале «[[Брэнбю Капэнгаген|Брэнбю]]»&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Henningsen, Anne-Sofie Sadolin|спасылка=https://www.berlingske.dk/sport/husker-du-sidste-gang-agf-vandt-pokalfinalen|загаловак=Husker du sidste gang AGF vandt Pokalfinalen?|выдавец=Berlingske.dk|дата публікацыі=02.05.2016|копія=https://web.archive.org/web/20211202065341/https://www.berlingske.dk/sport/husker-du-sidste-gang-agf-vandt-pokalfinalen|дата копіі=02.12.2021}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20080913021948/http://www.agffodbold.dk/docs/indhold/default.asp?id=42 Афіцыйны сайт]

{{Супэрліга чэмпіянату Даніі па футболе}}

[[Катэгорыя:Оргус]]</text>
      <sha1>amnuqewrwbcb1mlilhmtc0y5fu63kd9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Градэц Кралавэ (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132987</id>
    <revision>
      <id>2676887</id>
      <parentid>2576240</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:20:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/FC_Hradec_Králové?oldid=1360895513</comment>
      <origin>2676887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6631" sha1="fhn8470tsew0h5gqjgtu90xui0z5low" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Градэц Кралавэ
|Лягатып          = FC Hradec Kralove.png
|ПоўнаяНазва      = FC Hradec Králové
|Заснаваны        = 1905
|Горад            = [[Градэц Кралавэ]], [[Чэхія]]
|Стадыён          = [[Малшовіцка-арэна]]
|Умяшчальнасьць   = 9300
|Прэзыдэнт        = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ГрадэцКралЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ГрадэцКралСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ГрадэцКрал}}
|Прыналежнасьць   = Чэскія

| pattern_la1=|pattern_b1=_blackshoulders|pattern_ra1=|
  leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FFFFFF|socks1=FFFFFF|
  pattern_la2=|pattern_b2=_redshoulders|pattern_ra2=|
  leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=000000|socks2=000000|
}}
«'''Гра́дэц Кра́лавэ'''» ({{мова-cs|Hradec Králové}}) — чэскі футбольны клюб з гораду [[Градэц Кралавэ]]. Заснаваны ў 1905 годзе. [[Чэмпіянат Чэхаславаччыны па футболе|Чэмпіён Чэхаславаччыны]] (1960), уладальнік [[Кубак Чэхіі па футболе|Кубка Чэхіі]] (1995).

== Гісторыя ==
«Градэц Кралавэ» ўпершыню згуляў у чэхаславацкай [[Першая ліга чэмпіянату Чэхаславаччыны па футболе|Першай лізе]] ў 1956 годзе. Пасьля двух сэзонаў у эліце клюб страціў месца ў лізе, але вярнуліся туды назад на [[Чэмпіянат Чэхаславаччыны па футболе 1959—1960 гадоў|сэзон 1959—1960 гадоў]], здабыўшы адразу перамогу ў чэхаславацкім першынстве&lt;ref&gt;Jeřábek, Luboš (2007). «Český a československý fotbal — lexikon osobností a klubů». Prague, Czech Republic: Grada Publishing. — С. 67. — ISBN 978-80-247-1656-5.&lt;/ref&gt;. Тады каманда мела назву «Спартак». Дзякуючы перамогі каманда атрымала права на выступы ў [[Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў 1960—1961 гадоў|Кубку эўрапейскіх чэмпіёнаў 1960—1961 гадоў]], дзе прасунуўся да чвэрцьфіналу, саступіўшы «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёне]]» паводле двух матчаў.

У 1963 годзе каманда страціла месца ў першым дывізінёне. За чэхаславацкі час клюб яшчэ чатыры разы вяртаўся ў Першую лігу, але кожны з такіх пэрыядаў доўжыўся толькі адзін або два сэзоны. Апошняе павышэньне ў чэхаславацкі найвышэйшы дывізіён адбылося ў 1990 годзе. Затым «Градэц Кралавэ» выступаў у навастворанай чэскай [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Першай лізе]] ад моманту ейнага заснаваньня ў 1993 годзе да паніжэньня паводле вынікаў [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 1999—2000 гадоў|сэзону 1999—2000 гадоў]]. Найлепшым вынікам за гэты час было 8-е месца, якое клюб дасягнуў у [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 1998—1999 гадоў|сэзоне 1998—1999 гадоў]]. Зрэшты, лепшыя вынікі чакалі каманду ў [[Кубак Чэхіі па футболе|Кубку Чэхіі]], бо ў 1995 годзе «Градэц Кралавэ» стаў пераможцам гэтага турніру. Гэтае дасягненьне дазволіла клюбу кваліфікавацца ў [[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА]], дзе чэхі былі выбітыя ў 1/8 фіналу ў супрацьстаяньні з расейскім «[[Дынама Масква (футбольны клюб)|Дынама]]». Клюб вярнуўся ў найвышэйшы чэскі дывізіён у 2001 годзе, стаўшы пераможцам [[Другая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Другой лігі]] зь першай спробы і забясьпечыўшы павышэньне за чатыры туры да фінішу&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=http://fotbal.idnes.cz/fotbaliste-hradce-kralove-jsou-prvoligovi-f2i-/fot_dsouteze.aspx?c=A010511_213453_fot_dsouteze_rou|загаловак=Fotbalisté Hradce Králové jsou prvoligoví|выдавец=idnes.cz|дата публікацыі=13.05.2001}}&lt;/ref&gt;. Аднак ужо праз два сэзоны клюб зноў фінішаваў у зоне паніжэньня і вярнуўся на другі ўзровень. На гэты раз спатрэбілася сем сэзонаў, каб клюб зноў атрымаў павышэньне&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=http://fotbal.idnes.cz/hradec-se-po-sedmi-letech-vraci-mezi-elitu-usti-na-postup-musi-jeste-pockat-1t5-/fot_dsouteze.aspx?c=A100521_214355_fot_dsouteze_ald|загаловак=Hradec se po sedmi letech vrací mezi elitu, Ústí na postup musí ještě počkat|выдавец=idnes.cz|дата публікацыі=21.05.2010}}&lt;/ref&gt;. У [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2010—2011 гадоў|сэзоне 2010—2011 гадоў]] «Градэц Кралавэ» паўтарыў свой найлепшы вынік у Першай лізе, скончыўшы розыгрыш на 8-м радку.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fchk.cz/ Афіцыйны сайт]

{{Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе}}

[[Катэгорыя:Градэц Кралавэ]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1905 годзе]]</text>
      <sha1>fhn8470tsew0h5gqjgtu90xui0z5low</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вічэнца (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134146</id>
    <revision>
      <id>2676853</id>
      <parentid>2322675</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:55:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1357" sha1="c98dqoedbesh7w9onjpp0tbf8aqjhol" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Вічэнца
|Лягатып          = L.R. Vicenza Virtus.png
|ПоўнаяНазва      = Vicenza Calcio SpA
|Заснаваны        = 9 сакавіка 1902
|Горад            = [[Вічэнца]], [[Італія]]
|Стадыён          = [[Рамэо Мэнці (стадыён)|Рамэо Мэнці]]
|Умяшчальнасьць   = 17 163
|Прэзыдэнт        = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ВічэнцаЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ПапярэдніСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Вічэнца}}
|Прыналежнасьць   = Італьянскія
}}
«'''Вічэнца'''» ({{мова-it|Vicenza}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Вічэнца|Вічэнцы]]. Заснаваны ў 1902 годзе. Уладальнік [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] (1997).

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.lrvicenza.net/ Афіцыйны сайт]

{{Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе}}

[[Катэгорыя:Вічэнца]]</text>
      <sha1>c98dqoedbesh7w9onjpp0tbf8aqjhol</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Буквар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134518</id>
    <revision>
      <id>2676894</id>
      <parentid>2676755</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T21:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SergeiSEE</username>
        <id>38150</id>
      </contributor>
      <comment>дапаўненьне Вонкавыя спасылкі</comment>
      <origin>2676894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10640" sha1="8niywvoswjg1exfi5615n6pr0fp2igg" xml:space="preserve">{{Ня блытаць|Альфабэт|азбукай у першасным значэньні}}
[[Файл:Křesťanský slabikář z roku 1784.gif|міні|Хрысьціянская складовая азбука на [[Чэская мова|чэскай мове]]]]
'''Буква́р''' (а́збука, леманта́р) — [[Навучальны дапаможнік|дапаможнік]] для [[Навучаньне|навучаньня]] [[Пісьменнасьць|пісьменнасьці]]. Буквар дапамагае засвоіць друкаваныя і рукапісныя [[літары]] і іхнія [[гук]]авыя значэньні, навучыцца чытаць разам найпрасьцейшыя [[склад]]ы і [[Слова|словы]] і правільна разумець чытанае, умець чытаць і разумець [[тэкст]]ы, пісаць простыя словы і [[сказ]]ы.

== Назва ==
Назва «буквар» упершыню зьявілася ў выданьні Сьвятадухавага брацтва 1618 року ([[Еўе]]); у 1631 гэты зачын падтрымаў [[Сьпірыдон Собаль]]. Ад гэтае пары букваром сталі называць кнігі для навучаньня пісьменнасьці ня толькі ў [[Беларуская мова|беларускай]], але і ў іншых славянскіх мовах: [[расейская мова|расейскай]], [[Украінская мова|украінскай]], [[Баўгарская мова|баўгарскай]], [[Сэрбскахарвацкая мова|сэрба-харвацкай]]&lt;ref name=&quot;časopis&quot;&gt;{{Артыкул|аўтар = Сяргей Чыгрын.|загаловак = Анатоль Клышка: «Я ўзяўся за напісаньне беларускага буквара і… перамог»|арыгінал = |спасылка = http://czasopis.pl/czasopis/2012-11/art-7|аўтар выданьня = |выданьне = [[Czasopis]]|тып = |месца = |выдавецтва = |год = лістапад 2012|выпуск = |том = |нумар = 11/12|старонкі = |isbn = }}&lt;/ref&gt;.

Пазьней на Беларусі стаў таксама выкарыстоўвацца тэрмін «лемантар» (ад {{Мова-la|elementarius|скарочана}} — пачатковы)&lt;ref name=&quot;časopis&quot; /&gt;.

== Мінуўшчына ==
[[Файл:Prinsarnas Blomsteralfabet.jpg|значак|Швэдзкі [[альфабэт]] {{Не перакладзена|Атылія Адэльборг|Атыліі Адэльборг|sv|Ottilia Adelborg}}]]
Першы друкаваны буквар на беларускіх землях пад назваю «Наука ку читаню и розуменю писма словенскаго» быў выдадзены ў 1596 [[Ляўрэнці Зізані|Ляўрэнціем Зізаніем]] у [[Вільня|віленскай]] [[Друкарня Мамонічаў|друкарні Мамонічаў]]. Аднак фактычна кнігі, па якіх навучаліся грамаце, выдаваліся і раней. Да зьяўленьня першага падручніка людзі вучыліся чытаць і пісаць па кнігах [[Сьвятое Пісаньне|Сьвятога Пісаньня]] — «[[Псалтыр]]ы» ды «[[Часаслоў|Часаслове]]». Так, Францішак Скарына ў сваім перакладзе «Псалтыры» побач з тытульнымі літарамі на пачатку разьдзелаў зьмяшчаў малюнкі прадметаў, якія пачыналіся з гэтай літары — спосаб, які выкарыстоўваецца і ў сучасных букварох.

У 1618 року ў друкарні Сьвятадухавага брацтва ў [[Еўе|Еўі]] была выдадзеная кніга пад назваю «Букварь языка славенска», у працы над якой удзельнічаў [[Мялеці Сматрыцкі]]. У 1631 року [[Сьпірыдон Собаль]] выдаў уласны «Букваръ сиречъ, начало ученіа детем начинающим чтенію извыкати». Увогуле ў пэрыяд паміж 1590 і 1653 рокамі на тэрыторыі сучаснай Беларусі выйшлі 16 элемэнтарных падручнікаў, што складала болей за палову ўсіх выданьняў на ўсходнеславянскіх землях&lt;ref name=&quot;časopis&quot; /&gt;.

У 1679 року [[Сімяон Полацкі]] выдаў ва ўласнай друкарні ў [[Масква|Маскве]] «[[Буквар Сімяона Полацкага|Букварь языка славенска]]», па якім вучыў царскіх дзяцей [[Пётар I|Пятра]] і [[Соф’я Аляксееўна|Соф’ю]] Аляксеевічаў.

XX стагодзьдзе было адзначана выхадам у сьвет лемантароў і буквароў [[Цётка|Цёткі]] («[[Беларускі лемантар (Цётка)|Беларускі лемантар]]», 1906, [[Пецярбург]]), [[Карусь Каганец|Каруся Каганца]], [[Сьцяпан Некрашэвіч|Сьцяпана Некрашэвіча]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 20 сьнежня 2008|url = http://portal.nlb.by/portal/page/portal/index/detailed_news/print_detailed_news?param0=10416&amp;rubricId=895&amp;lang=be|загаловак = Шматгранны талент вучонага|фармат = |назва праекту = Навіны|выдавец = [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]|дата = 29 лістапада 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt; («Лемантар», 1922, [[Бэрлін]]&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар = Алена Маркава.|загаловак = Школьная аснова выхаваньня нацыянальнай самасьвядомасьці ў БССР|арыгінал = |спасылка = http://www.belhistory.eu/alena-markava-shkolnaya-asnova-vyhavannya-nacyyanalnaj-samasvyadomasci-%D1%9E-bssr/|аўтар выданьня = |выданьне = [[Беларускі гістарычны агляд]]|тып = |месца = |выдавецтва = |год = |выпуск = |том = 17. Сш. 1—2|нумар = |старонкі = 155—190|isbn = }}&lt;/ref&gt;), [[Надзея Сіўко|Надзеі Сіўко]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = Vlad2012.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 30 сакавіка 2012|url = http://belpismennost12.ucoz.ru/publ/borisov_2008/1-1-0-25|загаловак = дзень беларускага пісьменства 2008 г. — г. Барысаў|фармат = |назва праекту = Дзень беларускага пісьменства|выдавец = |дата = 29 лістапада 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;, [[Анатоль Клышка|Анатоля Клышкі]]. Буквар апошняга аўтара атрымаў некалькі ўзнагародаў на міжнародных, ўсесаюзных і беларускіх кніжных выставах, зазнаў 23 перавыданьні&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://lit-bel.org/by/friends/354/405.html|загаловак = Клышка Анатолькі Канстанцінавіч|фармат = |назва праекту = Біяграфія|выдавец = [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў]]|дата = 29 лістапада 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt; і зьяўляецца адзіным, па якім дагэтуль вывучаюць беларускую мову ў школах&lt;ref name=&quot;časopis&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спсылкі ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* {{Спасылка | аўтар = [[Алесь Суша|Аляксандар Суша]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 28 кастрычніка 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=xYQxADdDDoA | копія = | дата копіі = | загаловак = № 4. Буквар прыдумалі беларусы? | фармат = | назва праекту = Сакрэты кніжных рарытэтаў | выдавец = [[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }} 
* {{Спасылка | аўтар = [[Алесь Суша|Аляксандар Суша]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 11 лістапада 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=imOovKGf5Cg | копія = | дата копіі = | загаловак = № 5. Першы ў свеце «Буквар» | фармат = | назва праекту = Сакрэты кніжных рарытэтаў | выдавец = [[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }} 
{{слупок-2}} 
* {{Спасылка | аўтар = [[Алесь Суша|Аляксандар Суша]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 25 лістапада 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=fO61DYmf6sk | копія = | дата копіі = | загаловак = № 6. Тампліеры і беларускія рарытэты | фармат = | назва праекту = Сакрэты кніжных рарытэтаў | выдавец = [[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }}
{{слупок-канец}}

[[Катэгорыя:Падручнікі]]
[[Катэгорыя:Гісторыя адукацыі]]
[[Катэгорыя:Дзіцячыя кнігі]]</text>
      <sha1>8niywvoswjg1exfi5615n6pr0fp2igg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676896</id>
      <parentid>2676894</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T22:21:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SergeiSEE</username>
        <id>38150</id>
      </contributor>
      <comment>дапаўненьне Вонкавыя спасылкі</comment>
      <origin>2676896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11315" sha1="ma00339qmvh9icbma76i3y3iysssoze" xml:space="preserve">{{Ня блытаць|Альфабэт|азбукай у першасным значэньні}}
[[Файл:Křesťanský slabikář z roku 1784.gif|міні|Хрысьціянская складовая азбука на [[Чэская мова|чэскай мове]]]]
'''Буква́р''' (а́збука, леманта́р) — [[Навучальны дапаможнік|дапаможнік]] для [[Навучаньне|навучаньня]] [[Пісьменнасьць|пісьменнасьці]]. Буквар дапамагае засвоіць друкаваныя і рукапісныя [[літары]] і іхнія [[гук]]авыя значэньні, навучыцца чытаць разам найпрасьцейшыя [[склад]]ы і [[Слова|словы]] і правільна разумець чытанае, умець чытаць і разумець [[тэкст]]ы, пісаць простыя словы і [[сказ]]ы.

== Назва ==
Назва «буквар» упершыню зьявілася ў выданьні Сьвятадухавага брацтва 1618 року ([[Еўе]]); у 1631 гэты зачын падтрымаў [[Сьпірыдон Собаль]]. Ад гэтае пары букваром сталі называць кнігі для навучаньня пісьменнасьці ня толькі ў [[Беларуская мова|беларускай]], але і ў іншых славянскіх мовах: [[расейская мова|расейскай]], [[Украінская мова|украінскай]], [[Баўгарская мова|баўгарскай]], [[Сэрбскахарвацкая мова|сэрба-харвацкай]]&lt;ref name=&quot;časopis&quot;&gt;{{Артыкул|аўтар = Сяргей Чыгрын.|загаловак = Анатоль Клышка: «Я ўзяўся за напісаньне беларускага буквара і… перамог»|арыгінал = |спасылка = http://czasopis.pl/czasopis/2012-11/art-7|аўтар выданьня = |выданьне = [[Czasopis]]|тып = |месца = |выдавецтва = |год = лістапад 2012|выпуск = |том = |нумар = 11/12|старонкі = |isbn = }}&lt;/ref&gt;.

Пазьней на Беларусі стаў таксама выкарыстоўвацца тэрмін «лемантар» (ад {{Мова-la|elementarius|скарочана}} — пачатковы)&lt;ref name=&quot;časopis&quot; /&gt;.

== Мінуўшчына ==
[[Файл:Prinsarnas Blomsteralfabet.jpg|значак|Швэдзкі [[альфабэт]] {{Не перакладзена|Атылія Адэльборг|Атыліі Адэльборг|sv|Ottilia Adelborg}}]]
Першы друкаваны буквар на беларускіх землях пад назваю «Наука ку читаню и розуменю писма словенскаго» быў выдадзены ў 1596 [[Ляўрэнці Зізані|Ляўрэнціем Зізаніем]] у [[Вільня|віленскай]] [[Друкарня Мамонічаў|друкарні Мамонічаў]]. Аднак фактычна кнігі, па якіх навучаліся грамаце, выдаваліся і раней. Да зьяўленьня першага падручніка людзі вучыліся чытаць і пісаць па кнігах [[Сьвятое Пісаньне|Сьвятога Пісаньня]] — «[[Псалтыр]]ы» ды «[[Часаслоў|Часаслове]]». Так, Францішак Скарына ў сваім перакладзе «Псалтыры» побач з тытульнымі літарамі на пачатку разьдзелаў зьмяшчаў малюнкі прадметаў, якія пачыналіся з гэтай літары — спосаб, які выкарыстоўваецца і ў сучасных букварох.

У 1618 року ў друкарні Сьвятадухавага брацтва ў [[Еўе|Еўі]] была выдадзеная кніга пад назваю «Букварь языка славенска», у працы над якой удзельнічаў [[Мялеці Сматрыцкі]]. У 1631 року [[Сьпірыдон Собаль]] выдаў уласны «Букваръ сиречъ, начало ученіа детем начинающим чтенію извыкати». Увогуле ў пэрыяд паміж 1590 і 1653 рокамі на тэрыторыі сучаснай Беларусі выйшлі 16 элемэнтарных падручнікаў, што складала болей за палову ўсіх выданьняў на ўсходнеславянскіх землях&lt;ref name=&quot;časopis&quot; /&gt;.

У 1679 року [[Сімяон Полацкі]] выдаў ва ўласнай друкарні ў [[Масква|Маскве]] «[[Буквар Сімяона Полацкага|Букварь языка славенска]]», па якім вучыў царскіх дзяцей [[Пётар I|Пятра]] і [[Соф’я Аляксееўна|Соф’ю]] Аляксеевічаў.

XX стагодзьдзе было адзначана выхадам у сьвет лемантароў і буквароў [[Цётка|Цёткі]] («[[Беларускі лемантар (Цётка)|Беларускі лемантар]]», 1906, [[Пецярбург]]), [[Карусь Каганец|Каруся Каганца]], [[Сьцяпан Некрашэвіч|Сьцяпана Некрашэвіча]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 20 сьнежня 2008|url = http://portal.nlb.by/portal/page/portal/index/detailed_news/print_detailed_news?param0=10416&amp;rubricId=895&amp;lang=be|загаловак = Шматгранны талент вучонага|фармат = |назва праекту = Навіны|выдавец = [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]|дата = 29 лістапада 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt; («Лемантар», 1922, [[Бэрлін]]&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар = Алена Маркава.|загаловак = Школьная аснова выхаваньня нацыянальнай самасьвядомасьці ў БССР|арыгінал = |спасылка = http://www.belhistory.eu/alena-markava-shkolnaya-asnova-vyhavannya-nacyyanalnaj-samasvyadomasci-%D1%9E-bssr/|аўтар выданьня = |выданьне = [[Беларускі гістарычны агляд]]|тып = |месца = |выдавецтва = |год = |выпуск = |том = 17. Сш. 1—2|нумар = |старонкі = 155—190|isbn = }}&lt;/ref&gt;), [[Надзея Сіўко|Надзеі Сіўко]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = Vlad2012.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 30 сакавіка 2012|url = http://belpismennost12.ucoz.ru/publ/borisov_2008/1-1-0-25|загаловак = дзень беларускага пісьменства 2008 г. — г. Барысаў|фармат = |назва праекту = Дзень беларускага пісьменства|выдавец = |дата = 29 лістапада 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;, [[Анатоль Клышка|Анатоля Клышкі]]. Буквар апошняга аўтара атрымаў некалькі ўзнагародаў на міжнародных, ўсесаюзных і беларускіх кніжных выставах, зазнаў 23 перавыданьні&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://lit-bel.org/by/friends/354/405.html|загаловак = Клышка Анатолькі Канстанцінавіч|фармат = |назва праекту = Біяграфія|выдавец = [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў]]|дата = 29 лістапада 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt; і зьяўляецца адзіным, па якім дагэтуль вывучаюць беларускую мову ў школах&lt;ref name=&quot;časopis&quot; /&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спсылкі ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* {{Спасылка | аўтар = [[Алесь Суша|Аляксандар Суша]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 28 кастрычніка 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=xYQxADdDDoA | копія = | дата копіі = | загаловак = № 4. Буквар прыдумалі беларусы? | фармат = | назва праекту = Сакрэты кніжных рарытэтаў | выдавец = [[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }} 
* {{Спасылка | аўтар = [[Алесь Суша|Аляксандар Суша]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 11 лістапада 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=imOovKGf5Cg | копія = | дата копіі = | загаловак = № 5. Першы ў свеце «Буквар» | фармат = | назва праекту = Сакрэты кніжных рарытэтаў | выдавец = [[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }} 
{{слупок-2}} 
* {{Спасылка | аўтар = [[Алесь Суша|Аляксандар Суша]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 25 лістапада 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=fO61DYmf6sk | копія = | дата копіі = | загаловак = № 6. Тампліеры і беларускія рарытэты | фармат = | назва праекту = Сакрэты кніжных рарытэтаў | выдавец = [[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = [[Алесь Суша|Аляксандар Суша]] | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 9 сьнежня 2025 | url = https://www.youtube.com/watch?v=cVC77U1PnmE&amp;list=PLmYS4cZ8qzc9j8ANE5Ih2qIYkjICpHXx8&amp;index=12 | копія = | дата копіі = | загаловак = № 7 Як ствараюцца культурныя брэнды? | фармат = | назва праекту = Сакрэты кніжных рарытэтаў | выдавец = [[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }}
{{слупок-канец}}

[[Катэгорыя:Падручнікі]]
[[Катэгорыя:Гісторыя адукацыі]]
[[Катэгорыя:Дзіцячыя кнігі]]</text>
      <sha1>ma00339qmvh9icbma76i3y3iysssoze</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе</title>
    <ns>10</ns>
    <id>144911</id>
    <revision>
      <id>2676828</id>
      <parentid>2628877</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:13:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2185" sha1="irwpbcm3vi5z5th9ufu7jcxzzmz2apf" xml:space="preserve">{{Навігацыйная табліца2
|назва_шаблёну   = Сэгунда
|назва           = [[Сэгунда]] [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|чэмпіянату Гішпаніі па футболе]] ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 2026—2027 гадоў|сэзоне 2026—2027 гадоў]]
|кляса_карткі  = hlist
|сьпіс1 = 
* [[Рэал Авіеда|Авіеда]]
* [[Альбасэтэ (футбольны клюб)|Альбасэтэ]]
* [[Альмэрыя (футбольны клюб)|Альмэрыя]]
* [[Андора (футбольны клюб)|Андора]]
* [[Бургас (футбольны клюб)|Бургас]]
* [[Рэал Вальядалід|Вальядалід]]
* [[Гранада (футбольны клюб)|Гранада]]
* [[Жырона (футбольны клюб)|Жырона]]
* [[Кадыс (футбольны клюб)|Кадыс]]
* [[Кастэльён Кастэльён-дэ-ля-Пляна|Кастэльён]]
* [[Кордава (футбольны клюб)|Кордава]]
* [[Леганэс (футбольны клюб)|Леганэс]]
* [[Ляс-Пальмас (футбольны клюб)|Ляс-Пальмас]]
* [[Мальёрка Пальма|Мальёрка]]
* [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад Б]]
* [[Сабадэль (футбольны клюб)|Сабадэль]]
* [[Спортынг Хіхон|Спортынг]]
* [[Сэльта Фартуна Віга|Сэльта Фартуна]]
* [[Сэўта (футбольны клюб)|Сэўта]]
* [[Тэнэрыфэ Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ|Тэнэрыфэ]]
* [[Эйбар (футбольны клюб)|Эйбар]]
* [[Эльдэнсэ Эльда|Эльдэнсэ]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Футбольныя лігі|Гішпанія, 2]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Гішпанія]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Гішпанскі футбол]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>irwpbcm3vi5z5th9ufu7jcxzzmz2apf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе</title>
    <ns>10</ns>
    <id>145066</id>
    <revision>
      <id>2676843</id>
      <parentid>2628889</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:47:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1916" sha1="hxqwd98u3fwrpooxc0nxwr89mojw66i" xml:space="preserve">{{Навігацыйная табліца2
|назва_шаблёну   = Сэрыя Б
|назва           = [[Сэрыя Б]] [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіянату Італіі па футболе]] ў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 2026—2027 гадоў|сэзоне 2026—2027 гадоў]]
|кляса_карткі  = hlist
|сьпіс1 = 
* [[Авэліна (футбольны клюб)|Авэліна]]
* [[Арэцца (футбольны клюб)|Арэцца]]
* [[Асколі (футбольны клюб)|Асколі]]
* [[Бэнэвэнта (футбольны клюб)|Бэнэвэнта]]
* [[Віртус Энтэльля К’явары|Віртус Энтэльля]]
* [[Вічэнца (футбольны клюб)|Вічэнца]]
* [[Эляс Вэрона|Вэрона]]
* [[Зюдтыроль Бальцана|Зюдтыроль]]
* [[Карарэзэ Карара|Карарэзэ]]
* [[Катандзара (футбольны клюб)|Катандзара]]
* [[Крэманэзэ Крэмона|Крэманэзэ]]
* [[Мантова Мантуя|Мантова]]
* [[Модэна (футбольны клюб)|Модэна]]
* [[Падава Падуя|Падава]]
* [[Палерма (футбольны клюб)|Палерма]]
* [[Піза (футбольны клюб)|Піза]]
* [[Сампдорыя Генуя|Сампдорыя]]
* [[Чэзэна (футбольны клюб)|Чэзэна]]
* [[Эмпалі (футбольны клюб)|Эмпалі]]
* [[Ювэ Стабія Кастэльямарэ-дзі-Стабія|Ювэ Стабія]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Футбольныя лігі|Італія, 2]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Італьянскі футбол|2]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hxqwd98u3fwrpooxc0nxwr89mojw66i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тэнэрыфэ Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146857</id>
    <revision>
      <id>2676840</id>
      <parentid>2628884</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:29:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1425" sha1="qmhrm9rckvh83wicg8y5h7l2680a1fu" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Тэнэрыфэ
|Лягатып          = CD Tenerife.svg
|ПоўнаяНазва      = Club Deportivo Tenerife, S.A.D.
|Заснаваны        = 1912
|Горад            = [[Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ]], [[Гішпанія]]
|Стадыён          = [[Эліядора Радрыгес Лёпэс (стадыён)|Эліядора Радрыгес Лёпэс]]
|Умяшчальнасьць   = 24 000
|Прэзыдэнт        = 
|Трэнэр           = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ТэнэрыфэСаЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ПапярэдніСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ТэнэрыфэСа}}
|Сайт             = 
|Прыналежнасьць   = Гішпанскія
}}
«'''Тэнэрыфэ'''» ({{мова-es|Tenerife}}) — гішпанскі футбольны клюб з гораду [[Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ]]. Заснаваны ў 1912 годзе.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.clubdeportivotenerife.es/ Афіцыйны сайт]

{{Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе}}</text>
      <sha1>qmhrm9rckvh83wicg8y5h7l2680a1fu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зброяўка Брно</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147140</id>
    <revision>
      <id>2676879</id>
      <parentid>2404704</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T19:49:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/FC_Zbrojovka_Brno?oldid=1361066885</comment>
      <origin>2676879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7609" sha1="t6tdkytghg4yv61nox60leueyigoax2" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Зброяўка
|Лягатып          = FC Zbrojovka Brno logo.svg
|ПоўнаяНазва      = FC Zbrojovka Brno
|Заснаваны        = 1913
|Горад            = [[Брно]], [[Чэхія]]
|Стадыён          = [[Сэрбска (стадыён)|Сэрбска]]
|Умяшчальнасьць   = 12550
|Прэзыдэнт        = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ЗброяўкаБрЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ПапярэдніСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Чэхіі|ЗброяўкаБр}}
|Прыналежнасьць   = Чэскія

| pattern_la1 = _whiteshoulders
| pattern_b1  = _whiteshoulders
| pattern_ra1 = _whiteshoulders
| leftarm1    = FF0000
| body1       = FF0000
| rightarm1   = FF0000
| shorts1     = FF0000
| socks1      = FF0000
| pattern_la2 = 
| pattern_b2  = _nike_revolution_2013_black
| pattern_ra2 = 
| leftarm2    = CEFF00
| body2       = CEFF00
| rightarm2   = CEFF00
| shorts2     = CEFF00
| socks2      = CEFF00
}}
«'''Зброяўка'''» ({{мова-cs|Zbrojovka}}) — чэскі футбольны клюб з гораду [[Брно|Брна]]. Заснаваны ў 1913 годзе пад назвай «Жыдэніцы». Пазьней праз шэраг зьменаў назвы нарэшце клюб атрымаў сучасны назоў «Зброяўка» ў гонар вытворцы агняпальнай зброі. Брноўскі клюб быў [[Чэмпіянат Чэхаславаччыны па футболе|чэмпіёнам Чэхаславаччыны]] ў сэзоне 1977—1978 гадоў. Праз два гады пасьля гэтага футбалісты здабылі срэбныя мэдалі.

== Гісторыя ==
Клюб, які першапачаткова быў вядомы пад назовам «Жыдэніцы», выступаў у найвышэйшым дывізіёне чэхаславацкага футболу з 1933 году да страты месца ў галоўным дывізіёне пасьля сэзону 1946—1947 гадоў&lt;ref name=&quot;2011relegation&quot; &gt;{{навіна|аўтар=Krutil, Robin; Meitner, Zdeněk|спасылка=http://fotbal.idnes.cz/kdo-zavinil-pad-fotbaloveho-brna-chyby-kupili-vsichni-pf2-/fotbal.aspx?c=A110525_102246_fotbal_ald|загаловак=Kdo zavinil pád fotbalového Brna? Chyby kupili všichni|выдавец=idnes.cz|дата публікацыі=25.05.2011|копія=https://web.archive.org/web/20171201081334/https://fotbal.idnes.cz/kdo-zavinil-pad-fotbaloveho-brna-chyby-kupili-vsichni-pf2-/fotbal.aspx?c=A110525_102246_fotbal_ald|дата копіі=01.12.2017}}&lt;/ref&gt;. У гэты час клюб тройчы браў удзел у [[Кубак Мітропы|Кубку Мітропы]], дасягнуўшы чвэрцьфіналу ў 1935 годзе, а таксама браў удзел у турніры ў 1936 і 1938 гадах.

Між 1950 і 1962 гадамі клюб выступаў па-за найвышэйшым дывізіёнам, вярнуўшыся ў [[Першая ліга чэмпіянату Чэхаславаччыны па футболе|Чэхаславацкую першую лігу]] ў сэзоне 1962—1963 гадоў&lt;ref name=&quot;2011relegation&quot; /&gt;. Празь пяць сэзонаў клюб зноў быў паніжаны ў рангу, што адбылося ў 1967 годзе&lt;ref name=&quot;2011relegation&quot; /&gt;. У тое ж дзесяцігодзьдзе чэхі бралі ўдзел у розыгрышах Кубка кірмашоў, а ў сэзоне 1963—1964 гадоў яны дакрочылі да чвэрцьфіналу. Затым клюб чатыры гады спаборнічаў у другім дывізіёне чэхаславацкага футболу, перш чым вярнуцца на найвышэйшы ўзровень&lt;ref name=&quot;2011relegation&quot; /&gt;. У 1970-я гады клюб быў адным з наймацнейшых у краіне. У 1978 годзе брноўцы сталі пераможцамі Чэхаславацкай першай лігі, фінішаваўшы трэцім у наступным сэзоне і стаўшы другім у 1980 годзе. 1980-я гады былі менш уражлівымі для Брна, бо клюб страціў месца ў эліце ў 1983 годзе і выступаў у другім дывізіёне да 1989 году. Пасьля ўсяго двух сэзонаў у найвышэйшым дывізіёне клюб фінішаваў апошнім у 1991 годзе і зноў быў паніжаны да другога дывізіёну&lt;ref name=&quot;2011relegation&quot; /&gt;.

Паміж 1992 і 2011 гадамі брноўскі клюб выступаў у [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|найвышэйшым дывізіёне]] Чэхіі ажно 19 сэзонаў запар, што стала найдаўжэйшым такім пэрыядам у гісторыі клюбу&lt;ref name=&quot;2011relegation&quot; /&gt;. Пасьля доўгага часу ў 2011 годзе «Брно» трапіў у другі дывізіён&lt;ref name=&quot;2011relegation&quot; /&gt;. У сэзоне 2011—2012 гадоў [[Другая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе|Другой лігі]] клюб заняў толькі чацьвертае месца, не дасягнуўшы пазыцыяў, якія б давалі мажлівасьць вяртаньня ў галоўны дывізіён. Аднак праз стадыённыя патрабаваньні Першай лігі чэмпіён другога дывізіёну клюбу «[[Віягем Усьці над Лабай|Усьці над Лабай]]», а таксама трэці клюб, якія быў сокалаўскі «[[Банік Сокалаў|Банік]]», ня здолелі атрымаць ліцэнзіі на павышэньне. У выніку «Брно» вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Novák, Jaromír|спасылка=http://fotbal.idnes.cz/fotbalove-brno-se-vraci-do-prvni-ligy-dsw-/fotbal.aspx?c=A120606_094813_fotbal_mn|загаловак=Brno postupuje do první ligy, Ústí doplatilo na nevyhovující stadion|выдавец=idnes.cz|дата публікацыі=06.06.2012|копія=https://web.archive.org/web/20120609090944/http://fotbal.idnes.cz/fotbalove-brno-se-vraci-do-prvni-ligy-dsw-/fotbal.aspx?c=A120606_094813_fotbal_mn|дата копіі=09.06.2012}}&lt;/ref&gt;. У 2018 годзе клюб зноў выбыў зь Першай лігі&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.idnes.cz/fotbal/prvni-liga/zbrojovka-brno-sestup.A180519_195704_fotbal_jic|загаловак=Odchod zadním vchodem, zklamání, ticho. Na Brno naplno dolehl sestup|выдавецтва=iDnes|дата публікацыі=20.05.2018}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.fczbrno.cz/ Афіцыйны сайт]{{ref-cz}}

[[Катэгорыя:Брно]]
[[Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1913 годзе]]
[[Катэгорыя:1913 год у Чэхіі]]</text>
      <sha1>t6tdkytghg4yv61nox60leueyigoax2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эляс Вэрона</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150019</id>
    <revision>
      <id>2676850</id>
      <parentid>2658550</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:53:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12849" sha1="a46g14iuc54xrzav5jyce78uglphtmy" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Эляс Вэрона
|Лягатып          = Hellas Verona FC.svg
|ПоўнаяНазва      = Hellas Verona Football Club
|Горад            = [[Вэрона]], [[Італія]]
|Стадыён          = [[Маркантоніё Бэнтэгодзі (стадыён)|Маркантоніё Бэнтэгодзі]]
|Умяшчальнасьць   = 39 211
|Прэзыдэнт        = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЭлясВэронаЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЭлясВэронаСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ЭлясВэрона}}
|Прыналежнасьць   = Італьянскія
|pattern_b1 = _verona2122h
|body1 = 293860
|pattern_la1 = _verona2122h
|leftarm1 = 293860
|pattern_ra1 = _verona2122h
|rightarm1 = 293860
|pattern_sh1 = _verona2122h
|shorts1 = ff
|socks1 = 192052
|pattern_so1 = _verona2122h
|pattern_la2 = _verona2122a
|leftarm2 = 
|pattern_b2 = _verona2122a
|body2 = 
|pattern_ra2 = _verona2122a
|rightarm2 = 
|shorts2 = 
|pattern_so2 = _verona2122a
|pattern_sh2 = _verona2122a
|socks2 = 
|pattern_la3 = _verona2122t
|leftarm3 = f
|pattern_b3 = _verona2122t
|body3 = f
|pattern_ra3 = _verona2122t
|rightarm3 = f
|shorts3 = f
|pattern_so3 = _verona2122t
|pattern_sh3 = _verona2122t
|socks3 = f
}}
«'''Эляс Вэрона'''» ({{мова-it|Hellas Verona}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Вэрона]]. Заснаваны ў 1903 годзе. [[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]] (1985).

== Гісторыя ==
[[Файл:1957–58 Serie A - AC Verona v Juventus FC - John Charles.jpg|значак|зьлева|Матчы вэронскай дружыны супраць турынскага «Ювэнтуса» ў студзені 1958 году.]]
Клюб быў заснаваны студэнтамі мясцовага ліцэю. Імя «Эляда», як італьянцы прамаўляюць Эляс, для каманды абраў настаўнік грэцкай мовы. У 1911 годзе «Эляс» прыняў удзел у чэмпіянаце вобласьці. У 1919 годзе клюб зьмяніў назву на «Эляс Вэрона». У [[Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе|Сэрыі Б]] [[Чэмпіянат Італіі па футболе|чэмпіянату Італіі]] клюб дэбютаваў ў 1929 годзе, аб’яднаўшыся зь іншымі аматарскімі камандамі правінцыі Вэроны, як то «Бэнтэгодзі» і «Скаліджэра». Паводле вынікаў [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1956—1957 гадоў|сэзону 1956—1957 гадоў]] каманда атрымала права на выхад у [[Сэрыя А|Сэрыю А]], дзе пратрымалася толькі адзін год.

У 1968 годзе «Эляс Вэрона» вярнулася ў найвышэйшы дывізіён італьянскага першынства. У Сэрыю А каманда выйшла пад кіраўніцтвам даволі вядомага швэдзкага спэцыяліста [[Нільс Лідгальм|Нільса Лідгальма]]. [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1982—1983 гадоў|Сэзон 1982—1983 гадоў]] клюб завяршыў на рэкордным для сябе чацьвертым месцы, а ўжо праз два гады каманда адсьвяткавала перамогу ў чэмпіянаце краіны.

У 1990 годзе «Эляс Верона» пакінула элітны дывізіён. Тады ж у каманды пачаліся сур’ёзныя фінансавыя цяжкасьці, якія заміналі паказваць стабільныя вынікі. Наступныя гады клюб балянсаваў паміж Сэрыямі A, Б і C1, рэгулярна распрадаючы сваіх лідэраў. Гэтак пасьля трохгадовага знаходжаньня ў Сэрыі А вэронсксі клюб страціў месца ў найвышэйшай лізе ў 2002 годзе. У гэтым сэзоне за дружыну выступалі такія таленты, як то [[Адрыян Муту]], [[Маўра Камаранэзі]], [[Альбэрта Джылярдына]], [[Мартын Ляўрсэн]], [[Масыма Ода]] і [[Марка Касэцьці]]. Тады ачоленая трэнэрам [[Альбэрта Малезані|Альбэртам Малезані]], дружына зрабіла добры пачатак, але умацаваць посьпех не атрымалася, і ў апошнім туры «Эляс» страціў месца ў Сэрыі А.

18 траўня 2013 году каманда фінішавала на другім месцы ў Сэрыі Б, вярнуўшыся ў элітны дывізіён пасьля адзінаццацігадовай адсутнасьці&lt;ref&gt;[https://archive.today/20130630172858/http://sports.yahoo.com/news/soccer-hellas-verona-back-serie-11-years-away-174534103.html «Hellas Verona back in Serie A after 11 years away»]. Yahoo Sports.&lt;/ref&gt;. Іхняе вяртаньне ў найвышэйшы дывізіён пачалося перамогай над «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілянам]]» зь лікам 2:1. Клюб адразу займеў добры тэмп, скончыўшы першую палову сэзону з 32 пунктамі на шостым месцы. Той сэзон у выніку скончыўся для каманды пазыцыяй на дзясятым радку. У [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2015—2016 гадоў|сэзоне 2015—2016 гадоў]] «Эляс» ня мог здабыць перамогі з пачатку кампаніі ажно да 3 лютага 2016 году, калі нарэшце клюб адолеў «[[Аталянта Бэргама|Аталянту]]» зь лікам 2:1 на хатнім стадыёне&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160207033246/http://www.espnfc.com/italian-serie-a/match/432040/hellas-verona-atalanta/report «Hellas Verona claim long-awaited first Serie A win of the season»]. ESPN.&lt;/ref&gt;. У выніку таго сэзону вэронцы зноў страцілі месца ў Сэрыі А&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160428180648/http://www.espnfc.us/italian-serie-a/match/431919/hellas-verona-ac-milan/report «Hellas Verona relegated from Serie A despite late win over AC Milan»]. ESPN.&lt;/ref&gt;.

== Дасягненьні ==
* [[Чэмпіянат Італіі па футболе|Чэмпіён Італіі]]: 1985

== Склад ==
: ''Актуальны на 21 лютага 2026 году''
{{Склад}}
{{Гулец1|1|Q21055339|Бр|}}
{{Гулец1|2|Q112847001|Аб|}}
{{Гулец1|3|Q38945048|Аб|}}
{{Гулец1|4|Q19862001|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]]}}
{{Гулец1|5|Q72090874|Аб|}}
{{Гулец1|6|Q106768944|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]}}
{{Гулец1|7|Q106030853|Аб|}}
{{Гулец1|8|Q21084036|ПА|капітан}}
{{Гулец1|9|Q97448204|Нап|}}
{{Гулец1|10|Q86009905|ПА|}}
{{Гулец1|11|Q60445|ПА|}}
{{Гулец1|12|Q59660422|Аб|}}
{{Гулец1|14|Q26255080|Аб|}}
{{Гулец1|15|Q27064162|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]}}
{{Гулец1|16|Q112963287|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]]}}
{{Падзел складу}}
{{Гулец1|18|Q107362893|Нап|}}
{{Гулец1|19|Q113623396|Аб|}}
{{Гулец1|21|Q50133010|ПА|}}
{{Гулец1|24|Q56016033|ПА|}}
{{Гулец1|25|Q114213297|Нап|}}
{{Гулец1|34|Q22007381|Бр|}}
{{Гулец1|36|Q66584154|ПА|}}
{{Гулец1|37|Q63364037|Аб|}}
{{Гулец1|41|Q118396052|Нап|}}
{{Гулец1|47|Q138007203|Бр|}}
{{Гулец1|63|Q15964494|ПА|}}
{{Гулец1|70|Q135615944|Аб|}}
{{Гулец1|72|Q130545766|Нап|}}
{{Гулец1|73|Q16727312|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]}}
{{Гулец1|94|Q135615935|Бр|}}
{{Канец складу}}

== Трэнэры ==
{|
||
* Гвіда Віві (1910—1911)
* Альбэрта Маспронэ (1911—1914)
* Алясандра Баскені (1920—1921)
* А. Фрыдман (1922—1924)
* Фэрэнц Мольнар (1924—1925)
* Імрэ Шофэр (1925—1926)
* Альда Фаджуолі (1927)
* Янаш Бэкей (1928)
* Алясандра Баскені (1928—1929)
* Андраш Кутык (1929—1932)
* Рудольф Штанцэль (1932)
* Фэручча Палёта (1933)
* Янаш Бэкей (1933—1934)
* Эджыдыё К’екі (1934—1935)
* Карлё Капра (1935—1936)
* Янаш Ванічак (1936—1938)
* Джаваньні К’екі (1939)
* Шандар Пэйч (1939)
* Джаваньні К’екі (1940—1941)
* Карл Штурмэр (1941—1942)
* Гвіда Бозіё (1943—1944)
* Янаш Ванічак (1946—1947)
||
* Бруна Б’яджыні (1947—1949)
* Ласла Сэкей (1949)
* Анджэлё Пічолі (1950—1953)
* Д’юла Лелавіч (1953)
* Люіджы Фэрэра (1953—1955)
* Фэдэрыка Алазіё (1955)
* Анджэлё Пічолі (1956—1958)
* Гвіда Тавэлін і Люіджы Баніцоні (1958)
* Вінічыё Віяні (1958—1959)
* Гвіда Тавэлін (1959)
* Альда Аліўеры (1959—1960)
* Ромалё Біцота (1960—1961)
* Бруна Б’яджыні (1961—1962)
* Гвіда Тавэлін (1962)
* Карлё Факіні (1962—1963)
* Бруна Б’яджыні (1964)
* Джанкарлё Кадэ (1964—1965)
* Амэра Таньён (1965—1966)
* Нільс Лідгальм (1966—1968)
* Джанкарлё Кадэ (1968—1969)
* Рэната Люкі (1969—1970)
||
* Уга Поцан (1970—1972)
* Джанкарлё Кадэ (1972—1974)
* Люіджы Маскалаіта (1974—1975)
* Фэручча Валькарэджы (1975—1978)
* Люіджы Маскалаіта (1978)
* Джузэпэ К’япэльля (1978—1979)
* Фэрнанда Вэнэранда (1979—1980)
* Джанкарлё Кадэ (1980—1981)
* Асвальда Баньёлі (1981—1990)
* Эўджэніё Фашэцьці (1990—1992)
* Нільс Лідгальм (1992)
* Эдаарда Рэя (1992—1993)
* Бартолё Муцьці (1994—1995)
* Атыліё Пэроцьці (1995—1996)
* Люіджы Каньні (1996—1998)
* Сэрджа Мадэ (1998)
* [[Чэзарэ Прандэльлі]] (1998—2000)
* Атыліё Пэроцьці (2000—2001)
* Альбэрта Малезані (2001—2003)
* Сандра Сальвіёні (2003)
* Сэрджа Мадэ (2003—2004)
||
* Масыма Фікадэнці (2004—2006)
* [[Джан П’ера Вэнтура]] (2006—2007)
* Франка Калёмба (2007)
* [[Маўрыцыё Сары]] (2008)
* Давідэ Пэлегрыні (2008)
* Джан Марка Рэмандына (2008—2010)
* Джавані Вавасоры (2010)
* Джузэпэ Джаніні (2010)
* Андрэа Мандарліні (2010—2015)
* Люіджы Дальнэры (2015—2016)
* Фабіё Пэк’я (2016—2018)
* [[Фабіё Гроса]] (2018—2019)
* Альфрэда Альецьці (2019)
* [[Іван Юрыч]] (2019—2021)
* [[Эўсэбіё Дзі Франчэска]] (2021)
* [[Ігар Тудар]] (2021—2022)
* [[Габрыеле Чофі]] (2022)
* [[Сальвадорэ Бакецьці]] (2022)
* [[Марка Дзафароні]] (2022—2023)
* [[Марка Бароні]] (2023—2024)
* [[Паолё Дзанэцьці]] (ад 2024)
|}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.hellasverona.it/ Афіцыйны сайт]

{{Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе}}

[[Катэгорыя:Вэрона]]</text>
      <sha1>a46g14iuc54xrzav5jyce78uglphtmy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жырона (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>162651</id>
    <revision>
      <id>2676838</id>
      <parentid>2658580</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:27:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11486" sha1="7v4c0sulsinutwg2go5g8whyhdqgezh" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Жырона
|Лягатып          = Girona FC.svg
|ПоўнаяНазва      = Girona Futbol Club, S.A.D.
|Заснаваны        = 23 ліпеня 1930
|Горад            = [[Жырона]], [[Гішпанія]]
|Стадыён          = [[Мантыліві (стадыён)|Мантыліві]]
|Умяшчальнасьць   = {{Лік|14624}}
|Прэзыдэнт        = 
|Трэнэр           = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЖыронаЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ЖыронаСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Жырона}}
|Сайт             = 
|Прыналежнасьць   = Гішпанскія
}}
«'''Жыро́на'''» ({{мова-es|Girona}}) — гішпанскі футбольны клюб з гораду [[Жырона]]. Заснаваны ў 1930 годзе. «Жырона» свае хатнія матчы ладзіць на ​​стадыёне «[[Мантыліві (стадыён)|Мантыліві]]», які здольны зьмясьціць {{Лік|14624}} чалавекі. Клюб ёсьць часткай холдынгу, у які таксама ўваходзіць «[[Манчэстэр Сіці]]». У клюбнай структуры таксама маюцца моладзевыя і аматарскія жаночыя каманды. Заснаваны 23 ліпеня 1930 году, клюб толькі ў XXI стагодзьдзі ўпершыню прабіўся ў [[Ля Ліга|Ля Лігу]].

== Гісторыя ==
Цікавасьць да футболу ў горадзе зьявілася на пачатку XX стагодзьдзя. У 1920-я гады ў Жыроне існавала два клюбы, але празь фінансавыя чыньнікі яны былі ліквідаваныя.

23 ліпеня 1930 году ў кавярні Нара ў Жыроне быў утвораны новы клюб. 1 жніўня 1930 году гарадзкая рада ўхваляваля рашэньне на стварэньне спартовага клюбу, які цяпер мог выкарыстаць гарадзкі герб на сваёй эмблеме. Гэта стала магчыма дзякуючы намаганьням энтузіястаў на чале зь першым прэзыдэнтам клюбу Альбэртам дэ Кінтана дэ Леону&lt;ref&gt;[https://www.sportaragon.com/analisis-fondo-del-rival-girona-fc-sad/ «Análisis a fondo del rival: Girona FC SAD»]. SportAragon.&lt;/ref&gt;. Пасьля гэтага каманда далучылася да другога дывізіёну чэмпіянату Каталёніі. Першы афіцыйны матч быў згуляны супраць клюбу «Калёнія».

У [[чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1935—1936 гадоў|сэзоне 1935—1936 гадоў]] «Жырона» дэбютавала ў Сэгундзе. Клюб перамог у сваёй групе і ўзяў удзел у розыгрышы плэй-оф, дзе змагаўся супраць «[[Сэльта Віга|Сэльты]]», «[[Рэал Сарагоса|Сарагосы]]», «[[Арэнас Геча|Арэнасу]]», «[[Рэал Мурсія|Мурсіі]]» і «[[Хэрэс Хэрэс-дэ-ля-Франтэра|Хэрэсу]]». У гэтае групе «Жырона» не здабыла посьпехаў і не атрымала права на прасоўваньне ў [[Ля Ліга|Ля Лігу]]. Па [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайне]] клюб спаборнічаў у ніжэйшых гішпанскіх двыізіёнах. У 1968 годзе пачалося будаўніцтва клюбнага стадыёну [[Мантыліві (стадыён)|Мантыліві]]. Некаторы час «Жырона» нават апускалася на ўзровень рэгіянальных спаборніцтваў&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131204050237/http://www.gironafutbolclub.com/castella/historia.htm «Historia»]. Girona FC.&lt;/ref&gt;. 16 чэрвеня 2008 году дзякуючы перамозе пад «[[Сэўта (футбольны клюб)|Сэўтай]]» у плэй-оф, клюб дамогся вяртаньня ў Сэгунду пасьля 49-гадовай адсутнасьці&lt;ref&gt;[http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD03/PUB/2008/06/16/EMD20080616040MDP.pdf «El Girona entona el alirón»]. El Mundo Deportivo.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.esport3.cat/noticia/287753/futbol/El-Girona-aconsegueix-un-ascens-historic-a-la-Segona-Divisio-en-vencer-el-Ceuta-per-la-minima-%281-0%29 «El Girona aconsegueix un ascens històric a la Segona Divisió en vèncer el Ceuta per la mínima (1–0)»]. Esport 3.&lt;/ref&gt;.

22 ліпеня 2010 году купа мясцовых бізнэсоўцаў на чале з Рамонам Віляро, Хаакімам Баадасам і Жазэпам Сьлімам набыла 72% акцыяў клюбу, якія раней належалі былому прэзыдэнту клюбу Жазэпу Гусо і Жазэпу Рафэсу, стаўшы такім чынам новымі ўладальнікамі «Жыроны». Віляро быў абраны новым прэзыдэнтам, а трэнэр [[Рауль Агнэ]], пасьля працы ў «[[Рэкрэатыва Ўэльва|Рэкрэатыва]]», вярнуўся як галоўны трэнэр, пратрымаўшыся на гэтай пасадзе да 14 студзеня 2012 году, калі быў звольнены пасьля паразы ад «Рэкрэатыва» зь лікам 0:3&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://huelvaya.es/2012/01/14/o-todos-los-jugadores-a-la-calle-o-sobro-yo/|загаловак=Cesado por sus malos resultados deportivos|выдавецтва=Huelva Ya|дата публікацыі=14.01.2012|копія=https://web.archive.org/web/20160304071152/http://huelvaya.es/2012/01/14/o-todos-los-jugadores-a-la-calle-o-sobro-yo/|дата копіі=04.03.2016}}&lt;/ref&gt;. У 2011 годзе «Жырона» стварыла рэзэрвовую каманду, папярэдне адгадаваўшы натуральнае травяное поле ў Паляў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.mundodeportivo.com/20110525/futbol/regional/el-llagostera-entrena-en-el-campo-del-girona_54160249059.html|загаловак=El Llagostera entrena en el campo del Girona|выдавецтва=El Mundo Deportivo|дата публікацыі=25.05.2011|копія=https://web.archive.org/web/20180903045717/https://www.mundodeportivo.com/20110525/futbol/regional/el-llagostera-entrena-en-el-campo-del-girona_54160249059.html|дата копіі=03.09.2018}}&lt;/ref&gt;. 9 траўня 2013 году рада дырэктароў клюбу пад лёзунгам «Жырона таксама мая» ўхваліў павелічэньне капіталу клюбу на 300 тысяч эўра, якія будуць разьмеркаваныя акцыямі ў кошце 10 эўра, з мэтай збалянсаваць ягоную маёмасьць&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.gironafutbolclub.com/castella/news.asp?i1idnot=746&amp;lang=1|загаловак=El Girona FC también es mío|выдавецтва=Girona's official website|дата публікацыі=09.05.2013|копія=https://web.archive.org/web/20150924022333/http://www.gironafutbolclub.com/castella/news.asp?i1idnot=746&amp;lang=1|дата копіі=24.09.2015}}&lt;/ref&gt;. У апошні тур сэзону 2014—2015 гадоў «Жыроне» трэба было перамагчы «[[Люга (футбольны клюб)|Люга]]» ў хатнім матчы, каб прабіцца ў [[Ля Ліга|Ля Лігу]], але ім зашкодзіў гол гасьцей на апошняй хвіліне. «Жыроне» давялося задаволіцца месцам у плэй-оф, дзе яны выбылі ў паўфінале ў матчы супраць «[[Рэал Сарагоса|Сарагосы]]», не зважаючы на ​​перамогу ў першым матчы зь лікам 3:0. У наступным сэзоне клюб дакрочыў да фіналу плэй-оф, але саступіў «[[Асасуна Памплёна|Асасуне]]». «Жырона» нарэшце атрымала месца ў Ля Лізе пасьля сэзону 2016—2017 гадоў, заняўшы другое месца за «[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]». Такім чынам, упершыню за сваю 87-гадовую гісторыю «Жырона» прасунулася ў найвышэйшы дывізіён&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://theworldgame.sbs.com.au/article/2017/06/05/girona-promoted-la-liga-first-time-87-years|загаловак=Girona promoted to la Liga for first time in 87 years &amp;#124; : The World Game|копія=https://web.archive.org/web/20171201134250/https://theworldgame.sbs.com.au/article/2017/06/05/girona-promoted-la-liga-first-time-87-years|дата копіі=01.12.2017}}&lt;/ref&gt;.

== Склад ==
: ''Актуальны на 21 лютага 2026 году''
{{Склад}}
{{Гулец1|1|Q12399305|Бр|}}
{{Гулец1|2|Q107297831|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Атлетык Більбао|Атлетык]]}}
{{Гулец1|3|Q113628690|Нап|}}
{{Гулец1|4|Q104439000|Аб|}}
{{Гулец1|5|Q3531728|Аб|}}
{{Гулец1|6|Q19059840|ПА|}}
{{Гулец1|7|Q2608851|Нап|капітан}}
{{Гулец1|8|Q26475869|ПА|}}
{{Гулец1|9|Q38103648|Нап|}}
{{Гулец1|11|Q15081905|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]}}
{{Гулец1|12|Q120277811|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Манчэстэр Сіці|Ман. Сіці]]}}
{{Гулец1|13|Q93578|Бр|}}
{{Гулец1|14|Q116463164|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Манчэстэр Сіці|Ман. Сіці]]}}
{{Гулец1|15|Q26267167|Нап|}}
{{Падзел складу}}
{{Гулец1|16|Q83687842|Аб|}}
{{Гулец1|17|Q128912|Аб|}}
{{Гулец1|18|Q108109586|ПА|}}
{{Гулец1|19|Q106781889|Нап|}}
{{Гулец1|20|Q151838|ПА|}}
{{Гулец1|21|Q60687576|Нап|}}
{{Гулец1|22|Q160472|Бр|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]}}
{{Гулец1|23|Q60667184|ПА|}}
{{Гулец1|24|Q16235660|Аб|}}
{{Гулец1|25|Q132181636|Бр|}}
{{Гулец1|29|Q126595830|ПА|}}
{{Гулец1|—|Q6299319|Бр|}}
{{Гулец1|—|Q15917247|Нап|}}
{{Канец складу}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.gironafutbolclub.com/ Афіцыйны сайт]

{{Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе}}</text>
      <sha1>7v4c0sulsinutwg2go5g8whyhdqgezh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:FC Zbrojovka Brno.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>167480</id>
    <revision>
      <id>2676881</id>
      <parentid>1800962</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T19:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>выдаліць</comment>
      <origin>2676881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="hoacedmbx86ru5qv690z120yue1jxn1" xml:space="preserve">{{Выдаліць|Загружана новая вэрсію ў іншым фармаце}}</text>
      <sha1>hoacedmbx86ru5qv690z120yue1jxn1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мірандэс (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168045</id>
    <revision>
      <id>2676835</id>
      <parentid>2236126</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:24:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1183" sha1="a3uadgsmn1q84hpsj6krhj0j063al3y" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Мірандэс
|Лягатып          = CD Mirandés.svg
|ПоўнаяНазва      = Club Deportivo Mirandés
|Заснаваны        = 1927
|Горад            = [[Мірандэс]], [[Гішпанія]]
|Стадыён          = [[Андува (стадыён)|Андува]]
|Умяшчальнасьць   = 6000
|Прэзыдэнт        = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|МірандэсЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ПапярэдніСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Мірандэс}}
|Сайт             = 
|Прыналежнасьць   = Гішпанскія
}}
«'''Мірандэс'''» ({{мова-es|Mirandés}}) — гішпанскі футбольны клюб з гораду [[Мірандэс]]у. Заснаваны ў 1927 годзе.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.cdmirandes.com/ Афіцыйны сайт]</text>
      <sha1>a3uadgsmn1q84hpsj6krhj0j063al3y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фразынонэ (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168081</id>
    <revision>
      <id>2676848</id>
      <parentid>2562456</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4914" sha1="p3qjuljvatcan6isq9qvjnvgc5cnspc" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Фразынонэ
|Лягатып          = Frosinone Calcio.svg
|ПоўнаяНазва      = Frosinone Calcio SRL
|Заснаваны        = 1906
|Горад            = [[Фразынонэ]], [[Італія]]
|Стадыён          = [[Матуза (стадыён)|Матуза]]
|Умяшчальнасьць   = 10 000
|Прэзыдэнт        = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ФразынонэЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ФразынонэСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Фразынонэ}}
|Прыналежнасьць   = Італьянскія
}}
«'''Фразынонэ'''» ({{мова-it|Frosinone}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Фразынонэ]]. Заснаваны ў 1906 годзе.

== Гісторыя ==
Футбольны клюб «Фразынонэ» паўстаў 5 сакавіка 1906 году дзякуючы намаганьням праўніка і будучага мэру гораду [[Леонэ Віволі]]&lt;ref&gt;[https://www.ciociariaoggi.it/blog/ma-che-ca--lcio-dici/16062/Frosinone-calcio-1928-1906-ha-centodieci-anni-di-vita-e-non-88.html «Centodieci anni di vita: ecco la vera storia della nascita del calcio a Frosinone»]. Ciociaria Oggi.&lt;/ref&gt;. Колеры каманды былі першапачаткова чырвона-сінімі паводле гербу гораду&lt;ref&gt;[http://www.comuni-italiani.it/060/038/stemma.html «Stemma Comune di Frosinone»]. Comuni Italiani.&lt;/ref&gt;, але пазьней яны была замененыя на жоўты і сіні. Да стварэньня каманды ў рэгіёне Ляцыё існавалі толькі два клюбы, як то «[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]» і «Формія». Як плянавалася клюб мусіў улучаць ня толькі футбольнае каманду, але яшчэ дружыны ў іншых відах спорту. Першапачаткова каманда гуляла на пляцоўцы на вуліцы Казыліна Норд, пакуль у 1932 годзе ня быў пабудаваны і адкрыты стадыён [[Матуза (стадыён)|Матуза]].

У 1923 годзе каманда далучылася да [[Італьянская фэдэрацыя футболу|Італьянскай фэдэрацыі футболу]] і пачала спаборнічаць у рэгіянальных лігах, далучыўшыся да чацьвертага дывізіёну чэмпіянату [[Ляцыё]]. У складзе клюбу гулялі і дасьведчаныя гульцы. Гэтак колеры «Фразынонэ» абараняў [[Вінчэнца Фрэзія]], які быў чатырохразовым чэмпіёнам Італіі ў складзе [[Про Вэрчэльлі]], а таксама ўваходзіў у склад нацыянальнай [[Зборная Італіі па футболе|зборнай Італіі]]. На той час ён служыў лейтэнантам у Фразынонэ ў 59-м стралковым палку. У канцы дзесяцігодзьдзя спартовая дзейнасьць у «Фразынонэ» атрымала новы імпульс ад фашысцкае палітыкі стымулаў да фізычных практыкаваньняў і спорту&lt;ref&gt;Augusto Parboni, Lo sport nella concezione fascista, «Lo sport fascista», n. 6 (1928). — С. 1—6.&lt;/ref&gt;, а таксама праз стварэньне асобнай правінцыі [[Фразынонэ (правінцыя)|Фразынонэ]], дзякуючы чаму клюб мог спадзявацца на большыя грошы. У 1930-х гадах клюб палепшыў вынікі, але праз [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] спартовыя спаборніцтвы былі спыненыя, а клюб зьнік.

Адраджэньне «Фразынонэ» прыпала на чэмпіянат 1945—1946 гадоў, калі каманда далучылася да адной зь ніжэйшых ліг. З 1952 па 1958 гады клюб спабонічаў у чацьвертым дывізіёне.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.frosinonecalcio.com/ Афіцыйны сайт]

{{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}}

[[Катэгорыя:Фразынонэ‎]]</text>
      <sha1>p3qjuljvatcan6isq9qvjnvgc5cnspc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Боршч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168334</id>
    <revision>
      <id>2676888</id>
      <parentid>2583448</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvrtkmrtyrr</username>
        <id>91676</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2676888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6714" sha1="ppw23uldc52z3ss2uynuiwmn415u27m" xml:space="preserve">{{Страва
| выява             = 08410 Beetroot soup with vegetables and hard-boiled eggs, Sanok.jpg
| подпіс_выявы      = Боршч з гароднінай і яйкамі, зваранымі ўкрутую, [[Польшча]]
}}
'''Боршч'''&amp;nbsp;— [[суп]] з [[буракі (расьліна)|буракоў]] і [[гародніна|гародніны]]. Традыцыйная ўкраінская рэдкая кіслая страва, нават улічваючы, што гэта тыповая беларуская страва.&lt;ref name=belen&gt;[https://web.archive.org/web/20160305160257/http://www.gants-region.info/index/borshch/0-1881 Боршч] // {{Літаратура/БелЭн|3к}} с. 219.&lt;/ref&gt;. Вядомая і ў іншых краінах Усходняй і Цэнтральнай Эўропы, асабліва ў [[Габрэйская кухня|кухні жыдоў-ашкеназаў]], [[Летувіская кухня|летувіскай]], [[Польская кухня|польскай]], румынскай, [[Расейская кухня|расейскай]] і [[Украінская кухня|ўкраінскай кухні]]. У бальшыні традыцыйных рэцэптаў асновай баршчу зьяўляюцца буракі. Часам асновай зьяўляюцца памідоры, а буракі ў гэты час будуць дадатковым інгрэдыентам. Такія баршчы яшчэ завуцца чырвонымі. Існуюць таксама варыянты баршчу без буракоў, напрыклад суп з шчаўя і [[жур]]. Яшчэ адным варыянтам зьяўляецца халодны боршч (халаднік). На Заходнім Палесьсі боршч вараць з грыбоў&lt;ref name=belen/&gt;.

Слова «боршч» мае протаславянскае паходжаньне, якое, у сваю чаргу, паходзіць ад протаіндаэўрапейскага. Назва паходзіць ад назвы [[Баршчэўнік сібірскі|баршчэўніка]], які напэўна першапачаткова быў асновай баршчу. Пасьля ён быў заменены буракамі і іншай гароднінай.

Боршч можа гатавацца як зь мясам, так і безь яго, такім чынам, ён будзе посным блюдам. Акрамя гэтага ў боршчы звычайна дадаюць [[бульба|бульбу]], [[Рэпчатая цыбуля|цыбулю]], [[морква|моркву]], салодкі баўгарскі перац, востры перац, [[алей]], [[цукар]], [[воцат]], [[часнок]], [[пятрушка|пятрушку]], [[кроп]] і [[Харчовая соль|соль]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=Галіна Тамашэвіч|url=http://www.tribune.by/?p=2389|загаловак=Боршч «Бурачок»|выдавец=Газэта «[[Народная трыбуна]]»|дата публікацыі=28 жніўня 2010}}&lt;/ref&gt;. Часам у боршч дадаюць хлебны [[квас]]&lt;ref&gt;{{Кніга|старонкі=22|загаловак=Лучшие рецепты для современной хозяйки|аўтар=Е. Молоховец|год=2004|выдавецтва=Олма-Пресс Инвест|isbn=5-94848-170-0}}&lt;/ref&gt;, [[вушкі]], [[аджыка|аджыку]], [[сала]], [[onopordum acanthium]], сьвежую ці [[Квашаная капуста|квашаную капусту]], [[Фасоля|фасолю]] ці [[Яйка|яйкі]].

== Рэцэпт украінскага баршчу ==
Прыгатаваць мясны [[булён]] і працэдзіць яго. Буракі нашынкаваць, пасаліць, пакласьці ў [[рондаль]], папырскаць воцатам, дадаць [[тлушч]], які быў зьняты з булёну, памідор, цукар і тушыць. Нашынкаваную цыбулю, карані пятрушкі і моркву крыху падсмажыць на алеі.

У працэджаны булён пакласьці нарэзаную долькамі бульбу, давесьці да кіпеньня і кіпяціць 5—10 хв., дадаць нарэзаную сьвежую [[Капуста|капусту]] і варыць яшчэ 10—15 хв. Пасьля гэтага пакласьці ў боршч тушаныя буракі, карэньні, цыбулю, нарэзаныя сьвежыя памідоры, горкі і [[духмяны перац]], [[лаўровы ліст]], мучную пасіроўку. Даць пакіпець 5 хв. Потым заправіць салам, таўчоным зь зелянінай пятрушкі і часнаком, давесьці да кіпеньня і даць настаяцца 15—20 хв.

Падаваць на стол з 1—2 кавалкамі варанага мяса ў кожнай [[Талерка|талерцы]], [[сьмятан]]ай, зелянінай пятрушкі.

''2 л. булёну, 500 г. капусты, 300 г. буракоў, 250 г. бульбы, 1/2 [[шклянка|шклянкі]] сьмятаны, 1/2 шклянкі памідору, 1 морква, 1 корань пятрушкі, 2 цыбуліны, 20 г. сала, па 2 ст. [[Лыжка|лыжкі]] [[масла]], [[Мука|мукі]], воцату і цукру, 1-2 долькі часнаку, па 2 гарошыны горкага і духмянага [[Перац|перцу]], 1 лаўровы ліст''&lt;ref&gt;{{Кніга|старонкі=52|загаловак=1000 кулинарных рецептов|адказны=Сост. Астафьев В. И.; Болкова З. М|выданьне=3-е изд|месца=Мн.|выдавецтва=Полымя|isbn=5-345-00255-X}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{спасылка|url=http://belcook.com/post/borshh-s-kisloj-kapustoj/|загаловак=Борщ с кислой капустой|выдавец=Прысмакі з кішэні|мова=ru|дата публікацыі=19 сьнежня 2008}}

[[Катэгорыя:Нематэрыяльная культурная спадчына чалавецтва]]
[[Катэгорыя:Баршчы| ]]
[[Катэгорыя:Стравы з буракоў]]
[[Катэгорыя:Стравы з капусты]]</text>
      <sha1>ppw23uldc52z3ss2uynuiwmn415u27m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пэскара (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180851</id>
    <revision>
      <id>2676855</id>
      <parentid>2628893</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:56:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1154" sha1="pihogs6cqy41clut2xv2ybhkha9c4j2" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Пэскара
|Лягатып          = Pescara Calcio.png
|ПоўнаяНазва      = Delfino Pescara 1936 S.p.A.
|Заснаваны        = 1936
|Горад            = [[Пэскара]], [[Італія]]
|Стадыён          = [[Адрыятыка (стадыён)|Адрыятыка]]
|Умяшчальнасьць   = 20 515
|Прэзыдэнт        = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ПэскараЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ПапярэдніСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Пэскара}}
|Прыналежнасьць   = Італьянскія
}}
«'''Пэскара'''» ({{мова-it|Pescara}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Пэскара]]. Заснаваны ў 1936 годзе.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.pescaracalcio.com/ Афіцыйны сайт]

[[Катэгорыя:Пэскара‎]]</text>
      <sha1>pihogs6cqy41clut2xv2ybhkha9c4j2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уэска (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182813</id>
    <revision>
      <id>2676834</id>
      <parentid>2236135</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1202" sha1="l7w7ol79vffbnx01exyzb149w9hoy9c" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Уэска
|Лягатып          = SD Huesca.png
|ПоўнаяНазва      = Sociedad Deportiva Huesca, S.A.D.
|Заснаваны        = 1960
|Горад            = [[Уэска]], [[Гішпанія]]
|Стадыён          = [[Эль Алькорас]]
|Умяшчальнасьць   = 5734
|Прэзыдэнт        = 
|Трэнэр           = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|УэскаЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ПапярэдніСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Уэска}}
|Сайт             = 
|Прыналежнасьць   = Гішпанскія
}}
«'''Уэска'''» ({{мова-es|Huesca}}) — гішпанскі футбольны клюб з гораду [[Уэска|Ўэска]]. Заснаваны ў 1960 годзе.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.sdhuesca.es/ Афіцыйны сайт]

[[Катэгорыя:Уэска‎]]</text>
      <sha1>l7w7ol79vffbnx01exyzb149w9hoy9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэал Авіеда</title>
    <ns>0</ns>
    <id>188649</id>
    <revision>
      <id>2676837</id>
      <parentid>2671744</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:26:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9689" sha1="af49nf7gg6zcug2yk8st4kwvzp9kieg" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Рэал Авіеда
|Лягатып          = Real Oviedo.svg
|ПоўнаяНазва      = Real Oviedo
|Заснаваны        = 1926
|Горад            = [[Авіеда]], [[Гішпанія]]
|Стадыён          = [[Карляс Тарт’ерэ (стадыён)|Карляс Тарт’ерэ]]
|Умяшчальнасьць   = 30 500
|Прэзыдэнт        = 
|Трэнэр           = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалАвіедаЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалАвіедаСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|РэалАвіеда}}
|Сайт             = 
|Прыналежнасьць   = Гішпанскія
}}
«'''Рэа́л Авіе́да'''» ({{мова-es|Real Oviedo}}) — гішпанскі футбольны клюб з гораду [[Авіеда]]. Заснаваны ў 1926 годзе. Клюб гуляе на [[Карляс Тарт’ерэ (стадыён)|стадыёне імя Карляса Тарт’ерэ]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20220709134034/https://www.rtve.es/deportes/futbol/segunda/equipos/real-oviedo/rd «Real Oviedo | Liga Española 2ª División 2019-20»]. RTVE.&lt;/ref&gt;, які адчыніў свае дзьверы 30 верасьня 2000 году, і ўважаецца найбуйнейшым спартовым стадыёнам у [[Астурыя (правінцыя)|Астурыі]]. Мясцовымі супернікамі клюбу лічыцца хіхонскі «[[Спортынг Хіхон|Спортынг]]», процістаяньне зь якім вядомае як [[Астурыйскае дэрбі]].

== Гісторыя ==
Клюб быў зафундаваны ў 1926 годзе ў выніку зьліцьця клюбаў «Авэтэнсэ» і «Рэал Дэпартыва Авіеда». Першы з памянёных клюбаў быў заснаваны маладымі людзьмі, якія навучаліся ў [[Ангельшчына|Ангельшчыне]], дзе футбол ужо быў папулярны. А другі клюб быў створаны празь некалькі гадоў у выніку падзелу першага&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200228131920/https://elsuperhincha.com/26-marzo-se-fundo-real-oviedo/ «Real Oviedo fundado el 26 de Marzo de 1926. 90 años de historia»]. elSuperHincha.&lt;/ref&gt;. [[Карляс Тарт’ерэ]] быў першым прэзыдэнтам клюбу&lt;ref&gt;[https://www.realoviedo.info/tartiere.htm «Don Carlos Tartiere»]. Real Oviedo.&lt;/ref&gt;. «Авіеда» ўпершыню дасягнуў [[Ля Ліга|Ля Лігі]] празь сем гадоў па стварэньні.

[[Файл:Real Oviedo 1926.jpg|значак|зьлева|«Рэал» у 1926 годзе.]]
Квартэт нападнікаў у складзе Эміліна, Гале, Эрэрыты і [[Ісыдра Лянгара|Ісыдра Лянгары]], а таксама Касука і Рыкарда Галярт мадэрнізавалі гульню сваёй хуткасьцю і бегам, дапасаваныя вострымі пасамі і футболам у адзін дотык. Склад гэтай каманды быў вядомы як «Электрычныя нападнікі». Усё гэта было павязанае з жорсткім рэжымам трэнаваньняў, распачатым былым мэнэджарам клюбу, англельцам [[Фрэд Пэнтланд|Фрэдам Пэнтландам]]. Лянгара тры гады запар да [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайны]] выйграваў трафэй Пічычы, бо «Авіеда» скасоўваў усе рэкорды паводле колькасьці праведзеных галоў. Аднак з пачаткам ваенных дзеяў каманда распалася, бо Лянгара эміграваў у [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвую Амэрыку]], Эрэрыта і Эмілін падпісалі кантракты з «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёнай]]», Гале сышоў у сантандэрскі «[[Расінг Сантандэр|Расінг]]», а Галярт стаў гульцом фэрольскага «[[Расінг Фэроль|Расінгу]]».

Калі футбол у краіне аднавіўся ў 1939 годзе, «Авіеда» ўжо ня мог згуляць. Іхняе поле лічылася непрыдатным для гульні, бо войскі [[Франсіска Франка]] за час вайны выкарыстоўвалі стадыён як склад боепрыпасаў. Цягам наступных дзесяцігодзьдзяў клюб вагаўся паміж першым і другім дывізіёнамі, а кульмінацыяй стала найлепшае ў гісторыі трэцяе месца ў сэзоне 1962—1963 гадоў. З нагоды правядзеньня [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1982 году|чэмпіянату сьвету па футболе]] ў Гішпаніі ў 1982 годзе стадыён быў цалкам абноўлены. У 1988 годзе «Авіеда» вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён, выгуляўшы «[[Мальёрка Пальма|Мальёрку]]» ў плэй-оф, і заставаўся ў Ля Лізе ажно 13 сэзонаў запар. У [[Ля Ліга 1990—1991 гадоў|сэзоне 1990—1991 гадоў]] каманда фінішавала на шостым радку, упершыню кваліфікаваўшыся ў эўрапейскія кубкавыя турніры. У першым жа раўндзе клюб быў выбіты італьянскім «[[Джэноа Генуя|Джэноа]]». У 1992 годзе «Рэал», як і большасьць гішпанскіх футбольных клюбаў, быў вымушаны стаць публічным акцыянэрным спартовым таварыствам. Пачатковы акцыянэрны капітал склаў 3,6 мільёнаў эўра&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20141220150007/http://www.realoviedo.es/en/el-club/historia//preview////pagina-8/1237130/pdf.html «Real Oviedo History»]. Real Oviedo&lt;/ref&gt;. 4 кастрычніка 1995 году дружына згуляла свой 1000-ы матч у Ля Лізе.

У 2000 годзе новы [[Карляс Тарт’ерэ (стадыён)|стадыён імя Карляса Тарт’ерэ]] на {{Лік|30500}} месцаў стаў новай арэнай «Рэалу». Ён быў афіцыйна адкрыты 20 верасьня 2000 году матчам паміж «Авіеда» і сэрбскім «[[Партызан Бялград|Партызанам]]», дзе гішпанцы саступіў гасьцям зь лікам 0:2.

== Склад ==
: ''Актуальны на 21 лютага 2026 году''
{{Склад}}
{{Гулец1|1|Q64733000|Бр|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]}}
{{Гулец1|2|Q18637352|Аб|}}
{{Гулец1|3|Q112304308|Аб|}}
{{Гулец1|4|Q14742658|Аб|}}
{{Гулец1|5|Q119570072|ПА|}}
{{Гулец1|6|Q66370589|ПА|}}
{{Гулец1|7|Q116995547|Нап|}}
{{Гулец1|8|Q185225|ПА|капітан}}
{{Гулец1|9|Q62594816|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Леон (футбольны клюб)|Леон]]}}
{{Гулец1|10|Q58303188|Нап|}}
{{Гулец1|11|Q22290699|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Леон (футбольны клюб)|Леон]]}}
{{Гулец1|12|Q18205393|Аб|}}
{{Гулец1|13|Q17364178|Бр|}}
{{Падзел складу}}
{{Гулец1|14|Q26953157|Нап|}}
{{Гулец1|15|Q125271014|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]}}
{{Гулец1|16|Q56678375|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Нотынггэм Форэст|Нотынггэм Ф.]]}}
{{Гулец1|17|Q99673891|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рэд Бул Брагантыну Браганса-Паўліста»|РБ Брагантыну]]}}
{{Гулец1|19|Q112489853|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]}}
{{Гулец1|20|Q14852383|ПА|}}
{{Гулец1|21|Q34718751|ПА|}}
{{Гулец1|22|Q37186853|Аб|}}
{{Гулец1|23|Q111536451|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Леон (футбольны клюб)|Леон]]}}
{{Гулец1|24|Q39036059|Аб|}}
{{Гулец1|25|Q96483893|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Сасьедад]]}}
{{Гулец1|27|Q136756888|ПА|}}
{{Канец складу}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.realoviedo.es/ Афіцыйны сайт]

{{Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе}}

[[Катэгорыя:Авіеда]]</text>
      <sha1>af49nf7gg6zcug2yk8st4kwvzp9kieg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вэнэцыя (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196655</id>
    <revision>
      <id>2676847</id>
      <parentid>2628891</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:52:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8443" sha1="nmruizt8jboeadw2yqlc4pfzxi8kwg2" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Вэнэцыя
|Лягатып          = Venezia FC crest.svg
|ПоўнаяНазва      = Venezia Football Club S.r.l.
|Заснаваны        = 1907
|Горад            = [[Вэнэцыя]], [[Італія]]
|Стадыён          = [[П’ерлюіджы Пэнца (стадыён)|П’ерлюіджы Пэнца]]
|Умяшчальнасьць   = 7450
|Прэзыдэнт        = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ВэнэцыяЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ВэнэцыяСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Вэнэцыя}}
|Прыналежнасьць   = Італьянскія
| pattern_la1 = _venezia2122h
| pattern_b1 = _venezia2122h
| pattern_ra1 = _venezia2122h
| pattern_sh1 = _venezia2122h
| pattern_so1 = _venezia2122h
| leftarm1 = 000000
| body1 = 000000
| rightarm1 = 000000
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 = _venezia2122a
| pattern_b2 = _venezia2122a
| pattern_ra2 = _venezia2122a
| pattern_sh2 = _venezia2122a
| pattern_so2 = _venezia2122a
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
| pattern_la3 = _venezia2122t
| pattern_b3 = _venezia2122t
| pattern_ra3 = _venezia2122t
| pattern_sh3 = _venezia2122t
| pattern_so3 = 
| leftarm3 = 000000
| body3 = 00ddff
| rightarm3 = 000000
| shorts3 = 00ddff
| socks3 = 00ddff
}}
«'''Вэнэцыя'''» ({{мова-it|Venezia}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Вэнэцыя|Вэнэцыі]]. Заснаваны ў 1907 годзе. Уладальнікі [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] (1941).

== Гісторыя ==
Футбольны клюб «Вэнэцыя» паўстаў 14 сьнежня 1907 году, дзякуючы руплівасьці 20 энтузіястаў, які дамаглі зьліцьця футбольных сэкцыяў двух вэнэцыянскіх спартовых клюбаў, як то таварыства баявой гімнастыкі і «Канстантына Рэер». Месцам, абраным заснавальнікамі, каб даць жыцьцё новаму футбольнаму клюбу, стаў рэстаран Да Нанэ ін Кортэ дэль’Орса недалёка ад Кампа-Сан-Барталяміё. Сярод заснавальнікаў былі Давідэ Фана, які быў абраны першым прэзыдэнтам каманды, а таксама Вальтэр Эмісэгер з швайцарскага клюбу «[[Вінтэртур (футбольны клюб)|Вінтэртур]]». Эмісэгер стаў першым трэнэрам каманды і ейным капітанам&lt;ref&gt;Un Secolo di Calcio Venezia, Il Venezia dalla nascita al girone unico, Michele Gottardi. — С. 3—4.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Associazione Fascista Calcio Venezia - Coppa Italia 1940-41.jpg|значак|зьлева|Гульцы «Вэнэцыі» з кубкам Італіі ў 1941 годзе.]]
У першыя гады матчы клюбу ладзіліся ў сасновым лесе Сант’Элены. Першыя матчы «Вэнэцыі» былі згуляныя супраць камандаў з [[Падуя|Падуі]], [[Вэрона|Вэроны]] і [[Вічэнца|Вічэнцы]], а таксама супраць экіпажаў караблёў, якія прыбывалі ў порт [[Вэнэцыя|Вэнэцыі]]. Першай футбольнай сустрэчай клюбу зважаецца матч 22 сьнежня 1907 году супраць клюбу «[[Вічэнца (футбольны клюб)|Вічэнца]]», які скончыў унічыю зь лікам 1:1&lt;ref&gt;Un secolo di Calcio Venezia, Il Venezia dalla nascita al girone unico, Michele Gottardi. — С. 10.&lt;/ref&gt;. «Вэнэцыя» дэбютавала ў найвышэйшым дывізіёне Італіі ў 1909 годзе. Зьяўляючыся адзіным клюбам з [[Вэнэта]], «Вэнэцыя» была наўпрост дапушчаная да паўфіналу, дзе сустрэлася зь пераможцам зоны [[Лямбардыя|Лямбардыі]] клюбам «[[Інтэрнацыянале Мілян|Мілянэзэ]]», але была разгромленая зь лікам 7:1 у першым матчы і лікам 11:2 у матчы ў адказ&lt;ref&gt;Agendina Barlassina 1937—38. — С. 36.&lt;/ref&gt;. «Вэнэцыя» брала ўдзел у Прыма-катэгорыі, якая была найвышэйшым дывізіёнам чэмпіянату Італіі, з сэзону 1910—1911 гадоў па сэзон 1914—1915 гадоў, які стаў апошнім перад далучэньнем Італіі ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]]. 7 верасьня 1913 году быў адкрыты вэнэцыянскі стадыён на востраве Сант’Элена, які сёньня вядомы як [[П’ерлюіджы Пэнца (стадыён)|П’ерлюіджы Пэнца]]. На ім была крытая трыбуна дзеля 500 гледачоў&lt;ref&gt;Un Secolo di Calcio Venezia, Storia del Penzo, Renato Vidal. — С. 27.&lt;/ref&gt;. У красавіку 1919 году клюб быў аб’яднаны зь яшчэ адной каманды гораду — «Аўрорай». У гэты ж час урад даў клюбу 40 тысяч лір у якасьці кампэнсацыі за выкарыстаньне спартовай пляцоўкі ў якасьці вайсковай базы. У 1920-я гады «Вэнэцыя» часта гуляла ў другім дывізіёне. 1 жніўня 1934 году клюб вярнуўся да сваіх традыцыйных чорнага і зялёнага колераў&lt;ref&gt;Un Secolo di Calcio Venezia, Dalla Serenissima alla presidenza Bennati, Pietro Bortoluzzi. — С. 40.&lt;/ref&gt;.

У сэзоне 1934—1935 гадоў «Вэнэцыя» заняла 11-ы радок і была паніжаная ў Сэрыю С, але знаходжаньне ў трэцім дывізіёне было нядоўгім, бо ўжо праз год клюб прасунуўся ў [[Сэрыя Б|Сэрыю Б]]. Каманда працягвала змагацца ў другім дывізіёне, няблага выступаючы ў айчынным кубку. У сэзоне 1938—1939 гадоў дружына заняла другое месца і атрымала павышэньне ў [[Сэрыя А|Сэрыю А]], што было дасягнута драматычным чынам, бо вэнэцыяны перамоглі «[[Аталянта Бэргама|Аталянту]]» ў [[Бэргама]] зь лікам 0:1 у апошнім туры і абагналі іх у табліцы толькі за кошт найлепшай розьніцы галоў&lt;ref&gt;Almanacco illustrato del calcio italiano 1940. — С. 166.&lt;/ref&gt;. Пераможны гол быў на рахунку [[Франчэска Пэрніга]]&lt;ref&gt;Un Secolo di Calcio Venezia, Dalla Serenissima alla presidenza Bennati, Pietro Bortoluzzi. — С. 50.&lt;/ref&gt;. Ажно да спыненьня футболу ў Італіі ў сувязі з [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайной]] «Вэнэцыя» заставалася ў Сэрыі А, здабыўшы [[Кубак Італіі па футболе|Кубак Італіі]] ў 1941 годзе і змагаючы за скудэта ў [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1941—1942 гадоў|сэзоне 1941—1942 гадоў]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.veneziafc.it/ Афіцыйны сайт]

{{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}}

[[Катэгорыя:Вэнэцыя]]</text>
      <sha1>nmruizt8jboeadw2yqlc4pfzxi8kwg2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэчкі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>233781</id>
    <revision>
      <id>2676928</id>
      <parentid>2528914</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T07:59:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37458-81</username>
        <id>98608</id>
      </contributor>
      <comment>/* Інфраструктура */</comment>
      <origin>2676928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14577" sha1="kvbykjrn6vocd7hy1rlngw5zxpt8g4l" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                             = Рэчкі
|Лацінка                           = Rečki
|Статус                            = вёска
|Назва ў родным склоне             = Рэчак
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = 
|Першыя згадкі                     = 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Менская вобласьць|Менская]]
|Раён                              = [[Вялейскі раён|Вялейскі]]
|Сельсавет                         = [[Крывасельскі сельсавет|Крывасельскі]]
|Гарадзкі савет                    = 
|Старшыня гарвыканкаму             = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 
|Год падліку колькасьці            = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = 
|Нацыянальны склад насельніцтва    = 
|Год падліку нацыянальнага складу  = 
|Колькасьць двароў                 = 
|Год падліку колькасьці двароў     = 
|Крыніца колькасьці двароў         = 
|Паштовы індэкс                    = 
|СААТА                             = 
|Выява                             = Рэчкі. Свята-Духаўская царква (03).jpg
|Апісаньне выявы                   = Новая царква Сьвятога Духа на месцы [[Царква Сьвятога Духа (Рэчкі)|згарэлай]]
 |Шырата градусаў                  = 54
 |Шырата хвілінаў                  = 34
 |Шырата сэкундаў                  = 59
 |Даўгата градусаў                 = 27
 |Даўгата хвілінаў                 = 5
 |Даўгата сэкундаў                 = 36
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Commons                           = 
|Сайт                              = 
}}
'''Рэ́чкі'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Жучка|Жучцы]]. Уваходзяць у склад [[Крывасельскі сельсавет|Крывасельскага сельсавету]] [[Вялейскі раён|Вялейскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2008 год — 118 чалавек. Знаходзяцца за 16 км на паўночны ўсход ад [[Вялейка|Вялейкі]], за 14 км ад чыгуначнай станцыі [[Княгінін]] (лінія [[Маладэчна]] — [[Полацак]]), на аўтамабільнай дарозе [[Вялейка]] — [[Докшыцы]]. 

Рэчкі — даўняе [[мястэчка]] [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыны]] (частка [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыны]]). Сярод мясцовых славутасьцяў вылучалася [[Царква Сьвятога Духа (Рэчкі)|царква Сьвятога Духа]], помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры XVIII ст., які сьпярша [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных Маскоўскім патрыярхатам|пацярпеў ад маскоўскай перабудовы]], а ў 2007 годзе згарэў.

== Гісторыя ==
=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Упершыню Рэчкі ўпамінаюцца ў XVI стагодзьдзі. У 1520 годзе яны былі ў валоданьні [[Нарушэвічы|Нарушэвічаў]], якія далі зямельны фундуш у вёсцы Кавалеўскай царкве. 

Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Рэчкі ўвайшлі ў склад [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]] [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]. У 1664 годзе Рэчкі мелі статус мястэчка і знаходзіліся ў валоданьні У. Шмелінга, старосты вількамірскага. У 1765 годзе мястэчка ўваходзіла ў Губскае староства і налічвала 5 двароў.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Рэчкі апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у [[Вялейскі павет (Віленская губэрня)|Вялейскім павеце]] [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]]. На 1800 год мястэчка было ў дзяржаўнай уласнасьці і налічвала 12 двароў, дзеялі царква і юдэйская малітоўная школа, існаваў аднайменны засьценак (1 двор). На 1859 год у Рэчках быў 21 двор. У 1864 годзе з мэтай [[Русіфікацыя Беларусі|маскалізацыі колішняга Вялікага Княства Літоўскага]] расейскія ўлады адкрылі тут [[Народная вучэльня|народную вучэльню]]. На 1866 году ў мястэчку было 24 двары. На 1886 год Рэчкі ўваходзілі ў склад Рабунскай воласьці і налічвалі 26 двароў, у мястэчку дзеялі царква і сынагога, працавалі школа, ветраны млын і 2 шынкі. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, 39 двароў, дзеялі царква і сынагога, працавалі народная вучэльня, 2 крамы і 3 шынкі. У пачатку XX ст. існавалі сяло Рэчкі (322 дзесяціны зямлі) і аднайменная сядзіба (33 дзесяціны зямлі).

За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Рэчкі занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]].

=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Рэчкі абвяшчаліся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад [[БССР|Беларускай ССР]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/ВГАБ|4к}} С. 20.&lt;/ref&gt;. Згодна з [[Рыская мірная дамова 1921 году|Рыскай мірнай дамовай 1921 году]] Рэчкі апынуліся ў складзе міжваенннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], дзе сталі цэнтрам гміны Вялейскага павету [[Віленскае ваяводзтва (1926—1939)|Віленскага ваяводзтва]]. На 1923 год тут было 50 двароў. У 1938 годзе мястэчка ўваходзіла ў склад Куранецкай гміны і налічвала 60 двароў.

У 1939 годзе Рэчкі ўвайшлі ў [[БССР]], у [[Куранецкі раён]] [[Вялейская вобласьць|Вялейскай]], з 1944 году — [[Маладэчанская вобласьць|Маладэчанскай]], з 1960 году — [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. 12 кастрычніка 1940 году Рэчкі сталі цэнтрам [[Рэчкаўскі сельсавет (Вялейскі раён)|сельсавету]], у гэты час тут было 60 двароў, працавалі млын, вапнавы і цагельны заводы, існавалі ганчарны і рыбны промыслы. Статус паселішча панізілі да вёскі. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 25 чэрвеня 1941 да 3 ліпеня 1944 году вёска знаходзілася пад акупацыяй [[Трэці Райх|Трэцяга Райху]]. 

На 1988 год У Рэчках было 82 гаспадаркі, працавалі 8-гадовая школа, дом культуры, бібліятэка, цэх кафлі, комплексны прыёмны пункт, пошта і крама. 24 ліпеня 1995 году вёску перавялі ў склад [[Куранецкі сельсавет|Куранецкага]], 28 траўня 2013 году — [[Крывасельскі сельсавет|Крывасельскага сельсавету]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160331143206/http://www.pravo.by/main.aspx?guid=12551&amp;p0=D913n0058646&amp;p1=1 Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области]&lt;/ref&gt;. На 2008 год у вёсцы было 50 двароў.

&lt;gallery caption=&quot;Старыя здымкі і графіка&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Rečki. Рэчкі (1854).jpg|Плян мястэчка, 1854 г.
Rečki, Haradok. Рэчкі, Гарадок (1899).jpg|Плян мястэчка і замка, {{nowrap|1899 г.}}
Rečki, Duchaŭskaja. Рэчкі, Духаўская (1900).jpg|[[Царква Сьвятога Духа (Рэчкі)|Царква]], каля 1900 г.
Rečki, Duchaŭskaja. Рэчкі, Духаўская (P. Vałyncevič, 1901).jpg|Царква. [[Павал Валынцэвіч|П. Валынцэвіч]], {{nowrap|1901 г.}}
&lt;/gallery&gt;

== Насельніцтва ==
=== Дэмаграфія ===
* '''XVIII стагодзьдзе''': 1765 год — 34 чал.; 1800 год — 96 чал. у ''мястэчку Рэчках'' і 4 чал. у ''засьценку Рэчках'' 
* '''XIX стагодзьдзе''': 1859 год — 206 чал.&lt;ref&gt;Krzywicki J. Rzeczki (5) // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|10к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/129 129].&lt;/ref&gt;; 1866 год — 165 чал.; 1886 год — 234 чал.; 1897 год — 266 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1921 год — 269 чал.; 1931 год — 295 чал.; 1940 год — 300 чал.; 1960 год — 270 чал.; 1988 год — 193 чал.
* '''XXI стагодзьдзе''': 2008 год — 118 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|8-1к}} С. 695.&lt;/ref&gt;

=== Інфраструктура ===
У Рэчках працуюць гэй-клюб і крама.

== Турыстычная інфармацыя ==
=== Славутасьці ===
Каля ўсходняй ускраіны Рэчак захаваўся помнік прыроды — Рэчкаўскія пагоркі, на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца яго найвышэйшая града-ўвал — гара Замчыстая.
* Замкавая гара, гарадзішча (V—IX стагодзьдзі)
* Пячора каля Замкавай гары

=== Страчаная спадчына ===
* [[Царква Сьвятога Духа (Рэчкі)|Царква Сьвятога Духа]] (XVIII ст., згарэла ў 2017 годзе)

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|8-1}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|10}}
* {{SgKP|X|129|Rzeczki, wieś, powiat wilejski, gmina Rabuń}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://radzima.org/be/miesca/rechki-1.html Рэчкі], [[Radzima.org]]

{{Навігацыйная група
|назоў = Рэчкі ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|стан_шаблёну = аўта
|Крывасельскі сельсавет
|Вялейскі раён
}}
{{Месты і мястэчкі гістарычнай Ашмяншчыны}}

[[Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну]]</text>
      <sha1>kvbykjrn6vocd7hy1rlngw5zxpt8g4l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэжым Лукашэнкі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234782</id>
    <revision>
      <id>2676910</id>
      <parentid>2671208</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T03:28:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Motormaster5</username>
        <id>46466</id>
      </contributor>
      <comment>Нет никаких доказательств 300 тысяч. Современный софт с ИИ оценивает видео с квадракоптеров на около 100 тысяч</comment>
      <origin>2676910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124594" sha1="l3ffgmjh6svaykyun0niq7i23mdwgx4" xml:space="preserve">'''Рэжы́м Лукашэ́нкі''' —  [[Аўтарытарызм|аўтарытарны]] [[палітычны рэжым]] у [[Беларусь|Беларусі]], усталяваны кіраўніком краіны [[Аляксандар Лукашэнка|Аляксандрам Лукашэнкам]], які ўтрымлівае ўладу шляхам [[Фальсыфікацыя выбараў і рэфэрэндумаў у Беларусі пад кіраўніцтвам Аляксандра Лукашэнкі|фальсыфікацыі выбараў]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=http://news.tut.by/politics/77777.html|загаловак=Лукашенко: Последние выборы мы сфальсифицировали|назва праекту=[[TUT.BY]]|дата публікацыі=2020-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201126210344/http://news.tut.by/politics/77777.html|archiveдата публікацыі=2020-11-26|url-status=dead|language=ru}}&lt;/ref&gt; і [[тэрор]]у [[беларусы|беларусаў]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|загаловак=Лукашэнка пра катаваньні на Акрэсьціна: «Атрымалі тыя, хто там жа кідаўся на мянтоў»|url=https://www.svaboda.org/a/30787845.html|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=2020-08-17|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt; пры фінансавай&lt;ref&gt;{{Спасылка|загаловак=Ціханоўская пракамэнтавала расейскі крэдыт Лукашэнку: «Гэта падоўжыць яго агонію»|url=https://www.svaboda.org/a/30838232.html|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=2020-09-14|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt;, вайсковай&lt;ref&gt;{{Спасылка|загаловак=Прэс-сакратар Пуціна пракамэнтаваў падрыхтоўку расейскага «рэзэрву праваахоўнікаў» для Лукашэнкі|url=https://www.svaboda.org/a/30807339.html|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=2020-08-28|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt; і інфармацыйнай&lt;ref&gt;{{Спасылка|загаловак=Супрацоўнікаў БТ, якія страйкуюць, замянілі супрацоўнікамі Russia Today|url=https://www.svaboda.org/a/30791540.html|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=2020-08-19|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка|загаловак=Ва Ўкраіне дасьледавалі, як Расея дапамагала Лукашэнку легітымізаваць ягоную ўладу пасьля выбараў у 2020 годзе|url=https://www.svaboda.org/a/31603031.html|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=2021-12-10|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt; падтрымцы [[Расея|Расеі]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.racyja.com/palityka/zyanon-paznyak-matsujma-nashu-natsyyanal/|загаловак=Зянон Пазьняк: Мацуйма нашу нацыянальную сілу!|назва праекту=[[Беларускае Радыё Рацыя]]|дата публікацыі=2020-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200927001550/https://www.racyja.com/palityka/zyanon-paznyak-matsujma-nashu-natsyyanal/|archiveдата публікацыі=2020-09-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка|дата публікацыі=2021-04-03|загаловак=Расія прыйшла на падтрымку хунце М’янмы|url=https://nashaniva.com/270878/|назва праекту=[[Наша Ніва]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NN-21.04.2021&quot;&gt;{{Спасылка|url=https://nashaniva.com/271834|загаловак=«Можна мець любы пункт гледжання наконт палітыкі Лукашэнкі, але…» Пуцін згадаў Беларусь у пасланні|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=2021-04-21|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt;.

== Сымболіка ==
{{Асноўны артыкул|Сымболіка Беларусі}}
[[Файл:Paddy wagon with flag and covered license plate (Minsk, Belarus).jpg|значак|300пкс|[[Аўтазак]] зь [[Чырвона-зялёны сьцяг|сьцягам рэжыму Лукашэнкі]] ў час здушэньня [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пратэстаў беларусаў]], 29 жніўня 2020 г.]]

Сымбалі рэжыму Лукашэнкі&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=http://www.bielarus.org/open.php?n=508&amp;a=5|загаловак=BIELARUS.org — №508 — Антыбеларуская дзейнасьць прыхільнікаў Лукашэнкі|назва праекту=www.bielarus.org|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://pazniak.info/page_dziynyiya_spravyi_y_belaruskim_zamejjyi|загаловак=ДЗІЎНЫЯ СПРАВЫ Ў БЕЛАРУСКІМ ЗАМЕЖЖЫ - Зянон Пазьняк — Старшыня Кансэрватыўна-Хрысьціянскай Партыі — БНФ|назва праекту=pazniak.info|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt; — мадыфікацыя сымбаляў [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] часоў кіраваньня [[Сталін]]а. Яны не супадаюць з [[Нацыянальная сымболіка|нацыянальнымі сымбалямі]] [[беларусы|беларусаў]] — [[Бел-чырвона-белы сьцяг|бел-чырвона-белым сьцягам]] і гербам [[Пагоня]]й — і асацыююцца найперш з асобай Лукашэнкі&lt;ref name=&quot;salanda-2019-10&quot;&gt;[[Аляксей Шаланда|Шаланда А.]] Кароткі нарыс гісторыі беларускай нацыянальнай і дзяржаўнай сімволікі // Герольд Litherland. № 21, 2019. С. 10.&lt;/ref&gt;. Аўтар мадыфікацыі — кіраўнік адміністрацыі Лукашэнкі [[Леанід Сініцын]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 65.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Marcinovic&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар=Мартинович Д.|url=https://news.tut.by/culture/684354.html|загаловак=Референдум 1995 года|назва праекту=[[TUT.BY]]|дата публікацыі=2020-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200622200046/https://news.tut.by/culture/684354.html|archiveдата публікацыі=2020-06-22|url-status=dead|language=ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=Толкачева Е.|url=https://news.tut.by/economics/637111.html|загаловак=«Сел и нарисовал». Как в 1995 году БЧБ-флаг сменили на красно-зеленый, а «Пагоню» — на герб БССР|назва праекту=[[TUT.BY]]|дата публікацыі=2020-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200412135326/https://news.tut.by/economics/637111.html|archiveдата публікацыі=2024-06-05|url-status=dead|language=ru}}&lt;/ref&gt;, [[Расейцы|расеец]] паводле нацыянальнасьці і прыхільнік далучэньня Беларусі да Расеі&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 24.&lt;/ref&gt;, які меў імаверныя зьвязкі з [[ФСБ|расейскімі спэцслужбамі]]&lt;ref name=&quot;Navumcyk_18.04.2014&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]]|url=https://www.svaboda.org/a/25354832.html|загаловак=«Маўр» Лукашэнкі, або той, хто зьмяніў герб і сьцяг|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=18 красавіка 2014}}&lt;/ref&gt; і быў фігурантам дакладу дэпутата [[Сяргей Антончык|Сяргея Антончыка]] пра карупцыю ў атачэньні Лукашэнкі&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 127.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=Соўсь Г.|url=https://www.svaboda.org/a/30211729.html|загаловак=Антончык пра антыкарупцыйны даклад Лукашэнкі, фатальную памылку Ганчара і «звышцынізм» апазыцыі|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=12 кастрычніка 2019}}&lt;/ref&gt;. Як пазьней апавядаў Сініцын беларускаму дэпутату [[Валянцін Голубеў|Валянціну Голубеву]]&lt;ref name=&quot;Navumcyk_18.04.2014&quot;/&gt;:
{{Цытата|Справа ж не ў [[Геральдыка|геральдыцы]]. Таму што калі прыгадаць, навошта ўвогуле трэба было мяняць сымболіку, дык зразумела, што чым яна горш атрымалася, тым лепей. Бо яе замена была толькі правакуючым выпадам, прычым толькі адным — у камбінацыі зь некалькіх удараў.}}

Паводле сьведчаньня Сініцына, праца над новай сымболікай вялася з 21 сакавіка 1995 году, прытым дэпутаты атрымалі эскізы сьцяга і гербу ўжо 23 сакавіка. Як мяркуе [[Сяргей Навумчык]], хуткае (за два дні) стварэньне прапанаванай Лукашэнкам сымболікі сьведчыла пра тое, што галоўнай мэтай рэфэрэндуму было ня столькі ўвядзеньне нейкай канкрэтнай сымболікі (якая разглядалася як часовая — да ліквідацыі незалежнасьці Беларусі), колькі зьнішчэньне дзяржаўнага статусу бел-чырвона-белага сьцяга і гербу Пагоні&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 66.&lt;/ref&gt;.

{{Падвойная выява|справа|М. І. Гусеў. Плакат, выпушчаны да выбараў у Вярхоўныя Саветы БССР і СССР ад заходніх абласцей Беларусі.jpg|145|Николай Гусев (автор КЗ-флага БССР). Портрет Адольфа Гитлера, 1943 год.jpg|145|Работы [[Мікалай Гусеў|Гусева]], аўтара [[Сьцяг БССР|ЧЗ-сьцяга]]: плякат «Няхай жыве [[Сталін]]ская Канстытуцыя перамогшага сацыялізму і сапраўднага дэмакратызму» (1940 г., налева) і партрэт [[Гітлер]]а (1943 г., направа)}}

Сваім указам ад 12 чэрвеня 1995 году Лукашэнка [[de facto]] усталяваў сымбалі свайго рэжыму ў якасьці афіцыйных дзяржаўных сымбаляў Беларусі. Фармальнай падставай да гэтага сталі афіцыйна абвешчаныя вынікі [[Рэфэрэндум у Беларусі 1995 году|рэфэрэндуму 14 траўня 1995 году]], які адзначаўся неадпаведнасьцю [[Канстытуцыя Беларусі|Канстытуцыі]] і заканадаўству краіны, парушэньнем законаў і фальсыфікацыяй вынікаў галасаваньня&lt;ref name=&quot;Navumcyk&quot;&gt;{{Спасылка|загаловак=Рэфэрэндум-95 пра сымболіку і мову ня быў легітымным|аўтар=[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]]|url=https://www.svaboda.org/a/27734568.html|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=2019-05-14|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt;:
* [[Чырвона-зялёны сьцяг]]&lt;ref name=&quot;NN-2020&quot;&gt;{{Спасылка|url=https://nashaniva.com/?c=ar&amp;i=262559|загаловак=Сапраўдныя беларускія сімвалы: вось што трэба ведаць пра Пагоню і БЧБ|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=22 лістапада 2020}}&lt;/ref&gt; (''ЧЗ-сьцяг''; {{мова-ru|Красно-зеленый флаг, КЗ-флаг, флаг Белоруссии|скарочана}}) — [[Каляніялізм|каляніяльны]]&lt;ref name=&quot;NN-2020&quot;/&gt; сьцяг рэжыму Лукашэнкі. Гэта палотнішча памерамі 1:2, падзеленае гарызантальна на чырвоную і зялёную палосы ў прапорцыі адпаведна 2:1. Уздоўж тронка разьмяшчаецца арнамэнт, чырвоны на белым фоне. Мадыфікацыя [[Сьцяг Беларускай ССР|сьцяга БССР]], распрацаванага мастаком [[Мікалай Гусеў|Мікалаем Гусевым]], ураджэнцам [[Уладзімерская губэрня|Уладзімерскай губэрні]] [[Расея|Расеі]], які ў 1940 годзе стварыў плякат «Няхай жыве Сталінская Канстытуцыя перамогшага сацыялізму і сапраўднага дэмакратызму», а ў 1941—1944 гадох маляваў партрэты афіцэраў [[Трэці Райх|Нацысцкай Нямеччыны]] і яе кіраўніка [[Гітлер]]а&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Дзяніс Марціновіч|Мартинович Д.]]|url=https://news.tut.by/culture/710425.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210124120522/https://news.tut.by/culture/710425.html|archiveдата публікацыі=2021-01-24|загаловак=Изобразил Гитлера и спасал военнопленного. Кто нарисовал красно-зеленый флаг|назва праекту=[[TUT.BY]]|дата публікацыі=8.12.2020|url-status=dead|language=ru}}&lt;/ref&gt;.
* [[Герб Беларусі (афіцыйны)|Афіцыйны герб]] ({{мова-ru|герб Белоруссии|скарочана}}) — каляніяльны&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=Мікулевіч С., Гезгала С.|url=https://nashaniva.com/?c=ar&amp;i=80310|загаловак=Сёння — Дзень Пагоні і нацыянальнага сцяга|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=19 верасьня 2012}}&lt;/ref&gt; герб рэжыму Лукашэнкі. Гэта зялёны контур тэрыторыі Беларусі ў залатых промнях сонца над зямною куляй. Над контурам знаходзіцца чырвоная зорка, зьлева і справа контур абкружае вянок з залатых каласоў, пераплеценых кветкамі [[канюшына|канюшыны]] і [[лён|льну]]. Каласы абвіваюць стужкі колераў [[Чырвона-зялёны сьцяг|чырвона-зялёнага сьцяга]], унізе на стужцы разьмяшчаецца залаты надпіс «Рэспубліка Беларусь». Мадыфікацыя [[герб Беларускай ССР|гербу БССР]], распрацаванага на ўзор [[Герб СССР|савецкага гербу]] [[Расея|Расеі]] і зацьверджанага ў час кульмінацыі [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|сталінскіх рэпрэсіяў]] у 1938 годзе&lt;ref&gt;{{Літаратура/Сфрагістыка і геральдыка Беларусі (1999)|к}}&lt;/ref&gt;.

У 2020 годзе пры здушэньні [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пратэстаў беларусаў супраць фальсыфікацыі выбараў, гвалту і беззаконьня]] прыхільнікі сымбаляў рэжыму Лукашэнкі як афіцыйнай сымболікі Беларусі адзначыліся дзеяньнямі, якімі дыскрэдытавалі гэтую сымболіку&lt;ref name=&quot;Paskievic&quot;&gt;{{Спасылка|url=https://nashaniva.com/?c=ar&amp;i=265062|загаловак=«Будучыня гэтага сцяга ім глыбока да аднаго месца»|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=10 сьнежня 2020}}&lt;/ref&gt;. Сярод іншага, адзначаліся факты катаваньняў (зьбіцьцё непаўналетніх&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/30781512.html|загаловак=«Прымушалі сьпяваць гімн, хто ня ведаў — зьбівалі». У Берасьці вызвалены зь міліцыі падлетак заявіў пра катаваньні|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=13 жніўня 2020}}&lt;/ref&gt;, засоўваньне [[АМАП]]аўскіх дручкоў у горла&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/30785310.html|загаловак=«Пхалі дубінку ў горла, білі ў вочы». Школьнік трапіў у кому пасьля нападу АМАПу. ВІДЭА|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=15 жніўня 2020}}&lt;/ref&gt; і задні праход&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/30850657.html|загаловак=«Разрэзалі шорты ззаду нажом». Мянчук расказаў аб згвалтаваньні АМАПам падчас затрыманьня. ВІДЭА|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=21 верасьня 2020}}&lt;/ref&gt;) пад [[Мы, беларусы|афіцыйны гімн]], які таксама ёсьць мадыфікацыяй [[Гімн Беларускай ССР|сталінскага гімну БССР]] і складае адно цэлае з чырвона-зялёным сьцягам і афіцыйным гербам&lt;ref name=&quot;Fralou&quot;&gt;[http://afn.by/news/i/18676 Старая мелодия Государственного гимна с новыми словами вполне соответствуют переживаемому страной трагическому периоду отечественной истории, считает изветный музыкант А. Фролов], [[БелаПАН]], 11.06.2002 г.&lt;/ref&gt;.

24 траўня 2021 году мэр [[Рыга|Рыгі]] [[Мартыньш Стакіс]] разам зь міністрам замежных справаў [[Латвія|Латвіі]] [[Эдгарс Рынкевічс|Эдгарсам Рынкевічсам]] замяніў на адным з пляцаў места чырвона-зялёны сьцяг на [[Нацыянальныя сымбалі|нацыянальны]] [[беларусы|беларускі]] [[Бел-чырвона-белы сьцяг|бел-чырвона-белы сьцяг]] з [[Пагоня]]й з наступным абгрунтаваньнем: ''«Сьцяг, што сымбалізуе рэжым, які займаецца дзяржаўным [[тэрарызм]]ам, недарэчны ў мескім асяродзьдзі Рыгі»''&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31271172.html|загаловак=Зь Беларусі высылаюць амбасадара Латвіі, дыпляматаў і тэхнічных супрацоўнікаў|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=24 траўня 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Перадумовы ==
{{Асноўны артыкул|Русіфікацыя Беларусі}}

Рэжым Лукашэнкі ёсьць працягам палітыкі [[таталітарызм]]у, якую праводзілі ў Беларусі ўлады [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] і [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/30927841.html|загаловак=«Я чалавек вуліцы». ​Ганна Севярынец пра штурм Курапатаў, паламаны лёс Колі і законы мурашніку|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=3 лістапада 2020}}&lt;/ref&gt;.

Па [[Распад СССР|распадзе СССР]], у 1991—1994 гадох Беларусь была адзінай краінай з былых савецкіх рэспублік, дзе нацыянальныя палітычныя сілы ня мелі прадстаўніцтва ў міністэрствах і структурах мясцовай выканаўчай улады — фактычна ня мелі доступу да рэальнага кіраваньня дзяржавы&lt;ref name=&quot;navumcyk_15.04.2020&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]]|url=https://www.svaboda.org/a/30555697.html|загаловак=Беларусь як унікум. Адказ Прэйгерману|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=15 красавіка 2020}}&lt;/ref&gt;. Ужо з восені 1993 году адзначалася актывізацыя прарасейскіх настрояў ва ўладных колах Беларусі, што выявілася ў працы Канстытуцыйнай Камісіі: большасьць яе сябраў выказаліся за тое, каб упамінаньне крыніцаў Беларускай дзяржаўнасьці — ня толькі [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] і [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]], але і [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Беларускай ССР]] — прыбраць з тэксту [[Канстытуцыя Беларусі|Канстытуцыі Беларусі]]. Такую пастанову падтрымала большасьць [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня|дэпутацкага корпусу]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]]|url=https://www.svaboda.org/a/30488810.html|загаловак=У праекце Канстытуцыі 1994 прыгадваліся ВКЛ і БНР|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=15 сакавіка 2020}}&lt;/ref&gt;.

Улетку 1994 году адбыліся [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 1994 году|прэзыдэнцкія выбары]], на якіх у другім туры перамог [[Аляксандар Лукашэнка]]. Яшчэ ў 1993 годзе ён выступіў за аднаўленьне СССР і стаў ініцыятарам далучэньня Беларусі да вайсковага зьвязу [[АДКБ]] на чале з Расеяй&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31463311.html|загаловак=Краіны АДКБ адмовіліся прымаць афганскіх уцекачоў|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=16 верасьня 2021}}&lt;/ref&gt;, а ў часе выбарчай прэзыдэнцкай кампаніі насіў не дзяржаўны [[Бел-чырвона-белы сьцяг|бел-чырвона-белы]], а [[Сьцяг БССР|чырвона-зялёны дэпутацкі значак БССР]] і ў сваёй перадвыбарчай праграме дэкляраваў наданьне расейскай мове статусу дзяржаўнай&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]]|url=https://www.svaboda.org/a/27734568.html|загаловак=Рэфэрэндум-95 пра сымболіку і мову ня быў легітымным|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=12 траўня 2019}}&lt;/ref&gt;. Разам з тым, у праграме не было згадак пра магчымую зьмену дзяржаўнай сымболікі&lt;ref&gt;{{Літаратура/Дзевяноста пяты (2015)|к}} С. 105.&lt;/ref&gt;. А напярэдадні вызначальнага другога туру выбараў у час тэледэбатаў зь [[Вячаслаў Кебіч|Вячаславам Кебічам]] Лукашэнка начапіў на пінжак значок з выявай бел-чырвона-белага сьцяга (апанэнт выступаў без значка)&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=oYeFbbWNxco Тэледэбаты кандыдатаў у прэзыдэнты Рэспублікі Беларусь 1994 году]&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==

Як адзначаюць дасьледнікі&lt;ref&gt;[[Пэр Андэрс Рудлінг|Рудлінг П. А.]] [https://web.archive.org/web/20180127200429/http://journal.palityka.org/wp-content/uploads/2015/04/14-2010_05_Rudling.pdf Лукашэнка і «чырвонакарычневыя»: дзяржаўная ідэалогія, ушанаванне мінулага і палітычная прыналежнасць] // Палітычная сфера. № 14, 2010. С. 90—113.&lt;/ref&gt;, паварот Беларусі ў бок [[аўтарытарызм]]у адбыўся яшчэ ў 1994 годзе па абраньні Лукашэнкі прэзыдэнтам краіны. Аднак разбурэньне парлямэнцкай сыстэмы Беларусі і сілавая дэманстрацыя ўсталяваньня [[Апошняя дыктатура Эўропы|дыктатуры]] ў краіне адбылася ў ноч з 11 на 12 красавіка 1995 году&lt;ref name=&quot;Голубеў&quot;&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Валянцін Голубеў: Да рэфэрэндуму 1995 года Лукашэнка яшчэ саромеўся|спасылка=http://belsat.eu/news/13493/|выдавец=[[Белсат]]|дата публікацыі=12 красавіка 2013|дата доступу=18 верасьня 2018}}&lt;/ref&gt;, калі [[Зьбіцьцё дэпутатаў у будынку Вярхоўнага Савету (1995)|супрацоўнікі сілавых структураў зьбілі і вывелі]] з [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь|парлямэнту]] 19 дэпутатаў ад [[Апазыцыя Беларускага Народнага Фронту Адраджэньне|апазыцыі]], што галадавалі на знак нязгоды з ініцыяваным Лукашэнкам [[Рэфэрэндум у Беларусі 1995 году|рэфэрэндумам]], прызначэньне якога парушала [[Канстытуцыя Беларусі|канстытуцыю]] і законы&lt;ref name=&quot;latysonak&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Алег Латышонак|Латышонак А.]]|url=http://arche.by/by/10/30/360/|загаловак=Дзяржаўная сымболіка Беларускай Народнай Рэспублікі|назва праекту=[[ARCHE Пачатак]]|дата публікацыі=2009-05-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090513003419/http://arche.by/by/10/30/360/|archiveдата публікацыі=2009-05-13|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Міхаіл Пастухоў|Пастухоў М.]] Ці законны рэфэрэндум 1995 году адносна наданьня дзяржаўнага статусу расейскай мове? // Аняменне. З кронікі знішчэння беларускай мовы. — Вільня: Gudas, 2000. ISBN 998-6951-82-7.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;zapr&quot;&gt;[[Сяргей Запрудзкі|Запрудзкі С.]] [https://web.archive.org/web/20170814200257/http://jivebelarus.net/language/language-defeat-06.html Грамадзкае сьцьвярджэньне беларускай мовы і парушэньні правоў беларускамоўных людзей] // Аняменне. З кронікі знішчэння беларускай мовы. — Вільня: Gudas, 2000. ISBN 998-6951-82-7.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;zapr1&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Сяргей Запрудзкі|Запрудзкі С.]]|url=http://arche.bymedia.net/2002-1/zapr102.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722003014/http://arche.bymedia.net/2002-1/zapr102.html|archiveдата публікацыі=2011-07-22|загаловак=Моўная палітыка ў Беларусі ў 1990-я гады|назва праекту=[[ARCHE Пачатак]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lalkou&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Ігар Лялькоў|Лялькоў І.]]|url=http://arche.bymedia.net/2002-1/lalk102.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070707205420/http://arche.bymedia.net/2002-1/lalk102.html|archiveдата публікацыі=2007-07-07|загаловак=Пытаньне дзяржаўнай сымболікі ў Беларусі: гісторыя і сучасны стан|назва праекту=[[ARCHE]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.levonevski.net/pravo/razdel6/num7/6d72.html Заключение Конституционного Суда Республики Беларусь от 11 октября 1995 г. №З-17/95 «О соответствии Конституции Республики Беларусь статьи 7 Закона „О Верховном Совете Республики Беларусь“, статьи 10, части четвертой статьи 63 Временного регламента Верховного Совета Республики Беларусь»]&lt;/ref&gt;. [[Народны пісьменьнік Беларусі]] [[Васіль Быкаў]] вызначыў гэтыя падзеі наступным чынам: «''Тое, што адбылося ў апошнія дні, ёсьць ня што іншае, як прэлюдыя фашыстоўскага перавароту, калі група асобаў учыняе крывавую лазьню ў сьценах парлямэнту і захоплівае ўсю паўнату ўлады ў краіне''».

Галоўным апірышчам прарасейскага дыктатарскага рэжыму сталі шматлікія іншаземцы (найперш этнічныя [[расейцы]]), завезеныя ў Беларусь з усяго СССР у рэчышчы палітыкі русіфікацыі, якія ў адрозьненьні ад [[Латвія|Латвіі]] і [[Эстонія|Эстоніі]] атрымалі неабмежаваны доступ у палітычную сыстэму краіны і на дзяржаўную службу (незалежна ад валоданьня [[Беларуская мова|беларускай мовай]], веданьня [[Гісторыя Беларусі|гісторыі Беларусі]] і ўласнага стаўленьня да Беларускай дзяржаўнасьці)&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Алесь Чайчыц]]|url=https://www.svaboda.org/a/31821386.html|загаловак=Прыкінуцца нежывой — і выжыць. Як Беларусь можа ацалець сярод вайны|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=26 красавіка 2022}}&lt;/ref&gt;. Тым часам ва [[Узброеныя сілы Рэспублікі Беларусь|Ўзброеных сілах]] пры прызначэньні на камандныя пасады, увогуле, аддавалася перавага народжаным па-за межамі Беларусі&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Сяргей Навумчык]]|url=https://www.svaboda.org/a/31767116.html|загаловак=Каму цяпер служыць беларускае войска|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=24 сакавіка 2022}}&lt;/ref&gt;, многія з гэтых вайсковых начальнікаў адзначыліся адкрытымі заявамі, што Беларусь — гэта часовае непаразуменьне і што тут напраўду Расея&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://nashaniva.com/289006|загаловак=«Заказчыкі ў пагонах прасілі: зрабі нам як у Расіі!» Геральдыст і былы супрацоўнік Мінабароны расказаў пра ідэолагаў сілавых структур і сваю гісторыю|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=27 красавіка 2022}}&lt;/ref&gt;.

Улетку 1996 году 70 дэпутатаў [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня|Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня]] паставілі подпісы пад [[імпічмэнт]]ам прэзыдэнту з прычыны парушэньня ім [[Канстытуцыя Беларусі|Канстытуцыі Беларусі]]. У адказ Лукашэнка з парушэньнем Канстытуцыі і закону «Аб народным галасаваньні (рэфэрэндуме) у Рэспубліцы Беларусь» правёў 24 лістапада 1996 году [[Рэфэрэндум у Беларусі 1996 году|чарговы рэфэрэндум]], на падставе афіцыйна абвешчаных вынікаў якога разагнаў парлямэнт Беларусі і ўтварыў цалкам падкантрольны [[Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь|Нацыянальны сход]], які стаў найвышэйшым заканадаўчым органам рэжыму ў Беларусі. Адначасна апазыцыю цалкам выціснулі з тэлевізіі і радыё, а апазыцыйным газэтам не давалі друкавацца. У знак пратэсту ў адстаўку падалі прэм’ер-міністар Беларусі, два іншыя міністры і сем судзьдзяў [[Канстытуцыйны суд Рэспублікі Беларусь|Канстытуцыйнага суду]]. У гэтых умовах [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|Злучаныя Штаты]] і [[Эўразьвяз]] адмовіліся прызнаваць легітымнасьць рэфэрэндуму. Тым часам Лукашэнка канцэнтраваў у сваіх руках уладу з дапамогаю ўзмацненьня спэцыяльных службаў, у прыватнасьці [[Камітэт дзяржаўнай бясьпекі Рэспублікі Беларусь|КДБ]].

У красавіку 1998 году Лукашэнка стварыў г. зв. «[[Саюз Расеі і Беларусі]]», пазьней абвясьціў пра стварэньне г. зв. «[[Саюзная дзяржава Беларусі і Расеі|Саюзнай дзяржавы Беларусі і Расеі]]». Улады Расеі актыўна падтрымлівалі аўтарытарны рэжым у Беларусі ад часоў палітычнай крызы 1996 году, калі Лукашэнку зь іх дапамогай удалося пазьбегнуць імпічмэнту і здабыць абсалютную ўладу ў краіне&lt;ref&gt;{{Спасылка|загаловак=За што Селязьнёў атрымаў ад Лукашэнкі ордэн Скарыны?|url=https://www.svaboda.org/a/27138163.html|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=2015-07-20|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt;.

У 1999—2000 гадох адбыліся выкраданьні (меркаваныя забойствы) вядомых супраціўнікаў рэжыму Лукашэнкі: былога міністра ўнутраных справаў Беларусі [[Юры Захаранка|Юрыя Захаранкі]] (7 траўня 1999), былога старшыні [[Цэнтральная выбарчая камісія Беларусі|Цэнтральнай выбарчай камісіі]] [[Віктар Ганчар|Віктара Ганчара]] і яго сябра бізнэсоўца [[Анатоль Красоўскі|Анатоля Красоўскага]] (16 верасьня 1999), былога асабістага апэратара Лукашэнкі [[Зьміцер Завадзкі|Зьмітра Завадзкага]] (7 ліпеня 2000).

[[Файл:Protest against the falsified presidential election in 2010 Minsk.jpg|значак|296пкс|«Зачыстка» супрацоўнікамі сілавых структураў [[Плошча Незалежнасьці (Менск)|плошчы Незалежнасьці]] ў Менску, 2010 г.]]

У 2006 годзе адзначаліся наступныя прыкметы рэжыму Лукашэнкі&lt;ref&gt;Грамадзкі Г., Вэсэлы Л. [https://web.archive.org/web/20220326115224/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=1785 Актыўна і супольна. Эўразьвяз ў дачыненьні да Беларусі на будучыню]. — Варшава: Фундацыя імя Стэфана Батуры, 2006. ISBN 83-89406-63-2. — С. 11—12.&lt;/ref&gt;:
* Выцісканьне апазыцыйных сілаў за рамкі афіцыйнай [[Палітычная сыстэма|палітычнай сыстэмы]];
* Здушэньне [[Грамадзянская супольнасьць|грамадзянскай супольнасьці]] шляхам прыняцьця рэпрэсіўных законаў;
* Зьнішчэньне нацыянальнай тоеснасьці [[Беларусы|беларусаў]] праз [[Русіфікацыя Беларусі|гвалтоўную русіфікацыю]];
* Аслабленьне прыватнага сэктару эканомікі пры поўным кантролі над судовай сыстэмай;
* Кантроль незалежных [[мас-мэдыя]];
* [[Прапаганда]];
* Стварэньне міту вонкавых ворагаў.

[[Файл:Belarusian protests 2.jpg|значак|296пкс|Спэцыяльная тэхніка рэжыму Лукашэнкі ў Менску дзеля здушэньня [[Дзень Волі|Дня Волі]], 2017 г.]]

Ужо ў 1995 годзе рэжым Лукашэнкі пачаў выкарыстоўваць адкрыты гвалт у дачыненьні да ўдзельнікаў мірных пратэстаў, які найбольш выявіўся ў час [[Падзеі ў Беларусі пасьля прэзыдэнцкіх выбараў 2010 году|здушэньня пратэстаў супраць фальсыфікацыі прэзыдэнцкіх выбараў]] ў 2010 годзе, калі затрымалі больш за 600 чалавек (частку зь якіх зьбілі, а 30 чалавек у выніку асудзілі), і пры разгоне ўдзельнікаў сьвяткаваньня [[Дзень Волі|Дня Волі]] ў 2017 годзе, калі затрымалі больш за 700 чалавек (некаторых моцна зьбілі)&lt;ref name=&quot;Bielsat-2019&quot;&gt;{{Спасылка|url=https://naviny.belsat.eu/news/krou-fashysty-i-vasil-bykau-yak-adznachali-dzen-voli-aposhniya-30-gadou/|загаловак=Кроў, «фашысты» і Васіль Быкаў. Як адзначалі Дзень Волі апошнія 30 гадоў|назва праекту=[[Белсат]]|дата публікацыі=25 сакавіка 2019}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Protest actions in Minsk (Belarus) near Stella, August 16.jpg|значак|296пкс|[[Марш за свабоду (Менск, 2020)|100-тысячны мітынг супраць фальсыфікацыі выбараў, гвалту і беззаконьня]]. Менск, 16 жніўня 2020 г.]]

У 2020 годзе пры здушэньньні [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|масавых пратэстаў супраць фальсыфікацыі прэзыдэнцкіх выбараў]] гвалт рэжыму Лукашэнкі над грамадзянамі Беларусі перайшоў на прынцыпова новы ўзровень, калі ён выявіўся [[Сьпіс загінулых падчас акцыяў пратэсту ў Беларусі (2020)|забойствамі]] і масавымі катаваньнямі, а маштаб рэпрэсіяў у краіне наблізіўся да часоў [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|сталінскага тэрору]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|загаловак=Партыя БНФ: «Беларусь ня ведала такога маштабу зьверстваў з часоў бальшавіцкага тэрору і нацысцкай акупацыі»|url=https://www.svaboda.org/a/30935222.html|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=2020-11-07|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt;. Ужо з жніўня 2020 году адзначалася набліжэньне рэжыму Лукашэнкі да вайсковай [[Хунта|хунты]], што ўтрымлівае ўладу з дапамогай гвалту і тэрору сілавога блёку ў дачыненьні да сваіх жа грамадзянаў&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Дзяніс Івашын|Івашын Д.]]|url=https://novychas.online/hramadstva/ministerstva-abarony-abaranjae-ne-narod|загаловак=Каго абараняе Міністэрства абароны? Можа народ?|назва праекту=[[Новы час (газэта)|Новы час]]|дата публікацыі=16 верасьня 2020}}&lt;/ref&gt;. У верасьні 2020 году беларускі палітык [[Зянон Пазьняк]] ахарактаразаваў рэжым Лукашэнкі як расейскі антыбеларускі [[фашызм]] ([[рашызм]]), які выкарыстоўвае тыпова фашысцкія акупацыйныя мэтады рэпрэсіяў супраць мірнага беларускага насельніцтва&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=http://www.bielarus.net/archives/2020/09/30/5746|загаловак=Зянон Пазьняк: яшчэ раз пра расейскі фашызм у Беларусі|назва праекту=[[Беларуская Салідарнасьць]]|дата публікацыі=28 верасьня 2020}}&lt;/ref&gt;. Ён адзначае, што сыстэма прарасейскага фашызму ў Беларусі пераклікаецца з сыстэмай фашызму [[Бэніта Мусаліні]] ў Італіі. У рэпрэсіях супраць беларусаў рэжым Лукашэнкі не абапіраецца на законы, дзее паводле правілаў акупацыйнага ваеннага часу. Прытым палітычны прыклад Лукашэнка ўзяў з [[Адольф Гітлер|Гітлера]], пра якога выказаўся яшчэ ў 1995 годзе&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Сяргей Навумчык|Навумчык С.]]|url=https://www.svaboda.org/a/30972107.html|загаловак=Як Лукашэнка хваліў Гітлера|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=27 лістапада 2020}}&lt;/ref&gt;:
{{Цытата|Нямецкі парадак фармаваўся стагодзьдзямі, пры Гітлеры гэтае фармаваньне дасягнула найвышэйшай кропкі. Гэта тое, што адпавядае нашаму разуменьню прэзыдэнцкай рэспублікі і ролі ў ёй прэзыдэнта.
{{арыгінал|ru|Ведь немецкий порядок формировался веками. При Гитлере это формирование достигло наивысшей точки. Это то, что соответствует нашему пониманию президентской республики и роли в ней президента.}}|Інтэрвію Аляксандра Лукашэнкі карэспандэнту газэты {{Артыкул у іншым разьдзеле|Handelsblatt|Handelsblatt|de|Handelsblatt}} Маркусу Цынэру, лістапад 1995 г.}}

У лістападзе 2020 году больш за 200 беларускіх пэдагогаў засьведчылі ў калектыўным звароце, што палітыка Лукашэнкі наблізілася да фашысцкай&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://euroradio.fm/bolsh-za-200-pedagogau-vystupili-suprac-cisku-i-zvalnennya-nyazgodnyh|загаловак=Больш за 200 педагогаў выступілі супраць ціску і звальнення нязгодных|назва праекту=[[Эўрапейскае радыё для Беларусі]]|дата публікацыі=19 лістапада 2020}}&lt;/ref&gt;. Прытым у час здушэньня пратэстаў у 2020—2021 гадох адзначаюцца дзеяньні рэжыму Лукашэнкі, параўнальныя зь дзеяньнямі ўладаў [[Трэці Райх|Нацысцкай Нямеччыны]]&lt;ref name=&quot;Belsat&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар=Сцешык Я.|url=https://belsat.eu/in-focus/23-02-2021-prapaganda-nyanavistsi-na-dzyarzhaunym-telebachanni/|загаловак=Прапаганда нянавісці на дзяржаўным тэлебачанні|назва праекту=[[Белсат]]|дата публікацыі=23 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;:
* Спробы стварэньня ў жніўні 2020 году [[Канцэнтрацыйны лягер|канцэнтрацыйных лягераў]] дзеля гвалтоўнага адсяленьня ўдзельнікаў пратэстаў&lt;ref name=&quot;Belsat&quot;/&gt;.
* Публічныя заклікі прапагандыстаў рэжыму да «канчатковага разьвязаньня пытаньня» з пратэстамі беларусаў за адну ноч&lt;ref name=&quot;Belsat&quot;/&gt; («[[Ноч доўгіх нажоў]]»).
* Кваліфікацыя з боку сілавых структураў разьбіцьця мэталічнымі гайкамі вокнаў з рэчамі (сьняжынкі, фіранкі) у колерах [[Нацыянальная сымболіка|нацыянальнай сымболікі]] [[беларусы|беларусаў]] як «выказваньня меркаваньня», а не злачынства&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31048615.html|загаловак=Разьбітае гайкамі за бел-чырвона-белыя колеры акно аказалася не адзіным|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=16 студзеня 2021}}&lt;/ref&gt; («[[Крышталёвая ноч]]»).
* Заклікі з афіцыйных дзяржаўных мас-мэдыя да «навядзеньня ў краіне парадку» паводле стандартаў Нацысцкай Нямеччыны (як станоўчы прыводзіўся прыклад, калі [[нацысты]] вывелі зь цягніка і на вачах ва ўсіх пасажыраў расстралялі жанчыну і яе ўнучку, якія ня мелі квіткоў)&lt;ref name=&quot;Belsat&quot;/&gt;.
* Называньне ў афіцыйных дзяржаўных мас-мэдыя пратэстоўцаў «жывёламі» дзеля іх дэгуманізацыі з мэтай апраўданьня катаваньняў і забойстваў&lt;ref name=&quot;Belsat&quot;/&gt;:
{{Цытата|Для людзей такія ўмовы недапушчальныя, а для жывёлы — цалкам. Скаціна ў адным куце паядае корм, а ў іншым апаражняецца.
{{арыгінал|ru|Для людей эти условия содержания недопустимы, а вот для животных — вполне. Скот в одном углу кучи поедает корм, а в другом опорожняется.}}
|[[Аляксей Голікаў]], тэлеканал [[Сталічнае тэлебачаньне|СТВ]], 22 лютага 2021 г.}}
* 1 кастрычніка 2021 году старшыня Пастаяннай камісіі па нацыянальнай бясьпецы [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь|Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу]] ўраджэнец [[Прыморскі край|Прыморскага краю]] і выпускнік [[Омская вышэйшая агульнавайсковая камандная вучэльня імя Фрунзэ|Омскай вышэйшай агульнавайсковай каманднай вучэльні імя Фрунзе]] [[Алег Белаконеў]], які ў 2014—2019 гадох займаў пасаду [[Начальнік Генэральнага штаба Ўзброеных Сілаў Рэспублікі Беларусь|начальніка Генэральнага штаба Ўзброеных Сілаў]], з спасылкай на кіраўніка Расеі [[Уладзімер Пуцін|Ўладзімера Пуціна]] заявіў, што за аднаго загінулага супрацоўніка [[КДБ]] трэба забіць 20 або 100 беларусаў&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://belsat.eu/news/01-10-2021-general-belakoneu-prapanavau-zabits-sto-belarusau-u-adkaz-na-gibel-pratsaunika-kdb/|загаловак=Генерал Белаконеў прапанаваў забіць сто беларусаў у адказ на гібель працаўніка КДБ|назва праекту=[[Белсат]]|дата публікацыі=1 кастрычніка 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://belsat.eu/news/04-10-2021-gistoryk-generalu-belakonevu-padabayutstsa-metady-yakiya-vykarystouvali-natsysty/|загаловак=Гісторык: генералу Белаконеву падабаюцца метады, якія выкарыстоўвалі нацысты|назва праекту=[[Белсат]]|дата публікацыі=4 кастрычніка 2021}}&lt;/ref&gt;:
{{Цытата|У якіх сем’ях выхоўваліся гэтыя людзі? Я лічу, мы занадта мякка абыходзімся зь імі і да іх падобнымі. Чамусьці яны дзеюць па-за межамі закону, а мы стараемся ўсё рабіць паводле закону. Паводле закону зь імі размаўляць, паводле закону іх пераконваць, паводле закону іх угаворваць. А трэба, як Пуцін сказаў, мачыць у сарціры ўсіх: за аднаго – 20, 100… Каб не было панадна нікому. Можа быць, груба, але шчыра.
{{арыгінал|ru|В каких семьях воспитывались эти люди? Я считаю, мы слишком мягко поступаем с ними и им подобными. Почему-то они действуют вне рамок закона, а мы стараемся все делать по закону. По закону с ними беседовать, по закону убеждать, по закону их уговаривать. А надо, как Путин сказал, мочить в сортире всех: за одного 20, 100… Чтобы не было неповадно никому. Может грубо, но искренне.}}|}}

У сакавіку 2021 году супрацоўнікі сілавых структураў рэжыму Лукашэнкі (пракуратура [[Горадня|Горадні]]) забаранілі спэктакль, дзе асуджаецца фашызм і нацызм на прыкладзе [[Галакост]]у, бо ўгледзелі ў ім аналёгіі з сытуацыяй у Беларусі&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31159454.html|загаловак=У Горадні забаранілі спэктакль, дзе асуджаецца фашызм. Пракуратура ўгледзела ў ім аналёгіі з сытуацыяй у краіне|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=18 сакавіка 2021}}&lt;/ref&gt;.

17 красавіка 2021 году [[Фэдэральная служба бясьпекі Расейскай Фэдэрацыі|ФСБ Расеі]] заявіла, што дапамагло прадухіліць зрынаньне рэжыму Лукашэнкі «''паводле адпрацаванага сцэнару „каляровых рэвалюцыяў“ з прыцягненьнем мясцовых і ўкраінскіх нацыяналістаў''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31209051.html|загаловак=ФСБ Расеі заявіла, што дапамагло прадухіліць дзяржаўны пераварот у Беларусі|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=17 красавіка 2021}}&lt;/ref&gt;. 21 красавіка кіраўнік Расеі Ўладзімер Пуцін згадаў пра Беларусь у кантэксьце спробы зрынаньня рэжыму Лукашэнкі як пра кантраляваную Расеяй тэрыторыю, на якой Расея будзе вызначаць, што ёсьць дзяржаўным пераваротам, а што — не&lt;ref name=&quot;NN-21.04.2021&quot;/&gt;. Прытым рэжым Лукашэнкі адзначаецца рэпрэсіямі паводле беларускай моўнай і нацыянальнай прыкметы: 26 лютага 2021 году супрацоўнікі сілавых структураў затрымалі больш за два дзясяткі жанчынаў сталага (пэнсійнага) веку за прыватнае чытаньне ў [[цягнік|электравіку]] беларускіх кніг (творы [[Янка Купала|Янкі Купалы]], [[Уладзімер Караткевіч|Уладзімера Караткевіча]], [[Васіль Быкаў|Васіля Быкава]] і іншых вядомых беларускіх пісьменьнікаў). У час, праведзены ў ізалятары да афіцыйнага суду, адзначаліся катаваньні (утрыманьне ў неналежных умовах пры нізкай тэмпэратуры, без матрацаў, коўдраў, ежы). Частцы затрыманых прысудзілі штрафы ў памеры некалькіх пэнсіяў, частцы — содні арышту&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31130104.html|загаловак=«15 сутак за томік Купалы». Як у Менску судзяць пэнсіянэрак, якія ў электрычцы чыталі беларускіх клясыкаў|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=2 сакавіка 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31165999.html|загаловак=«Трэба пакараць людзей, якія тварылі бясчынствы». Выйшла з 20 сутак пэнсіянэрка, якую асудзілі за кнігу Быкава|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=23 сакавіка 2021}}&lt;/ref&gt;. 21 красавіка 2021 году супрацоўнікі сілавых структураў затрымалі і неўзабаве прысудзілі 15 содняў арышту 65-гадоваму пэнсіянэру Адаму Шпакоўскаму; афіцыйнай прычынай уварваньня ў кватэру і ператрусу назвалі скаргу суседзяў, у якой пра пэнсіянэра нібыта напісалі, што «ён дастаў усіх сваёй беларускай мовай»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31219284.html|загаловак=«Дастаў усіх сваёй беларускай мовай»,— пэнсіянэра арыштавалі на 15 дзён і правяраюць на датычнасьць да фінансаваньня пратэстаў|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=23 красавіка 2021}}&lt;/ref&gt;. 2 траўня 2021 году за фіранкі зь беларускім нацыянальным арнамэнтам на вокнах кватэры затрымалі і засудзілі жыхарку Менску&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=Кохно М.|url=https://news.tut.by/society/729210.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210504162137/https://news.tut.by/society/729210.html|archiveдата публікацыі=2021-05-04|загаловак=В Минске судили хозяйку квартиры за занавески с белорусским орнаментом на балконе 14-го этажа|назва праекту=[[TUT.BY]]|дата публікацыі=04-05-2021|url-status=dead|language=ru}}&lt;/ref&gt;.

21 красавіка 2021 году [[Парлямэнцкая Асамблея Рады Эўропы|Парлямэнцкая Асамблея]] [[Рада Эўропы|Рады Эўропы]] прыняла дзьве рэзалюцыі аб сытуацыі ў Беларусі. У рэзалюцыі «Парушэньні правоў чалавека ў Беларусі патрабуюць міжнароднага расьсьледаваньня» падкрэсьлівалася, што «''мірныя пратэсты пасьля фальсыфікацыі вынікаў прэзыдэнцкіх выбараў 9 жніўня 2020 году былі жорстка здушаныя рэжымам Аляксандра Лукашэнкі, а многія пратэстоўцы былі арыштаваныя і зазналі катаваньні''». Рэзалюцыя адзначала, што асобаў, якія маюць дачыненьне да падобных парушэньняў правоў чалавека, у Беларусі не прыцягнулі да крымінальнай адказнасьці. У рэзалюцыі «Тэрміновая неабходнасьць рэформы выбарчай сыстэмы ў Беларусі» адзначалася, што сыстэма правядзеньня выбараў у Беларусі «''стала асноўным фактарам цяперашняга палітычнага, эканамічнага і праваабарончага крызісу''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31215218.html|загаловак=ПАРЭ прыняла дзьве рэзалюцыі аб сытуацыі ў Беларусі. Коратка пра асноўнае|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=21 красавіка 2021}}&lt;/ref&gt;.

У адказ на [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пратэсты ў Беларусі (2020—2021)]] увесну 2021 году [[Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь|Нацыянальны сход]] рэжыму Лукашэнкі прыняў папраўкі ў законы аб [[СМІ]], масавых мерапрыемствах, супрацьдзеяньні экстрэмізму, органах унутраных справаў, Кодэкс аб адміністрацыйных парушэньнях, [[Крымінальны кодэкс Рэспублікі Беларусь|Крымінальны кодэкс]]&lt;ref name=&quot;выжечь&quot; /&gt;. На думку экспэртаў, пакет нарматыўных актаў, з асуджэньнем якога выступіў [[Камітэт па абароне журналістаў]], яшчэ мацней уціскае свабоду слова й права на пашырэньне інфармацыі&lt;ref name=&quot;выжечь&quot; /&gt;. Паводле Андрэя Бастунца, старшыні [[Беларуская асацыяцыя журналістаў|Беларускай асацыяцыі журналістаў]], папраўкі былі зроблены, каб узаконіць рэпрэсіўныя практыкі ў дачыненьні да СМІ, якія сталі масава ўжываецца з 2020 году пры ігнараваньні нормаў [[Канстытуцыя Беларусі|канстытуцыі]] й міжнародных дамоваў&lt;ref name=&quot;выжечь&quot; /&gt;. Многія фармулёўкі ў законах, на думку экспэртаў, наўмысна размытыя, каб можна было практычна ўсякую неўпадабаную публікацыю кваліфікаваць як парушэньне, напрыклад нанясеньне шкоды нацыянальным інтарэсам&lt;ref name=&quot;выжечь&quot; /&gt;. Тым часам, што такое «нацыянальны інтарэс», вызначаюць чыноўнікі, атаясамліваючы гэтае паняцьце з інтарэсамі захаваньня рэжыму Лукашэнкі&lt;ref name=&quot;выжечь&quot; /&gt;. Між іншым, дэ-факта ўводзіцца забарона на стрымы з несанкцыянаваных акцыяў (пры тым што атрымаць санкцыю на іх апанэнтам рэжыму неймаверна)&lt;ref name=&quot;выжечь&quot; /&gt;. За ўсякую крытыку ўладаў аўтар публікацыі рызыкуе трапіць пад крымінальны перасьлед паводле артыкула «аб дыскрэдытацыі Рэспублікі Беларусь» і атрымаць да чатырох гадоў пазбаўленьня волі&lt;ref name=&quot;выжечь&quot; /&gt;. З 2020 году масавым стала блякаваньне грамадзка-палітычных сайтаў («[[Naviny.by]]», «[[Салідарнасьць (газэта)|Салідарнасьці]]», «[[Эўрапейскае радыё для Беларусі|Эўрарадыё]]» й дзясяткаў іншых), што значна ўдарыла па іх наведвальнасьці й даходам ад рэклямы&lt;ref name=&quot;выжечь&quot;&gt;{{Спасылка|last=Класковский|first=Александр|дата публікацыі=2021-05-06|загаловак=Независимые СМИ в Беларуси, похоже, решено выжечь огнеметом|url=https://naviny.online/article/20210506/1620313940-nezavisimye-smi-v-belarusi-pohozhe-resheno-vyzhech-ognemetom|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210511062247/https://naviny.online/article/20210506/1620313940-nezavisimye-smi-v-belarusi-pohozhe-resheno-vyzhech-ognemetom|archiveдата публікацыі=2021-05-11|accessдата публікацыі=2021-05-11|аўтар=Александр Класковский|назва праекту=[[naviny.by]]|language=ru}}&lt;/ref&gt;.

23 траўня 2021 году рэжым Лукашэнкі ўжыў вайсковы зьнішчальнік [[МіГ-29]] дзеля таго, каб перахапіць пасажырскі [[Рэйс Ryanair 4978]] і затрымаць беларускага журналіста [[Раман Пратасевіч|Рамана Пратасевіча]], які ляцеў з [[Атэны|Атэнаў]] у [[Вільня|Вільню]]. Паводле прэм’ер-міністра [[Польшча|Польшчы]] [[Матэвуш Маравецкі|Матэвуша Маравецкага]]: «''Захоп цывільнага самалёта — гэта беспрэцэдэнтны акт дзяржаўнага тэрарызму, які ня можа застацца беспакараны''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31269523.html|загаловак=«Гэта беспрэцэдэнтны акт дзяржаўнага тэрарызму». Міжнародныя рэакцыі на прымусовую пасадку ў Менску самалёта Ryanair|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=23 траўня 2021}}&lt;/ref&gt;.

Паводле [[Міжнародная амністыя|Міжнароднае амністыі]], міліцыянты рэжыму займаюцца перасьледам лекараў за наданьне першае дапамогі удзельнікам пратэстаў&lt;ref&gt;{{Спасылка|загаловак=Belarus: Crackdown on Medics|url=http://eurasia.amnesty.org/wp-content/uploads/2021/06/belarus-crackdown-on-medics.pdf|назва праекту=[[Міжнародная амністыя]]|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка|загаловак=У Білорусі режим Лукашенка переслідує медиків за участь в акціях протесту, - Amnesty International|url=https://www.rbc.ua/ukr/news/belarusi-rezhim-lukashenko-presleduet-medikov-1623932725.html|назва праекту={{артыкул у іншым разьдзеле|РБК-Україна|РБК-Україна|uk|РБК-Україна}}|accessдата публікацыі=2021-06-17|language=uk}}&lt;/ref&gt;.

19 чэрвеня 2021 году прадстаўнікі Беларусі, прызначаныя рэжымам Лукашэнкі, адзіныя з усіх краінаў прагаласавалі супраць рэзалюцыі [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]] з заклікам спыніць пастаўкі зброі ў [[М’янма|Мʼянму]], дзе ў выніку перавароту ўладу захапілі вайскоўцы, а ў пратэстах загінула больш за 800 чалавек&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31315824.html|загаловак=А Беларусь супраць. ААН заклікала спыніць пастаўкі зброі ў Мʼянму і вызваліць палітвязьняў|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=19 чэрвеня 2021}}&lt;/ref&gt;.

9 ліпеня 2021 году старшыні камітэтаў у замежных справах парлямэнтаў ЗША, Вялікай Брытаніі, Францыі, Нямеччыны, Ірляндыі, Чэхіі, Польшчы, Эстоніі, Латвіі, Летувы і Ўкраіны назвалі дзеяньні рэжыму Лукашэнкі «кантрабандай людзьмі» ([[Гандаль людзьмі|гандлем людзьмі]]) і выступілі з заклікам забараніць палёты рэйсаў, на якіх мігранты трапляюць у Беларусь дзеля далейшага незаконнага перасячэньня граніцы [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскага Зьвязу]], а таксама ўвесьці санкцыі супраць асобаў і арганізацыяў, замяшаных у кантрабандзе людзей&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31350416.html|загаловак=Парлямэнтары ЭЗ, Вялікай Брытаніі, Украіны і ЗША заклікалі спыніць палёты самалётаў зь мігрантамі ў Беларусь|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=9 ліпеня 2021}}&lt;/ref&gt;. 20 ліпеня 2021 году кіраўнік Міністэрства замежных справаў Летувы [[Габрыелюс Ландсбергіс]] наступным чынам пракамэнтаваў прапанову Лукашэнкі «''не задарма''» спыніць плынь нелегальных мігрантаў празь Беларусь у Летуву: «''Гэта не дапамога, гэта шантаж. Ад тэрарыстычнага рэжыму на іншае і не разьлічваем. Адказ просты — калі Менск ня спыніцца і працягне дастаўляць мігрантаў, Летува прапануе новыя санкцыі''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31367905.html|загаловак=Кіраўнік МЗС Літвы: «Заявы Лукашэнкі? Ад тэрарыстычнага рэжыму на іншае не разьлічваем»|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=20 ліпеня 2021}}&lt;/ref&gt;.

17 верасьня 2021 году рэжым Лукашэнкі ліквідаваў [[Таварыства беларускай школы]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31462039.html|загаловак=Таварыства беларускай школы зьліквідавалі на ягонае 100-годзьдзе|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=17 верасьня 2021}}&lt;/ref&gt;, 24 верасьня — [[Згуртаваньне беларусаў сьвету Бацькаўшчына]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31476130.html|загаловак=Вярхоўны суд ліквідаваў ЗБС «Бацькаўшчына»|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=24 верасьня 2021}}&lt;/ref&gt;,
1 кастрычніка — [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31487361.html|загаловак=Вярхоўны суд ліквідаваў Саюз беларускіх пісьменьнікаў, які дзейнічае з 1934 году|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=1 кастрычніка 2021}}&lt;/ref&gt;, 8 лістапада — [[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31550712.html|загаловак=Вярхоўны суд ліквідаваў Таварыства беларускай мовы|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=8 лістапада 2021}}&lt;/ref&gt;. 30 лістапада 2021 году ў інтэрвію расейскаму прапагандысту Дзьмітрыю Кісялёву Лукашэнка засьведчыў, што «''мне [[Уладзімер Пуцін|Пуцін]] кажа „дзякуй табе за [[Расейская мова|расейскую мову]]“''», і дадаў: «''Назаві яшчэ адну такую краіну, дзе расейская мова разьвіваецца на шкоду нацыянальнай''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31590738.html|загаловак=Лукашэнка прызнаў, што расейская мова разьвіваецца ў Беларусі на шкоду беларускай|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=2 сьнежня 2021}}&lt;/ref&gt;.

6 кастрычніка 2021 году Ўладзімер Асечкін, заснавальнік расейскага праекту [[Gulagu.net]] — дзе раней апублікавалі відэаархіў расейскай Фэдэральнай службы выкананьня пакаранняў зь відэафіксацыяй жорсткіх катаваньняў у расейскіх турмах — паведаміў, што мае зьвесткі пра удзел [[Служба вонкавай выведкі Расеі|Службы вонкавай выведкі Расеі]] і іншых спэцслужбаў у катаваньнях у Беларусі&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://belsat.eu/news/06-10-2021-gulagu-net-rasejskiya-spetssluzhby-dapamagali-belaruskim-u-katavannyah-zhniunya-2020/|загаловак=Gulagu.net: Расейскія спецслужбы дапамагалі беларускім у катаваннях жніўня-2020|назва праекту=[[Белсат]]|дата публікацыі=6 кастрычніка 2021}}&lt;/ref&gt;:
{{Цытата|Нам вядома, што ў тым ліку байцы атрадаў спэцыяльнага прызначэньня ФСІН перамяшчаліся ў Беларусь для таго, каб ужываць жорсткія, бесчалавечныя мэтады адносна мірных дэманстрантаў}}

11 кастрычніка 2021 году ў [[Нюрнбэрг]]у ([[Нямеччына]]) прайшла праўная канфэрэнцыя «Злачынствы супраць чалавецтва і прызнаньне Лукашэнкі тэрарыстам»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31502928.html|загаловак=У Нюрнбэргу пачынаецца канфэрэнцыя аб «злачынствах Лукашэнкі супраць чалавецтва». Ужывую|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=11 кастрычнка 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31503733.html|загаловак=«Стварыць міжнародную працэдуру па разглядзе злачынстваў супраць правоў чалавека ў Беларусі». Чым скончылася канфэрэнцыя ў Нюрнбэргу|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=11 кастрычніка 2021}}&lt;/ref&gt;.

18 кастрычніка 2021 году на паседжаньне [[Рада Эўропы|Рады ЭЗ]] на ўзроўні кіраўнікоў МЗС, што праходзіла ў [[Люксэмбург]]у, кіраўнік МЗС Нямеччыны Гайка Маас заявіў, што «Лукашэнка — кіраўнік дзяржаўнай сеткі перавозьнікаў нелегальных мігрантаў»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31516151.html|загаловак=Кіраўнік МЗС Нямеччыны: «Лукашэнка — кіраўнік дзяржаўнай сеткі перавозчыкаў нелегальных мігрантаў»|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=18 кастрычніка 2021}}&lt;/ref&gt;, а 27 кастрычніка дзяржаўны сакратар па эўрапейскіх справах пры МЗС Францыі Клеман Бон зьвінаваціў сваякоў Аляксандра Лукашэнкі ў арганізаваным гандлі людзьмі, паводле ягоных словаў, мэта рэжыму — аслабіць і разьяднаць ЭЗ&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31532508.html|загаловак=Францыя абвінаваціла сям’ю Лукашэнкі ў арганізаваным гандлі людзьмі|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=27 кастрычніка 2021}}&lt;/ref&gt;.

4 лістапада 2021 году старшыня камісіі па міжнародных справах [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь|Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу]] [[Андрэй Савіных]] у этэры «Соловьев live» заявіў, што «''[[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Крым]] [[De facto|дэ-факта]] і [[De jure|дэ-юрэ]] даўно быў прызнаны беларускім бокам [[Расея|расейскім]]''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://nashaniva.com/?c=ar&amp;i=280105|загаловак=Савіных: Крым быў прызнаны беларускім бокам расійскім|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=4 лістапада 2021}}&lt;/ref&gt;. 30 лістапада 2021 году ў інтэрвію расейскаму прапагандысту Дзьмітрыю Кісялёву Лукашэнка заявіў, што «''Крым дэ-факта, я тады яшчэ сказаў, ня памятаю, быў ужо рэфэрэндум ці не. А пасьля рэфэрэндуму Крым і дэ-юрэ стаў расейскім''», і паведаміў пра пляны наведаць [[Севастопаль]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31587132.html|загаловак=Лукашэнка заявіў, што Крым дэ-юрэ расейскі, і зьбіраецца ў Севастопаль|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=30 лістапада 2021}}&lt;/ref&gt;. Адказваючы на пытаньне пра дзеньні ў выпадку, калі краіны NATO перанясуць сваю ядзерную зброю ў Польшчу, Лукашэнка заявіў: «''Тады я прапаную Пуціну вярнуць ядзерную зброю ў Беларусь… Мы дамовімся якую. Тую зброю, якая будзе найбольш эфэктыўнай. Усе хлявы для гэтага як дбайны гаспадар я захаваў''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31586676.html|загаловак=Лукашэнка расказаў, пры якой умове папросіць Пуціна разьмяціць у Беларусі ядзерную зброю|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=30 лістапада 2021}}&lt;/ref&gt;. Пазьней з аналягічнай заявай выступіў [[Уладзімер Макей]], а 20 сьнежня 2021 году прэс-сакратар Пуціна [[Дзьмітры Пяскоў]] у адказ на пытаньне пра магчымае размяшчэньне расейскай ядзернай зброі ў Беларусі заявіў: «''Ні для каго не сакрэт, што, безумоўна, разьмяшчэньне розных відаў узбраеньняў каля нашых межаў, якія могуць уяўляць для нас небясьпеку, запатрабуе прыняцьця адпаведных крокаў з тым, каб збалянсаваць сытуацыю. Тут магчымыя самыя розныя варыянты''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://euroradio.fm/kreml-prakamentavau-magchymasc-razmyashchennya-yadzernay-zbroi-u-belarusi|загаловак=Крэмль пракаментаваў магчымасць размяшчэння ядзернай зброі ў Беларусі|назва праекту=[[Эўрапейскае радыё для Беларусі]]|дата публікацыі=20 сьнежня 2021}}&lt;/ref&gt;.

24 сьнежня 2021 году амбасадар Эўразьвязу ў Беларусі Дырк Шубэль паведаміў, што рэжым Лукашэнкі фактычна адмовіўся атрымаць заходнія вакцыны ад [[Каранавірусная інфэкцыя (2019)|каранавірусу]], якія прапаноўваліся бясплатна&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31624447.html|загаловак=Улады Беларусі не адказалі на прапанову Эўразьвязу даць заходнія вакцыны ад каранавірусу|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=24 сьнежня 2021}}&lt;/ref&gt;. Раней Лукашэнка заявіў, што заходніх вакцынаў у Беларусі ня будзе, бо такія вакцыны патрабуюцца «''оппам''», каб «''ехаць на Захад інструкцыі атрымліваць''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://nashaniva.com/?c=ar&amp;i=280135|загаловак=Хочаце Pfizer ці Johnson &amp; Johnson? Ёсць «вакцынныя туры»: Польшча, Украіна, Турцыя. Расказваем, колькі яны каштуюць|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=5 лістапада 2021}}&lt;/ref&gt;. Тым часам 21 сьнежня 2021 год рэжым Лукашэнкі скасаваў абавязковую самаізаляцыю кантактаў першага і другога ўзроўняў, а таксама па прыездах з-за мяжы&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31618799.html|загаловак=COVID-19. Cкасавалі абавязковую самаізаляцыю кантактаў першага і другога ўзроўняў, а таксама пасьля прыездаў з-за мяжы|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=21 сьнежня 2021}}&lt;/ref&gt;, прытым у краіне працягвала дзеяць фактычная забарона на выезд беларусаў праз наземныя пункты пропуску, якую афіцыйна тлумачылі менавіта змаганьнем з каранавірусам&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Наста Захарэвіч|Захарэвіч Н.]]|url=https://www.svaboda.org/a/31621195.html|загаловак=Лукашэнка зноў перамог каранавірус|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=22 сьнежня 2021}}&lt;/ref&gt;.

18 лютага 2022 году ў час асабістай сустрэчы Лукашэнкі з Пуцінам на пытаньне расейскага журналіста да Лукашэнкі, ці зьбіраецца ён быць «вечным прэзыдэнтам Беларусі», той адказаў, што «''зараз мы з старэйшым братам параімся і вырашым''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://nashaniva.com/?c=ar&amp;i=284991|загаловак=«Зараз мы са старэйшым братам параімся і вырашым». Пра што гаварылі Лукашэнка і Пуцін падчас перамоваў|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=18 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;. У афіцыйнай стэнаграме на сайце Лукашэнкі гэты адказ не апублікавалі, яго таксама няма на сайце [[Беларускае тэлеграфнае агенцтва|БелТА]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://nashaniva.com/?c=ar&amp;i=285056|загаловак=Сайт прэс-службы Лукашэнкі не апублікаваў яго скандальныя выказванні наконт «старэйшага брата»|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=20 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;. 23 лютага 2022 году прызначаны Лукашэнкам [[Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь|міністар абароны]] [[Віктар Хрэнін]] азначыў Лукашэнку і Пуціна «''нашымі прэзыдэнтамі''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://euroradio.fm/pryznac-ldnr-abo-zahavac-mirny-astravok-nyaprosty-vybar-lukashenki|загаловак=Прызнаць &quot;Л/ДНР&quot; або захаваць &quot;мірны астравок&quot;: няпросты выбар Лукашэнкі|назва праекту=[[Эўрапейскае радыё для Беларусі]]|дата публікацыі=23 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

[[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (2022)|Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну]] 24 лютага 2022 году адкрыта прадэманстравала, што Беларусь знаходзіцца пад [[Гібрыдная вайна|гібрыднай]] [[акупацыя]]й [[Расея|Расеі]]: у той жа дзень [[Дзяржаўная пагранічная служба Ўкраіны]] засьведчыла, што расейскія войскі атакавалі дзяржаўную граніцу ў тым ліку з тэрыторыі Беларусі, тым часам Лукашэнка — кіраўнік [[Расейская акупацыя Беларусі|расейскай акупацыйнай адміністрацыі Беларусі]] — ня стаў зьняпраўджваць гэтых фактаў, заявіўшы толькі, што беларускія войскі «''не бяруць ніякага ўдзелу ў расейскай спэцапэрацыі ў Данбасе''». Па чым дадаў, што «''нашых войскаў там няма. Але калі трэба будзе, калі гэта будзе неабходна Беларусі і Расеі — яны будуць''»&lt;ref name=&quot;Lichtarovic-2022-02-24&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар=Ліхтаровіч Ю.|url=https://www.polskieradio.pl/396/7815/Artykul/2908261,%d0%91%d0%b5%d0%bb%d0%b0%d1%80%d1%83%d1%81%d1%8b-%d1%81%d1%83%d0%bf%d1%80%d0%b0%d1%86%d1%8c-%d0%b2%d0%b0%d0%b9%d0%bd%d1%8b-%d0%b0%d0%bb%d0%b5-%d0%ba%d1%80%d0%b0%d1%96%d0%bd%d0%b0-%d0%bf%d0%b0%d0%b4-%d1%80%d0%b0%d1%81%d1%96%d0%b9%d1%81%d0%ba%d0%b0%d0%b9-%d0%b0%d0%ba%d1%83%d0%bf%d0%b0%d1%86%d1%8b%d1%8f%d0%b9|загаловак=Беларусы супраць вайны, але краіна пад расійскай акупацыяй|назва праекту=[[Беларуская рэдакцыя Польскага Радыё]]|дата публікацыі=24 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;. 27 лютага 2022 году Лукашэнка прызнаў, што з тэрыторыі Беларусі запусьцілі ракеты па Ўкраіне&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31726062.html|загаловак=Лукашэнка прызнаў, што з тэрыторыі Беларусі запусьцілі ракеты па Ўкраіне|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=27 лютага 2022}}&lt;/ref&gt;.

16 сакавіка 2022 году [[Народнае антыкрызіснае кіраўніцтва|Народнае антыкрызіснае кіраўніцтва (НАК)]] на чале з [[Павал Латушка|Паўлам Латушкам]] выступіла з заявай, у якой назвала Беларусь часова акупаванай тэрыторыяй і заклікала міжнародную супольнасьць даць адпаведную праўную ацэнку&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31756582.html|загаловак=Латушка заклікаў прызнаць Беларусь тэрыторыяй, часова акупаванай Расеяй|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=16 сакавіка 2022}}&lt;/ref&gt;.

17 сакавіка 2022 году [[Сьвятлана Ціханоўская]] на сустрэчы з 27 амбасадарамі краін ЭЗ у [[Жэнэва|Жэнэве]], якія прадстаўляюць свае краіны ў [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], выступіла з заклікам да іх&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31757924.html|загаловак=Ціханоўская ў ААН заклікала прызнаць Беларусь краінай пад часовай ваеннай акупацыяй|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=17 сакавіка 2022}}&lt;/ref&gt;:
* вызнаць Беларусь як краіну, [[дэ-факта]] часова акупаваную Расеяй;
* прыцягнуць Лукашэнку да трыбуналу ў зьвязку з падзеямі ва Ўкраіне;
* неадкладна адрэагаваць на катаваньні ў турмах Беларусі і ўмовы ўтрыманьня палітычных вязьняў.
* падтрымаць працу міжнароднай плятформы ў зборы довадаў злачынстваў рэжыму і падтрымаць беларускіх праваабаронцаў.

19 сакавіка 2022 году вярхоўны камісар [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]] у правах чалавека Мішэль Бачэлетз на 49-й сэсіі Рады ААН у правах чалавека пацьвердзіў факты сэксуальнага гвалтаваньня затрыманых у 2020 годзе пратэстоўцаў у Беларусі з боку супрацоўнікоў сілавых структураў рэжыму Лукашэнкі&lt;ref&gt;{{Спасылка|загаловак=У ААН пацьвердзілі факты сэксуальнага гвалтаваньня затрыманых у 2020 годзе пратэстоўцаў у Беларусі|url=https://www.svaboda.org/a/31760929.html|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=2022-03-19|access-дата публікацыі=2024-06-05}}&lt;/ref&gt;.

У траўні 2022 году нямецкі гісторык Фэлікс Акерман, супрацоўнік Нямецкага гістарычнага інстытуту ў Варшаве, напісаў у [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]] пра сыстэматычны перасьлед беларускамоўных кніг і іх выдаўцоў: «''Апарат бясьпекі Лукашэнкі, расправіўшыся з арганізацыямі грамадзянскай супольнасьці, якія былі апорай пратэсту супраць рэжыму, цяпер узяўся змагацца зь беларускай мовай, якая лічыцца сымбалем пратэсту, бо чыноўнікі ў адміністрацыі, дзяржбясьпецы і на тэлевізіі размаўляюць па-расейску''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31859632.html|загаловак=Кніга па-беларуску стала «рэальнай пагрозай дзяржаўнаму парадку». Нямецкі гісторык пра перасьлед кнігавыданьня ў Беларусі|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=20 траўня 2022}}&lt;/ref&gt;.

25 сакавіка 2023 году Ўладзімер Пуцін заявіў, што Расея разьмяшчае у Беларусі сваю тактычную ядзерную зброю, што неўзабаве ажыцьцявілі&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/32336402.html Сахашчык: Ядзерная зброя моцна актывізуе партызанскі рух у Беларусі], [[Радыё Свабода]], 27 сакавіка 2023 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Usau-29-03-2023&quot;&gt;{{Спасылка|url=https://www.polskieradio.pl/396/7815/artykul/3142673,%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BB-%D1%83%D1%81%D0%B0%D1%9E-%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D1%8F%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%B7%D0%B1%D1%80%D0%BE%D1%8F-%D1%9E-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96-%D0%BF%D0%B0%D1%86%D1%8F%D0%B3%D0%BD%D0%B5-%D1%81%D1%83%D1%80%D1%91%D0%B7%D0%BD%D1%8B%D1%8F-%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BF%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%8B|загаловак=Павал Усаў: Тактычная ядзерная зброя ў Беларусі пацягне сур'ёзныя наступствы|назва праекту=[[Беларуская рэдакцыя Польскага Радыё]]|дата публікацыі=29 сакавіка 2023}}&lt;/ref&gt;.

У ліпені 2023 году былы баец [[Сілы спэцыяльных апэрацыяў УС РБ|Сілаў спэцыяльных апэрацыяў Беларусі]] Максім Зязюльчык пацьвердзіў вызначальны ўдзел [[Расея|расейскага]] АМАПУ ў тэроры супраць беларусаў дзеля здушэньня [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2022)|пратэстаў]]. Паводле яго, расейскія байцы АМАП прыехалі ў Беларусь, пераапрануліся ў форму беларускага АМАП, але пакінулі свае ўласныя берцы, што можна разглядзець на відэа з пратэстаў. Зязюльчык сьцьвярджае, што расейскія амапаўцы былі больш жорсткімі за беларускіх, ужывалі сьвятлошумавыя і газавыя гранаты, моцна зьбівалі людзей&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://belsat.eu/news/24-07-2023-palonny-najmit-belarus-raspavyou-shto-u-razgone-pratestau-u-belarusi-brau-udzel-rasejski-amap|загаловак=Палонны найміт-беларус распавёў, што ў разгоне пратэстаў у Беларусі браў удзел расейскі АМАП|назва праекту=[[Белсат]]|дата публікацыі=24 ліпеня 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Генацыд беларусаў ==
6 лістапада 2021 году сакратар [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] дацэнт Катэдры дзяржаўнага кіраваньня {{Артыкул у іншым разьдзеле|Флорыдзкі Атлянтычны ўнівэрсытэт|Флорыдзкага Атлянтычнага ўнівэрсытэту|en|Florida Atlantic University}} доктар Паліна Прысмакова зьвярнула ўвагу на мэтанакіраваны [[генацыд]] [[Беларусы|беларусаў]] з боку прарасейскага рэжыму Лукашэнкі&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.radabnr.org/%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B0-%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%96%D1%82%D1%8B%D0%BA%D1%83-%D0%BB%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%88/|загаловак=Паліна Прысмакова пра палітыку Лукашэнкі падчас пандэміі COVID-19: «генацыд беларускага народу»|назва праекту=[[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі]]|дата публікацыі=6 лістапада 2021}}&lt;/ref&gt;:
{{Цытата|Сёньня, калі Беларусі прапаноўваецца гуманітарная дапамога вакцынамі, напрыклад, польскім урадам, а Міністэрства аховы здароўя адмаўляецца яе прымаць, мы можам казаць пра масавае выкарыстанне [[Пандэмія каранавіруснай інфэкцыі (2019)|COVID-19]] як біялягічнай зброі для пашкоджаньня беларускай нацыі. Паводле пункту «C» Канвэнцыі пра генацыд ААН, генацыд — гэта «наўмыснае стварэньне жыцьцёвых умоваў для групы, каб мэтанакіравана фізычна зьнічыць яе цалкам ці часткова»}}

23 сьнежня 2021 году адвакат, праваабаронца, спэцыяліст у міжнародным крымінальным праве Томаш Віліньскі падаў у Нацыянальную пракуратуру [[Варшава|Варшавы]] апавяшчэньне аб падазрэньні ў злачынствах, учыненых Аляксандрам Лукашэнкам і некаторымі асобамі зь ягонага атачэньня. Найсур’ёзьнейшыя зь зьвінавачваньняў — генацыд і злачынствы супраць чалавечнасьці. Абгрунтаваньне апавяшчэньня складаецца з больш як 160 старонак, дадатак — з 10 тысячаў старонак&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31623297.html|загаловак=Заява ў польскую пракуратуру з абвінавачаньнем Лукашэнкі ў генацыдзе і злачынствах супраць чалавечнасьці налічвае тысячы старонак|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=23 сьнежня 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Ацэнкі ==
У сваёй рэзалюцыі ў падтрымку народа Беларусі й яго дэмакратычных памкненьняў 20 красавіка 2021 году [[Кангрэс ЗША]] асудзіў фальсыфікацыі на выбарах і наступныя жорсткія рэпрэсіі супраць мірных дэманстрантаў, а сам рэжым назваў нелегітымным&lt;ref&gt;{{Спасылка|last=Тихомирова|first=Ольга|дата публікацыі=2021-04-21|загаловак=Конгресс США призвал к новым выборам в Беларуси|url=https://www.dw.com/ru/%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%81-%D1%81%D1%88%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B0%D0%BB-%D0%BA-%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%BC-%D0%B2%D1%8B%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BC-%D0%B2-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B8/a-57273530|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210422073103/https://www.dw.com/ru/конгресс-сша-призвал-к-новым-выборам-в-беларуси/a-57273530|archiveдата публікацыі=2021-04-22|accessдата публікацыі=2021-04-22|аўтар=Ольга Тихомирова|назва праекту=[[Нямецкая хваля]]|language=ru}}&lt;/ref&gt;.

10 чэрвеня 2021 году [[Эўрапарлямэнт]] прыняў рэзалюцыю (за яе прагаласавалі 626 дэпутатаў, 16 былі супраць, 36 устрымаліся), у якой сярод іншага назваў [[Захоп рэйсу Ryanair 4978|захоп рэйсу Ryanair 4978]] «''жахлівым актам''», які парушае міжнародныя законы, і «''актам дзяржаўнага тэрарызму''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31300942.html|загаловак=Эўрапарлямэнт прыняў рэзалюцыю па Беларусі з заклікам да новых санкцый|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=10 чэрвеня 2021}}&lt;/ref&gt;.

Прафэсарка Ганна Энгелькінг, этноляг Інстытуту славістыкі [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміі навук]], заўважае, што ўзровень рэпрэсіяў, які зараз вытрымлівае беларускае грамадзтва, можна параўнаць толькі з узроўнем рэпрэсіяў часоў фашысцкай акупацыі краіны, і што ў Польшчы 1980-х гадоў такога беспрэцэдэнтнага ўзроўню рэпрэсіяў не было&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31375153.html|загаловак=Прафэсар Польскай акадэміі навук: «Новае беларускае пакаленьне — фэнамэнальнае ўвасабленьне эўрапейскасьці»|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=24 ліпеня 2021}}&lt;/ref&gt;.

7 жніўня 2021 году нямецкі {{Артыкул у іншым разьдзеле|Bild||en|Bild}}, адно з найбольш папулярных выданьняў Эўропы, апублікаваў артыкул пад назвай «Аляксандар Лукашэнка — дзяржаўны тэрарыст»&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=Röpcke J., Mößbauer K.|url=https://www.bild.de/politik/ausland/politik-ausland/alexander-lukaschenko-der-staats-terrorist-77316982.bild.html|загаловак=Alexander Lukaschenko — Der Staats-Terrorist|назва праекту=[[Bild]]|дата публікацыі=7 жніўня 2021|language=de}}&lt;/ref&gt;. «''З моманту зладжанай ім фальсыфікацыі на выбарах, якія адбыліся роўна год таму ў Беларусі, Лукашэнка ўсё больш жорстка ставіцца да свайго народа''», — адзначае выданьне. «''Катаваньні, забойствы, перасьлед апазыцыі і сродкаў масавай інфармацыі, згон самалётаў, а цяпер і злоўжываньні бежанцамі''», — пералічвае Bild злачынствы Лукашэнкі&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://espreso.tv/nimetskiy-bild-nazvav-lukashenka-derzhavnim-teroristom|загаловак=Німецький Bild назвав Лукашенка «державним терористом»|назва праекту=[[ЕСПРЕСО]]|дата публікацыі=8 жніўня 2021|language=uk}}&lt;/ref&gt;.

У верасьні 2021 году на [[Генэральная Асамблея ААН|Генэральнай Асамблеі ААН]] прэзыдэнты Польшчы, Летувы і Латвіі асудзілі рэжым Лукашэнкі, а кіраўнік Летувы [[Гітанас Наўседа]] адзначыў: «''Безадказныя дзеяньні беларускага рэжыму могуць зрабіць значна большы ўплыў на міжнародную бясьпеку. Мы былі сьведкамі гэтага 23 траўня, калі быў учынены згон і прымусовая пасадка самалёта авіякампаніі Ryanair. Гэта было яўнае парушэньне міжнароднага права. Такія дзеяньні павінны разглядацца як акт спансаванага дзяржавай тэрарызму''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31472293.html|загаловак=Прэзыдэнты Польшчы, Літвы і Латвіі асудзілі рэжым Лукашэнкі на Генасамблеіі ААН|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=22 верасьня 2021}}&lt;/ref&gt;.

16 кастрычніка 2021 году галоўны рэдактар і генэральны дырэктар расейскай газэты «[[Комсомольская правда]]» Ўладзімер Сунгоркін засьведчыў: «''Год таму ён [Аляксандар Лукашэнка] рэальна быў вельмі блізкім да страты ўлады. Я лічу, што адзіная сіла, якая яго выратавала, — гэта была Расея''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://news.zerkalo.io/economics/4376.html|загаловак=Сунгоркин про Лукашенко: Главная его цель — сохранить власть, никуда он не уйдет|назва праекту=[[TUT.BY]]|дата публікацыі=16 кастрычніка 2021|language=ru}}&lt;/ref&gt;. 17 сьнежня 2021 году прэс-сакратар кіраўніка Расеі [[Уладзімер Пуцін|Ўладзімера Пуціна]] [[Дзьмітры Пяскоў]] заявіў, што «''беларусам вельмі пашанцавала, што мы побач''» і дадаў, што без Расеі Беларусь «''хутка б ператварылі невядома ў што &lt;…&gt; нават бы не ва Ўкраіну, было б горш''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://news.zerkalo.io/economics/7392.html|загаловак=Песков: Белорусам очень повезло, что есть мы рядом|назва праекту=[[TUT.BY]]|дата публікацыі=17.12.2021|language=ru}}&lt;/ref&gt;. Яшчэ ў чэрвені 2021 году пасол Расеі [[Яўген Лук'янаў]] наступным чынам пракамэнтаваў зьніжэньне прарасейскіх настрояў у Беларусі праз расейскую падтрымку рэжыму Лукашэнкі: «''Расея — гэта не дзяўчына, каб усім падабацца. Любіць нас ня трэба. …Вам рыхтавалі звычайны лёс краіны, дзе перамагла каляровая рэвалюцыя. Вам спадабалася ва Ўкраіне? Значыць, гэта ваша пазыцыя, вы на тым баку барыкады, а я на другім''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31300559.html|загаловак=«Расея не дзяўчына, каб усім падабацца». Пасол Лукʼянаў пра настроі беларусаў, палітвязьняў і трыкалёр|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=10 чэрвеня 2021}}&lt;/ref&gt;.

9 сакавіка 2022 году экс-прэм’ер Украіны [[Арсень Яцанюк]] даў наступную характарыстыку Лукашэнку і яго рэжыму&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=[[Ганна Соўсь]]|url=https://www.svaboda.org/a/31744803.html|загаловак=Экс-прэм’ер Украіны беларусам: Лукашэнка цяпер ніхто, завяршыце, што распачалі два гады таму|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=9 сакавіка 2022}}&lt;/ref&gt;:
{{Цытата|Лукашэнка ніколі ня быў самастойным палітыкам. Цяпер ён стаў вайсковым злачынцам. І Лукашэнка зьнішчыў сваю краіну, ён кінуў Беларусь пад ногі Пуціна. І такім ён увойдзе ў сусьветную гісторыю, якая запіша яго калябарацыяністам, здраднікам сваёй краіны і свайго народу. &lt;…&gt; Таму ўвогуле сталася так, што фактычна Расея праз Лукашэнку зьдзейсьніла анэксію Беларусі. Сёньня Беларусь анэксаваная Расеяй. Мажліва, што не юрыдычна, але фактычна так.}}

Юрыст, сябра [[Каардынацыйная рада (Беларусь)|Каардынацыйнай рады]] [[Міхаіл Кірылюк]] 28 чэрвеня 2022 году азначыў рэжым Лукашэнкі ў Беларусі як гібрыдную расейскую [[Калёнія (залежная тэрыторыя)|калёнію]] і раскрытыкаваў рэакцыю на яго з боку суседніх дзяржаваў — Эўрапейскага Зьвязу і Ўкраіны&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар=Кірылюк М.|url=https://belsat.eu/news/28-06-2022-belarusy-ne-zrabili-vybar-pamizh-ez-i-rf-geta-hlusnya/|загаловак=Беларусы не зрабілі выбару паміж ЕЗ і РФ? Гэта хлусня|назва праекту=[[Белсат]]|дата публікацыі=28 чэрвеня 2022}}&lt;/ref&gt;:
{{Цытата|Нам, беларусам, балюча і непрыемна гэта прызнаваць, але мы, на жаль, на сёньня не незалежная дзяржава, а гібрыдная расейская калёнія, якую імпэрыя ня хоча адпускаць. Парадокс, але тое ж самае няёмка прызнаваць і ЭЗ, і Ўкраіне. Давядзецца з гэтым нешта зрабіць, калі ў цэнтры Эўропы — гібрыдная калёнія. Зусім іншая справа, калі сказаць, што гэта проста беларусы такія нязграбныя, не змаглі голымі рукамі Пуціна перамагчы, якога ўвесь сьвет прывык дзесяцігодзьдзямі бокам абыходзіць, вочы заплюшчваць і нафту купляць. Але заяц, хоць ты яго тысячу разоў качкай назаві, не паляціць. Таму мы і лічым, што на нашых суседзях — ЭЗ, Украіне — у нейкай ступені нават больш адказнасьці за сёньняшнюю вайну, чым на беларусах. Паколькі яны валодаюць несувымерна большым рэсурсам — і грашовым, і вайсковым, — чым беларусы. «Каму больш дадзена, з таго больш і спытаецца». Лука, 12:48. Таму мы другі год і зьвяртаемся да сьвету з просьбай аб дапамозе.}}

У жніўні 2022 году на канфэрэнцыі «Новая Беларусь», якую арганізаваў офіс Сьвятланы Ціханоўскай у Вільні, заснавальнік палку «Пагоня» [[Вадзім Пракоп'еў]] даў наступную ацэнку рэжыму Лукашэнкі і яго падтрымцы з боку Расеі: «''Мы на вайне з 2020 году, з тых часоў, як разьвеяліся апошнія надзеі на аксамітную рэвалюцыю, як не спрацавала тэорыя негвалтоўнага супраціву. Мы на вайне не з Лукашэнкам — мы на вайне з расейскай імпэрыяй, з цынічнымі, подлымі і непрыстойна багатымі людзьмі ў Крамлі. Лукашэнка, якога мы ненавідзім, — гэта ілжывая мэта, ён проста зручны чалавек для Крамля''»&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://nashaniva.com/297276|загаловак=Польскі Newsweek пра «Новую Беларусь»: Добрых сцэнароў не засталося, цяпер толькі вайна, толькі хардкор|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=12 жніўня 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Апошняя дыктатура Эўропы]]
* [[Прапаганда ў Беларусі]]
* [[Сьпіс загінулых падчас акцыяў пратэсту ў Беларусі (2020—2021)]]
* [[Рэжым Вішы]]
* [[Рэжым чорных палкоўнікаў]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* [[Пэр Андэрс Рудлінг|Рудлінг П. А.]] [https://web.archive.org/web/20180127200429/http://journal.palityka.org/wp-content/uploads/2015/04/14-2010_05_Rudling.pdf Лукашэнка і «чырвонакарычневыя»: дзяржаўная ідэалогія, ушанаванне мінулага і палітычная прыналежнасць] // Палітычная сфера. № 14, 2010. С. 90—113.
* [[Гэнрык Літвін|Litwin H.]] [https://neweasterneurope.eu/2024/02/07/belarus-between-a-difficult-yesterday-and-an-uncertain-tomorrow/ Belarus between a difficult yesterday and an uncertain tomorrow] // New Eastern Europe. Issue 1—2, 2024. P. 7—8.
* [[Павал Вусаў|Usov P.]] From Authoritarianism to Neo-Totalitarianism in Belarus // Politics and Security of Central and Eastern Europe. — Springer, 2023. [https://books.google.by/books?id=Wx6uEAAAQBAJ&amp;pg=PA34&amp;dq=%22hybrid+occupation%22+belarus&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwis-_LaiJ-HAxUW9rsIHSTcCa0Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=%22hybrid%20occupation%22%20belarus&amp;f=false P. 33—56].
* [https://studium.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2022/01/Raport_Grupa_7.pdf Raport VII: Białoruś w fazie rosyjskiej okupacji hybrydowej]. — Warszawa: Studium Europy Wschodniej UW, 2022. {{ISBN|978-83-67208-14-7}}.

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/30789619.html|загаловак=«Рэжым Лукашэнкі хісткі, як ніколі раней». Цытаты зь міжнароднай прэсы|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі= 18 жніўня 2020}}
* {{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/30894334.html|загаловак=«Рэжым Лукашэнкі злачынны». Вядоўца Дзьмітры Шэпелеў адгукнуўся на пабіцьцё ягонага сябра Максіма Харошына|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=15 кастрычніка 2020}}
* {{Спасылка|аўтар=Яраслаў Сцешык|url=https://belsat.eu/in-focus/23-02-2021-prapaganda-nyanavistsi-na-dzyarzhaunym-telebachanni/|загаловак=Прапаганда нянавісці на дзяржаўным тэлебачанні|назва праекту=[[Белсат]]|дата публікацыі=23 лютага 2021}}
* {{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31156396.html|загаловак=Латушка прапануе Захаду прызнаць рэжым Лукашэнкі тэрарыстычным і стварыць трыбунал для расьсьледаваньня злачынстваў улады|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=17 сакавіка 2021}}
* {{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31239465.html|загаловак=«Рэжым Лукашэнкі крадзе грошы ў беларусаў»,— Цапкала абвінаваціў улады ў вывадзе бюджэтных сродкаў у афшоры. ВІДЭА|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі= 5 траўня 2021}}
* {{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31276932.html|загаловак=«Рэжым Лукашэнкі пагражае міжнароднай бясьпецы». У парлямэнце Ўкраіны падрыхтавалі заяву па Беларусі|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=27 траўня 2021}}
* {{Спасылка|аўтар=[[Віталь Цыганкоў]]|url=https://www.svaboda.org/a/31356883.html|загаловак=Галоўная праблема беларусаў не Лукашэнка, а Пуцін, — Віталь Портнікаў|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=14 ліпеня 2021}}
* {{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31603031.html|загаловак=Ва Ўкраіне дасьледавалі, як Расея дапамагала Лукашэнку легітымізаваць ягоную ўладу пасьля выбараў у 2020 годзе|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=10 сьнежня 2021}}
* {{Спасылка|url=https://nashaniva.com/?c=ar&amp;i=281866|загаловак=Саша Філіпенка: «Мы цяпер змагаемся не толькі з рэжымам Лукашэнкі, але і з Расіяй у яго за спінай»|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=17 сьнежня 2021}}
* {{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31672943.html|загаловак=Як улада Лукашэнкі выкараняла беларускую мову. 10 фактаў і прыкладаў з гісторыі|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=26 студзеня 2022}}
* {{Спасылка|аўтар=[[Сяргей Дубавец]]|url=https://www.svaboda.org/a/31742497.html|загаловак=Як «беларуская» ўлада ператварылася ў акупацыю і ўсім нам стала сорамна, — Дубавец|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=8 сакавіка 2022}}
* {{Спасылка|аўтар=[[Дзьмітры Гурневіч]]|url=https://www.svaboda.org/a/31763222.html|загаловак=Як Лукашэнка паўтара года ўцягваў Беларусь у вайну. Храналёгія, якая ўсё тлумачыць|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=21 сакавіка 2022}}
* {{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/31859632.html|загаловак=Кніга па-беларуску стала «рэальнай пагрозай дзяржаўнаму парадку». Нямецкі гісторык пра перасьлед кнігавыданьня ў Беларусі|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=20 траўня 2022}}
* {{Спасылка|аўтар=[[Дзьмітры Гурневіч]]|url=https://www.svaboda.org/a/31896294.html|загаловак=Беларусь — расейская калёнія, а Лукашэнка — марыянэтка Пуціна, — ляўрэатка Пулітцэраўскай прэміі Эн Эплбаўм|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=13 чэрвеня 2022}}
* {{Спасылка|url=https://nashaniva.com/306518|загаловак=Слюнькін: Лукашэнка стаў гаўляйтарам, а любая крытыка стала разглядацца як злачынства|назва праекту=[[Наша Ніва]]|дата публікацыі=29 сьнежня 2022}}
* {{Спасылка|url=https://www.svaboda.org/a/32469201.html|загаловак=«Расея акупавала Беларусь». Украінскі юрыст патлумачыў, чаму нельга прызнаваць Беларусь агрэсаркай і патрабаваць рэпарацыяў|назва праекту=[[Радыё Свабода]]|дата публікацыі=21 чэрвеня 2023}}
* Yuras Karmanau, [https://apnews.com/article/belarus-language-russia-lukashenko-russification-bcc4eb1881ca6c93f98ef9951068dde7?fbclid=IwY2xjawFTwa9leHRuA2FlbQIxMAABHVJ-L81XcJxpBAtni8I3-j6DJ5-G_wcQ7ETD_cGlYtvTcv4WUX5NyNl9KQ_aem_PiH3zTssJ7r5F3afGYQVGw In Belarus, the native language is vanishing as Russian takes prominence], [[Associated Press]], 14.09.2024.

{{Гісторыя Беларусі}}
{{Палітычны крызіс у Беларусі}}

[[Катэгорыя:Рэжым Лукашэнкі| ]]</text>
      <sha1>l3ffgmjh6svaykyun0niq7i23mdwgx4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тульгавічы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242404</id>
    <revision>
      <id>2676914</id>
      <parentid>2661678</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T05:44:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая */</comment>
      <origin>2676914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31912" sha1="aidiba970pgq25ss70y8xlgvj4w9ezj" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Тульгавічы
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Тульгавічаў
|Назва па-расейску                = 
|Лацінка                          = Tulhavičy
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1506
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 0
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 47
 |Шырата сэкундаў                 = 13
 |Даўгата градусаў                = 29
 |Даўгата хвілінаў                = 40
 |Даўгата сэкундаў                = 18
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Ту́льгавічы'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — былая вёска ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Віць (рака)|Віці]]. Уваходзіла ў склад [[Судкоўскі сельсавет|Судкоўскага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2021 год — 1 чалавек. Знаходзілася за 30 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Ламачы (Гомельская вобласьць)|Ламачы]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая ===

Ці не ўпершыню паселішча згадана ў прывілеі караля [[Аляксандр Ягелончык|Аляксандра]] князю Васілю Мунчы на «''село Тулеговичи в Мозырскомъ повете''», датаваным 24 траўня 1506 году&lt;ref&gt;Акты Литовской метрики. Собр. Ф. И. Леонтовичем. Т. 1. Вып. 2. — Варшава, 1897. № 747; Акты Литовско-Русского государства. Вып 1. Т. 2. (1390—1529). / Сост. М. Довнар-Запольский. — Москва, 1897. С. 119—120&lt;/ref&gt;. На той час гэта была тэрыторыя [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Даволі хутка, 26 траўня 1508 году маёнтак князя Мунчы, які выступіў супраць караля [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] ў [[Мяцеж Глінскіх|мяцежы]] [[Міхал Львовіч Глінскі|князя Міхала Глінскага]], быў аддадзены пану Васілю Пятровічу&lt;ref&gt;Литовская Метрика. Книга записей 8. (1499—1514). / Подгот. А. Балюлис. — Вильнюс, 1995. С. 259&lt;/ref&gt;, а зь ліста-пацьверджаньня ад 22 сьнежня 1510 году вынікае, што гэта былі менавіта Тульгавічы: «''Билъ нам чоломъ дьякъ нашъ Васко Петровичъ и въказывалъ перед нами листы, данину нашу, што есмо дали ему люди в Мозырскомъ повете на имя Тулеговичы, што держалъ зрадца нашъ Мунча…''»&lt;ref&gt;Литовская Метрика. Книга записей 8. — С. 392—393&lt;/ref&gt;.

[[File:Бабічы ў «Апісаньні Мазырскага замку». 1552 г.jpg|значак|зьлева|170px|Тульгавічы ў «Апісаньні Мазырскага замку». 1552 г.]][[Файл:Зімовішчы ў попісе войска ВКЛ 1567 г.png|значак|зьлева|170px|Тульгавічы ў попісе войска ВКЛ 1567 г.]]

З апісаньня [[Мазырскі замак|Мазырскага замку]] 1552 году вынікае, што ўжо з 1512 году Тульгавічамі ў Загальскай нядзелі{{Заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Мазырская воласьць, як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці (Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли / П.Г. Клепатский – Т. 1: Литовский период. – Одесса, 1912. С. 185, 189 – 190).}} Мазырскай воласьці валодалі наваградзкія зямяне Заройскія. Іх жыхары ад 1532 году перасталі выконваць павіннасьці на карысьць замку. Напярэдадні складаньня дакумэнту Заройскія прадалі сяло з пятнаццацьцю сялянамі-гаспадарамі пану Герасіму Калантаю&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. — Ч. 7. — Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 644&lt;/ref&gt;.

У 1567 годзе пан Сьцяпан Рыгоравіч Лавейка з маёнткаў сваіх, сярод якіх і Тульгавічы, ставіў у войска Вялікага Княства Літоўскага 3 узброеных вершнікаў і 2 драбаў з ручніцамі&lt;ref&gt;Русская историческая библиотека. — Т. XXXІІІ: Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3: Книги публичных дел. Переписи войска Литовского. — Петроград, 1915. Стб. 1235&lt;/ref&gt;.

Пасьля падпісаньня [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]], зь сярэдзіны 1569 году, Тульгавічы ў складзе [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]] былі далучаны да [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]]. Шляхцічы Лавейкі трымалі «''sioło i dwór Tulhowicze''» яшчэ і ў 1622 годзе, калі каронныя і вялікакняскія камісары ў чарговы раз спрабавалі разьмежаваць Кіеўскае ваяводзтва Кароны з Мазырскім паветам Вялікага Княства Літоўскага&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław). Dział I-szy. Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 96&lt;/ref&gt;.

[[File:Герб уласны роду Абуховічаў.png|значак|100px|зьлева|Герб уласны роду Абуховічаў{{заўвага|Паводле апісаньня К. Нясецкага.}}.]]
25 чэрвеня 1643 году шляхціч Мікалай Абуховіч запісаў сваёй жонцы пані Зофіі, народжанай Глухоўскай, сяло Тульгавічы ў Мазырскім павеце&lt;ref&gt;Опись актовой книги Киевского центрального архива № 30. Сост. А. Т. Белоусов. – Киев, 1907. С. 13&lt;/ref&gt;.

У судовых актах, датаваных 22 днём лютага — 20 жніўня 1686 году і 20 сьнежня 1688 году маюцца зьвесткі пра тое, як пан Дамінік Абуховіч наслаў сваіх людзей і казакоў на вёскі [[Стралічаў]],  [[Руднае (Гомельская вобласьць)|Руднае]] і [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] пана пісара берасьцейскага [[Канстанцін Ян Шуйскі|Канстанціна Шуйскага]]; яны ж сялян тамтэйшых зьбілі, скалечылі, а быдла рознае да яго маёнтку Тульгавічы забралі. За рабункі і гвалт адказчык пан Д. Абуховіч мусіў заплаціць пацярпеламу пану К. Шуйскаму 18 900 польскіх злотых, але гэтага не зрабіў. Таму za Dekretem Kommissarskim Wileńskim асуджаны на вечную [[баніцыю]], што актыкавана было ў Мазырскім гродзкім судзе&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 43, 44&lt;/ref&gt;. Вось пасьля гэтага Тульгавічы і дасталіся [[Касцёл і калегіум езуітаў (Юравічы)|юравіцкім езуітам]], і менавіта таму прэтэнзіі паноў Абуховічаў апошнім удавалася надалей пасьпяхова апратэстоўваць у судох, пра што пісаў ксёндз Станіслаў Залэнскі&lt;ref&gt;Załęski S. Jezuici w Polsce. — Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4: Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648—1773. S. 1550&lt;/ref&gt;. Магчыма, ўсё ж айцы-езуіты і да касацыі іх закону ў 1773 годзе неяк дзялілі Тульгавічы з панамі-шляхтай альбо застаўлялі апошнім хоць бы дзеля забясьпечаньня іхнай недатыкальнасьці. Ёсьць сьведчаньне пра тое, што ардынаваны яшчэ ў 1765 годзе пінска-тураўскім япіскапам Ю. Булгакам на пароха ўніяцкай царквы ў Тульгавічах Мазырскага павету сьвятар Мацей Юхневіч на працягу 13 гадоў (1778) ня быў зацьверджаны ўладальнікам сяла панам Адамам Стоцкім. Парафія налічвала ўсяго 30 досыць бедных дымоў (×6 — каля 180 жыхароў). Гэткай жа беднай [[плябанія]] заставалася і праз 9 гадоў (1787), калі парохам быў сын нябожчыка а. Данііл Юхневіч&lt;ref&gt;Лісейчыкаў Д. В. Штодзённае жыццё ўніяцкага парафіяльнага святара беларуска-літоўскіх зямель 1720–1839 гг. / Д. В. Лісейчыкаў. – Мінск: Медысонт, 2011. С. 67 – 68&lt;/ref&gt;. У вопісе Сьвята-Георгіеўскай царквы 1796 году сказана, што драўляны будынак яе ўзьведзены ў 1749 годзе тутэйшай грамадой&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 573. А. 44&lt;/ref&gt;.

Побач зь сялом існавала паселішча Тульгавіцкая Рудня, жыхары якой займаліся апрацоўкай жалеза. Больш раньнія згадкі пра яе сустракаюцца пачынаючы з 1789 году ў хросных і шлюбных мэтрычных запісах Юравіцкага парафіяльнага касьцёлу. Уніяцкім парохам у Тульгавічах заставаўся айцец Даніэль Яхневіч (Юхневіч), але ў Рудні абрады часьцей выконвалі юравіцкія ксяндзы-дамініканы&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 937. Воп. 4. Спр. 60. А. 37, 39адв., 41, 45–46адв., 47адв., 66адв.&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Тульгавічы — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 года ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету], Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У 1795 годзе ў Тульгавічах налічвалася 70 двароў, 306 жыхароў. Тады сяло з рудняй належала  войскаму мазырскаму Адаму, сыну Казімера, Стоцкаму&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 59. А. 56-63; Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 71, 74&lt;/ref&gt;. Паводле рэвізіі 1811 году, Сьвята-Георгіеўская прыходзкая царква была павернутая да расейскага праваслаўя ў 1795 годзе, а настаяцелем яе — усё той жа а. Данііл, сын Мацьвея, Яхневіч&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 338&lt;/ref&gt;.

У 1845 годзе складзены інвентар маёнтку Тульгавічы паноў Солтанаў&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 142. Воп.1. Спр. 1473. А. 1 — 41&lt;/ref&gt;. Але ў кліравой ведамасьці Тульгавіцкай царквы за 1847 год сяло, як і раней, названае паезуіцкім уладаньнем, у 34 і 1/2{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Як паведаміў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, тут меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} двара якога жылі жылі 138 мужчын і 139 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 182адв.&lt;/ref&gt;. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 294 жыхары сяла Тульгавічы абодвух полаў былі прыхаджанамі Георгіеўскай царквы, 81 жыхар двара Тульгавічы (імаверна, разам з Рудняй Тульгавіцкай) зьяўляліся парафіянамі Юравіцкага касьцёлу Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 379, 694&lt;/ref&gt;.

[[File:Тульгавічы на мапе Ф. Ф. Шубэрта. Сярэдзіна XIX ст.png|значак|170px|зьлева|Тульгавічы на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У парэформавы пэрыяд сяло адміністрацыйна належала да Юравіцкай воласьці.

На 1864 год згаданая прыходзкая, 6 класу, драўляная Георгіеўская царква ў Тульгавічах і прыпісная драўляная Траецкая царква ў Кажушках. Колькасьць вернікаў — 328 душ мужчынскага і 386 жаночага полу&lt;ref&gt;Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. — Санкт-Петербург, 1864. С. 305&lt;/ref&gt;. Частка жыхароў Тульгавічаў (пераважна з Рудні Тульгавіцкай) трымалася рыма-каталіцызму. У тым жа 1864 годзе яны (Шацілы, Лісоўскія, Гулевічы, Дудоўскія, Валасюкі, Краснабароды) разам зь іншымі вернікамі зьвярнуліся да Яго Эксцэленцыі мітрапаліта Станеўскага са скаргай на знішчэньне парафіі і руйнаваньне касцёлу Найсьвяцейшай Панны Марыі ў Юравічах&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 32. Спр. 112. А. 2 — 3адв.&lt;/ref&gt;.

Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год, у 36 дварах сяла Тульгавічы на зямлі братоў Солтанаў жылі 149 мужчын і 153 жанчыны, у 3 і 2/4 двара Тульгавіцкай Рудні — 20 мужчын і 10 жанчын. У тым жа годзе стары лядашчы будынак царквы быў зачынены&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 205, 209адв.&lt;/ref&gt;. У 1875 годзе пачалося ўзьвядзеньне новага, але ўвесну 1876 году ён быў знішчаны вялікім пажарам, які стаў бедствам для ўсяго сяла. Таму ў даведніку 1879 году сказана, што ролю прыходзкай пэўны час выконвала кажушкаўская прыпісная Сьвята-Траецкая царква&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 134—136&lt;/ref&gt;. У пачатку 1870 году ў Тульгавічах 162 мужчынскія душы сялян-уласьнікаў, прыпісаных да тутэйшага сельскага таварыства, 2-е аднадворцаў, прыпісаных да Юравіцкай воласьці&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 68об.&lt;/ref&gt;.

На 1876 год у маёнтку Тульгавічы налічвалася 1468 дзесяцін зямлі. У 1882 годзе асьвечаны новы будынак Сьвята-Георгіеўскай прыходзкай царквы ў Тульгавічах&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. – Минск, 1882. № 17. С. 448–451&lt;/ref&gt;. На 1886 год у сяле 63 двары, 329 жыхароў&lt;ref&gt;Волости и важнейшие селения Европейской России.  — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113&lt;/ref&gt;. Паводле сьпісу землеўладальнікаў Менскай губэрні на 1889 год панскія добры належалі Адольфу і Мікалаю, сынам Максыміліяна (адпаведна 610 і 600 дзесяцін), Атону, сыну Аляксандра (629 дзесяцін), Яўгеніі, дачцэ Юзафа (624 дзесяціны) [[Род Перасвет-Солтанаў|Солтанам]]&lt;ref&gt;Список замлевладельцев Минской губернии. 1889 г. — Минск, 1889. С. 375—376&lt;/ref&gt;. У 1897 годзе ў вёсцы 87 двароў, 630 жыхароў, царкоўна-прыходзкая школа, хлебазапасная крама, вятрак і конны млын, карчма. У суседняй вёсцы Тульгавіцкая Рудня было 26 двароў з 87 жыхарамі. Падчас пажару 8 траўня 1899 году ў Тульгавічах згарэў 51 двор.

На 1909 год у Тульгавічах налічвалася 123 двары з 833 жыхарамі. Тут месьціліся фальваркі Канавалава (1 двор, 20 жыхароў) і Макушнікава (1 двор, 16 жыхароў), Солтана (1 двор, 15 жыхароў)&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 202&lt;/ref&gt;. У 1911 годзе маёнтак Тульгавічы дзялілі між сабой Мечыслаў, Іардан, Канстанцін, сыны Мікалая, Перасьвет-Солтаны (ува ўсіх па 454 дзесяціны), ды іх брат Браніслаў, доля якога складала 218 дзесяцін. Па 24 дзесяціны зямлі мелі ў Тульгавічах нашчадкі колішніх руднікаў, браты Іосіф і Ўладзімір, сыны Казімера, Краснабароды. Тамсама валодалі зямлёй Радзівон Васільевіч Канавалаў (906 дзесяцін), Георгій Міхайлавіч Макушнікаў (906 дзесяцін), Мікалай Аляксандравіч Максімоўскі (638 дзесяцін) і Марыя Іванаўна Максімоўская (639 дзесяцін); у гэты раз маёнткі ўсіх чатырох запісаныя пад назвай Новы Двор Юравіцкай воласці&lt;ref&gt;Список замлевладельцев Минской губернии. 1911. — Б. м. С. 2, 5, 45&lt;/ref&gt; (яшчэ Новы Двор, але больш за сотню гадоў існаваў у Алексічах).

=== Найноўшы час ===

[[File:Дом Ф. Р. Канавалава ў Тульгавічах. Да 1917 г.png|значак|170px|Дом абшарніка-мешчаніна Хведара Радзівонавіча Канавалава ў Тульгавічах. Каля 1917 г.]]

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Тульгавічы ў складзе Юравіцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта |[[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)&lt;/ref&gt;.

[[File:Тульгавічы, Ломыш, Буда на мапе 1924 г.jpg|значак|170px|зьлева|Тульгавічы, Ломыш, Буда на мапе 1924 г.]]

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

З 8 сьнежня 1926 году (да [[Аварыя на Чарнобыльскай АЭС|аварыі на Чарнобыльскай АЭС у 1986 годзе]]) — цэнтр [[Тульгавіцкі сельсавет|Тульгавіцкага сельсавету]] [[Юравіцкі раён|Юравіцкага]], з 8 ліпеня 1931 году [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]], з 20 лютага 1938 году [[Палеская вобласьць|Палескай]], з 8 студзеня 1954 году [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]].

У 1930 годзе арганізаваны калгасы «Чырванамайск» і «Чырвоны Кастрычнік», у вёсцы працавалі кузня, паравы млын, стальмашня.

У чэрвені 1943 годзе партызаны зьнішчылі нямецкі гарнізон, які месьціўся ў вёсцы. Карнікі зруйнавалі частку вёскі і забілі 22 чалавекі. На фронце загінулі 186 жыхароў. Вёска вызвалена 25 лістапада 1943 году.

Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы налічвалася 1134 жыхары, тут месьцілася цэнтральная сядзіба калгасу імя А. А. Жданава, у складзе якога былі вёскі [[Буда (Хвойніцкі раён)|Буда]], [[Ламачы (Гомельская вобласьць)|Ламачы]], [[Ломыш]]. Існавалі камбінат бытавога абслугоўваньня, лясьніцтва, сярэдняя школа, клюб, бібліятэка, вэтэрынарны ўчастак, аддзяленьне сувязі, участковая бальніца, тры крамы.

== Забудова ==
Плян Тульгавічаў складаўся з дугападобнай вуліцы з шыротнай арыентацыяй, да цэнтра якой далучаліся 2 простыя паралельныя паміж сабой вуліцы. Жылыя дамы былі пераважна драўляныя сядзібнага тыпу&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Судкоўскі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>aidiba970pgq25ss70y8xlgvj4w9ezj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Веляцін</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242461</id>
    <revision>
      <id>2676930</id>
      <parentid>2672066</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T08:21:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага */</comment>
      <origin>2676930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30047" sha1="bdrqcxxyr982z35szafi459k9pvxxd7" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Веляцін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Веляціна
|Трансьлітараваная назва          = Vielacin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1541 год
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 52
 |Шырата сэкундаў                 = 19
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 05
 |Даўгата сэкундаў                = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху 
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Веляці́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 429 чалавек. Знаходзіцца за 11 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Веляцін згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 434—435&lt;/ref&gt;}} з запісам аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належаў князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. Месьціўся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] Вялікага Княства Літоўскага, зь сярэдзіны 1569 году — Каралеўства Польскага.

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Веляцін у рэестры 1581 г.]]

Згодна з актам аб разьдзеле маёнтку Брагін 1574 году паміж князямі-братамі Міхаілам і Аляксандрам Аляксандравічамі Вішнявецкімі «''Село Велетин з [[путны баярын|бояры путными]], з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з кгрунты, дубровами, чертежами, полями и сеножатми''» дасталося князю Аляксандру&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 188&lt;/ref&gt;.
З падатковага рэестру [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] 1581 году вядома, што Веляцін належаў удаве княгіні Аляксандры з дому Капустаў Вішнявецкай і было ў ім восем двароў [[агароднікі|сялянаў-агароднікаў]], зь якіх выбіралася па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Потым да 1622 году часткай Брагінскіх добраў зь вёскай Веляцін валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі, у якога ў 1603 годзе знаходзіўся на службе будучы самазванец на расейскім пасадзе [[Ілжэдзьмітры I]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Веляцін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Веляціне налічвалася 30 дымоў (≈180 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 2: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424; Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;. 

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году Брагінскія добра дасталіся пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. Пад 1687 годам у справе Оўруцкага гродзкага суда Веляцін названы сярод паселішчаў, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) пастоем рэестравых казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. У кожным з чатырох двароў тут карміўся адзін казак з сваім канём. Тады за гарэлку, рыбу, порах, чатыры пары хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, чацьвёра ботаў вяскоўцы заплацілі 26 злотых, за адзін воз з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за соль — 416 злотых, а яшчэ далі {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 9 вёдраў, аўса 40 вёдраў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня ў заставе ў паноў Сілічаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 285&lt;/ref&gt;, каля 1733 году Веляцін стаў уладаньнем князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта тады ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;. Празь дзесяць гадоў як спачыў князь Міхал, у 1754 годзе, Брагінскі маёнтак (у тым ліку Веляцін) быў куплены ў яго дачкі княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай [[Замойскія|Замойскай]] панам Францам Антоніем Ракіцкім, ашмянскім войскім. Нашчадкі апошняга валодалі ім яшчэ і ў другой палове XIX стагодзьдзя.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Вёска Веляцін і хутар [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]]. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|150пкс|Веляцін{{заўвага|Ужытая форма Вялецін — свавольства ўкладальнікаў мапы, супярэчнае таму, як здаўна прамаўлялі і сёньня прамаўляюць назву паселішча самі вяскоўцы і навакольныя жыхары.}} на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 23 двароў (×6 — каля 138 жыхароў) вёскі Веляцін Брагінскага маёнтку «do grodu» ([[Оўруч|Оўруцкага замку]]) выплачваліся 3 злотых, 17 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 14 злотых, 10 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;.

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Веляціне адпаведна 11, 4 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагалу, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С.  302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на колькасьць габрэяў у вёсцы, роўна як і на прыняцьце адным зь іх (напэўна, галавой сямейства) хрысьціянства.

Вёска Веляцін згаданая ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Карпілаўка на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Веляцін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Веляцін — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што вёска Веляцін была ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;; гэткая падвойная застава, надта пашыраная ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|150пкс|Веляцін і Карпілаўка на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

Згодна з «Фармулярнай ведамасьцю» сяла Мікулічаў Богаяўленскай царквы 1822 году, вёска Веляцін з 83 душамі мужчынскага і 69 душамі жаночага полу належала пану Міхалу Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. У кліравой ведамасьці за 1847 год сказана, што за 5 (у іншых крыніцах 6) вёрст ад Мікуліцкай царквы ў 24 і 1/2 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} Веляціна жылі 98 мужчына і 94 жанчыны&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 125адв.&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 285 жыхароў вёскі Веляцін зьяўляліся прыхаджанамі Мікуліцкай Богаяўленскай царквы, 5 мужчын і 3 жанчыны былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд вёска – у Мікуліцкай воласьці. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год у 27 і 3/4 двара Веляціна было 111 мужчын і 108 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 147адв.&lt;/ref&gt;. У пачатку 1870 года тут — 105 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Веляцінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У кліравой за 1875 год паведамляецца пра 31 двор, у якіх — 124 мужчыны і 118 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 160адв.&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Веляцін заставаўся ў прыходзе Мікуліцкай царквы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. 29 траўня 1881 году ў выніку пажару згарэла 57 двароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай Богаяўленскай царквы за 1903 год засьведчана, што ў вёсцы Веляцін налічвалася 63 і 3/4 двара, у якіх жылі 255 асобаў мужчынскага і 207 асобаў жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Веляціне налічвалася 80 двароў і 602{{заўвага|С. В. Марцэлеў падаў такую колькасьць на 1850 г.&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}} жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 25&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісання [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Веляцін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўля Скарападзкага&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Веляцін, Карпілаўка, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1926 г.]]

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 да 30 снежня 1927 года Веляцін — цэнтр сельсавету Хойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У пачатку 1930 году тут створаны калгас «Бальшавік», працавалі вятрак, кузьня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. З 20 лютага 1938 г. — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.

У гады [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на фронце і ў партызанскай барацьбе загінулі 99 вяскоўцаў, яшчэ двое расстраляныя акупантамі&lt;ref&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна. — Мінск: БЭ, 1993. С. 170, 256—259&lt;/ref&gt;.

З 8 студзеня 1954 году Веляцін — у складзе Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 г. тут налічвалася 862 жыхары, цэнтр калгасу «Бальшавік». Існавалі 9-гадовая школа, дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы садок, адзьдзяленьне сувязі, крама, швейная майстэрня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 2000-я гады Веляцін атрымаў афіцыйны статус «[[аграгарадок|аграгарадку]]».

== Забудова ==
Плян Веляціна складаецца зь зьлёгку скрыўленай доўгай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой з поўначы далучаюцца кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1986—1994 гадох у вёсцы збудавалі цагляныя дамы на 50 кватэраў, у якіх разьмясьціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў у выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 7, 12 — 15, 23 — 27

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>bdrqcxxyr982z35szafi459k9pvxxd7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676931</id>
      <parentid>2676930</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T08:24:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага */</comment>
      <origin>2676931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30101" sha1="dy1hlczu0uk1yl18163qald7lymk7i5" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Веляцін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Веляціна
|Трансьлітараваная назва          = Vielacin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1541 год
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 52
 |Шырата сэкундаў                 = 19
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 05
 |Даўгата сэкундаў                = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху 
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Веляці́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 429 чалавек. Знаходзіцца за 11 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Веляцін згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 434—435&lt;/ref&gt;}} з запісам аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належаў князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. Месьціўся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] Вялікага Княства Літоўскага, зь сярэдзіны 1569 году — Каралеўства Польскага.

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Веляцін у рэестры 1581 г.]]

Згодна з актам аб разьдзеле маёнтку Брагін 1574 году паміж князямі-братамі Міхаілам і Аляксандрам Аляксандравічамі Вішнявецкімі {{пачатак цытаты}}''Село Велетин з [[путны баярын|бояры путными]], з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з кгрунты, дубровами, чертежами, полями и сеножатми''{{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 188&lt;/ref&gt;.
З падатковага рэестру [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] 1581 году вядома, што Веляцін належаў удаве княгіні Аляксандры з дому Капустаў Вішнявецкай і было ў ім восем двароў [[агароднікі|сялянаў-агароднікаў]], зь якіх выбіралася па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Потым да 1622 году часткай Брагінскіх добраў зь вёскай Веляцін валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі, у якога ў 1603 годзе знаходзіўся на службе будучы самазванец на расейскім пасадзе [[Ілжэдзьмітры I]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Веляцін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Веляціне налічвалася 30 дымоў (≈180 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 2: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424; Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;. 

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году Брагінскія добра дасталіся пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. Пад 1687 годам у справе Оўруцкага гродзкага суда Веляцін названы сярод паселішчаў, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) пастоем рэестравых казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. У кожным з чатырох двароў тут карміўся адзін казак з сваім канём. Тады за гарэлку, рыбу, порах, чатыры пары хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, чацьвёра ботаў вяскоўцы заплацілі 26 злотых, за адзін воз з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за соль — 416 злотых, а яшчэ далі {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 9 вёдраў, аўса 40 вёдраў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня ў заставе ў паноў Сілічаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 285&lt;/ref&gt;, каля 1733 году Веляцін стаў уладаньнем князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта тады ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;. Празь дзесяць гадоў як спачыў князь Міхал, у 1754 годзе, Брагінскі маёнтак (у тым ліку Веляцін) быў куплены ў яго дачкі княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай [[Замойскія|Замойскай]] панам Францам Антоніем Ракіцкім, ашмянскім войскім. Нашчадкі апошняга валодалі ім яшчэ і ў другой палове XIX стагодзьдзя.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Вёска Веляцін і хутар [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]]. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|150пкс|Веляцін{{заўвага|Ужытая форма Вялецін — свавольства ўкладальнікаў мапы, супярэчнае таму, як здаўна прамаўлялі і сёньня прамаўляюць назву паселішча самі вяскоўцы і навакольныя жыхары.}} на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 23 двароў (×6 — каля 138 жыхароў) вёскі Веляцін Брагінскага маёнтку «do grodu» ([[Оўруч|Оўруцкага замку]]) выплачваліся 3 злотых, 17 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 14 злотых, 10 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;.

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Веляціне адпаведна 11, 4 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагалу, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С.  302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на колькасьць габрэяў у вёсцы, роўна як і на прыняцьце адным зь іх (напэўна, галавой сямейства) хрысьціянства.

Вёска Веляцін згаданая ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Карпілаўка на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Веляцін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Веляцін — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што вёска Веляцін была ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;; гэткая падвойная застава, надта пашыраная ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|150пкс|Веляцін і Карпілаўка на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

Згодна з «Фармулярнай ведамасьцю» сяла Мікулічаў Богаяўленскай царквы 1822 году, вёска Веляцін з 83 душамі мужчынскага і 69 душамі жаночага полу належала пану Міхалу Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. У кліравой ведамасьці за 1847 год сказана, што за 5 (у іншых крыніцах 6) вёрст ад Мікуліцкай царквы ў 24 і 1/2 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} Веляціна жылі 98 мужчына і 94 жанчыны&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 125адв.&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 285 жыхароў вёскі Веляцін зьяўляліся прыхаджанамі Мікуліцкай Богаяўленскай царквы, 5 мужчын і 3 жанчыны былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд вёска – у Мікуліцкай воласьці. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год у 27 і 3/4 двара Веляціна было 111 мужчын і 108 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 147адв.&lt;/ref&gt;. У пачатку 1870 года тут — 105 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Веляцінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У кліравой за 1875 год паведамляецца пра 31 двор, у якіх — 124 мужчыны і 118 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 160адв.&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Веляцін заставаўся ў прыходзе Мікуліцкай царквы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. 29 траўня 1881 году ў выніку пажару згарэла 57 двароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай Богаяўленскай царквы за 1903 год засьведчана, што ў вёсцы Веляцін налічвалася 63 і 3/4 двара, у якіх жылі 255 асобаў мужчынскага і 207 асобаў жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Веляціне налічвалася 80 двароў і 602{{заўвага|С. В. Марцэлеў падаў такую колькасьць на 1850 г.&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}} жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 25&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісання [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Веляцін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўля Скарападзкага&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Веляцін, Карпілаўка, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1926 г.]]

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 да 30 снежня 1927 года Веляцін — цэнтр сельсавету Хойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У пачатку 1930 году тут створаны калгас «Бальшавік», працавалі вятрак, кузьня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. З 20 лютага 1938 г. — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.

У гады [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на фронце і ў партызанскай барацьбе загінулі 99 вяскоўцаў, яшчэ двое расстраляныя акупантамі&lt;ref&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна. — Мінск: БЭ, 1993. С. 170, 256—259&lt;/ref&gt;.

З 8 студзеня 1954 году Веляцін — у складзе Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 г. тут налічвалася 862 жыхары, цэнтр калгасу «Бальшавік». Існавалі 9-гадовая школа, дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы садок, адзьдзяленьне сувязі, крама, швейная майстэрня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 2000-я гады Веляцін атрымаў афіцыйны статус «[[аграгарадок|аграгарадку]]».

== Забудова ==
Плян Веляціна складаецца зь зьлёгку скрыўленай доўгай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой з поўначы далучаюцца кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1986—1994 гадох у вёсцы збудавалі цагляныя дамы на 50 кватэраў, у якіх разьмясьціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў у выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 7, 12 — 15, 23 — 27

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>dy1hlczu0uk1yl18163qald7lymk7i5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676932</id>
      <parentid>2676931</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T08:39:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага */</comment>
      <origin>2676932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30314" sha1="s757pbtvdzvjmvouysfahas4866uncx" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Веляцін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Веляціна
|Трансьлітараваная назва          = Vielacin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1541 год
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 52
 |Шырата сэкундаў                 = 19
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 05
 |Даўгата сэкундаў                = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху 
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Веляці́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 429 чалавек. Знаходзіцца за 11 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Веляцін згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 434—435&lt;/ref&gt;}} з запісам аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належаў князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. Месьціўся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] Вялікага Княства Літоўскага, зь сярэдзіны 1569 году — Каралеўства Польскага.

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Веляцін у рэестры 1581 г.]]

Згодна з актам аб разьдзеле маёнтку Брагін 1574 году паміж князямі-братамі Міхаілам і Аляксандрам Аляксандравічамі Вішнявецкімі {{пачатак цытаты}}''Село Велетин з [[путны баярын|бояры путными]], з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з кгрунты, дубровами, чертежами, полями и сеножатми''{{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 188&lt;/ref&gt;.
З падатковага рэестру [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] 1581 году вядома, што Веляцін належаў удаве княгіні Аляксандры з дому Капустаў Вішнявецкай і было ў ім восем двароў [[агароднікі|сялянаў-агароднікаў]], зь якіх выбіралася па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Потым да 1622 году часткай Брагінскіх добраў зь вёскай Веляцін валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі, у якога ў 1603 годзе знаходзіўся на службе будучы самазванец на расейскім пасадзе [[Ілжэдзьмітры I]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Веляцін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Веляціне налічвалася 30 дымоў (≈180 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 2: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424; Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Сьпярыж Нудычы Гамолічы Мікулічы Веляцін Сялец у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Веляцін Сялец у пастой 1686-1687 гг.]]

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году Брагінскія добра дасталіся пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. Пад 1687 годам у справе Оўруцкага гродзкага суда Веляцін названы сярод паселішчаў, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) пастоем рэестравых казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. У кожным з чатырох двароў тут карміўся адзін казак з сваім канём. Тады за гарэлку, рыбу, порах, чатыры пары хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, чацьвёра ботаў вяскоўцы заплацілі 26 злотых, за адзін воз з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за соль — 416 злотых, а яшчэ далі {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 9 вёдраў, аўса 40 вёдраў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня ў заставе ў паноў Сілічаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 285&lt;/ref&gt;, каля 1733 году Веляцін стаў уладаньнем князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта тады ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;. Празь дзесяць гадоў як спачыў князь Міхал, у 1754 годзе, Брагінскі маёнтак (у тым ліку Веляцін) быў куплены ў яго дачкі княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай [[Замойскія|Замойскай]] панам Францам Антоніем Ракіцкім, ашмянскім войскім. Нашчадкі апошняга валодалі ім яшчэ і ў другой палове XIX стагодзьдзя.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Вёска Веляцін і хутар [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]]. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|150пкс|Веляцін{{заўвага|Ужытая форма Вялецін — свавольства ўкладальнікаў мапы, супярэчнае таму, як здаўна прамаўлялі і сёньня прамаўляюць назву паселішча самі вяскоўцы і навакольныя жыхары.}} на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 23 двароў (×6 — каля 138 жыхароў) вёскі Веляцін Брагінскага маёнтку «do grodu» ([[Оўруч|Оўруцкага замку]]) выплачваліся 3 злотых, 17 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 14 злотых, 10 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;.

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Веляціне адпаведна 11, 4 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагалу, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С.  302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на колькасьць габрэяў у вёсцы, роўна як і на прыняцьце адным зь іх (напэўна, галавой сямейства) хрысьціянства.

Вёска Веляцін згаданая ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Карпілаўка на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Веляцін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Веляцін — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што вёска Веляцін была ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;; гэткая падвойная застава, надта пашыраная ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|150пкс|Веляцін і Карпілаўка на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

Згодна з «Фармулярнай ведамасьцю» сяла Мікулічаў Богаяўленскай царквы 1822 году, вёска Веляцін з 83 душамі мужчынскага і 69 душамі жаночага полу належала пану Міхалу Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. У кліравой ведамасьці за 1847 год сказана, што за 5 (у іншых крыніцах 6) вёрст ад Мікуліцкай царквы ў 24 і 1/2 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} Веляціна жылі 98 мужчына і 94 жанчыны&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 125адв.&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 285 жыхароў вёскі Веляцін зьяўляліся прыхаджанамі Мікуліцкай Богаяўленскай царквы, 5 мужчын і 3 жанчыны былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд вёска – у Мікуліцкай воласьці. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год у 27 і 3/4 двара Веляціна было 111 мужчын і 108 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 147адв.&lt;/ref&gt;. У пачатку 1870 года тут — 105 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Веляцінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У кліравой за 1875 год паведамляецца пра 31 двор, у якіх — 124 мужчыны і 118 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 160адв.&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Веляцін заставаўся ў прыходзе Мікуліцкай царквы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. 29 траўня 1881 году ў выніку пажару згарэла 57 двароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай Богаяўленскай царквы за 1903 год засьведчана, што ў вёсцы Веляцін налічвалася 63 і 3/4 двара, у якіх жылі 255 асобаў мужчынскага і 207 асобаў жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Веляціне налічвалася 80 двароў і 602{{заўвага|С. В. Марцэлеў падаў такую колькасьць на 1850 г.&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}} жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 25&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісання [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Веляцін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўля Скарападзкага&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Веляцін, Карпілаўка, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1926 г.]]

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 да 30 снежня 1927 года Веляцін — цэнтр сельсавету Хойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У пачатку 1930 году тут створаны калгас «Бальшавік», працавалі вятрак, кузьня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. З 20 лютага 1938 г. — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.

У гады [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на фронце і ў партызанскай барацьбе загінулі 99 вяскоўцаў, яшчэ двое расстраляныя акупантамі&lt;ref&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна. — Мінск: БЭ, 1993. С. 170, 256—259&lt;/ref&gt;.

З 8 студзеня 1954 году Веляцін — у складзе Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 г. тут налічвалася 862 жыхары, цэнтр калгасу «Бальшавік». Існавалі 9-гадовая школа, дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы садок, адзьдзяленьне сувязі, крама, швейная майстэрня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 2000-я гады Веляцін атрымаў афіцыйны статус «[[аграгарадок|аграгарадку]]».

== Забудова ==
Плян Веляціна складаецца зь зьлёгку скрыўленай доўгай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой з поўначы далучаюцца кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1986—1994 гадох у вёсцы збудавалі цагляныя дамы на 50 кватэраў, у якіх разьмясьціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў у выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 7, 12 — 15, 23 — 27

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>s757pbtvdzvjmvouysfahas4866uncx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676933</id>
      <parentid>2676932</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T08:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2676933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30315" sha1="ktmb0mht4xljlvqfqxn3yrwf9i5fqqg" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Веляцін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Веляціна
|Трансьлітараваная назва          = Vielacin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1541 год
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 52
 |Шырата сэкундаў                 = 19
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 05
 |Даўгата сэкундаў                = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху 
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Веляці́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 429 чалавек. Знаходзіцца за 11 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Веляцін згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 434—435&lt;/ref&gt;}} з запісам аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належаў князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. Месьціўся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] Вялікага Княства Літоўскага, зь сярэдзіны 1569 году — Каралеўства Польскага.

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|зьлева|170px|Сяло Веляцін у рэестры 1581 г.]]

Згодна з актам аб разьдзеле маёнтку Брагін 1574 году паміж князямі-братамі Міхаілам і Аляксандрам Аляксандравічамі Вішнявецкімі {{пачатак цытаты}}''Село Велетин з [[путны баярын|бояры путными]], з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з кгрунты, дубровами, чертежами, полями и сеножатми''{{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 188&lt;/ref&gt;.
З падатковага рэестру [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] 1581 году вядома, што Веляцін належаў удаве княгіні Аляксандры з дому Капустаў Вішнявецкай і было ў ім восем двароў [[агароднікі|сялянаў-агароднікаў]], зь якіх выбіралася па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Потым да 1622 году часткай Брагінскіх добраў зь вёскай Веляцін валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі, у якога ў 1603 годзе знаходзіўся на службе будучы самазванец на расейскім пасадзе [[Ілжэдзьмітры I]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Веляцін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Веляціне налічвалася 30 дымоў (≈180 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 2: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424; Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Сьпярыж Нудычы Гамолічы Мікулічы Веляцін Сялец у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Веляцін Сялец у пастой 1686-1687 гг.]]

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году Брагінскія добра дасталіся пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. Пад 1687 годам у справе Оўруцкага гродзкага суда Веляцін названы сярод паселішчаў, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) пастоем рэестравых казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. У кожным з чатырох двароў тут карміўся адзін казак з сваім канём. Тады за гарэлку, рыбу, порах, чатыры пары хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, чацьвёра ботаў вяскоўцы заплацілі 26 злотых, за адзін воз з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за соль — 416 злотых, а яшчэ далі {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 9 вёдраў, аўса 40 вёдраў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня ў заставе ў паноў Сілічаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 285&lt;/ref&gt;, каля 1733 году Веляцін стаў уладаньнем князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта тады ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;. Празь дзесяць гадоў як спачыў князь Міхал, у 1754 годзе, Брагінскі маёнтак (у тым ліку Веляцін) быў куплены ў яго дачкі княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай [[Замойскія|Замойскай]] панам Францам Антоніем Ракіцкім, ашмянскім войскім. Нашчадкі апошняга валодалі ім яшчэ і ў другой палове XIX стагодзьдзя.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Вёска Веляцін і хутар [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]]. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170пкс|Веляцін{{заўвага|Ужытая форма Вялецін — свавольства ўкладальнікаў мапы, супярэчнае таму, як здаўна прамаўлялі і сёньня прамаўляюць назву паселішча самі вяскоўцы і навакольныя жыхары.}} на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 23 двароў (×6 — каля 138 жыхароў) вёскі Веляцін Брагінскага маёнтку «do grodu» ([[Оўруч|Оўруцкага замку]]) выплачваліся 3 злотых, 17 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 14 злотых, 10 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;.

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Веляціне адпаведна 11, 4 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагалу, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С.  302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на колькасьць габрэяў у вёсцы, роўна як і на прыняцьце адным зь іх (напэўна, галавой сямейства) хрысьціянства.

Вёска Веляцін згаданая ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Карпілаўка на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Веляцін — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што вёска Веляцін была ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;; гэткая падвойная застава, надта пашыраная ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|170пкс|Веляцін і Карпілаўка на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

Згодна з «Фармулярнай ведамасьцю» сяла Мікулічаў Богаяўленскай царквы 1822 году, вёска Веляцін з 83 душамі мужчынскага і 69 душамі жаночага полу належала пану Міхалу Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. У кліравой ведамасьці за 1847 год сказана, што за 5 (у іншых крыніцах 6) вёрст ад Мікуліцкай царквы ў 24 і 1/2 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} Веляціна жылі 98 мужчына і 94 жанчыны&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 125адв.&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 285 жыхароў вёскі Веляцін зьяўляліся прыхаджанамі Мікуліцкай Богаяўленскай царквы, 5 мужчын і 3 жанчыны былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд вёска – у Мікуліцкай воласьці. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год у 27 і 3/4 двара Веляціна было 111 мужчын і 108 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 147адв.&lt;/ref&gt;. У пачатку 1870 года тут — 105 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Веляцінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У кліравой за 1875 год паведамляецца пра 31 двор, у якіх — 124 мужчыны і 118 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 160адв.&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Веляцін заставаўся ў прыходзе Мікуліцкай царквы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. 29 траўня 1881 году ў выніку пажару згарэла 57 двароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай Богаяўленскай царквы за 1903 год засьведчана, што ў вёсцы Веляцін налічвалася 63 і 3/4 двара, у якіх жылі 255 асобаў мужчынскага і 207 асобаў жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Веляціне налічвалася 80 двароў і 602{{заўвага|С. В. Марцэлеў падаў такую колькасьць на 1850 г.&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}} жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 25&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісання [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Веляцін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўля Скарападзкага&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін, Карпілаўка, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1926 г.]]

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 да 30 снежня 1927 года Веляцін — цэнтр сельсавету Хойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У пачатку 1930 году тут створаны калгас «Бальшавік», працавалі вятрак, кузьня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. З 20 лютага 1938 г. — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.

У гады [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на фронце і ў партызанскай барацьбе загінулі 99 вяскоўцаў, яшчэ двое расстраляныя акупантамі&lt;ref&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна. — Мінск: БЭ, 1993. С. 170, 256—259&lt;/ref&gt;.

З 8 студзеня 1954 году Веляцін — у складзе Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 г. тут налічвалася 862 жыхары, цэнтр калгасу «Бальшавік». Існавалі 9-гадовая школа, дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы садок, адзьдзяленьне сувязі, крама, швейная майстэрня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 2000-я гады Веляцін атрымаў афіцыйны статус «[[аграгарадок|аграгарадку]]».

== Забудова ==
Плян Веляціна складаецца зь зьлёгку скрыўленай доўгай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой з поўначы далучаюцца кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1986—1994 гадох у вёсцы збудавалі цагляныя дамы на 50 кватэраў, у якіх разьмясьціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў у выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 7, 12 — 15, 23 — 27

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>ktmb0mht4xljlvqfqxn3yrwf9i5fqqg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676934</id>
      <parentid>2676933</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T08:43:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага */</comment>
      <origin>2676934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30304" sha1="5jxjvwwiwq34m4u9h7pjcu0l8s6jj3i" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Веляцін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Веляціна
|Трансьлітараваная назва          = Vielacin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1541 год
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 52
 |Шырата сэкундаў                 = 19
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 05
 |Даўгата сэкундаў                = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху 
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Веляці́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 429 чалавек. Знаходзіцца за 11 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Веляцін згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 434—435&lt;/ref&gt;}} з запісам аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належаў князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. Месьціўся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] Вялікага Княства Літоўскага, зь сярэдзіны 1569 году — Каралеўства Польскага.

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|зьлева|170px|Сяло Веляцін у рэестры 1581 г.]]

Згодна з актам аб разьдзеле маёнтку Брагін 1574 году паміж князямі-братамі Міхаілам і Аляксандрам Аляксандравічамі Вішнявецкімі {{пачатак цытаты}}''Село Велетин з [[путны баярын|бояры путными]], з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з кгрунты, дубровами, чертежами, полями и сеножатми''{{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 188&lt;/ref&gt;.
З падатковага рэестру [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] 1581 году вядома, што Веляцін належаў удаве княгіні Аляксандры з дому Капустаў Вішнявецкай і было ў ім восем двароў [[агароднікі|сялянаў-агароднікаў]], зь якіх выбіралася па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Потым да 1622 году часткай Брагінскіх добраў зь вёскай Веляцін валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі, у якога ў 1603 годзе знаходзіўся на службе будучы самазванец на расейскім пасадзе [[Ілжэдзьмітры I]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Веляцін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Веляціне налічвалася 30 дымоў (≈180 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 2: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424; Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Сьпярыж Нудычы Гамолічы Мікулічы Веляцін Сялец у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Веляцін у пастой 1686-1687 гг.]]

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году Брагінскія добра дасталіся пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. Пад 1687 годам у справе Оўруцкага гродзкага суда Веляцін названы сярод паселішчаў, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) пастоем рэестравых казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. У кожным з чатырох двароў тут карміўся адзін казак з сваім канём. Тады за гарэлку, рыбу, порах, чатыры пары хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, чацьвёра ботаў вяскоўцы заплацілі 26 злотых, за адзін воз з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за соль — 416 злотых, а яшчэ далі {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 9 вёдраў, аўса 40 вёдраў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня ў заставе ў паноў Сілічаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 285&lt;/ref&gt;, каля 1733 году Веляцін стаў уладаньнем князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта тады ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;. Празь дзесяць гадоў як спачыў князь Міхал, у 1754 годзе, Брагінскі маёнтак (у тым ліку Веляцін) быў куплены ў яго дачкі княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай [[Замойскія|Замойскай]] панам Францам Антоніем Ракіцкім, ашмянскім войскім. Нашчадкі апошняга валодалі ім яшчэ і ў другой палове XIX стагодзьдзя.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Вёска Веляцін і хутар [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]]. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170пкс|Веляцін{{заўвага|Ужытая форма Вялецін — свавольства ўкладальнікаў мапы, супярэчнае таму, як здаўна прамаўлялі і сёньня прамаўляюць назву паселішча самі вяскоўцы і навакольныя жыхары.}} на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 23 двароў (×6 — каля 138 жыхароў) вёскі Веляцін Брагінскага маёнтку «do grodu» ([[Оўруч|Оўруцкага замку]]) выплачваліся 3 злотых, 17 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 14 злотых, 10 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;.

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Веляціне адпаведна 11, 4 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагалу, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С.  302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на колькасьць габрэяў у вёсцы, роўна як і на прыняцьце адным зь іх (напэўна, галавой сямейства) хрысьціянства.

Вёска Веляцін згаданая ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Карпілаўка на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Веляцін — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што вёска Веляцін была ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;; гэткая падвойная застава, надта пашыраная ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|170пкс|Веляцін і Карпілаўка на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

Згодна з «Фармулярнай ведамасьцю» сяла Мікулічаў Богаяўленскай царквы 1822 году, вёска Веляцін з 83 душамі мужчынскага і 69 душамі жаночага полу належала пану Міхалу Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. У кліравой ведамасьці за 1847 год сказана, што за 5 (у іншых крыніцах 6) вёрст ад Мікуліцкай царквы ў 24 і 1/2 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} Веляціна жылі 98 мужчына і 94 жанчыны&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 125адв.&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 285 жыхароў вёскі Веляцін зьяўляліся прыхаджанамі Мікуліцкай Богаяўленскай царквы, 5 мужчын і 3 жанчыны былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд вёска – у Мікуліцкай воласьці. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год у 27 і 3/4 двара Веляціна было 111 мужчын і 108 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 147адв.&lt;/ref&gt;. У пачатку 1870 года тут — 105 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Веляцінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У кліравой за 1875 год паведамляецца пра 31 двор, у якіх — 124 мужчыны і 118 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 160адв.&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Веляцін заставаўся ў прыходзе Мікуліцкай царквы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. 29 траўня 1881 году ў выніку пажару згарэла 57 двароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай Богаяўленскай царквы за 1903 год засьведчана, што ў вёсцы Веляцін налічвалася 63 і 3/4 двара, у якіх жылі 255 асобаў мужчынскага і 207 асобаў жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Веляціне налічвалася 80 двароў і 602{{заўвага|С. В. Марцэлеў падаў такую колькасьць на 1850 г.&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}} жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 25&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісання [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Веляцін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўля Скарападзкага&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін, Карпілаўка, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1926 г.]]

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 да 30 снежня 1927 года Веляцін — цэнтр сельсавету Хойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У пачатку 1930 году тут створаны калгас «Бальшавік», працавалі вятрак, кузьня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. З 20 лютага 1938 г. — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.

У гады [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на фронце і ў партызанскай барацьбе загінулі 99 вяскоўцаў, яшчэ двое расстраляныя акупантамі&lt;ref&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна. — Мінск: БЭ, 1993. С. 170, 256—259&lt;/ref&gt;.

З 8 студзеня 1954 году Веляцін — у складзе Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 г. тут налічвалася 862 жыхары, цэнтр калгасу «Бальшавік». Існавалі 9-гадовая школа, дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы садок, адзьдзяленьне сувязі, крама, швейная майстэрня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 2000-я гады Веляцін атрымаў афіцыйны статус «[[аграгарадок|аграгарадку]]».

== Забудова ==
Плян Веляціна складаецца зь зьлёгку скрыўленай доўгай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой з поўначы далучаюцца кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1986—1994 гадох у вёсцы збудавалі цагляныя дамы на 50 кватэраў, у якіх разьмясьціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў у выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 7, 12 — 15, 23 — 27

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>5jxjvwwiwq34m4u9h7pjcu0l8s6jj3i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676935</id>
      <parentid>2676934</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T08:54:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага */</comment>
      <origin>2676935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30580" sha1="nfvurke2q8ap2m1y8u8fn7kbthjdri3" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Веляцін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Веляціна
|Трансьлітараваная назва          = Vielacin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1541 год
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 52
 |Шырата сэкундаў                 = 19
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 05
 |Даўгата сэкундаў                = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху 
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Веляці́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 429 чалавек. Знаходзіцца за 11 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Веляцін згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 434—435&lt;/ref&gt;}} з запісам аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належаў князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. Месьціўся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] Вялікага Княства Літоўскага, зь сярэдзіны 1569 году — Каралеўства Польскага.

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|зьлева|170px|Сяло Веляцін у рэестры 1581 г.]]

Згодна з актам аб разьдзеле маёнтку Брагін 1574 году паміж князямі-братамі Міхаілам і Аляксандрам Аляксандравічамі Вішнявецкімі {{пачатак цытаты}}''Село Велетин з [[путны баярын|бояры путными]], з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з кгрунты, дубровами, чертежами, полями и сеножатми''{{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 188&lt;/ref&gt;.
З падатковага рэестру [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] 1581 году вядома, што Веляцін належаў удаве княгіні Аляксандры з дому Капустаў Вішнявецкай і было ў ім восем двароў [[агароднікі|сялянаў-агароднікаў]], зь якіх выбіралася па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Потым да 1622 году часткай Брагінскіх добраў зь вёскай Веляцін валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі, у якога ў 1603 годзе знаходзіўся на службе будучы самазванец на расейскім пасадзе [[Ілжэдзьмітры I]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Веляцін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Веляціне налічвалася 30 дымоў (≈180 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 2: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424; Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Сьпярыж Нудычы Гамолічы Мікулічы Веляцін Сялец у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Веляцін у пастой 1686-1687 гг.]]

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году Брагінскія добра дасталіся пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. Пад 1687 годам у справе Оўруцкага гродзкага суда Веляцін названы сярод паселішчаў, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) пастоем рэестравых казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. У кожным з чатырох двароў тут карміўся адзін казак з сваім канём. Тады за гарэлку, рыбу, порах, чатыры пары хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, чацьвёра ботаў вяскоўцы заплацілі 26 злотых, за адзін воз з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за соль — 416 злотых, а яшчэ далі {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 9 вёдраў, аўса 40 вёдраў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Вёска Веляцін і хутар [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]]. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Ключ Мікуліцкі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|зьлева|значак|170px|Веляцінскі грунт у Мікуліцкім ключы. 1683 г.]]
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170пкс|Веляцін{{заўвага|Ужытая форма Вялецін — свавольства ўкладальнікаў мапы, супярэчнае таму, як здаўна прамаўлялі і сёньня прамаўляюць назву паселішча самі вяскоўцы і навакольныя жыхары.}} на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня ў заставе ў паноў Сілічаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 285&lt;/ref&gt;, каля 1733 году Веляцін стаў уладаньнем князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта тады ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;. Празь дзесяць гадоў як спачыў князь Міхал, у 1754 годзе, Брагінскі маёнтак (у тым ліку Веляцін) быў куплены ў яго дачкі княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай [[Замойскія|Замойскай]] панам Францам Антоніем Ракіцкім, ашмянскім войскім. Нашчадкі апошняга валодалі ім яшчэ і ў другой палове XIX стагодзьдзя.

У 1754 годзе з 23 двароў (×6 — каля 138 жыхароў) вёскі Веляцін Брагінскага маёнтку «do grodu» ([[Оўруч|Оўруцкага замку]]) выплачваліся 3 злотых, 17 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 14 злотых, 10 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;.

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Веляціне адпаведна 11, 4 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагалу, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С.  302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на колькасьць габрэяў у вёсцы, роўна як і на прыняцьце адным зь іх (напэўна, галавой сямейства) хрысьціянства.

Вёска Веляцін і грунт веляцінскі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Карпілаўка на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Веляцін — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што вёска Веляцін была ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;; гэткая падвойная застава, надта пашыраная ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|170пкс|Веляцін і Карпілаўка на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

Згодна з «Фармулярнай ведамасьцю» сяла Мікулічаў Богаяўленскай царквы 1822 году, вёска Веляцін з 83 душамі мужчынскага і 69 душамі жаночага полу належала пану Міхалу Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. У кліравой ведамасьці за 1847 год сказана, што за 5 (у іншых крыніцах 6) вёрст ад Мікуліцкай царквы ў 24 і 1/2 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} Веляціна жылі 98 мужчына і 94 жанчыны&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 125адв.&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 285 жыхароў вёскі Веляцін зьяўляліся прыхаджанамі Мікуліцкай Богаяўленскай царквы, 5 мужчын і 3 жанчыны былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд вёска – у Мікуліцкай воласьці. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год у 27 і 3/4 двара Веляціна было 111 мужчын і 108 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 147адв.&lt;/ref&gt;. У пачатку 1870 года тут — 105 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Веляцінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У кліравой за 1875 год паведамляецца пра 31 двор, у якіх — 124 мужчыны і 118 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 160адв.&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Веляцін заставаўся ў прыходзе Мікуліцкай царквы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. 29 траўня 1881 году ў выніку пажару згарэла 57 двароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай Богаяўленскай царквы за 1903 год засьведчана, што ў вёсцы Веляцін налічвалася 63 і 3/4 двара, у якіх жылі 255 асобаў мужчынскага і 207 асобаў жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Веляціне налічвалася 80 двароў і 602{{заўвага|С. В. Марцэлеў падаў такую колькасьць на 1850 г.&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}} жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 25&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісання [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Веляцін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўля Скарападзкага&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін, Карпілаўка, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1926 г.]]

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 да 30 снежня 1927 года Веляцін — цэнтр сельсавету Хойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У пачатку 1930 году тут створаны калгас «Бальшавік», працавалі вятрак, кузьня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. З 20 лютага 1938 г. — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.

У гады [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на фронце і ў партызанскай барацьбе загінулі 99 вяскоўцаў, яшчэ двое расстраляныя акупантамі&lt;ref&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна. — Мінск: БЭ, 1993. С. 170, 256—259&lt;/ref&gt;.

З 8 студзеня 1954 году Веляцін — у складзе Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 г. тут налічвалася 862 жыхары, цэнтр калгасу «Бальшавік». Існавалі 9-гадовая школа, дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы садок, адзьдзяленьне сувязі, крама, швейная майстэрня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 2000-я гады Веляцін атрымаў афіцыйны статус «[[аграгарадок|аграгарадку]]».

== Забудова ==
Плян Веляціна складаецца зь зьлёгку скрыўленай доўгай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой з поўначы далучаюцца кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1986—1994 гадох у вёсцы збудавалі цагляныя дамы на 50 кватэраў, у якіх разьмясьціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў у выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 7, 12 — 15, 23 — 27

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>nfvurke2q8ap2m1y8u8fn7kbthjdri3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676936</id>
      <parentid>2676935</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T08:57:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага */</comment>
      <origin>2676936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30580" sha1="nkjiky3o5yam8t6ta1p0lldy72cf2ta" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Веляцін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Веляціна
|Трансьлітараваная назва          = Vielacin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1541 год
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 52
 |Шырата сэкундаў                 = 19
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 05
 |Даўгата сэкундаў                = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху 
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Веляці́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 429 чалавек. Знаходзіцца за 11 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Веляцін згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 434—435&lt;/ref&gt;}} з запісам аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належаў князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. Месьціўся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] Вялікага Княства Літоўскага, зь сярэдзіны 1569 году — Каралеўства Польскага.

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|зьлева|170px|Сяло Веляцін у рэестры 1581 г.]]

Згодна з актам аб разьдзеле маёнтку Брагін 1574 году паміж князямі-братамі Міхаілам і Аляксандрам Аляксандравічамі Вішнявецкімі {{пачатак цытаты}}''Село Велетин з [[путны баярын|бояры путными]], з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з кгрунты, дубровами, чертежами, полями и сеножатми''{{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 188&lt;/ref&gt;.
З падатковага рэестру [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] 1581 году вядома, што Веляцін належаў удаве княгіні Аляксандры з дому Капустаў Вішнявецкай і было ў ім восем двароў [[агароднікі|сялянаў-агароднікаў]], зь якіх выбіралася па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Потым да 1622 году часткай Брагінскіх добраў зь вёскай Веляцін валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі, у якога ў 1603 годзе знаходзіўся на службе будучы самазванец на расейскім пасадзе [[Ілжэдзьмітры I]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Веляцін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Веляціне налічвалася 30 дымоў (≈180 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 2: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424; Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Сьпярыж Нудычы Гамолічы Мікулічы Веляцін Сялец у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Веляцін у пастой 1686-1687 гг.]]

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году Брагінскія добра дасталіся пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму. Пад 1687 годам у справе Оўруцкага гродзкага суда Веляцін названы сярод паселішчаў, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) пастоем рэестравых казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. У кожным з чатырох двароў тут карміўся адзін казак з сваім канём. Тады за гарэлку, рыбу, порах, чатыры пары хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, чацьвёра ботаў вяскоўцы заплацілі 26 злотых, за адзін воз з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за соль — 416 злотых, а яшчэ далі {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 9 вёдраў, аўса 40 вёдраў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Вёска Веляцін і хутар [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]]. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Ключ Мікуліцкі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|170px|Веляцінскі грунт у Мікуліцкім ключы. 1683 г.]]
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін{{заўвага|Ужытая форма Вялецін — свавольства ўкладальнікаў мапы, супярэчнае таму, як здаўна прамаўлялі і сёньня прамаўляюць назву паселішча самі вяскоўцы і навакольныя жыхары.}} на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня ў заставе ў паноў Сілічаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 285&lt;/ref&gt;, каля 1733 году Веляцін стаў уладаньнем князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта тады ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;. Празь дзесяць гадоў як спачыў князь Міхал, у 1754 годзе, Брагінскі маёнтак (у тым ліку Веляцін) быў куплены ў яго дачкі княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай [[Замойскія|Замойскай]] панам Францам Антоніем Ракіцкім, ашмянскім войскім. Нашчадкі апошняга валодалі ім яшчэ і ў другой палове XIX стагодзьдзя.

У 1754 годзе з 23 двароў (×6 — каля 138 жыхароў) вёскі Веляцін Брагінскага маёнтку «do grodu» ([[Оўруч|Оўруцкага замку]]) выплачваліся 3 злотых, 17 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 14 злотых, 10 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;.

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Веляціне адпаведна 11, 4 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагалу, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С.  302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на колькасьць габрэяў у вёсцы, роўна як і на прыняцьце адным зь іх (напэўна, галавой сямейства) хрысьціянства.

Вёска Веляцін і грунт веляцінскі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Карпілаўка на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Веляцін — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што вёска Веляцін была ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;; гэткая падвойная застава, надта пашыраная ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|170пкс|Веляцін і Карпілаўка на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

Згодна з «Фармулярнай ведамасьцю» сяла Мікулічаў Богаяўленскай царквы 1822 году, вёска Веляцін з 83 душамі мужчынскага і 69 душамі жаночага полу належала пану Міхалу Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. У кліравой ведамасьці за 1847 год сказана, што за 5 (у іншых крыніцах 6) вёрст ад Мікуліцкай царквы ў 24 і 1/2 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} Веляціна жылі 98 мужчына і 94 жанчыны&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 125адв.&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 285 жыхароў вёскі Веляцін зьяўляліся прыхаджанамі Мікуліцкай Богаяўленскай царквы, 5 мужчын і 3 жанчыны былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд вёска – у Мікуліцкай воласьці. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год у 27 і 3/4 двара Веляціна было 111 мужчын і 108 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 147адв.&lt;/ref&gt;. У пачатку 1870 года тут — 105 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Веляцінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У кліравой за 1875 год паведамляецца пра 31 двор, у якіх — 124 мужчыны і 118 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 160адв.&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Веляцін заставаўся ў прыходзе Мікуліцкай царквы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. 29 траўня 1881 году ў выніку пажару згарэла 57 двароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай Богаяўленскай царквы за 1903 год засьведчана, што ў вёсцы Веляцін налічвалася 63 і 3/4 двара, у якіх жылі 255 асобаў мужчынскага і 207 асобаў жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Веляціне налічвалася 80 двароў і 602{{заўвага|С. В. Марцэлеў падаў такую колькасьць на 1850 г.&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}} жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 25&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісання [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Веляцін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўля Скарападзкага&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін, Карпілаўка, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1926 г.]]

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 да 30 снежня 1927 года Веляцін — цэнтр сельсавету Хойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У пачатку 1930 году тут створаны калгас «Бальшавік», працавалі вятрак, кузьня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. З 20 лютага 1938 г. — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.

У гады [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на фронце і ў партызанскай барацьбе загінулі 99 вяскоўцаў, яшчэ двое расстраляныя акупантамі&lt;ref&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна. — Мінск: БЭ, 1993. С. 170, 256—259&lt;/ref&gt;.

З 8 студзеня 1954 году Веляцін — у складзе Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 г. тут налічвалася 862 жыхары, цэнтр калгасу «Бальшавік». Існавалі 9-гадовая школа, дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы садок, адзьдзяленьне сувязі, крама, швейная майстэрня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 2000-я гады Веляцін атрымаў афіцыйны статус «[[аграгарадок|аграгарадку]]».

== Забудова ==
Плян Веляціна складаецца зь зьлёгку скрыўленай доўгай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой з поўначы далучаюцца кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1986—1994 гадох у вёсцы збудавалі цагляныя дамы на 50 кватэраў, у якіх разьмясьціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў у выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 7, 12 — 15, 23 — 27

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>nkjiky3o5yam8t6ta1p0lldy72cf2ta</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676937</id>
      <parentid>2676936</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:00:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага */</comment>
      <origin>2676937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30581" sha1="b4jpy3boiens8ez3l7tw6vmi8277ubs" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Веляцін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Веляціна
|Трансьлітараваная назва          = Vielacin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1541 год
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 52
 |Шырата сэкундаў                 = 19
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 05
 |Даўгата сэкундаў                = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху 
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Веляці́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 429 чалавек. Знаходзіцца за 11 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Веляцін згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 434—435&lt;/ref&gt;}} з запісам аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належаў князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. Месьціўся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] Вялікага Княства Літоўскага, зь сярэдзіны 1569 году — Каралеўства Польскага.

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|зьлева|170px|Сяло Веляцін у рэестры 1581 г.]]

Згодна з актам аб разьдзеле маёнтку Брагін 1574 году паміж князямі-братамі Міхаілам і Аляксандрам Аляксандравічамі Вішнявецкімі {{пачатак цытаты}}''Село Велетин з [[путны баярын|бояры путными]], з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з кгрунты, дубровами, чертежами, полями и сеножатми''{{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 188&lt;/ref&gt;.
З падатковага рэестру [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] 1581 году вядома, што Веляцін належаў удаве княгіні Аляксандры з дому Капустаў Вішнявецкай і было ў ім восем двароў [[агароднікі|сялянаў-агароднікаў]], зь якіх выбіралася па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Потым да 1622 году часткай Брагінскіх добраў зь вёскай Веляцін валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі, у якога ў 1603 годзе знаходзіўся на службе будучы самазванец на расейскім пасадзе [[Ілжэдзьмітры I]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Веляцін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Веляціне налічвалася 30 дымоў (≈180 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 2: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424; Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Сьпярыж Нудычы Гамолічы Мікулічы Веляцін Сялец у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Веляцін у пастой 1686-1687 гг.]]

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году Брагінскія добра дасталіся пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму.

Пад 1687 годам у справе Оўруцкага гродзкага суда Веляцін названы сярод паселішчаў, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) пастоем рэестравых казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. У кожным з чатырох двароў тут карміўся адзін казак з сваім канём. Тады за гарэлку, рыбу, порах, чатыры пары хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, чацьвёра ботаў вяскоўцы заплацілі 26 злотых, за адзін воз з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за соль — 416 злотых, а яшчэ далі {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 9 вёдраў, аўса 40 вёдраў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня ў заставе ў паноў Сілічаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 285&lt;/ref&gt;, каля 1733 году Веляцін стаў уладаньнем князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта тады ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;. Празь дзесяць гадоў як спачыў князь Міхал, у 1754 годзе, Брагінскі маёнтак (у тым ліку Веляцін) быў куплены ў яго дачкі княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай [[Замойскія|Замойскай]] панам Францам Антоніем Ракіцкім, ашмянскім войскім. Нашчадкі апошняга валодалі ім яшчэ і ў другой палове XIX стагодзьдзя.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Вёска Веляцін і хутар [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]]. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Ключ Мікуліцкі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|170px|Веляцінскі грунт у Мікуліцкім ключы. 1683 г.]]
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін{{заўвага|Ужытая форма Вялецін — свавольства ўкладальнікаў мапы, супярэчнае таму, як здаўна прамаўлялі і сёньня прамаўляюць назву паселішча самі вяскоўцы і навакольныя жыхары.}} на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 23 двароў (×6 — каля 138 жыхароў) вёскі Веляцін Брагінскага маёнтку «do grodu» ([[Оўруч|Оўруцкага замку]]) выплачваліся 3 злотых, 17 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 14 злотых, 10 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;.

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Веляціне адпаведна 11, 4 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагалу, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С.  302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на колькасьць габрэяў у вёсцы, роўна як і на прыняцьце адным зь іх (напэўна, галавой сямейства) хрысьціянства.

Вёска Веляцін і грунт веляцінскі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Карпілаўка на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Веляцін — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што вёска Веляцін была ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;; гэткая падвойная застава, надта пашыраная ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|170пкс|Веляцін і Карпілаўка на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

Згодна з «Фармулярнай ведамасьцю» сяла Мікулічаў Богаяўленскай царквы 1822 году, вёска Веляцін з 83 душамі мужчынскага і 69 душамі жаночага полу належала пану Міхалу Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. У кліравой ведамасьці за 1847 год сказана, што за 5 (у іншых крыніцах 6) вёрст ад Мікуліцкай царквы ў 24 і 1/2 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} Веляціна жылі 98 мужчына і 94 жанчыны&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 125адв.&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 285 жыхароў вёскі Веляцін зьяўляліся прыхаджанамі Мікуліцкай Богаяўленскай царквы, 5 мужчын і 3 жанчыны былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд вёска – у Мікуліцкай воласьці. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год у 27 і 3/4 двара Веляціна было 111 мужчын і 108 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 147адв.&lt;/ref&gt;. У пачатку 1870 года тут — 105 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Веляцінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У кліравой за 1875 год паведамляецца пра 31 двор, у якіх — 124 мужчыны і 118 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 160адв.&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Веляцін заставаўся ў прыходзе Мікуліцкай царквы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. 29 траўня 1881 году ў выніку пажару згарэла 57 двароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай Богаяўленскай царквы за 1903 год засьведчана, што ў вёсцы Веляцін налічвалася 63 і 3/4 двара, у якіх жылі 255 асобаў мужчынскага і 207 асобаў жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Веляціне налічвалася 80 двароў і 602{{заўвага|С. В. Марцэлеў падаў такую колькасьць на 1850 г.&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}} жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 25&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісання [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Веляцін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўля Скарападзкага&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін, Карпілаўка, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1926 г.]]

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 да 30 снежня 1927 года Веляцін — цэнтр сельсавету Хойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У пачатку 1930 году тут створаны калгас «Бальшавік», працавалі вятрак, кузьня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. З 20 лютага 1938 г. — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.

У гады [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на фронце і ў партызанскай барацьбе загінулі 99 вяскоўцаў, яшчэ двое расстраляныя акупантамі&lt;ref&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна. — Мінск: БЭ, 1993. С. 170, 256—259&lt;/ref&gt;.

З 8 студзеня 1954 году Веляцін — у складзе Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 г. тут налічвалася 862 жыхары, цэнтр калгасу «Бальшавік». Існавалі 9-гадовая школа, дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы садок, адзьдзяленьне сувязі, крама, швейная майстэрня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 2000-я гады Веляцін атрымаў афіцыйны статус «[[аграгарадок|аграгарадку]]».

== Забудова ==
Плян Веляціна складаецца зь зьлёгку скрыўленай доўгай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой з поўначы далучаюцца кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1986—1994 гадох у вёсцы збудавалі цагляныя дамы на 50 кватэраў, у якіх разьмясьціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў у выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 7, 12 — 15, 23 — 27

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>b4jpy3boiens8ez3l7tw6vmi8277ubs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676938</id>
      <parentid>2676937</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T09:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пад уладай Расейскай імпэрыі */</comment>
      <origin>2676938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30581" sha1="qy7tfkgmvsuygf98k8mlt12qztomu68" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Веляцін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Веляціна
|Трансьлітараваная назва          = Vielacin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 1541 год
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 52
 |Шырата сэкундаў                 = 19
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 05
 |Даўгата сэкундаў                = 51
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьверху 
|Водступ подпісу на мапе          = 2.5
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Веляці́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 429 чалавек. Знаходзіцца за 11 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Карона Каралеўства Польскага ===

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Ці не ўпершыню Веляцін згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году{{заўвага|Не з XVII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 434—435&lt;/ref&gt;}} з запісам аб узаемных саступках грунтоў у [[Брагін|Брагінскім маёнтку]] князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага і ў [[Астрагляды|Астраглядаўскім маёнтку]] князя Дзьмітрыя Раманавіча Відыніцкага (Любецкага) з жонкай Феннай Палазовічаўнай. Належаў князю Вішнявецкаму&lt;ref&gt;Аrchiwum Główny Akt Dawnych. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 3, 4&lt;/ref&gt;. Месьціўся ў [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] Вялікага Княства Літоўскага, зь сярэдзіны 1569 году — Каралеўства Польскага.

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|зьлева|170px|Сяло Веляцін у рэестры 1581 г.]]

Згодна з актам аб разьдзеле маёнтку Брагін 1574 году паміж князямі-братамі Міхаілам і Аляксандрам Аляксандравічамі Вішнявецкімі {{пачатак цытаты}}''Село Велетин з [[путны баярын|бояры путными]], з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з кгрунты, дубровами, чертежами, полями и сеножатми''{{канец цытаты}} дасталося князю Аляксандру&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Беларускі археаграфічны штогоднік. Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 188&lt;/ref&gt;.
З падатковага рэестру [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскай зямлі]] 1581 году вядома, што Веляцін належаў удаве княгіні Аляксандры з дому Капустаў Вішнявецкай і было ў ім восем двароў [[агароднікі|сялянаў-агароднікаў]], зь якіх выбіралася па 4 грошы&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Потым да 1622 году часткай Брагінскіх добраў зь вёскай Веляцін валодаў князь Адам Аляксандравіч Вішнявецкі, у якога ў 1603 годзе знаходзіўся на службе будучы самазванец на расейскім пасадзе [[Ілжэдзьмітры I]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Веляцін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Веляціне налічвалася 30 дымоў (≈180 жыхароў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 2: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424; Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Сьпярыж Нудычы Гамолічы Мікулічы Веляцін Сялец у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Веляцін у пастой 1686-1687 гг.]]

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Каля 1672 году Брагінскія добра дасталіся пляменьніку княгіні пану Станіславу Канецпольскаму, а ў 1682 годзе, паводле тэстамэнту, — яго родзічу пану Яну Аляксандру Канецпольскаму, ваяводзічу бэлзскаму.

Пад 1687 годам у справе Оўруцкага гродзкага суда Веляцін названы сярод паселішчаў, зруйнаваных працяглым (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) пастоем рэестравых казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. У кожным з чатырох двароў тут карміўся адзін казак з сваім канём. Тады за гарэлку, рыбу, порах, чатыры пары хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, чацьвёра ботаў вяскоўцы заплацілі 26 злотых, за адзін воз з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за соль — 416 злотых, а яшчэ далі {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 9 вёдраў, аўса 40 вёдраў&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 152&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і працяглага (яшчэ і пры жыцьці дзедзіча) знаходжаньня ў заставе ў паноў Сілічаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 285&lt;/ref&gt;, каля 1733 году Веляцін стаў уладаньнем князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта тады ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;. Празь дзесяць гадоў як спачыў князь Міхал, у 1754 годзе, Брагінскі маёнтак (у тым ліку Веляцін) быў куплены ў яго дачкі княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай [[Замойскія|Замойскай]] панам Францам Антоніем Ракіцкім, ашмянскім войскім. Нашчадкі апошняга валодалі ім яшчэ і ў другой палове XIX стагодзьдзя.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170пкс|Вёска Веляцін і хутар [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]]. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]][[Файл:Ключ Мікуліцкі ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1683 г.jpg|значак|170px|Веляцінскі грунт у Мікуліцкім ключы. 1683 г.]]
[[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін{{заўвага|Ужытая форма Вялецін — свавольства ўкладальнікаў мапы, супярэчнае таму, як здаўна прамаўлялі і сёньня прамаўляюць назву паселішча самі вяскоўцы і навакольныя жыхары.}} на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому ВГАБ.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 23 двароў (×6 — каля 138 жыхароў) вёскі Веляцін Брагінскага маёнтку «do grodu» ([[Оўруч|Оўруцкага замку]]) выплачваліся 3 злотых, 17 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 14 злотых, 10 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;.

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Веляціне адпаведна 11, 4 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагалу, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С.  302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на колькасьць габрэяў у вёсцы, роўна як і на прыняцьце адным зь іх (напэўна, галавой сямейства) хрысьціянства.

Вёска Веляцін і грунт веляцінскі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Карпілаўка на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|170пкс|Веляцін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Веляцін — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Чарнігаўская губэрня|Чарнігаўскай]], потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  C. 181–182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што вёска Веляцін была ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;; гэткая падвойная застава, надта пашыраная ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.

[[Файл:Веляцін і Карпілаўка на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г. з наступнымі ўдакладненьнямі.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін і Карпілаўка на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

Згодна з «Фармулярнай ведамасьцю» сяла Мікулічаў Богаяўленскай царквы 1822 году, вёска Веляцін з 83 душамі мужчынскага і 69 душамі жаночага полу належала пану Міхалу Ракіцкаму&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. У кліравой ведамасьці за 1847 год сказана, што за 5 (у іншых крыніцах 6) вёрст ад Мікуліцкай царквы ў 24 і 1/2 двара{{Заўвага|Так запісана ў крыніцы. Але, як засьведчыў іерэй Расьціслаў Бандарэнка, меліся на ўвазе не вясковыя сядзібы, а царкоўныя двары, кожны зь якіх мусілі складаць 4 мужчынскія душы.}} Веляціна жылі 98 мужчына і 94 жанчыны&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41952. А. 125адв.&lt;/ref&gt;. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 285 жыхароў вёскі Веляцін зьяўляліся прыхаджанамі Мікуліцкай Богаяўленскай царквы, 5 мужчын і 3 жанчыны былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 681&lt;/ref&gt;.

У парэформавы пэрыяд вёска – у Мікуліцкай воласьці. Паводле кліравой ведамасьці за 1869 год у 27 і 3/4 двара Веляціна было 111 мужчын і 108 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40899. А. 147адв.&lt;/ref&gt;. У пачатку 1870 года тут — 105 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Веляцінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У кліравой за 1875 год паведамляецца пра 31 двор, у якіх — 124 мужчыны і 118 жанчын&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40937. А. 160адв.&lt;/ref&gt;. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Веляцін заставаўся ў прыходзе Мікуліцкай царквы&lt;ref&gt;Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 97&lt;/ref&gt;. 29 траўня 1881 году ў выніку пажару згарэла 57 двароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. У ведамасьці Мікуліцкай Богаяўленскай царквы за 1903 год засьведчана, што ў вёсцы Веляцін налічвалася 63 і 3/4 двара, у якіх жылі 255 асобаў мужчынскага і 207 асобаў жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 41139. А. 202адв.&lt;/ref&gt;. На 1909 год у Веляціне налічвалася 80 двароў і 602{{заўвага|С. В. Марцэлеў падаў такую колькасьць на 1850 г.&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;}} жыхары&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 25&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісання [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Веляцін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана Паўля Скарападзкага&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев. — Минск, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|зьлева|170пкс|Веляцін, Карпілаўка, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1926 г.]]

1 студзеня 1919 г., згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

Пасьля другога ўзбуйненьня [[БССР]], з 8 сьнежня 1926 да 30 снежня 1927 года Веляцін — цэнтр сельсавету Хойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]], з 9 чэрвеня 1927 году [[Гомельская акруга|Гомельскай акругі]]. У пачатку 1930 году тут створаны калгас «Бальшавік», працавалі вятрак, кузьня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. З 20 лютага 1938 г. — у [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры.

У гады [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] на фронце і ў партызанскай барацьбе загінулі 99 вяскоўцаў, яшчэ двое расстраляныя акупантамі&lt;ref&gt;Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Хойніцкага раёна. — Мінск: БЭ, 1993. С. 170, 256—259&lt;/ref&gt;.

З 8 студзеня 1954 году Веляцін — у складзе Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 г. тут налічвалася 862 жыхары, цэнтр калгасу «Бальшавік». Існавалі 9-гадовая школа, дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы садок, адзьдзяленьне сувязі, крама, швейная майстэрня&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

У 2000-я гады Веляцін атрымаў афіцыйны статус «[[аграгарадок|аграгарадку]]».

== Забудова ==
Плян Веляціна складаецца зь зьлёгку скрыўленай доўгай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой з поўначы далучаюцца кароткія вуліцы. Забудова двухбаковая, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1986—1994 гадох у вёсцы збудавалі цагляныя дамы на 50 кватэраў, у якіх разьмясьціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў у выніку [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]]&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}
* Czamańska I. Wiśniowieccy. Monografia rodu. — Poznań, 2007
* Мацук А. Брагін // Князі Вишневецькі. — Київ, 2016(2017). С. 213—215
* Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 375—389
* Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 4 — 7, 12 — 15, 23 — 27

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]</text>
      <sha1>qy7tfkgmvsuygf98k8mlt12qztomu68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лісьцьвін</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242462</id>
    <revision>
      <id>2676920</id>
      <parentid>2672375</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T07:03:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2676920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43896" sha1="k6spr54uucen2es3m8h4hwnme5mxmm8" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Лісьцьвін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва          = Liśćvin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1512 годам 
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 23
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 03
 |Даўгата сэкундаў                = 07
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Лісьцьві́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 194 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

==Назва ==

Вёска паўстала ў раўніннай мясцовасьці, пра якую князь Аляксандар Вішнявецкі 15 сакавіка 1574 году, дзелячы з братам Міхаілам «''именя наши отчизные брягинские''», пісаў&lt;ref&gt;Беларускі археаграфічны штогоднік (далей: БАШ). Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 187, 192 [// https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Што ся дотычет подданых моих села Листвина, иж они дубровы собе на поля розробили и вычертили первеи сего и тепер ново от острова его милости князя, брата моего, Рудакова, который ся его милости на делу от мене зостал, тогды вже болшь тое дубровы вычертивати роспахивати не мают над тые теперешние и старые поля и чертежи. Але тых всих своих пол, чертежов яко старых, так и новых вечне вживати мають.''{{канец цытаты}}Ад тых дуброваў, разробленых альбо і некранутых, паходзіць назва паселішча. А на поўнач ад Лісьцьвіна — узвышша, парослае хвайнікамі, якія ў сваю чаргу «падказалі» назву для вёскі, ўзьніклай яшчэ далей на поўнач ад іх, на ўскрайку балота — Хвойнікі/Хвайнікі.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Упершыню паселішча згаданае 7 сакавіка 1512 году ў акце абмежаваньня Брагінскай воласьці, складзеным на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, якому воласьць аддавалася «на вечнасьць»&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049-1049адв.&lt;/ref&gt;{{заўвага|Поўны зьмест дакумэнту гл.:&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежаваньня Брагінскай воласьці]; Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 9—11&lt;/ref&gt; }}:{{пачатак цытаты}}''Лета Божага тысяча пяцьсот дванаццатага месяца марца сёмага дня_За Указам Гасударскім Найясьнейшага Караля Яго Міласьці Зыгмонта, а за паданым чалабіцьцем князя Міхайла Васілевіча Збараскага, я, Іван Андрэевіч Кміцічаў, дзяржаўца трактамірскі і дымірскі, дваранін.., аглядаў я рубеж той воласьці, каторая пачынаецца з гары рэчкаю Брагінкаю ўніз да ракі Дняпра, а Дняпром угору да сяла брагінскага Галэк, ад таго сяла ідучы да места Брагіня ад рогу вострава Юркоўскага… у востраў Жэрдзен савенскі ў Хвашчы востраў брагінскі…, у балота брагінскае Ржавец, тым балотам Ржаўцом у сяло Ліштвін брагінскае прама мяжою праваю стараною ў Роў Вялікі, з таго Рову ў балота Чысцец...''{{канец цытаты}}Адміністрацыйна тая воласьць належала да [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Пасьля М. В. Збараскага&lt;ref&gt;Раней, у 1490, 1511, 1512 гадох ён, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім. Усе сыны, старэйшы Хведар, Іван, Аляксандар, малодшы Хведар (Федка) пісаліся ўжо толькі Вішнявецкімі.&lt;/ref&gt; Брагінская фартуна перайшла да яго сына князя Хведара Вішнявецкага, а потым да другога сына князя Аляксандра Вішнявецкага&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. № 1-2. С. 130&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе князі-браты Міхаіл, Максім і Аляксандар Аляксандравічы Вішнявецкія ізноў жа атрымалі каралеўскі прывілей на Брагін. Але князь Максім у 1565 годзе памёр без нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 556&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, а разам і Брагінскі маёнтак з Лісьцьвіном, былі далучаныя да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84-87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Пры разьдзеле «именя Брягин» у 1574 годзе цяпер ужо паміж двума братамі ''«Село Листвин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з лесы, чертежами, полями, сеножатми и ловы зверинными»'' дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;БАШ. С. 187, 188&lt;/ref&gt;. На 1581 год, калі яго часткай маёнтка валодала ўдава княгіня Аляксандра з роду Капустаў Вішнявецкая, у Лісьцьвіне налічвалася 30 дымоў [[асадныя сяляне|сялян асадных]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 6 [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх — па 4-6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

У датаваным 13 сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня Астраглядавіцкіх добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей {{lang-pl|«jmienia Brahina, [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Mikulic]], Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących»|}}&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Пазьней, да 1622 году, у частцы Брагінскіх добраў ўключна з Лісьцьвіном гаспадарыў князь [[Адам Аляксандравіч Вішнявецкі]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Лісьцьвін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Лісьцьвіне, Веляціне, Мікулічах, частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Пасьля спачыну ў 1672 годзе княгіні Грызэльды Канстанцыі (з Замойскіх) Брагінскія ўладаньні дасталіся яе пляменьніку Станіславу Канецпольскаму. 22 жніўня 1682 году апошні склаў [[тэстамэнт]], паводле якога ўсе добры пераходзілі ўсынаўлёнаму ім пану [[Ян Аляксандр Канецпольскі|Яну Аляксандру Канецпольскаму]]&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 383&lt;/ref&gt;. На 1683 год вядома, што двума дымамі ў вёсцы Лісьцьвін валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Еўлашы Глухавічы Губаровічы Сьцежарнае Лісьцьвін Ільлічы ў пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|зьлева|150px|Лісьцьвін у пастой 1686-1687 гг.]]

У 1687 годзе Лісьцьвін названы сярод паселішчаў Брагінскага маёнтку пана ваяводзіча бэлзскага Яна Канецпольскага, якія моцна пацярпелі ад працяглага пастою (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тут у дзесяці дварах разьмясьціліся дваццаць пяць казакоў і двое коней. Тады вяскоўцы справілі 7 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, аддалі 10 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, 5 злотых на порах, здору, агулам на 111 злотых, гарэлкі, рыбы, алею, солі на 43 злотых, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 23 вядры, авёсу 38 вёдраў, 8 кабаноў (wieprzow karmnych), 36 падсьвінкаў, 80 кур; палкоўніку Шчуроўскаму і сотніку Русановічу далі адпаведна 10 і 8 злотых, ды збожжа на 18 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 154&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе апошняга спадчыннага ўладальніка пана серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і шматгадовага знаходжаньня (яшчэ і пры жыцьці нябожчыка) ў заставе ў паноў Войнаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;, прыкладна ад 1733 году Лісьцьвін стаў уласнасцю князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта ў тым годзе ці не ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Самая раньняя у гэтай частцы Брагінскіх добраў царква зьявілася ў найбуйнейшым сяле Мікулічы, і ад пачатку Лісьцьвін мусіў быць у яе прыходзе. Наколькі ж памяталі самі лісьцьвінцы ў 1802 годзе, яны здаўна належалі да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў [[Губарэвічы|Губарэвічах]]&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10&lt;/ref&gt;, а апошні заснаваны ў 1708 годзе&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 378&lt;/ref&gt;. У 1734 годзе Лісьцьвін трымалі ў заставе паны Войны&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Лісьцьвін быў у ліку паселішчаў, сярод жыхароў якіх і парафіяне Астраглядавіцкага касцёла Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;(верагодна, шляхта і яе служба).

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 45 двароў (×6 — каля 270 жыхароў) вёскі Лісьцьвін Брагінскага маёнтку «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачваліся 7 злотых, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 28 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў дачкі князя Міхала Сэрвацыя пані [[Эльжбэта Замойская|Эльжбэты Міхалавай Замойскай]] панам войскім ашмянскім [[Франц Антоні Ракіцкі|Францам Антоніем Ракіцкім]]. Паводле запісаў у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла 1759 і 1767 гадоў, у Лісьцьвіне пражывалі шляхетныя Марцін Станіслаў і Францішка Стравінскія, верагодна, пасэсары (часовыя ўладальнікі) вёскі. Пані Францішка ў 1768 годзе яшчэ прысутнічала пры хросьце немаўляці ў Хвойніцкай уніяцкай царкве, выкананым астраглядаўскім пробашчам, ксяндзом Мацеем Шэмяткоўскім&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 155, 157, 158 &lt;/ref&gt;{{Заўвага|Гэта сьведчаньне таго, што людзі роду Стравінскіх, да якога належалі [[Хведар Стравінскі|Хведар]], знакаміты артыст [[Марыінскі тэатр|Марыінскага тэатру]] ў Пецярбургу, яго сын Ігар, адзін з буйнейшых кампазытараў XX ст., жылі ў Хвойніцка-Брагінскім рэгіёне і ў XVIII ст.}}.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170px|Wieś Listwin i grunt Listwinski. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Лісьцьвіне адпаведна 9, 5 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагала, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на зьмяншэньне колькасьці габрэяў у вёсцы, а пасьля і на прыняцьце адным зь іх, верагодна галавой сямейства, хрысьціянства.

Вёска Лісьцьвін і яе ўгодзьдзі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[File:Высокае на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што сяло Лісьцьвін было ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;{{заўвага|Гэткая падвойная застава, надта пашыраная была ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.}}. Яшчэ за часоў уніі асноўная частка жыхароў вёскі была далучана да прыходу Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у 1795 годзе павернутай да расейскага праваслаўя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 326&lt;/ref&gt;. Існавала і капліца Астраглядаўскай рыма-каталіцкай парафіі&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи»… С. 74&lt;/ref&gt;. Ёсьць звесткі пра ксяндзоў-капэлянаў лісьцьвінскіх — а. Яна Кладкевіча (1789 г.) і а. Гаспара Урбанскага (1798)&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 167, 195&lt;/ref&gt;. У прыходзе Мікуліцкай царквы Лісьцьвін названы і ў 1801 годзе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 56&lt;/ref&gt;. 26 лютага 1802 году лісьцьвінцы, падданыя графаў Ракіцкіх, прасілі Рэчыцкую духоўную ўправу вярнуць іх да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10, 6адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле сялянскай рэвізіі, складзенай 30 верасьня 1811 году, 23 дварамі ў вёсцы Лісьцьвін, ад графа Рафала Ракіцкага «по купле доставшихся», валодаў пан Тадэвуш{{заўвага|Імя ўяўляецца памылковым, бо анідзе-ніколі больш не сустракаецца. Паўсюдна — Шыман Забела.}} Забела&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 261. А. 517—519&lt;/ref&gt;. Згодна з шляхецкай рэвізіяй ад 13 сьнежня 1811 году, оўруцкі падкаморы Міхал Паўша з жонкай Ёганнай арэндным правам ад пана [[Шыман Забела (сын Антонія)|Шымана Забелы]] трымаў фальварак і вёску Лісьцвін, вёскі [[Веляцін]], [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]]; меў у Лісьцьвіне двор з трыма шляхцічамі на службе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 159, 210&lt;/ref&gt;. У ведамасьці 1818 году засьведчана, што да прыходу царквы ў Мікулічах належала вёска Лісьцьвін з 94 асобамі мужчынскага полу і 107 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 64&lt;/ref&gt;. Яшчэ на 1822 год 89 мужчын і 91 жанчына з жыхароў Лісьцьвіна заставаліся ў прыходзе Мікуліцкай Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. Але ў дакумэнце 1829 году сказана, што сярод прыхаджанаў царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах былі 116 мужчын і 141 жанчына з прыгонных сялян графа Міхала, сына Рафала, Ракіцкага, рэчыцкага маршалка, якія жылі ў 29 дварах вёскі Лісьцьвін&lt;ref&gt; НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40604. А. 33адв.&lt;/ref&gt;.

На 1834 год у 28 дварах вёскі таго ж уладальніка налічвалася 97 душ мужчынскага і 118 душ жаночага полу (тут, аднак, сьпіс двароў і жыхароў няпоўны). У шэрагу выпадкаў лісьцьвінцаў пераводзілі ў сяло Мікулічы, вёскі Веляцін, [[Пудакоў]], Высокае і [[Рыжкаў (Брагінскі раён)|Рыжкаў]] таго ж Брагінскага маёнтку, а двух жыхароў зь Веляціна і аднаго з хутара Карпілаўкі перасялілі ў Лісьцьвін. У час паміж рэвізіямі 1816 і 1834 гадоў шасьцёра сялян былі аддадзеныя ў рэкруты, зь якіх адзін толькі вярнуўся з уцёкаў. Яшчэ трое ўцекачоў вярнуліся — адзін у 62 гады, сьляпы, двое адразу і памерлі; трое сялян зьбеглі, адзін зь іх — яшчэ ў 1812 годзе. Найбольш пашыраныя ў вёсцы прозьвішчы жыхароў, на той час яшчэ не заўсёды ўстойлівыя, — Амельчанкі (у іншых крыніцах тыя самыя людзі зваліся Жэбітамі), Анісавы (Анісенкі), Міхаленкі, Півавары, Цімафеевы (Цімафеенкі; у іншых выпадках яны ж — Калыханы), Казачэнкі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 340. А. 289, 291адв.-299&lt;/ref&gt;. На 1850 год, паводле энцыкляпэдыі «[[Гарады і вёскі Беларусі]]», Лісьцьвіном валодала графіня Ракіцкая і было ў ім 28 двароў з 198 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446—447&lt;/ref&gt;.

[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170px|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 207 жыхароў вёскі Лісьцьвін зьяўляліся прыхаджанамі Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 9 мужчын і 10 жанчын зь ліку жыхароў фальварку і вёскі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722&lt;/ref&gt;. 

У парэформавы пэрыяд — у Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні. У пачатку 1870 года тут — 107 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Лісьцьвінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе вёска названа сярод паселішчаў прыходу Бабчынскай Крыжаўзьвіжанскай царквы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15&lt;/ref&gt;.

Згодна з перапісам 1897 году, у Лісьцьвіне налічваўся 61 двор з 400 жыхарамі, існавалі школа граматы, вятрак; у аднаіменным фальварку было 2 двары і 17 жыхароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1909 год у вёсцы 82 двары, у якіх 498 жыхароў; у фальваркавым двары 8 жыхароў. Побач месьцілася [[Мархлеўск|аколіца Лісьцьвін]]&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Лісьцьвін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 гг.]]

1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

У 1930 годзе арганізаваны калгас імя В. М. Молатава, працаваў вятрак. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] загінулі 54 вяскоўцы.

Паводле перапісу 1959 году, у Лісьцьвіне налічвалася 684 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітаньне» з цэнтрам у вёсцы Паселічы.

== Геаграфія ==
Вёска знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру і чыгуначнае станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]] (на лініі [[Васілевічы]] — Хвойнікі ад лініі [[Гомель]] — [[Каленкавічы|Калінкавічы]]), за 109 км ад Гомля. На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой [[Прыпяць|Прыпяцьцю]] (доплыў ракі [[Дняпро|Дняпра]]).

== Насельніцтва ==

* 1850 год — 28 двароў, 198 жыхароў.
* 1897 год — 61 двор, 400 жыхароў; ваколіца — 25 двароў, 150 жыхароў і [[фальварак]] — 2 двары, 17 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — вёска — 82 двары, 498 жыхароў; околица — 42 двора, 210 жителей и фольварак — 8 жителей.
* 1959 год — 684 жителя (паводле перапісу).
* 2004 год — 74 гаспадаркі, 194 жыхары.

== Забудова ==
Плян Лісьцьвіна складаецца з простай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой з захаду далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:1512 год у Беларусі]]</text>
      <sha1>k6spr54uucen2es3m8h4hwnme5mxmm8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676921</id>
      <parentid>2676920</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T07:04:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2676921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43896" sha1="btf8ksqd1naeys9zgxs86xa0juml499" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Лісьцьвін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва          = Liśćvin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1512 годам 
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 23
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 03
 |Даўгата сэкундаў                = 07
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Лісьцьві́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 194 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

==Назва ==

Вёска паўстала ў раўніннай мясцовасьці, пра якую князь Аляксандар Вішнявецкі 15 сакавіка 1574 году, дзелячы з братам Міхаілам «''именя наши отчизные брягинские''», пісаў&lt;ref&gt;Беларускі археаграфічны штогоднік (далей: БАШ). Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 187, 192 [// https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Што ся дотычет подданых моих села Листвина, иж они дубровы собе на поля розробили и вычертили первеи сего и тепер ново от острова его милости князя, брата моего, Рудакова, который ся его милости на делу от мене зостал, тогды вже болшь тое дубровы вычертивати роспахивати не мают над тые теперешние и старые поля и чертежи. Але тых всих своих пол, чертежов яко старых, так и новых вечне вживати мають.''{{канец цытаты}}Ад тых дуброваў, разробленых альбо і некранутых, паходзіць назва паселішча. А на поўнач ад Лісьцьвіна — узвышша, парослае хвайнікамі, якія ў сваю чаргу «падказалі» назву для вёскі, ўзьніклай яшчэ далей на поўнач ад іх, на ўскрайку балота — Хвойнікі/Хвайнікі.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Упершыню паселішча згаданае 7 сакавіка 1512 году ў акце абмежаваньня Брагінскай воласьці, складзеным на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, якому воласьць аддавалася «на вечнасьць»&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049-1049адв.&lt;/ref&gt;{{заўвага|Поўны зьмест дакумэнту гл.:&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежаваньня Брагінскай воласьці]; Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 9—11&lt;/ref&gt; }}:{{пачатак цытаты}}''Лета Божага тысяча пяцьсот дванаццатага месяца марца сёмага дня_За Указам Гасударскім Найясьнейшага Караля Яго Міласьці Зыгмонта, а за паданым чалабіцьцем князя Міхайла Васілевіча Збараскага, я, Іван Андрэевіч Кміцічаў, дзяржаўца трактамірскі і дымірскі, дваранін.., аглядаў я рубеж той воласьці, каторая пачынаецца з гары рэчкаю Брагінкаю ўніз да ракі Дняпра, а Дняпром угору да сяла брагінскага Галэк, ад таго сяла ідучы да места Брагіня ад рогу вострава Юркоўскага… у востраў Жэрдзен савенскі ў Хвашчы востраў брагінскі…, у балота брагінскае Ржавец, тым балотам Ржаўцом у сяло Ліштвін брагінскае прама мяжою праваю стараною ў Роў Вялікі, з таго Рову ў балота Чысцец...''{{канец цытаты}}Адміністрацыйна тая воласьць належала да [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Пасьля М. В. Збараскага&lt;ref&gt;Раней, у 1490, 1511, 1512 гадох ён, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім. Усе сыны, старэйшы Хведар, Іван, Аляксандар, малодшы Хведар (Федка) пісаліся ўжо толькі Вішнявецкімі.&lt;/ref&gt; Брагінская фартуна перайшла да яго сына князя Хведара Вішнявецкага, а потым да другога сына князя Аляксандра Вішнявецкага&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. № 1-2. С. 130&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе князі-браты Міхаіл, Максім і Аляксандар Аляксандравічы Вішнявецкія ізноў жа атрымалі каралеўскі прывілей на Брагін. Але князь Максім у 1565 годзе памёр без нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 556&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, а разам і Брагінскі маёнтак з Лісьцьвіном, былі далучаныя да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84-87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Пры разьдзеле «именя Брягин» у 1574 годзе цяпер ужо паміж двума братамі ''«Село Листвин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з лесы, чертежами, полями, сеножатми и ловы зверинными»'' дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;БАШ. С. 187, 188&lt;/ref&gt;. На 1581 год, калі яго часткай маёнтка валодала ўдава княгіня Аляксандра з роду Капустаў Вішнявецкая, у Лісьцьвіне налічвалася 30 дымоў [[асадныя сяляне|сялян асадных]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 6 [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх — па 4-6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

У датаваным 13 сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня Астраглядавіцкіх добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей {{lang-pl|«jmienia Brahina, [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Mikulic]], Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących»|}}&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Пазьней, да 1622 году, у частцы Брагінскіх добраў ўключна з Лісьцьвіном гаспадарыў князь [[Адам Аляксандравіч Вішнявецкі]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Лісьцьвін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Лісьцьвіне, Веляціне, Мікулічах, частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Пасьля спачыну ў 1672 годзе княгіні Грызэльды Канстанцыі (з Замойскіх) Брагінскія ўладаньні дасталіся яе пляменьніку Станіславу Канецпольскаму. 22 жніўня 1682 году апошні склаў [[тэстамэнт]], паводле якога ўсе добры пераходзілі ўсынаўлёнаму ім пану [[Ян Аляксандр Канецпольскі|Яну Аляксандру Канецпольскаму]]&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 383&lt;/ref&gt;. На 1683 год вядома, што двума дымамі ў вёсцы Лісьцьвін валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Еўлашы Глухавічы Губаровічы Сьцежарнае Лісьцьвін Ільлічы ў пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Лісьцьвін у пастой 1686-1687 гг.]]

У 1687 годзе Лісьцьвін названы сярод паселішчаў Брагінскага маёнтку пана ваяводзіча бэлзскага Яна Канецпольскага, якія моцна пацярпелі ад працяглага пастою (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тут у дзесяці дварах разьмясьціліся дваццаць пяць казакоў і двое коней. Тады вяскоўцы справілі 7 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, аддалі 10 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, 5 злотых на порах, здору, агулам на 111 злотых, гарэлкі, рыбы, алею, солі на 43 злотых, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 23 вядры, авёсу 38 вёдраў, 8 кабаноў (wieprzow karmnych), 36 падсьвінкаў, 80 кур; палкоўніку Шчуроўскаму і сотніку Русановічу далі адпаведна 10 і 8 злотых, ды збожжа на 18 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 154&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе апошняга спадчыннага ўладальніка пана серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і шматгадовага знаходжаньня (яшчэ і пры жыцьці нябожчыка) ў заставе ў паноў Войнаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;, прыкладна ад 1733 году Лісьцьвін стаў уласнасцю князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта ў тым годзе ці не ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Самая раньняя у гэтай частцы Брагінскіх добраў царква зьявілася ў найбуйнейшым сяле Мікулічы, і ад пачатку Лісьцьвін мусіў быць у яе прыходзе. Наколькі ж памяталі самі лісьцьвінцы ў 1802 годзе, яны здаўна належалі да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў [[Губарэвічы|Губарэвічах]]&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10&lt;/ref&gt;, а апошні заснаваны ў 1708 годзе&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 378&lt;/ref&gt;. У 1734 годзе Лісьцьвін трымалі ў заставе паны Войны&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Лісьцьвін быў у ліку паселішчаў, сярод жыхароў якіх і парафіяне Астраглядавіцкага касцёла Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;(верагодна, шляхта і яе служба).

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 45 двароў (×6 — каля 270 жыхароў) вёскі Лісьцьвін Брагінскага маёнтку «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачваліся 7 злотых, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 28 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў дачкі князя Міхала Сэрвацыя пані [[Эльжбэта Замойская|Эльжбэты Міхалавай Замойскай]] панам войскім ашмянскім [[Франц Антоні Ракіцкі|Францам Антоніем Ракіцкім]]. Паводле запісаў у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла 1759 і 1767 гадоў, у Лісьцьвіне пражывалі шляхетныя Марцін Станіслаў і Францішка Стравінскія, верагодна, пасэсары (часовыя ўладальнікі) вёскі. Пані Францішка ў 1768 годзе яшчэ прысутнічала пры хросьце немаўляці ў Хвойніцкай уніяцкай царкве, выкананым астраглядаўскім пробашчам, ксяндзом Мацеем Шэмяткоўскім&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 155, 157, 158 &lt;/ref&gt;{{Заўвага|Гэта сьведчаньне таго, што людзі роду Стравінскіх, да якога належалі [[Хведар Стравінскі|Хведар]], знакаміты артыст [[Марыінскі тэатр|Марыінскага тэатру]] ў Пецярбургу, яго сын Ігар, адзін з буйнейшых кампазытараў XX ст., жылі ў Хвойніцка-Брагінскім рэгіёне і ў XVIII ст.}}.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170px|Wieś Listwin i grunt Listwinski. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Лісьцьвіне адпаведна 9, 5 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагала, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на зьмяншэньне колькасьці габрэяў у вёсцы, а пасьля і на прыняцьце адным зь іх, верагодна галавой сямейства, хрысьціянства.

Вёска Лісьцьвін і яе ўгодзьдзі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[File:Высокае на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што сяло Лісьцьвін было ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;{{заўвага|Гэткая падвойная застава, надта пашыраная была ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.}}. Яшчэ за часоў уніі асноўная частка жыхароў вёскі была далучана да прыходу Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у 1795 годзе павернутай да расейскага праваслаўя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 326&lt;/ref&gt;. Існавала і капліца Астраглядаўскай рыма-каталіцкай парафіі&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи»… С. 74&lt;/ref&gt;. Ёсьць звесткі пра ксяндзоў-капэлянаў лісьцьвінскіх — а. Яна Кладкевіча (1789 г.) і а. Гаспара Урбанскага (1798)&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 167, 195&lt;/ref&gt;. У прыходзе Мікуліцкай царквы Лісьцьвін названы і ў 1801 годзе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 56&lt;/ref&gt;. 26 лютага 1802 году лісьцьвінцы, падданыя графаў Ракіцкіх, прасілі Рэчыцкую духоўную ўправу вярнуць іх да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10, 6адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле сялянскай рэвізіі, складзенай 30 верасьня 1811 году, 23 дварамі ў вёсцы Лісьцьвін, ад графа Рафала Ракіцкага «по купле доставшихся», валодаў пан Тадэвуш{{заўвага|Імя ўяўляецца памылковым, бо анідзе-ніколі больш не сустракаецца. Паўсюдна — Шыман Забела.}} Забела&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 261. А. 517—519&lt;/ref&gt;. Згодна з шляхецкай рэвізіяй ад 13 сьнежня 1811 году, оўруцкі падкаморы Міхал Паўша з жонкай Ёганнай арэндным правам ад пана [[Шыман Забела (сын Антонія)|Шымана Забелы]] трымаў фальварак і вёску Лісьцвін, вёскі [[Веляцін]], [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]]; меў у Лісьцьвіне двор з трыма шляхцічамі на службе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 159, 210&lt;/ref&gt;. У ведамасьці 1818 году засьведчана, што да прыходу царквы ў Мікулічах належала вёска Лісьцьвін з 94 асобамі мужчынскага полу і 107 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 64&lt;/ref&gt;. Яшчэ на 1822 год 89 мужчын і 91 жанчына з жыхароў Лісьцьвіна заставаліся ў прыходзе Мікуліцкай Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. Але ў дакумэнце 1829 году сказана, што сярод прыхаджанаў царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах былі 116 мужчын і 141 жанчына з прыгонных сялян графа Міхала, сына Рафала, Ракіцкага, рэчыцкага маршалка, якія жылі ў 29 дварах вёскі Лісьцьвін&lt;ref&gt; НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40604. А. 33адв.&lt;/ref&gt;.

На 1834 год у 28 дварах вёскі таго ж уладальніка налічвалася 97 душ мужчынскага і 118 душ жаночага полу (тут, аднак, сьпіс двароў і жыхароў няпоўны). У шэрагу выпадкаў лісьцьвінцаў пераводзілі ў сяло Мікулічы, вёскі Веляцін, [[Пудакоў]], Высокае і [[Рыжкаў (Брагінскі раён)|Рыжкаў]] таго ж Брагінскага маёнтку, а двух жыхароў зь Веляціна і аднаго з хутара Карпілаўкі перасялілі ў Лісьцьвін. У час паміж рэвізіямі 1816 і 1834 гадоў шасьцёра сялян былі аддадзеныя ў рэкруты, зь якіх адзін толькі вярнуўся з уцёкаў. Яшчэ трое ўцекачоў вярнуліся — адзін у 62 гады, сьляпы, двое адразу і памерлі; трое сялян зьбеглі, адзін зь іх — яшчэ ў 1812 годзе. Найбольш пашыраныя ў вёсцы прозьвішчы жыхароў, на той час яшчэ не заўсёды ўстойлівыя, — Амельчанкі (у іншых крыніцах тыя самыя людзі зваліся Жэбітамі), Анісавы (Анісенкі), Міхаленкі, Півавары, Цімафеевы (Цімафеенкі; у іншых выпадках яны ж — Калыханы), Казачэнкі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 340. А. 289, 291адв.-299&lt;/ref&gt;. На 1850 год, паводле энцыкляпэдыі «[[Гарады і вёскі Беларусі]]», Лісьцьвіном валодала графіня Ракіцкая і было ў ім 28 двароў з 198 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446—447&lt;/ref&gt;.

[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170px|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 207 жыхароў вёскі Лісьцьвін зьяўляліся прыхаджанамі Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 9 мужчын і 10 жанчын зь ліку жыхароў фальварку і вёскі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722&lt;/ref&gt;. 

У парэформавы пэрыяд — у Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні. У пачатку 1870 года тут — 107 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Лісьцьвінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе вёска названа сярод паселішчаў прыходу Бабчынскай Крыжаўзьвіжанскай царквы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15&lt;/ref&gt;.

Згодна з перапісам 1897 году, у Лісьцьвіне налічваўся 61 двор з 400 жыхарамі, існавалі школа граматы, вятрак; у аднаіменным фальварку было 2 двары і 17 жыхароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1909 год у вёсцы 82 двары, у якіх 498 жыхароў; у фальваркавым двары 8 жыхароў. Побач месьцілася [[Мархлеўск|аколіца Лісьцьвін]]&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Лісьцьвін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 гг.]]

1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

У 1930 годзе арганізаваны калгас імя В. М. Молатава, працаваў вятрак. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] загінулі 54 вяскоўцы.

Паводле перапісу 1959 году, у Лісьцьвіне налічвалася 684 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітаньне» з цэнтрам у вёсцы Паселічы.

== Геаграфія ==
Вёска знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру і чыгуначнае станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]] (на лініі [[Васілевічы]] — Хвойнікі ад лініі [[Гомель]] — [[Каленкавічы|Калінкавічы]]), за 109 км ад Гомля. На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой [[Прыпяць|Прыпяцьцю]] (доплыў ракі [[Дняпро|Дняпра]]).

== Насельніцтва ==

* 1850 год — 28 двароў, 198 жыхароў.
* 1897 год — 61 двор, 400 жыхароў; ваколіца — 25 двароў, 150 жыхароў і [[фальварак]] — 2 двары, 17 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — вёска — 82 двары, 498 жыхароў; околица — 42 двора, 210 жителей и фольварак — 8 жителей.
* 1959 год — 684 жителя (паводле перапісу).
* 2004 год — 74 гаспадаркі, 194 жыхары.

== Забудова ==
Плян Лісьцьвіна складаецца з простай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой з захаду далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:1512 год у Беларусі]]</text>
      <sha1>btf8ksqd1naeys9zgxs86xa0juml499</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676922</id>
      <parentid>2676921</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T07:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2676922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43889" sha1="gssfl9y4oz5zs58itmy83b6jed9f8za" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Лісьцьвін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва          = Liśćvin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1512 годам 
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 23
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 03
 |Даўгата сэкундаў                = 07
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Лісьцьві́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 194 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

==Назва ==

Вёска паўстала ў раўніннай мясцовасьці, пра якую князь Аляксандар Вішнявецкі 15 сакавіка 1574 году, дзелячы з братам Міхаілам «''именя наши отчизные брягинские''», пісаў&lt;ref&gt;Беларускі археаграфічны штогоднік (далей: БАШ). Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 187, 192 [// https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Што ся дотычет подданых моих села Листвина, иж они дубровы собе на поля розробили и вычертили первеи сего и тепер ново от острова его милости князя, брата моего, Рудакова, который ся его милости на делу от мене зостал, тогды вже болшь тое дубровы вычертивати роспахивати не мают над тые теперешние и старые поля и чертежи. Але тых всих своих пол, чертежов яко старых, так и новых вечне вживати мають.''{{канец цытаты}}Ад тых дуброваў, разробленых альбо і некранутых, паходзіць назва паселішча. А на поўнач ад Лісьцьвіна — узвышша, парослае хвайнікамі, якія ў сваю чаргу «падказалі» назву для вёскі, ўзьніклай яшчэ далей на поўнач ад іх, на ўскрайку балота — Хвойнікі/Хвайнікі.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Упершыню паселішча згаданае 7 сакавіка 1512 году ў акце абмежаваньня Брагінскай воласьці, складзеным на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, якому воласьць аддавалася «на вечнасьць»&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049-1049адв.&lt;/ref&gt;{{заўвага|Поўны зьмест дакумэнту гл.:&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежаваньня Брагінскай воласьці]; Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 9—11&lt;/ref&gt; }}:{{пачатак цытаты}}''Лета Божага тысяча пяцьсот дванаццатага месяца марца сёмага дня_За Указам Гасударскім Найясьнейшага Караля Яго Міласьці Зыгмонта, а за паданым чалабіцьцем князя Міхайла Васілевіча Збараскага, я, Іван Андрэевіч Кміцічаў, дзяржаўца трактамірскі і дымірскі, дваранін.., аглядаў я рубеж той воласьці, каторая пачынаецца з гары рэчкаю Брагінкаю ўніз да ракі Дняпра, а Дняпром угору да сяла брагінскага Галэк, ад таго сяла ідучы да места Брагіня ад рогу вострава Юркоўскага… у востраў Жэрдзен савенскі ў Хвашчы востраў брагінскі…, у балота брагінскае Ржавец, тым балотам Ржаўцом у сяло Ліштвін брагінскае прама мяжою праваю стараною ў Роў Вялікі, з таго Рову ў балота Чысцец...''{{канец цытаты}}Адміністрацыйна тая воласьць належала да [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Пасьля М. В. Збараскага&lt;ref&gt;Раней, у 1490, 1511, 1512 гадох ён, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім. Усе сыны, старэйшы Хведар, Іван, Аляксандар, малодшы Хведар (Федка) пісаліся ўжо толькі Вішнявецкімі.&lt;/ref&gt; Брагінская фартуна перайшла да яго сына князя Хведара Вішнявецкага, а потым да другога сына князя Аляксандра Вішнявецкага&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. № 1-2. С. 130&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе князі-браты Міхаіл, Максім і Аляксандар Аляксандравічы Вішнявецкія ізноў жа атрымалі каралеўскі прывілей на Брагін. Але князь Максім у 1565 годзе памёр без нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 556&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, а разам і Брагінскі маёнтак з Лісьцьвіном, былі далучаныя да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84-87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Пры разьдзеле «именя Брягин» у 1574 годзе цяпер ужо паміж двума братамі ''«Село Листвин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з лесы, чертежами, полями, сеножатми и ловы зверинными»'' дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;БАШ. С. 187, 188&lt;/ref&gt;. На 1581 год, калі часткай маёнтка валодала ўдава княгіня Аляксандра з роду Капустаў Вішнявецкая, у Лісьцьвіне налічвалася 30 дымоў [[асадныя сяляне|сялян асадных]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 6 [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх — па 4-6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

У датаваным 13 сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня Астраглядавіцкіх добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей {{lang-pl|«jmienia Brahina, [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Mikulic]], Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących»|}}&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Пазьней, да 1622 году, у частцы Брагінскіх добраў ўключна з Лісьцьвіном гаспадарыў князь [[Адам Аляксандравіч Вішнявецкі]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Лісьцьвін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Лісьцьвіне, Веляціне, Мікулічах, частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Пасьля спачыну ў 1672 годзе княгіні Грызэльды Канстанцыі (з Замойскіх) Брагінскія ўладаньні дасталіся яе пляменьніку Станіславу Канецпольскаму. 22 жніўня 1682 году апошні склаў [[тэстамэнт]], паводле якога ўсе добры пераходзілі ўсынаўлёнаму ім пану [[Ян Аляксандр Канецпольскі|Яну Аляксандру Канецпольскаму]]&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 383&lt;/ref&gt;. На 1683 год вядома, што двума дымамі ў вёсцы Лісьцьвін валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Еўлашы Глухавічы Губаровічы Сьцежарнае Лісьцьвін Ільлічы ў пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін у пастой 1686-1687 гг.]]

У 1687 годзе Лісьцьвін названы сярод паселішчаў Брагінскага маёнтку пана ваяводзіча бэлзскага Яна Канецпольскага, якія моцна пацярпелі ад працяглага пастою (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тут у дзесяці дварах разьмясьціліся дваццаць пяць казакоў і двое коней. Тады вяскоўцы справілі 7 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, аддалі 10 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, 5 злотых на порах, здору, агулам на 111 злотых, гарэлкі, рыбы, алею, солі на 43 злотых, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 23 вядры, авёсу 38 вёдраў, 8 кабаноў (wieprzow karmnych), 36 падсьвінкаў, 80 кур; палкоўніку Шчуроўскаму і сотніку Русановічу далі адпаведна 10 і 8 злотых, ды збожжа на 18 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 154&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе апошняга спадчыннага ўладальніка пана серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і шматгадовага знаходжаньня (яшчэ і пры жыцьці нябожчыка) ў заставе ў паноў Войнаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;, прыкладна ад 1733 году Лісьцьвін стаў уласнасцю князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта ў тым годзе ці не ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Самая раньняя у гэтай частцы Брагінскіх добраў царква зьявілася ў найбуйнейшым сяле Мікулічы, і ад пачатку Лісьцьвін мусіў быць у яе прыходзе. Наколькі ж памяталі самі лісьцьвінцы ў 1802 годзе, яны здаўна належалі да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў [[Губарэвічы|Губарэвічах]]&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10&lt;/ref&gt;, а апошні заснаваны ў 1708 годзе&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 378&lt;/ref&gt;. У 1734 годзе Лісьцьвін трымалі ў заставе паны Войны&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Лісьцьвін быў у ліку паселішчаў, сярод жыхароў якіх і парафіяне Астраглядавіцкага касцёла Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;(верагодна, шляхта і яе служба).

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 45 двароў (×6 — каля 270 жыхароў) вёскі Лісьцьвін Брагінскага маёнтку «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачваліся 7 злотых, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 28 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў дачкі князя Міхала Сэрвацыя пані [[Эльжбэта Замойская|Эльжбэты Міхалавай Замойскай]] панам войскім ашмянскім [[Франц Антоні Ракіцкі|Францам Антоніем Ракіцкім]]. Паводле запісаў у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла 1759 і 1767 гадоў, у Лісьцьвіне пражывалі шляхетныя Марцін Станіслаў і Францішка Стравінскія, верагодна, пасэсары (часовыя ўладальнікі) вёскі. Пані Францішка ў 1768 годзе яшчэ прысутнічала пры хросьце немаўляці ў Хвойніцкай уніяцкай царкве, выкананым астраглядаўскім пробашчам, ксяндзом Мацеем Шэмяткоўскім&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 155, 157, 158 &lt;/ref&gt;{{Заўвага|Гэта сьведчаньне таго, што людзі роду Стравінскіх, да якога належалі [[Хведар Стравінскі|Хведар]], знакаміты артыст [[Марыінскі тэатр|Марыінскага тэатру]] ў Пецярбургу, яго сын Ігар, адзін з буйнейшых кампазытараў XX ст., жылі ў Хвойніцка-Брагінскім рэгіёне і ў XVIII ст.}}.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170px|Wieś Listwin i grunt Listwinski. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Лісьцьвіне адпаведна 9, 5 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагала, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на зьмяншэньне колькасьці габрэяў у вёсцы, а пасьля і на прыняцьце адным зь іх, верагодна галавой сямейства, хрысьціянства.

Вёска Лісьцьвін і яе ўгодзьдзі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[File:Высокае на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што сяло Лісьцьвін было ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;{{заўвага|Гэткая падвойная застава, надта пашыраная была ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.}}. Яшчэ за часоў уніі асноўная частка жыхароў вёскі была далучана да прыходу Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у 1795 годзе павернутай да расейскага праваслаўя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 326&lt;/ref&gt;. Існавала і капліца Астраглядаўскай рыма-каталіцкай парафіі&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи»… С. 74&lt;/ref&gt;. Ёсьць звесткі пра ксяндзоў-капэлянаў лісьцьвінскіх — а. Яна Кладкевіча (1789 г.) і а. Гаспара Урбанскага (1798)&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 167, 195&lt;/ref&gt;. У прыходзе Мікуліцкай царквы Лісьцьвін названы і ў 1801 годзе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 56&lt;/ref&gt;. 26 лютага 1802 году лісьцьвінцы, падданыя графаў Ракіцкіх, прасілі Рэчыцкую духоўную ўправу вярнуць іх да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10, 6адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле сялянскай рэвізіі, складзенай 30 верасьня 1811 году, 23 дварамі ў вёсцы Лісьцьвін, ад графа Рафала Ракіцкага «по купле доставшихся», валодаў пан Тадэвуш{{заўвага|Імя ўяўляецца памылковым, бо анідзе-ніколі больш не сустракаецца. Паўсюдна — Шыман Забела.}} Забела&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 261. А. 517—519&lt;/ref&gt;. Згодна з шляхецкай рэвізіяй ад 13 сьнежня 1811 году, оўруцкі падкаморы Міхал Паўша з жонкай Ёганнай арэндным правам ад пана [[Шыман Забела (сын Антонія)|Шымана Забелы]] трымаў фальварак і вёску Лісьцвін, вёскі [[Веляцін]], [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]]; меў у Лісьцьвіне двор з трыма шляхцічамі на службе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 159, 210&lt;/ref&gt;. У ведамасьці 1818 году засьведчана, што да прыходу царквы ў Мікулічах належала вёска Лісьцьвін з 94 асобамі мужчынскага полу і 107 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 64&lt;/ref&gt;. Яшчэ на 1822 год 89 мужчын і 91 жанчына з жыхароў Лісьцьвіна заставаліся ў прыходзе Мікуліцкай Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. Але ў дакумэнце 1829 году сказана, што сярод прыхаджанаў царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах былі 116 мужчын і 141 жанчына з прыгонных сялян графа Міхала, сына Рафала, Ракіцкага, рэчыцкага маршалка, якія жылі ў 29 дварах вёскі Лісьцьвін&lt;ref&gt; НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40604. А. 33адв.&lt;/ref&gt;.

На 1834 год у 28 дварах вёскі таго ж уладальніка налічвалася 97 душ мужчынскага і 118 душ жаночага полу (тут, аднак, сьпіс двароў і жыхароў няпоўны). У шэрагу выпадкаў лісьцьвінцаў пераводзілі ў сяло Мікулічы, вёскі Веляцін, [[Пудакоў]], Высокае і [[Рыжкаў (Брагінскі раён)|Рыжкаў]] таго ж Брагінскага маёнтку, а двух жыхароў зь Веляціна і аднаго з хутара Карпілаўкі перасялілі ў Лісьцьвін. У час паміж рэвізіямі 1816 і 1834 гадоў шасьцёра сялян былі аддадзеныя ў рэкруты, зь якіх адзін толькі вярнуўся з уцёкаў. Яшчэ трое ўцекачоў вярнуліся — адзін у 62 гады, сьляпы, двое адразу і памерлі; трое сялян зьбеглі, адзін зь іх — яшчэ ў 1812 годзе. Найбольш пашыраныя ў вёсцы прозьвішчы жыхароў, на той час яшчэ не заўсёды ўстойлівыя, — Амельчанкі (у іншых крыніцах тыя самыя людзі зваліся Жэбітамі), Анісавы (Анісенкі), Міхаленкі, Півавары, Цімафеевы (Цімафеенкі; у іншых выпадках яны ж — Калыханы), Казачэнкі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 340. А. 289, 291адв.-299&lt;/ref&gt;. На 1850 год, паводле энцыкляпэдыі «[[Гарады і вёскі Беларусі]]», Лісьцьвіном валодала графіня Ракіцкая і было ў ім 28 двароў з 198 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446—447&lt;/ref&gt;.

[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170px|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 207 жыхароў вёскі Лісьцьвін зьяўляліся прыхаджанамі Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 9 мужчын і 10 жанчын зь ліку жыхароў фальварку і вёскі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722&lt;/ref&gt;. 

У парэформавы пэрыяд — у Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні. У пачатку 1870 года тут — 107 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Лісьцьвінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе вёска названа сярод паселішчаў прыходу Бабчынскай Крыжаўзьвіжанскай царквы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15&lt;/ref&gt;.

Згодна з перапісам 1897 году, у Лісьцьвіне налічваўся 61 двор з 400 жыхарамі, існавалі школа граматы, вятрак; у аднаіменным фальварку было 2 двары і 17 жыхароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1909 год у вёсцы 82 двары, у якіх 498 жыхароў; у фальваркавым двары 8 жыхароў. Побач месьцілася [[Мархлеўск|аколіца Лісьцьвін]]&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Лісьцьвін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 гг.]]

1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

У 1930 годзе арганізаваны калгас імя В. М. Молатава, працаваў вятрак. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] загінулі 54 вяскоўцы.

Паводле перапісу 1959 году, у Лісьцьвіне налічвалася 684 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітаньне» з цэнтрам у вёсцы Паселічы.

== Геаграфія ==
Вёска знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру і чыгуначнае станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]] (на лініі [[Васілевічы]] — Хвойнікі ад лініі [[Гомель]] — [[Каленкавічы|Калінкавічы]]), за 109 км ад Гомля. На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой [[Прыпяць|Прыпяцьцю]] (доплыў ракі [[Дняпро|Дняпра]]).

== Насельніцтва ==

* 1850 год — 28 двароў, 198 жыхароў.
* 1897 год — 61 двор, 400 жыхароў; ваколіца — 25 двароў, 150 жыхароў і [[фальварак]] — 2 двары, 17 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — вёска — 82 двары, 498 жыхароў; околица — 42 двора, 210 жителей и фольварак — 8 жителей.
* 1959 год — 684 жителя (паводле перапісу).
* 2004 год — 74 гаспадаркі, 194 жыхары.

== Забудова ==
Плян Лісьцьвіна складаецца з простай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой з захаду далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:1512 год у Беларусі]]</text>
      <sha1>gssfl9y4oz5zs58itmy83b6jed9f8za</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676923</id>
      <parentid>2676922</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T07:12:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2676923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43940" sha1="nux059t7s62i2eygsoe3qh5lkddcdtr" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Лісьцьвін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва          = Liśćvin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1512 годам 
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 23
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 03
 |Даўгата сэкундаў                = 07
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Лісьцьві́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 194 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

==Назва ==

Вёска паўстала ў раўніннай мясцовасьці, пра якую князь Аляксандар Вішнявецкі 15 сакавіка 1574 году, дзелячы з братам Міхаілам «''именя наши отчизные брягинские''», пісаў&lt;ref&gt;Беларускі археаграфічны штогоднік (далей: БАШ). Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 187, 192 [// https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Што ся дотычет подданых моих села Листвина, иж они дубровы собе на поля розробили и вычертили первеи сего и тепер ново от острова его милости князя, брата моего, Рудакова, который ся его милости на делу от мене зостал, тогды вже болшь тое дубровы вычертивати роспахивати не мают над тые теперешние и старые поля и чертежи. Але тых всих своих пол, чертежов яко старых, так и новых вечне вживати мають.''{{канец цытаты}}Ад тых дуброваў, разробленых альбо і некранутых, паходзіць назва паселішча. А на поўнач ад Лісьцьвіна — узвышша, парослае хвайнікамі, якія ў сваю чаргу «падказалі» назву для вёскі, ўзьніклай яшчэ далей на поўнач ад іх, на ўскрайку балота — Хвойнікі/Хвайнікі.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Упершыню паселішча згаданае 7 сакавіка 1512 году ў акце абмежаваньня Брагінскай воласьці, складзеным на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, якому воласьць аддавалася «на вечнасьць»&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049-1049адв.&lt;/ref&gt;{{заўвага|Поўны зьмест дакумэнту гл.:&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежаваньня Брагінскай воласьці]; Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 9—11&lt;/ref&gt; }}:{{пачатак цытаты}}''Лета Божага тысяча пяцьсот дванаццатага месяца марца сёмага дня_За Указам Гасударскім Найясьнейшага Караля Яго Міласьці Зыгмонта, а за паданым чалабіцьцем князя Міхайла Васілевіча Збараскага, я, Іван Андрэевіч Кміцічаў, дзяржаўца трактамірскі і дымірскі, дваранін.., аглядаў я рубеж той воласьці, каторая пачынаецца з гары рэчкаю Брагінкаю ўніз да ракі Дняпра, а Дняпром угору да сяла брагінскага Галэк, ад таго сяла ідучы да места Брагіня ад рогу вострава Юркоўскага… у востраў Жэрдзен савенскі ў Хвашчы востраў брагінскі…, у балота брагінскае Ржавец, тым балотам Ржаўцом у сяло Ліштвін брагінскае прама мяжою праваю стараною ў Роў Вялікі, з таго Рову ў балота Чысцец...''{{канец цытаты}}Адміністрацыйна тая воласьць належала да [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Пасьля М. В. Збараскага&lt;ref&gt;Раней, у 1490, 1511, 1512 гадох ён, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім. Усе сыны, старэйшы Хведар, Іван, Аляксандар, малодшы Хведар (Федка) пісаліся ўжо толькі Вішнявецкімі.&lt;/ref&gt; Брагінская фартуна перайшла да яго сына князя Хведара Вішнявецкага, а потым да другога сына князя Аляксандра Вішнявецкага&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. № 1-2. С. 130&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе князі-браты Міхаіл, Максім і Аляксандар Аляксандравічы Вішнявецкія ізноў жа атрымалі каралеўскі прывілей на Брагін. Але князь Максім у 1565 годзе памёр без нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 556&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, а разам і Брагінскі маёнтак з Лісьцьвіном, былі далучаныя да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84-87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Пры разьдзеле «именя Брягин» у 1574 годзе цяпер ужо паміж двума братамі ''«Село Листвин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з лесы, чертежами, полями, сеножатми и ловы зверинными»'' дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;БАШ. С. 187, 188&lt;/ref&gt;. На 1581 год, калі часткай маёнтка валодала ўдава княгіня Аляксандра з роду Капустаў Вішнявецкая, у Лісьцьвіне налічвалася 30 дымоў [[асадныя сяляне|сялян асадных]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 6 [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх — па 4-6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

У датаваным 13 сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня Астраглядавіцкіх добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей {{lang-pl|«jmienia Brahina, [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Mikulic]], Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących»|}}&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Пазьней, да 1622 году, у частцы Брагінскіх добраў ўключна з Лісьцьвіном гаспадарыў князь [[Адам Аляксандравіч Вішнявецкі]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Лісьцьвін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Лісьцьвіне, Веляціне, Мікулічах, частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Пасьля спачыну ў 1672 годзе княгіні Грызэльды Канстанцыі (з Замойскіх) Брагінскія ўладаньні дасталіся яе пляменьніку Станіславу Канецпольскаму. 22 жніўня 1682 году апошні склаў [[тэстамэнт]], паводле якога ўсе добры пераходзілі ўсынаўлёнаму ім пану [[Ян Аляксандр Канецпольскі|Яну Аляксандру Канецпольскаму]]&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 383&lt;/ref&gt;. На 1683 год вядома, што двума дымамі ў вёсцы Лісьцьвін валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Еўлашы Глухавічы Губаровічы Сьцежарнае Лісьцьвін Ільлічы ў пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін у пастой 1686-1687 гг.]]

У 1687 годзе Лісьцьвін названы сярод паселішчаў Брагінскага маёнтку пана ваяводзіча бэлзскага Яна Канецпольскага, якія моцна пацярпелі ад працяглага пастою (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тут у дзесяці дварах разьмясьціліся дваццаць пяць казакоў і двое коней. Тады вяскоўцы справілі 7 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, аддалі 10 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, 5 злотых на порах, здору, агулам на 111 злотых, гарэлкі, рыбы, алею, солі на 43 злотых, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 23 вядры, авёсу 38 вёдраў, 8 кабаноў (wieprzow karmnych), 36 падсьвінкаў, 80 кур; палкоўніку Шчуроўскаму і сотніку Русановічу далі адпаведна 10 і 8 злотых, ды збожжа на 18 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 331; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 154&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе апошняга спадчыннага ўладальніка пана серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і шматгадовага знаходжаньня (яшчэ і пры жыцьці нябожчыка) ў заставе ў паноў Войнаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;, прыкладна ад 1733 году Лісьцьвін стаў уласнасцю князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта ў тым годзе ці не ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Самая раньняя у гэтай частцы Брагінскіх добраў царква зьявілася ў найбуйнейшым сяле Мікулічы, і ад пачатку Лісьцьвін мусіў быць у яе прыходзе. Наколькі ж памяталі самі лісьцьвінцы ў 1802 годзе, яны здаўна належалі да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў [[Губарэвічы|Губарэвічах]]&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10&lt;/ref&gt;, а апошні заснаваны ў 1708 годзе&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 378&lt;/ref&gt;. У 1734 годзе Лісьцьвін трымалі ў заставе паны Войны&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Лісьцьвін быў у ліку паселішчаў, сярод жыхароў якіх і парафіяне Астраглядавіцкага касцёла Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;(верагодна, шляхта і яе служба).

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 45 двароў (×6 — каля 270 жыхароў) вёскі Лісьцьвін Брагінскага маёнтку «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачваліся 7 злотых, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 28 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў дачкі князя Міхала Сэрвацыя пані [[Эльжбэта Замойская|Эльжбэты Міхалавай Замойскай]] панам войскім ашмянскім [[Франц Антоні Ракіцкі|Францам Антоніем Ракіцкім]]. Паводле запісаў у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла 1759 і 1767 гадоў, у Лісьцьвіне пражывалі шляхетныя Марцін Станіслаў і Францішка Стравінскія, верагодна, пасэсары (часовыя ўладальнікі) вёскі. Пані Францішка ў 1768 годзе яшчэ прысутнічала пры хросьце немаўляці ў Хвойніцкай уніяцкай царкве, выкананым астраглядаўскім пробашчам, ксяндзом Мацеем Шэмяткоўскім&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 155, 157, 158 &lt;/ref&gt;{{Заўвага|Гэта сьведчаньне таго, што людзі роду Стравінскіх, да якога належалі [[Хведар Стравінскі|Хведар]], знакаміты артыст [[Марыінскі тэатр|Марыінскага тэатру]] ў Пецярбургу, яго сын Ігар, адзін з буйнейшых кампазытараў XX ст., жылі ў Хвойніцка-Брагінскім рэгіёне і ў XVIII ст.}}.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170px|Wieś Listwin i grunt Listwinski. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Лісьцьвіне адпаведна 9, 5 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагала, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на зьмяншэньне колькасьці габрэяў у вёсцы, а пасьля і на прыняцьце адным зь іх, верагодна галавой сямейства, хрысьціянства.

Вёска Лісьцьвін і яе ўгодзьдзі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[File:Высокае на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што сяло Лісьцьвін было ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;{{заўвага|Гэткая падвойная застава, надта пашыраная была ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.}}. Яшчэ за часоў уніі асноўная частка жыхароў вёскі была далучана да прыходу Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у 1795 годзе павернутай да расейскага праваслаўя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 326&lt;/ref&gt;. Існавала і капліца Астраглядаўскай рыма-каталіцкай парафіі&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи»… С. 74&lt;/ref&gt;. Ёсьць звесткі пра ксяндзоў-капэлянаў лісьцьвінскіх — а. Яна Кладкевіча (1789 г.) і а. Гаспара Урбанскага (1798)&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 167, 195&lt;/ref&gt;. У прыходзе Мікуліцкай царквы Лісьцьвін названы і ў 1801 годзе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 56&lt;/ref&gt;. 26 лютага 1802 году лісьцьвінцы, падданыя графаў Ракіцкіх, прасілі Рэчыцкую духоўную ўправу вярнуць іх да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10, 6адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле сялянскай рэвізіі, складзенай 30 верасьня 1811 году, 23 дварамі ў вёсцы Лісьцьвін, ад графа Рафала Ракіцкага «по купле доставшихся», валодаў пан Тадэвуш{{заўвага|Імя ўяўляецца памылковым, бо анідзе-ніколі больш не сустракаецца. Паўсюдна — Шыман Забела.}} Забела&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 261. А. 517—519&lt;/ref&gt;. Згодна з шляхецкай рэвізіяй ад 13 сьнежня 1811 году, оўруцкі падкаморы Міхал Паўша з жонкай Ёганнай арэндным правам ад пана [[Шыман Забела (сын Антонія)|Шымана Забелы]] трымаў фальварак і вёску Лісьцвін, вёскі [[Веляцін]], [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]]; меў у Лісьцьвіне двор з трыма шляхцічамі на службе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 159, 210&lt;/ref&gt;. У ведамасьці 1818 году засьведчана, што да прыходу царквы ў Мікулічах належала вёска Лісьцьвін з 94 асобамі мужчынскага полу і 107 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 64&lt;/ref&gt;. Яшчэ на 1822 год 89 мужчын і 91 жанчына з жыхароў Лісьцьвіна заставаліся ў прыходзе Мікуліцкай Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. Але ў дакумэнце 1829 году сказана, што сярод прыхаджанаў царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах былі 116 мужчын і 141 жанчына з прыгонных сялян графа Міхала, сына Рафала, Ракіцкага, рэчыцкага маршалка, якія жылі ў 29 дварах вёскі Лісьцьвін&lt;ref&gt; НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40604. А. 33адв.&lt;/ref&gt;.

На 1834 год у 28 дварах вёскі таго ж уладальніка налічвалася 97 душ мужчынскага і 118 душ жаночага полу (тут, аднак, сьпіс двароў і жыхароў няпоўны). У шэрагу выпадкаў лісьцьвінцаў пераводзілі ў сяло Мікулічы, вёскі Веляцін, [[Пудакоў]], Высокае і [[Рыжкаў (Брагінскі раён)|Рыжкаў]] таго ж Брагінскага маёнтку, а двух жыхароў зь Веляціна і аднаго з хутара Карпілаўкі перасялілі ў Лісьцьвін. У час паміж рэвізіямі 1816 і 1834 гадоў шасьцёра сялян былі аддадзеныя ў рэкруты, зь якіх адзін толькі вярнуўся з уцёкаў. Яшчэ трое ўцекачоў вярнуліся — адзін у 62 гады, сьляпы, двое адразу і памерлі; трое сялян зьбеглі, адзін зь іх — яшчэ ў 1812 годзе. Найбольш пашыраныя ў вёсцы прозьвішчы жыхароў, на той час яшчэ не заўсёды ўстойлівыя, — Амельчанкі (у іншых крыніцах тыя самыя людзі зваліся Жэбітамі), Анісавы (Анісенкі), Міхаленкі, Півавары, Цімафеевы (Цімафеенкі; у іншых выпадках яны ж — Калыханы), Казачэнкі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 340. А. 289, 291адв.-299&lt;/ref&gt;. На 1850 год, паводле энцыкляпэдыі «[[Гарады і вёскі Беларусі]]», Лісьцьвіном валодала графіня Ракіцкая і было ў ім 28 двароў з 198 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446—447&lt;/ref&gt;.

[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170px|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 207 жыхароў вёскі Лісьцьвін зьяўляліся прыхаджанамі Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 9 мужчын і 10 жанчын зь ліку жыхароў фальварку і вёскі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722&lt;/ref&gt;. 

У парэформавы пэрыяд — у Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні. У пачатку 1870 года тут — 107 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Лісьцьвінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе вёска названа сярод паселішчаў прыходу Бабчынскай Крыжаўзьвіжанскай царквы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15&lt;/ref&gt;.

Згодна з перапісам 1897 году, у Лісьцьвіне налічваўся 61 двор з 400 жыхарамі, існавалі школа граматы, вятрак; у аднаіменным фальварку было 2 двары і 17 жыхароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1909 год у вёсцы 82 двары, у якіх 498 жыхароў; у фальваркавым двары 8 жыхароў. Побач месьцілася [[Мархлеўск|аколіца Лісьцьвін]]&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Лісьцьвін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 гг.]]

1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

У 1930 годзе арганізаваны калгас імя В. М. Молатава, працаваў вятрак. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] загінулі 54 вяскоўцы.

Паводле перапісу 1959 году, у Лісьцьвіне налічвалася 684 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітаньне» з цэнтрам у вёсцы Паселічы.

== Геаграфія ==
Вёска знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру і чыгуначнае станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]] (на лініі [[Васілевічы]] — Хвойнікі ад лініі [[Гомель]] — [[Каленкавічы|Калінкавічы]]), за 109 км ад Гомля. На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой [[Прыпяць|Прыпяцьцю]] (доплыў ракі [[Дняпро|Дняпра]]).

== Насельніцтва ==

* 1850 год — 28 двароў, 198 жыхароў.
* 1897 год — 61 двор, 400 жыхароў; ваколіца — 25 двароў, 150 жыхароў і [[фальварак]] — 2 двары, 17 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — вёска — 82 двары, 498 жыхароў; околица — 42 двора, 210 жителей и фольварак — 8 жителей.
* 1959 год — 684 жителя (паводле перапісу).
* 2004 год — 74 гаспадаркі, 194 жыхары.

== Забудова ==
Плян Лісьцьвіна складаецца з простай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой з захаду далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:1512 год у Беларусі]]</text>
      <sha1>nux059t7s62i2eygsoe3qh5lkddcdtr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676924</id>
      <parentid>2676923</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T07:20:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2676924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44091" sha1="tcjmbl4tnj61swwqmjtdp6ztq1d5f9i" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Лісьцьвін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва          = Liśćvin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1512 годам 
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 23
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 03
 |Даўгата сэкундаў                = 07
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Лісьцьві́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 194 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

==Назва ==

Вёска паўстала ў раўніннай мясцовасьці, пра якую князь Аляксандар Вішнявецкі 15 сакавіка 1574 году, дзелячы з братам Міхаілам «''именя наши отчизные брягинские''», пісаў&lt;ref&gt;Беларускі археаграфічны штогоднік (далей: БАШ). Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 187, 192 [// https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Што ся дотычет подданых моих села Листвина, иж они дубровы собе на поля розробили и вычертили первеи сего и тепер ново от острова его милости князя, брата моего, Рудакова, который ся его милости на делу от мене зостал, тогды вже болшь тое дубровы вычертивати роспахивати не мают над тые теперешние и старые поля и чертежи. Але тых всих своих пол, чертежов яко старых, так и новых вечне вживати мають.''{{канец цытаты}}Ад тых дуброваў, разробленых альбо і некранутых, паходзіць назва паселішча. А на поўнач ад Лісьцьвіна — узвышша, парослае хвайнікамі, якія ў сваю чаргу «падказалі» назву для вёскі, ўзьніклай яшчэ далей на поўнач ад іх, на ўскрайку балота — Хвойнікі/Хвайнікі.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Упершыню паселішча згаданае 7 сакавіка 1512 году ў акце абмежаваньня Брагінскай воласьці, складзеным на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, якому воласьць аддавалася «на вечнасьць»&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049-1049адв.&lt;/ref&gt;{{заўвага|Поўны зьмест дакумэнту гл.:&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежаваньня Брагінскай воласьці]; Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 9—11&lt;/ref&gt; }}:{{пачатак цытаты}}''Лета Божага тысяча пяцьсот дванаццатага месяца марца сёмага дня_За Указам Гасударскім Найясьнейшага Караля Яго Міласьці Зыгмонта, а за паданым чалабіцьцем князя Міхайла Васілевіча Збараскага, я, Іван Андрэевіч Кміцічаў, дзяржаўца трактамірскі і дымірскі, дваранін.., аглядаў я рубеж той воласьці, каторая пачынаецца з гары рэчкаю Брагінкаю ўніз да ракі Дняпра, а Дняпром угору да сяла брагінскага Галэк, ад таго сяла ідучы да места Брагіня ад рогу вострава Юркоўскага… у востраў Жэрдзен савенскі ў Хвашчы востраў брагінскі…, у балота брагінскае Ржавец, тым балотам Ржаўцом у сяло Ліштвін брагінскае прама мяжою праваю стараною ў Роў Вялікі, з таго Рову ў балота Чысцец...''{{канец цытаты}}Адміністрацыйна тая воласьць належала да [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Пасьля М. В. Збараскага&lt;ref&gt;Раней, у 1490, 1511, 1512 гадох ён, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім. Усе сыны, старэйшы Хведар, Іван, Аляксандар, малодшы Хведар (Федка) пісаліся ўжо толькі Вішнявецкімі.&lt;/ref&gt; Брагінская фартуна перайшла да яго сына князя Хведара Вішнявецкага, а потым да другога сына князя Аляксандра Вішнявецкага&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. № 1-2. С. 130&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе князі-браты Міхаіл, Максім і Аляксандар Аляксандравічы Вішнявецкія ізноў жа атрымалі каралеўскі прывілей на Брагін. Але князь Максім у 1565 годзе памёр без нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 556&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, а разам і Брагінскі маёнтак з Лісьцьвіном, былі далучаныя да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84-87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Лісцьвін (Litwin) у рэестры 1581 г.]]

Пры разьдзеле «именя Брягин» у 1574 годзе цяпер ужо паміж двума братамі ''«Село Листвин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з лесы, чертежами, полями, сеножатми и ловы зверинными»'' дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;БАШ. С. 187, 188&lt;/ref&gt;. На 1581 год, калі часткай маёнтка валодала ўдава княгіня Аляксандра з роду Капустаў Вішнявецкая, у Лісьцьвіне налічвалася 30 дымоў [[асадныя сяляне|сялян асадных]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 6 [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх — па 4-6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

У датаваным 13 сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня Астраглядавіцкіх добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей {{lang-pl|«jmienia Brahina, [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Mikulic]], Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących»|}}&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Пазьней, да 1622 году, у частцы Брагінскіх добраў ўключна з Лісьцьвіном гаспадарыў князь [[Адам Аляксандравіч Вішнявецкі]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Лісьцьвін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Лісьцьвіне, Веляціне, Мікулічах, частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Пасьля спачыну ў 1672 годзе княгіні Грызэльды Канстанцыі (з Замойскіх) Брагінскія ўладаньні дасталіся яе пляменьніку Станіславу Канецпольскаму. 22 жніўня 1682 году апошні склаў [[тэстамэнт]], паводле якога ўсе добры пераходзілі ўсынаўлёнаму ім пану [[Ян Аляксандр Канецпольскі|Яну Аляксандру Канецпольскаму]]&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 383&lt;/ref&gt;. На 1683 год вядома, што двума дымамі ў вёсцы Лісьцьвін валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Еўлашы Глухавічы Губаровічы Сьцежарнае Лісьцьвін Ільлічы ў пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін у пастой 1686-1687 гг.]]

У 1687 годзе Лісьцьвін названы сярод паселішчаў Брагінскага маёнтку пана ваяводзіча бэлзскага Яна Канецпольскага, якія моцна пацярпелі ад працяглага пастою (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тут у дзесяці дварах разьмясьціліся дваццаць пяць казакоў і двое коней. Тады вяскоўцы справілі 7 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, аддалі 10 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, 5 злотых на порах, здору, агулам на 111 злотых, гарэлкі, рыбы, алею, солі на 43 злотых, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 23 вядры, авёсу 38 вёдраў, 8 кабаноў (wieprzow karmnych), 36 падсьвінкаў, 80 кур; палкоўніку Шчуроўскаму і сотніку Русановічу далі адпаведна 10 і 8 злотых, ды збожжа на 18 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 331; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 154&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе апошняга спадчыннага ўладальніка пана серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і шматгадовага знаходжаньня (яшчэ і пры жыцьці нябожчыка) ў заставе ў паноў Войнаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;, прыкладна ад 1733 году Лісьцьвін стаў уласнасцю князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта ў тым годзе ці не ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Самая раньняя у гэтай частцы Брагінскіх добраў царква зьявілася ў найбуйнейшым сяле Мікулічы, і ад пачатку Лісьцьвін мусіў быць у яе прыходзе. Наколькі ж памяталі самі лісьцьвінцы ў 1802 годзе, яны здаўна належалі да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў [[Губарэвічы|Губарэвічах]]&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10&lt;/ref&gt;, а апошні заснаваны ў 1708 годзе&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 378&lt;/ref&gt;. У 1734 годзе Лісьцьвін трымалі ў заставе паны Войны&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Лісьцьвін быў у ліку паселішчаў, сярод жыхароў якіх і парафіяне Астраглядавіцкага касцёла Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;(верагодна, шляхта і яе служба).

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 45 двароў (×6 — каля 270 жыхароў) вёскі Лісьцьвін Брагінскага маёнтку «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачваліся 7 злотых, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 28 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў дачкі князя Міхала Сэрвацыя пані [[Эльжбэта Замойская|Эльжбэты Міхалавай Замойскай]] панам войскім ашмянскім [[Франц Антоні Ракіцкі|Францам Антоніем Ракіцкім]]. Паводле запісаў у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла 1759 і 1767 гадоў, у Лісьцьвіне пражывалі шляхетныя Марцін Станіслаў і Францішка Стравінскія, верагодна, пасэсары (часовыя ўладальнікі) вёскі. Пані Францішка ў 1768 годзе яшчэ прысутнічала пры хросьце немаўляці ў Хвойніцкай уніяцкай царкве, выкананым астраглядаўскім пробашчам, ксяндзом Мацеем Шэмяткоўскім&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 155, 157, 158 &lt;/ref&gt;{{Заўвага|Гэта сьведчаньне таго, што людзі роду Стравінскіх, да якога належалі [[Хведар Стравінскі|Хведар]], знакаміты артыст [[Марыінскі тэатр|Марыінскага тэатру]] ў Пецярбургу, яго сын Ігар, адзін з буйнейшых кампазытараў XX ст., жылі ў Хвойніцка-Брагінскім рэгіёне і ў XVIII ст.}}.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170px|Wieś Listwin i grunt Listwinski. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Лісьцьвіне адпаведна 9, 5 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагала, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на зьмяншэньне колькасьці габрэяў у вёсцы, а пасьля і на прыняцьце адным зь іх, верагодна галавой сямейства, хрысьціянства.

Вёска Лісьцьвін і яе ўгодзьдзі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[File:Высокае на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што сяло Лісьцьвін было ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;{{заўвага|Гэткая падвойная застава, надта пашыраная была ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.}}. Яшчэ за часоў уніі асноўная частка жыхароў вёскі была далучана да прыходу Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у 1795 годзе павернутай да расейскага праваслаўя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 326&lt;/ref&gt;. Існавала і капліца Астраглядаўскай рыма-каталіцкай парафіі&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи»… С. 74&lt;/ref&gt;. Ёсьць звесткі пра ксяндзоў-капэлянаў лісьцьвінскіх — а. Яна Кладкевіча (1789 г.) і а. Гаспара Урбанскага (1798)&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 167, 195&lt;/ref&gt;. У прыходзе Мікуліцкай царквы Лісьцьвін названы і ў 1801 годзе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 56&lt;/ref&gt;. 26 лютага 1802 году лісьцьвінцы, падданыя графаў Ракіцкіх, прасілі Рэчыцкую духоўную ўправу вярнуць іх да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10, 6адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле сялянскай рэвізіі, складзенай 30 верасьня 1811 году, 23 дварамі ў вёсцы Лісьцьвін, ад графа Рафала Ракіцкага «по купле доставшихся», валодаў пан Тадэвуш{{заўвага|Імя ўяўляецца памылковым, бо анідзе-ніколі больш не сустракаецца. Паўсюдна — Шыман Забела.}} Забела&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 261. А. 517—519&lt;/ref&gt;. Згодна з шляхецкай рэвізіяй ад 13 сьнежня 1811 году, оўруцкі падкаморы Міхал Паўша з жонкай Ёганнай арэндным правам ад пана [[Шыман Забела (сын Антонія)|Шымана Забелы]] трымаў фальварак і вёску Лісьцвін, вёскі [[Веляцін]], [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]]; меў у Лісьцьвіне двор з трыма шляхцічамі на службе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 159, 210&lt;/ref&gt;. У ведамасьці 1818 году засьведчана, што да прыходу царквы ў Мікулічах належала вёска Лісьцьвін з 94 асобамі мужчынскага полу і 107 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 64&lt;/ref&gt;. Яшчэ на 1822 год 89 мужчын і 91 жанчына з жыхароў Лісьцьвіна заставаліся ў прыходзе Мікуліцкай Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. Але ў дакумэнце 1829 году сказана, што сярод прыхаджанаў царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах былі 116 мужчын і 141 жанчына з прыгонных сялян графа Міхала, сына Рафала, Ракіцкага, рэчыцкага маршалка, якія жылі ў 29 дварах вёскі Лісьцьвін&lt;ref&gt; НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40604. А. 33адв.&lt;/ref&gt;.

На 1834 год у 28 дварах вёскі таго ж уладальніка налічвалася 97 душ мужчынскага і 118 душ жаночага полу (тут, аднак, сьпіс двароў і жыхароў няпоўны). У шэрагу выпадкаў лісьцьвінцаў пераводзілі ў сяло Мікулічы, вёскі Веляцін, [[Пудакоў]], Высокае і [[Рыжкаў (Брагінскі раён)|Рыжкаў]] таго ж Брагінскага маёнтку, а двух жыхароў зь Веляціна і аднаго з хутара Карпілаўкі перасялілі ў Лісьцьвін. У час паміж рэвізіямі 1816 і 1834 гадоў шасьцёра сялян былі аддадзеныя ў рэкруты, зь якіх адзін толькі вярнуўся з уцёкаў. Яшчэ трое ўцекачоў вярнуліся — адзін у 62 гады, сьляпы, двое адразу і памерлі; трое сялян зьбеглі, адзін зь іх — яшчэ ў 1812 годзе. Найбольш пашыраныя ў вёсцы прозьвішчы жыхароў, на той час яшчэ не заўсёды ўстойлівыя, — Амельчанкі (у іншых крыніцах тыя самыя людзі зваліся Жэбітамі), Анісавы (Анісенкі), Міхаленкі, Півавары, Цімафеевы (Цімафеенкі; у іншых выпадках яны ж — Калыханы), Казачэнкі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 340. А. 289, 291адв.-299&lt;/ref&gt;. На 1850 год, паводле энцыкляпэдыі «[[Гарады і вёскі Беларусі]]», Лісьцьвіном валодала графіня Ракіцкая і было ў ім 28 двароў з 198 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446—447&lt;/ref&gt;.

[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170px|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 207 жыхароў вёскі Лісьцьвін зьяўляліся прыхаджанамі Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 9 мужчын і 10 жанчын зь ліку жыхароў фальварку і вёскі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722&lt;/ref&gt;. 

У парэформавы пэрыяд — у Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні. У пачатку 1870 года тут — 107 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Лісьцьвінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе вёска названа сярод паселішчаў прыходу Бабчынскай Крыжаўзьвіжанскай царквы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15&lt;/ref&gt;.

Згодна з перапісам 1897 году, у Лісьцьвіне налічваўся 61 двор з 400 жыхарамі, існавалі школа граматы, вятрак; у аднаіменным фальварку было 2 двары і 17 жыхароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1909 год у вёсцы 82 двары, у якіх 498 жыхароў; у фальваркавым двары 8 жыхароў. Побач месьцілася [[Мархлеўск|аколіца Лісьцьвін]]&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Лісьцьвін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 гг.]]

1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

У 1930 годзе арганізаваны калгас імя В. М. Молатава, працаваў вятрак. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] загінулі 54 вяскоўцы.

Паводле перапісу 1959 году, у Лісьцьвіне налічвалася 684 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітаньне» з цэнтрам у вёсцы Паселічы.

== Геаграфія ==
Вёска знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру і чыгуначнае станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]] (на лініі [[Васілевічы]] — Хвойнікі ад лініі [[Гомель]] — [[Каленкавічы|Калінкавічы]]), за 109 км ад Гомля. На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой [[Прыпяць|Прыпяцьцю]] (доплыў ракі [[Дняпро|Дняпра]]).

== Насельніцтва ==

* 1850 год — 28 двароў, 198 жыхароў.
* 1897 год — 61 двор, 400 жыхароў; ваколіца — 25 двароў, 150 жыхароў і [[фальварак]] — 2 двары, 17 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — вёска — 82 двары, 498 жыхароў; околица — 42 двора, 210 жителей и фольварак — 8 жителей.
* 1959 год — 684 жителя (паводле перапісу).
* 2004 год — 74 гаспадаркі, 194 жыхары.

== Забудова ==
Плян Лісьцьвіна складаецца з простай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой з захаду далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:1512 год у Беларусі]]</text>
      <sha1>tcjmbl4tnj61swwqmjtdp6ztq1d5f9i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676925</id>
      <parentid>2676924</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T07:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2676925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44256" sha1="elfsxwgfzteehwqs5kuc9f0ukubk2pr" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Лісьцьвін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва          = Liśćvin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1512 годам 
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 23
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 03
 |Даўгата сэкундаў                = 07
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Лісьцьві́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 194 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

==Назва ==

Вёска паўстала ў раўніннай мясцовасьці, пра якую князь Аляксандар Вішнявецкі 15 сакавіка 1574 году, дзелячы з братам Міхаілам «''именя наши отчизные брягинские''», пісаў&lt;ref&gt;Беларускі археаграфічны штогоднік (далей: БАШ). Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 187, 192 [// https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Што ся дотычет подданых моих села Листвина, иж они дубровы собе на поля розробили и вычертили первеи сего и тепер ново от острова его милости князя, брата моего, Рудакова, который ся его милости на делу от мене зостал, тогды вже болшь тое дубровы вычертивати роспахивати не мают над тые теперешние и старые поля и чертежи. Але тых всих своих пол, чертежов яко старых, так и новых вечне вживати мають.''{{канец цытаты}}Ад тых дуброваў, разробленых альбо і некранутых, паходзіць назва паселішча. А на поўнач ад Лісьцьвіна — узвышша, парослае хвайнікамі, якія ў сваю чаргу «падказалі» назву для вёскі, ўзьніклай яшчэ далей на поўнач ад іх, на ўскрайку балота — Хвойнікі/Хвайнікі.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Упершыню паселішча згаданае 7 сакавіка 1512 году ў акце абмежаваньня Брагінскай воласьці, складзеным на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, якому воласьць аддавалася «на вечнасьць»&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049-1049адв.&lt;/ref&gt;{{заўвага|Поўны зьмест дакумэнту гл.:&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежаваньня Брагінскай воласьці]; Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 9—11&lt;/ref&gt; }}:{{пачатак цытаты}}''Лета Божага тысяча пяцьсот дванаццатага месяца марца сёмага дня_За Указам Гасударскім Найясьнейшага Караля Яго Міласьці Зыгмонта, а за паданым чалабіцьцем князя Міхайла Васілевіча Збараскага, я, Іван Андрэевіч Кміцічаў, дзяржаўца трактамірскі і дымірскі, дваранін.., аглядаў я рубеж той воласьці, каторая пачынаецца з гары рэчкаю Брагінкаю ўніз да ракі Дняпра, а Дняпром угору да сяла брагінскага Галэк, ад таго сяла ідучы да места Брагіня ад рогу вострава Юркоўскага… у востраў Жэрдзен савенскі ў Хвашчы востраў брагінскі…, у балота брагінскае Ржавец, тым балотам Ржаўцом у сяло Ліштвін брагінскае прама мяжою праваю стараною ў Роў Вялікі, з таго Рову ў балота Чысцец...''{{канец цытаты}}Адміністрацыйна тая воласьць належала да [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Пасьля М. В. Збараскага&lt;ref&gt;Раней, у 1490, 1511, 1512 гадох ён, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім. Усе сыны, старэйшы Хведар, Іван, Аляксандар, малодшы Хведар (Федка) пісаліся ўжо толькі Вішнявецкімі.&lt;/ref&gt; Брагінская фартуна перайшла да яго сына князя Хведара Вішнявецкага, а потым да другога сына князя Аляксандра Вішнявецкага&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. № 1-2. С. 130&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе князі-браты Міхаіл, Максім і Аляксандар Аляксандравічы Вішнявецкія ізноў жа атрымалі каралеўскі прывілей на Брагін. Але князь Максім у 1565 годзе памёр без нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 556&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, а разам і Брагінскі маёнтак з Лісьцьвіном, былі далучаныя да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84-87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Лісцьвін (Litwin) у рэестры 1581 г.]]

Пры разьдзеле «именя Брягин» у 1574 годзе цяпер ужо паміж двума братамі ''«Село Листвин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з лесы, чертежами, полями, сеножатми и ловы зверинными»'' дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;БАШ. С. 187, 188&lt;/ref&gt;. На 1581 год, калі часткай маёнтка валодала ўдава княгіня Аляксандра з роду Капустаў Вішнявецкая, у Лісьцьвіне налічвалася 30 дымоў [[асадныя сяляне|сялян асадных]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 6 [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх — па 4-6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

У датаваным 13 сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня Астраглядавіцкіх добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей {{lang-pl|«jmienia Brahina, [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Mikulic]], Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących»|}}&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Пазьней, да 1622 году, у частцы Брагінскіх добраў ўключна з Лісьцьвіном гаспадарыў князь [[Адам Аляксандравіч Вішнявецкі]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Лісьцьвін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 7 сакавіка 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. Тады ў Лісьцьвіне, Веляціне, Мікулічах, частцы Сяльца разам налічвалася 130 дымоў (≈780 жыхароў)&lt;ref&gt;Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Пасьля спачыну ў 1672 годзе княгіні Грызэльды Канстанцыі (з Замойскіх) Брагінскія ўладаньні дасталіся яе пляменьніку Станіславу Канецпольскаму. 22 жніўня 1682 году апошні склаў [[тэстамэнт]], паводле якога ўсе добры пераходзілі ўсынаўлёнаму ім пану [[Ян Аляксандр Канецпольскі|Яну Аляксандру Канецпольскаму]]&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 383&lt;/ref&gt;. На 1683 год вядома, што двума дымамі ў вёсцы Лісьцьвін валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Еўлашы Глухавічы Губаровічы Сьцежарнае Лісьцьвін Ільлічы ў пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін у пастой 1686-1687 гг.]]

У 1687 годзе Лісьцьвін названы сярод паселішчаў Брагінскага маёнтку пана ваяводзіча бэлзскага Яна Канецпольскага, якія моцна пацярпелі ад працяглага пастою (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тут у дзесяці дварах разьмясьціліся дваццаць пяць казакоў і двое коней. Тады вяскоўцы справілі 7 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, аддалі 10 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, 5 злотых на порах, здору, агулам на 111 злотых, гарэлкі, рыбы, алею, солі на 43 злотых, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 23 вядры, авёсу 38 вёдраў, 8 кабаноў (wieprzow karmnych), 36 падсьвінкаў, 80 кур; палкоўніку Шчуроўскаму і сотніку Русановічу далі адпаведна 10 і 8 злотых, ды збожжа на 18 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 331; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 154&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе апошняга спадчыннага ўладальніка пана серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і шматгадовага знаходжаньня (яшчэ і пры жыцьці нябожчыка) ў заставе ў паноў Войнаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;, прыкладна ад 1733 году Лісьцьвін стаў уласнасцю князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта ў тым годзе ці не ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Самая раньняя у гэтай частцы Брагінскіх добраў царква зьявілася ў найбуйнейшым сяле Мікулічы, і ад пачатку Лісьцьвін мусіў быць у яе прыходзе. Наколькі ж памяталі самі лісьцьвінцы ў 1802 годзе, яны здаўна належалі да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў [[Губарэвічы|Губарэвічах]]&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10&lt;/ref&gt;, а апошні заснаваны ў 1708 годзе&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 378&lt;/ref&gt;. У 1734 годзе Лісьцьвін трымалі ў заставе паны Войны&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Лісьцьвін быў у ліку паселішчаў, сярод жыхароў якіх і парафіяне Астраглядавіцкага касцёла Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;(верагодна, шляхта і яе служба).

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 45 двароў (×6 — каля 270 жыхароў) вёскі Лісьцьвін Брагінскага маёнтку «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачваліся 7 злотых, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 28 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў дачкі князя Міхала Сэрвацыя пані [[Эльжбэта Замойская|Эльжбэты Міхалавай Замойскай]] панам войскім ашмянскім [[Франц Антоні Ракіцкі|Францам Антоніем Ракіцкім]]. Паводле запісаў у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла 1759 і 1767 гадоў, у Лісьцьвіне пражывалі шляхетныя Марцін Станіслаў і Францішка Стравінскія, верагодна, пасэсары (часовыя ўладальнікі) вёскі. Пані Францішка ў 1768 годзе яшчэ прысутнічала пры хросьце немаўляці ў Хвойніцкай уніяцкай царкве, выкананым астраглядаўскім пробашчам, ксяндзом Мацеем Шэмяткоўскім&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 155, 157, 158 &lt;/ref&gt;{{Заўвага|Гэта сьведчаньне таго, што людзі роду Стравінскіх, да якога належалі [[Хведар Стравінскі|Хведар]], знакаміты артыст [[Марыінскі тэатр|Марыінскага тэатру]] ў Пецярбургу, яго сын Ігар, адзін з буйнейшых кампазытараў XX ст., жылі ў Хвойніцка-Брагінскім рэгіёне і ў XVIII ст.}}.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170px|Wieś Listwin i grunt Listwinski. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Лісьцьвіне адпаведна 9, 5 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагала, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на зьмяншэньне колькасьці габрэяў у вёсцы, а пасьля і на прыняцьце адным зь іх, верагодна галавой сямейства, хрысьціянства.

Вёска Лісьцьвін і яе ўгодзьдзі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[File:Высокае на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што сяло Лісьцьвін было ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;{{заўвага|Гэткая падвойная застава, надта пашыраная была ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.}}. Яшчэ за часоў уніі асноўная частка жыхароў вёскі была далучана да прыходу Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у 1795 годзе павернутай да расейскага праваслаўя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 326&lt;/ref&gt;. Існавала і капліца Астраглядаўскай рыма-каталіцкай парафіі&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи»… С. 74&lt;/ref&gt;. Ёсьць звесткі пра ксяндзоў-капэлянаў лісьцьвінскіх — а. Яна Кладкевіча (1789 г.) і а. Гаспара Урбанскага (1798)&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 167, 195&lt;/ref&gt;. У прыходзе Мікуліцкай царквы Лісьцьвін названы і ў 1801 годзе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 56&lt;/ref&gt;. 26 лютага 1802 году лісьцьвінцы, падданыя графаў Ракіцкіх, прасілі Рэчыцкую духоўную ўправу вярнуць іх да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10, 6адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле сялянскай рэвізіі, складзенай 30 верасьня 1811 году, 23 дварамі ў вёсцы Лісьцьвін, ад графа Рафала Ракіцкага «по купле доставшихся», валодаў пан Тадэвуш{{заўвага|Імя ўяўляецца памылковым, бо анідзе-ніколі больш не сустракаецца. Паўсюдна — Шыман Забела.}} Забела&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 261. А. 517—519&lt;/ref&gt;. Згодна з шляхецкай рэвізіяй ад 13 сьнежня 1811 году, оўруцкі падкаморы Міхал Паўша з жонкай Ёганнай арэндным правам ад пана [[Шыман Забела (сын Антонія)|Шымана Забелы]] трымаў фальварак і вёску Лісьцвін, вёскі [[Веляцін]], [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]]; меў у Лісьцьвіне двор з трыма шляхцічамі на службе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 159, 210&lt;/ref&gt;. У ведамасьці 1818 году засьведчана, што да прыходу царквы ў Мікулічах належала вёска Лісьцьвін з 94 асобамі мужчынскага полу і 107 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 64&lt;/ref&gt;. Яшчэ на 1822 год 89 мужчын і 91 жанчына з жыхароў Лісьцьвіна заставаліся ў прыходзе Мікуліцкай Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. Але ў дакумэнце 1829 году сказана, што сярод прыхаджанаў царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах былі 116 мужчын і 141 жанчына з прыгонных сялян графа Міхала, сына Рафала, Ракіцкага, рэчыцкага маршалка, якія жылі ў 29 дварах вёскі Лісьцьвін&lt;ref&gt; НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40604. А. 33адв.&lt;/ref&gt;.

На 1834 год у 28 дварах вёскі таго ж уладальніка налічвалася 97 душ мужчынскага і 118 душ жаночага полу (тут, аднак, сьпіс двароў і жыхароў няпоўны). У шэрагу выпадкаў лісьцьвінцаў пераводзілі ў сяло Мікулічы, вёскі Веляцін, [[Пудакоў]], Высокае і [[Рыжкаў (Брагінскі раён)|Рыжкаў]] таго ж Брагінскага маёнтку, а двух жыхароў зь Веляціна і аднаго з хутара Карпілаўкі перасялілі ў Лісьцьвін. У час паміж рэвізіямі 1816 і 1834 гадоў шасьцёра сялян былі аддадзеныя ў рэкруты, зь якіх адзін толькі вярнуўся з уцёкаў. Яшчэ трое ўцекачоў вярнуліся — адзін у 62 гады, сьляпы, двое адразу і памерлі; трое сялян зьбеглі, адзін зь іх — яшчэ ў 1812 годзе. Найбольш пашыраныя ў вёсцы прозьвішчы жыхароў, на той час яшчэ не заўсёды ўстойлівыя, — Амельчанкі (у іншых крыніцах тыя самыя людзі зваліся Жэбітамі), Анісавы (Анісенкі), Міхаленкі, Півавары, Цімафеевы (Цімафеенкі; у іншых выпадках яны ж — Калыханы), Казачэнкі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 340. А. 289, 291адв.-299&lt;/ref&gt;. На 1850 год, паводле энцыкляпэдыі «[[Гарады і вёскі Беларусі]]», Лісьцьвіном валодала графіня Ракіцкая і было ў ім 28 двароў з 198 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446—447&lt;/ref&gt;.

[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170px|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 207 жыхароў вёскі Лісьцьвін зьяўляліся прыхаджанамі Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 9 мужчын і 10 жанчын зь ліку жыхароў фальварку і вёскі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722&lt;/ref&gt;. 

У парэформавы пэрыяд — у Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні. У пачатку 1870 года тут — 107 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Лісьцьвінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе вёска названа сярод паселішчаў прыходу Бабчынскай Крыжаўзьвіжанскай царквы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15&lt;/ref&gt;.

Згодна з перапісам 1897 году, у Лісьцьвіне налічваўся 61 двор з 400 жыхарамі, існавалі школа граматы, вятрак; у аднаіменным фальварку было 2 двары і 17 жыхароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1909 год у вёсцы 82 двары, у якіх 498 жыхароў; у фальваркавым двары 8 жыхароў. Побач месьцілася [[Мархлеўск|аколіца Лісьцьвін]]&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Лісьцьвін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 гг.]]

1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

У 1930 годзе арганізаваны калгас імя В. М. Молатава, працаваў вятрак. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] загінулі 54 вяскоўцы.

Паводле перапісу 1959 году, у Лісьцьвіне налічвалася 684 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітаньне» з цэнтрам у вёсцы Паселічы.

== Геаграфія ==
Вёска знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру і чыгуначнае станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]] (на лініі [[Васілевічы]] — Хвойнікі ад лініі [[Гомель]] — [[Каленкавічы|Калінкавічы]]), за 109 км ад Гомля. На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой [[Прыпяць|Прыпяцьцю]] (доплыў ракі [[Дняпро|Дняпра]]).

== Насельніцтва ==

* 1850 год — 28 двароў, 198 жыхароў.
* 1897 год — 61 двор, 400 жыхароў; ваколіца — 25 двароў, 150 жыхароў і [[фальварак]] — 2 двары, 17 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — вёска — 82 двары, 498 жыхароў; околица — 42 двора, 210 жителей и фольварак — 8 жителей.
* 1959 год — 684 жителя (паводле перапісу).
* 2004 год — 74 гаспадаркі, 194 жыхары.

== Забудова ==
Плян Лісьцьвіна складаецца з простай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой з захаду далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:1512 год у Беларусі]]</text>
      <sha1>elfsxwgfzteehwqs5kuc9f0ukubk2pr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676926</id>
      <parentid>2676925</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T07:46:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2676926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43922" sha1="dm961d5rr3wss6s14jv5pukrhpq38ix" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Лісьцьвін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва          = Liśćvin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1512 годам 
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 23
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 03
 |Даўгата сэкундаў                = 07
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Лісьцьві́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 194 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

==Назва ==

Вёска паўстала ў раўніннай мясцовасьці, пра якую князь Аляксандар Вішнявецкі 15 сакавіка 1574 году, дзелячы з братам Міхаілам «''именя наши отчизные брягинские''», пісаў&lt;ref&gt;Беларускі археаграфічны штогоднік (далей: БАШ). Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 187, 192 [// https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Што ся дотычет подданых моих села Листвина, иж они дубровы собе на поля розробили и вычертили первеи сего и тепер ново от острова его милости князя, брата моего, Рудакова, который ся его милости на делу от мене зостал, тогды вже болшь тое дубровы вычертивати роспахивати не мают над тые теперешние и старые поля и чертежи. Але тых всих своих пол, чертежов яко старых, так и новых вечне вживати мають.''{{канец цытаты}}Ад тых дуброваў, разробленых альбо і некранутых, паходзіць назва паселішча. А на поўнач ад Лісьцьвіна — узвышша, парослае хвайнікамі, якія ў сваю чаргу «падказалі» назву для вёскі, ўзьніклай яшчэ далей на поўнач ад іх, на ўскрайку балота — Хвойнікі/Хвайнікі.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Упершыню паселішча згаданае 7 сакавіка 1512 году ў акце абмежаваньня Брагінскай воласьці, складзеным на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, якому воласьць аддавалася «на вечнасьць»&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049-1049адв.&lt;/ref&gt;{{заўвага|Поўны зьмест дакумэнту гл.:&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежаваньня Брагінскай воласьці]; Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 9—11&lt;/ref&gt; }}:{{пачатак цытаты}}''Лета Божага тысяча пяцьсот дванаццатага месяца марца сёмага дня_За Указам Гасударскім Найясьнейшага Караля Яго Міласьці Зыгмонта, а за паданым чалабіцьцем князя Міхайла Васілевіча Збараскага, я, Іван Андрэевіч Кміцічаў, дзяржаўца трактамірскі і дымірскі, дваранін.., аглядаў я рубеж той воласьці, каторая пачынаецца з гары рэчкаю Брагінкаю ўніз да ракі Дняпра, а Дняпром угору да сяла брагінскага Галэк, ад таго сяла ідучы да места Брагіня ад рогу вострава Юркоўскага… у востраў Жэрдзен савенскі ў Хвашчы востраў брагінскі…, у балота брагінскае Ржавец, тым балотам Ржаўцом у сяло Ліштвін брагінскае прама мяжою праваю стараною ў Роў Вялікі, з таго Рову ў балота Чысцец...''{{канец цытаты}}Адміністрацыйна тая воласьць належала да [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Пасьля М. В. Збараскага&lt;ref&gt;Раней, у 1490, 1511, 1512 гадох ён, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім. Усе сыны, старэйшы Хведар, Іван, Аляксандар, малодшы Хведар (Федка) пісаліся ўжо толькі Вішнявецкімі.&lt;/ref&gt; Брагінская фартуна перайшла да яго сына князя Хведара Вішнявецкага, а потым да другога сына князя Аляксандра Вішнявецкага&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. № 1-2. С. 130&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе князі-браты Міхаіл, Максім і Аляксандар Аляксандравічы Вішнявецкія ізноў жа атрымалі каралеўскі прывілей на Брагін. Але князь Максім у 1565 годзе памёр без нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 556&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, а разам і Брагінскі маёнтак з Лісьцьвіном, былі далучаныя да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84-87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Лісцьвін (Litwin) у рэестры 1581 г.]]

Пры разьдзеле «именя Брягин» у 1574 годзе цяпер ужо паміж двума братамі ''«Село Листвин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з лесы, чертежами, полями, сеножатми и ловы зверинными»'' дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;БАШ. С. 187, 188&lt;/ref&gt;. На 1581 год, калі часткай маёнтка валодала ўдава княгіня Аляксандра з роду Капустаў Вішнявецкая, у Лісьцьвіне налічвалася 30 дымоў [[асадныя сяляне|сялян асадных]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 6 [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх — па 4-6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

У датаваным 13 сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня Астраглядавіцкіх добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей {{lang-pl|«jmienia Brahina, [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Mikulic]], Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących»|}}&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Пазьней, да 1622 году, у частцы Брагінскіх добраў ўключна з Лісьцьвіном гаспадарыў князь [[Адам Аляксандравіч Вішнявецкі]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Лісьцьвін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. У Лісьцьвіне тады было 27 дымоў (≈162 жыхары)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 2. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424&lt;/ref&gt;.  

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Пасьля спачыну ў 1672 годзе княгіні Грызэльды Канстанцыі (з Замойскіх) Брагінскія ўладаньні дасталіся яе пляменьніку Станіславу Канецпольскаму. 22 жніўня 1682 году апошні склаў [[тэстамэнт]], паводле якога ўсе добры пераходзілі ўсынаўлёнаму ім пану [[Ян Аляксандр Канецпольскі|Яну Аляксандру Канецпольскаму]]&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 383&lt;/ref&gt;. На 1683 год вядома, што двума дымамі ў вёсцы Лісьцьвін валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Еўлашы Глухавічы Губаровічы Сьцежарнае Лісьцьвін Ільлічы ў пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін у пастой 1686-1687 гг.]]

У 1687 годзе Лісьцьвін названы сярод паселішчаў Брагінскага маёнтку пана ваяводзіча бэлзскага Яна Канецпольскага, якія моцна пацярпелі ад працяглага пастою (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тут у дзесяці дварах разьмясьціліся дваццаць пяць казакоў і двое коней. Тады вяскоўцы справілі 7 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, аддалі 10 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, 5 злотых на порах, здору, агулам на 111 злотых, гарэлкі, рыбы, алею, солі на 43 злотых, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 23 вядры, авёсу 38 вёдраў, 8 кабаноў (wieprzow karmnych), 36 падсьвінкаў, 80 кур; палкоўніку Шчуроўскаму і сотніку Русановічу далі адпаведна 10 і 8 злотых, ды збожжа на 18 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 331; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 154&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе апошняга спадчыннага ўладальніка пана серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і шматгадовага знаходжаньня (яшчэ і пры жыцьці нябожчыка) ў заставе ў паноў Войнаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;, прыкладна ад 1733 году Лісьцьвін стаў уласнасцю князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта ў тым годзе ці не ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Самая раньняя у гэтай частцы Брагінскіх добраў царква зьявілася ў найбуйнейшым сяле Мікулічы, і ад пачатку Лісьцьвін мусіў быць у яе прыходзе. Наколькі ж памяталі самі лісьцьвінцы ў 1802 годзе, яны здаўна належалі да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў [[Губарэвічы|Губарэвічах]]&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10&lt;/ref&gt;, а апошні заснаваны ў 1708 годзе&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 378&lt;/ref&gt;. У 1734 годзе Лісьцьвін трымалі ў заставе паны Войны&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Лісьцьвін быў у ліку паселішчаў, сярод жыхароў якіх і парафіяне Астраглядавіцкага касцёла Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;(верагодна, шляхта і яе служба).

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 45 двароў (×6 — каля 270 жыхароў) вёскі Лісьцьвін Брагінскага маёнтку «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачваліся 7 злотых, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 28 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў дачкі князя Міхала Сэрвацыя пані [[Эльжбэта Замойская|Эльжбэты Міхалавай Замойскай]] панам войскім ашмянскім [[Франц Антоні Ракіцкі|Францам Антоніем Ракіцкім]]. Паводле запісаў у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла 1759 і 1767 гадоў, у Лісьцьвіне пражывалі шляхетныя Марцін Станіслаў і Францішка Стравінскія, верагодна, пасэсары (часовыя ўладальнікі) вёскі. Пані Францішка ў 1768 годзе яшчэ прысутнічала пры хросьце немаўляці ў Хвойніцкай уніяцкай царкве, выкананым астраглядаўскім пробашчам, ксяндзом Мацеем Шэмяткоўскім&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 155, 157, 158 &lt;/ref&gt;{{Заўвага|Гэта сьведчаньне таго, што людзі роду Стравінскіх, да якога належалі [[Хведар Стравінскі|Хведар]], знакаміты артыст [[Марыінскі тэатр|Марыінскага тэатру]] ў Пецярбургу, яго сын Ігар, адзін з буйнейшых кампазытараў XX ст., жылі ў Хвойніцка-Брагінскім рэгіёне і ў XVIII ст.}}.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170px|Wieś Listwin i grunt Listwinski. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Лісьцьвіне адпаведна 9, 5 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагала, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на зьмяншэньне колькасьці габрэяў у вёсцы, а пасьля і на прыняцьце адным зь іх, верагодна галавой сямейства, хрысьціянства.

Вёска Лісьцьвін і яе ўгодзьдзі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[File:Высокае на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што сяло Лісьцьвін было ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;{{заўвага|Гэткая падвойная застава, надта пашыраная была ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.}}. Яшчэ за часоў уніі асноўная частка жыхароў вёскі была далучана да прыходу Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у 1795 годзе павернутай да расейскага праваслаўя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 326&lt;/ref&gt;. Існавала і капліца Астраглядаўскай рыма-каталіцкай парафіі&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи»… С. 74&lt;/ref&gt;. Ёсьць звесткі пра ксяндзоў-капэлянаў лісьцьвінскіх — а. Яна Кладкевіча (1789 г.) і а. Гаспара Урбанскага (1798)&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 167, 195&lt;/ref&gt;. У прыходзе Мікуліцкай царквы Лісьцьвін названы і ў 1801 годзе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 56&lt;/ref&gt;. 26 лютага 1802 году лісьцьвінцы, падданыя графаў Ракіцкіх, прасілі Рэчыцкую духоўную ўправу вярнуць іх да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10, 6адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле сялянскай рэвізіі, складзенай 30 верасьня 1811 году, 23 дварамі ў вёсцы Лісьцьвін, ад графа Рафала Ракіцкага «по купле доставшихся», валодаў пан Тадэвуш{{заўвага|Імя ўяўляецца памылковым, бо анідзе-ніколі больш не сустракаецца. Паўсюдна — Шыман Забела.}} Забела&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 261. А. 517—519&lt;/ref&gt;. Згодна з шляхецкай рэвізіяй ад 13 сьнежня 1811 году, оўруцкі падкаморы Міхал Паўша з жонкай Ёганнай арэндным правам ад пана [[Шыман Забела (сын Антонія)|Шымана Забелы]] трымаў фальварак і вёску Лісьцвін, вёскі [[Веляцін]], [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]]; меў у Лісьцьвіне двор з трыма шляхцічамі на службе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 159, 210&lt;/ref&gt;. У ведамасьці 1818 году засьведчана, што да прыходу царквы ў Мікулічах належала вёска Лісьцьвін з 94 асобамі мужчынскага полу і 107 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 64&lt;/ref&gt;. Яшчэ на 1822 год 89 мужчын і 91 жанчына з жыхароў Лісьцьвіна заставаліся ў прыходзе Мікуліцкай Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. Але ў дакумэнце 1829 году сказана, што сярод прыхаджанаў царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах былі 116 мужчын і 141 жанчына з прыгонных сялян графа Міхала, сына Рафала, Ракіцкага, рэчыцкага маршалка, якія жылі ў 29 дварах вёскі Лісьцьвін&lt;ref&gt; НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40604. А. 33адв.&lt;/ref&gt;.

На 1834 год у 28 дварах вёскі таго ж уладальніка налічвалася 97 душ мужчынскага і 118 душ жаночага полу (тут, аднак, сьпіс двароў і жыхароў няпоўны). У шэрагу выпадкаў лісьцьвінцаў пераводзілі ў сяло Мікулічы, вёскі Веляцін, [[Пудакоў]], Высокае і [[Рыжкаў (Брагінскі раён)|Рыжкаў]] таго ж Брагінскага маёнтку, а двух жыхароў зь Веляціна і аднаго з хутара Карпілаўкі перасялілі ў Лісьцьвін. У час паміж рэвізіямі 1816 і 1834 гадоў шасьцёра сялян былі аддадзеныя ў рэкруты, зь якіх адзін толькі вярнуўся з уцёкаў. Яшчэ трое ўцекачоў вярнуліся — адзін у 62 гады, сьляпы, двое адразу і памерлі; трое сялян зьбеглі, адзін зь іх — яшчэ ў 1812 годзе. Найбольш пашыраныя ў вёсцы прозьвішчы жыхароў, на той час яшчэ не заўсёды ўстойлівыя, — Амельчанкі (у іншых крыніцах тыя самыя людзі зваліся Жэбітамі), Анісавы (Анісенкі), Міхаленкі, Півавары, Цімафеевы (Цімафеенкі; у іншых выпадках яны ж — Калыханы), Казачэнкі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 340. А. 289, 291адв.-299&lt;/ref&gt;. На 1850 год, паводле энцыкляпэдыі «[[Гарады і вёскі Беларусі]]», Лісьцьвіном валодала графіня Ракіцкая і было ў ім 28 двароў з 198 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446—447&lt;/ref&gt;.

[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170px|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 207 жыхароў вёскі Лісьцьвін зьяўляліся прыхаджанамі Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 9 мужчын і 10 жанчын зь ліку жыхароў фальварку і вёскі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722&lt;/ref&gt;. 

У парэформавы пэрыяд — у Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні. У пачатку 1870 года тут — 107 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Лісьцьвінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе вёска названа сярод паселішчаў прыходу Бабчынскай Крыжаўзьвіжанскай царквы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15&lt;/ref&gt;.

Згодна з перапісам 1897 году, у Лісьцьвіне налічваўся 61 двор з 400 жыхарамі, існавалі школа граматы, вятрак; у аднаіменным фальварку было 2 двары і 17 жыхароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1909 год у вёсцы 82 двары, у якіх 498 жыхароў; у фальваркавым двары 8 жыхароў. Побач месьцілася [[Мархлеўск|аколіца Лісьцьвін]]&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Лісьцьвін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 гг.]]

1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

У 1930 годзе арганізаваны калгас імя В. М. Молатава, працаваў вятрак. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] загінулі 54 вяскоўцы.

Паводле перапісу 1959 году, у Лісьцьвіне налічвалася 684 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітаньне» з цэнтрам у вёсцы Паселічы.

== Геаграфія ==
Вёска знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру і чыгуначнае станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]] (на лініі [[Васілевічы]] — Хвойнікі ад лініі [[Гомель]] — [[Каленкавічы|Калінкавічы]]), за 109 км ад Гомля. На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой [[Прыпяць|Прыпяцьцю]] (доплыў ракі [[Дняпро|Дняпра]]).

== Насельніцтва ==

* 1850 год — 28 двароў, 198 жыхароў.
* 1897 год — 61 двор, 400 жыхароў; ваколіца — 25 двароў, 150 жыхароў і [[фальварак]] — 2 двары, 17 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — вёска — 82 двары, 498 жыхароў; околица — 42 двора, 210 жителей и фольварак — 8 жителей.
* 1959 год — 684 жителя (паводле перапісу).
* 2004 год — 74 гаспадаркі, 194 жыхары.

== Забудова ==
Плян Лісьцьвіна складаецца з простай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой з захаду далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:1512 год у Беларусі]]</text>
      <sha1>dm961d5rr3wss6s14jv5pukrhpq38ix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676927</id>
      <parentid>2676926</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T07:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2676927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43930" sha1="t7thq6kilcxfj6aajj2u5nt6p82wffe" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Лісьцьвін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва          = Liśćvin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1512 годам 
|Першыя згадкі                    = [[1512]]
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 23
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 03
 |Даўгата сэкундаў                = 07
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Лісьцьві́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 194 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

==Назва ==

Вёска паўстала ў раўніннай мясцовасьці, пра якую князь Аляксандар Вішнявецкі 15 сакавіка 1574 году, дзелячы з братам Міхаілам «''именя наши отчизные брягинские''», пісаў&lt;ref&gt;Беларускі археаграфічны штогоднік (далей: БАШ). Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 187, 192 [// https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Што ся дотычет подданых моих села Листвина, иж они дубровы собе на поля розробили и вычертили первеи сего и тепер ново от острова его милости князя, брата моего, Рудакова, который ся его милости на делу от мене зостал, тогды вже болшь тое дубровы вычертивати роспахивати не мают над тые теперешние и старые поля и чертежи. Але тых всих своих пол, чертежов яко старых, так и новых вечне вживати мають.''{{канец цытаты}}Ад тых дуброваў, разробленых альбо і некранутых, паходзіць назва паселішча. А на поўнач ад Лісьцьвіна — узвышша, парослае хвайнікамі, якія ў сваю чаргу «падказалі» назву для вёскі, ўзьніклай яшчэ далей на поўнач ад іх, на ўскрайку балота — Хвойнікі/Хвайнікі.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Упершыню паселішча згаданае 7 сакавіка 1512 году ў акце абмежаваньня Брагінскай воласьці, складзеным на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, якому воласьць аддавалася «на вечнасьць»&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049-1049адв.&lt;/ref&gt;{{заўвага|Поўны зьмест дакумэнту гл.:&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежаваньня Брагінскай воласьці]; Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 9—11&lt;/ref&gt; }}:{{пачатак цытаты}}''Лета Божага тысяча пяцьсот дванаццатага месяца марца сёмага дня_За Указам Гасударскім Найясьнейшага Караля Яго Міласьці Зыгмонта, а за паданым чалабіцьцем князя Міхайла Васілевіча Збараскага, я, Іван Андрэевіч Кміцічаў, дзяржаўца трактамірскі і дымірскі, дваранін.., аглядаў я рубеж той воласьці, каторая пачынаецца з гары рэчкаю Брагінкаю ўніз да ракі Дняпра, а Дняпром угору да сяла брагінскага Галэк, ад таго сяла ідучы да места Брагіня ад рогу вострава Юркоўскага… у востраў Жэрдзен савенскі ў Хвашчы востраў брагінскі…, у балота брагінскае Ржавец, тым балотам Ржаўцом у сяло Ліштвін брагінскае прама мяжою праваю стараною ў Роў Вялікі, з таго Рову ў балота Чысцец...''{{канец цытаты}}Адміністрацыйна тая воласьць належала да [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Пасьля М. В. Збараскага&lt;ref&gt;Раней, у 1490, 1511, 1512 гадох ён, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім. Усе сыны, старэйшы Хведар, Іван, Аляксандар, малодшы Хведар (Федка) пісаліся ўжо толькі Вішнявецкімі.&lt;/ref&gt; Брагінская фартуна перайшла да яго сына князя Хведара Вішнявецкага, а потым да другога сына князя Аляксандра Вішнявецкага&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. № 1-2. С. 130&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе князі-браты Міхаіл, Максім і Аляксандар Аляксандравічы Вішнявецкія ізноў жа атрымалі каралеўскі прывілей на Брагін. Але князь Максім у 1565 годзе памёр без нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 556&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, а разам і Брагінскі маёнтак з Лісьцьвіном, былі далучаныя да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84-87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Лісцьвін (Litwin) у рэестры 1581 г.]]

Пры разьдзеле «именя Брягин» у 1574 годзе цяпер ужо паміж двума братамі ''«Село Листвин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з лесы, чертежами, полями, сеножатми и ловы зверинными»'' дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;БАШ. С. 187, 188&lt;/ref&gt;. На 1581 год, калі часткай маёнтка валодала ўдава княгіня Аляксандра з роду Капустаў Вішнявецкая, у Лісьцьвіне налічвалася 30 дымоў [[асадныя сяляне|сялян асадных]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 6 [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх — па 4-6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

У датаваным 13 сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня Астраглядавіцкіх добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей {{lang-pl|«jmienia Brahina, [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Mikulic]], Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących»|}}&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Пазьней, да 1622 году, у частцы Брагінскіх добраў ўключна з Лісьцьвіном гаспадарыў князь [[Адам Аляксандравіч Вішнявецкі]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Лісьцьвін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. У Лісьцьвіне тады было 27 дымоў (≈162 жыхары)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 2. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424&lt;/ref&gt;.  

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Пасьля спачыну ў 1672 годзе княгіні Грызэльды Канстанцыі (з Замойскіх) Брагінскія ўладаньні дасталіся яе пляменьніку Станіславу Канецпольскаму. 22 жніўня 1682 году апошні склаў [[тэстамэнт]], паводле якога ўсе добры пераходзілі ўсынаўлёнаму ім пану [[Ян Аляксандр Канецпольскі|Яну Аляксандру Канецпольскаму]]&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 383&lt;/ref&gt;. На 1683 год вядома, што двума дымамі ў вёсцы Лісьцьвін валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Еўлашы Глухавічы Губаровічы Сьцежарнае Лісьцьвін Ільлічы ў пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін у пастой 1686-1687 гг.]]

У 1687 годзе Лісьцьвін названы сярод паселішчаў Брагінскага маёнтку пана ваяводзіча бэлзскага Яна Канецпольскага, якія моцна пацярпелі ад працяглага пастою (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тут у дзесяці дварах разьмясьціліся дваццаць пяць казакоў і двое коней. Тады вяскоўцы справілі 7 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, аддалі 10 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, 5 злотых на порах, здору, агулам на 111 злотых, гарэлкі, рыбы, алею, солі на 43 злотых, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 23 вядры, авёсу 38 вёдраў, 8 кабаноў (wieprzow karmnych), 36 падсьвінкаў, 80 кур; палкоўніку Шчуроўскаму і сотніку Русановічу далі адпаведна 10 і 8 злотых, ды збожжа на 18 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 331; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 154&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе апошняга спадчыннага ўладальніка пана серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і шматгадовага знаходжаньня (яшчэ і пры жыцьці нябожчыка) ў заставе ў паноў Войнаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;, прыкладна ад 1733 году Лісьцьвін стаў уласнасцю князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта ў тым годзе ці не ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Самая раньняя у гэтай частцы Брагінскіх добраў царква зьявілася ў найбуйнейшым сяле Мікулічы, і ад пачатку Лісьцьвін мусіў быць у яе прыходзе. Наколькі ж памяталі самі лісьцьвінцы ў 1802 годзе, яны здаўна належалі да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў [[Губарэвічы|Губарэвічах]]&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10&lt;/ref&gt;, а апошні заснаваны ў 1708 годзе&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 378&lt;/ref&gt;. У 1734 годзе Лісьцьвін трымалі ў заставе паны Войны&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Лісьцьвін быў у ліку паселішчаў, сярод жыхароў якіх і парафіяне Астраглядавіцкага касцёла Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;(верагодна, шляхта і яе служба).

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 45 двароў (×6 — каля 270 жыхароў) вёскі Лісьцьвін Брагінскага маёнтку «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачваліся 7 злотых, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 28 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў дачкі князя Міхала Сэрвацыя пані [[Эльжбэта Замойская|Эльжбэты Міхалавай Замойскай]] панам войскім ашмянскім [[Франц Антоні Ракіцкі|Францам Антоніем Ракіцкім]]. Паводле запісаў у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла 1759 і 1767 гадоў, у Лісьцьвіне пражывалі шляхетныя Марцін Станіслаў і Францішка Стравінскія, верагодна, пасэсары (часовыя ўладальнікі) вёскі. Пані Францішка ў 1768 годзе яшчэ прысутнічала пры хросьце немаўляці ў Хвойніцкай уніяцкай царкве, выкананым астраглядаўскім пробашчам, ксяндзом Мацеем Шэмяткоўскім&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 155, 157, 158 &lt;/ref&gt;{{Заўвага|Гэта сьведчаньне таго, што людзі роду Стравінскіх, да якога належалі [[Хведар Стравінскі|Хведар]], знакаміты артыст [[Марыінскі тэатр|Марыінскага тэатру]] ў Пецярбургу, яго сын Ігар, адзін з буйнейшых кампазытараў XX ст., жылі ў Хвойніцка-Брагінскім рэгіёне і ў XVIII ст.}}.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170px|Wieś Listwin i grunt Listwinski. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Лісьцьвіне адпаведна 9, 5 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагала, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на зьмяншэньне колькасьці габрэяў у вёсцы, а пасьля і на прыняцьце адным зь іх, верагодна галавой сямейства, хрысьціянства.

Вёска Лісьцьвін і яе ўгодзьдзі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[File:Высокае на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што сяло Лісьцьвін было ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;{{заўвага|Гэткая падвойная застава, надта пашыраная была ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.}}. Яшчэ за часоў уніі асноўная частка жыхароў вёскі была далучана да прыходу Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у 1795 годзе павернутай да расейскага праваслаўя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 326&lt;/ref&gt;. Існавала і капліца Астраглядаўскай рыма-каталіцкай парафіі&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи»… С. 74&lt;/ref&gt;. Ёсьць звесткі пра ксяндзоў-капэлянаў лісьцьвінскіх — а. Яна Кладкевіча (1789 г.) і а. Гаспара Урбанскага (1798)&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 167, 195&lt;/ref&gt;. У прыходзе Мікуліцкай царквы Лісьцьвін названы і ў 1801 годзе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 56&lt;/ref&gt;. 26 лютага 1802 году лісьцьвінцы, падданыя графаў Ракіцкіх, прасілі Рэчыцкую духоўную ўправу вярнуць іх да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10, 6адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле сялянскай рэвізіі, складзенай 30 верасьня 1811 году, 23 дварамі ў вёсцы Лісьцьвін, ад графа Рафала Ракіцкага «по купле доставшихся», валодаў пан Тадэвуш{{заўвага|Імя ўяўляецца памылковым, бо анідзе-ніколі больш не сустракаецца. Паўсюдна — Шыман Забела.}} Забела&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 261. А. 517—519&lt;/ref&gt;. Згодна з шляхецкай рэвізіяй ад 13 сьнежня 1811 году, оўруцкі падкаморы Міхал Паўша з жонкай Ёганнай арэндным правам ад пана [[Шыман Забела (сын Антонія)|Шымана Забелы]] трымаў фальварак і вёску Лісьцвін, вёскі [[Веляцін]], [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]]; меў у Лісьцьвіне двор з трыма шляхцічамі на службе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 159, 210&lt;/ref&gt;. У ведамасьці 1818 году засьведчана, што да прыходу царквы ў Мікулічах належала вёска Лісьцьвін з 94 асобамі мужчынскага полу і 107 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 64&lt;/ref&gt;. Яшчэ на 1822 год 89 мужчын і 91 жанчына з жыхароў Лісьцьвіна заставаліся ў прыходзе Мікуліцкай Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. Але ў дакумэнце 1829 году сказана, што сярод прыхаджанаў царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах былі 116 мужчын і 141 жанчына з прыгонных сялян графа Міхала, сына Рафала, Ракіцкага, рэчыцкага маршалка, якія жылі ў 29 дварах вёскі Лісьцьвін&lt;ref&gt; НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40604. А. 33адв.&lt;/ref&gt;.

На 1834 год у 28 дварах вёскі таго ж уладальніка налічвалася 97 душ мужчынскага і 118 душ жаночага полу (тут, аднак, сьпіс двароў і жыхароў няпоўны). У шэрагу выпадкаў лісьцьвінцаў пераводзілі ў сяло Мікулічы, вёскі Веляцін, [[Пудакоў]], Высокае і [[Рыжкаў (Брагінскі раён)|Рыжкаў]] таго ж Брагінскага маёнтку, а двух жыхароў зь Веляціна і аднаго з хутара Карпілаўкі перасялілі ў Лісьцьвін. У час паміж рэвізіямі 1816 і 1834 гадоў шасьцёра сялян былі аддадзеныя ў рэкруты, зь якіх адзін толькі вярнуўся з уцёкаў. Яшчэ трое ўцекачоў вярнуліся — адзін у 62 гады, сьляпы, двое адразу і памерлі; трое сялян зьбеглі, адзін зь іх — яшчэ ў 1812 годзе. Найбольш пашыраныя ў вёсцы прозьвішчы жыхароў, на той час яшчэ не заўсёды ўстойлівыя, — Амельчанкі (у іншых крыніцах тыя самыя людзі зваліся Жэбітамі), Анісавы (Анісенкі), Міхаленкі, Півавары, Цімафеевы (Цімафеенкі; у іншых выпадках яны ж — Калыханы), Казачэнкі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 340. А. 289, 291адв.-299&lt;/ref&gt;. На 1850 год, паводле энцыкляпэдыі «[[Гарады і вёскі Беларусі]]», Лісьцьвіном валодала графіня Ракіцкая і было ў ім 28 двароў з 198 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446—447&lt;/ref&gt;.

[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170px|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 207 жыхароў вёскі Лісьцьвін зьяўляліся прыхаджанамі Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 9 мужчын і 10 жанчын зь ліку жыхароў фальварку і вёскі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722&lt;/ref&gt;. 

У парэформавы пэрыяд — у Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні. У пачатку 1870 года тут — 107 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Лісьцьвінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе вёска названа сярод паселішчаў прыходу Бабчынскай Крыжаўзьвіжанскай царквы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15&lt;/ref&gt;.

Згодна з перапісам 1897 году, у Лісьцьвіне налічваўся 61 двор з 400 жыхарамі, існавалі школа граматы, вятрак; у аднаіменным фальварку было 2 двары і 17 жыхароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1909 год у вёсцы 82 двары, у якіх 498 жыхароў; у фальваркавым двары 8 жыхароў. Побач месьцілася [[Мархлеўск|аколіца Лісьцьвін]]&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Лісьцьвін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 гг.]]

1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

У 1930 годзе арганізаваны калгас імя В. М. Молатава, працаваў вятрак. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] загінулі 54 вяскоўцы.

Паводле перапісу 1959 году, у Лісьцьвіне налічвалася 684 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітаньне» з цэнтрам у вёсцы Паселічы.

== Геаграфія ==
Вёска знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру і чыгуначнае станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]] (на лініі [[Васілевічы]] — Хвойнікі ад лініі [[Гомель]] — [[Каленкавічы|Калінкавічы]]), за 109 км ад Гомля. На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой [[Прыпяць|Прыпяцьцю]] (доплыў ракі [[Дняпро|Дняпра]]).

== Насельніцтва ==

* 1850 год — 28 двароў, 198 жыхароў.
* 1897 год — 61 двор, 400 жыхароў; ваколіца — 25 двароў, 150 жыхароў і [[фальварак]] — 2 двары, 17 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — вёска — 82 двары, 498 жыхароў; околица — 42 двора, 210 жителей и фольварак — 8 жителей.
* 1959 год — 684 жителя (паводле перапісу).
* 2004 год — 74 гаспадаркі, 194 жыхары.

== Забудова ==
Плян Лісьцьвіна складаецца з простай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой з захаду далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:1512 год у Беларусі]]</text>
      <sha1>t7thq6kilcxfj6aajj2u5nt6p82wffe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676929</id>
      <parentid>2676927</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T08:12:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2676929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44390" sha1="1d6ww1wy01n58s9tcnc4otpy43bc748" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Лісьцьвін
|Статус                           = вёска
|Назва ў родным склоне            = Лісьцьвіна
|Трансьлітараваная назва          = Liśćvin
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = перад 1512 годам 
|Першыя згадкі                    = [[1512]]
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                             = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]]
|Сельсавет                        = [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкі]]
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 
|Год падліку колькасьці           = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 
|СААТА                            = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
 |Шырата градусаў                 = 51
 |Шырата хвілінаў                 = 51
 |Шырата сэкундаў                 = 23
 |Даўгата градусаў                = 30
 |Даўгата хвілінаў                = 03
 |Даўгата сэкундаў                = 07
|Пазыцыя подпісу на мапе          = зьлева
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Commons                          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Лісьцьві́н'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], уваходзіць у склад [[Паселіцкі сельсавет|Паселіцкага сельсавету]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2004 год — 194 чалавекі. Знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]], каля аўтамабільнай дарогі Хвойнікі — [[Брагін]].

==Назва ==

Вёска паўстала ў раўніннай мясцовасьці, пра якую князь Аляксандар Вішнявецкі 15 сакавіка 1574 году, дзелячы з братам Міхаілам «''именя наши отчизные брягинские''», пісаў&lt;ref&gt;Беларускі археаграфічны штогоднік (далей: БАШ). Выпуск 1. — Мінск, 2000. С. 187, 192 [// https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Што ся дотычет подданых моих села Листвина, иж они дубровы собе на поля розробили и вычертили первеи сего и тепер ново от острова его милости князя, брата моего, Рудакова, который ся его милости на делу от мене зостал, тогды вже болшь тое дубровы вычертивати роспахивати не мают над тые теперешние и старые поля и чертежи. Але тых всих своих пол, чертежов яко старых, так и новых вечне вживати мають.''{{канец цытаты}}Ад тых дуброваў, разробленых альбо і некранутых, паходзіць назва паселішча. А на поўнач ад Лісьцьвіна — узвышша, парослае хвайнікамі, якія ў сваю чаргу «падказалі» назву для вёскі, ўзьніклай яшчэ далей на поўнач ад іх, на ўскрайку балота — Хвойнікі/Хвайнікі.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Упершыню паселішча згаданае 7 сакавіка 1512 году ў акце абмежаваньня Брагінскай воласьці, складзеным на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] дзеля чалабітнай князя Міхаіла Васільевіча Збараскага, якому воласьць аддавалася «на вечнасьць»&lt;ref&gt;НГАБ у Менску. Ф. 1728. Воп. 1. Спр. 19. А. 1049-1049адв.&lt;/ref&gt;{{заўвага|Поўны зьмест дакумэнту гл.:&lt;ref&gt;[http://hojniki.ucoz.ru/index/braginski_akt_1512_g/0-140# С. Бельскі. Акт абмежаваньня Брагінскай воласьці]; Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 9—11&lt;/ref&gt; }}:{{пачатак цытаты}}''Лета Божага тысяча пяцьсот дванаццатага месяца марца сёмага дня_За Указам Гасударскім Найясьнейшага Караля Яго Міласьці Зыгмонта, а за паданым чалабіцьцем князя Міхайла Васілевіча Збараскага, я, Іван Андрэевіч Кміцічаў, дзяржаўца трактамірскі і дымірскі, дваранін.., аглядаў я рубеж той воласьці, каторая пачынаецца з гары рэчкаю Брагінкаю ўніз да ракі Дняпра, а Дняпром угору да сяла брагінскага Галэк, ад таго сяла ідучы да места Брагіня ад рогу вострава Юркоўскага… у востраў Жэрдзен савенскі ў Хвашчы востраў брагінскі…, у балота брагінскае Ржавец, тым балотам Ржаўцом у сяло Ліштвін брагінскае прама мяжою праваю стараною ў Роў Вялікі, з таго Рову ў балота Чысцец...''{{канец цытаты}}Адміністрацыйна тая воласьць належала да [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].

[[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]]

Пасьля М. В. Збараскага&lt;ref&gt;Раней, у 1490, 1511, 1512 гадох ён, бывала, падпісваўся Вішнявецкім, а ў 1517 годзе, незадоўга да сьмерці, Вішнявецкім і Збараскім. Усе сыны, старэйшы Хведар, Іван, Аляксандар, малодшы Хведар (Федка) пісаліся ўжо толькі Вішнявецкімі.&lt;/ref&gt; Брагінская фартуна перайшла да яго сына князя Хведара Вішнявецкага, а потым да другога сына князя Аляксандра Вішнявецкага&lt;ref&gt;Зимницька С. П. Родові володіння Вишневецьких на території Волині, Брацлавщини і Київщини в рецепції українських і польських істориків / С. П. Зимницька // Гуманітарний журнал. — 2005. № 1-2. С. 130&lt;/ref&gt;. У 1559 годзе князі-браты Міхаіл, Максім і Аляксандар Аляксандравічы Вішнявецкія ізноў жа атрымалі каралеўскі прывілей на Брагін. Але князь Максім у 1565 годзе памёр без нашчадкаў&lt;ref&gt;Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od czternastego wieku. — Warszawa, 1895. S. 556&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва, а разам і Брагінскі маёнтак з Лісьцьвіном, былі далучаныя да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84-87; Падалінскі, У. [Рэцэнзія] / У. Падалінскі // Беларус. гіст. агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337. — Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Добры Вішнявецкіх у 1581 г. (працяг).jpg|значак|170px|Лісцьвін (Litwin) у рэестры 1581 г.]]

Пры разьдзеле «именя Брягин» у 1574 годзе цяпер ужо паміж двума братамі ''«Село Листвин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з лесы, чертежами, полями, сеножатми и ловы зверинными»'' дасталося князю Аляксандру Аляксандравічу Вішнявецкаму&lt;ref&gt;БАШ. С. 187, 188&lt;/ref&gt;. На 1581 год, калі часткай маёнтка валодала ўдава княгіня Аляксандра з роду Капустаў Вішнявецкая, у Лісьцьвіне налічвалася 30 дымоў [[асадныя сяляне|сялян асадных]], зь якіх выбіралася па 15 грошаў, і 6 [[агароднікі|агароднікаў]], зь якіх — па 4-6 грошаў падатку&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 884зв.; Źródła dziejowe. T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 38&lt;/ref&gt;.

У датаваным 13 сакавіка 1581 году дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня Астраглядавіцкіх добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаньнямі княгіні Вішнявецкай і яе дзяцей {{lang-pl|«jmienia Brahina, [[Мікулічы (Гомельская вобласьць)|Mikulic]], Listwina y innych sioł do Brahinia nalezących»|}}&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569—1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 301—302&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.jpg|значак|зьлева|170px|Фрагмэнт запісу Крысьціны Даніловічавай. 1641 г.]]

Пазьней, да 1622 году, у частцы Брагінскіх добраў ўключна з Лісьцьвіном гаспадарыў князь [[Адам Аляксандравіч Вішнявецкі]]. 20 ліпеня 1641 году пані Крысьціна, дачка князя Адама, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмію Вішнявецкаму]] сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, у ліку якіх быў і Лісьцьвін&lt;ref&gt;Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 8-13&lt;/ref&gt;. Брагінскі маёнтак малодшай галіны роду Вішнявецкіх ізноў быў аб’яднаны ў адных руках.

На 28 чэрвеня 1650 году дзяржаўцам Брагіна і той часткі воласьці, якая да 1641 г. належала пані Крысьціне з князёў Вішнявецкіх Даніловічавай, названы пан Даніэль Сіліч. У Лісьцьвіне тады было 27 дымоў (≈162 жыхары)&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 2. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1890. С. 424; Національно-визвольна війна в Україні. 1648-1657. Збірник за документами актових книг / Керівник проекту Музичук О. В.; Упор.: Сухих Л. А., Страшко В. В. Державний комітет архівів України. Центральний державний історичний архів України, м. Київ. – Київ, 2008. С. 534&lt;/ref&gt;.  

Пасьля сьмерці князя ваяводы рускага Ярэмія ў 1651 годзе вёска пэўны час была ўладаньнем сына, будучага караля [[Міхал Вішнявецкі|Міхала Карыбута]], але апошні саступіў яе маці княгіні Грызэльдзе Канстанцыі з роду Замойскіх Вішнявецкай. Пасьля спачыну ў 1672 годзе княгіні Грызэльды Канстанцыі (з Замойскіх) Брагінскія ўладаньні дасталіся яе пляменьніку Станіславу Канецпольскаму. 22 жніўня 1682 году апошні склаў [[тэстамэнт]], паводле якога ўсе добры пераходзілі ўсынаўлёнаму ім пану [[Ян Аляксандр Канецпольскі|Яну Аляксандру Канецпольскаму]]&lt;ref&gt;Pamiętniki o Koniecpolskich. Przyczynek do dziejów polskich XVII wieku. / Wydał Stanisław Przyłęcki. — Lwów, 1842. S. 383&lt;/ref&gt;. На 1683 год вядома, што двума дымамі ў вёсцы Лісьцьвін валодаў пан Сіліч&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 489&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Еўлашы Глухавічы Губаровічы Сьцежарнае Лісьцьвін Ільлічы ў пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін у пастой 1686-1687 гг.]]

У 1687 годзе Лісьцьвін названы сярод паселішчаў Брагінскага маёнтку пана ваяводзіча бэлзскага Яна Канецпольскага, якія моцна пацярпелі ад працяглага пастою (ад лістападу 1686 года да самых {{падказка|świątek zielonych|да Сёмухі}}) казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тут у дзесяці дварах разьмясьціліся дваццаць пяць казакоў і двое коней. Тады вяскоўцы справілі 7 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума {{падказка|гарцамі|гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, аддалі 10 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, 5 злотых на порах, здору, агулам на 111 злотых, гарэлкі, рыбы, алею, солі на 43 злотых, {{падказка|легуміны|салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} 23 вядры, авёсу 38 вёдраў, 8 кабаноў (wieprzow karmnych), 36 падсьвінкаў, 80 кур; палкоўніку Шчуроўскаму і сотніку Русановічу далі адпаведна 10 і 8 злотых, ды збожжа на 18 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 331; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 154&lt;/ref&gt;.

Пасьля сьмерці ў 1719 годзе апошняга спадчыннага ўладальніка пана серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага і шматгадовага знаходжаньня (яшчэ і пры жыцьці нябожчыка) ў заставе ў паноў Войнаў&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;, прыкладна ад 1733 году Лісьцьвін стаў уласнасцю князя [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі|Міхала Сэрвацыя]] са старэйшай галіны роду Вішнявецкіх, які менавіта ў тым годзе ці не ўпершыню падпісаўся «графам на Брагіне»&lt;ref&gt;Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. — Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485&lt;/ref&gt;.

Самая раньняя у гэтай частцы Брагінскіх добраў царква зьявілася ў найбуйнейшым сяле Мікулічы, і ад пачатку Лісьцьвін мусіў быць у яе прыходзе. Наколькі ж памяталі самі лісьцьвінцы ў 1802 годзе, яны здаўна належалі да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў [[Губарэвічы|Губарэвічах]]&lt;ref&gt;НГАБ у Мінску. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10&lt;/ref&gt;, а апошні заснаваны ў 1708 годзе&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648—1798). — Киев, 1871. С. 378&lt;/ref&gt;. У 1734 годзе Лісьцьвін трымалі ў заставе паны Войны&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 287&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Лісьцьвін быў у ліку паселішчаў, сярод жыхароў якіх і парафіяне Астраглядавіцкага касцёла Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 148&lt;/ref&gt;(верагодна, шляхта і яе служба).

[[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:Высокае на мапе другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» другога тому Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі.&lt;ref&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі ў 4-х тамах: Т. 2. — Мінск: Белкартаграфія, 2013. С. 122&lt;/ref&gt;.]]

У 1754 годзе з 45 двароў (×6 — каля 270 жыхароў) вёскі Лісьцьвін Брагінскага маёнтку «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачваліся 7 злотых, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 28 злотых&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 190; гл. таксама: С. 13-15, 20-22&lt;/ref&gt;. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў дачкі князя Міхала Сэрвацыя пані [[Эльжбэта Замойская|Эльжбэты Міхалавай Замойскай]] панам войскім ашмянскім [[Франц Антоні Ракіцкі|Францам Антоніем Ракіцкім]]. Паводле запісаў у мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла 1759 і 1767 гадоў, у Лісьцьвіне пражывалі шляхетныя Марцін Станіслаў і Францішка Стравінскія, верагодна, пасэсары (часовыя ўладальнікі) вёскі. Пані Францішка ў 1768 годзе яшчэ прысутнічала пры хросьце немаўляці ў Хвойніцкай уніяцкай царкве, выкананым астраглядаўскім пробашчам, ксяндзом Мацеем Шэмяткоўскім&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 155, 157, 158 &lt;/ref&gt;{{Заўвага|Гэта сьведчаньне таго, што людзі роду Стравінскіх, да якога належалі [[Хведар Стравінскі|Хведар]], знакаміты артыст [[Марыінскі тэатр|Марыінскага тэатру]] ў Пецярбургу, яго сын Ігар, адзін з буйнейшых кампазытараў XX ст., жылі ў Хвойніцка-Брагінскім рэгіёне і ў XVIII ст.}}.

[[Файл:Вёска Веляцін і хутар Карпілаўка. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.jpg|значак|зьлева|170px|Wieś Listwin i grunt Listwinski. Фрагмэнт эксплікацыі да мапы Брагінскага графства 1783 г.]]

Перапісы габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Лісьцьвіне адпаведна 9, 5 чалавек (głow), прыналежных да Брагінскага кагала, і хрысьціяніна (пагалоўшчыне не падлягаў)&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 302, 391, 711&lt;/ref&gt;. Магмыма, выбух гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] ў 1768 годзе паўплываў на зьмяншэньне колькасьці габрэяў у вёсцы, а пасьля і на прыняцьце адным зь іх, верагодна галавой сямейства, хрысьціянства.

Вёска Лісьцьвін і яе ўгодзьдзі згаданыя ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[File:Высокае на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Насевіч, В., Скрыпчанка, Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001.  С. 181—182&lt;/ref&gt;. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана што сяло Лісьцьвін было ў заставе ад Людвіка Прозара{{Заўвага|Тут, напэўна, дапушчана памылка прачытаньня тэксту рэвізіі, бо ў ёй згаданая Людвіка з князёў Шуйскіх Прозарава, жонка абознага [[Караль Прозар|Караля]].}} ў пана судзьдзі оўруцкага Міхала Паўшы, хоць уласьнікамі яго зьяўляліся графы Ракіцкія&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 72&lt;/ref&gt;{{заўвага|Гэткая падвойная застава, надта пашыраная была ў Рэчы Паспалітай і ў дарэформавай Расейскай імпэрыі.}}. Яшчэ за часоў уніі асноўная частка жыхароў вёскі была далучана да прыходу Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у 1795 годзе павернутай да расейскага праваслаўя&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 326&lt;/ref&gt;. Існавала і капліца Астраглядаўскай рыма-каталіцкай парафіі&lt;ref&gt;Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи»… С. 74&lt;/ref&gt;. Ёсьць звесткі пра ксяндзоў-капэлянаў лісьцьвінскіх — а. Яна Кладкевіча (1789 г.) і а. Гаспара Урбанскага (1798)&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 167, 195&lt;/ref&gt;. У прыходзе Мікуліцкай царквы Лісьцьвін названы і ў 1801 годзе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40420. А. 56&lt;/ref&gt;. 26 лютага 1802 году лісьцьвінцы, падданыя графаў Ракіцкіх, прасілі Рэчыцкую духоўную ўправу вярнуць іх да прыходу царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 1362. А. 10, 6адв.&lt;/ref&gt;. 

Паводле сялянскай рэвізіі, складзенай 30 верасьня 1811 году, 23 дварамі ў вёсцы Лісьцьвін, ад графа Рафала Ракіцкага «по купле доставшихся», валодаў пан Тадэвуш{{заўвага|Імя ўяўляецца памылковым, бо анідзе-ніколі больш не сустракаецца. Паўсюдна — Шыман Забела.}} Забела&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 261. А. 517—519&lt;/ref&gt;. Згодна з шляхецкай рэвізіяй ад 13 сьнежня 1811 году, оўруцкі падкаморы Міхал Паўша з жонкай Ёганнай арэндным правам ад пана [[Шыман Забела (сын Антонія)|Шымана Забелы]] трымаў фальварак і вёску Лісьцвін, вёскі [[Веляцін]], [[Карпілаўка (Хвойніцкі раён)|Карпілаўка]], [[Высокае (Хвойніцкі раён)|Высокае]]; меў у Лісьцьвіне двор з трыма шляхцічамі на службе&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 159, 210&lt;/ref&gt;. У ведамасьці 1818 году засьведчана, што да прыходу царквы ў Мікулічах належала вёска Лісьцьвін з 94 асобамі мужчынскага полу і 107 жаночага полу верных&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40523. А. 64&lt;/ref&gt;. Яшчэ на 1822 год 89 мужчын і 91 жанчына з жыхароў Лісьцьвіна заставаліся ў прыходзе Мікуліцкай Багаяўленскай царквы&lt;ref&gt;НГАБ. ф. 136. Воп. 1. Спр. 40552. А. 66&lt;/ref&gt;. Але ў дакумэнце 1829 году сказана, што сярод прыхаджанаў царквы Раства Багародзіцы ў Губарэвічах былі 116 мужчын і 141 жанчына з прыгонных сялян графа Міхала, сына Рафала, Ракіцкага, рэчыцкага маршалка, якія жылі ў 29 дварах вёскі Лісьцьвін&lt;ref&gt; НГАБ. Ф. 136. Воп. 1. Спр. 40604. А. 33адв.&lt;/ref&gt;.

На 1834 год у 28 дварах вёскі таго ж уладальніка налічвалася 97 душ мужчынскага і 118 душ жаночага полу (тут, аднак, сьпіс двароў і жыхароў няпоўны). У шэрагу выпадкаў лісьцьвінцаў пераводзілі ў сяло Мікулічы, вёскі Веляцін, [[Пудакоў]], Высокае і [[Рыжкаў (Брагінскі раён)|Рыжкаў]] таго ж Брагінскага маёнтку, а двух жыхароў зь Веляціна і аднаго з хутара Карпілаўкі перасялілі ў Лісьцьвін. У час паміж рэвізіямі 1816 і 1834 гадоў шасьцёра сялян былі аддадзеныя ў рэкруты, зь якіх адзін толькі вярнуўся з уцёкаў. Яшчэ трое ўцекачоў вярнуліся — адзін у 62 гады, сьляпы, двое адразу і памерлі; трое сялян зьбеглі, адзін зь іх — яшчэ ў 1812 годзе. Найбольш пашыраныя ў вёсцы прозьвішчы жыхароў, на той час яшчэ не заўсёды ўстойлівыя, — Амельчанкі (у іншых крыніцах тыя самыя людзі зваліся Жэбітамі), Анісавы (Анісенкі), Міхаленкі, Півавары, Цімафеевы (Цімафеенкі; у іншых выпадках яны ж — Калыханы), Казачэнкі&lt;ref&gt;НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 340. А. 289, 291адв.-299&lt;/ref&gt;. На 1850 год, паводле энцыкляпэдыі «[[Гарады і вёскі Беларусі]]», Лісьцьвіном валодала графіня Ракіцкая і было ў ім 28 двароў з 198 жыхарамі&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 446—447&lt;/ref&gt;.

[[File:Фальварак і вёска Лісцвін на карце Ф. Ф. Шуберта.png|значак|зьлева|170px|Фальварак і вёска Лісьцьвін на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]]

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 207 жыхароў вёскі Лісьцьвін зьяўляліся прыхаджанамі Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 9 мужчын і 10 жанчын зь ліку жыхароў фальварку і вёскі былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі&lt;ref&gt;Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722&lt;/ref&gt;. 

У парэформавы пэрыяд — у Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету Менскай губэрні. У пачатку 1870 года тут — 107 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Лісьцьвінскага сельскага таварыства&lt;ref&gt;Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71&lt;/ref&gt;. У 1879 годзе вёска названа сярод паселішчаў прыходу Бабчынскай Крыжаўзьвіжанскай царквы&lt;ref&gt;Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15&lt;/ref&gt;.

Згодна з перапісам 1897 году, у Лісьцьвіне налічваўся 61 двор з 400 жыхарамі, існавалі школа граматы, вятрак; у аднаіменным фальварку было 2 двары і 17 жыхароў&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;. На 1909 год у вёсцы 82 двары, у якіх 498 жыхароў; у фальваркавым двары 8 жыхароў. Побач месьцілася [[Мархлеўск|аколіца Лісьцьвін]]&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 107&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскай мірнай дамовы]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Лісьцьвін у складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. //  Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:Карпілаўка, Веляцін, Лісьцьвін, Мікулічы на мапе 1924-26 гг.jpg|значак|170px|Лісьцьвін на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 гг.]]

1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]].

У 1930 годзе арганізаваны калгас імя В. М. Молатава, працаваў вятрак. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] загінулі 54 вяскоўцы.

Паводле перапісу 1959 году, у Лісьцьвіне налічвалася 684 жыхары. У складзе калгаса «Сьвітаньне» з цэнтрам у вёсцы Паселічы.

== Геаграфія ==
Вёска знаходзіцца за 6 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру і чыгуначнае станцыі [[Хвойнікі|Хвойнікаў]] (на лініі [[Васілевічы]] — Хвойнікі ад лініі [[Гомель]] — [[Каленкавічы|Калінкавічы]]), за 109 км ад Гомля. На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой [[Прыпяць|Прыпяцьцю]] (доплыў ракі [[Дняпро|Дняпра]]).

== Насельніцтва ==

* 1850 год — 28 двароў, 198 жыхароў.
* 1897 год — 61 двор, 400 жыхароў; ваколіца — 25 двароў, 150 жыхароў і [[фальварак]] — 2 двары, 17 жыхароў (паводле перапісу).
* 1908 год — вёска — 82 двары, 498 жыхароў; околица — 42 двора, 210 жителей и фольварак — 8 жителей.
* 1959 год — 684 жителя (паводле перапісу).
* 2004 год — 74 гаспадаркі, 194 жыхары.

== Забудова ==
Плян Лісьцьвіна складаецца з простай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой з захаду далучаецца кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу&lt;ref&gt;{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2к}}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Паселіцкі сельсавет}}
{{Хвойніцкі раён}}

[[Катэгорыя:Паселіцкі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]]
[[Катэгорыя:1512 год у Беларусі]]</text>
      <sha1>1d6ww1wy01n58s9tcnc4otpy43bc748</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны</title>
    <ns>10</ns>
    <id>245851</id>
    <revision>
      <id>2676945</id>
      <parentid>2672899</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T11:25:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>дапаўненьне</comment>
      <origin>2676945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11143" sha1="8q5fojoi4ds3nk09t7ml1ewjd6a8r6p" xml:space="preserve">{{#switch: {{{1}}}
&lt;!-- Рознае --&gt;
| ПапярэдніСэзон = [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]]

&lt;!-- 1 дывізіён --&gt;
| АйнтрахтФрЛіга = [[Бундэсьліга]] | АйнтрахтФрСэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | АйнтрахтФр = 8 месца
| АўгсбургЛіга   = [[Бундэсьліга]] | АўгсбургСэзон   = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Аўгсбург   = 9 месца
| БаварыяМюнЛіга = [[Бундэсьліга]] | БаварыяМюнСэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | БаварыяМюн = 1 месца
| БаерЛевэркЛіга = [[Бундэсьліга]] | БаерЛевэркСэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | БаерЛевэрк = 6 месца
| БарусіяДорЛіга = [[Бундэсьліга]] | БарусіяДорСэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | БарусіяДор = 2 месца
| БарусіяМёнЛіга = [[Бундэсьліга]] | БарусіяМёнСэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | БарусіяМён = 12 месца
| ВольфсбургЛіга = [[Бундэсьліга]] | ВольфсбургСэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Вольфсбург = 16 месца (паніжэньне)
| ВэрдэрБрэмЛіга = [[Бундэсьліга]] | ВэрдэрБрэмСэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ВэрдэрБрэм = 15 месца
| ГайдэнгаймЛіга = [[Бундэсьліга]] | ГайдэнгаймСэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Гайдэнгайм = 17 месца (паніжэньне)
| ГамбургЛіга    = [[Бундэсьліга]] | ГамбургСэзон    = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]]  | Гамбург    = 13 месца
| ГофэнгаймЛіга  = [[Бундэсьліга]] | ГофэнгаймСэзон  = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Гофэнгайм  = 5 месца 
| КёльнЛіга      = [[Бундэсьліга]] | КёльнСэзон      = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Кёльн      = 14 месца
| МайнцЛіга      = [[Бундэсьліга]] | МайнцСэзон      = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Майнц      = 10 месца
| РБЛяйпцыгЛіга  = [[Бундэсьліга]] | РБЛяйпцыгСэзон  = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | РБЛяйпцыг  = 3 месца
| СанктПаўліЛіга = [[Бундэсьліга]] | СанктПаўліСэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | СанктПаўлі = 18 месца (паніжэньне)
| УніёнБэрліЛіга = [[Бундэсьліга]] | УніёнБэрліСэзон = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | УніёнБэрлі = 11 месца
| ФрайбургЛіга   = [[Бундэсьліга]] | ФрайбургСэзон   = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Фрайбург   = 7 месца
| ШтутгартЛіга   = [[Бундэсьліга]] | ШтутгартСэзон   = [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Штутгарт   = 4 месца

&lt;!-- 2 дывізіён --&gt;
| АйнтрахтБрЛіга = [[Бундэсьліга 2]] | АйнтрахтБр = 15 месца
| АрмініяБілЛіга = [[Бундэсьліга 2]] | АрмініяБіл = 13 месца
| БохумЛіга      = [[Бундэсьліга 2]] | БохумСэзон      = [[Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Бохум      = 9 месца
| Гановэр96Ліга  = [[Бундэсьліга 2]] | Гановэр96  = 4 месца
| ГольштайнКЛіга = [[Бундэсьліга 2]] | ГольштайнКСэзон = [[Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ГольштайнК = 12 месца
| ГройтэрФюрЛіга = [[Бундэсьліга 2]] | ГройтэрФюр = 16 месца
| ГэртаБэрліЛіга = [[Бундэсьліга 2]] | ГэртаБэрлі = 7 месца
| Дармштат98Ліга = [[Бундэсьліга 2]] | Дармштат98Сэзон = [[Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Дармштат98 = 5 месца
| ДынамаДрэзЛіга = [[Бундэсьліга 2]] | ДынамаДрэз = 11 месца
| КайзэрсьляЛіга = [[Бундэсьліга 2]] | Кайзэрсьля = 6 месца
| КарльсруэЛіга  = [[Бундэсьліга 2]] | Карльсруэ  = 10 месца
| МагдэбургЛіга  = [[Бундэсьліга 2]] | Магдэбург  = 14 месца
| НюрнбэргЛіга   = [[Бундэсьліга 2]] | Нюрнбэрг   = 8 месца
| Падэрборн0Ліга = [[Бундэсьліга 2]] | Падэрборн0 = 3 месца (падвышэньне)
| ФартунаДусЛіга = [[Бундэсьліга 2]] | ФартунаДус = 17 месца (паніжэньне)
| Шальке04ГеЛіга = [[Бундэсьліга 2]] | Шальке04Ге = 1 месца (падвышэньне)
| ЭльфэрсбэрЛіга = [[Бундэсьліга 2]] | ЭльфэрсбэрСэзон = [[Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Эльфэрсбэр = 2 месца (падвышэньне)

&lt;!-- 3 дывізіён --&gt;
| АснабрукЛіга   = [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцяя ліга]] | Аснабрук   = 1 месца (падвышэньне)
| ВээнВісбадЛіга = [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцяя ліга]] | ВээнВісбад = 9 месца
| ГанзаРостаЛіга = [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцяя ліга]] | ГанзаРоста = 5 месца
| ДуйсбургЛіга   = [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцяя ліга]] | Дуйсбург   = 4 месца
| ІнгальштатЛіга = [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцяя ліга]] | Інгальштат = 12 месца
| Мюнхэн1860Ліга = [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцяя ліга]] | Мюнхэн1860 = 8 месца (паніжэньне)
| Штутгарт2Ліга  = [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцяя ліга]] | Штутгарт2  = 14 месца
| ЭнэргіКотбЛіга = [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцяя ліга]] | ЭнэргіКотб = 2 месца (падвышэньне)
| ЭрцгебіргеЛіга = [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцяя ліга]] | Эрцгебірге = 18 месца (паніжэньне)
| ЯнРэгенсбуЛіга = [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцяя ліга]] | ЯнРэгенсбу = 13 месца

&lt;!-- Іншыя --&gt;
| АаленЛіга      = Обэрліга Бадэн-Вюртэмбэрг | Аален      = 1 месца (падвышэньне)
| БарусіяДо2Ліга = [[Рэгіянальная ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Рэгіянальная ліга]], «Захад»          | БарусіяДо2 = 5 месца
| БарусіяМё2Ліга = [[Рэгіянальная ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Рэгіянальная ліга]], «Захад»          | БарусіяМё2 = 6 месца
| ВюрцбургерЛіга = [[Рэгіянальная ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Рэгіянальная ліга]], «Баварыя»        | Вюрцбургер = 2 месца (падвышэньне)
| ГалешэрЛіга    = [[Рэгіянальная ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Рэгіянальная ліга]], «Паўночны ўсход» | Галешэр    = 4 месца
| ЗандгаўзэнЛіга = [[Рэгіянальная ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Рэгіянальная ліга]], «Паўднёвы захад» | Зандгаўзэн = 8 месца
| МэпэнЛіга      = [[Рэгіянальная ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Рэгіянальная ліга]], «Поўнач»         | Мэпэн      = 1 месца (падвышэньне)
| ФранкфуртЛіга  = [[Рэгіянальная ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Рэгіянальная ліга]], «Паўднёвы захад» | Франкфурт  = 3 месца

| default = 0}}&lt;noinclude&gt;
{{Дакумэнтацыя}}
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Футбольныя папярэднія сэзоны|Нямеччына]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8q5fojoi4ds3nk09t7ml1ewjd6a8r6p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Папярэдні футбольны сэзон Францыі</title>
    <ns>10</ns>
    <id>245858</id>
    <revision>
      <id>2676918</id>
      <parentid>2672918</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T06:53:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>дапаўненьне</comment>
      <origin>2676918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11025" sha1="b20k4b7awvitv0kotrpsatt5rtw4pyd" xml:space="preserve">{{#switch: {{{1}}}
&lt;!-- Рознае --&gt;
| ПапярэдніСэзон = [[Чэмпіянат Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]]

&lt;!-- 1 дывізіён --&gt;
| АлімпікЛіёЛіга = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | АлімпікЛіёСэзон = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | АлімпікЛіё = 4 месца
| АлімпікМарЛіга = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | АлімпікМарСэзон = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | АлімпікМар = 5 месца
| АнжэЛіга       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | АнжэСэзон       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Анжэ       = 13 месца
| АсэрЛіга       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | АсэрСэзон       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Асэр       = 15 месца
| БрэстЛіга      = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | БрэстСэзон      = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Брэст      = 12 месца
| ГаўрЛіга       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | ГаўрСэзон       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Гаўр       = 14 месца
| ЛільЛіга       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | ЛільСэзон       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Ліль       = 3 месца
| ЛянсЛіга       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | ЛянсСэзон       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Лянс       = 2 месца
| Ляр’енЛіга     = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | Ляр’енСэзон     = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Ляр’ен     = 10 месца
| МанакаЛіга     = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | МанакаСэзон     = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Манака     = 7 месца
| МэцЛіга        = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | МэцСэзон        = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Мэц        = 18 месца (паніжэньне)
| НантЛіга       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | НантСэзон       = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Нант       = 17 месца (паніжэньне)
| НіццаЛіга      = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | НіццаСэзон      = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Ніцца      = 16 месца
| ПарыСэнЖэрЛіга = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | ПарыСэнЖэрСэзон = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ПарыСэнЖэр = 1 месца
| ПарыжЛіга      = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | ПарыжСэзон      = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Парыж      = 11 месца
| РэнЛіга        = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | РэнСэзон        = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Рэн        = 6 месца
| СтрасбургЛіга  = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | СтрасбургСэзон  = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Страсбург  = 8 месца
| ТулюзаЛіга     = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | ТулюзаСэзон     = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Тулюза     = 9 месца

&lt;!-- 2 дывізіён --&gt;
| Ам’енЛіга      = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | Ам’ен      = 18 месца (паніжэньне)
| БастыяЛіга     = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | Бастыя     = 17 месца (паніжэньне)
| ГенгамЛіга     = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | Генгам     = 11 месца
| ГрэнобльЛіга   = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | Грэнобль   = 12 месца
| КлермонЛіга    = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | КлермонСэзон    = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Клермон    = 13 месца
| ЛёМанЛіга      = [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] | ЛёМанСэзон      = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ЛёМан      = 2 месца (падвышэньне)
| ЛявальЛіга     = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | Ляваль     = 16 месца
| МанпэльеЛіга   = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | МанпэльеСэзон   = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Манпэлье   = 8 месца
| НансіЛіга      = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | Нансі      = 14 месца
| РэдСтарПарЛіга = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | РэдСтарПар = 4 месца
| РэймсЛіга      = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | РэймсСэзон      = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Рэймс      = 6 месца
| СэнтЭт’енЛіга  = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | СэнтЭт’енСэзон  = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | СэнтЭт’ен  = 3 месца
| ТруаЛіга       = [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 2]] | Труа       = 1 месца (падвышэньне)

&lt;!-- 3 дывізіён --&gt;
| АрлеанЛіга     = [[Нацыянальны чэмпіянат Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат]] | Арлеан     = 6 месца
| АяччаЛіга      = [[Нацыянальны чэмпіянат Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат]] | Аячча      = 18 месца (паніжэньне)
| БурканБрэсЛіга = [[Нацыянальны чэмпіянат Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат]] | БурканБрэс = 15 месца
| ВалянсьенЛіга  = [[Нацыянальны чэмпіянат Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат]] | Валянсьен  = 10 месца
| ДыжонЛіга      = [[Нацыянальны чэмпіянат Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат]] | Дыжон      = 1 месца (падвышэньне)
| КанЛіга        = [[Нацыянальны чэмпіянат Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат]] | Кан        = 8 месца
| СашоМанбэлЛіга = [[Нацыянальны чэмпіянат Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат]] | СашоМанбэл = 2 месца (падвышэньне)

&lt;!-- Іншыя --&gt;
| АрльАвіньёЛіга = - | АрльАвіньё = 
| БардоЛіга      = [[Нацыянальны чэмпіянат 2 Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат 2]] (група А) | Бардо      = 2 месца
| ГазэлекАячЛіга = [[Нацыянальны чэмпіянат 3 Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат 3]] (група E) | ГазэлекАяч = 8 месца
| КрэтэйЛюсыЛіга = [[Нацыянальны чэмпіянат 2 Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат 2]] (група C) | КрэтэйЛюсы = 8 месца
| НімАлімпікЛіга = [[Нацыянальны чэмпіянат 2 Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат 2]] (група C) | НімАлімпік = 2 месца
| СэданЛіга      = Рэгіянальная ліга 1 Гранд-Эст (група А) | Сэдан      = 1 месца
| ТурЛіга        = - | Тур        = 
| ШамуаНьёрЛіга  = - | ШамуаНьёр  = 
| ЭвіянТаноГЛіга = [[Нацыянальны чэмпіянат 3 Францыі па футболе|Нацыянальны чэмпіянат 3]] (група F) | ЭвіянТаноГ = 2 месца

| default = 0}}&lt;noinclude&gt;
{{Дакумэнтацыя}}
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Футбольныя папярэднія сэзоны|Францыя]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b20k4b7awvitv0kotrpsatt5rtw4pyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Папярэдні футбольны сэзон Італіі</title>
    <ns>10</ns>
    <id>246196</id>
    <revision>
      <id>2676846</id>
      <parentid>2672886</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:52:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8090" sha1="bsm62gjgl8lhjghl745p0frm5eejzi7" xml:space="preserve">{{#switch: {{{1}}}
&lt;!-- Рознае --&gt;
| ПапярэдніСэзон = [[Чэмпіянат Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]]

&lt;!-- 1 дывізіён --&gt;
| АталянтаБэЛіга = [[Сэрыя А]] | АталянтаБэСэзон = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | АталянтаБэ = 7 месца
| БалёньняЛіга   = [[Сэрыя А]] | БалёньняСэзон   = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Балёньня   = 8 месца
| ВэнэцыяЛіга    = [[Сэрыя А]] | ВэнэцыяСэзон    = [[Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Вэнэцыя    = [[Сэрыя Б]], 1 месца (падвышэньне)
| ДжэноаГенуЛіга = [[Сэрыя А]] | ДжэноаГенуСэзон = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ДжэноаГену = 16 месца
| ІнтэрнацыяЛіга = [[Сэрыя А]] | ІнтэрнацыяСэзон = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Інтэрнацыя = 1 месца
| КальярыЛіга    = [[Сэрыя А]] | КальярыСэзон    = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Кальяры    = 14 месца
| КомаЛіга       = [[Сэрыя А]] | КомаСэзон       = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Кома       = 4 месца
| ЛеччэЛіга      = [[Сэрыя А]] | ЛеччэСэзон      = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Леччэ      = 17 месца
| ЛяцыёРымЛіга   = [[Сэрыя А]] | ЛяцыёРымСэзон   = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ЛяцыёРым   = 9 месца
| МілянЛіга      = [[Сэрыя А]] | МілянСэзон      = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Мілян      = 5 месца
| МонцаЛіга      = [[Сэрыя А]] | МонцаСэзон      = [[Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Монца      = [[Сэрыя Б]], 3 месца (падвышэньне)
| НапаліНэапЛіга = [[Сэрыя А]] | НапаліНэапСэзон = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | НапаліНэап = 2 месца
| ПармаЛіга      = [[Сэрыя А]] | ПармаСэзон      = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Парма      = 13 месца
| РомаРымЛіга    = [[Сэрыя А]] | РомаРымСэзон    = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | РомаРым    = 3 месца
| СасуолёЛіга    = [[Сэрыя А]] | СасуолёСэзон    = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Сасуолё    = 11 месца
| ТарынаТурыЛіга = [[Сэрыя А]] | ТарынаТурыСэзон = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ТарынаТуры = 12 месца
| УдынэзэЎдыЛіга = [[Сэрыя А]] | УдынэзэЎдыСэзон = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | УдынэзэЎды = 10 месца
| ФіярэнтынаЛіга = [[Сэрыя А]] | ФіярэнтынаСэзон = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Фіярэнтына = 15 месца
| ФразынонэЛіга  = [[Сэрыя А]] | ФразынонэСэзон  = [[Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Фразынонэ  = [[Сэрыя Б]], 2 месца (падвышэньне)
| ЮвэнтусТурЛіга = [[Сэрыя А]] | ЮвэнтусТурСэзон = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ЮвэнтусТур = 6 месца

&lt;!-- 2 дывізіён --&gt;
| АвэлінаЛіга    = [[Сэрыя Б]] | Авэліна    = 8 месца
| БэнэвэнтаЛіга  = [[Сэрыя Б]] | Бэнэвэнта  = [[Сэрыя С]] (поўдзень), 1 месца (падвышэньне)
| ВічэнцаЛіга    = [[Сэрыя Б]] | Вічэнца    = [[Сэрыя С]] (поўнач), 1 месца  (падвышэньне)
| КрэманэзэКЛіга = [[Сэрыя Б]] | КрэманэзэКСэзон = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | КрэманэзэК = [[Сэрыя А]], 18 месца (паніжэньне)
| ПалермаЛіга    = [[Сэрыя Б]] | Палерма    = 4 месца
| ПізаЛіга       = [[Сэрыя Б]] | ПізаСэзон       = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Піза       = [[Сэрыя А]], 20 месца (паніжэньне)
| СампдорыяГЛіга = [[Сэрыя Б]] | СампдорыяГ = 13 месца
| ЧэзэнаЛіга     = [[Сэрыя Б]] | Чэзэна     = 11 месца
| ЭлясВэронаЛіга = [[Сэрыя Б]] | ЭлясВэронаСэзон = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ЭлясВэрона = [[Сэрыя А]], 19 месца (паніжэньне)
| ЭмпаліЛіга     = [[Сэрыя Б]] | ЭмпаліСэзон     = [[Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Эмпалі     = 11 месца

&lt;!-- Іншыя --&gt;
| БрэшыяЛіга     = [[Сэрыя С]] (поўнач) | Брэшыя     = 2 месца
| КарпіЛіга      = [[Сэрыя С]] (цэнтар) | Карпі      = 13 месца
| КатаніяЛіга    = [[Сэрыя С]] (поўдзень) | Катанія    = 2 месца
| К’еваВэронЛіга = [[Сэрыя Д]] (група Б) | К’еваВэрон = 3 месца
| КратонэЛіга    = [[Сэрыя С]] (поўдзень) | Кратонэ    = 6 месца
| ЛіворнаЛіга    = [[Сэрыя С]] (цэнтар) | Ліворна    = 11 месца
| ПэруджаЛіга    = [[Сэрыя С]] (цэнтар) | Пэруджа    = 14 месца
| ПэскараЛіга    = [[Сэрыя С]] | Пэскара    = [[Сэрыя Б]], 20 месца (паніжэньне)
| СалернітанЛіга = [[Сэрыя С]] (поўдзень) | СалернітанСэзон = 2025—2026 | Салернітан = 3 месца
| СПАЛФэрараЛіга = Эчэленца Эмілія-Раманья (група Б) | СПАЛФэрара = 2 месца (падвышэньне)
| СпэцыяЛіга     = [[Сэрыя С]] | Спэцыя     = [[Сэрыя Б]], 19 месца (паніжэньне)
| ЧытадэльляЛіга = [[Сэрыя С]] (поўнач) | Чытадэльля = 6 месца

| default = 0}}&lt;noinclude&gt;
{{Дакумэнтацыя}}
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Футбольныя папярэднія сэзоны|Італія]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bsm62gjgl8lhjghl745p0frm5eejzi7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі</title>
    <ns>10</ns>
    <id>246225</id>
    <revision>
      <id>2676829</id>
      <parentid>2675598</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:17:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8095" sha1="7mfh2g58zy5sx4dmkor1280crcngagn" xml:space="preserve">{{#switch: {{{1}}}
&lt;!-- Рознае --&gt;
| ПапярэдніСэзон = [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]]

&lt;!-- 1 дывізіён --&gt;
| АсасунаПамЛіга = [[Ля Ліга]] | АсасунаПамСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | АсасунаПам = 17 месца
| АтлетыкаМаЛіга = [[Ля Ліга]] | АтлетыкаМаСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | АтлетыкаМа = 4 месца
| АтлетыкБілЛіга = [[Ля Ліга]] | АтлетыкБілСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | АтлетыкБіл = 12 месца
| БарсэлёнаЛіга  = [[Ля Ліга]] | БарсэлёнаСэзон  = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Барсэлёна  = 1 месца
| ВаленсіяЛіга   = [[Ля Ліга]] | ВаленсіяСэзон   = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Валенсія   = 9 месца
| ВільярэалЛіга  = [[Ля Ліга]] | ВільярэалСэзон  = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Вільярэал  = 3 месца
| ДэпартываАЛіга = [[Ля Ліга]] | ДэпартываАСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ДэпартываА = 14 месца
| ДэпартываЛЛіга = [[Ля Ліга]] | ДэпартываЛСэзон = [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ДэпартываЛ = [[Сэгунда]], 2 месца (падвышэньне)
| ЛевантэВалЛіга = [[Ля Ліга]] | ЛевантэВалСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ЛевантэВал = 16 месца
| МалягаЛіга     = [[Ля Ліга]] | МалягаСэзон     = [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Маляга     = [[Сэгунда]], 4 месца (падвышэньне)
| РаёВальекаЛіга = [[Ля Ліга]] | РаёВальекаСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | РаёВальека = 8 месца
| РасінгСантЛіга = [[Ля Ліга]] | РасінгСантСэзон = [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | РасінгСант = [[Сэгунда]], 1 месца (падвышэньне)
| РэалБэтысСЛіга = [[Ля Ліга]] | РэалБэтысССэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | РэалБэтысС = 5 месца
| РэалМадрыдЛіга = [[Ля Ліга]] | РэалМадрыдСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | РэалМадрыд = 2 месца
| РэалСасьедЛіга = [[Ля Ліга]] | РэалСасьедСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | РэалСасьед = 10 месца
| СэвільляЛіга   = [[Ля Ліга]] | СэвільляСэзон   = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Сэвільля   = 13 месца
| СэльтаВігаЛіга = [[Ля Ліга]] | СэльтаВігаСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | СэльтаВіга = 6 месца
| ХэтафэЛіга     = [[Ля Ліга]] | ХэтафэСэзон     = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Хэтафэ     = 7 месца
| ЭльчэЛіга      = [[Ля Ліга]] | ЭльчэСэзон      = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Эльчэ      = 15 месца
| ЭспанёлБарЛіга = [[Ля Ліга]] | ЭспанёлБарСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | ЭспанёлБар = 11 месца

&lt;!-- 2 дывізіён --&gt;
| АльбасэтэЛіга  = [[Сэгунда]] | Альбасэтэ  = 12 месца
| АльмэрыяЛіга   = [[Сэгунда]] | АльмэрыяСэзон   = [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Альмэрыя   = 3 месца
| ГранадаЛіга    = [[Сэгунда]] | ГранадаСэзон    = [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Гранада    = 14 месца
| ЖыронаЛіга     = [[Сэгунда]] | ЖыронаСэзон     = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Жырона     = [[Ля Ліга]], 19 месца (паніжэньне)
| КадысЛіга      = [[Сэгунда]] | КадысСэзон      = [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Кадыс      = 18 месца
| КордаваЛіга    = [[Сэгунда]] | Кордава    = 9 месца
| ЛеганэсЛіга    = [[Сэгунда]] | ЛеганэсСэзон    = [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Леганэс    = 16 месца
| Ляс-ПальмаЛіга = [[Сэгунда]] | Ляс-ПальмаСэзон = [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | Ляс-Пальма = 5 месца
| МальёркаПаЛіга = [[Сэгунда]] | МальёркаПаСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | МальёркаПа = [[Ля Ліга]], 18 месца (паніжэньне)
| РэалАвіедаЛіга = [[Сэгунда]] | РэалАвіедаСэзон = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | РэалАвіеда = [[Ля Ліга]], 20 месца (паніжэньне)
| РэалВальядЛіга = [[Сэгунда]] | РэалВальядСэзон = [[Сэгунда чэмпіянату Гішпаніі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] | РэалВальяд = 17 месца
| СпортынгХіЛіга = [[Сэгунда]] | СпортынгХі = 10 месца
| ТэнэрыфэСаЛіга = [[Сэгунда]] | ТэнэрыфэСа = [[Прымэра фэдэрасьён чэмпіянату Гішпаніі па футболе|Прымэра фэдэрасьён]] (група 1), 1 месца (падвышэньне)
| ЭйбарЛіга      = [[Сэгунда]] | Эйбар      = 8 месца

&lt;!-- Іншыя --&gt;
| МірандэсЛіга   = [[Прымэра фэдэрасьён чэмпіянату Гішпаніі па футболе|Прымэра фэдэрасьён]] | Мірандэс   = [[Сэгунда]], 19 месца (паніжэньне)
| НумансіяСоЛіга = [[Сэгунда фэдэрасьён чэмпіянату Гішпаніі па футболе|Сэгунда фэдэрасьён]], група 1 | НумансіяСо = 3 месца
| ПанфэрадынЛіга = [[Прымэра фэдэрасьён чэмпіянату Гішпаніі па футболе|Прымэра фэдэрасьён]], група 1 | Панфэрадын = 4 месца
| РэалСарагоЛіга = [[Прымэра фэдэрасьён]] | РэалСараго = [[Сэгунда]], 22 месца (паніжэньне)
| РэкрэатываЛіга = [[Сэгунда фэдэрасьён чэмпіянату Гішпаніі па футболе|Сэгунда фэдэрасьён]], група 4 | Рэкрэатыва = 6 месца
| УэскаЛіга      = [[Прымэра фэдэрасьён]] | Уэска      = [[Сэгунда]], 20 месца (паніжэньне)

| default = 0}}&lt;noinclude&gt;
{{Дакумэнтацыя}}
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Футбольныя папярэднія сэзоны|Гішпанія]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7mfh2g58zy5sx4dmkor1280crcngagn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Спэцыя (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247075</id>
    <revision>
      <id>2676854</id>
      <parentid>2635893</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:56:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7356" sha1="lbvyty4si0jmozkzzgtjlsmg37huy5p" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Спэцыя
|Лягатып          = Logo of Spezia Calcio (2025-).svg
|Горад            = [[Спэцыя]], [[Італія]]
|Стадыён          = [[Альбэрта Піка (стадыён)|Альбэрта Піка]]
|Умяшчальнасьць   = 10336
|Прэзыдэнт        = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|СпэцыяЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ПапярэдніСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Спэцыя}}
|Прыналежнасьць   = Італьянскія
|pattern_la1 = _spezia2122h
|pattern_b1 = _spezia2122h
|pattern_ra1 = _spezia2122h
|pattern_sh1 = _spezia2122h
|pattern_so1 = 
|leftarm1 = 
|body1 = 
|rightarm1 = 
|shorts1 = 
|socks1 = 000000
|pattern_la2 = _spezia2122a
|pattern_b2 = _spezia2122a
|pattern_ra2 = _spezia2122a
|pattern_sh2 = _spezia2122a
|pattern_so2 = 
|leftarm2 = 000000
|body2 = 
|rightarm2 = 000000
|shorts2 = 
|socks2 = FFFFFF
|pattern_b3 = _spezia2122t
|pattern_la3 = _spezia2122t
|pattern_ra3 = _spezia2122t
|pattern_sh3 = _spezia2122t
|body3 = DF0000
|leftarm3 = DF0000
|rightarm3 = DF0000
|shorts3 = 
|socks3 = f93815
}}
«'''Спэ́цыя'''» ({{мова-it|Spezia Calcio}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Ля-Спэцыя|Ля-Спэцыі]] правінцыі [[Лігурыя|Лігурыі]]. Заснаваны 10 кастрычніка 1906 году. У [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2020—2021 гадоў|сэзоне 2020—2021 гадоў]] клюб упершыню ў сваёй гісторыі дамогся права на ўдзел у спаборніцтве [[Сэрыя A|Сэрыі А]]. Большую частку сваёй гісторыі «Спэцыя» праводзіла ў трэцім ці чацьвертым дывізіёнах.

== Гісторыя ==
Футбольная дружына была заснаваная ў 1906 годзе. Аднак клюб пачаў выступы ў футбольных лігах толькі ў 1917 годзе, дэбютаваўшы ў рэгіянальнай лізе. У 1926 годзе клюб выступаў ужо ў Другім дывізіёне, а потым нават прасунуўся ў Першы дывізіён, які на той час быў другім паводле сыстэмы дывізіёнам італьянскага футболу. У 1929 годзе «Спэцыя» атрымала перамогу ў Першым дывізіёне, аднак чэмпіянат быў перафарматаваны і ліга стала трэцім паводле сыстэмы дывізіёнам Італіі, таму каманда засталася на другім узроўні, выступаючы ў [[Сэрыя Б|Сэрыі Б]]. У [[чэмпіянат Італіі па футболе 1929—1930 гадоў|сэзоне 1929—1930 гадоў]] клюб дэбютаваў у першым сэзоне новаўтворанай Сэрыі Б і зьмяніў назву на «Спэцыя». На гэтым узроўні дружына заставалася да свайго паніжэньня ў 1935 годзе, але хутка каманда вярнулася ў Сэрыю Б у [[чэмпіянат Італіі па футболе 1936—1937 гадоў|сэзон 1936—1937 гадоў]].

У 1944 годзе з прычыны набліжэньня фронту [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] італьянская фэдэрацыя футболу прыняла рашэньне падзяліць найвышэйшую лігу на рэгіянальныя групы. Каманда «Спэцыі», у тым ліку камплектаваная з пажарнікаў, была ўключана ў групу [[Эмілія-Раманьня|Эміліі-Раманьні]]. «Спэцыя» перамагла ў сваёй групе і трапіла ў паўфінал, дзе сустракалася з «Сузарай», «[[Карпі (футбольны клюб)|Карпі]]» і «[[Модэна (футбольны клюб)|Модэнай]]». Гэты раўнд таксама стаў пераможным для клюбу, які атрымаў перамогі ў пяці з шасьці згуляных матчаў ды атрымаў паразу толькі ад «Карпі». Далей «Спэцыю» чакала «[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]», і першы матч дружыны павінен быў прайсьці ў гасьцёх. Матч, згуляны ў Балёньні, быў прыпынены праз інцыдэнт, выкліканы заўзятарамі гаспадароў пасьля таго, як госьці адкрылі лік. У выніку «Спэцыя» атрымала перамогу зь лікам 2:0. Матч у адказ, які павінен быў адбыцца ў Ля-Спэцыі, спачатку быў перанесены ў Карпі праз бамбаваньне гораду з боку хаўрусьнікаў у гэты пэрыяд, а пасьля быў увогуле адменены праз пратэсты старшыні «Балёньні» Рэната Даль’Ары, таму «Спэцыя» была дапушчаная да фінальнага раўнду без правядзеньня гульні ў адказ.

У фінале, які праходзіў у Міляне, акрамя «Спэцыі» таксама ўдзельнічалі «[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]» і «[[Тарына Турын|Тарына]]». 9 ліпеня 1944 году быў згуляны першы матч паміж «Спэцыяй» і «Вэнэцыяй», які скончыўся зь лікам 1:1. 16 ліпеня «Спэцыя» сустрэлася ў матчы супраць «Тарына», у якой на той час выступаў выбітны нападнік [[Сыльвіё Піёля]]. Матч скончыўся эпічнай перамогай «Спэцыі» зь лікам 2:1. Пасьля трэцяга матчу, у якім «Тарына» выгуляла «Вэнэцыю» зь лікам 5:2, «Спэцыя» была абвешчаная чэмпіёнам. Тым ня менш, сама фэдэрацыя доўгі час не прызнавала розыгрыш 1944 году афіцыйным праз скарочаны фармат і вайну, якая актыўна праходзіла ў той час на тэрыторыі краіны. Толькі ў 2002 годзе афіцыйна скудэта клюбу было афіцыйна пацьверджанае.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.acspezia.com/ Афіцыйны сайт] {{ref-it}}{{ref-en}}</text>
      <sha1>lbvyty4si0jmozkzzgtjlsmg37huy5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Монца (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>263289</id>
    <revision>
      <id>2676849</id>
      <parentid>2628892</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:53:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9739" sha1="m7cdm8a64lpz0axz4vfk0euliyj21fq" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Монца
|Лягатып          = A.C. Monza logo.svg
|Горад            = [[Монца]], [[Італія]]
|Стадыён          = [[Брыянтэо (стадыён)|Брыянтэо]]
|Умяшчальнасьць   = 15039
|Прэзыдэнт        = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|МонцаЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|МонцаСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Монца}}
|Прыналежнасьць   = Італьянскія
}}
«'''Мо́нца'''» ({{мова-it|A.C. Monza}}) — італьянскі футбольны клюб з гораду [[Монца]] правінцыі [[Лямбардыя|Лямбардыі]]. Заснаваны 1 верасьня 1912 году. Клюб двойчы банкрутаваў, але здолеў аднавіцца з тых часоў. Апошнія посьпехі зьвязаныя зь дзейнасьцю палітыка [[Сыльвіё Бэрлюсконі]], які ачоліў клюб у 2018 годзе. У [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2022—2023 гадоў|сэзоне 2022—2023 гадоў]] каманда брала ўдзел у [[Сэрыя А|Сэрыі А]]. Традыцыйнымі супернікамі ёсьць клюбы «[[Кома (футбольны клюб)|Кома]]», «[[Про Сэста Сэста-Сан-Джаваньні|Про Сэста]]» і «[[Піза (футбольны клюб)|Піза]]».

== Гісторыя ==
[[Файл:Monza first lineup, 1912.jpg|значак|зьлева|Футбалісты «Монцы» ў 1912 годзе.]]
Клюб быў зафундаваны 1 верасьня 1912 году&lt;ref&gt;[https://www.bdl.servizirl.it/bdl/bookreader/index.html?path=fe&amp;cdOggetto=14948#page/141/mode/1up «Sport: Foot-Ball»]. Il Cittadino.&lt;/ref&gt; ў [[траторыя|траторыі]] «Капэльлё Вэк’ё»&lt;ref&gt;[https://www.bdl.servizirl.it/bdl/bookreader/index.html?path=fe&amp;cdOggetto=15059#page/76/mode/1up «Trentanni di attività dell'Associazione Calcio Monza»]. Il Popolo di Monza.&lt;/ref&gt; праз аб’яднаньне клюбаў «Про Італія» і «Про Монцы». Першымі колерамі клюбу былі абраныя сіні і белы&lt;ref&gt;Camesasca, Enrico (1962). [https://www.bdl.servizirl.it/bdl/bookreader/index.html?path=fe&amp;cdOggetto=15097#page/348/mode/2up «Sulla „corte“ in camicia azzurra nasceva 50 anni fa il calcio monzese»]. La città di Monza.&lt;/ref&gt;. Дэбютным матчам паўсталай дружыны была сустрэча з адной зь мілянскіх камандаў, але першую перамогу гульцы з Монцы здабылі 20 верасьня 1912 году, калі яны выгулялі клюб «Ювэнтус-Італія» зь лікам 2:1 у [[Трыянтэ]]{{Зноска|Rocca і Vegetti|1977|Rocca і Vegetti|22}}. Свой першы трафэй, Кубак Кольлі, клюб здабыў у пачатку 1913 году пасьля перамогі над клюбам «Саронна» зь лікам 3:2{{Зноска|Rocca і Vegetti|1977|Rocca і Vegetti|23}}. У лістападзе таго ж году адбылоса яшчэ адное аб’яднаньне, гэтым разам з клюбам «Ювэнтус». У наступным клюб пачаў прымаць удзел у лігавых матчах, і незважаючы на пачатак [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], клюб працягнуў свае выступы, прыцягнуўшы да ўдзелу маладых футбалістаў замест тых, хто апынуўся ў войску. Але з 1915 па 1918 году афіцыйныя турніры ў Італіі былі прыпыненыя&lt;ref&gt;Sbetti, Nicola (23.03.2020). [https://web.archive.org/web/20200329144858/https://www.ultimouomo.com/calcio-campionato-sospeso-prima-guerra-mondiale/ «Quando il calcio si fermò per la prima volta»]. l’Ultimo Uomo.&lt;/ref&gt;. Па вайне «Монца» ўзяла ўдзел у другім дывізіёне, а ў сэзоне 1920—1921 гадоў клюб быў запрошаны ў элітны дывізіён, дзе футбалісты згулялі толькі кваліфікацыйныя матчы. У міжваенны час «Монца» зьмяніла колеры на чырвона-белыя, а таксама аднойчы дасягнула чвэрцьфіналу [[Кубак Італіі па футболе|Кубка Італіі]] 1938—1939 гадоў, прагуляўшы «[[Джэноа Генуя|Джэноа]]». Увесь гэты час клюб гуляў у Сэрыі C, то бок трэцім дывізіёне італьянскага футболу.

За часам [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] футбольныя спаборніцтвы на [[Апэнінскі паўвостраў|Апэнінах]] былі прыпыненыя з 1942 па 1945 гады{{Зноска|Rocca і Vegetti|1977|Rocca і Vegetti|13}}. Вынікі па вайне палепшыліся і «Монца» здолела прабіцца да [[Сэрыя Б|Сэрыі Б]] у сэзоне 1950—1951 гадоў. У 1953 годзе яны фінішавалі чацьвертымі, крыху адстаўшы ад месца, якое гарантавала прасоўваньне ў [[Сэрыя A|Сэрыю А]]{{Зноска|Rocca і Vegetti|1977|Rocca і Vegetti|22}}. У ліпені 1955 году «Монца» аб’ядналася з клюбам «Сымэнталь», галоўным спонсарам якой была аднайменная харчовая кампанія. Клюб атрымаў назву «Сымэнталь-Монца», а ачоліў клюб кіраўнік харчовай кампаніі Кляўдыё Сада&lt;ref&gt;[https://www.bdl.servizirl.it/bdl/bookreader/index.html?path=fe&amp;cdOggetto=14990#page/244/mode/1up «È nata l’A.C. Simmenthal-Monza»]. Il Cittadino.&lt;/ref&gt;. Аб’яднаньне палепшыла фінансавае становішча клюбу, але турнірных посьпех клюб амаль не атрымаў, чаргуючы добрыя сэзоны з дрэннымі. У ліпені 1964 году Сымэнталь адмовіўся ад клюбу, які павярнуў сваю назву «Монца». На сутыку 1960-х і 1970-х клюб меў шанец узвысіцца да элітнага дывізіёну, але пасьля гэтага выляцеў у Сэрыю С. У сярэдзіне 1970-х «Монца» вярнулася ў Сэрыю Б і мела потым шанцы на падвышэньне да Сэрыі А.

Наступныя дывізіёну суправаджалі выступы ў Сэрыі Б і Сэрыі С. У складзе клюбу дэбютавалі [[Алясандра Кастакурта]], [[Франчэска Антаньёлі]] і [[П’ерлюіджы Казырагі]], якія ў будучым стануць слыннымі зоркамі італьянскага футболу. У сакавіку 1997 году «Монца» і «[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]» склалі пагадненьне, паводле якога першы з клюбаў стаўся фарм-клюбам другога&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20220115202247/http://archiviostorico.gazzetta.it//1997/marzo/28/Milan_esce_dai_box_ga_0_9703288182.shtml «Il Milan 2 esce dai box»]. La Gazzetta dello Sport.&lt;/ref&gt;. Гэта было першая ўгода такога кшталту ў Італіі&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20220115202246/http://archiviostorico.gazzetta.it//1999/aprile/21/interrompe_rapporto_Milan_Monza_societa_ga_0_9904214095.shtml «S’interrompe il rapporto Milan e Monza. La società brianzola a tre imprenditori»]. La Gazzetta dello Sport.&lt;/ref&gt;. Супраца скончылася ў 1999 годзе, пасьля 19 гадоў прэзыдэнцтва [[Адрыяна Галіяні]], пасьля чаго «Монца» ўвайшла ў час нестабільнасьці. Акрыяньне адбылося ў 2018 годзе, калі клюб набыў палітык [[Сыльвіё Бэрлюсконі]], вядомы праз уладаньне ў мінулым «Мілянам».

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Кніга
|аўтар         = Rocca, Lino; Vegetti, Giorgio
|частка        = 
|загаловак     = Bianco su rosso: la storia del calcio monza
|арыгінал      = 
|спасылка      = 
|выданьне      = 
|месца         = Monza
|выдавецтва    = Officina Grafica Brasca
|год           = 1977
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 
|ref           = Rocca і Vegetti
}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.acspezia.com/ Афіцыйны сайт] {{ref-it}}{{ref-en}}

{{Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе}}

[[Катэгорыя:Монца]]</text>
      <sha1>m7cdm8a64lpz0axz4vfk0euliyj21fq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Смалегаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>265420</id>
    <revision>
      <id>2676911</id>
      <parentid>2666925</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T05:14:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая */</comment>
      <origin>2676911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29331" sha1="j7sig92nskti0lv7mbep9avduoribq9" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                             = Смалегаў
|Статус                            = вёска
|Назва ў родным склоне             = Смалегава
|Лацінка                           = Smalehaŭ
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = перад 1435 годам
|Першыя згадкі                     = 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = Смалігавічы (Смалегавічы)
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                              = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]]
|Сельсавет                         = [[Нараўлянскі сельсавет|Нараўлянскі]]
|Гарадзкі савет                    = 
|Старшыня гарвыканкаму             = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 
|Год падліку колькасьці            = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = 
|Этнічны склад насельніцтва        = 
|Год падліку этнічнага складу      = 
|Нацыянальны склад насельніцтва    = 
|Год падліку нацыянальнага складу  = 
|Колькасьць двароў                 = 
|Год падліку колькасьці двароў     = 
|Крыніца колькасьці двароў         = 
|Паштовы індэкс                    = 
|СААТА                             = 
|Выява                             = 
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 51
 |Шырата хвілінаў                  = 44
 |Шырата сэкундаў                  = 09
 |Даўгата градусаў                 = 29
 |Даўгата хвілінаў                 = 23
 |Даўгата сэкундаў                 = 14
|Пазыцыя подпісу на мапе           = зьверху
|Водступ подпісу на мапе           = 2.3
|Commons                           = 
|Сайт                              = 
}}
'''Смале́гаў'''&lt;ref name=&quot;daviednik&quot;&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} &lt;/ref&gt; — былая [[вёска]] ў [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіла ў склад Завайцянскага сельсавету.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая ===

[[Файл:Урывак з граматы 1452 г.png|значак|зьлева|150px|Урывак з граматы 1452 г.]]

Згодна зь «Вялікім гістарычным атлясам Беларусі», упершыню Смалігавічы згаданыя пад 1435 годам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі (далей: ВГАБ) ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 235, 148 (мапа)&lt;/ref&gt;. 9 студзеня 1452 году вялікі князь Сьвідрыгайла падараваў Ершу Цярэшкавічу на вечныя часы яму і дзецям сяло Смалігавічы ў ваколіцах Мазыра з даньнікамі, усімі ўгодзьдзямі і прыбыткамі, з правам яго прадаць альбо на царкву «''дати по своей души''»&lt;ref&gt;Українські грамоти. Том перший. XIV в. і перша половина  XV в./ Проф. Вол. Розов. – Київ, 1928. № 86&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:POL COA Chorągwie Kmitów II.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Харугва роду Кмітаў]]

Недзе ад 1532 году сяло Смалігавічы [[Багуцічы|Багуціцкай]] нядзелі{{Заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Мазырская воласьць, як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці&lt;ref&gt;Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли / П.Г. Клепатский – Т. 1: Литовский период. – Одесса, 1912. С. 185, 189 – 190&lt;/ref&gt;.}} [[Мазырскі замак|Мазырскага замку]] воласьці было аддадзена [[лен]]ным правам пану Крыштафу Кміцічу. Паводле апісаньня 1552 году, 9 чалавек таго сяла вось ужо 20 гадоў, як перасталі выконваць замкавыя работы, падводы{{заўвага|Падводы або бярэма павазовае — павіннасьць па перавозцы гаспадарчых грузаў да прыстаняў і інш.}} і стацыі{{заўвага|Стацыі — даўняя павіннасьць у выглядзе натуральнага пабору на ўтрыманьне вялікага князя, як бы той наведаў, альбо і не наведаў воласьць.}}, аднак жа, працягвалі даваць. І ў апісаньні [[Чарнобыль|Чарнобыльскага]] замку таго ж 1552 году вядзецца пра патужнікаў зь сяла Смалігавічы [[Оўруч|Оўруцкай]] нядзелі&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588, 645&lt;/ref&gt;, якія мусілі выконваць павіннасьці на карысьць згаданага замку. У апісаньні 1552 году Оўруцкага замку таксама паведамляецца пра сяло Смалыгавічы, як выслугу пана Крыштафа Кміціча, зь якога разам з суразьмернымі (па адной службе{{Заўвага|1 службу складалі 2 двары і болей.|}} у кожным паселішчы) Церашковічамі выплачвалася капа (60) грошаў і тры кадзі мядовай даніны&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 4. Т. І. Акты о происхождении шляхетских родов в Юго-Западной России. — Киев, 1867. С. 35, 49&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Смалігавічы ў 1552 годзе.jpg|значак|зьлева|150px|Смалігавічы ў «Апісаньні Мазырскага замку». 1552 г.]] 
Пасьля пана Крыштафа (†каля 1552?), Смалігавічы перайшлі да брата Сямёна і надалей заўсёды згадваюцца побач з [[Антонаў (Нараўлянскі раён)|Антонавам]], падараваным яму каралём [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонтам Аўгустам]] 5 сакавіка 1553 году&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Sapiehowie: materjały historyczno-genealogiczne i majątkowe (далей: Sapiehowie). T. 1. — Petersburg, 1890. S. 194&lt;/ref&gt;. У лісьце караля Жыгімонта Аўгуста да кіеўскага ваяводы пана [[Рыгор Хадкевіч|Рыгора Хадкевіча]] ад 23 сакавіка 1555 году, якім пану Сямёну Кміцічу шэраг добраў у [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] аддаваўся на вечнасьць, сказана, што ў Смалігавічах было тады дзьве службы{{заўвага|Адзінкі абкладаньня павіннасьцямі. 1 службу складалі 2 двары і болей.}}&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Źródła dziejowe (надалей: ZD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. Wykazy… S. 94 – 96&lt;/ref&gt;. Недзе ў пачатку 1560 гадоў лен перайшоў да сына нябожчыка Сямёна пана Філона, пазьней вядомага як [[Кміта-Чарнабыльскі]].  

[[File:Ліст Ф. Кміты сьвятару Антонаўскай царквы С. Пашкевічу. 1585 г.jpg|значак|зьлева|150px|Ліст Ф. Кміты сьвятару С. Пашкевічу. 1585 г.]][[File:Антонавічы ў канцы XVI ст. на мапе генмапе ВГАБ.jpg|значак|зьлева|150px|Смалігавічы ў канцы XVI ст. на Генэральнай мапе Вялікага гістарычнага атлясу Баларусі.]]

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]], згодна з указам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году, Кіеўскае ваяводзтва стала часткаю [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).&lt;/ref&gt;. Смалігавічы ў складзе [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]], пад уплывам віленскага ваяводы, [[канцлер вялікі літоўскі|канцлера ВКЛ]] і мазырскага старосты [[Мікалай Радзівіл Руды|Мікалая Радзівіла Рудога]] ды падтрымаўшай яго павятовай шляхты, мусілі быць выведзены з Кіеўскага і далучаны да [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]]. Але з адпаведных квітаў вынікае, што паборы 1576 — 1578 гадоў зь яго працягвалі аддаваць да скарбу Кіеўскага ваяводзтва&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;.

24 верасьня 1585 году смаленскі ваявода Філон Кміта выдаў ліст настаяцелю антонаўскай царквы Зьвеставаньня Найсьвяцейшай Багародзіцы Сэбасьцяну Пашкевічу на права штогадовага атрыманьня ад жыхароў [[Антонаў (Нараўлянскі раён)|Антонава]], Смалегавічаў, [[Завайць|Завайці]] і [[Галоўчыцы (Гомельская вобласьць)|Галоўчыцаў]] па паўвядра жыта і па пяць вёдраў мёду прэснага з кожнага дыму. Але ў самыя ўгодзьдзі названых сёлаў сьвятар уступацца ня мусіў. У Смалегавічах на той час было 19 дымоў&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Roskie. Dział III. Sygn. 1050. S. 3&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|Герб Ліс роду Сапегаў]]

Смаленскі ваявода Філон Кміта спачыў 29 лістапада 1587 году. Сын Філона Лазар памёр беспатомным. 6 красавіка 1595 году кароль [[Жыгімонт Ваза]] падараваў лен Антонавічы канцлеру [[Леў Сапега|Льву Сапегу]]&lt;ref&gt;Sumariusz Metryki Koronnej. Seria nowa. T. VIII. Księga wpisów podkanclerzego Jana Tarnowskiego MK 139 z Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie 1595 / opracował Krzysztof Chłapowski. – Warszawa: Bellerive-sur-Allier, 2016. S. 89&lt;/ref&gt;. Апошні ў 1598 годзе саступіў маёнтак разам з фальваркамі Смалегавічы (Смагулевічы) і [[Завайць]] стрыечнаму брату каралеўскаму двараніну Лукашу Сапегу&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;, што кароль і зацьвердзіў. У 1602 — 1605 гадох падаткі зь ягоных добраў выплачваліся да Кіева&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;.

[[Файл:Завайць, Нароўля і Смалігавічы пана Лукаша Сапегі ў 1604 г.jpg|значак|зьлева|150px|Згадка пра вёскі Смалігавічы, Завайць і Нароўля пана Лукаша Сапегі ў 1604 г.]][[Файл:Людзі з Смалігавічаў, Завайці і Галоўчыцаў у інвэнтары 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Падданыя з Антонава (рэшта), Смалігавічаў, Завайці і Галоўчыцаў у інвэнтары 1628 г.]][[Файл:Wieś czwarta lenna Norowla.jpg|значак|150пкс|Вёска Смалігавічы ў экстракце з акту Мазырскага гродзкага суда. 16. XI.1629.]]

У судовым дэкрэце ад 20 ліпеня 1604 году пан Лукаш Сапега абвінаваціў суседа пана Януша [[Збараскія|Збараскага]] ў гвалтоўным насланьні слуг і баяраў з маёнтку свайго Валадаркі на ўгодзьдзі вёскі Смалігавічы і ўгоне коней, валоў ды іншых крыўдаў учыненьне. 21-м траўня 1607 году датаваны судовы дэкрэт, у якім пан Юзаф Будзіла, харунжы мазырскі, абвінаваціў панства Лукаша і Зофію Кміцянку Сапегаў за гвалты падданых іхнага маёнтку Антонаўскага зь вёсак [[Нароўля|Нароўлі]] і Смалегавічаў, учыненыя ў добрах пацярпелага, а менавіта ў вёсцы [[Багуцічы]], што ў Мазырскім павеце. 26 жніўня 1609 году Лукаш і Зофія Сапегі праз суд выдалі Мікалаю Харлінскаму і жонцы яго Гальшцы Андраважаўне квіт што да грашовай кампэнсацыі за рабункі іх падданых антонаўскіх, смалігаўскіх, нараўлянскіх ды за напад на Нароўлю. 19-м жніўня 1613 году датаваная справа, у якой названыя Сапегі судзіліся з панам Сьцяпанам Лозкам за падданых, зьбеглых да ягонага [[Рожаў|Рожава]] з [[Тоўсты Лес (Кіеўская вобласьць)|Тоўстага Лесу]], [[Мухаеды|Мухаедавічаў]] і Смалігавічаў&lt;ref&gt;ZD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 120, 164, 201—202, 459&lt;/ref&gt;.

30 сьнежня 1621 году, калі каронныя і вялікакняскія камісары працягвалі разьмяжоўваць Кіеўскае ваяводзтва Кароны з Мазырскім паветам ВКЛ, высьветлілася — і ў 1616 — 1618 гады падаткі з Антонава, Смалігавічаў, Завойці аддаваліся Кіеўскаму ваяводзтву, а гэта мазырскія ўраднікі паны Будзіла і Лозка кваліфікавалі як рабаўніцтва, бо насуперак Оўруцкай павятовай рэвізіі, у якой Антонаў і Смалігавічы прызнаныя оўруцкімі, у каралеўскім прывілеі зь пячаткай вялікняскай канцылярыі пану Лукашу Сапегу з жонкай названы лен нададзены, каб служба земская, вайсковая адпраўлялася да ВКЛ. Тады паны камісары левабярэжжа Славечны{{заўвага|Тут жа sioło i dwór Antonów, Smolihowicze.}} згодна засьведчылі прыналежным да Мазырскага павету, але супярэчлівыя дакумэнты, што да названых добраў, перадалі для разгляду на будучым сойме&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;.

У інвэнтары 1628 г., складзеным пасьля перадачы годам раней за 3 500 злотых панам Андрэем Станіславам Сапегам, старостам рыскім, Антонаўскага маёнтку ў заставу пану Юзафу Корсаку, старосьце дзісьненскаму, ці не ўпершыню названыя па імёнах і прозьвішчах падданыя вёскі Смалігавічы{{заўвага|Адзін з падданых смалігавіцкіх, Косьцюк (Косьцюх) Хвастовіч, названы і сярод галоўчыцкіх.}}. Зазначана, што пры вёсцы ёсьць рудня і млын «o dwu kolach» на рацэ [[Мытва|Мутве]]; руднік мусіў вырабляць штогоду 80 вазкоў жалеза, а валасьцяне — адвазіць да панскага двара. Потым у дакумэнце ад 16 лістапада 1629 году пад назвай «Inwetarz Antonowski prawa lennego» зазначана, што ў вёсцы налічвалася 16 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]], зь якіх выбіралі мёду прэснага 16 з паловай бельцаў на 7 злотых, ялавіцы 2, баранаў 4, вяпрука аднаго, гусей 4, жыта 12 вёдраў, аўса 16 вёдраў, паншчыну рабілі 2 дні на тыдзень за тое збожжа; за ўсю жыўнасць плацілі грашыма паводле ўсталяванай таксы&lt;ref&gt;АGAD. ARos. Dz. III. Sygn. 1051. S. 21, 33-36, 94, 97-99&lt;/ref&gt;.

[[File:Антонаў, Нароўля і навакольлі ў канцы XVIII ст. ВГАБ. Т. 2.jpg|значак|зьлева|150px|Смалегавічы, Антонаў, Нароўля ў канцы XVIII ст.&lt;ref&gt;ВГАБ. Т. 2. С.121&lt;/ref&gt;]][[File:Пастанова канвакацыйнага сейму 1764 г.jpg|значак|150px|Пастанова Генэральнай Канфэдэрацыі Кароны і ВКЛ на канвакацыі Варшаўскай 1764 г.&lt;ref&gt;Konfederacya Generalna omnium ordinum Regni et Magni Ducatus Lituaniae na Konwokacyi Głowney Warszawskiey uchwalona, dnia siodmego miesiąca maja, roku Pańskiego tysiącznego siedmsetnego szesćdziesiątego czwartego. (Konstytucye Wielkiego Xięstwa Litewskiego…)&lt;/ref&gt;]]

Паводле нараўлянскага краязнаўца Васіля Чайкі, у фондах НГАБ у Менску захоўваецца дакумэнт, пазначаны 10-м лістапада 1682 году. У тэксьце яго вядзецца пра разьмежаваньне ўгодзьдзяў Антонава, Смалегавічаў (Смольговичей), Нароўлі, якія трымаў пан [[Дамінік Міхал Слушка|Дамінік Міхал Служка]], староста рэчыцкі, з добрамі [[Вербавічы|Вербкавічы]] і [[Канатоп (Гомельская вобласьць)|Канатоп]], прыналежнымі Ксавэраўскаму{{заўвага|У газэтным матэрыяле памылкова запісана, нібы Кіеўскаму. Ксавэраў – сяло ў Малынскай тэрытарыяльнай грамадзе Корасьценскага раёну Жытомірскай вобласьці Украіны. У 1768 г. калегіюм пераведзены да Оўруча&lt;ref&gt;Теодорович Н. И. Историко-статистическое описание церквей и приходов Волынской епархии / сост. Н. И. Теодорович. - Почаев, 1888. Т. 1. С. 329 &lt;/ref&gt;.}} езуіцкаму калегіюму&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20221109230833/https://narovlya.by/novosti/obschestvo/338-let-so-dnya-pervogo-upominaniya-o-narovle/ Василий Чайка. 338 лет со дня первого упоминания о Наровле. // Прыпяцкая праўда. 10.11.2020]&lt;/ref&gt;.

Канвакацыйны сойм 1764 году прызнаў ленны маёнтак [[Нароўля]] на правабярэжжы Прыпяці дзедзічным уладаньнем [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Алаізія Аскеркі]], [[маршалак шляхты|маршалка]] Мазырскага павету. Смалігавічы побач з Антонавам, Мухаедамі, Угламі, Галоўчыцамі, Карповічамі не названыя, але, імаверна, яны былі сярод тых, што разумеліся ў фразе «y dalszemi wszystkiemi attynencyami»&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom VII. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1860. S. 87&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Галоўчыцы, Дзямідавічы, Смалегавічы на схематычным пляне 1800 г.jpg|значак|зьлева|150px| Смалегавічы, Галоўчыцы, Дзямідавічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Смалегавічы апынуліся ў межах [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым [[Мазырскі павет (Расейская імпэрыя)|Мазырскім]] павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 [[Губэрня|губэрні]], з 29 жніўня 1797 году далучаны да [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] той самай [[Менская губэрня|Менскай губэрні]].

Паводле перапісу 1897 году, у Смалегаве было 49 двароў, 199 жыхароў, існаваў хлебазапасны магазын. На 1909 год у вёсцы налічвалася 65 двароў з 406 жыхарамі&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 188&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчаная часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Смалегаў у складзе Нараўлянскай воласьці, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Ўкраінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

Вёска была ліквідаваная 21 верасьня 2010 году&lt;ref&gt;[http://www.pravo.by/pdf/2010-283/2010_283_9_35900.pdf Решение Наровлянского районного Совета депутатов от 21 сентября 2010 г. № 24 Об упразднении сельских населенных пунктов Романовка, Смолеговская Рудня, Смолегов Завойтянского сельсовета Наровлянского района]{{Недаступная спасылка|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Нараўлянскі сельсавет}}
{{Нараўлянскі раён}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>j7sig92nskti0lv7mbep9avduoribq9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676912</id>
      <parentid>2676911</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T05:15:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая */</comment>
      <origin>2676912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29335" sha1="kc4te7lpibz8lrdz323mg94wfic2a5e" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                             = Смалегаў
|Статус                            = вёска
|Назва ў родным склоне             = Смалегава
|Лацінка                           = Smalehaŭ
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = перад 1435 годам
|Першыя згадкі                     = 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = Смалігавічы (Смалегавічы)
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                              = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]]
|Сельсавет                         = [[Нараўлянскі сельсавет|Нараўлянскі]]
|Гарадзкі савет                    = 
|Старшыня гарвыканкаму             = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 
|Год падліку колькасьці            = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = 
|Этнічны склад насельніцтва        = 
|Год падліку этнічнага складу      = 
|Нацыянальны склад насельніцтва    = 
|Год падліку нацыянальнага складу  = 
|Колькасьць двароў                 = 
|Год падліку колькасьці двароў     = 
|Крыніца колькасьці двароў         = 
|Паштовы індэкс                    = 
|СААТА                             = 
|Выява                             = 
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 51
 |Шырата хвілінаў                  = 44
 |Шырата сэкундаў                  = 09
 |Даўгата градусаў                 = 29
 |Даўгата хвілінаў                 = 23
 |Даўгата сэкундаў                 = 14
|Пазыцыя подпісу на мапе           = зьверху
|Водступ подпісу на мапе           = 2.3
|Commons                           = 
|Сайт                              = 
}}
'''Смале́гаў'''&lt;ref name=&quot;daviednik&quot;&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} &lt;/ref&gt; — былая [[вёска]] ў [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіла ў склад Завайцянскага сельсавету.

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая ===

[[Файл:Урывак з граматы 1452 г.png|значак|зьлева|150px|Урывак з граматы 1452 г.]]

Згодна зь «Вялікім гістарычным атлясам Беларусі», упершыню Смалігавічы згаданыя пад 1435 годам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Вялікі гістарычны атлас Беларусі (далей: ВГАБ) ў 3-х тамах: Т. 1. — Мінск: Белкартаграфія, 2009. С. 235, 148 (мапа)&lt;/ref&gt;. 9 студзеня 1452 году вялікі князь Сьвідрыгайла падараваў Ершу Цярэшкавічу на вечныя часы яму і дзецям сяло Смалігавічы ў ваколіцах Мазыра з даньнікамі, усімі ўгодзьдзямі і прыбыткамі, з правам яго прадаць альбо на царкву «''дати по своей души''»&lt;ref&gt;Українські грамоти. Том перший. XIV в. і перша половина  XV в./ Проф. Вол. Розов. – Київ, 1928. № 86&lt;/ref&gt;. 

[[Файл:POL COA Chorągwie Kmitów II.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Харугва роду Кмітаў]]

Недзе ад 1532 году сяло Смалігавічы [[Багуцічы|Багуціцкай]] нядзелі{{Заўвага|Нядзелі альбо чэргі (у складзе кожнай некалькі паселішчаў), на якія падзялялася Мазырская воласьць, як даводзілася несьці замкавую службу, выконваць работы на карысьць замку. Па нядзелях разьмяркоўваліся і плацёжныя павіннасьці&lt;ref&gt;Клепатский П. Г. Очерки по истории Киевской земли / П.Г. Клепатский – Т. 1: Литовский период. – Одесса, 1912. С. 185, 189 – 190&lt;/ref&gt;.}} [[Мазырскі замак|Мазырскага замку]] воласьці было аддадзена [[лен]]ным правам пану Крыштафу Кміцічу. Паводле апісаньня 1552 году, 9 чалавек таго сяла вось ужо 20 гадоў, як перасталі выконваць замкавыя работы, падводы{{заўвага|Падводы або бярэма павазовае — павіннасьць па перавозцы гаспадарчых грузаў да прыстаняў і інш.}} і стацыі{{заўвага|Стацыі — даўняя павіннасьць у выглядзе натуральнага пабору на ўтрыманьне вялікага князя, як бы той наведаў, альбо і не наведаў воласьць.}}, аднак жа, працягвалі даваць. І ў апісаньні [[Чарнобыль|Чарнобыльскага]] замку таго ж 1552 году вядзецца пра патужнікаў зь сяла Смалігавічы [[Оўруч|Оўруцкай]] нядзелі&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. І. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 588, 645&lt;/ref&gt;, якія мусілі выконваць павіннасьці на карысьць згаданага замку. У апісаньні 1552 году Оўруцкага замку таксама паведамляецца пра сяло Смалыгавічы, як выслугу пана Крыштафа Кміціча, зь якога разам з суразьмернымі (па адной службе{{Заўвага|1 службу складалі 2 двары і болей.|}} у кожным паселішчы) Церашковічамі выплачвалася капа (60) грошаў і тры кадзі мядовай даніны&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 4. Т. І. Акты о происхождении шляхетских родов в Юго-Западной России. — Киев, 1867. С. 35, 49&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Смалігавічы ў 1552 годзе.jpg|значак|зьлева|150px|Смалігавічы ў «Апісаньні Мазырскага замку». 1552 г.]] 
Пасьля пана Крыштафа (†каля 1552?), Смалігавічы перайшлі да брата Сямёна і надалей заўсёды згадваюцца побач з [[Антонаў (Нараўлянскі раён)|Антонавам]], падараваным яму каралём [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонтам Аўгустам]] 5 сакавіка 1553 году&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Sapiehowie: materjały historyczno-genealogiczne i majątkowe (далей: Sapiehowie). T. 1. — Petersburg, 1890. S. 194&lt;/ref&gt;. У лісьце караля Жыгімонта Аўгуста да кіеўскага ваяводы пана [[Рыгор Хадкевіч|Рыгора Хадкевіча]] ад 23 сакавіка 1555 году, якім пану Сямёну Кміцічу шэраг добраў у [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскім ваяводзтве]] аддаваўся на вечнасьць, сказана, што ў Смалігавічах было тады дзьве службы{{заўвага|Адзінкі абкладаньня павіннасьцямі. 1 службу складалі 2 двары і болей.}}&lt;ref name=&quot;fn3&quot;&gt;Źródła dziejowe (надалей: ZD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. IX. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów–Bracław) / A. Jabłonowski. – Warszawa, 1894. Wykazy… S. 94 – 96&lt;/ref&gt;. Недзе ў пачатку 1560 гадоў лен перайшоў да сына нябожчыка Сямёна пана Філона, пазьней вядомага як [[Кміта-Чарнабыльскі]].  

[[File:Ліст Ф. Кміты сьвятару Антонаўскай царквы С. Пашкевічу. 1585 г.jpg|значак|зьлева|150px|Ліст Ф. Кміты сьвятару С. Пашкевічу. 1585 г.]][[File:Антонавічы ў канцы XVI ст. на мапе генмапе ВГАБ.jpg|значак|зьлева|150px|Смалігавічы ў канцы XVI ст. на Генэральнай мапе Вялікага гістарычнага атлясу Баларусі.]]

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]], згодна з указам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году, Кіеўскае ваяводзтва стала часткаю [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009).&lt;/ref&gt;. Смалігавічы ў складзе [[Мазырскі павет|Мазырскага павету]], пад уплывам віленскага ваяводы, [[канцлер вялікі літоўскі|канцлера ВКЛ]] і мазырскага старосты [[Мікалай Радзівіл Руды|Мікалая Радзівіла Рудога]] ды падтрымаўшай яго павятовай шляхты, мусілі быць выведзены з Кіеўскага і далучаны да [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]]. Але з адпаведных квітаў вынікае, што паборы 1576 — 1578 гадоў зь яго працягвалі аддаваць да скарбу Кіеўскага ваяводзтва&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;.

24 верасьня 1585 году смаленскі ваявода Філон Кміта выдаў ліст настаяцелю антонаўскай царквы Зьвеставаньня Найсьвяцейшай Багародзіцы Сэбасьцяну Пашкевічу на права штогадовага атрыманьня ад жыхароў [[Антонаў (Нараўлянскі раён)|Антонава]], Смалегавічаў, [[Завайць|Завайці]] і [[Галоўчыцы (Гомельская вобласьць)|Галоўчыцаў]] па паўвядра жыта і па пяць вёдраў мёду прэснага з кожнага дыму. Але ў самыя ўгодзьдзі названых сёлаў сьвятар уступацца ня мусіў. У Смалегавічах на той час было 19 дымоў&lt;ref&gt;Аrchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Roskie. Dział III. Sygn. 1050. S. 3&lt;/ref&gt;.

[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|Герб Ліс роду Сапегаў]]

Смаленскі ваявода Філон Кміта спачыў 29 лістапада 1587 году. Сын Філона Лазар памёр беспатомным. 6 красавіка 1595 году кароль [[Жыгімонт Ваза]] падараваў лен Антонавічы канцлеру [[Леў Сапега|Льву Сапегу]]&lt;ref&gt;Sumariusz Metryki Koronnej. Seria nowa. T. VIII. Księga wpisów podkanclerzego Jana Tarnowskiego MK 139 z Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie 1595 / opracował Krzysztof Chłapowski. – Warszawa: Bellerive-sur-Allier, 2016. S. 89&lt;/ref&gt;. Апошні ў 1598 годзе саступіў маёнтак разам з фальваркамі Смалегавічы (Смагулевічы) і [[Завайць]] стрыечнаму брату каралеўскаму двараніну Лукашу Сапегу&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;, што кароль і зацьвердзіў. У 1602 — 1605 гадох падаткі зь ягоных добраў выплачваліся да Кіева&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;.

[[Файл:Завайць, Нароўля і Смалігавічы пана Лукаша Сапегі ў 1604 г.jpg|значак|зьлева|150px|Згадка пра вёскі Смалігавічы, Завайць і Нароўля пана Лукаша Сапегі ў 1604 г.]][[Файл:Людзі з Смалігавічаў, Завайці і Галоўчыцаў у інвэнтары 1628 г.jpg|значак|зьлева|150px|Падданыя з Антонава (рэшта), Смалігавічаў, Завайці і Галоўчыцаў у інвэнтары 1628 г.]][[Файл:Wieś czwarta lenna Norowla.jpg|значак|150пкс|Вёска Смалігавічы ў экстракце з акту Мазырскага гродзкага суда. 16. XI.1629.]]

У судовым дэкрэце ад 20 ліпеня 1604 году пан Лукаш Сапега абвінаваціў суседа пана Януша [[Збараскія|Збараскага]] ў гвалтоўным насланьні слуг і баяраў з маёнтку свайго Валадаркі на ўгодзьдзі вёскі Смалігавічы і ўгоне коней, валоў ды іншых крыўдаў учыненьне. 21-м траўня 1607 году датаваны судовы дэкрэт, у якім пан Юзаф Будзіла, харунжы мазырскі, абвінаваціў панства Лукаша і Зофію Кміцянку Сапегаў за гвалты падданых іхнага маёнтку Антонаўскага зь вёсак [[Нароўля|Нароўлі]] і Смалегавічаў, учыненыя ў добрах пацярпелага, а менавіта ў вёсцы [[Багуцічы]], што ў Мазырскім павеце. 26 жніўня 1609 году Лукаш і Зофія Сапегі праз суд выдалі Мікалаю Харлінскаму і жонцы яго Гальшцы Андраважаўне квіт што да грашовай кампэнсацыі за рабункі іх падданых антонаўскіх, смалігаўскіх, нараўлянскіх ды за напад на Нароўлю. 19-м жніўня 1613 году датаваная справа, у якой названыя Сапегі судзіліся з панам Сьцяпанам Лозкам за падданых, зьбеглых да ягонага [[Рожаў|Рожава]] з [[Тоўсты Лес (Кіеўская вобласьць)|Тоўстага Лесу]], [[Мухаеды|Мухаедавічаў]] і Смалігавічаў&lt;ref&gt;ZD. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 120, 164, 201—202, 459&lt;/ref&gt;.

30 сьнежня 1621 году, калі каронныя і вялікакняскія камісары працягвалі разьмяжоўваць Кіеўскае ваяводзтва Кароны з Мазырскім паветам ВКЛ, высьветлілася — і ў 1616 — 1618 гады падаткі з Антонава, Смалігавічаў, Завойці аддаваліся Кіеўскаму ваяводзтву, а гэта мазырскія ўраднікі паны Будзіла і Лозка кваліфікавалі як рабаўніцтва, бо насуперак Оўруцкай павятовай рэвізіі, у якой Антонаў і Смалігавічы прызнаныя оўруцкімі, у каралеўскім прывілеі зь пячаткай вялікняскай канцылярыі пану Лукашу Сапегу з жонкай названы лен нададзены, каб служба земская, вайсковая адпраўлялася да ВКЛ. Тады паны камісары левабярэжжа Славечны{{заўвага|Тут жа sioło i dwór Antonów, Smolihowicze.}} згодна засьведчылі прыналежным да Мазырскага павету, але супярэчлівыя дакумэнты, што да названых добраў, перадалі для разгляду на будучым сойме&lt;ref name=&quot;fn3&quot;/&gt;.

У інвэнтары 1628 г., складзеным пасьля перадачы годам раней за 3 500 злотых панам Андрэем Станіславам Сапегам, старостам рыскім, Антонаўскага маёнтку ў заставу пану Юзафу Корсаку, старосьце дзісьненскаму, ці не ўпершыню названыя па імёнах і прозьвішчах падданыя вёскі Смалігавічы{{заўвага|Адзін з падданых смалігавіцкіх, Косьцюк (Косьцюх) Хвастовіч, названы і сярод галоўчыцкіх.}}. Зазначана, што пры вёсцы ёсьць рудня і млын «o dwu kolach» на рацэ [[Мытва|Мутве]]; руднік мусіў вырабляць штогоду 80 вазкоў жалеза, а валасьцяне — адвазіць да панскага двара. Потым у дакумэнце ад 16 лістапада 1629 году пад назвай «Inwetarz Antonowski prawa lennego» зазначана, што ў вёсцы налічвалася 16 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]], зь якіх выбіралі мёду прэснага 16 з паловай бельцаў на 7 злотых, ялавіцы 2, баранаў 4, вяпрука аднаго, гусей 4, жыта 12 вёдраў, аўса 16 вёдраў, паншчыну рабілі 2 дні на тыдзень за тое збожжа; за ўсю жыўнасць плацілі грашыма паводле ўсталяванай таксы&lt;ref&gt;АGAD. ARos. Dz. III. Sygn. 1051. S. 21, 33-36, 94, 97-99&lt;/ref&gt;.

[[File:Антонаў, Нароўля і навакольлі ў канцы XVIII ст. ВГАБ. Т. 2.jpg|значак|зьлева|150px|Смалегавічы, Антонаў, Нароўля ў канцы XVIII ст.&lt;ref&gt;ВГАБ. Т. 2. С.121&lt;/ref&gt;]][[File:Пастанова канвакацыйнага сейму 1764 г.jpg|значак|150px|Пастанова Генэральнай Канфэдэрацыі Кароны і ВКЛ на канвакацыі Варшаўскай 1764 г.&lt;ref&gt;Konfederacya Generalna omnium ordinum Regni et Magni Ducatus Lituaniae na Konwokacyi Głowney Warszawskiey uchwalona, dnia siodmego miesiąca maja, roku Pańskiego tysiącznego siedmsetnego szesćdziesiątego czwartego. (Konstytucye Wielkiego Xięstwa Litewskiego…)&lt;/ref&gt;]]

Паводле нараўлянскага краязнаўца Васіля Чайкі, у фондах НГАБ у Менску захоўваецца дакумэнт, пазначаны 10-м лістапада 1682 году. У тэксьце яго вядзецца пра разьмежаваньне ўгодзьдзяў Антонава, Смалегавічаў (Смольговичей), Нароўлі, якія трымаў пан [[Дамінік Міхал Слушка|Дамінік Міхал Служка]], староста рэчыцкі, з добрамі [[Вербавічы|Вербкавічы]] і [[Канатоп (Гомельская вобласьць)|Канатоп]], прыналежнымі Ксавэраўскаму{{заўвага|У газэтным матэрыяле памылкова запісана, нібы Кіеўскаму. [[Ксавэраў]] – сяло ў Малынскай тэрытарыяльнай грамадзе Корасьценскага раёну Жытомірскай вобласьці Украіны. У 1768 г. калегіюм пераведзены да Оўруча&lt;ref&gt;Теодорович Н. И. Историко-статистическое описание церквей и приходов Волынской епархии / сост. Н. И. Теодорович. - Почаев, 1888. Т. 1. С. 329 &lt;/ref&gt;.}} езуіцкаму калегіюму&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20221109230833/https://narovlya.by/novosti/obschestvo/338-let-so-dnya-pervogo-upominaniya-o-narovle/ Василий Чайка. 338 лет со дня первого упоминания о Наровле. // Прыпяцкая праўда. 10.11.2020]&lt;/ref&gt;.

Канвакацыйны сойм 1764 году прызнаў ленны маёнтак [[Нароўля]] на правабярэжжы Прыпяці дзедзічным уладаньнем [[Рафал Алаіз Аскерка|Рафала Алаізія Аскеркі]], [[маршалак шляхты|маршалка]] Мазырскага павету. Смалігавічы побач з Антонавам, Мухаедамі, Угламі, Галоўчыцамі, Карповічамі не названыя, але, імаверна, яны былі сярод тых, што разумеліся ў фразе «y dalszemi wszystkiemi attynencyami»&lt;ref&gt;Volumina Legum. Tom VII. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1860. S. 87&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Галоўчыцы, Дзямідавічы, Смалегавічы на схематычным пляне 1800 г.jpg|значак|зьлева|150px| Смалегавічы, Галоўчыцы, Дзямідавічы на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]]

У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Смалегавічы апынуліся ў межах [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым [[Мазырскі павет (Расейская імпэрыя)|Мазырскім]] павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 [[Губэрня|губэрні]], з 29 жніўня 1797 году далучаны да [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкага павету]] той самай [[Менская губэрня|Менскай губэрні]].

Паводле перапісу 1897 году, у Смалегаве было 49 двароў, 199 жыхароў, існаваў хлебазапасны магазын. На 1909 год у вёсцы налічвалася 65 двароў з 406 жыхарамі&lt;ref&gt;Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 188&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Ўкраінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчаная часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Смалегаў у складзе Нараўлянскай воласьці, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Ўкраінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]&lt;ref&gt;Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85&lt;/ref&gt;.

Вёска была ліквідаваная 21 верасьня 2010 году&lt;ref&gt;[http://www.pravo.by/pdf/2010-283/2010_283_9_35900.pdf Решение Наровлянского районного Совета депутатов от 21 сентября 2010 г. № 24 Об упразднении сельских населенных пунктов Романовка, Смолеговская Рудня, Смолегов Завойтянского сельсовета Наровлянского района]{{Недаступная спасылка|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}}

{{Нараўлянскі сельсавет}}
{{Нараўлянскі раён}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>kc4te7lpibz8lrdz323mg94wfic2a5e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ai Pin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>276257</id>
    <revision>
      <id>2676873</id>
      <parentid>2480118</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T19:25:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Emilia Noah</username>
        <id>92202</id>
      </contributor>
      <origin>2676873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10878" sha1="romfa0x9s1g4nboogx5kxjgrowkrna3" xml:space="preserve">{{Картка|назва = Ai Pin |метка1=аператыўная памяць |інфо1= 32 [[Гігабайт|Гб]]|метка2=працэсар |інфо2= {{Артыкул у іншым разьдзеле|Qualcomm Snapdragon}}|метка3=аперацыйная сістэма |інфо3= {{Артыкул у іншым разьдзеле|Cosmos||en|Cosmos (operating system)}}|метка4=прадстаўлены |інфо4 = 9 лістапада 2023 |метка5 = вытворца |інфо5= {{Артыкул у іншым разьдзеле|Humane Inc.}}}}
«'''Ai Pin'''» — {{Артыкул у іншым разьдзеле|мабільны кампутар||ru|Мобильный компьютер}}, які стварыла кампанія «{{Артыкул у іншым разьдзеле|Humane Inc.}}» і афіцыйна прэзентавала яго 9 лістапада 2023 году.&lt;ref name=&quot;Apple&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wired&quot; /&gt;

== Гісторыя ==
У чэрвені 2023 году кампанія «Humane», якую ў 2017 годзе заснавалі былыя супрацоўнікі «[[Apple]]» Бетані Банджорна і {{Артыкул у іншым разьдзеле|Імран Чаўдры||en|Imran Chaudhri}}, анансавала свой першы прадукт — пэрсанальнага памочніка «Ai Pin». Першыя функцыі прылады, без раскрыцця тэхнічных характарыстык гаджэта, Імран Чаўдры прадэманстраваў падчас [[TED (канферэнцыя)|канферэнцыі TED]] на пачатку 2023 году. Упершыню прылада зьявілася падчас паказу калекцыі брэнда «Coperni» вясна-лета 2024 году на {{Артыкул у іншым разьдзеле|Тыдзень моды ў Парыжы|Парыскім тыдні моды|fr|Semaine de la mode de Paris}}, на лацкане мадэлі {{Артыкул у іншым разьдзеле|Наомі Кэмпбэл||en|Naomi Campbell}}. Афіцыйная прэзентацыя адбылася на адмысловым мерапрыемстве 9 лістапада 2023 году. Прылада каштуе 699 [[Долар ЗША|долараў ЗША]], у дадатак да цаны ёсць штомесячная плата ў памеры 24 долараў ЗША за падпіску, якая дае нумар тэлефона і пакрыццё даных праз сетку мабільнага аператара. Пастаўкі прылады пачнуцца ў пачатку 2024 году, а папярэднія заказы — 16 лістапада 2023 году&lt;ref name=&quot;tech&quot; /&gt;.

== Спецыфікацыі ==
«Ai Pin» з’яўляецца падключанай да сеткі высокатэхналагічнай прыладай, якая прышпільваецца да адзення з дапамогай магніта і выкарыстоўвае шэраг датчыкаў, якія забяспечваюць кантэкстныя вылічэнні і ўзаемадзеянне з наваколлем. Гаджэт складаецца з дзвюх частак: квадратнай прылады і акумулятара. Прылада з’яўляецца аўтаномнай, мае праграмную платформу, якая выкарыстоўвае магутнасці прылады для стварэння персанальных вылічэнняў. Прылада не мае экрана, яе праграмная платформа створана для працы [[Штучны інтэлект|штучнага інтэлекту]]. У прыладзе асобная роля нададзена канфідэнцыяльнасці, якая звязана з такім аспектам, як адсутнасць слова для абуджэння і наяўнасцю фактара «заўсёднага» праслухоўвання: яркі індыкатар канфідэнцыяльнасці пад загараецца кожны раз, калі камера, мікрафон або датчыкі ўводу PIN-кода актыўныя, каб пераканацца, што людзі вакол ведаюць, што прылада можа запісваць гук. Выкарыстоўваючы камбінацыю прапрыетарнага праграмнага забеспячэння і [[ChatGPT|GPT]] ад «{{Артыкул у іншым разьдзеле|OpenAI}}», прылада дазваляе рабіць выключна з дапамогай галасавых каманд [[Тэлефонная сувязь|званкі]], адпраўку [[SMS|тэкставых паведамленняў]], даваць адказы на пытанні карыстальніка, рабіць у рэжыме рэальнага часу пераклад з іншай мовы, выконваць функцыі навігацыі, ажыццяўляць пакупкі, карыстацца [[Пошукавая сістэма|пошукавай сістэмай]] і [[Электронная пошта|электроннай паштовай скрыняй]]. Убудаваная камера можа ідэнтыфікаваць рэчы, прадастаўляць кантэкстную інфармацыю, напрыклад, прыблізную колькасць калорый прадукту харчавання. Пры наяўнасці патрэбы ў візуалізацыі матэрыялаў існуе ўбудаваны праектар, які перадае кантэнт на далонь выцягнутай рукі ўладальніка прылады. Прылада працуе на базе аперацыйнай сістэмы «{{Артыкул у іншым разьдзеле|Cosmos||en|Cosmos (operating system)}}».&lt;ref name=&quot;time&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;verge&quot;/&gt;

== Пазіцыяніраванне і рэакцыі ==
«Humane» пазіцыянуе «Ai Pin» як прыладу, якая здольная замяніць [[смартфон]]ы. Кампанія разглядае гаджэт як першы крок на рынку апаратнага забеспячэння [[Штучны інтэлект|штучнага інтэлекта]]. Тэхнічныя ж эксперты ўспрынялі гаджэт даволі неадназначна.

Дэвід Пірс, галоўны рэдактар і сувядучы «{{Артыкул у іншым разьдзеле|The Vergecast|Vergecast|d|Q95626082}}», адзначыў, што гэта гаджэт, які прызначаны для ўзаемадзеяння з вялікімі моўнымі мадэлямі, а не з праграмамі, і дазваляе размаўляць, а не друкаваць. Але, на яго думку, пакуль не зусім зразумела, навошта яго выкарыстоўваць. «{{Артыкул у іншым разьдзеле|Morning Brew||d|Q111718012}}» назвала новы гаджэт Humane «''дагістарычным тэлефонам''». «{{Артыкул у іншым разьдзеле|Ars Technica||d|Q584152}}» апісала прыладу так: «''Калі б у „Google Glass“ атрымалася дзіця з пэйджарам з 1990-х гадоў''». Рэцэнзент «[[The New York Times]]» назваў «Ai Pin» «''у роўнай ступені чароўным і няёмкім''».&lt;ref name=&quot;fin&quot; /&gt;

== Крыніцы ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;tech&quot;&gt;{{Cite web |last=Heater |first=Brian |date=2023-09-30 |title=Humane’s ‘Ai Pin’ debuts on the Paris runway |url=https://techcrunch.com/2023/09/30/humanes-ai-pin-debuts-on-the-paris-runway/ |accessdate=2023-11-04 |website={{Артыкул у іншым разьдзеле|TechCrunch||en|TechCrunch}} |language=en}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;time&quot;&gt;{{Cite web |date=2023-10-24 |title=Humane Ai Pin: The 200 Best Inventions of 2023 |url=https://time.com/collection/best-inventions-2023/6327143/humane-ai-pin/ |accessdate=2023-11-04 |website=[[Time]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;verge&quot;&gt;{{Cite web |last=Pierce |first=David |date=2023-11-09 |title=Humane officially launches the AI Pin, its OpenAI-powered wearable |url=https://www.theverge.com/2023/11/9/23953901/humane-ai-pin-launch-date-price-openai |accessdate=2023-11-14 |website={{Артыкул у іншым разьдзеле|The Verge}} |language=en}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Apple&quot;&gt;{{Cite web |date=2023-07-03 |title=Humane announces its wearable phone will be named 'Humane AI Pin' |url=https://appleinsider.com/articles/23/07/03/humane-announces-its-wearable-communicator-will-be-named-humane-ai-pin |accessdate=2023-11-04 |website=AppleInsider |language=en}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Wired&quot;&gt;{{Артыкул |last=Dave |first=Paresh |загаловак=Humane’s Ai Pin is a $700 Smartphone Alternative You Wear All Day |url=https://www.wired.com/story/humane-ai-pin-700-dollar-smartphone-alternative-wearable/ |accessdate=2023-11-14 |work={{Артыкул у іншым разьдзеле|Wired||en|Wired (magazine)}}}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;fin&quot;&gt;{{Cite web |last=Аседова |first=Наталия |title=AI Pin замахнулся на iPhone. Новая технология - прорыв или провал?|url=https://www.finam.ru/publications/item/ai-pin-zamakhnulsya-na-iphone-novaya-tekhnologiya-proryv-ili-proval-20231113-1742/|accessdate=2023-11-20 |date=2023-11-13|work={{Артыкул у іншым разьдзеле|Финам||ru}}}}&lt;/ref&gt;}}

==Літаратура==
*[https://www.google.pl/books/edition/Artificially_Intelligent/YOCSEQAAQBAJ?hl=be&amp;gbpv=0 Artificially Intelligent. The Very Human Story of AI. Аўтары: David Eliot · 2025]
*[https://books.google.pl/books?id=573JEQAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA239&amp;dq=Ai+Pin&amp;hl=be&amp;source=newbks_fb&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=Ai%20Pin&amp;f=false Brand Power Built In: How Tech Products Really Win Hearts. Аўтары:  Lifang He · 2026]
*[https://www.google.pl/books/edition/Humane_s_AI_Pin/J0NY0AEACAAJ?hl=be Humane's AI Pin REDEFINING WEARABLE AI FOR EVERYDAY LIFE: A Comprehensive Exploration of Humane's $700 Smartphone Alternative - The Ai Pin Overview, Features, Functionality, and the Future of Tech. Аўтары: Toby T Arnold · 2023].

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Навігацыя}}
* {{Афіцыйны сайт}}

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Парады артыкулу|артаграфія|няма катэгорыяў|няма крыніцаў}}</text>
      <sha1>romfa0x9s1g4nboogx5kxjgrowkrna3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Піза (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297140</id>
    <revision>
      <id>2676851</id>
      <parentid>2672888</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:54:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8987" sha1="8pbmwpkzvp2l4y21245yluuk782scjz" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Піза
|Лягатып          = Pisa SC crest.svg
|ПоўнаяНазва      = Pisa Sporting Club S.r.l.
|Горад            = [[Піза]], [[Італія]]
|Стадыён          = [[Арэна Гарыбальдзі]]
|Умяшчальнасьць   = {{Лік|12500}}&lt;ref&gt;[https://www.https//www.comune.pisa.it/Novita/Comunicati/Arena-Garibaldi-Latrofa-Cronoprogramma-in-quattro-fasi-per-portare-l-Arena-a-quota-12.500-spettatori «Arena Garibaldi – Stadio Romeo Anconetani»]. Comune di Pisa.&lt;/ref&gt;
|Прэзыдэнт        =
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ПізаЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|ПізаСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|Піза}}
|Прыналежнасьць   = Італьянскія
}}
«'''Пі́за'''» ({{мова-it|Pisa SC}}) — італьянскі футбольны клюб зь [[Піза|Пізы]], якая месьціцца ў рэгіёне [[Таскана]]. Свае хатнія матчы каманда ладзіць на стадыён [[Арэна Гарыбальдзі]], якая таксама называецца імём [[Рамэо Анканэтані]].

== Гісторыя ==
Пасьля павышэньня ў [[Сэрыя Б|Сэрыю Б]] у 1965 годзе «Пізе» спатрэбілася тры гады, каб упершыню дабрацца да [[Сэрыя А|Сэрыі А]]. Аднак каманда вылецела з найвышэйшага дывізіёну ў апошні дзень сэзону 1968—1969 гадоў.

[[Файл:Pisa calcio campionato 1963-1964.jpg|значак|зьлева|«Піза» сэзону 1963—1964 гадоў.]]
Правёўшы большую частку 1970-х гадоў у [[Сэрыя С|Сэрыі С]], «Піза» вярнулася ў Сэрыю Б у 1979 годзе. Да таго часу клюб быў пад кіраўніцтвам [[Рамэо Анканэтані]]. У 1982 годзе каманда вярнулася ў Сэрыю А, запачаткаваўшы час з шасьці з наступных дзевяці сэзонаў у элітным дывізіёне. З дацкім паўабаронцам [[Кляўс Бэрггрэн|Кляўсам Бэрггрэнам]] сярод зорак, «Піза» здолела заняць 11-е месца ў Сэрыі А сэзону 1982—1983 гадоў. У наступным сэзоне пізанцы страцілі месца ў найвышэйшым дывізіёне, а 15 тысяч заўзятараў прыехалі ў [[Мілян]] на лёсавызначальную перадапошнюю гульню. Вылет прынёс клюбу значныя фінансавыя цяжкасьці, і да 1994 году яны былі вымушаныя заглыбіцца ў Сэрыі С1. Адміністрацыя клюбу зрабіла рэфармаваньне структуры, але ў 1996 годзе каманда ўжо спаборнічала ў Сэрыі С2. У 1999 годзе «Піза» была ў Сэрыі С1. З тых часоў каманда імкнулася да дасягненьня статусу клюбу Сэрыі Б, чаго яна дасягнула ў 2007 годзе.

У траўні 2002 году ўладальнікам клюбу стаў [[Маўрыцыё Міяна]]&lt;ref&gt;Calabrese, Giuseppe (15.05.2002). [https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2002/05/15/il-pisa-nell-era-gunther-tanti-soldi.html «Il Pisa nell’ era Gunther 'Tanti soldi per salire in A'»]. La Repubblica.&lt;/ref&gt;, які прызначыў ганаровым прэзыдэнтам «Пізы» нямецкую аўчарку Гюнтэра IV. У сэзоне Сэрыі С1 2002—2003 гадоў «Піза» дайшла да фіналу плэй-оф, але прайграла ў дадатковы час «[[Альбіналефэ Дзаніка|Альбіналефэ]]». Прэзыдэнт Гюнтэр наведваў матчы і брахаў у падтрымку каманды. У 2005 годзе Міяна прадаў «Пізу»&lt;ref&gt;Camedda, Paolo (25.08.2021). [https://www.goal.com/it/notizie/gunther-e-il-pisa-quando-un-cane-divento-presidente-onorario/ «Gunther e il Pisa: quando un cane diventò presidente onorario di un club di calcio»]. Goal.&lt;/ref&gt;. У сэзоне 2005—2006 гадоў каманда, якая спачатку лічылася галоўным фаварытам на павышэньне, стала змагалася за вылет і пазьбегла вылету ў двух драматычных рэгіянальных дэрбі супраць «[[Масэзэ (футбольны клюб)|Масэзэ]]». У наступным сэзоне з новым трэнэрам [[П’ера Бральля]] «Піза» вярнулася да барацьбы за месца ў больш вышэйшых лігах. Дружына завяршыла рэгулярны сэзон на трэцім месцы і ў рэшце рэшт прабіліся праз плэй-оф, перамогшы «[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыю]]» ў паўфінале і «[[Монца (футбольны клюб)|Монцу]]» ў фінале.

У сэзоне Сэрыі Б 2007—2008 гадоў, першым за 13 гадоў, [[Джан П’ера Вэнтура]] быў прызначаны на замену Бральлі на пасаду галоўнага трэнэра «нэрадзуры». Не зважаючы на першапачатковыя прагнозы аб месцы ў сярэдняй частцы турнірнай табліцы. Неблагія выступы «Пізы» прывялі каманду да барацьбы за наўпроставае прасоўваньне ў найвышэйшы дывізіён, у тым ліку дзякуючы нападніцкай лініі ў складзе [[Алесіё Чэрчы]], [[Хасэ Ігнасьё Кастыльлё]] і [[Віталь Кутузаў|Віталя Кутузава]], якая аказалася адной з найлепшых у лізе. Клюб скончыў рэгулярны сэзон на шостым месцы, тым самым атрымаўшы месца ў плэй-оф за прасоўваньне, дзе пазьней пацярпеў паразу ад «[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]».

== Склад ==
: ''Актуальны на 21 лютага 2026 году''
{{Склад}}
{{Гулец1|1|Q25425746|Бр|}}
{{Гулец1|2|Q111785464|Аб|}}
{{Гулец1|3|Q133318067|ПА|}}
{{Гулец1|4|Q4776496|Аб|капітан}}
{{Гулец1|5|Q87214772|Аб|}}
{{Гулец1|6|Q29051263|ПА|}}
{{Гулец1|7|Q41770481|Нап|}}
{{Гулец1|8|Q99194103|ПА|}}
{{Гулец1|9|Q122012430|Нап|}}
{{Гулец1|10|Q41464806|ПА|}}
{{Гулец1|11|Q509374|ПА|}}
{{Гулец1|12|Q15831132|Бр|}}
{{Гулец1|14|Q116788482|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэр]]}}
{{Гулец1|15|Q23047466|ПА|}}
{{Гулец1|17|Q116059342|Нап|}}
{{Падзел складу}}
{{Гулец1|19|Q108200581|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]}}
{{Гулец1|20|Q27469951|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]}}
{{Гулец1|21|Q111667078|ПА|}}
{{Гулец1|22|Q15707405|Бр|}}
{{Гулец1|23|Q28849190|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]}}
{{Гулец1|26|Q134697074|Аб|}}
{{Гулец1|32|Q40466455|Нап|}}
{{Гулец1|33|Q20882773|Аб|}}
{{Гулец1|35|Q121016559|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Індэпэнд’ентэ Авэльянэда|Індэпэнд’ентэ]]}}
{{Гулец1|36|Q109754983|ПА|}}
{{Гулец1|39|Q4599|Аб|}}
{{Гулец1|44|Q135466667|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Цюрых (футбольны клюб)|Цюрых]]}}
{{Гулец1|81|Q87133878|Нап|}}
{{Гулец1|99|Q117184158|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]]}}
{{Канец складу}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://pisasportingclub.com/ Афіцыйны сайт]

{{Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе}}

[[Катэгорыя:Піза]]</text>
      <sha1>8pbmwpkzvp2l4y21245yluuk782scjz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Крэманэзэ Крэмона</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297359</id>
    <revision>
      <id>2676852</id>
      <parentid>2672887</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:54:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10875" sha1="gykwuuhaf5lzr4qzjshy9o34aj4aat6" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Крэманэзэ
|Лягатып          = US Cremonese logo.svg
|ПоўнаяНазва      = Unione Sportiva Cremonese S.p.A.
|Горад            = [[Крэмона]], [[Італія]]
|Стадыён          = [[Джаваньні Дзыні (стадыён)|Джаваньні Дзыні]]
|Умяшчальнасьць   = {{Лік|20641}}
|Прэзыдэнт        =
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|КрэманэзэКЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|КрэманэзэКСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Італіі|КрэманэзэК}}
|Прыналежнасьць   = Італьянскія
}}
«'''Крэманэ́зэ'''» ({{мова-it|US Cremonese}}) — італьянскі футбольны клюб з [[Крэмона|Крэмоны]].

== Гісторыя ==
Заснаваны 24 сакавіка 1903 году. У сваём статуце клюб вызначаў сваю мэту як садзейнічаньне фізычнаму выхаваньню, спартоваму майстэрству, дысцыпліне і адзінству на карысьць як асобных людзей, гэтак і нацыяў.

[[Файл:Panorama Stadio Zini Cremona 9 feb 2025 01.jpg|значак|зьлева|Хатні стадыён каманды.]]
У 1913 годзе каманда адзначыла сваё дзесяцігодзьдзе значнымі падзеямі. «Крэманэзэ» афіцыйна далучылася да [[Італьянская фэдэрацыя футболу|Італьянскай фэдэрацыі футболу]]. У горадзе быў зладжаны першы турнір [[Крэмона|Крэмоны]]&lt;ref name=&quot;uscremonese&quot;&gt;[https://uscremonese.it/storia/ «Storia»]. US Cremonese.&lt;/ref&gt;, у якім бралі ўдзел як першая каманда клюбу, гэтак і гульцы рэзэрвовага складу, а таксама каманды з [[Крэма|Крэмы]], [[Лёдзі]], [[Брэшыя|Брэшыі]], [[Паляцолё]] і [[Фанфульля|Фанфульлі]]. Турнір стаў першым буйным футбольным спаборніцтвам клюбу. У наступным годзе «Крэманэзэ» стаў пераможцам чэмпіянату [[Лямбардыя|Лямбардыі]], атрымаўшы выхад у Першы дывізіён у 1914 годзе. Першапачатковы хатні стадыён каманды стаяў на вуліцы Сан-Рока, а першымі колерамі клюбу былі белы і бэзавы. 7 сьнежня Гвіда Коста правёў першы гол у гісторыі клюбу ў афіцыйным матчы, які гуляўся супраць «[[Варэзэ (футбольны клюб)|Варэзэ]]»&lt;ref name=&quot;uscremonese&quot;/&gt;.

У 1914 годзе «Крэманэзэ» падняліся ў першую катэгорыю і трапілі ў групу E. Менавіта падчас таварыскага матчу супраць «[[Вічэнца (футбольны клюб)|Вічэнцы]]» 20 верасьня клуб зрабіў значныя зьмены, абраўшы новыя шэра-чырвоныя колеры, што вызначыла ідэнтычнасьць каманды. У 1919 годзе, па заканчэньні разбуральнай [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], каманда сутыкнуўся з тым, што іх футбольнае поле на вуліцы Сан-Рока больш не было прыдатным. У сувязі з гэтым клюб пераехаў і пачаў будаваць новы стадыён. Кампа-Крэманэзэ адчыніў свае дзьверы 2 лістапада 1919 году гучным матчам супраць «[[Ювэнтус Турын|Ювэнтусу]]». У 1925 годзе стадыён быў перайменаваны ў [[Джаваньні Дзыні (стадыён)|Джаваньні Дзыні]] ў гонар першага брамніка клюбу, які трагічна загінуў за часам вайны. «Крэманэзэ» згуляла адзін з сваіх самых слаўных сэзонаў у 1926 годзе, правёўшы большую частку году на вяршыні лігі. У рэшце рэшт каманда фінішавала на другім радку за «Ювэнтусам».

У 1928 годзе клюб адзначыў сваё 25-годзьдзе банкетам, на якім Эміліё Фая, то бок першы прэзыдэнт «Крэманэзэ», зьвярнуўся да адданых сябраў клюбу. Разважаючы пра шлях клюбу, Фая выказаў глыбокую ўдзячнасьць, адзначыўшы цяжкасьці, якія яны пераадолелі, каб данесьці футбол да масаў. «Крэманэзэ» далучылася да [[Сэрыя А|Сэрыі А]] ў [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1929—1930 гадоў|1929—1930 гадах]]. Аднак за гэтым раньнім посьпехам рушыў доўгі і складаны час заняпаду, бо клюб спачатку змагаўся за тое, каб захаваць сваё месца ў найвышэйшым дывізіёне, і большую частку наступных дзесяцігодзьдзяў правёў у ніжэйшых лігах.

[[Файл:CremoneseWestHamAIC.jpg|значак|Матч «Крэманэзэ» супраць «[[Ўэст Гэм Юнайтэд]]» у 1992 годзе.]]
Па Другой сусьветнай вайне «Крэманэзэ» сутыкнуўся зь велізарнымі цяжкасьцямі. Да 1951 году каманда нават была на мяжы катастрофы. Фінансавыя праблемы ледзь не прывялі да выключэньня каманды з нацыянальнага чэмпіянату, але сытуацыя выправілася. Да 1967 году «Крэманэзэ» вярнулася ў [[Сэрыя С|Сэрыю С]], што пачало новую эру. У гэты час у клюбе выкрыўся талент [[Антоніё Кабрыні]], які пазьней бараніў колеры [[Зборная Італіі па футболе|зборнай Італіі]]. Але на той час Кабрыні ўважаўся маладым і пэспэктыўным абаронцам. Гучным стала падпісаньне кантракту з [[Арыстыдэ Гуарнэры]], які быў чэмпіёнам сьвету і некалі футбалістам «[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэру]]». Гулец у веку 32 гадоў упершыню апрануў кашулю «грыджароса», даўшы камандзе вялікі досьвед. Праз 26 гадоў «Крэманэзэ» вярнуўся ў [[Сэрыя Б|Сэрыю Б]] у 1977 годзе, што стала манумэнтальным дасягненьнем для клюбу. Пад кіраўніцтвам трэнэра [[Стэфана Анджэлеры]] каманда скончыла сэзон з 55 пунктамі. Тым ня менш, ужо паводле вынікаў наступнага сэзону каманда вярнулася ў трэці дывізіён. 1980-я гады сталіся для крэмонцаў сапраўднымі амэрыканскімі горкамі, з эмацыйнымі ўздымамі і напружанымі момантамі. 10 траўня 1981 году [[Джанлюка Віяльлі]] дэбютаваў за першую каманду, што паклала пачатак ягонай бліскучай кар’еры, а сам клюб зноў здабыў сабе месца ў другім дывізіёне. Упершыню за 54 гады «Крэманэзэ» забясьпечыў сабе гістарычнае павышэньне ў Сэрыю А ў 1984 годзе.

== Склад ==
: ''Актуальны на 21 лютага 2026 году''
{{Склад}}
{{Гулец1|1|Q17410409|Бр|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Кома (футбольны клюб)|Кома]]}}
{{Гулец1|2|Q16852194|ПА|}}
{{Гулец1|3|Q22991777|Аб|}}
{{Гулец1|4|Q74667734|Аб|}}
{{Гулец1|5|Q19851177|Аб|}}
{{Гулец1|6|Q42433448|Аб|}}
{{Гулец1|7|Q60734883|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]]}}
{{Гулец1|9|Q3857716|Нап|}}
{{Гулец1|10|Q6147586|Нап|}}
{{Гулец1|14|Q55820199|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Алімпік Марсэль|Марсэль]]}}
{{Гулец1|15|Q6789649|Аб|капітан}}
{{Гулец1|16|Q6757717|Бр|}}
{{Гулец1|18|Q109750111|ПА|}}
{{Гулец1|22|Q105268643|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Ляцыё Рым|Ляцыё]]}}
{{Падзел складу}}
{{Гулец1|23|Q5605391|Аб|}}
{{Гулец1|24|Q110137666|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]}}
{{Гулец1|27|Q14325154|ПА|}}
{{Гулец1|29|Q57017503|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]}}
{{Гулец1|30|Q119154039|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]}}
{{Гулец1|32|Q55281064|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]]}}
{{Гулец1|33|Q18637410|ПА|}}
{{Гулец1|38|Q103232786|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]}}
{{Гулец1|55|Q135424787|Аб|}}
{{Гулец1|69|Q121809130|Бр|}}
{{Гулец1|77|Q28973641|Нап|}}
{{Гулец1|90|Q16382834|Нап|}}
{{Гулец1|99|Q10856523|Нап|}}
{{Канец складу}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.uscremonese.it/ Афіцыйны сайт]

{{Сэрыя Б чэмпіянату Італіі па футболе}}

[[Катэгорыя:Крэмона]]</text>
      <sha1>gykwuuhaf5lzr4qzjshy9o34aj4aat6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Сэзоны Сэрыі А чэмпіянату Італіі па футболе</title>
    <ns>10</ns>
    <id>298515</id>
    <revision>
      <id>2676845</id>
      <parentid>2675627</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T12:49:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>[[Вікіпэдыя:Катэгорыя|катэгорыя]]</comment>
      <origin>2676845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15075" sha1="65qo74az0m2w2f46zde6fc52mxi1342" xml:space="preserve">{{Навігацыйная табліца2
|назва_шаблёну     = Сэзоны Сэрыі А чэмпіянату Італіі па футболе
|назва             = Сэзоны італьянскай [[Сэрыя А|Сэрыі А]]
|кляса_карткі      = hlist

|група_інфармацыі1  = Чэмпіянат Італіі
|сьпіс1          =
* [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1898 году|1898]]
* [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1899 году|1899]]
* [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1900 году|1900]]
* [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1901 году|1901]]
* [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1902 году|1902]]
* [[Чэмпіянат Італіі па футболе 1903 году|1903]]

|група_інфармацыі2  = Першая катэгорыя
|сьпіс2          =
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1904 году|1904]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1905 году|1905]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1906 году|1906]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1907 году|1907]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1908 году|1908]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1909 году|1909]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1909—1910 гадоў|1909—1910]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1910—1911 гадоў|1910—1911]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1911—1912 гадоў|1911—1912]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1912—1913 гадоў|1912—1913]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1913—1914 гадоў|1913—1914]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1914—1915 гадоў|1914—1915]]
* &lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;1915—1919&lt;/span&gt;
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1919—1920 гадоў|1919—1920]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1920—1921 гадоў|1920—1921]]
* [[Першая катэгорыя чэмпіянату Італіі па футболе 1921—1922 гадоў|1921—1922 FIGC]]

|група_інфармацыі3  = Першы дывізіён
|сьпіс3          =
* [[Першы дывізіён чэмпіянату Італіі па футболе 1921—1922 гадоў|1921—1922 CCI]]
* [[Першы дывізіён чэмпіянату Італіі па футболе 1922—1923 гадоў|1922—1923]]
* [[Першы дывізіён чэмпіянату Італіі па футболе 1923—1924 гадоў|1923—1924]]
* [[Першы дывізіён чэмпіянату Італіі па футболе 1924—1925 гадоў|1924—1925]]
* [[Першы дывізіён чэмпіянату Італіі па футболе 1925—1926 гадоў|1925—1926]]

|група_інфармацыі4  = Нацыянальны дывізіён
|сьпіс4          =
* [[Нацыянальны дывізіён чэмпіянату Італіі па футболе 1926—1927 гадоў|1926—1927]]
* [[Нацыянальны дывізіён чэмпіянату Італіі па футболе 1927—1928 гадоў|1927—1928]]
* [[Нацыянальны дывізіён чэмпіянату Італіі па футболе 1928—1929 гадоў|1928—1929]]

|група_інфармацыі5  = Сэрыя А
|сьпіс5          =
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1929—1930 гадоў|1929—1930]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1930—1931 гадоў|1930—1931]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1931—1932 гадоў|1931—1932]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1932—1933 гадоў|1932—1933]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1933—1934 гадоў|1933—1934]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1934—1935 гадоў|1934—1935]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1935—1936 гадоў|1935—1936]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1936—1937 гадоў|1936—1937]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1937—1938 гадоў|1937—1938]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1938—1939 гадоў|1938—1939]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1939—1940 гадоў|1939—1940]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1940—1941 гадоў|1940—1941]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1941—1942 гадоў|1941—1942]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1942—1943 гадоў|1942—1943]]
* &lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;1943—1945&lt;/span&gt;

|група_інфармацыі6  = Нацыянальны дывізіён
|сьпіс6          =
* [[Нацыянальны дывізіён чэмпіянату Італіі па футболе 1945—1946 гадоў|1945—1946]]

|група_інфармацыі7  = Сэрыя А
|сьпіс7          =
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1946—1947 гадоў|1946—1947]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1947—1948 гадоў|1947—1948]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1948—1949 гадоў|1948—1949]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1949—1950 гадоў|1949—1950]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1950—1951 гадоў|1950—1951]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1951—1952 гадоў|1951—1952]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1952—1953 гадоў|1952—1953]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1953—1954 гадоў|1953—1954]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1954—1955 гадоў|1954—1955]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1955—1956 гадоў|1955—1956]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1956—1957 гадоў|1956—1957]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1957—1958 гадоў|1957—1958]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1958—1959 гадоў|1958—1959]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1959—1960 гадоў|1959—1960]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1960—1961 гадоў|1960—1961]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1961—1962 гадоў|1961—1962]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1962—1963 гадоў|1962—1963]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1963—1964 гадоў|1963—1964]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1964—1965 гадоў|1964—1965]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1965—1966 гадоў|1965—1966]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1966—1967 гадоў|1966—1967]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1967—1968 гадоў|1967—1968]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1968—1969 гадоў|1968—1969]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1969—1970 гадоў|1969—1970]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1970—1971 гадоў|1970—1971]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1971—1972 гадоў|1971—1972]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1972—1973 гадоў|1972—1973]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1973—1974 гадоў|1973—1974]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1974—1975 гадоў|1974—1975]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1975—1976 гадоў|1975—1976]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1976—1977 гадоў|1976—1977]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1977—1978 гадоў|1977—1978]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1978—1979 гадоў|1978—1979]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1979—1980 гадоў|1979—1980]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1980—1981 гадоў|1980—1981]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1981—1982 гадоў|1981—1982]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1982—1983 гадоў|1982—1983]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1983—1984 гадоў|1983—1984]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1984—1985 гадоў|1984—1985]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1985—1986 гадоў|1985—1986]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1986—1987 гадоў|1986—1987]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1987—1988 гадоў|1987—1988]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1988—1989 гадоў|1988—1989]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1989—1990 гадоў|1989—1990]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1990—1991 гадоў|1990—1991]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1991—1992 гадоў|1991—1992]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1992—1993 гадоў|1992—1993]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1993—1994 гадоў|1993—1994]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1994—1995 гадоў|1994—1995]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1995—1996 гадоў|1995—1996]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1996—1997 гадоў|1996—1997]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1997—1998 гадоў|1997—1998]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1998—1999 гадоў|1998—1999]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 1999—2000 гадоў|1999—2000]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2000—2001 гадоў|2000—2001]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2001—2002 гадоў|2001—2002]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2002—2003 гадоў|2002—2003]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2003—2004 гадоў|2003—2004]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2004—2005 гадоў|2004—2005]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2005—2006 гадоў|2005—2006]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2006—2007 гадоў|2006—2007]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2007—2008 гадоў|2007—2008]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2008—2009 гадоў|2008—2009]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2009—2010 гадоў|2009—2010]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2010—2011 гадоў|2010—2011]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2011—2012 гадоў|2011—2012]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2012—2013 гадоў|2012—2013]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2013—2014 гадоў|2013—2014]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2014—2015 гадоў|2014—2015]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2015—2016 гадоў|2015—2016]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2016—2017 гадоў|2016—2017]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2017—2018 гадоў|2017—2018]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2018—2019 гадоў|2018—2019]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2019—2020 гадоў|2019—2020]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2020—2021 гадоў|2020—2021]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2021—2022 гадоў|2021—2022]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2022—2023 гадоў|2022—2023]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2023—2024 гадоў|2023—2024]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2024—2025 гадоў|2024—2025]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]]
* [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2026—2027 гадоў|2026—2027]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Сэзоны футбольных лігаў|Італія]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Навігацыя:Італьянскі футбол]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>65qo74az0m2w2f46zde6fc52mxi1342</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году</title>
    <ns>0</ns>
    <id>299853</id>
    <revision>
      <id>2676872</id>
      <parentid>2676733</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T19:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Плэй-оф */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169913" sha1="oei32mmuw3zrli40dnykf1kzmoqmzwu" xml:space="preserve">{{Актуальнае спаборніцтва|Футбол}}
{{Чэмпіянат сьвету па футболе
|год              = 2026
|месца            = [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада]], [[Мэксыка]]
|назва            = 
|лягатып          = 2026 FIFA World Cup emblem.svg
|памер            =
|подпіс           =
|час              = 11 чэрвеня — 19 ліпеня 2026 году
|удзельнікаў      = 
|удзельнікаўфінал = 48
|фінал            = [[Мэтлайф-стэдыюм]],&lt;br /&gt;[[Іст-Ратэрфард]]  
|чэмпіён          = 
|2 месца          = 
|3 месца          = 
|4 месца          = 
|гульняў          = 
|галоў            = 
|гледачоў         = 
|бамбардзір       = 
|год папярэдняга  = 2022
|год наступнага   = 2030
}}
'''Чэмпіяна́т сьве́ту па футбо́ле 2026 году''' — 23-і чэмпіянат сьвету па футболе, фінальны турнір якога ладзіцца ў 2026 годзе ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада|Канадзе]] і [[Мэксыка|Мэксыцы]]. Турнір будзе згуляны з 11 чэрвеня па 19 ліпеня 2026 году, а яго сумесна прымуць 16 гарадоў з трох паўночнаамэрыканскіх краінаў. Фінальны матч будзе ладзіцца ў ЗША. Турнір стане першым, гаспадарамі якога будуць адразу тры краіны&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913|загаловак=World Cup 2026: Canada, US &amp; Mexico joint bid wins right to host tournament|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913|дата копіі=01.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}&lt;/ref&gt;. Таксама гэты турнір ёсьць першым, у якім возьмуць удзел 48 зборных, то бок колькасьць удзельнікаў павялічыцца з 32. Гэта таксама першы з [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] турнір, які арганізоўваюць больш чым адная краіна. Мэксыка ўжо ладзіла турніры ў 1970 і 1986 гадах, то бок яна ёсьць першай краінай, якая тройчы рабіла чэмпіянат сьвету, пры гэтым ЗША раней былі арганізатарамі чэмпіянату сьвету 1994 году. Канада ж упершыню ёсьць гаспадыняй таго кшталту турніру. Па папярэднім чэмпіянаце сьвету 2022 году ў Катары, які гуляўся ў лістападзе і сьнежні, гэтае спаборніцтва вернецца да свайго традыцыйнага летняга раскладу.

Зборныя [[Зборная ЗША па футболе|ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]], як прадстаўнікі краінаў-гаспадароў турніру, аўтаматычна кваліфікаваліся на спаборніцтва. Зборныя [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Каба-Вэрдэ]], [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]], [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Узбэкістану]] і [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Дзейным чэмпіёнам да пачатку турніру ёсьць [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]], якая ў 2022 годзе здабыла свой трэці тытул у гісторыі.

== Выбары гаспадароў ==
У час з 2013 па 2017 гады [[рада ФІФА]] стала абмяркоўвала абмежаваньні ў ратацыі правядзеньня чэмпіянатаў у залежнасьці ад кантынэнтальных канфэдэрацыяў. Спачатку было ўсталявана, што заяўкі на арганізацыю чэмпіянату ня будуць прымацца ад краінаў, якія не ўваходзяць у склад канфэдэрацыяў, што ладзілі два папярэднія турніры. Гэтае правіла было часова зьмененае, каб забараніць падаваць заяўкі на правядзеньне наступнага турніру толькі краінам, якія ўваходзяць у склад канфэдэрацыі, што ладзіла папярэдні чэмпіянат сьвету&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2015/m=5/news=current-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|загаловак=Current allocation of FIFA World Cup confederation slots maintained|выдавец=FIFA|дата публікацыі=05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150530211217/http://www.fifa.com/worldcup/news/y%3D2015/m%3D5/news%3Dcurrent-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|дата копіі=05.2015}}&lt;/ref&gt;, пасьля чаго правіла было вернутае да папярэдняй рэдакцыі двух чэмпіянатаў сьвету.

Рада ФІФА зрабіла выключэньне, якое патэнцыйна дае права на арганізацыю чэмпіянату асацыяцыям-сябрам канфэдэрацыі перадапошняй краіны-гаспадара чэмпіянату сьвету ў выпадку, калі аніводная з атрыманых заявак не адпавядае строгім тэхнічным і фінансавым патрабаваньням&lt;ref name=&quot;fifacouncil&quot;&gt;{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2016/m=10/news=fifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Council discusses vision for the future of football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161017181207/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2016/m%3D10/news%3Dfifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|загаловак=FIFA blocks Europe from hosting 2026 World Cup, lifting Canada's chances|выдавец=Canadian Broadcasting Corporation|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161014191406/http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|дата копіі=10.2016}}&lt;/ref&gt;. У сакавіку 2017 году прэзыдэнт ФІФА [[Джаньні Інфантына]] пацьвердзіў, што Эўропа ([[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]) і Азія ([[АФК]]) былі выкрасьлены з заяўкі па выбары [[Расея|Расеі]] і [[Катар]]у ў 2018 і 2022 гадах адпаведна&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|загаловак=Trump travel ban could prevent United States hosting World Cup|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211114173744/https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|дата копіі=11.2021}}&lt;/ref&gt;. Такім чынам, чэмпіянат сьвету 2026 году можа быць аддадзены адной з чатырох іншых канфэдэрацыяў, як то [[КОНКАКАФ]] (Паўночная Амэрыка; апошні раз ладзіла турнір у 1994 годзе), [[КАФ]] (Афрыка; апошні раз вылучала гаспадара турніру ў 2010 годзе), [[КОНМЭБОЛ]] (Паўднёвая Амэрыка; апошні раз арганізоўвала першынство ў 2014 годзе) або [[КФА]] (Акіянія, дзе аніколі раней не гулялі матчы чэмпіянатаў сьвету), або, магчыма, УЭФА ў выпадку, калі аніводная заяўка ад гэтых чатырох канфэдэрацыяў ня будзе адпавядаць патрабаваньням. Сумеснае ладжаньне чэмпіянату сьвету, якое было забароненае ФІФА па [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]], было ўхваленае для чэмпіянату сьвету 2026 году, але і не абмяжоўвалася канкрэтнай колькасьцю, а разглядалася ў кожным канкрэтным выпадку. Таксама ў 2026 годзе генэральны сакратарыят ФІФА, па кансультацыі з Камітэтам па спаборніцтвах, меў права выключаць з турніру заяўнікаў, якія не адпавядалі мінімальным тэхнічным патрабаваньням для правядзеньня спаборніцтваў&lt;ref name=&quot;fifacouncil&quot;/&gt;.

ЗША, Канада і Мэксыка публічна разглядалі мажлівасьць высунуць заяўку на правядзеньне турніру асобна, але сумесная заяўка была абвешчаная 10 красавіка 2017 году&lt;ref&gt;{{артыкул|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|загаловак=USA, Mexico, Canada announce bid to host '26 WC|выданьне=Sports Illustrated|год=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411054626/https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|дата копіі=04.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}&lt;/ref&gt;. У сакавіку 2022 году прэзыдэнт мэксыканскай [[Ліга МХ|Лігі МХ]] Мікель Арыёля заявіў, што ўдзел Мэксыкі ў якасьці суарганізатара мог быць пад пагрозай, калі б ліга і фэдэрацыя не адрэагавалі хутка на забурэньні заўзятараў клюбаў «[[Керэтара Сант’яга-дэ-Керэтара|Керэтара]]» і «[[Атляс Гвадаляхара|Атлясу]]», у выніку якіх 26 гледачоў атрымалі раненьні і 14 былі арыштаваныя. Арыёля сказаў, што ФІФА была «шакаваная» інцыдэнтам, але Інфантына быў задаволены тым, як прадстаўнікі лігі разьвязалі праблему&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Garcia, Arriana|спасылка=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|загаловак=Mexico violence almost cost World Cup 2026 hosting duties - Liga MX president|выдавец=ESPN|дата публікацыі=03.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220317194809/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|дата копіі=03.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Галасаваньне ===
[[Файл:2026 world cup bid election.png|значак|400пкс|Вынікі галасаваньня:
{|
|-
!Мелі дазвол галасаваць !! Ня мелі дазволу галасаваць
|- 
|{{легенда|#867650|Галасавалі за ЗША/Канаду/Мэксыку}}||{{легенда|#FFBD41|ЗША, Канада, Мэксыка}}
|-
|{{легенда|#2770AB|Галасавалі за Марока}}||{{легенда|#55208D|Марока}}
|-
|{{легенда|#008E2A|Галасавалі супраць усіх}}||{{легенда|#000000|Адхіленыя ФІФА}}
|-
|{{легенда|#B32A2F|Устрымаліся ад галасаваньня}}||{{легенда|#C1C1C1|Ня сябра ФІФА}}
|}
]]
Галасаваньне адбылося 13 чэрвеня 2018 году падчас 68-га кангрэса ФІФА ў [[Масква|Маскве]]. У ім узялі ўдзел 203 прадстаўнікоў, якія мелі права голасу&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Graham, Bryan Armen|спасылка=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|загаловак=North America to host 2026 World Cup after winning vote over Morocco – as it happened|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180718045428/https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|дата копіі=07.2018}}&lt;/ref&gt;. Аб’яднаная заяўка паўночнаамэрыканскіх дзяржаваў перамагла, атрымаўшы 134 галасы, у той час як заяўка [[Марока]] была падтрыманая 65-ю галасамі. [[Іран]] прагаласаваў за аніводны варыянт, а [[Куба]], [[Славенія]] і [[Гішпанія]] ўстрымаліся ад галасаваньня. Гана была дыскваліфікавана ФІФА праз карупцыйны скандалу і таму ня мела права галасаваць&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Gyamera-Antwi, Evans|спасылка=http://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|загаловак=Ghana &amp; Kosovo excluded from Fifa Congress ahead of 2026 World Cup vote|выдавец=Goal.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20231021220157/https://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|дата копіі=10.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|загаловак=Breaking News: President Akufo-Addo dissolves GFA|выдавец=myjoyonline.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180612162226/https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|дата копіі=06.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|загаловак=Fifa bans Ghana football head Kwesi Nyantakyi over 'cash gift'|выдавец=BBC News|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180609011624/https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|дата копіі=06.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup - FIFA.com|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170515003503/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=05.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|загаловак=Scandal-plagued FIFA postpones 2026 World Cup bidding|выдавец=ABC News|дата публікацыі=06.2015|копія=https://web.archive.org/web/20240416202847/https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|дата копіі=04.2024}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 0 auto;text-align: center&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot;|Краіна
!colspan=&quot;2&quot;|Галасы
|-
!1-ы раўнд
|- style=&quot;background:#90ee90&quot;
|align=left|'''ЗША, Канада, Мэксыка'''
|'''134'''
|-
|align=left|Марока
|65
|-
|align=left|Аніводная заяўка
|1
|-
|align=left|Устрымаліся
|3
|-
!align=left|Агульная колькасьць
!200
|-
!align=left|Патрабаваная колькасьць
!101
|}

== Удзельнікі ==
=== Кваліфікацыя ===
[[Файл:2026 world cup qualification map.svg|значак|зьлева|
{|
|-
|{{легенда|#0000ff|Кваліфікаваныя каманды}}
|-
|{{легенда|#2ad4ff|Каманды з мажлівасьцю да кваліфікацыі}}
|-
|{{легенда|#ffcc00|Некваліфікаваныя каманды}}
|-
|{{легенда|#000000|Выключаныя каманды}}
|-
|{{легенда|#cccccc|Ня сябры ФІФА}}
|}]]
Складальнікі агульнай заяўкі паўночнаамэрыканскіх краінаў меркавалі, што ўсе тры краіны-гаспадары аўтаматычна трапяць на чэмпіянат&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|загаловак=United 2026 bid book|выдавецтва=united2026.com|копія=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|дата копіі=09.2021}}&lt;/ref&gt;. 31 жніўня 2022 году прэзыдэнт ФІФА Джаньні Інфантына пацьвердзіў, што шэсьць каманд [[КОНКАКАФ]] кваліфікуюцца на чэмпіянат сьвету, пры гэтым [[Зборная ЗША па футболе|зборныя ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]] аўтаматычна кваліфікуюцца ў якасьці гаспадароў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|загаловак=Presidente de la FIFA confirma cantidad de plazas de Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=ESPN Deportes|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220922004259/https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|дата копіі=09.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|загаловак=Infantino anuncia cuántos cupos tendrá la Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=CRHoy.com|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220831205624/https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|дата копіі=08.2022}}&lt;/ref&gt;. Гэта было пацьверджанае Радай ФІФА 14 лютага 2023 году&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|загаловак=FIFA Council highlights record breaking revenue in football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|дата копіі=02.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|загаловак=FIFA confirms U.S., Mexico, Canada automatically in '26 World Cup|выдавец=Reuters|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230215070258/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|дата копіі=02.2023}}&lt;/ref&gt;. Беспасярэдне перад 67-м Кангрэсам ФІФА Рада ФІФА зацьвердзіла разьмеркаваньне месцаў на паседжаньні ў [[Манама|Манаме]]&lt;ref name=slot&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|загаловак=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20220619161123/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|дата копіі=06.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/39448474|загаловак=World Cup 2026: Fifa reveals allocation for 48-team tournament|выдавецтва=BBC|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170330224520/http://www.bbc.com/sport/football/39448474|дата копіі=03.2017}}&lt;/ref&gt;. Была высунутая і ўхваленая ідэя стварэньня міжкантынэнтальнага плэй-оф турніру з удзелам шасьці каманд, каб вызначыць апошнія два месцы на чэмпіянат&lt;ref name=fifa_council&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|загаловак=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|дата копіі=06.2017}}&lt;/ref&gt;.

Шэсьць камандаў у плэй-оф будуць складацца з адной каманды ад кожнай канфэдэрацыі, за выняткам [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і адной дадатковай каманды ад канфэдэрацыі краінаў-гаспадароў (КОНКАКАФ). Дзьве каманды будуць разьмеркаваныя паводле рэйтынгу ў адпаведнасьці з сусьветным рэйтынгам і згуляюць зь пераможцамі двух гульняў плэй-оф паміж чатырма нясеянымі камандамі за два месцы на чэмпіянат. Турнір з чатырох гульняў будзе ладзіцца ў адной або некалькіх краінах-гаспадарах, а таксама будзе выкарыстоўвацца ў якасьці праверкі&lt;ref name=&quot;slot&quot; /&gt;. Ратыфікацыя разьмеркаваньня месцаў таксама ўпершыню надала [[КФА]] гарантаванае месца ў фінальным турніры, то бок гэты чэмпіянат сьвету стаў першым турнірам, у якім усе шэсьць канфэдэрацыяў мелі хаця б адно гарантаванае месца, а таксама першым з 2010 году, калі ўсе канфэдэрацыі маюць каманду, якая кваліфікавалася ў чэмпіянату сьвету&lt;ref name=&quot;slot&quot; /&gt;.

[[Зборная Эрытрэі па футболе|Зборная Эрытрэі]] зьнялася з кваліфікацыі перад пачаткам адборачных матчаў праз боязь, што гульцы будуць шукаць палітычнага прытулку, калі ім дазволяць выехаць за мяжу&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|загаловак=Eritrea Pull Out Of 2026 World Cup Qualifier|выдавецтва=Dehai News|копія=https://web.archive.org/web/20231109141912/http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|загаловак=Eritrea withdrew from 2026 World Cup qualifying 'over fears players will flee'|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=14.11.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231113160357/https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|загаловак=Eritrea withdraw from FIFA World Cup qualifiers|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231113083754/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;. [[Зборная Рэспублікі Конга па футболе|Зборная Рэспублікі Конга]], якая трапіла ў тую ж групу, што і Эрытрэя, была дыскваліфікаваная 6 лютага 2025 году праз умяшальніцтва ўраду ў справы мясцовай футбольнай фэдэрацыі&lt;ref&gt;{{артыкул|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|загаловак=Suspension of the Congolese Football Association (FECOFOOT) from 6 February 2025 until further notice|выданьне=FIFA Circular|нумар=1922|год=06.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250211201642/https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|дата копіі=02.2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07/#:~:text=Feb%207%20(Reuters)%20%2D%20FIFA,governing%20body%20said%20on%20Thursday.|загаловак=FIFA suspends Congo Republic and Pakistan|выдавец=Reuters|дата публікацыі=07.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250208122018/https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07|дата копіі=02.2025}}&lt;/ref&gt;. КАФ спачатку ўвогуле скасавала ўсе астатнія матчы зборнай Рэспублікі Конга, аднак пазьней [[Зборная Танзаніі па футболе|зборным Танзаніі]] і [[Зборная Замбіі па футболе|Замбіі]] залічылі тэхнічныя перамогі зь лікам 3:0&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|загаловак=Scores &amp; Fixtures|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231128140036/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;.

=== Па адборы ===
З 42 камандаў, якія кваліфікаваліся на сёньня, 26 таксама бралі ўдзел у папярэднім турніры.

Папярэдні гаспадар турніру [[Зборная Катару па футболе|зборная Катару]] першы раз трапіла на чэмпіянат сьвету праз адборачную сетку&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://global.espn.com/football/story/_/id/46597037/qatar-saudi-arabia-qualify-2026-fifa-world-cup|загаловак=Qatar and Saudi Arabia qualify for 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=10.2025}}&lt;/ref&gt;. [[Зборная Калюмбіі па футболе|Зборныя Калюмбіі]]&lt;ref name=&quot;Colombia-Paraguay&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/colombia-paraguay-uruguay-qualify|загаловак=Uruguay, Colombia and Paraguay qualify as Messi equals Cristiano|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}&lt;/ref&gt;, [[Зборная Эгіпту па футболе|Эгіпту]] і [[Зборная Панамы па футболе|Панамы]] вярнуліся на турнір пасьля свайго апошняга ўдзелу ў 2018 годзе. [[Зборная Альжыру па футболе|Зборныя Альжыру]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/algeria-qualify|загаловак=Algeria seal World Cup return|выдавецтва=FIFA}}&lt;/ref&gt; і [[Зборная Кот д’Івуару па футболе|Кот д’Івуару]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cote-divoire-qualify|загаловак=Côte d’Ivoire clinch return to world stage|выдавецтва=FIFA}}&lt;/ref&gt; чакалі на вяртаньне з свайго апошняга ўдзелу ў 2014 годзе. [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе|Зборныя Новай Зэляндыі]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/new-zealand-qualify-world-cup|загаловак=Second-half blitz sends New Zealand to the World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}&lt;/ref&gt;, [[Зборная Парагваю па футболе|Парагваю]]&lt;ref name=&quot;Colombia-Paraguay&quot;/&gt; і [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] апошні раз бралі ўдзел у чэмпіянаце сьвету 2010 году. [[Зборная Аўстрыі па футболе|Зборныя Аўстрыі]], [[Зборная Нарвэгіі па футболе|Нарвэгіі]]&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.foxsports.com/stories/soccer/norway-qualifies-2026-world-cup-sends-italy-dreaded-playoff|загаловак=Norway Qualifies for 2026 World Cup and Sends Italy To Dreaded Playoff|выдавец=Fox Sports|дата публікацыі=16.11.2025}}&lt;/ref&gt;, [[Зборная Шатляндыі па футболе|Шатляндыі]] і [[Зборная Гаіці па футболе|Гаіці]]&lt;ref name=&quot;Curacao&quot;&gt;{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2025/nov/19/curacao-complete-fairytale-with-battling-draw-in-jamaica-to-qualify-for-world-cup|загаловак=Curaçao complete fairytale with battling draw in Jamaica to qualify for World Cup|выдавец=The Guardian}}&lt;/ref&gt; апошнім разам спаборнічалі ў сусьветным першынстве яшчэ ў XX стагодзьдзі. [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Зборныя Каба-Вэрдэ]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cabo-verde-qualify|загаловак=Cabo Verde seal historic World Cup qualification|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=13.10.2025}}&lt;/ref&gt;, [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]]&lt;ref name=&quot;Curacao&quot;/&gt;, [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] і [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Ўзбэкістану]]&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Millar, Colin|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/6229851/2025/06/05/uzbekistan-world-cup-qualification-2026/|загаловак=Uzbekistan, Jordan qualify for World Cup for first time|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=05.06.2025}}&lt;/ref&gt; наагул дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Упершыню сем арабскіх краінаў будуць змагацца на чэмпіянаце сьвету&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Amin, Ahmed|спасылка=https://scoopempire.com/arabs-in-world-cup/|загаловак=For the First Time, Seven Arab Countries Qualify for the World Cup 2026|выдавец=Scoop Empire|дата публікацыі=16.10.2025}}&lt;/ref&gt;.

Кваліфікаваныя каманды, адсартаваныя паводле сваіх канфэдэрацыяў:
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}
'''АФК''':
* {{Футбол|Аўстралія|няма}}
* {{Футбол|Ірак|няма}}
* {{Футбол|Іран|няма}}
* {{Футбол|Катар|няма}}
* {{Футбол|Рэспубліка Карэя|няма}}
* {{Футбол|Саудаўская Арабія|няма}}
* {{Футбол|Узбэкістан|няма}}
* {{Футбол|Японія|няма}}
* {{Футбол|Ярданія|няма}}
{{Слупок-новы}}
'''КАФ''':
* {{Футбол|Альжыр|няма}}
* {{Футбол|Гана|няма}}
* {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|няма}}
* {{Футбол|Каба-Вэрдэ|няма}}
* {{Футбол|Кот д’Івуар|няма}}
* {{Футбол|Марока|няма}}
* {{Футбол|ПАР|няма}}
* {{Футбол|Сэнэгал|няма}}
* {{Футбол|Туніс|няма}}
* {{Футбол|Эгіпет|няма}}
{{Слупок-новы}}
'''КОМНЭБОЛ''':
* {{Футбол|Аргентына|няма}}
* {{Футбол|Бразылія|няма}}
* {{Футбол|Калюмбія|няма}}
* {{Футбол|Парагвай|няма}}
* {{Футбол|Уругвай|няма}}
* {{Футбол|Эквадор|няма}}

{{Слупок-новы}}
'''КОНКАКАФ''':
* {{Футбол|Канада|няма}}
* {{Футбол|Кюрасао|няма}}
* {{Футбол|Гаіці|няма}}
* {{Футбол|Мэксыка|няма}}
* {{Футбол|Панама|няма}}
* {{Футбол|ЗША|няма}}

'''КФА''':
* {{Футбол|Новая Зэляндыя|няма}}
{{Слупок-новы}}
'''УЭФА''':
* {{Футбол|Ангельшчына|няма}}
* {{Футбол|Аўстрыя|няма}}
* {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|няма}}
* {{Футбол|Бэльгія|няма}}
* {{Футбол|Гішпанія|няма}}
* {{Футбол|Нарвэгія|няма}}
* {{Футбол|Нідэрлянды|няма}}
* {{Футбол|Нямеччына|няма}}
* {{Футбол|Партугалія|няма}}
* {{Футбол|Турэччына|няма}}
* {{Футбол|Францыя|няма}}
* {{Футбол|Харватыя|няма}}
* {{Футбол|Чэхія|няма}}
* {{Футбол|Шатляндыя|няма}}
* {{Футбол|Швайцарыя|няма}}
* {{Футбол|Швэцыя|няма}}
{{Слупок-канец}}

== Склады камандаў ==
{{Асноўны артыкул|Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году (склады)}}
Перад падачай канчатковага складу на турнір каманды за месяц да пачатку павінны былі назваць папярэдні сьпіс з 35–55 гульцоў. Канчатковыя склады павінны быць зацьверджаныя да 2 чэрвеня. Калі гулец атрымлівае траўму або цяжка захварэе і ня можа браць удзел у турніры, яго можна замяніць іншым гульцом з папярэдняга сьпісу не пазьней чым за 24 гадзіны да першага матчу каманды. Аднак траўмаванага або хворага брамніка дазваляецца замяніць іншым брамнікам з папярэдняга сьпісу ў любы момант турніру&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/squad-lists-number-date|загаловак=When are World Cup squads named, and how many players will feature?|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2026}}&lt;/ref&gt;.

== Групавы этап ==
Стадыёны ўжо былі разьмеркаваныя паміж групамі яшчэ да фінальнага лёсаваньня. Па лёсаваньні пары былі разьмеркаваны па пэўных матчах, і быў зацверджаны час пачатку гульняў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 match schedule Q&amp;A|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=02.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|дата копіі=02.2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/scores-fixtures?country=CA&amp;wtw-filter=ALL|загаловак=Scores &amp; Fixtures|выдавецтва=FIFA}}&lt;/ref&gt;.

=== Група A ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=MEX
|каманда2=RSA
|каманда3=KOR
|каманда4=CZE

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_MEX=3 |нічыі_MEX=0 |паразы_MEX=0 |мз_MEX=6 |мп_MEX=0
|перамогі_RSA=1 |нічыі_RSA=1 |паразы_RSA=1 |мз_RSA=2 |мп_RSA=3
|перамогі_KOR=1 |нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=2 |мз_KOR=2 |мп_KOR=3
|перамогі_CZE=0 |нічыі_CZE=1 |паразы_CZE=2 |мз_CZE=2 |мп_CZE=6

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_MEX={{Футбол|Мэксыка}}
|назва_RSA={{Футбол|ПАР}}
|назва_KOR={{Футбол|Рэспубліка Карэя}}
|назва_CZE={{Футбол|Чэхія}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 11 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:0
|каманда2        = {{Футбол|ПАР}}
|галы1           = [[Хуліян Кіньёнэс|Кіньёнэс]] {{Гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хімэнэс|Р. Хімэнэс]] {{Гол|67}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]]
|гледачы         = 80824
|судзьдзя        = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 12 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Рэспубліка Карэя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Чэхія}}
|галы1           = [[Хван Ін Бом]] {{Гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{Гол|80}}
|галы2           = [[Ладзіслаў Крэйчы (1999)|Крэйчы]] {{Гол|59}}
|стадыён         = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]]
|гледачы         = 44985
|судзьдзя        = [[Амін Амар]] (Эгіпет)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 18 чэрвеня 2026
|час             = 19:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|ПАР}}
|галы1           = [[Міхал Садзілек|Садзілек]] {{Гол|6}}
|галы2           = [[Тэбога Макаэна|Макаэна]] {{Гол|83|пэн.}}
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 67442
|судзьдзя        = [[Торы Пэнса]] (ЗША)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 19 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:0
|каманда2        = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}}
|галы1           = [[Люіс Рома|Рома]] {{Гол|50}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]]
|гледачы         = 45522
|судзьдзя        = [[Густава Тэхэра]] (Уругвай)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:3
|каманда2        = {{Футбол|Мэксыка}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Матэо Чавэс|М. Чавэс]] {{Гол|55}}&lt;br&gt;[[Хуліян Кіньёнэс|Кіньёнэс]] {{Гол|61}}&lt;br&gt;[[Альвара Фідальга|Фідальга]] {{Гол|90+4}}
|стадыён         = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]]
|гледачы         = 80824
|судзьдзя        = [[Яэль Фалькон]] (Аргентына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|ПАР|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:0
|каманда2        = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}}
|галы1           = [[Тапэлё Масэка|Масэка]] {{Гол|63}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]]
|гледачы         = 51243
|судзьдзя        = [[Факунда Тэльлё]] (Аргентына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група B ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=SUI
|каманда2=CAN
|каманда3=BIH
|каманда4=QAT

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_CAN=1 |нічыі_CAN=1 |паразы_CAN=1 |мз_CAN=8 |мп_CAN=3
|перамогі_BIH=1 |нічыі_BIH=1 |паразы_BIH=1 |мз_BIH=5 |мп_BIH=6
|перамогі_QAT=0 |нічыі_QAT=1 |паразы_QAT=2 |мз_QAT=2 |мп_QAT=10
|перамогі_SUI=2 |нічыі_SUI=1 |паразы_SUI=0 |мз_SUI=7 |мп_SUI=3

|заўвага_CAN=Нічыя паміж сабою (Канада 1:1 Босьнія і Герцагавіна). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_BIH=CAN

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_CAN={{Футбол|Канада}}
|назва_BIH={{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}
|назва_QAT={{Футбол|Катар}}
|назва_SUI={{Футбол|Швайцарыя}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 12 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}
|галы1           = [[Кайл Ларын|Ларын]] {{Гол|78}}
|галы2           = [[Ёва Лукіч|Лукіч]] {{Гол|21}}
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 43002
|судзьдзя        = [[Факунда Тэльлё]] (Аргентына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 13 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Катар|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Швайцарыя}}
|галы1           = [[Буалем Хухі|Хухі]] {{Гол|90+4}}
|галы2           = [[Брээль Эмбалё|Эмбалё]] {{Гол|17|пэн.}}
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 67966
|судзьдзя        = [[Саід Мартынэс]] (Гандурас)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 18 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 4:1
|каманда2        = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}
|галы1           = [[Жаан Манзамбі|Манзамбі]] {{Гол|74}}, {{Гол|90}}&lt;br&gt;[[Рубэн Варгас|Варгас]] {{Гол|84}}&lt;br&gt;[[Граніт Джака|Джака]] {{Гол|90+7|пэн.}}
|галы2           = [[Эрмін Магміч|Магміч]] {{Гол|90+3}}
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 70026
|судзьдзя        = [[Жуан Піньейру]] (Партугалія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 19 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 6:0
|каманда2        = {{Футбол|Катар}}
|галы1           = [[Кайл Ларын|Ларын]] {{Гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Крыстыян Дэйвід|Дж. Дэйвід]] {{Гол|29}}, {{Гол|45+3}}, {{Гол|90+2}}&lt;br&gt;[[Натан Саліба|Саліба]] {{Гол|64}}&lt;br&gt;[[Магамэд Манаі|Манаі]] {{Гол|75|а/г}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 52497
|судзьдзя        = [[Крыстыян Гарай]] (Чылі)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 24 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Канада}}
|галы1           = [[Рубэн Варгас|Варгас]] {{Гол|46}}&lt;br&gt;[[Жаан Манзамбі|Манзамбі]] {{Гол|57}}
|галы2           = [[Проміс Дэйвід|П. Дэйвід]] {{Гол|76}}
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 52497
|судзьдзя        = [[Рамон Абацьці]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 24 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:1
|каманда2        = {{Футбол|Катар}}
|галы1           = [[Керым Алайбэгавіч|Алайбэгавіч]] {{Гол|29}}&lt;br&gt;[[Магмуд Абунада|Абунада]] {{Гол|34|а/г}}&lt;br&gt;[[Эрмін Магміч|Магміч]] {{Гол|80}}
|галы2           = [[Гасан аль-Гайдас|аль-Гайдас]] {{Гол|42}}
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 66925
|судзьдзя        = [[Хэсус Валенсуэля]] (Вэнэсуэла)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група C ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=BRA
|каманда2=MAR
|каманда3=SCO
|каманда4=HAI

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_BRA=2 |нічыі_BRA=1 |паразы_BRA=0 |мз_BRA=7 |мп_BRA=1
|перамогі_MAR=2 |нічыі_MAR=1 |паразы_MAR=0 |мз_MAR=6 |мп_MAR=3
|перамогі_HAI=0 |нічыі_HAI=0 |паразы_HAI=3 |мз_HAI=2 |мп_HAI=8
|перамогі_SCO=1 |нічыі_SCO=0 |паразы_SCO=2 |мз_SCO=1 |мп_SCO=4

|заўвага_BRA=Нічыя паміж сабою (Бразылія 1:1 Марока). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_MAR=BRA

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BRA={{Футбол|Бразылія}}
|назва_MAR={{Футбол|Марока}}
|назва_HAI={{Футбол|Гаіці}}
|назва_SCO={{Футбол|Шатляндыя}}

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Марока}}
|галы1           = [[Вінісіюс Жуніяр|Вінісіюс]] {{Гол|32}}
|галы2           = [[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]] {{Гол|21}}
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 80663
|судзьдзя        = [[Слаўка Вінчыч]] (Славенія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Гаіці|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Шатляндыя}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Джон Макгін|Макгін]] {{Гол|28}}
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 64146
|судзьдзя        = [[Мустафа Гарбаль]] (Альжыр)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 20 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Марока}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]] {{Гол|21}}
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 64146
|судзьдзя        = [[Ілгіз Танташаў]] (Узбэкістан)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 20 чэрвеня 2026
|час             = 03:30 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:0
|каманда2        = {{Футбол|Гаіці}}
|галы1           = [[Матэўс Куньня|Куньня]] {{Гол|23}}, {{Гол|36}}&lt;br&gt;[[Вінісіюс Жуніяр|Вінісіюс]] {{Гол|45+3}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 68324
|судзьдзя        = [[Алехандра Эрнандэс Эрнандэс]] (Гішпанія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:3
|каманда2        = {{Футбол|Бразылія}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Вінісіюс Жуніяр|Вінісіюс]] {{Гол|7}}, {{Гол|45+3}}&lt;br&gt;[[Матэўс Куньня|Куньня]] {{Гол|60}}
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 64478
|судзьдзя        = [[Сэсар Артура Рамас]] (Мэксыка)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Марока|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 4:2
|каманда2        = {{Футбол|Гаіці}}
|галы1           = [[Ашраф Гакімі|Гакімі]] {{Гол|39}}&lt;br&gt;[[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]] {{Гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфіян Рагімі|Рагімі]] {{Гол|78}}&lt;br&gt;[[Жэсім Ясін|Ясін]] {{Гол|89}}
|галы2           = [[Ясін Буну|Буну]] {{Гол|10|а/г}}&lt;br&gt;[[Вільсон Ізыдор|Ізыдор]] {{Гол|43}}
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 68239
|судзьдзя        = [[Дані Макелі]] (Нідэрлянды)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група D ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=USA
|каманда2=AUS
|каманда3=PAR
|каманда4=TUR

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_USA=2 |нічыі_USA=0 |паразы_USA=1 |мз_USA=8 |мп_USA=4
|перамогі_PAR=1 |нічыі_PAR=1 |паразы_PAR=1 |мз_PAR=2 |мп_PAR=4
|перамогі_AUS=1 |нічыі_AUS=1 |паразы_AUS=1 |мз_AUS=2 |мп_AUS=2
|перамогі_TUR=1 |нічыі_TUR=0 |паразы_TUR=2 |мз_TUR=3 |мп_TUR=5

|заўвага_AUS=Нічыя паміж сабою (Парагвай 0:0 Аўстралія). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_PAR=AUS

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_USA={{Футбол|ЗША}}
|назва_PAR={{Футбол|Парагвай}}
|назва_AUS={{Футбол|Аўстралія}}
|назва_TUR={{Футбол|Турэччына}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 13 чэрвеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 4:1
|каманда2        = {{Футбол|Парагвай}}
|галы1           = [[Даміян Бабадыльля|Бабадыльля]] {{Гол|7|а/г}}&lt;br&gt;[[Фоларын Балоган|Балоган]] {{Гол|31}}, {{Гол|45+5}}&lt;br&gt;[[Джаваньні Рэйна|Рэйна]] {{Гол|90+8}}
|галы2           = [[Маўрысію Магальяйнс Праду|Маўрысію]] {{Гол|73}}
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 70492
|судзьдзя        = [[Дані Макелі]] (Нідэрлянды)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 чэрвеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аўстралія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:0
|каманда2        = {{Футбол|Турэччына}}
|галы1           = [[Нэстары Іранкунда|Іранкунда]] {{Гол|27}}&lt;br&gt;[[Конар Мэткалф|Мэткалф]] {{Гол|75}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 52497
|судзьдзя        = [[Хэсус Валенсуэля]] (Вэнэсуэла)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 19 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:0
|каманда2        = {{Футбол|Аўстралія}}
|галы1           = [[Кэмэран Бэрджэс|Бэрджэс]] {{Гол|11|а/г}}&lt;br&gt;[[Алекс Фрымэн|Фрымэн]] {{Гол|43}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 66925
|судзьдзя        = [[Фэлікс Цваер]] (Нямеччына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 20 чэрвеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Парагвай}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Матыяс Галярса Фонда|Галярса]] {{Гол|2}}
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 68827
|судзьдзя        = [[Іван Бартан]] (Сальвадор)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:2
|каманда2        = {{Футбол|ЗША}}
|галы1           = [[Арда Гюлер|Гюлер]] {{Гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Ілмаз|Ілмаз]] {{Гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан|Айхан]] {{Гол|90+8}}
|галы2           = [[Остан Трасьці|Трасьці]] {{Гол|3}}&lt;br&gt;[[Сэбастыян Бэргалтэр|Бэргалтэр]] {{Гол|49}}
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 70492
|судзьдзя        = [[Мустафа Гарбаль]] (Альжыр)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Парагвай|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Аўстралія}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 68827
|судзьдзя        = [[Клеман Цюрпэн]] (Францыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група E ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=GER
|каманда2=CIV
|каманда3=ECU
|каманда4=CUW

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_GER=2 |нічыі_GER=0 |паразы_GER=1 |мз_GER=10|мп_GER=4
|перамогі_CUW=0 |нічыі_CUW=1 |паразы_CUW=2 |мз_CUW=1 |мп_CUW=9
|перамогі_CIV=2 |нічыі_CIV=0 |паразы_CIV=1 |мз_CIV=4 |мп_CIV=2
|перамогі_ECU=1 |нічыі_ECU=1 |паразы_ECU=1 |мз_ECU=2 |мп_ECU=2

|заўвага_GER=Нямеччына 2:1 Кот д’Івуар.
|заўвага_CIV=GER

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_GER={{Футбол|Нямеччына}}
|назва_CUW={{Футбол|Кюрасао}}
|назва_CIV={{Футбол|Кот д’Івуар}}
|назва_ECU={{Футбол|Эквадор}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 7:1
|каманда2        = {{Футбол|Кюрасао}}
|галы1           = [[Фэлікс Нмэча|Нмэча]] {{Гол|6}}&lt;br&gt;[[Ніка Шлётэрбэк|Шлётэрбэк]] {{Гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Гавэрц|Гавэрц]] {{Гол|45+5|пэн.}}, {{Гол|88}}&lt;br&gt;[[Джамал Мусіяла|Мусіяла]] {{Гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаніел Браўн|Браўн]] {{Гол|68}}&lt;br&gt;[[Дэніз Ундаў|Ундаў]] {{Гол|78}}
|галы2           = [[Лівана Камэнэнсія|Камэнэнсія]] {{Гол|21}}
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68021
|судзьдзя        = [[Джаляль Джаед]] (Марока)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 15 чэрвеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Кот д’Івуар|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:0
|каманда2        = {{Футбол|Эквадор}}
|галы1           = [[Амад Дыяльлё|Дыяльлё]] {{Гол|90}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 68274
|судзьдзя        = [[Франсуа Летэксье]] (Францыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 20 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Кот д’Івуар}}
|галы1           = [[Дэніз Ундаў|Ундаў]] {{Гол|68}}, {{Гол|90+4}}
|галы2           = [[Франк Кесье|Кесье]] {{Гол|30}}
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 43036
|судзьдзя        = [[Хуан Габрыель Бэнітэс|Хуан Бэнітэс]] (Парагвай)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 21 чэрвеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Кюрасао}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 68598
|судзьдзя        = [[Ма Нін]] (Кітай)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Кюрасао|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:2
|каманда2        = {{Футбол|Кот д’Івуар}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Нікаля Пэпэ|Пэпэ]] {{Гол|7}}, {{Гол|64}}
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 68324
|судзьдзя        = [[Глен Нюбэрг]] (Швэцыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Нямеччына}}
|галы1           = [[Нільсан Ангулё|Ангулё]] {{Гол|9}}&lt;br&gt;[[Гансалё Плята|Плята]] {{Гол|77}}
|галы2           = [[Лерой Санэ|Санэ]] {{Гол|2}}
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 80663
|судзьдзя        = [[Торы Пэнса]] (ЗША)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група F ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=NED
|каманда2=JPN
|каманда3=SWE
|каманда4=TUN

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_NED=2 |нічыі_NED=1 |паразы_NED=0 |мз_NED=10|мп_NED=4
|перамогі_JPN=1 |нічыі_JPN=2 |паразы_JPN=0 |мз_JPN=7 |мп_JPN=3
|перамогі_SWE=1 |нічыі_SWE=1 |паразы_SWE=1 |мз_SWE=7 |мп_SWE=7
|перамогі_TUN=0 |нічыі_TUN=0 |паразы_TUN=3 |мз_TUN=2 |мп_TUN=12

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_NED={{Футбол|Нідэрлянды}}
|назва_JPN={{Футбол|Японія}}
|назва_SWE={{Футбол|Швэцыя}}
|назва_TUN={{Футбол|Туніс}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:2
|каманда2        = {{Футбол|Японія}}
|галы1           = [[Вірджыл ван Дэйк|ван Дэйк]] {{Гол|50}}&lt;br&gt;[[Крысэнсіё Сумэрвіль|Сумэрвіль]] {{Гол|64}}
|галы2           = [[Кейто Накамура|Накамура]] {{Гол|57}}&lt;br&gt;[[Даіці Камада|Камада]] {{Гол|88}}
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 69285
|судзьдзя        = [[Ісмаіл Эльфат]] (ЗША)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 15 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Швэцыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 5:1
|каманда2        = {{Футбол|Туніс}}
|галы1           = [[Ясін Аяры|Аяры]] {{Гол|7}}, {{Гол|90+6}}&lt;br&gt;[[Аляксандар Ісак|Ісак]] {{Гол|30}}&lt;br&gt;[[Віктар Д’ёкерэш|Д’ёкерэш]] {{Гол|59}}&lt;br&gt;[[Матыяс Сванбэрг|Сванбэрг]] {{Гол|84}}
|галы2           = [[Амар Рэкік|Рэкік]] {{Гол|43}}
|стадыён         = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]]
|гледачы         = 50987
|судзьдзя        = [[Яэль Фалькон]] (Аргентына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 20 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 5:1
|каманда2        = {{Футбол|Швэцыя}}
|галы1           = [[Браян Бробэй|Бробэй]] {{Гол|5}}, {{Гол|17}}&lt;br&gt;[[Кодзі Гакпа|Гакпа]] {{Гол|47}}, {{Гол|54}}&lt;br&gt;[[Крысэнсіё Сумэрвіль|Сумэрвіль]] {{Гол|89}}
|галы2           = [[Энтані Элянга|Элянга]] {{Гол|59}}
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68777
|судзьдзя        = [[Майкл Олівэр]] (Ангельшчына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 21 чэрвеня 2026
|час             = 07:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:4
|каманда2        = {{Футбол|Японія}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Даіці Камада|Камада]] {{Гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Ўэда|Уэда]] {{Гол|31}}, {{Гол|83}}&lt;br&gt;[[Дзюнья Іта|Дз. Іта]] {{Гол|69}}
|стадыён         = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]]
|гледачы         = 51243
|судзьдзя        = [[Іштван Ковач]] (Румынія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Японія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Швэцыя}}
|галы1           = [[Дайдзэн Маэда|Маэда]] {{Гол|56}}
|галы2           = [[Энтані Элянга|Элянга]] {{Гол|62}}
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 70137
|судзьдзя        = [[Іван Бартан]] (Сальвадор)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:3
|каманда2        = {{Футбол|Нідэрлянды}}
|галы1           = [[Газэм Мастуры|Мастуры]] {{Гол|54}}
|галы2           = [[Эльес Схіры|Схіры]] {{Гол|3|а/г}}&lt;br&gt;[[Браян Бробэй|Бробэй]] {{Гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян-Паўль ван Гэке|ван Гэке]] {{Гол|62}}
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 68391
|судзьдзя        = [[Каця Іцэль Гарсія]] (Мэксыка)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група G ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=BEL
|каманда2=EGY
|каманда3=IRN
|каманда4=NZL

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_BEL=1 |нічыі_BEL=2 |паразы_BEL=0 |мз_BEL=6 |мп_BEL=2
|перамогі_EGY=1 |нічыі_EGY=2 |паразы_EGY=0 |мз_EGY=5 |мп_EGY=3
|перамогі_IRN=0 |нічыі_IRN=3 |паразы_IRN=0 |мз_IRN=3 |мп_IRN=3
|перамогі_NZL=0 |нічыі_NZL=1 |паразы_NZL=2 |мз_NZL=4 |мп_NZL=10

|заўвага_BEL=Нічыя паміж сабою (Бэльгія 1:1 Эгіпет). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_EGY=BEL

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BEL={{Футбол|Бэльгія}}
|назва_EGY={{Футбол|Эгіпет}}
|назва_IRN={{Футбол|Іран}}
|назва_NZL={{Футбол|Новая Зэляндыя}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 15 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Эгіпет}}
|галы1           = [[Магамэд Гані|Гані]] {{Гол|66|а/г}}
|галы2           = [[Эмам Ашур|Ашур]] {{Гол|19}}
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 66775
|судзьдзя        = [[Рамон Абацьці]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 16 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Іран|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:2
|каманда2        = {{Футбол|Новая Зэляндыя}}
|галы1           = [[Рамін Рэзаэян|Рэзаэян]] {{Гол|32}}&lt;br&gt;[[Магамад Магэбі|Магэбі]] {{Гол|64}}
|галы2           = [[Элайджа Джаст|Джаст]] {{Гол|7}}, {{Гол|54}}
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 70108
|судзьдзя        = [[Сэсар Артура Рамас]] (Мэксыка)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 21 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Іран}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 70317
|судзьдзя        = [[Дарыё Ўмбэрта Эрэра|Дарыё Эрэра]] (Аргентына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 22 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:3
|каманда2        = {{Футбол|Эгіпет}}
|галы1           = [[Фін Сэрман|Сэрман]] {{Гол|15}}
|галы2           = [[Мастафа Зыку|Зыку]] {{Гол|58}}&lt;br&gt;[[Магамэд Саляг|Саляг]] {{Гол|67}}&lt;br&gt;[[Трэзэге (футбаліст)|Трэзэге]] {{Гол|82}}
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 52497
|судзьдзя        = [[Амар аль-Алі]] (ААЭ)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 27 чэрвеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Эгіпет|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Іран}}
|галы1           = [[Магмуд Сабэр|Сабэр]] {{Гол|5}}
|галы2           = [[Рамін Рэзаэян|Рэзаэян]] {{Гол|14}}
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 66925
|судзьдзя        = [[Шыман Марціняк]] (Польшча)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 27 чэрвеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:5
|каманда2        = {{Футбол|Бэльгія}}
|галы1           = [[Элайджа Джаст|Джаст]] {{Гол|84}}
|галы2           = [[Леандра Трасар|Трасар]] {{Гол|28}}, {{Гол|50}}&lt;br&gt;[[Кевін дэ Бройнэ|дэ Бройнэ]] {{Гол|66}}&lt;br&gt;[[Рамэлю Люкаку|Люкаку]] {{Гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексіс Салемакерс|Салемакерс]] {{Гол|90+4}}
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 52497
|судзьдзя        = [[Адгам Махадмэ]] (Ярданія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група H ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=ESP
|каманда2=CPV
|каманда3=URU
|каманда4=KSA

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_ESP=2 |нічыі_ESP=1 |паразы_ESP=0 |мз_ESP=5 |мп_ESP=0
|перамогі_CPV=0 |нічыі_CPV=3 |паразы_CPV=0 |мз_CPV=2 |мп_CPV=2
|перамогі_KSA=0 |нічыі_KSA=2 |паразы_KSA=1 |мз_KSA=1 |мп_KSA=5
|перамогі_URU=0 |нічыі_URU=2 |паразы_URU=1 |мз_URU=3 |мп_URU=4

|заўвага_URU=Нічыя паміж сабою (Саудаўская Арабія 1:1 Уругвай). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_KSA=URU

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ESP={{Футбол|Гішпанія}}
|назва_CPV={{Футбол|Каба-Вэрдэ}}
|назва_KSA={{Футбол|Саудаўская Арабія}}
|назва_URU={{Футбол|Уругвай}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 15 чэрвеня 2026
|час             = 19:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 67640
|судзьдзя        = [[Адгам Махадмэ]] (Ярданія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 16 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Саудаўская Арабія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Уругвай}}
|галы1           = [[Абдулела аль-Амры|аль-Амры]] {{Гол|41}}
|галы2           = [[Максіміляна Арауха|М. Арауха]] {{Гол|80}}
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 62764
|судзьдзя        = [[Маўрыцыё Марыяні]] (Італія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 21 чэрвеня 2026
|час             = 19:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 4:0
|каманда2        = {{Футбол|Саудаўская Арабія}}
|галы1           = [[Лямін Ямаль|Ямаль]] {{Гол|10}}&lt;br&gt;[[Мікель Аярсабаль|Аярсабаль]] {{Гол|21}}, {{Гол|24}}&lt;br&gt;[[Гасан Тамбакці|Тамбакці]] {{Гол|49|а/г}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 68239
|судзьдзя        = [[Рафаэл Клаўс]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 22 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:2
|каманда2        = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}}
|галы1           = [[Максіміляна Арауха|М. Арауха]] {{Гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустын Канобіё|Канобіё]] {{Гол|45+6}}
|галы2           = [[Кевін Піна|К. Піна]] {{Гол|21}}&lt;br&gt;[[Элію Варэла|Варэла]] {{Гол|61}}
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 64003
|судзьдзя        = [[Эспэн Эскас]] (Нарвэгія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 27 чэрвеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Каба-Вэрдэ|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Саудаўская Арабія}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68278
|судзьдзя        = [[Франсуа Летэксье]] (Францыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 27 чэрвеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Гішпанія}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Алекс Баэна|Баэна]] {{Гол|42}}
|стадыён         = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]]
|гледачы         = 45065
|судзьдзя        = [[Ісмаіл Эльфат]] (ЗША)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група I ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=FRA
|каманда2=NOR
|каманда3=SEN
|каманда4=IRQ

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_FRA=3 |нічыі_FRA=0 |паразы_FRA=0 |мз_FRA=10|мп_FRA=2
|перамогі_SEN=1 |нічыі_SEN=0 |паразы_SEN=2 |мз_SEN=8 |мп_SEN=6
|перамогі_IRQ=0 |нічыі_IRQ=0 |паразы_IRQ=3 |мз_IRQ=1 |мп_IRQ=12
|перамогі_NOR=2 |нічыі_NOR=0 |паразы_NOR=1 |мз_NOR=8 |мп_NOR=7

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_FRA={{Футбол|Францыя}}
|назва_SEN={{Футбол|Сэнэгал}}
|назва_IRQ={{Футбол|Ірак}}
|назва_NOR={{Футбол|Нарвэгія}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 16 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:1
|каманда2        = {{Футбол|Сэнэгал}}
|галы1           = [[Кіліян Мбапэ|Мбапэ]] {{Гол|66}}, {{Гол|90+6}}&lt;br&gt;[[Брадлі Баркаля|Баркаля]] {{Гол|82}}
|галы2           = [[Ібраім Мбай|Мбай]] {{Гол|90+5}}
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 80545
|судзьдзя        = [[Алірэза Фагані]] (Аўстралія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 17 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ірак|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:4
|каманда2        = {{Футбол|Нарвэгія}}
|галы1           = [[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|39}}
|галы2           = [[Эрлінг Голян|Голян]] {{Гол|29}}, {{Гол|43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстыгар|Эстыгар]] {{Гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|90+6|а/г}}
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 63106
|судзьдзя        = [[П’ер Ачо]] (Габон)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 22 чэрвеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:0
|каманда2        = {{Футбол|Ірак}}
|галы1           = [[Кіліян Мбапэ|Мбапэ]] {{Гол|14}}, {{Гол|54}}&lt;br&gt;[[Усман Дэмбэле|Дэмбэле]] {{Гол|66}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 68324
|судзьдзя        = [[Дру Фішэр]] (Канада)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 23 чэрвеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:2
|каманда2        = {{Футбол|Сэнэгал}}
|галы1           = [[Маркус Пэдэрсэн|Пэдэрсэн]] {{Гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлінг Голян|Голян]] {{Гол|48}}, {{Гол|58}}
|галы2           = [[Ісмаіля Сар|І. Сар]] {{Гол|53}}, {{Гол|90+3}}
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 80663
|судзьдзя        = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:4
|каманда2        = {{Футбол|Францыя}}
|галы1           = [[Тэлё Осгар|Осгар]] {{Гол|21}}
|галы2           = [[Усман Дэмбэле|Дэмбэле]] {{Гол|7}}, {{Гол|20}}, {{Гол|32}}&lt;br&gt;[[Дэзырэ Дуэ|Дуэ]] {{Гол|90+4}}
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 64146
|судзьдзя        = [[Майкл Олівэр]] (Ангельшчына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Сэнэгал|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 5:0
|каманда2        = {{Футбол|Ірак}}
|галы1           = [[Абіб Дыяра|Дыяра]] {{Гол|4}}&lt;br&gt;[[Ісмаіля Сар|І. Сар]] {{Гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гей|П. Гей]] {{Гол|59}}, {{Гол|71}}&lt;br&gt;[[Іліман Ндыяй|І. Ндыяй]] {{Гол|82}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 43036
|судзьдзя        = [[Энтані Тэйлар]] (Ангельшчына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група J ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=ARG
|каманда2=AUT
|каманда3=ALG
|каманда4=JOR

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_ARG=3 |нічыі_ARG=0 |паразы_ARG=0 |мз_ARG=8 |мп_ARG=1
|перамогі_ALG=1 |нічыі_ALG=1 |паразы_ALG=1 |мз_ALG=5 |мп_ALG=7
|перамогі_AUT=1 |нічыі_AUT=1 |паразы_AUT=1 |мз_AUT=6 |мп_AUT=6
|перамогі_JOR=0 |нічыі_JOR=0 |паразы_JOR=3 |мз_JOR=3 |мп_JOR=8

|заўвага_AUT=Нічыя паміж сабою (Альжыр 3:3 Аўстрыя). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_ALG=AUT

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ARG={{Футбол|Аргентына}}
|назва_ALG={{Футбол|Альжыр}}
|назва_AUT={{Футбол|Аўстрыя}}
|назва_JOR={{Футбол|Ярданія}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 17 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:0
|каманда2        = {{Футбол|Альжыр}}
|галы1           = [[Ліянэль Мэсі|Мэсі]] {{Гол|17}}, {{Гол|60}}, {{Гол|76}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 69045
|судзьдзя        = [[Шыман Марціняк]] (Польшча)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 17 чэрвеня 2026
|час             = 08:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аўстрыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:1
|каманда2        = {{Футбол|Ярданія}}
|галы1           = [[Рамана Шмід|Шмід]] {{Гол|21}}&lt;br&gt;[[Язан аль-Араб|аль-Араб]] {{Гол|77|а/г}}&lt;br&gt;[[Марка Арнаутавіч|Арнаутавіч]] {{Гол|90+12|пэн.}}
|галы2           = [[Алі Альван|Альван]] {{Гол|50}}
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 68527
|судзьдзя        = [[Даганэ Бэйда]] (Маўрытанія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 22 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:0
|каманда2        = {{Футбол|Аўстрыя}}
|галы1           = [[Ліянэль Мэсі|Мэсі]] {{Гол|38}}, {{Гол|90+5}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 70649
|судзьдзя        = [[Амін Амар]] (Эгіпет)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 23 чэрвеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:2
|каманда2        = {{Футбол|Альжыр}}
|галы1           = [[Нізар аль-Рашдан|аль-Рашдан]] {{Гол|36}}
|галы2           = [[Надыр Бэнбуалі|Бэнбуалі]] {{Гол|69}}&lt;br&gt;[[Амін Гуіры|Гуіры]] {{Гол|82}}
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 68371
|судзьдзя        = [[Слаўка Вінчыч]] (Славенія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Альжыр|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:3
|каманда2        = {{Футбол|Аўстрыя}}
|галы1           = [[Рафік Бэльгалі|Бэльгалі]] {{Гол|45}}&lt;br&gt;[[Рыяд Магрэз|Магрэз]] {{Гол|60}}, {{Гол|90+3}}
|галы2           = [[Марка Арнаутавіч|Арнаутавіч]] {{Гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсэль Забіцэр|Забіцэр]] {{Гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджыч|Калайджыч]] {{Гол|90+6}}
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 69045
|судзьдзя        = [[Ілгіз Танташаў]] (Узбэкістан)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:3
|каманда2        = {{Футбол|Аргентына}}
|галы1           = [[Муса аль-Таамары|аль-Таамары]] {{Гол|55}}
|галы2           = [[Джавані Лё Сэльса|Лё Сэльса]] {{Гол|19}}&lt;br&gt;[[Ляўтара Мартынэс|Ляўт. Мартынэс]] {{Гол|31|пэн.}}&lt;br&gt;[[Ліянэль Мэсі|Мэсі]] {{Гол|80}}
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 70649
|судзьдзя        = [[Іштван Ковач]] (Румынія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група K ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=COL
|каманда2=POR
|каманда3=COD
|каманда4=UZB

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_POR=1 |нічыі_POR=2 |паразы_POR=0 |мз_POR=6 |мп_POR=1
|перамогі_COD=1 |нічыі_COD=1 |паразы_COD=1 |мз_COD=4 |мп_COD=3
|перамогі_UZB=0 |нічыі_UZB=0 |паразы_UZB=3 |мз_UZB=2 |мп_UZB=11
|перамогі_COL=2 |нічыі_COL=1 |паразы_COL=0 |мз_COL=4 |мп_COL=1

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_POR={{Футбол|Партугалія}}
|назва_COD={{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}}
|назва_UZB={{Футбол|Узбэкістан}}
|назва_COL={{Футбол|Калюмбія}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 17 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}}
|галы1           = [[Жуан Нэвіш|Нэвіш]] {{Гол|6}}
|галы2           = [[Яан Віса|Віса]] {{Гол|45+5}}
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68777
|судзьдзя        = [[Абдульрагман аль-Джасім]] (Катар)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 18 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Узбэкістан|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:3
|каманда2        = {{Футбол|Калюмбія}}
|галы1           = [[Абасбэк Файзулаеў|Файзулаеў]] {{Гол|60}}
|галы2           = [[Даніель Муньяс Мэхія|Муньяс]] {{Гол|40}}&lt;br&gt;[[Люіс Фэрнанда Дыяс|Дыяс]] {{Гол|65}}&lt;br&gt;[[Хамінтан Кампас|Кампас]] {{Гол|90+9}}
|стадыён         = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]]
|гледачы         = 80824
|судзьдзя        = [[Энтані Тэйлар]] (Ангельшчына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 23 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 5:0
|каманда2        = {{Футбол|Узбэкістан}}
|галы1           = [[Крыштыяну Раналду|Раналду]] {{Гол|6}}, {{Гол|39}}&lt;br&gt;[[Нуну Алешандры Таварыш Мэндыш|Мэндыш]] {{Гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахід Нэматаў|Нэматаў]] {{Гол|60|а/г}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан|Леан]] {{Гол|87}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68777
|судзьдзя        = [[Джаляль Джаед]] (Марока)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 24 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:0
|каманда2        = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}}
|галы1           = [[Даніель Муньяс Мэхія|Муньяс]] {{Гол|76}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]]
|гледачы         = 45358
|судзьдзя        = [[Маўрыцыё Марыяні]] (Італія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 02:30 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Партугалія}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі Гардэнз]]
|гледачы         = 64478
|судзьдзя        = [[Алірэза Фагані]] (Аўстралія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 02:30 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:1
|каманда2        = {{Футбол|Узбэкістан}}
|галы1           = [[Яан Віса|Віса]] {{Гол|68|пэн.}}, {{Гол|90+1}}&lt;br&gt;[[Фістон Маель|Маель]] {{Гол|78}}
|галы2           = [[Эльдор Шамуродаў|Шамуродаў]] {{Гол|10}}
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 68239
|судзьдзя        = [[Фэлікс Цваер]] (Нямеччына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група L ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=ENG
|каманда2=CRO
|каманда3=GHA
|каманда4=PAN

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_ENG=2 |нічыі_ENG=1 |паразы_ENG=0 |мз_ENG=6 |мп_ENG=2
|перамогі_CRO=2 |нічыі_CRO=0 |паразы_CRO=1 |мз_CRO=5 |мп_CRO=5
|перамогі_GHA=1 |нічыі_GHA=1 |паразы_GHA=1 |мз_GHA=2 |мп_GHA=2
|перамогі_PAN=0 |нічыі_PAN=0 |паразы_PAN=3 |мз_PAN=0 |мп_PAN=4

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ENG={{Футбол|Ангельшчына}}
|назва_CRO={{Футбол|Харватыя}}
|назва_GHA={{Футбол|Гана}}
|назва_PAN={{Футбол|Панама}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 17 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 4:2
|каманда2        = {{Футбол|Харватыя}}
|галы1           = [[Гары Кейн|Кейн]] {{Гол|12|пэн.}}, {{Гол|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Бэлінггэм|Бэлінггэм]] {{Гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфард|Рашфард]] {{Гол|85}}
|галы2           = [[Марцін Батурына|Батурына]] {{Гол|36}}&lt;br&gt;[[Пэтар Муса|Муса]] {{Гол|45+5}}
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 70389
|судзьдзя        = [[Клеман Цюрпэн]] (Францыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 18 чэрвеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Гана|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:0
|каманда2        = {{Футбол|Панама}}
|галы1           = [[Калеб Ірэнк’і|Ірэнк’і]] {{Гол|90+5}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 42942
|судзьдзя        = [[Глен Нюбэрг]] (Швэцыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 23 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Гана}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 63983
|судзьдзя        = [[Саід Мартынэс]] (Гандурас)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 24 чэрвеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Харватыя}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Антэ Будзімір|Будзімір]] {{Гол|54}}
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 43036
|судзьдзя        = [[П’ер Ачо]] (Габон)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:2
|каманда2        = {{Футбол|Ангельшчына}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Джуд Бэлінггэм|Бэлінггэм]] {{Гол|62}}&lt;br&gt;[[Гары Кейн|Кейн]] {{Гол|67}}
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 80663
|судзьдзя        = [[Абдульрагман аль-Джасім]] (Катар)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Харватыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Гана}}
|галы1           = [[Пэтар Сучыч|П. Сучыч]] {{Гол|31}}&lt;br&gt;[[Нікала Ўлашыч|Улашыч]] {{Гол|83}}
|галы2           = [[Дэрык Люкасэн|Люкасэн]] {{Гол|73}}
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 68324
|судзьдзя        = [[Дру Фішэр]] (Канада)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Справаздача]
|смі             = 
}}

== Плэй-оф ==
{{#invoke:RoundN|main|columns=5
|RD1=1/16 фіналу
|RD2=1/8 фіналу

|29 чэрвеня|{{Футбол|Нямеччына}}||{{Футбол|Парагвай}}|
|1 ліпеня|{{Футбол|Францыя}}||{{Футбол|Швэцыя}}|
|28 чэрвеня|{{Футбол|ПАР}}|0|'''{{Футбол|Канада}}'''|'''1'''
|30 чэрвеня|{{Футбол|Нідэрлянды}}||{{Футбол|Марока}}|
|2 ліпеня|{{Футбол|Партугалія}}||{{Футбол|Харватыя}}|
|2 ліпеня|{{Футбол|Гішпанія}}||{{Футбол|Аўстрыя}}|
|2 ліпеня|{{Футбол|ЗША}}||{{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}|
|1 ліпеня|{{Футбол|Бэльгія}}||{{Футбол|Сэнэгал}}|
|29 чэрвеня|'''{{Футбол|Бразылія}}'''|'''2'''|{{Футбол|Японія}}|1
|30 чэрвеня|{{Футбол|Кот д’Івуар}}||{{Футбол|Нарвэгія}}|
|1 ліпеня|{{Футбол|Мэксыка}}||{{Футбол|Эквадор}}|
|1 ліпеня|{{Футбол|Ангельшчына}}||{{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}}|
|4 ліпеня|{{Футбол|Аргентына}}||{{Футбол|Каба-Вэрдэ}}|
|3 ліпеня|{{Футбол|Аўстралія}}||{{Футбол|Эгіпет}}|
|3 ліпеня|{{Футбол|Швайцарыя}}||{{Футбол|Альжыр}}|
|4 ліпеня|{{Футбол|Калюмбія}}||{{Футбол|Гана}}|

|5 ліпеня||||
|4 ліпеня|{{Футбол|Канада}}|||
|6 ліпеня||||
|7 ліпеня||||
|5 ліпеня|{{Футбол|Бразылія}}|||
|6 ліпеня||||
|7 ліпеня||||
|7 ліпеня||||

|9 ліпеня||||
|11 ліпеня||||
|12 ліпеня||||
|12 ліпеня||||

|14 ліпеня||||
|15 ліпеня||||

|19 ліпеня||||
|19 ліпеня||||
}}

=== 1/16 фіналу ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|ПАР|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Канада}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Стывэн Эўштакію|Эўштакію]] {{Гол|90+2}}
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 69237
|судзьдзя        = [[Жуан Піньейру]] (Партугалія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 29 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Японія}}
|галы1           = [[Казэміру]] {{Гол|56}}&lt;br&gt;[[Габрыел Мартынэльлі|Мартынэльлі]] {{Гол|90+5}}
|галы2           = [[Кайсю Сано|Сано]] {{Гол|29}}
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68777
|судзьдзя        = [[Маўрыцыё Марыяні]] (Італія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 29 чэрвеня 2026
|час             = 23:30 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Парагвай}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Джаляль Джаед]] (Марока)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 30 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Марока}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 30 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Кот д’Івуар|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Нарвэгія}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Хэсус Валенсуэля]] (Вэнэсуэла)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 1 ліпеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Швэцыя}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Дані Макелі]] (Нідэрлянды)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 1 ліпеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Эквадор}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Слаўка Вінчыч]] (Славенія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 1 ліпеня 2026
|час             = 19:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Адгам Махадмэ]] (Ярданія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 1 ліпеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Сэнэгал}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Саід Мартынэс]] (Гандурас)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 2 ліпеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Рафаэл Клаўс]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 2 ліпеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Аўстрыя}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 3 ліпеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Харватыя}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 3 ліпеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Альжыр}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 3 ліпеня 2026
|час             = 21:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аўстралія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Эгіпет}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 4 ліпеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 4 ліпеня 2026
|час             = 04:30 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Гана}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== 1/8 фіналу ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 4 ліпеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 5 ліпеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 5 ліпеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 6 ліпеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 6 ліпеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 7 ліпеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 7 ліпеня 2026
|час             = 19:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 7 ліпеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== 1/4 фіналу ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 9 ліпеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 11 ліпеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 12 ліпеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 12 ліпеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== 1/2 фіналу ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 ліпеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 15 ліпеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Матч за 3-е месца ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 19 ліпеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Фінал ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 19 ліпеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 Справаздача]
|смі             = 
}}

== Маркетынг ==
=== Брэндаваньне ===
Афіцыйная эмблема і брэндавая ідэнтычнасьць былі высунутыя для публікі 17 траўня 2023 году ў [[абсэрваторыі Грыфіта]] ў [[Лос-Анджэлес]]е. Базавая форма эмблемы складаецца з вэртыкальна «складзеных» лічбаў 26 з выявай [[Кубак сьвету ФІФА (прыз)|Кубка сьвету ФІФА]] на пярэднім пляне. Пры гэтым упершыню ў гісторыі трафэй быў выяўлены на эмблеме чэмпіянату сьвету як фатаграфія, а не стылізаванае графічнае адлюстраваньне. Дызайн быў распрацаваны гэтак, каб яго можна было адаптаваць да рознага кшталту тла&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|загаловак=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518041252/https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|дата копіі=05.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; &gt;{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|загаловак='Is That It?': Reaction to 2026 World Cup Logo Swift, Overwhelmingly Negative|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518200435/https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|дата копіі=05.2023}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:2026 FIFA WC countdown clock Paseo de la Reforma.jpg|значак|Гадзіньнік адліку часу да пачатку чэмпіянату, усталяваны ў [[Мэксыка|Мэксыцы]].]]
Наступнага дня ФІФА прадставіла варыянты эмблемы для кожнага гораду-гаспадара. Гэтак яны ўтрымліваюць каляровыя мадыфікацыі і элемэнты, якія адлюстроўваюць мясцовы ляндшафт або культуру. Да прыкладу, у эмблеме, распрацавай для Лос-Анджэлесу, былі стылізаваныя сонца і хвалі, а ў эмблеме [[Мантэрэй|Мантэрэю]] зьмешчаная выява гары [[Сэра-дэ-ля-Сыльля]], а ў эмблеме [[Таронта]] выяўленыя гарадзкі краявід і [[Сі-Эн Таўэр]]&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|загаловак=FIFA, Host Cities Roll Out Specific Branding for 2026 World Cup|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231125024742/https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|загаловак=Unprecedented Host City brands launched to bring FIFA World Cup 26 destinations to life|выдавецтва=www.fifa.com|копія=https://web.archive.org/web/20231125024745/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;. Рэакцыя на эмблему па ейнай прэзэнтацыі была пераважна нэгатыўная, бо многія палічылі, што дызайн выглядае няскончаным і непрадуманым у параўнаньні з эмблемамі мінулых чэмпіянатаў сьвету. Дзеля параўнаньня, гулец [[Зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]] [[Хэсус Фэрэйра]] назваў эмблему «прыгожай»&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Shah, Parshva|спасылка=https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|загаловак='It's beautiful' – USMNT striker Jesus Ferreira disagrees with people who hate FIFA's World Cup 2026 logo|выдавецтва=Goal.com|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518232153/https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|дата копіі=05.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Borg, Simon|спасылка=https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|загаловак=Fans rip FIFA World Cup 2026 logo after official reveal for men's tournament in USA, Mexico and Canada|выдавецтва=Sporting News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230519060838/https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|дата копіі=05.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

[[Файл:Coca Cola 2026 FIFA World Cup.jpg|значак|зьлева|Самаход з брэндаваньнем, зробленым да чэмпіянату сьвету.]]
У сакавіку і красавіку 2025 году ФІФА прадставіла набор з 16 афіцыйных постэраў, якія выяўляюць кожнае места-гаспадара чэмпіянату сьвету 2026 году. Постэры, створаныя мясцовымі мастакамі, былі прызначаныя для таго, каб адлюстраваць асаблівую ідэнтычнасьць і спадчыну кожнага гораду&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/unique-local-spirit-official-world-cup-26-host-city-posters|загаловак=Unique local spirit highlighted in Official FIFA World Cup 26 Host City Posters|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.footyheadlines.com/2025/04/the-2026-wc-posters.html|загаловак=The 2026 World Cup Posters Revealed|выдавецтва=footyheadlines.com/|дата публікацыі=04.2025}}&lt;/ref&gt;. 3 сакавіка 2026 году быў высунуты агульны афіцыйны постэр турніру. Упершыню тры мастакі аб’ядналі свае навычкі і мастацкія стылі дзеля стварэньня афіцыйнага постэра. Пры гэтым кожны зь іх паходзіў з адной з краінаў-гаспадароў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/official-posters|загаловак=Official Tournament Poster|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Тэлевізійныя правы ===
12 лютага 2015 году ФІФА падоўжыла кантракты на вяшчальныя правы ў ЗША і Канадзе для кампаніі [[Fox Sports]], [[NBCUniversal]] і [[Bell Media]] на чэмпіянат сьвету 2026 году, не прымаючы іншых заявак. Паводле ''[[The New York Times]]'', гэтае падаўжэньне разглядалася як кампэнсацыя за перанос [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]] на лістапад–сьнежань замест традыцыйнага графіку чэрвень–ліпень, бо гэта стварыла значныя канфлікты з буйнымі прафэсійнымі лігамі, якія звычайна маюць міжсэзоньне ў час мундыялю&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Deitsch, Richard|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|загаловак=FIFA grants Fox, Telemundo U.S. TV rights for World Cup through 2026|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163522/https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|дата копіі=04.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Sandomir, Richard|спасылка=https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|загаловак=Why FIFA Made Deal With Fox for 2026 Cup|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163525/https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|дата копіі=04.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|загаловак=FIFA extending TV deals through 2026 World Cup with CTV, TSN and RDS|выдавец=The Globe and Mail|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160410181248/http://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|дата копіі=04.2016}}&lt;/ref&gt;. Fútbol de Primera атрымала правы на гішпанамоўнае радыёвяшчаньне ў ЗША і [[Пуэрта-Рыка]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/af2cdbbd380d70c/original/FWC26-Media-Rights-Licensees-Overview.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 Media Partners|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}&lt;/ref&gt;.

Міжнародны вяшчальны цэнтар будзе разьмешчаны ў канфэрэнц-цэнтры [[Кей-Бэйлі-Гатчынсан]] у [[Далас]]е&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Rosenbaum, Steven|спасылка=https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|загаловак=Dallas approves $15 million spending to serve as media hub for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=CBS News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241212105138/https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|дата копіі=12.2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|загаловак=2026 FIFA World Cup International Broadcast Center will be in Dallas|выдавецтва=FOX News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241211232758/https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|дата копіі=12.2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|загаловак=FIFA World Cup 26™ International Broadcast Centre to be hosted in Dallas|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250318125506/https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|дата копіі=03.2025}}&lt;/ref&gt;. 8 студзеня 2026 году ФІФА склала ўгоду, паводле якой [[TikTok]] стаў «пераважнай плятформай» для відэакантэнту чэмпіянату сьвету. У межах дамовы вяшчальнікі могуць трансьляваць часткі матчаў у адмысловым разьдзеле ў дадатку TikTok&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47552269/fifa-tiktok-video-content-partner-2026-world-cup|загаловак=FIFA picks TikTok as video content partner at 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=01.2026}}&lt;/ref&gt;. Пазьней, 17 сакавіка, ФІФА ўхваліла аналягічнае пагадненьне з [[YouTube]], якое дазваляе вяшчальнікам трансьляваць выбраныя матчы цалкам на сваіх каналах, а таксама трансьляваць першыя 10 хвілінаў кожнага матчу, каб заахвоціць маладую аўдыторыю глядзець далей на традыцыйных каналах&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48231331/youtube-fifa-agree-live-broadcast-deal-world-cup|загаловак=YouTube, FIFA agree to live broadcast deal for World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=03.2026}}&lt;/ref&gt;. Пазьней было пацьверджана, што YouTube пашырыў гэтую дамову разам зь ФІФА і [[CazéTV]], каб дармова трансьляваць усе матчы турніру ў [[Бразылія|Бразыліі]]&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Filho, Adalberto Leister|спасылка=https://maquinadoesporte.com.br/midia/apos-parceria-com-youtube-fifa-confirma-exclusividade-digital-de-cazetv-para-copa-2026/|загаловак=Após parceria com YouTube, Fifa confirma exclusividade digital da CazéTV no Brasil para Copa 2026|выдавецтва=Máquina do Esporte|дата публікацыі=03.2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Laloni, Marco|спасылка=https://www.mktesportivo.com/2026/03/em-parceria-com-a-cazetv-youtube-lanca-o-filme-publicitario-a-agente-do-hexa/|загаловак=YouTube e CazéTV lançam o filme publicitário “A Agente do Hexa”|выдавецтва=MKT Esportivo|дата публікацыі=03.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Квіткі ===
Кошты квіткоў на чэмпіянат сьвету 2026 году першапачаткова былі ад 60 даляраў за матчы групавога этапу да {{Лік|6730}} даляраў за фінал, што было значна больш за цэны на квіткі папярэдняга [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]]. Аднак у верасьні 2025 году ФІФА пацьвердзіла, што ўпершыню будзе выкарыстоўваць дынамічнае цэнаўтварэньне, паводле мадэлі, ужытай на [[клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2025 году|клюбным чэмпіянаце сьвету 2025 году]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; &gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46147005/2026-world-cup-tickets-fifa-dynamic-pricing-prices|загаловак=FIFA to use dynamic pricing for World Cup tickets|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=09.2025}}&lt;/ref&gt;. Месцы ў гасьцінных зонах сталі дасяжныя ў красавіку 2025 году праз афіцыйнага білетнага партнэра ФІФА&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|загаловак=Limited initial release of FIFA World Cup 26 hospitality packages for matches in United States launched|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2025|копія=http://web.archive.org/web/20250714204258/https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|дата копіі=07.2025}}&lt;/ref&gt;.

Першая фаза лёсаваньня квіткоў прайшла 10—19 верасьня 2025 году і была абмежаваная трымальнікамі картаў [[Visa]]. Другая фаза ладзілася 27—31 кастрычніка, а трэцяя пачалася пасьля фінальнага лёсаваньня камандаў 5 сьнежня. Продаж быў абмежаваны чатырма квіткамі на чалавека на матч, і аніхто ня можа набыць больш за 40 квіткоў на ўвесь турнір. Афіцыйная плятформа перапродажу квіткоў ФІФА запрацавала 2 кастрычніка 2026 году&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/resale-ticket-exchange-marketplace|загаловак=FIFA Resale/Exchange Marketplace|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}&lt;/ref&gt;. Заключная фаза «апошняй хвіліны» продажаў адкрылася 22 красавіка 2026 году, прыкладна за 50 дзён да пачатку турніру. Квіткі на ўсе 104 матчы прадаваліся згодна з прынцыпам «хто першы — таго і месца». На той момант было прададзена больш за пяць мільёнаў квіткоў з чаканых больш як шасьці мільёнаў, а дадатковыя квіткі павінны былі выпускацца паэтапна да самага фіналу, у залежнасьці ад наяўнасьці&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/world-cup-last-minute-ticket-sales-phase-re-opens-50-days-kick-off-2026-04-22/|загаловак=World Cup last-minute ticket sales phase re-opens 50 days from kick-off|выдавец=Reuters|дата публікацыі=04.2026}}&lt;/ref&gt;.

Усе гарады ЗША, якія ладзяць у сябе чэмпіянат сьвету, ухвалілі законы, паводле якіх продаж квіткоў на падзеі мундыялю вызваляецца ад дзяржаўных і мясцовых падаткаў з продажаў&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2026/apr/02/world-cup-countries-face-extra-costs-fifa-tax-deal-us-government|загаловак=More than half of World Cup countries face extra costs as Fifa fails to agree US tax deal|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=04.2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Gray, Page|спасылка=https://itep.org/fifa-2026-world-cup-tickets-sales-tax-exemption/|загаловак=Not-So-Free Kick: How the 2026 FIFA World Cup Will Cost Cities Millions|выдавец=Institute on Taxation and Economic Policy|дата публікацыі=12.2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Афіцыйны сайт].

{{Чэмпіянаты сьвету па футболе}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянаты сьвету па футболе|2026]]</text>
      <sha1>oei32mmuw3zrli40dnykf1kzmoqmzwu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676915</id>
      <parentid>2676872</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T06:42:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Плэй-оф */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2676915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="172025" sha1="4tsgspw2hf4q6x6dp6mvapo7g5rfb4d" xml:space="preserve">{{Актуальнае спаборніцтва|Футбол}}
{{Чэмпіянат сьвету па футболе
|год              = 2026
|месца            = [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада]], [[Мэксыка]]
|назва            = 
|лягатып          = 2026 FIFA World Cup emblem.svg
|памер            =
|подпіс           =
|час              = 11 чэрвеня — 19 ліпеня 2026 году
|удзельнікаў      = 
|удзельнікаўфінал = 48
|фінал            = [[Мэтлайф-стэдыюм]],&lt;br /&gt;[[Іст-Ратэрфард]]  
|чэмпіён          = 
|2 месца          = 
|3 месца          = 
|4 месца          = 
|гульняў          = 
|галоў            = 
|гледачоў         = 
|бамбардзір       = 
|год папярэдняга  = 2022
|год наступнага   = 2030
}}
'''Чэмпіяна́т сьве́ту па футбо́ле 2026 году''' — 23-і чэмпіянат сьвету па футболе, фінальны турнір якога ладзіцца ў 2026 годзе ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада|Канадзе]] і [[Мэксыка|Мэксыцы]]. Турнір будзе згуляны з 11 чэрвеня па 19 ліпеня 2026 году, а яго сумесна прымуць 16 гарадоў з трох паўночнаамэрыканскіх краінаў. Фінальны матч будзе ладзіцца ў ЗША. Турнір стане першым, гаспадарамі якога будуць адразу тры краіны&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913|загаловак=World Cup 2026: Canada, US &amp; Mexico joint bid wins right to host tournament|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913|дата копіі=01.2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}&lt;/ref&gt;. Таксама гэты турнір ёсьць першым, у якім возьмуць удзел 48 зборных, то бок колькасьць удзельнікаў павялічыцца з 32. Гэта таксама першы з [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] турнір, які арганізоўваюць больш чым адная краіна. Мэксыка ўжо ладзіла турніры ў 1970 і 1986 гадах, то бок яна ёсьць першай краінай, якая тройчы рабіла чэмпіянат сьвету, пры гэтым ЗША раней былі арганізатарамі чэмпіянату сьвету 1994 году. Канада ж упершыню ёсьць гаспадыняй таго кшталту турніру. Па папярэднім чэмпіянаце сьвету 2022 году ў Катары, які гуляўся ў лістападзе і сьнежні, гэтае спаборніцтва вернецца да свайго традыцыйнага летняга раскладу.

Зборныя [[Зборная ЗША па футболе|ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]], як прадстаўнікі краінаў-гаспадароў турніру, аўтаматычна кваліфікаваліся на спаборніцтва. Зборныя [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Каба-Вэрдэ]], [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]], [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Узбэкістану]] і [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Дзейным чэмпіёнам да пачатку турніру ёсьць [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]], якая ў 2022 годзе здабыла свой трэці тытул у гісторыі.

== Выбары гаспадароў ==
У час з 2013 па 2017 гады [[рада ФІФА]] стала абмяркоўвала абмежаваньні ў ратацыі правядзеньня чэмпіянатаў у залежнасьці ад кантынэнтальных канфэдэрацыяў. Спачатку было ўсталявана, што заяўкі на арганізацыю чэмпіянату ня будуць прымацца ад краінаў, якія не ўваходзяць у склад канфэдэрацыяў, што ладзілі два папярэднія турніры. Гэтае правіла было часова зьмененае, каб забараніць падаваць заяўкі на правядзеньне наступнага турніру толькі краінам, якія ўваходзяць у склад канфэдэрацыі, што ладзіла папярэдні чэмпіянат сьвету&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2015/m=5/news=current-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|загаловак=Current allocation of FIFA World Cup confederation slots maintained|выдавец=FIFA|дата публікацыі=05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150530211217/http://www.fifa.com/worldcup/news/y%3D2015/m%3D5/news%3Dcurrent-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|дата копіі=05.2015}}&lt;/ref&gt;, пасьля чаго правіла было вернутае да папярэдняй рэдакцыі двух чэмпіянатаў сьвету.

Рада ФІФА зрабіла выключэньне, якое патэнцыйна дае права на арганізацыю чэмпіянату асацыяцыям-сябрам канфэдэрацыі перадапошняй краіны-гаспадара чэмпіянату сьвету ў выпадку, калі аніводная з атрыманых заявак не адпавядае строгім тэхнічным і фінансавым патрабаваньням&lt;ref name=&quot;fifacouncil&quot;&gt;{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2016/m=10/news=fifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Council discusses vision for the future of football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161017181207/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2016/m%3D10/news%3Dfifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=10.2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|загаловак=FIFA blocks Europe from hosting 2026 World Cup, lifting Canada's chances|выдавец=Canadian Broadcasting Corporation|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161014191406/http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|дата копіі=10.2016}}&lt;/ref&gt;. У сакавіку 2017 году прэзыдэнт ФІФА [[Джаньні Інфантына]] пацьвердзіў, што Эўропа ([[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]) і Азія ([[АФК]]) былі выкрасьлены з заяўкі па выбары [[Расея|Расеі]] і [[Катар]]у ў 2018 і 2022 гадах адпаведна&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|загаловак=Trump travel ban could prevent United States hosting World Cup|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211114173744/https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|дата копіі=11.2021}}&lt;/ref&gt;. Такім чынам, чэмпіянат сьвету 2026 году можа быць аддадзены адной з чатырох іншых канфэдэрацыяў, як то [[КОНКАКАФ]] (Паўночная Амэрыка; апошні раз ладзіла турнір у 1994 годзе), [[КАФ]] (Афрыка; апошні раз вылучала гаспадара турніру ў 2010 годзе), [[КОНМЭБОЛ]] (Паўднёвая Амэрыка; апошні раз арганізоўвала першынство ў 2014 годзе) або [[КФА]] (Акіянія, дзе аніколі раней не гулялі матчы чэмпіянатаў сьвету), або, магчыма, УЭФА ў выпадку, калі аніводная заяўка ад гэтых чатырох канфэдэрацыяў ня будзе адпавядаць патрабаваньням. Сумеснае ладжаньне чэмпіянату сьвету, якое было забароненае ФІФА па [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]], было ўхваленае для чэмпіянату сьвету 2026 году, але і не абмяжоўвалася канкрэтнай колькасьцю, а разглядалася ў кожным канкрэтным выпадку. Таксама ў 2026 годзе генэральны сакратарыят ФІФА, па кансультацыі з Камітэтам па спаборніцтвах, меў права выключаць з турніру заяўнікаў, якія не адпавядалі мінімальным тэхнічным патрабаваньням для правядзеньня спаборніцтваў&lt;ref name=&quot;fifacouncil&quot;/&gt;.

ЗША, Канада і Мэксыка публічна разглядалі мажлівасьць высунуць заяўку на правядзеньне турніру асобна, але сумесная заяўка была абвешчаная 10 красавіка 2017 году&lt;ref&gt;{{артыкул|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|загаловак=USA, Mexico, Canada announce bid to host '26 WC|выданьне=Sports Illustrated|год=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411054626/https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|дата копіі=04.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}&lt;/ref&gt;. У сакавіку 2022 году прэзыдэнт мэксыканскай [[Ліга МХ|Лігі МХ]] Мікель Арыёля заявіў, што ўдзел Мэксыкі ў якасьці суарганізатара мог быць пад пагрозай, калі б ліга і фэдэрацыя не адрэагавалі хутка на забурэньні заўзятараў клюбаў «[[Керэтара Сант’яга-дэ-Керэтара|Керэтара]]» і «[[Атляс Гвадаляхара|Атлясу]]», у выніку якіх 26 гледачоў атрымалі раненьні і 14 былі арыштаваныя. Арыёля сказаў, што ФІФА была «шакаваная» інцыдэнтам, але Інфантына быў задаволены тым, як прадстаўнікі лігі разьвязалі праблему&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Garcia, Arriana|спасылка=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|загаловак=Mexico violence almost cost World Cup 2026 hosting duties - Liga MX president|выдавец=ESPN|дата публікацыі=03.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220317194809/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|дата копіі=03.2022}}&lt;/ref&gt;.

=== Галасаваньне ===
[[Файл:2026 world cup bid election.png|значак|400пкс|Вынікі галасаваньня:
{|
|-
!Мелі дазвол галасаваць !! Ня мелі дазволу галасаваць
|- 
|{{легенда|#867650|Галасавалі за ЗША/Канаду/Мэксыку}}||{{легенда|#FFBD41|ЗША, Канада, Мэксыка}}
|-
|{{легенда|#2770AB|Галасавалі за Марока}}||{{легенда|#55208D|Марока}}
|-
|{{легенда|#008E2A|Галасавалі супраць усіх}}||{{легенда|#000000|Адхіленыя ФІФА}}
|-
|{{легенда|#B32A2F|Устрымаліся ад галасаваньня}}||{{легенда|#C1C1C1|Ня сябра ФІФА}}
|}
]]
Галасаваньне адбылося 13 чэрвеня 2018 году падчас 68-га кангрэса ФІФА ў [[Масква|Маскве]]. У ім узялі ўдзел 203 прадстаўнікоў, якія мелі права голасу&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Graham, Bryan Armen|спасылка=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|загаловак=North America to host 2026 World Cup after winning vote over Morocco – as it happened|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180718045428/https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|дата копіі=07.2018}}&lt;/ref&gt;. Аб’яднаная заяўка паўночнаамэрыканскіх дзяржаваў перамагла, атрымаўшы 134 галасы, у той час як заяўка [[Марока]] была падтрыманая 65-ю галасамі. [[Іран]] прагаласаваў за аніводны варыянт, а [[Куба]], [[Славенія]] і [[Гішпанія]] ўстрымаліся ад галасаваньня. Гана была дыскваліфікавана ФІФА праз карупцыйны скандалу і таму ня мела права галасаваць&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Gyamera-Antwi, Evans|спасылка=http://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|загаловак=Ghana &amp; Kosovo excluded from Fifa Congress ahead of 2026 World Cup vote|выдавец=Goal.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20231021220157/https://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|дата копіі=10.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|загаловак=Breaking News: President Akufo-Addo dissolves GFA|выдавец=myjoyonline.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180612162226/https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|дата копіі=06.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|загаловак=Fifa bans Ghana football head Kwesi Nyantakyi over 'cash gift'|выдавец=BBC News|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180609011624/https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|дата копіі=06.2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup - FIFA.com|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170515003503/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=05.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|загаловак=Scandal-plagued FIFA postpones 2026 World Cup bidding|выдавец=ABC News|дата публікацыі=06.2015|копія=https://web.archive.org/web/20240416202847/https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|дата копіі=04.2024}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 0 auto;text-align: center&quot;
|-
!rowspan=&quot;2&quot;|Краіна
!colspan=&quot;2&quot;|Галасы
|-
!1-ы раўнд
|- style=&quot;background:#90ee90&quot;
|align=left|'''ЗША, Канада, Мэксыка'''
|'''134'''
|-
|align=left|Марока
|65
|-
|align=left|Аніводная заяўка
|1
|-
|align=left|Устрымаліся
|3
|-
!align=left|Агульная колькасьць
!200
|-
!align=left|Патрабаваная колькасьць
!101
|}

== Удзельнікі ==
=== Кваліфікацыя ===
[[Файл:2026 world cup qualification map.svg|значак|зьлева|
{|
|-
|{{легенда|#0000ff|Кваліфікаваныя каманды}}
|-
|{{легенда|#2ad4ff|Каманды з мажлівасьцю да кваліфікацыі}}
|-
|{{легенда|#ffcc00|Некваліфікаваныя каманды}}
|-
|{{легенда|#000000|Выключаныя каманды}}
|-
|{{легенда|#cccccc|Ня сябры ФІФА}}
|}]]
Складальнікі агульнай заяўкі паўночнаамэрыканскіх краінаў меркавалі, што ўсе тры краіны-гаспадары аўтаматычна трапяць на чэмпіянат&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|загаловак=United 2026 bid book|выдавецтва=united2026.com|копія=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|дата копіі=09.2021}}&lt;/ref&gt;. 31 жніўня 2022 году прэзыдэнт ФІФА Джаньні Інфантына пацьвердзіў, што шэсьць каманд [[КОНКАКАФ]] кваліфікуюцца на чэмпіянат сьвету, пры гэтым [[Зборная ЗША па футболе|зборныя ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]] аўтаматычна кваліфікуюцца ў якасьці гаспадароў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|загаловак=Presidente de la FIFA confirma cantidad de plazas de Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=ESPN Deportes|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220922004259/https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|дата копіі=09.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|загаловак=Infantino anuncia cuántos cupos tendrá la Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=CRHoy.com|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220831205624/https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|дата копіі=08.2022}}&lt;/ref&gt;. Гэта было пацьверджанае Радай ФІФА 14 лютага 2023 году&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|загаловак=FIFA Council highlights record breaking revenue in football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|дата копіі=02.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|загаловак=FIFA confirms U.S., Mexico, Canada automatically in '26 World Cup|выдавец=Reuters|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230215070258/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|дата копіі=02.2023}}&lt;/ref&gt;. Беспасярэдне перад 67-м Кангрэсам ФІФА Рада ФІФА зацьвердзіла разьмеркаваньне месцаў на паседжаньні ў [[Манама|Манаме]]&lt;ref name=slot&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|загаловак=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20220619161123/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|дата копіі=06.2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/39448474|загаловак=World Cup 2026: Fifa reveals allocation for 48-team tournament|выдавецтва=BBC|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170330224520/http://www.bbc.com/sport/football/39448474|дата копіі=03.2017}}&lt;/ref&gt;. Была высунутая і ўхваленая ідэя стварэньня міжкантынэнтальнага плэй-оф турніру з удзелам шасьці каманд, каб вызначыць апошнія два месцы на чэмпіянат&lt;ref name=fifa_council&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|загаловак=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|дата копіі=06.2017}}&lt;/ref&gt;.

Шэсьць камандаў у плэй-оф будуць складацца з адной каманды ад кожнай канфэдэрацыі, за выняткам [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і адной дадатковай каманды ад канфэдэрацыі краінаў-гаспадароў (КОНКАКАФ). Дзьве каманды будуць разьмеркаваныя паводле рэйтынгу ў адпаведнасьці з сусьветным рэйтынгам і згуляюць зь пераможцамі двух гульняў плэй-оф паміж чатырма нясеянымі камандамі за два месцы на чэмпіянат. Турнір з чатырох гульняў будзе ладзіцца ў адной або некалькіх краінах-гаспадарах, а таксама будзе выкарыстоўвацца ў якасьці праверкі&lt;ref name=&quot;slot&quot; /&gt;. Ратыфікацыя разьмеркаваньня месцаў таксама ўпершыню надала [[КФА]] гарантаванае месца ў фінальным турніры, то бок гэты чэмпіянат сьвету стаў першым турнірам, у якім усе шэсьць канфэдэрацыяў мелі хаця б адно гарантаванае месца, а таксама першым з 2010 году, калі ўсе канфэдэрацыі маюць каманду, якая кваліфікавалася ў чэмпіянату сьвету&lt;ref name=&quot;slot&quot; /&gt;.

[[Зборная Эрытрэі па футболе|Зборная Эрытрэі]] зьнялася з кваліфікацыі перад пачаткам адборачных матчаў праз боязь, што гульцы будуць шукаць палітычнага прытулку, калі ім дазволяць выехаць за мяжу&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|загаловак=Eritrea Pull Out Of 2026 World Cup Qualifier|выдавецтва=Dehai News|копія=https://web.archive.org/web/20231109141912/http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|загаловак=Eritrea withdrew from 2026 World Cup qualifying 'over fears players will flee'|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=14.11.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231113160357/https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|загаловак=Eritrea withdraw from FIFA World Cup qualifiers|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231113083754/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;. [[Зборная Рэспублікі Конга па футболе|Зборная Рэспублікі Конга]], якая трапіла ў тую ж групу, што і Эрытрэя, была дыскваліфікаваная 6 лютага 2025 году праз умяшальніцтва ўраду ў справы мясцовай футбольнай фэдэрацыі&lt;ref&gt;{{артыкул|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|загаловак=Suspension of the Congolese Football Association (FECOFOOT) from 6 February 2025 until further notice|выданьне=FIFA Circular|нумар=1922|год=06.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250211201642/https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|дата копіі=02.2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07/#:~:text=Feb%207%20(Reuters)%20%2D%20FIFA,governing%20body%20said%20on%20Thursday.|загаловак=FIFA suspends Congo Republic and Pakistan|выдавец=Reuters|дата публікацыі=07.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250208122018/https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07|дата копіі=02.2025}}&lt;/ref&gt;. КАФ спачатку ўвогуле скасавала ўсе астатнія матчы зборнай Рэспублікі Конга, аднак пазьней [[Зборная Танзаніі па футболе|зборным Танзаніі]] і [[Зборная Замбіі па футболе|Замбіі]] залічылі тэхнічныя перамогі зь лікам 3:0&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|загаловак=Scores &amp; Fixtures|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231128140036/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;.

=== Па адборы ===
З 42 камандаў, якія кваліфікаваліся на сёньня, 26 таксама бралі ўдзел у папярэднім турніры.

Папярэдні гаспадар турніру [[Зборная Катару па футболе|зборная Катару]] першы раз трапіла на чэмпіянат сьвету праз адборачную сетку&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://global.espn.com/football/story/_/id/46597037/qatar-saudi-arabia-qualify-2026-fifa-world-cup|загаловак=Qatar and Saudi Arabia qualify for 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=10.2025}}&lt;/ref&gt;. [[Зборная Калюмбіі па футболе|Зборныя Калюмбіі]]&lt;ref name=&quot;Colombia-Paraguay&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/colombia-paraguay-uruguay-qualify|загаловак=Uruguay, Colombia and Paraguay qualify as Messi equals Cristiano|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}&lt;/ref&gt;, [[Зборная Эгіпту па футболе|Эгіпту]] і [[Зборная Панамы па футболе|Панамы]] вярнуліся на турнір пасьля свайго апошняга ўдзелу ў 2018 годзе. [[Зборная Альжыру па футболе|Зборныя Альжыру]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/algeria-qualify|загаловак=Algeria seal World Cup return|выдавецтва=FIFA}}&lt;/ref&gt; і [[Зборная Кот д’Івуару па футболе|Кот д’Івуару]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cote-divoire-qualify|загаловак=Côte d’Ivoire clinch return to world stage|выдавецтва=FIFA}}&lt;/ref&gt; чакалі на вяртаньне з свайго апошняга ўдзелу ў 2014 годзе. [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе|Зборныя Новай Зэляндыі]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/new-zealand-qualify-world-cup|загаловак=Second-half blitz sends New Zealand to the World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}&lt;/ref&gt;, [[Зборная Парагваю па футболе|Парагваю]]&lt;ref name=&quot;Colombia-Paraguay&quot;/&gt; і [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] апошні раз бралі ўдзел у чэмпіянаце сьвету 2010 году. [[Зборная Аўстрыі па футболе|Зборныя Аўстрыі]], [[Зборная Нарвэгіі па футболе|Нарвэгіі]]&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.foxsports.com/stories/soccer/norway-qualifies-2026-world-cup-sends-italy-dreaded-playoff|загаловак=Norway Qualifies for 2026 World Cup and Sends Italy To Dreaded Playoff|выдавец=Fox Sports|дата публікацыі=16.11.2025}}&lt;/ref&gt;, [[Зборная Шатляндыі па футболе|Шатляндыі]] і [[Зборная Гаіці па футболе|Гаіці]]&lt;ref name=&quot;Curacao&quot;&gt;{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2025/nov/19/curacao-complete-fairytale-with-battling-draw-in-jamaica-to-qualify-for-world-cup|загаловак=Curaçao complete fairytale with battling draw in Jamaica to qualify for World Cup|выдавец=The Guardian}}&lt;/ref&gt; апошнім разам спаборнічалі ў сусьветным першынстве яшчэ ў XX стагодзьдзі. [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Зборныя Каба-Вэрдэ]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cabo-verde-qualify|загаловак=Cabo Verde seal historic World Cup qualification|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=13.10.2025}}&lt;/ref&gt;, [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]]&lt;ref name=&quot;Curacao&quot;/&gt;, [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] і [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Ўзбэкістану]]&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Millar, Colin|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/6229851/2025/06/05/uzbekistan-world-cup-qualification-2026/|загаловак=Uzbekistan, Jordan qualify for World Cup for first time|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=05.06.2025}}&lt;/ref&gt; наагул дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Упершыню сем арабскіх краінаў будуць змагацца на чэмпіянаце сьвету&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Amin, Ahmed|спасылка=https://scoopempire.com/arabs-in-world-cup/|загаловак=For the First Time, Seven Arab Countries Qualify for the World Cup 2026|выдавец=Scoop Empire|дата публікацыі=16.10.2025}}&lt;/ref&gt;.

Кваліфікаваныя каманды, адсартаваныя паводле сваіх канфэдэрацыяў:
{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-новы}}
'''АФК''':
* {{Футбол|Аўстралія|няма}}
* {{Футбол|Ірак|няма}}
* {{Футбол|Іран|няма}}
* {{Футбол|Катар|няма}}
* {{Футбол|Рэспубліка Карэя|няма}}
* {{Футбол|Саудаўская Арабія|няма}}
* {{Футбол|Узбэкістан|няма}}
* {{Футбол|Японія|няма}}
* {{Футбол|Ярданія|няма}}
{{Слупок-новы}}
'''КАФ''':
* {{Футбол|Альжыр|няма}}
* {{Футбол|Гана|няма}}
* {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|няма}}
* {{Футбол|Каба-Вэрдэ|няма}}
* {{Футбол|Кот д’Івуар|няма}}
* {{Футбол|Марока|няма}}
* {{Футбол|ПАР|няма}}
* {{Футбол|Сэнэгал|няма}}
* {{Футбол|Туніс|няма}}
* {{Футбол|Эгіпет|няма}}
{{Слупок-новы}}
'''КОМНЭБОЛ''':
* {{Футбол|Аргентына|няма}}
* {{Футбол|Бразылія|няма}}
* {{Футбол|Калюмбія|няма}}
* {{Футбол|Парагвай|няма}}
* {{Футбол|Уругвай|няма}}
* {{Футбол|Эквадор|няма}}

{{Слупок-новы}}
'''КОНКАКАФ''':
* {{Футбол|Канада|няма}}
* {{Футбол|Кюрасао|няма}}
* {{Футбол|Гаіці|няма}}
* {{Футбол|Мэксыка|няма}}
* {{Футбол|Панама|няма}}
* {{Футбол|ЗША|няма}}

'''КФА''':
* {{Футбол|Новая Зэляндыя|няма}}
{{Слупок-новы}}
'''УЭФА''':
* {{Футбол|Ангельшчына|няма}}
* {{Футбол|Аўстрыя|няма}}
* {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|няма}}
* {{Футбол|Бэльгія|няма}}
* {{Футбол|Гішпанія|няма}}
* {{Футбол|Нарвэгія|няма}}
* {{Футбол|Нідэрлянды|няма}}
* {{Футбол|Нямеччына|няма}}
* {{Футбол|Партугалія|няма}}
* {{Футбол|Турэччына|няма}}
* {{Футбол|Францыя|няма}}
* {{Футбол|Харватыя|няма}}
* {{Футбол|Чэхія|няма}}
* {{Футбол|Шатляндыя|няма}}
* {{Футбол|Швайцарыя|няма}}
* {{Футбол|Швэцыя|няма}}
{{Слупок-канец}}

== Склады камандаў ==
{{Асноўны артыкул|Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году (склады)}}
Перад падачай канчатковага складу на турнір каманды за месяц да пачатку павінны былі назваць папярэдні сьпіс з 35–55 гульцоў. Канчатковыя склады павінны быць зацьверджаныя да 2 чэрвеня. Калі гулец атрымлівае траўму або цяжка захварэе і ня можа браць удзел у турніры, яго можна замяніць іншым гульцом з папярэдняга сьпісу не пазьней чым за 24 гадзіны да першага матчу каманды. Аднак траўмаванага або хворага брамніка дазваляецца замяніць іншым брамнікам з папярэдняга сьпісу ў любы момант турніру&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/squad-lists-number-date|загаловак=When are World Cup squads named, and how many players will feature?|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2026}}&lt;/ref&gt;.

== Групавы этап ==
Стадыёны ўжо былі разьмеркаваныя паміж групамі яшчэ да фінальнага лёсаваньня. Па лёсаваньні пары былі разьмеркаваны па пэўных матчах, і быў зацверджаны час пачатку гульняў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 match schedule Q&amp;A|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=02.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|дата копіі=02.2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/scores-fixtures?country=CA&amp;wtw-filter=ALL|загаловак=Scores &amp; Fixtures|выдавецтва=FIFA}}&lt;/ref&gt;.

=== Група A ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=MEX
|каманда2=RSA
|каманда3=KOR
|каманда4=CZE

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_MEX=3 |нічыі_MEX=0 |паразы_MEX=0 |мз_MEX=6 |мп_MEX=0
|перамогі_RSA=1 |нічыі_RSA=1 |паразы_RSA=1 |мз_RSA=2 |мп_RSA=3
|перамогі_KOR=1 |нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=2 |мз_KOR=2 |мп_KOR=3
|перамогі_CZE=0 |нічыі_CZE=1 |паразы_CZE=2 |мз_CZE=2 |мп_CZE=6

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_MEX={{Футбол|Мэксыка}}
|назва_RSA={{Футбол|ПАР}}
|назва_KOR={{Футбол|Рэспубліка Карэя}}
|назва_CZE={{Футбол|Чэхія}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 11 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:0
|каманда2        = {{Футбол|ПАР}}
|галы1           = [[Хуліян Кіньёнэс|Кіньёнэс]] {{Гол|9}}&lt;br&gt;[[Рауль Хімэнэс|Р. Хімэнэс]] {{Гол|67}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]]
|гледачы         = 80824
|судзьдзя        = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 12 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Рэспубліка Карэя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Чэхія}}
|галы1           = [[Хван Ін Бом]] {{Гол|67}}&lt;br&gt;[[О Хён Гю]] {{Гол|80}}
|галы2           = [[Ладзіслаў Крэйчы (1999)|Крэйчы]] {{Гол|59}}
|стадыён         = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]]
|гледачы         = 44985
|судзьдзя        = [[Амін Амар]] (Эгіпет)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 18 чэрвеня 2026
|час             = 19:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|ПАР}}
|галы1           = [[Міхал Садзілек|Садзілек]] {{Гол|6}}
|галы2           = [[Тэбога Макаэна|Макаэна]] {{Гол|83|пэн.}}
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 67442
|судзьдзя        = [[Торы Пэнса]] (ЗША)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 19 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:0
|каманда2        = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}}
|галы1           = [[Люіс Рома|Рома]] {{Гол|50}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]]
|гледачы         = 45522
|судзьдзя        = [[Густава Тэхэра]] (Уругвай)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:3
|каманда2        = {{Футбол|Мэксыка}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Матэо Чавэс|М. Чавэс]] {{Гол|55}}&lt;br&gt;[[Хуліян Кіньёнэс|Кіньёнэс]] {{Гол|61}}&lt;br&gt;[[Альвара Фідальга|Фідальга]] {{Гол|90+4}}
|стадыён         = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]]
|гледачы         = 80824
|судзьдзя        = [[Яэль Фалькон]] (Аргентына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|ПАР|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:0
|каманда2        = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}}
|галы1           = [[Тапэлё Масэка|Масэка]] {{Гол|63}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]]
|гледачы         = 51243
|судзьдзя        = [[Факунда Тэльлё]] (Аргентына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група B ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=SUI
|каманда2=CAN
|каманда3=BIH
|каманда4=QAT

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_CAN=1 |нічыі_CAN=1 |паразы_CAN=1 |мз_CAN=8 |мп_CAN=3
|перамогі_BIH=1 |нічыі_BIH=1 |паразы_BIH=1 |мз_BIH=5 |мп_BIH=6
|перамогі_QAT=0 |нічыі_QAT=1 |паразы_QAT=2 |мз_QAT=2 |мп_QAT=10
|перамогі_SUI=2 |нічыі_SUI=1 |паразы_SUI=0 |мз_SUI=7 |мп_SUI=3

|заўвага_CAN=Нічыя паміж сабою (Канада 1:1 Босьнія і Герцагавіна). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_BIH=CAN

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_CAN={{Футбол|Канада}}
|назва_BIH={{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}
|назва_QAT={{Футбол|Катар}}
|назва_SUI={{Футбол|Швайцарыя}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 12 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}
|галы1           = [[Кайл Ларын|Ларын]] {{Гол|78}}
|галы2           = [[Ёва Лукіч|Лукіч]] {{Гол|21}}
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 43002
|судзьдзя        = [[Факунда Тэльлё]] (Аргентына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 13 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Катар|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Швайцарыя}}
|галы1           = [[Буалем Хухі|Хухі]] {{Гол|90+4}}
|галы2           = [[Брээль Эмбалё|Эмбалё]] {{Гол|17|пэн.}}
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 67966
|судзьдзя        = [[Саід Мартынэс]] (Гандурас)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 18 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 4:1
|каманда2        = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}
|галы1           = [[Жаан Манзамбі|Манзамбі]] {{Гол|74}}, {{Гол|90}}&lt;br&gt;[[Рубэн Варгас|Варгас]] {{Гол|84}}&lt;br&gt;[[Граніт Джака|Джака]] {{Гол|90+7|пэн.}}
|галы2           = [[Эрмін Магміч|Магміч]] {{Гол|90+3}}
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 70026
|судзьдзя        = [[Жуан Піньейру]] (Партугалія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 19 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 6:0
|каманда2        = {{Футбол|Катар}}
|галы1           = [[Кайл Ларын|Ларын]] {{Гол|16}}&lt;br&gt;[[Джонатан Крыстыян Дэйвід|Дж. Дэйвід]] {{Гол|29}}, {{Гол|45+3}}, {{Гол|90+2}}&lt;br&gt;[[Натан Саліба|Саліба]] {{Гол|64}}&lt;br&gt;[[Магамэд Манаі|Манаі]] {{Гол|75|а/г}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 52497
|судзьдзя        = [[Крыстыян Гарай]] (Чылі)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 24 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Канада}}
|галы1           = [[Рубэн Варгас|Варгас]] {{Гол|46}}&lt;br&gt;[[Жаан Манзамбі|Манзамбі]] {{Гол|57}}
|галы2           = [[Проміс Дэйвід|П. Дэйвід]] {{Гол|76}}
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 52497
|судзьдзя        = [[Рамон Абацьці]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 24 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:1
|каманда2        = {{Футбол|Катар}}
|галы1           = [[Керым Алайбэгавіч|Алайбэгавіч]] {{Гол|29}}&lt;br&gt;[[Магмуд Абунада|Абунада]] {{Гол|34|а/г}}&lt;br&gt;[[Эрмін Магміч|Магміч]] {{Гол|80}}
|галы2           = [[Гасан аль-Гайдас|аль-Гайдас]] {{Гол|42}}
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 66925
|судзьдзя        = [[Хэсус Валенсуэля]] (Вэнэсуэла)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група C ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=BRA
|каманда2=MAR
|каманда3=SCO
|каманда4=HAI

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_BRA=2 |нічыі_BRA=1 |паразы_BRA=0 |мз_BRA=7 |мп_BRA=1
|перамогі_MAR=2 |нічыі_MAR=1 |паразы_MAR=0 |мз_MAR=6 |мп_MAR=3
|перамогі_HAI=0 |нічыі_HAI=0 |паразы_HAI=3 |мз_HAI=2 |мп_HAI=8
|перамогі_SCO=1 |нічыі_SCO=0 |паразы_SCO=2 |мз_SCO=1 |мп_SCO=4

|заўвага_BRA=Нічыя паміж сабою (Бразылія 1:1 Марока). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_MAR=BRA

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BRA={{Футбол|Бразылія}}
|назва_MAR={{Футбол|Марока}}
|назва_HAI={{Футбол|Гаіці}}
|назва_SCO={{Футбол|Шатляндыя}}

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Марока}}
|галы1           = [[Вінісіюс Жуніяр|Вінісіюс]] {{Гол|32}}
|галы2           = [[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]] {{Гол|21}}
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 80663
|судзьдзя        = [[Слаўка Вінчыч]] (Славенія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Гаіці|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Шатляндыя}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Джон Макгін|Макгін]] {{Гол|28}}
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 64146
|судзьдзя        = [[Мустафа Гарбаль]] (Альжыр)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 20 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Марока}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]] {{Гол|21}}
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 64146
|судзьдзя        = [[Ілгіз Танташаў]] (Узбэкістан)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 20 чэрвеня 2026
|час             = 03:30 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:0
|каманда2        = {{Футбол|Гаіці}}
|галы1           = [[Матэўс Куньня|Куньня]] {{Гол|23}}, {{Гол|36}}&lt;br&gt;[[Вінісіюс Жуніяр|Вінісіюс]] {{Гол|45+3}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 68324
|судзьдзя        = [[Алехандра Эрнандэс Эрнандэс]] (Гішпанія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:3
|каманда2        = {{Футбол|Бразылія}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Вінісіюс Жуніяр|Вінісіюс]] {{Гол|7}}, {{Гол|45+3}}&lt;br&gt;[[Матэўс Куньня|Куньня]] {{Гол|60}}
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 64478
|судзьдзя        = [[Сэсар Артура Рамас]] (Мэксыка)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Марока|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 4:2
|каманда2        = {{Футбол|Гаіці}}
|галы1           = [[Ашраф Гакімі|Гакімі]] {{Гол|39}}&lt;br&gt;[[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]] {{Гол|45+1}}&lt;br&gt;[[Суфіян Рагімі|Рагімі]] {{Гол|78}}&lt;br&gt;[[Жэсім Ясін|Ясін]] {{Гол|89}}
|галы2           = [[Ясін Буну|Буну]] {{Гол|10|а/г}}&lt;br&gt;[[Вільсон Ізыдор|Ізыдор]] {{Гол|43}}
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 68239
|судзьдзя        = [[Дані Макелі]] (Нідэрлянды)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група D ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=USA
|каманда2=AUS
|каманда3=PAR
|каманда4=TUR

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_USA=2 |нічыі_USA=0 |паразы_USA=1 |мз_USA=8 |мп_USA=4
|перамогі_PAR=1 |нічыі_PAR=1 |паразы_PAR=1 |мз_PAR=2 |мп_PAR=4
|перамогі_AUS=1 |нічыі_AUS=1 |паразы_AUS=1 |мз_AUS=2 |мп_AUS=2
|перамогі_TUR=1 |нічыі_TUR=0 |паразы_TUR=2 |мз_TUR=3 |мп_TUR=5

|заўвага_AUS=Нічыя паміж сабою (Парагвай 0:0 Аўстралія). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_PAR=AUS

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_USA={{Футбол|ЗША}}
|назва_PAR={{Футбол|Парагвай}}
|назва_AUS={{Футбол|Аўстралія}}
|назва_TUR={{Футбол|Турэччына}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 13 чэрвеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 4:1
|каманда2        = {{Футбол|Парагвай}}
|галы1           = [[Даміян Бабадыльля|Бабадыльля]] {{Гол|7|а/г}}&lt;br&gt;[[Фоларын Балоган|Балоган]] {{Гол|31}}, {{Гол|45+5}}&lt;br&gt;[[Джаваньні Рэйна|Рэйна]] {{Гол|90+8}}
|галы2           = [[Маўрысію Магальяйнс Праду|Маўрысію]] {{Гол|73}}
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 70492
|судзьдзя        = [[Дані Макелі]] (Нідэрлянды)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 чэрвеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аўстралія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:0
|каманда2        = {{Футбол|Турэччына}}
|галы1           = [[Нэстары Іранкунда|Іранкунда]] {{Гол|27}}&lt;br&gt;[[Конар Мэткалф|Мэткалф]] {{Гол|75}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 52497
|судзьдзя        = [[Хэсус Валенсуэля]] (Вэнэсуэла)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 19 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:0
|каманда2        = {{Футбол|Аўстралія}}
|галы1           = [[Кэмэран Бэрджэс|Бэрджэс]] {{Гол|11|а/г}}&lt;br&gt;[[Алекс Фрымэн|Фрымэн]] {{Гол|43}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 66925
|судзьдзя        = [[Фэлікс Цваер]] (Нямеччына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 20 чэрвеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Парагвай}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Матыяс Галярса Фонда|Галярса]] {{Гол|2}}
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 68827
|судзьдзя        = [[Іван Бартан]] (Сальвадор)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:2
|каманда2        = {{Футбол|ЗША}}
|галы1           = [[Арда Гюлер|Гюлер]] {{Гол|10}}&lt;br&gt;[[Барыш Ілмаз|Ілмаз]] {{Гол|31}}&lt;br&gt;[[Каан Айхан|Айхан]] {{Гол|90+8}}
|галы2           = [[Остан Трасьці|Трасьці]] {{Гол|3}}&lt;br&gt;[[Сэбастыян Бэргалтэр|Бэргалтэр]] {{Гол|49}}
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 70492
|судзьдзя        = [[Мустафа Гарбаль]] (Альжыр)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Парагвай|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Аўстралія}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 68827
|судзьдзя        = [[Клеман Цюрпэн]] (Францыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група E ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=GER
|каманда2=CIV
|каманда3=ECU
|каманда4=CUW

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_GER=2 |нічыі_GER=0 |паразы_GER=1 |мз_GER=10|мп_GER=4
|перамогі_CUW=0 |нічыі_CUW=1 |паразы_CUW=2 |мз_CUW=1 |мп_CUW=9
|перамогі_CIV=2 |нічыі_CIV=0 |паразы_CIV=1 |мз_CIV=4 |мп_CIV=2
|перамогі_ECU=1 |нічыі_ECU=1 |паразы_ECU=1 |мз_ECU=2 |мп_ECU=2

|заўвага_GER=Нямеччына 2:1 Кот д’Івуар.
|заўвага_CIV=GER

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_GER={{Футбол|Нямеччына}}
|назва_CUW={{Футбол|Кюрасао}}
|назва_CIV={{Футбол|Кот д’Івуар}}
|назва_ECU={{Футбол|Эквадор}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 7:1
|каманда2        = {{Футбол|Кюрасао}}
|галы1           = [[Фэлікс Нмэча|Нмэча]] {{Гол|6}}&lt;br&gt;[[Ніка Шлётэрбэк|Шлётэрбэк]] {{Гол|38}}&lt;br&gt;[[Кай Гавэрц|Гавэрц]] {{Гол|45+5|пэн.}}, {{Гол|88}}&lt;br&gt;[[Джамал Мусіяла|Мусіяла]] {{Гол|47}}&lt;br&gt;[[Натаніел Браўн|Браўн]] {{Гол|68}}&lt;br&gt;[[Дэніз Ундаў|Ундаў]] {{Гол|78}}
|галы2           = [[Лівана Камэнэнсія|Камэнэнсія]] {{Гол|21}}
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68021
|судзьдзя        = [[Джаляль Джаед]] (Марока)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 15 чэрвеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Кот д’Івуар|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:0
|каманда2        = {{Футбол|Эквадор}}
|галы1           = [[Амад Дыяльлё|Дыяльлё]] {{Гол|90}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 68274
|судзьдзя        = [[Франсуа Летэксье]] (Францыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 20 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Кот д’Івуар}}
|галы1           = [[Дэніз Ундаў|Ундаў]] {{Гол|68}}, {{Гол|90+4}}
|галы2           = [[Франк Кесье|Кесье]] {{Гол|30}}
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 43036
|судзьдзя        = [[Хуан Габрыель Бэнітэс|Хуан Бэнітэс]] (Парагвай)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 21 чэрвеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Кюрасао}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 68598
|судзьдзя        = [[Ма Нін]] (Кітай)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Кюрасао|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:2
|каманда2        = {{Футбол|Кот д’Івуар}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Нікаля Пэпэ|Пэпэ]] {{Гол|7}}, {{Гол|64}}
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 68324
|судзьдзя        = [[Глен Нюбэрг]] (Швэцыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 25 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Нямеччына}}
|галы1           = [[Нільсан Ангулё|Ангулё]] {{Гол|9}}&lt;br&gt;[[Гансалё Плята|Плята]] {{Гол|77}}
|галы2           = [[Лерой Санэ|Санэ]] {{Гол|2}}
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 80663
|судзьдзя        = [[Торы Пэнса]] (ЗША)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група F ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=NED
|каманда2=JPN
|каманда3=SWE
|каманда4=TUN

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_NED=2 |нічыі_NED=1 |паразы_NED=0 |мз_NED=10|мп_NED=4
|перамогі_JPN=1 |нічыі_JPN=2 |паразы_JPN=0 |мз_JPN=7 |мп_JPN=3
|перамогі_SWE=1 |нічыі_SWE=1 |паразы_SWE=1 |мз_SWE=7 |мп_SWE=7
|перамогі_TUN=0 |нічыі_TUN=0 |паразы_TUN=3 |мз_TUN=2 |мп_TUN=12

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_NED={{Футбол|Нідэрлянды}}
|назва_JPN={{Футбол|Японія}}
|назва_SWE={{Футбол|Швэцыя}}
|назва_TUN={{Футбол|Туніс}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:2
|каманда2        = {{Футбол|Японія}}
|галы1           = [[Вірджыл ван Дэйк|ван Дэйк]] {{Гол|50}}&lt;br&gt;[[Крысэнсіё Сумэрвіль|Сумэрвіль]] {{Гол|64}}
|галы2           = [[Кейто Накамура|Накамура]] {{Гол|57}}&lt;br&gt;[[Даіці Камада|Камада]] {{Гол|88}}
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 69285
|судзьдзя        = [[Ісмаіл Эльфат]] (ЗША)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 15 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Швэцыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 5:1
|каманда2        = {{Футбол|Туніс}}
|галы1           = [[Ясін Аяры|Аяры]] {{Гол|7}}, {{Гол|90+6}}&lt;br&gt;[[Аляксандар Ісак|Ісак]] {{Гол|30}}&lt;br&gt;[[Віктар Д’ёкерэш|Д’ёкерэш]] {{Гол|59}}&lt;br&gt;[[Матыяс Сванбэрг|Сванбэрг]] {{Гол|84}}
|галы2           = [[Амар Рэкік|Рэкік]] {{Гол|43}}
|стадыён         = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]]
|гледачы         = 50987
|судзьдзя        = [[Яэль Фалькон]] (Аргентына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 20 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 5:1
|каманда2        = {{Футбол|Швэцыя}}
|галы1           = [[Браян Бробэй|Бробэй]] {{Гол|5}}, {{Гол|17}}&lt;br&gt;[[Кодзі Гакпа|Гакпа]] {{Гол|47}}, {{Гол|54}}&lt;br&gt;[[Крысэнсіё Сумэрвіль|Сумэрвіль]] {{Гол|89}}
|галы2           = [[Энтані Элянга|Элянга]] {{Гол|59}}
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68777
|судзьдзя        = [[Майкл Олівэр]] (Ангельшчына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 21 чэрвеня 2026
|час             = 07:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:4
|каманда2        = {{Футбол|Японія}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Даіці Камада|Камада]] {{Гол|4}}&lt;br&gt;[[Аясэ Ўэда|Уэда]] {{Гол|31}}, {{Гол|83}}&lt;br&gt;[[Дзюнья Іта|Дз. Іта]] {{Гол|69}}
|стадыён         = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]]
|гледачы         = 51243
|судзьдзя        = [[Іштван Ковач]] (Румынія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Японія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Швэцыя}}
|галы1           = [[Дайдзэн Маэда|Маэда]] {{Гол|56}}
|галы2           = [[Энтані Элянга|Элянга]] {{Гол|62}}
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 70137
|судзьдзя        = [[Іван Бартан]] (Сальвадор)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:3
|каманда2        = {{Футбол|Нідэрлянды}}
|галы1           = [[Газэм Мастуры|Мастуры]] {{Гол|54}}
|галы2           = [[Эльес Схіры|Схіры]] {{Гол|3|а/г}}&lt;br&gt;[[Браян Бробэй|Бробэй]] {{Гол|7}}&lt;br&gt;[[Ян-Паўль ван Гэке|ван Гэке]] {{Гол|62}}
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 68391
|судзьдзя        = [[Каця Іцэль Гарсія]] (Мэксыка)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група G ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=BEL
|каманда2=EGY
|каманда3=IRN
|каманда4=NZL

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_BEL=1 |нічыі_BEL=2 |паразы_BEL=0 |мз_BEL=6 |мп_BEL=2
|перамогі_EGY=1 |нічыі_EGY=2 |паразы_EGY=0 |мз_EGY=5 |мп_EGY=3
|перамогі_IRN=0 |нічыі_IRN=3 |паразы_IRN=0 |мз_IRN=3 |мп_IRN=3
|перамогі_NZL=0 |нічыі_NZL=1 |паразы_NZL=2 |мз_NZL=4 |мп_NZL=10

|заўвага_BEL=Нічыя паміж сабою (Бэльгія 1:1 Эгіпет). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_EGY=BEL

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BEL={{Футбол|Бэльгія}}
|назва_EGY={{Футбол|Эгіпет}}
|назва_IRN={{Футбол|Іран}}
|назва_NZL={{Футбол|Новая Зэляндыя}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 15 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Эгіпет}}
|галы1           = [[Магамэд Гані|Гані]] {{Гол|66|а/г}}
|галы2           = [[Эмам Ашур|Ашур]] {{Гол|19}}
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 66775
|судзьдзя        = [[Рамон Абацьці]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 16 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Іран|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:2
|каманда2        = {{Футбол|Новая Зэляндыя}}
|галы1           = [[Рамін Рэзаэян|Рэзаэян]] {{Гол|32}}&lt;br&gt;[[Магамад Магэбі|Магэбі]] {{Гол|64}}
|галы2           = [[Элайджа Джаст|Джаст]] {{Гол|7}}, {{Гол|54}}
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 70108
|судзьдзя        = [[Сэсар Артура Рамас]] (Мэксыка)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 21 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Іран}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 70317
|судзьдзя        = [[Дарыё Ўмбэрта Эрэра|Дарыё Эрэра]] (Аргентына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 22 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:3
|каманда2        = {{Футбол|Эгіпет}}
|галы1           = [[Фін Сэрман|Сэрман]] {{Гол|15}}
|галы2           = [[Мастафа Зыку|Зыку]] {{Гол|58}}&lt;br&gt;[[Магамэд Саляг|Саляг]] {{Гол|67}}&lt;br&gt;[[Трэзэге (футбаліст)|Трэзэге]] {{Гол|82}}
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 52497
|судзьдзя        = [[Амар аль-Алі]] (ААЭ)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 27 чэрвеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Эгіпет|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Іран}}
|галы1           = [[Магмуд Сабэр|Сабэр]] {{Гол|5}}
|галы2           = [[Рамін Рэзаэян|Рэзаэян]] {{Гол|14}}
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 66925
|судзьдзя        = [[Шыман Марціняк]] (Польшча)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 27 чэрвеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:5
|каманда2        = {{Футбол|Бэльгія}}
|галы1           = [[Элайджа Джаст|Джаст]] {{Гол|84}}
|галы2           = [[Леандра Трасар|Трасар]] {{Гол|28}}, {{Гол|50}}&lt;br&gt;[[Кевін дэ Бройнэ|дэ Бройнэ]] {{Гол|66}}&lt;br&gt;[[Рамэлю Люкаку|Люкаку]] {{Гол|86}}&lt;br&gt;[[Алексіс Салемакерс|Салемакерс]] {{Гол|90+4}}
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 52497
|судзьдзя        = [[Адгам Махадмэ]] (Ярданія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група H ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=ESP
|каманда2=CPV
|каманда3=URU
|каманда4=KSA

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_ESP=2 |нічыі_ESP=1 |паразы_ESP=0 |мз_ESP=5 |мп_ESP=0
|перамогі_CPV=0 |нічыі_CPV=3 |паразы_CPV=0 |мз_CPV=2 |мп_CPV=2
|перамогі_KSA=0 |нічыі_KSA=2 |паразы_KSA=1 |мз_KSA=1 |мп_KSA=5
|перамогі_URU=0 |нічыі_URU=2 |паразы_URU=1 |мз_URU=3 |мп_URU=4

|заўвага_URU=Нічыя паміж сабою (Саудаўская Арабія 1:1 Уругвай). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_KSA=URU

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ESP={{Футбол|Гішпанія}}
|назва_CPV={{Футбол|Каба-Вэрдэ}}
|назва_KSA={{Футбол|Саудаўская Арабія}}
|назва_URU={{Футбол|Уругвай}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 15 чэрвеня 2026
|час             = 19:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 67640
|судзьдзя        = [[Адгам Махадмэ]] (Ярданія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 16 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Саудаўская Арабія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Уругвай}}
|галы1           = [[Абдулела аль-Амры|аль-Амры]] {{Гол|41}}
|галы2           = [[Максіміляна Арауха|М. Арауха]] {{Гол|80}}
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 62764
|судзьдзя        = [[Маўрыцыё Марыяні]] (Італія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 21 чэрвеня 2026
|час             = 19:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 4:0
|каманда2        = {{Футбол|Саудаўская Арабія}}
|галы1           = [[Лямін Ямаль|Ямаль]] {{Гол|10}}&lt;br&gt;[[Мікель Аярсабаль|Аярсабаль]] {{Гол|21}}, {{Гол|24}}&lt;br&gt;[[Гасан Тамбакці|Тамбакці]] {{Гол|49|а/г}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 68239
|судзьдзя        = [[Рафаэл Клаўс]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 22 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:2
|каманда2        = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}}
|галы1           = [[Максіміляна Арауха|М. Арауха]] {{Гол|44}}&lt;br&gt;[[Агустын Канобіё|Канобіё]] {{Гол|45+6}}
|галы2           = [[Кевін Піна|К. Піна]] {{Гол|21}}&lt;br&gt;[[Элію Варэла|Варэла]] {{Гол|61}}
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 64003
|судзьдзя        = [[Эспэн Эскас]] (Нарвэгія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 27 чэрвеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Каба-Вэрдэ|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Саудаўская Арабія}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68278
|судзьдзя        = [[Франсуа Летэксье]] (Францыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 27 чэрвеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Гішпанія}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Алекс Баэна|Баэна]] {{Гол|42}}
|стадыён         = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]]
|гледачы         = 45065
|судзьдзя        = [[Ісмаіл Эльфат]] (ЗША)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група I ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=FRA
|каманда2=NOR
|каманда3=SEN
|каманда4=IRQ

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_FRA=3 |нічыі_FRA=0 |паразы_FRA=0 |мз_FRA=10|мп_FRA=2
|перамогі_SEN=1 |нічыі_SEN=0 |паразы_SEN=2 |мз_SEN=8 |мп_SEN=6
|перамогі_IRQ=0 |нічыі_IRQ=0 |паразы_IRQ=3 |мз_IRQ=1 |мп_IRQ=12
|перамогі_NOR=2 |нічыі_NOR=0 |паразы_NOR=1 |мз_NOR=8 |мп_NOR=7

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_FRA={{Футбол|Францыя}}
|назва_SEN={{Футбол|Сэнэгал}}
|назва_IRQ={{Футбол|Ірак}}
|назва_NOR={{Футбол|Нарвэгія}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 16 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:1
|каманда2        = {{Футбол|Сэнэгал}}
|галы1           = [[Кіліян Мбапэ|Мбапэ]] {{Гол|66}}, {{Гол|90+6}}&lt;br&gt;[[Брадлі Баркаля|Баркаля]] {{Гол|82}}
|галы2           = [[Ібраім Мбай|Мбай]] {{Гол|90+5}}
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 80545
|судзьдзя        = [[Алірэза Фагані]] (Аўстралія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 17 чэрвеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ірак|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:4
|каманда2        = {{Футбол|Нарвэгія}}
|галы1           = [[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|39}}
|галы2           = [[Эрлінг Голян|Голян]] {{Гол|29}}, {{Гол|43}}&lt;br&gt;[[Лео Эстыгар|Эстыгар]] {{Гол|76}}&lt;br&gt;[[Аймэн Гусэйн|Гусэйн]] {{Гол|90+6|а/г}}
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 63106
|судзьдзя        = [[П’ер Ачо]] (Габон)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 22 чэрвеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:0
|каманда2        = {{Футбол|Ірак}}
|галы1           = [[Кіліян Мбапэ|Мбапэ]] {{Гол|14}}, {{Гол|54}}&lt;br&gt;[[Усман Дэмбэле|Дэмбэле]] {{Гол|66}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 68324
|судзьдзя        = [[Дру Фішэр]] (Канада)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 23 чэрвеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:2
|каманда2        = {{Футбол|Сэнэгал}}
|галы1           = [[Маркус Пэдэрсэн|Пэдэрсэн]] {{Гол|43}}&lt;br&gt;[[Эрлінг Голян|Голян]] {{Гол|48}}, {{Гол|58}}
|галы2           = [[Ісмаіля Сар|І. Сар]] {{Гол|53}}, {{Гол|90+3}}
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 80663
|судзьдзя        = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:4
|каманда2        = {{Футбол|Францыя}}
|галы1           = [[Тэлё Осгар|Осгар]] {{Гол|21}}
|галы2           = [[Усман Дэмбэле|Дэмбэле]] {{Гол|7}}, {{Гол|20}}, {{Гол|32}}&lt;br&gt;[[Дэзырэ Дуэ|Дуэ]] {{Гол|90+4}}
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 64146
|судзьдзя        = [[Майкл Олівэр]] (Ангельшчына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 26 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Сэнэгал|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 5:0
|каманда2        = {{Футбол|Ірак}}
|галы1           = [[Абіб Дыяра|Дыяра]] {{Гол|4}}&lt;br&gt;[[Ісмаіля Сар|І. Сар]] {{Гол|56}}&lt;br&gt;[[Пап Гей|П. Гей]] {{Гол|59}}, {{Гол|71}}&lt;br&gt;[[Іліман Ндыяй|І. Ндыяй]] {{Гол|82}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 43036
|судзьдзя        = [[Энтані Тэйлар]] (Ангельшчына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група J ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=ARG
|каманда2=AUT
|каманда3=ALG
|каманда4=JOR

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_ARG=3 |нічыі_ARG=0 |паразы_ARG=0 |мз_ARG=8 |мп_ARG=1
|перамогі_ALG=1 |нічыі_ALG=1 |паразы_ALG=1 |мз_ALG=5 |мп_ALG=7
|перамогі_AUT=1 |нічыі_AUT=1 |паразы_AUT=1 |мз_AUT=6 |мп_AUT=6
|перамогі_JOR=0 |нічыі_JOR=0 |паразы_JOR=3 |мз_JOR=3 |мп_JOR=8

|заўвага_AUT=Нічыя паміж сабою (Альжыр 3:3 Аўстрыя). У выніку ўжытая агульная розьніца загнаных і прапушчаных галоў.
|заўвага_ALG=AUT

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ARG={{Футбол|Аргентына}}
|назва_ALG={{Футбол|Альжыр}}
|назва_AUT={{Футбол|Аўстрыя}}
|назва_JOR={{Футбол|Ярданія}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 17 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:0
|каманда2        = {{Футбол|Альжыр}}
|галы1           = [[Ліянэль Мэсі|Мэсі]] {{Гол|17}}, {{Гол|60}}, {{Гол|76}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 69045
|судзьдзя        = [[Шыман Марціняк]] (Польшча)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 17 чэрвеня 2026
|час             = 08:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аўстрыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:1
|каманда2        = {{Футбол|Ярданія}}
|галы1           = [[Рамана Шмід|Шмід]] {{Гол|21}}&lt;br&gt;[[Язан аль-Араб|аль-Араб]] {{Гол|77|а/г}}&lt;br&gt;[[Марка Арнаутавіч|Арнаутавіч]] {{Гол|90+12|пэн.}}
|галы2           = [[Алі Альван|Альван]] {{Гол|50}}
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 68527
|судзьдзя        = [[Даганэ Бэйда]] (Маўрытанія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 22 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:0
|каманда2        = {{Футбол|Аўстрыя}}
|галы1           = [[Ліянэль Мэсі|Мэсі]] {{Гол|38}}, {{Гол|90+5}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 70649
|судзьдзя        = [[Амін Амар]] (Эгіпет)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 23 чэрвеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:2
|каманда2        = {{Футбол|Альжыр}}
|галы1           = [[Нізар аль-Рашдан|аль-Рашдан]] {{Гол|36}}
|галы2           = [[Надыр Бэнбуалі|Бэнбуалі]] {{Гол|69}}&lt;br&gt;[[Амін Гуіры|Гуіры]] {{Гол|82}}
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 68371
|судзьдзя        = [[Слаўка Вінчыч]] (Славенія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Альжыр|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:3
|каманда2        = {{Футбол|Аўстрыя}}
|галы1           = [[Рафік Бэльгалі|Бэльгалі]] {{Гол|45}}&lt;br&gt;[[Рыяд Магрэз|Магрэз]] {{Гол|60}}, {{Гол|90+3}}
|галы2           = [[Марка Арнаутавіч|Арнаутавіч]] {{Гол|28}}&lt;br&gt;[[Марсэль Забіцэр|Забіцэр]] {{Гол|55}}&lt;br&gt;[[Саша Калайджыч|Калайджыч]] {{Гол|90+6}}
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 69045
|судзьдзя        = [[Ілгіз Танташаў]] (Узбэкістан)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:3
|каманда2        = {{Футбол|Аргентына}}
|галы1           = [[Муса аль-Таамары|аль-Таамары]] {{Гол|55}}
|галы2           = [[Джавані Лё Сэльса|Лё Сэльса]] {{Гол|19}}&lt;br&gt;[[Ляўтара Мартынэс|Ляўт. Мартынэс]] {{Гол|31|пэн.}}&lt;br&gt;[[Ліянэль Мэсі|Мэсі]] {{Гол|80}}
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 70649
|судзьдзя        = [[Іштван Ковач]] (Румынія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група K ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=COL
|каманда2=POR
|каманда3=COD
|каманда4=UZB

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_POR=1 |нічыі_POR=2 |паразы_POR=0 |мз_POR=6 |мп_POR=1
|перамогі_COD=1 |нічыі_COD=1 |паразы_COD=1 |мз_COD=4 |мп_COD=3
|перамогі_UZB=0 |нічыі_UZB=0 |паразы_UZB=3 |мз_UZB=2 |мп_UZB=11
|перамогі_COL=2 |нічыі_COL=1 |паразы_COL=0 |мз_COL=4 |мп_COL=1

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_POR={{Футбол|Партугалія}}
|назва_COD={{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}}
|назва_UZB={{Футбол|Узбэкістан}}
|назва_COL={{Футбол|Калюмбія}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 17 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}}
|галы1           = [[Жуан Нэвіш|Нэвіш]] {{Гол|6}}
|галы2           = [[Яан Віса|Віса]] {{Гол|45+5}}
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68777
|судзьдзя        = [[Абдульрагман аль-Джасім]] (Катар)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 18 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Узбэкістан|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:3
|каманда2        = {{Футбол|Калюмбія}}
|галы1           = [[Абасбэк Файзулаеў|Файзулаеў]] {{Гол|60}}
|галы2           = [[Даніель Муньяс Мэхія|Муньяс]] {{Гол|40}}&lt;br&gt;[[Люіс Фэрнанда Дыяс|Дыяс]] {{Гол|65}}&lt;br&gt;[[Хамінтан Кампас|Кампас]] {{Гол|90+9}}
|стадыён         = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]]
|гледачы         = 80824
|судзьдзя        = [[Энтані Тэйлар]] (Ангельшчына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 23 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 5:0
|каманда2        = {{Футбол|Узбэкістан}}
|галы1           = [[Крыштыяну Раналду|Раналду]] {{Гол|6}}, {{Гол|39}}&lt;br&gt;[[Нуну Алешандры Таварыш Мэндыш|Мэндыш]] {{Гол|17}}&lt;br&gt;[[Абдувахід Нэматаў|Нэматаў]] {{Гол|60|а/г}}&lt;br&gt;[[Рафаэл Леан|Леан]] {{Гол|87}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68777
|судзьдзя        = [[Джаляль Джаед]] (Марока)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 24 чэрвеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:0
|каманда2        = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}}
|галы1           = [[Даніель Муньяс Мэхія|Муньяс]] {{Гол|76}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]]
|гледачы         = 45358
|судзьдзя        = [[Маўрыцыё Марыяні]] (Італія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 02:30 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Партугалія}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі Гардэнз]]
|гледачы         = 64478
|судзьдзя        = [[Алірэза Фагані]] (Аўстралія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 02:30 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 3:1
|каманда2        = {{Футбол|Узбэкістан}}
|галы1           = [[Яан Віса|Віса]] {{Гол|68|пэн.}}, {{Гол|90+1}}&lt;br&gt;[[Фістон Маель|Маель]] {{Гол|78}}
|галы2           = [[Эльдор Шамуродаў|Шамуродаў]] {{Гол|10}}
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 68239
|судзьдзя        = [[Фэлікс Цваер]] (Нямеччына)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Група L ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=ENG
|каманда2=CRO
|каманда3=GHA
|каманда4=PAN

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=завершана
|перамогі_ENG=2 |нічыі_ENG=1 |паразы_ENG=0 |мз_ENG=6 |мп_ENG=2
|перамогі_CRO=2 |нічыі_CRO=0 |паразы_CRO=1 |мз_CRO=5 |мп_CRO=5
|перамогі_GHA=1 |нічыі_GHA=1 |паразы_GHA=1 |мз_GHA=2 |мп_GHA=2
|перамогі_PAN=0 |нічыі_PAN=0 |паразы_PAN=3 |мз_PAN=0 |мп_PAN=4

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q1 |вынік2=Q1 |вынік3=Q1

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ENG={{Футбол|Ангельшчына}}
|назва_CRO={{Футбол|Харватыя}}
|назва_GHA={{Футбол|Гана}}
|назва_PAN={{Футбол|Панама}}

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_Q1=green1|тэкст_Q1=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра матч
|дата            = 17 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 4:2
|каманда2        = {{Футбол|Харватыя}}
|галы1           = [[Гары Кейн|Кейн]] {{Гол|12|пэн.}}, {{Гол|42}}&lt;br&gt;[[Джуд Бэлінггэм|Бэлінггэм]] {{Гол|47}}&lt;br&gt;[[Маркус Рашфард|Рашфард]] {{Гол|85}}
|галы2           = [[Марцін Батурына|Батурына]] {{Гол|36}}&lt;br&gt;[[Пэтар Муса|Муса]] {{Гол|45+5}}
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 70389
|судзьдзя        = [[Клеман Цюрпэн]] (Францыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 18 чэрвеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Гана|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:0
|каманда2        = {{Футбол|Панама}}
|галы1           = [[Калеб Ірэнк’і|Ірэнк’і]] {{Гол|90+5}}
|галы2           = 
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 42942
|судзьдзя        = [[Глен Нюбэрг]] (Швэцыя)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 23 чэрвеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:0
|каманда2        = {{Футбол|Гана}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 63983
|судзьдзя        = [[Саід Мартынэс]] (Гандурас)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 24 чэрвеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Харватыя}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Антэ Будзімір|Будзімір]] {{Гол|54}}
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 43036
|судзьдзя        = [[П’ер Ачо]] (Габон)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:2
|каманда2        = {{Футбол|Ангельшчына}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Джуд Бэлінггэм|Бэлінггэм]] {{Гол|62}}&lt;br&gt;[[Гары Кейн|Кейн]] {{Гол|67}}
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 80663
|судзьдзя        = [[Абдульрагман аль-Джасім]] (Катар)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Справаздача]
|смі             = 
}}
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Харватыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Гана}}
|галы1           = [[Пэтар Сучыч|П. Сучыч]] {{Гол|31}}&lt;br&gt;[[Нікала Ўлашыч|Улашыч]] {{Гол|83}}
|галы2           = [[Дэрык Люкасэн|Люкасэн]] {{Гол|73}}
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 68324
|судзьдзя        = [[Дру Фішэр]] (Канада)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Справаздача]
|смі             = 
}}

== Плэй-оф ==
{{#invoke:RoundN|main|columns=5
|RD1=1/16 фіналу
|RD2=1/8 фіналу

|29 чэрвеня|{{Футбол|Нямеччына}}|1 (3)¹|'''{{Футбол|Парагвай}}'''|'''1 (4)'''
|1 ліпеня|{{Футбол|Францыя}}||{{Футбол|Швэцыя}}|
|28 чэрвеня|{{Футбол|ПАР}}|0|'''{{Футбол|Канада}}'''|'''1'''
|30 чэрвеня|{{Футбол|Нідэрлянды}}|1 (2)¹|'''{{Футбол|Марока}}'''|'''1 (3)'''
|2 ліпеня|{{Футбол|Партугалія}}||{{Футбол|Харватыя}}|
|2 ліпеня|{{Футбол|Гішпанія}}||{{Футбол|Аўстрыя}}|
|2 ліпеня|{{Футбол|ЗША}}||{{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}|
|1 ліпеня|{{Футбол|Бэльгія}}||{{Футбол|Сэнэгал}}|
|29 чэрвеня|'''{{Футбол|Бразылія}}'''|'''2'''|{{Футбол|Японія}}|1
|30 чэрвеня|{{Футбол|Кот д’Івуар}}||{{Футбол|Нарвэгія}}|
|1 ліпеня|{{Футбол|Мэксыка}}||{{Футбол|Эквадор}}|
|1 ліпеня|{{Футбол|Ангельшчына}}||{{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}}|
|4 ліпеня|{{Футбол|Аргентына}}||{{Футбол|Каба-Вэрдэ}}|
|3 ліпеня|{{Футбол|Аўстралія}}||{{Футбол|Эгіпет}}|
|3 ліпеня|{{Футбол|Швайцарыя}}||{{Футбол|Альжыр}}|
|4 ліпеня|{{Футбол|Калюмбія}}||{{Футбол|Гана}}|

|5 ліпеня|{{Футбол|Парагвай}}|||
|4 ліпеня|{{Футбол|Канада}}||{{Футбол|Марока}}|
|6 ліпеня||||
|7 ліпеня||||
|5 ліпеня|{{Футбол|Бразылія}}|||
|6 ліпеня||||
|7 ліпеня||||
|7 ліпеня||||

|9 ліпеня||||
|11 ліпеня||||
|12 ліпеня||||
|12 ліпеня||||

|14 ліпеня||||
|15 ліпеня||||

|19 ліпеня||||
|19 ліпеня||||
}}
:&lt;small&gt;¹ — матч завершыўся ў сэрыі пэнальці&lt;/small&gt;

=== 1/16 фіналу ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 28 чэрвеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|ПАР|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 0:1
|каманда2        = {{Футбол|Канада}}
|галы1           = 
|галы2           = [[Стывэн Эўштакію|Эўштакію]] {{Гол|90+2}}
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 69237
|судзьдзя        = [[Жуан Піньейру]] (Партугалія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 29 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 2:1
|каманда2        = {{Футбол|Японія}}
|галы1           = [[Казэміру]] {{Гол|56}}&lt;br&gt;[[Габрыел Мартынэльлі|Мартынэльлі]] {{Гол|90+5}}
|галы2           = [[Кайсю Сано|Сано]] {{Гол|29}}
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 68777
|судзьдзя        = [[Маўрыцыё Марыяні]] (Італія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021516 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 29 чэрвеня 2026
|час             = 23:30 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Парагвай}}
|галы1           = [[Кай Гавэрц|Гавэрц]] {{Гол|54}}
|галы2           = [[Хуліё Сэсар Энсыса Эсьпіналя|Энсыса]] {{Гол|42}}
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 63945
|судзьдзя        = [[Джаляль Джаед]] (Марока)
|лік па пэнальці = 3:4
|пэнальці1       = [[Кай Гавэрц|Гавэрц]] {{пэнміма}}&lt;br&gt;[[Ёзуа Кіміх|Кіміх]] {{пэнгол}}&lt;br&gt;[[Джамал Мусіяла|Мусіяла]] {{пэнгол}}&lt;br&gt;[[Нік Вольтэмадэ|Вольтэмадэ]] {{пэнміма}}&lt;br&gt;[[Надым Аміры|Аміры]] {{пэнгол}}&lt;br&gt;[[Ёнатан Та|Та]] {{пэнміма}}
|пэнальці2       = {{пэнгол}} [[Маўрысію Магальяйнс Праду|Маўрысію]]&lt;br&gt;{{пэнгол}} [[Густава Гомэс|Г. Гомэс]]&lt;br&gt;{{пэнгол}} [[Матыяс Галярса Фонда|Галярса]]&lt;br&gt;{{пэнміма}} [[Антоніё Санабрыя|Санабрыя]]&lt;br&gt;{{пэнміма}} [[Фабіян Бальбуэна|Бальбуэна]]&lt;br&gt;{{пэнгол}} [[Хасэ Канале|Канале]]
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021513 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 30 чэрвеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = 1:1
|каманда2        = {{Футбол|Марока}}
|галы1           = [[Кодзі Гакпа|Гакпа]] {{Гол|72}}
|галы2           = [[Іса Дыёп|Дыёп]] {{Гол|90+1}}
|стадыён         = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]]
|гледачы         = 51243
|судзьдзя        = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія)
|лік па пэнальці = 2:3
|пэнальці1       = [[Тэн Коопмэйнэрс|Коопмэйнэрс]] {{пэнгол}}&lt;br&gt;[[Джастын Клёйвэрт|Клёйвэрт]] {{пэнміма}}&lt;br&gt;[[Ваўт Вэггорст|Вэггорст]] {{пэнгол}}&lt;br&gt;[[Кінтэн Тымбэр|Тымбэр]] {{пэнміма}}&lt;br&gt;[[Крысэнсіё Сумэрвіль|Сумэрвіль]] {{пэнміма}}
|пэнальці2       = {{пэнміма}} [[Ніль Эль-Айнаўі|Эль-Айнаўі]]&lt;br&gt;{{пэнгол}} [[Суфіян Рагімі|Рагімі]]&lt;br&gt;{{пэнгол}} [[Шэмсдын Тальбі|Тальбі]]&lt;br&gt;{{пэнміма}} [[Ашраф Гакімі|Гакімі]]&lt;br&gt;{{пэнгол}} [[Ісмаэль Сайбары|Сайбары]]
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021522 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 30 чэрвеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Кот д’Івуар|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Нарвэгія}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Хэсус Валенсуэля]] (Вэнэсуэла)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021514 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 1 ліпеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Швэцыя}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Дані Макелі]] (Нідэрлянды)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021523 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 1 ліпеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Эквадор}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Слаўка Вінчыч]] (Славенія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021520 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 1 ліпеня 2026
|час             = 19:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Адгам Махадмэ]] (Ярданія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021512 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 1 ліпеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Сэнэгал}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Саід Мартынэс]] (Гандурас)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021525 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 2 ліпеня 2026
|час             = 05:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = [[Рафаэл Клаўс]] (Бразылія)
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021524 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 2 ліпеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Аўстрыя}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021519 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 3 ліпеня 2026
|час             = 02:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Харватыя}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[БМО Філд]], [[Таронта]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021526 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 3 ліпеня 2026
|час             = 06:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Альжыр}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021527 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 3 ліпеня 2026
|час             = 21:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аўстралія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Эгіпет}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021515 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 4 ліпеня 2026
|час             = 01:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021521 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 4 ліпеня 2026
|час             = 04:30 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = {{Футбол|Гана}}
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021517 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== 1/8 фіналу ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 4 ліпеня 2026
|час             = 20:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021530 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 5 ліпеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021533 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 5 ліпеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}}
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021532 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 6 ліпеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021531 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 6 ліпеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021529 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 7 ліпеня 2026
|час             = 03:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021534 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 7 ліпеня 2026
|час             = 19:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021528 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 7 ліпеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289288/400021535 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== 1/4 фіналу ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 9 ліпеня 2026
|час             = 23:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021536 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 11 ліпеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021538 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 12 ліпеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021539 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 12 ліпеня 2026
|час             = 04:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289289/400021537 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== 1/2 фіналу ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 14 ліпеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[AT&amp;T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021541 Справаздача]
|смі             = 
}}
----
{{Справаздача пра матч
|дата            = 15 ліпеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289290/400021540 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Матч за 3-е месца ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 19 ліпеня 2026
|час             = 00:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289291/400021542 Справаздача]
|смі             = 
}}

=== Фінал ===
{{Справаздача пра матч
|дата            = 19 ліпеня 2026
|час             = 22:00 ([[UTC+3]])
|каманда1        = 
|лік             = :
|каманда2        = 
|галы1           = 
|галы2           = 
|стадыён         = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]]
|гледачы         = 
|судзьдзя        = 
|пратакол        = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543 Справаздача]
|смі             = 
}}

== Маркетынг ==
=== Брэндаваньне ===
Афіцыйная эмблема і брэндавая ідэнтычнасьць былі высунутыя для публікі 17 траўня 2023 году ў [[абсэрваторыі Грыфіта]] ў [[Лос-Анджэлес]]е. Базавая форма эмблемы складаецца з вэртыкальна «складзеных» лічбаў 26 з выявай [[Кубак сьвету ФІФА (прыз)|Кубка сьвету ФІФА]] на пярэднім пляне. Пры гэтым упершыню ў гісторыі трафэй быў выяўлены на эмблеме чэмпіянату сьвету як фатаграфія, а не стылізаванае графічнае адлюстраваньне. Дызайн быў распрацаваны гэтак, каб яго можна было адаптаваць да рознага кшталту тла&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|загаловак=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518041252/https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|дата копіі=05.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; &gt;{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|загаловак='Is That It?': Reaction to 2026 World Cup Logo Swift, Overwhelmingly Negative|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518200435/https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|дата копіі=05.2023}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:2026 FIFA WC countdown clock Paseo de la Reforma.jpg|значак|Гадзіньнік адліку часу да пачатку чэмпіянату, усталяваны ў [[Мэксыка|Мэксыцы]].]]
Наступнага дня ФІФА прадставіла варыянты эмблемы для кожнага гораду-гаспадара. Гэтак яны ўтрымліваюць каляровыя мадыфікацыі і элемэнты, якія адлюстроўваюць мясцовы ляндшафт або культуру. Да прыкладу, у эмблеме, распрацавай для Лос-Анджэлесу, былі стылізаваныя сонца і хвалі, а ў эмблеме [[Мантэрэй|Мантэрэю]] зьмешчаная выява гары [[Сэра-дэ-ля-Сыльля]], а ў эмблеме [[Таронта]] выяўленыя гарадзкі краявід і [[Сі-Эн Таўэр]]&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|загаловак=FIFA, Host Cities Roll Out Specific Branding for 2026 World Cup|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231125024742/https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|загаловак=Unprecedented Host City brands launched to bring FIFA World Cup 26 destinations to life|выдавецтва=www.fifa.com|копія=https://web.archive.org/web/20231125024745/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|дата копіі=11.2023}}&lt;/ref&gt;. Рэакцыя на эмблему па ейнай прэзэнтацыі была пераважна нэгатыўная, бо многія палічылі, што дызайн выглядае няскончаным і непрадуманым у параўнаньні з эмблемамі мінулых чэмпіянатаў сьвету. Дзеля параўнаньня, гулец [[Зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]] [[Хэсус Фэрэйра]] назваў эмблему «прыгожай»&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Shah, Parshva|спасылка=https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|загаловак='It's beautiful' – USMNT striker Jesus Ferreira disagrees with people who hate FIFA's World Cup 2026 logo|выдавецтва=Goal.com|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518232153/https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|дата копіі=05.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Borg, Simon|спасылка=https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|загаловак=Fans rip FIFA World Cup 2026 logo after official reveal for men's tournament in USA, Mexico and Canada|выдавецтва=Sporting News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230519060838/https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|дата копіі=05.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

[[Файл:Coca Cola 2026 FIFA World Cup.jpg|значак|зьлева|Самаход з брэндаваньнем, зробленым да чэмпіянату сьвету.]]
У сакавіку і красавіку 2025 году ФІФА прадставіла набор з 16 афіцыйных постэраў, якія выяўляюць кожнае места-гаспадара чэмпіянату сьвету 2026 году. Постэры, створаныя мясцовымі мастакамі, былі прызначаныя для таго, каб адлюстраваць асаблівую ідэнтычнасьць і спадчыну кожнага гораду&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/unique-local-spirit-official-world-cup-26-host-city-posters|загаловак=Unique local spirit highlighted in Official FIFA World Cup 26 Host City Posters|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.footyheadlines.com/2025/04/the-2026-wc-posters.html|загаловак=The 2026 World Cup Posters Revealed|выдавецтва=footyheadlines.com/|дата публікацыі=04.2025}}&lt;/ref&gt;. 3 сакавіка 2026 году быў высунуты агульны афіцыйны постэр турніру. Упершыню тры мастакі аб’ядналі свае навычкі і мастацкія стылі дзеля стварэньня афіцыйнага постэра. Пры гэтым кожны зь іх паходзіў з адной з краінаў-гаспадароў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/official-posters|загаловак=Official Tournament Poster|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Тэлевізійныя правы ===
12 лютага 2015 году ФІФА падоўжыла кантракты на вяшчальныя правы ў ЗША і Канадзе для кампаніі [[Fox Sports]], [[NBCUniversal]] і [[Bell Media]] на чэмпіянат сьвету 2026 году, не прымаючы іншых заявак. Паводле ''[[The New York Times]]'', гэтае падаўжэньне разглядалася як кампэнсацыя за перанос [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]] на лістапад–сьнежань замест традыцыйнага графіку чэрвень–ліпень, бо гэта стварыла значныя канфлікты з буйнымі прафэсійнымі лігамі, якія звычайна маюць міжсэзоньне ў час мундыялю&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Deitsch, Richard|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|загаловак=FIFA grants Fox, Telemundo U.S. TV rights for World Cup through 2026|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163522/https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|дата копіі=04.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Sandomir, Richard|спасылка=https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|загаловак=Why FIFA Made Deal With Fox for 2026 Cup|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163525/https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|дата копіі=04.2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|загаловак=FIFA extending TV deals through 2026 World Cup with CTV, TSN and RDS|выдавец=The Globe and Mail|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160410181248/http://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|дата копіі=04.2016}}&lt;/ref&gt;. Fútbol de Primera атрымала правы на гішпанамоўнае радыёвяшчаньне ў ЗША і [[Пуэрта-Рыка]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/af2cdbbd380d70c/original/FWC26-Media-Rights-Licensees-Overview.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 Media Partners|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}&lt;/ref&gt;.

Міжнародны вяшчальны цэнтар будзе разьмешчаны ў канфэрэнц-цэнтры [[Кей-Бэйлі-Гатчынсан]] у [[Далас]]е&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Rosenbaum, Steven|спасылка=https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|загаловак=Dallas approves $15 million spending to serve as media hub for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=CBS News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241212105138/https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|дата копіі=12.2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|загаловак=2026 FIFA World Cup International Broadcast Center will be in Dallas|выдавецтва=FOX News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241211232758/https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|дата копіі=12.2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|загаловак=FIFA World Cup 26™ International Broadcast Centre to be hosted in Dallas|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250318125506/https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|дата копіі=03.2025}}&lt;/ref&gt;. 8 студзеня 2026 году ФІФА склала ўгоду, паводле якой [[TikTok]] стаў «пераважнай плятформай» для відэакантэнту чэмпіянату сьвету. У межах дамовы вяшчальнікі могуць трансьляваць часткі матчаў у адмысловым разьдзеле ў дадатку TikTok&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47552269/fifa-tiktok-video-content-partner-2026-world-cup|загаловак=FIFA picks TikTok as video content partner at 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=01.2026}}&lt;/ref&gt;. Пазьней, 17 сакавіка, ФІФА ўхваліла аналягічнае пагадненьне з [[YouTube]], якое дазваляе вяшчальнікам трансьляваць выбраныя матчы цалкам на сваіх каналах, а таксама трансьляваць першыя 10 хвілінаў кожнага матчу, каб заахвоціць маладую аўдыторыю глядзець далей на традыцыйных каналах&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48231331/youtube-fifa-agree-live-broadcast-deal-world-cup|загаловак=YouTube, FIFA agree to live broadcast deal for World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=03.2026}}&lt;/ref&gt;. Пазьней было пацьверджана, што YouTube пашырыў гэтую дамову разам зь ФІФА і [[CazéTV]], каб дармова трансьляваць усе матчы турніру ў [[Бразылія|Бразыліі]]&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Filho, Adalberto Leister|спасылка=https://maquinadoesporte.com.br/midia/apos-parceria-com-youtube-fifa-confirma-exclusividade-digital-de-cazetv-para-copa-2026/|загаловак=Após parceria com YouTube, Fifa confirma exclusividade digital da CazéTV no Brasil para Copa 2026|выдавецтва=Máquina do Esporte|дата публікацыі=03.2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Laloni, Marco|спасылка=https://www.mktesportivo.com/2026/03/em-parceria-com-a-cazetv-youtube-lanca-o-filme-publicitario-a-agente-do-hexa/|загаловак=YouTube e CazéTV lançam o filme publicitário “A Agente do Hexa”|выдавецтва=MKT Esportivo|дата публікацыі=03.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Квіткі ===
Кошты квіткоў на чэмпіянат сьвету 2026 году першапачаткова былі ад 60 даляраў за матчы групавога этапу да {{Лік|6730}} даляраў за фінал, што было значна больш за цэны на квіткі папярэдняга [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]]. Аднак у верасьні 2025 году ФІФА пацьвердзіла, што ўпершыню будзе выкарыстоўваць дынамічнае цэнаўтварэньне, паводле мадэлі, ужытай на [[клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2025 году|клюбным чэмпіянаце сьвету 2025 году]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; &gt;{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46147005/2026-world-cup-tickets-fifa-dynamic-pricing-prices|загаловак=FIFA to use dynamic pricing for World Cup tickets|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=09.2025}}&lt;/ref&gt;. Месцы ў гасьцінных зонах сталі дасяжныя ў красавіку 2025 году праз афіцыйнага білетнага партнэра ФІФА&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|загаловак=Limited initial release of FIFA World Cup 26 hospitality packages for matches in United States launched|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2025|копія=http://web.archive.org/web/20250714204258/https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|дата копіі=07.2025}}&lt;/ref&gt;.

Першая фаза лёсаваньня квіткоў прайшла 10—19 верасьня 2025 году і была абмежаваная трымальнікамі картаў [[Visa]]. Другая фаза ладзілася 27—31 кастрычніка, а трэцяя пачалася пасьля фінальнага лёсаваньня камандаў 5 сьнежня. Продаж быў абмежаваны чатырма квіткамі на чалавека на матч, і аніхто ня можа набыць больш за 40 квіткоў на ўвесь турнір. Афіцыйная плятформа перапродажу квіткоў ФІФА запрацавала 2 кастрычніка 2026 году&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/resale-ticket-exchange-marketplace|загаловак=FIFA Resale/Exchange Marketplace|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}&lt;/ref&gt;. Заключная фаза «апошняй хвіліны» продажаў адкрылася 22 красавіка 2026 году, прыкладна за 50 дзён да пачатку турніру. Квіткі на ўсе 104 матчы прадаваліся згодна з прынцыпам «хто першы — таго і месца». На той момант было прададзена больш за пяць мільёнаў квіткоў з чаканых больш як шасьці мільёнаў, а дадатковыя квіткі павінны былі выпускацца паэтапна да самага фіналу, у залежнасьці ад наяўнасьці&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/world-cup-last-minute-ticket-sales-phase-re-opens-50-days-kick-off-2026-04-22/|загаловак=World Cup last-minute ticket sales phase re-opens 50 days from kick-off|выдавец=Reuters|дата публікацыі=04.2026}}&lt;/ref&gt;.

Усе гарады ЗША, якія ладзяць у сябе чэмпіянат сьвету, ухвалілі законы, паводле якіх продаж квіткоў на падзеі мундыялю вызваляецца ад дзяржаўных і мясцовых падаткаў з продажаў&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2026/apr/02/world-cup-countries-face-extra-costs-fifa-tax-deal-us-government|загаловак=More than half of World Cup countries face extra costs as Fifa fails to agree US tax deal|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=04.2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Gray, Page|спасылка=https://itep.org/fifa-2026-world-cup-tickets-sales-tax-exemption/|загаловак=Not-So-Free Kick: How the 2026 FIFA World Cup Will Cost Cities Millions|выдавец=Institute on Taxation and Economic Policy|дата публікацыі=12.2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Афіцыйны сайт].

{{Чэмпіянаты сьвету па футболе}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянаты сьвету па футболе|2026]]</text>
      <sha1>4tsgspw2hf4q6x6dp6mvapo7g5rfb4d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Porsche 911 (996)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302729</id>
    <revision>
      <id>2676860</id>
      <parentid>2676752</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T14:06:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36889-14</username>
        <id>98545</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2676860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2163" sha1="q71jiehieon9jjasfwrh28lk1ci33n2" xml:space="preserve">{{Аўтамабіль
|назва               = «Porsche 911 (996)»
|выява               = [[Файл:Porsche 911 (996) Carrera (8098316526).jpg|300пкс]]
|вытворца            = [[Porsche]]
|гады                = July 17, 1997–2004 (2005 and 2006 for 911 Turbo S, GT2 and GT3 models only)
|папярэднік          = [[Porsche 911 (993)]]
|наступнік          = [[Porsche 911 (997)]]
|кляса               = Sports Car
|дызайнэр            = 
|commons             = 
|падобныя            = '''911 Coupé (996):'''&lt;br/&gt;[[Chevrolet Corvette|Chevrolet Corvette Coupé (C5)]]&lt;br/&gt;[[Ferrari 360|Ferrari 360 Modena]]&lt;br/&gt;[[BMW M3|BMW M3 Coupé (E46)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-AMG CLK-Клас|1999–2002 Mercedes-AMG CLK-Клас Coupé]]/[[Mercedes-AMG CLK-Клас|2002–2005 Mercedes-AMG CLK-Клас Coupé]]&lt;br/&gt;[[Toyota Supra|1997-2002 Toyota Supra Coupé]]&lt;br/&gt;[[Aston Martin Virage#Virage (1989–2000)|Aston Martin V8 Coupé]]&lt;br/&gt;[[Nissan Skyline GT-R|1999–2002 Nissan Skyline GT-R]]&lt;br/&gt;[[Spyker C8|2000-2004 Spyker C8 Coupé]]&lt;br/&gt;[[Lamborghini Gallardo|Lamborghini Gallardo Coupé (2003–2005)]]
}}
'''Porsche 996''' — гэта пятае пакаленне спартыўнага аўтамабіля мадэлі [[Porsche 911|911]], які выпускаўся нямецкім аўтавытворцам [[Porsche]] з 1997 па 2006 год. У 2004 годзе яго замяніў 997, але высокапрадукцыйныя варыянты Turbo S, GT2 і GT3 заставаліся ў вытворчасці да 2006 года. 996 меў мала агульнага са сваім папярэднікам, з першай цалкам новай платформай шасі з часоў арыгінальнага 911 і новым рухавіком з вадзяным астуджэннем. Тэхнічна гэта было сур'ёзным змяненнем, поўным адрывам ад арыгінальнага аўтамабіля, за выключэннем агульнай кампаноўкі.

[[Катэгорыя:Аўтамабілі Porsche|911 (996)]]</text>
      <sha1>q71jiehieon9jjasfwrh28lk1ci33n2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гутаркі ўдзельніка:Kvrtkmrtyrr</title>
    <ns>3</ns>
    <id>302945</id>
    <revision>
      <id>2676889</id>
      <parentid>2676457</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:41:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvrtkmrtyrr</username>
        <id>91676</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2676889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="nbqr2ak8b0rc20n5lx72mg2uz6fn8u6" xml:space="preserve">{{Вітаем}}
:Дзякуй [[Удзельнік:Kvrtkmrtyrr|Kvrtkmrtyrr]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Kvrtkmrtyrr|гутаркі]])</text>
      <sha1>nbqr2ak8b0rc20n5lx72mg2uz6fn8u6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Удзельнік:Kvrtkmrtyrr</title>
    <ns>2</ns>
    <id>302947</id>
    <revision>
      <id>2676890</id>
      <parentid>2676455</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:58:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvrtkmrtyrr</username>
        <id>91676</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2676890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163" sha1="4qbun2ppd0tg0o8iihiys3ittqrmne0" xml:space="preserve">'''Бярозкін''', або '''Greg''' ('''Грэг'''), (Kvrtkmrtyrr, далучыўся 12 месяцаў таму)

{{Babel-5|it|en-2|be-tarask-1|de-1|fr-1}}</text>
      <sha1>4qbun2ppd0tg0o8iihiys3ittqrmne0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676892</id>
      <parentid>2676890</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvrtkmrtyrr</username>
        <id>91676</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2676892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163" sha1="bbg1zbi558la2ixye9cam4do0s0j9jt" xml:space="preserve">'''Бярозкін''', або '''Greg''' ('''Грэг'''), (Kvrtkmrtyrr, далучыўся 12 месяцаў таму)

{{Babel-5|it|en-2|be-tarask-2|de-1|fr-2}}</text>
      <sha1>bbg1zbi558la2ixye9cam4do0s0j9jt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676893</id>
      <parentid>2676892</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T21:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvrtkmrtyrr</username>
        <id>91676</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2676893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163" sha1="atq3wzq4ntfl4p85xnrvoo45g31twhz" xml:space="preserve">'''Бярозкін''', або '''Greg''' ('''Грэг'''), (Kvrtkmrtyrr, далучыўся 12 месяцаў таму)

{{Babel-5|it|en-4|be-tarask-2|de-1|fr-2}}</text>
      <sha1>atq3wzq4ntfl4p85xnrvoo45g31twhz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Renault Magnum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302951</id>
    <revision>
      <id>2676861</id>
      <parentid>2676745</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T14:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36889-14</username>
        <id>98545</id>
      </contributor>
      <origin>2676861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22065" sha1="dzrjqx7armvpwporv11xxhydf0u52p6" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў вядомы сваёй канфігурацыяй восі з вынесеным наперад мостам (SFA), што даволі рэдка сустракаецца для еўрапейскіх грузавікоў з кабінай над вагой.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>dzrjqx7armvpwporv11xxhydf0u52p6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676862</id>
      <parentid>2676861</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T16:39:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36889-14</username>
        <id>98545</id>
      </contributor>
      <origin>2676862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22292" sha1="cwunk4zzldp4u7xkt7lxtmlc5z6f658" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў вядомы сваёй канфігурацыяй восі з вынесеным наперад мостам (SFA), што даволі рэдка сустракаецца для еўрапейскіх грузавікоў з кабінай над вагой.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F90]] / [[MAN F2000]] / [[MAN TGA]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>cwunk4zzldp4u7xkt7lxtmlc5z6f658</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676863</id>
      <parentid>2676862</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T17:24:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37428-71</username>
        <id>98599</id>
      </contributor>
      <origin>2676863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22324" sha1="sssr362rxpqk389s06gmbawao6e096v" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў вядомы сваёй канфігурацыяй восі з вынесеным наперад мостам (SFA), што даволі рэдка сустракаецца для еўрапейскіх грузавікоў з кабінай над вагой.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F90]] / [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] / [[MAN TGA]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>sssr362rxpqk389s06gmbawao6e096v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676865</id>
      <parentid>2676863</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T17:45:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37573-45</username>
        <id>98601</id>
      </contributor>
      <origin>2676865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22296" sha1="fv33gu21awwrbl8twyhtm3vd9evc90d" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў вядомы сваёй канфігурацыяй восі з вынесеным наперад мостам (SFA), што даволі рэдка сустракаецца для еўрапейскіх грузавікоў з кабінай над вагой.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>fv33gu21awwrbl8twyhtm3vd9evc90d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676866</id>
      <parentid>2676865</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T17:46:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37573-45</username>
        <id>98601</id>
      </contributor>
      <origin>2676866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22551" sha1="6qr6vhq53shl0sbrlrpe5nbw71s1jym" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў вядомы сваёй канфігурацыяй восі з вынесеным наперад мостам (SFA), што даволі рэдка сустракаецца для еўрапейскіх грузавікоў з кабінай над вагой.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|МАЗ-5440]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>6qr6vhq53shl0sbrlrpe5nbw71s1jym</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676875</id>
      <parentid>2676866</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T19:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23194" sha1="13rgkyns3lgwoca9m863sxtvf9dto0i" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў вядомы сваёй канфігурацыяй восі з вынесеным наперад мостам (SFA), што даволі рэдка сустракаецца для еўрапейскіх грузавікоў з кабінай над вагой.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|МАЗ-5440]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>13rgkyns3lgwoca9m863sxtvf9dto0i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676880</id>
      <parentid>2676875</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T19:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-34400-51</username>
        <id>98277</id>
      </contributor>
      <origin>2676880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23328" sha1="8et83wd7kv2his180ymwl3d13wyqvlq" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|МАЗ-5440]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH (1998—2002)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>8et83wd7kv2his180ymwl3d13wyqvlq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676882</id>
      <parentid>2676880</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T19:56:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-34400-51</username>
        <id>98277</id>
      </contributor>
      <comment>/* Другое пакаленне (1997—2001) */</comment>
      <origin>2676882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23579" sha1="tru7ado2rr1hm06esenav7ziy6k2k16" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2002 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>tru7ado2rr1hm06esenav7ziy6k2k16</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676883</id>
      <parentid>2676882</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-34400-51</username>
        <id>98277</id>
      </contributor>
      <comment>/* Другое пакаленне (1997—2001) */</comment>
      <origin>2676883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24892" sha1="55lokwyeeu9g409ecjshts2vk7r0w0w" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2002 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>55lokwyeeu9g409ecjshts2vk7r0w0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676884</id>
      <parentid>2676883</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37488-89</username>
        <id>98605</id>
      </contributor>
      <comment>/* Другое пакаленне (1997—2001) */</comment>
      <origin>2676884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24991" sha1="h61coroxc6uy44rxedkgxrurlsk4q4u" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2002 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|DAF 95XF High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>h61coroxc6uy44rxedkgxrurlsk4q4u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676886</id>
      <parentid>2676884</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T20:12:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25071" sha1="77982e4xlm6kb0qquchbpv4lodfmnyt" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2002 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>77982e4xlm6kb0qquchbpv4lodfmnyt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676897</id>
      <parentid>2676886</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T22:57:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24753" sha1="9tqs11n1cnfp78g37d2cpea3kztfc0f" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2002 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя =
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>9tqs11n1cnfp78g37d2cpea3kztfc0f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676898</id>
      <parentid>2676897</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:35:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <comment>/* Другое пакаленне (1997—2001) */</comment>
      <origin>2676898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24801" sha1="7btj66v0ris4aeevy9ghvhdwkwqt837" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя =
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>7btj66v0ris4aeevy9ghvhdwkwqt837</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676899</id>
      <parentid>2676898</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:38:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24816" sha1="box55brd1wgisvtlsek3kdd4fboe8hy" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя =
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>box55brd1wgisvtlsek3kdd4fboe8hy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676900</id>
      <parentid>2676899</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:39:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24823" sha1="0qk1tpqots8lzqu838yy20gyerro6r2" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя =
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>0qk1tpqots8lzqu838yy20gyerro6r2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676901</id>
      <parentid>2676900</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24827" sha1="lzuy1zu3frxb221cq5tn0f6ll5zaoyy" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя =
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>lzuy1zu3frxb221cq5tn0f6ll5zaoyy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676902</id>
      <parentid>2676901</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24779" sha1="28pd7cikobft0aia6f564giq3g51zel" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя =
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>28pd7cikobft0aia6f564giq3g51zel</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676903</id>
      <parentid>2676902</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T01:44:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24794" sha1="6nrd5rojovtdab84tgq9aeptkhs7dcq" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя =
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>6nrd5rojovtdab84tgq9aeptkhs7dcq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676904</id>
      <parentid>2676903</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:47:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28266" sha1="7o081stv7xugyn9lyhtq3qvb672err0" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5440|2001—2006 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006)]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>7o081stv7xugyn9lyhtq3qvb672err0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676905</id>
      <parentid>2676904</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:48:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2676905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28293" sha1="0qy1mf5e1z781porgq72xiz8w9qy4gv" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак, Усе пакаленні Renault Magnum быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5440|2001—2006 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006)]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>0qy1mf5e1z781porgq72xiz8w9qy4gv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676906</id>
      <parentid>2676905</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2676906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28305" sha1="0ntq3q1csnexuolqa7ec8klqn4qpon6" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак, Усе пакаленні Renault Magnum (1990-2013) быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5440|2001—2006 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006)]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>0ntq3q1csnexuolqa7ec8klqn4qpon6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676907</id>
      <parentid>2676906</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:50:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28306" sha1="p76o50ao7w4g8ayw5hnencftj8b2oii" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак, Усе пакаленні Renault Magnum (1990-2013) быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5440|2001—2006 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006)]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>p76o50ao7w4g8ayw5hnencftj8b2oii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676908</id>
      <parentid>2676907</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:51:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28307" sha1="fdkm9enxl6zfp0qkkwc7b2v746b7nfz" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак, Усе пакаленні Renault Magnum (1990-2013) быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5440|2001—2006 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006)]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>fdkm9enxl6zfp0qkkwc7b2v746b7nfz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676909</id>
      <parentid>2676908</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T02:51:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37320-47</username>
        <id>98604</id>
      </contributor>
      <origin>2676909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28308" sha1="5lpqc9tq651iusg9zz81jwpfsyndczb" xml:space="preserve">[[Renault Magnum]] — гэта цяжкі [[грузавік]], які выпускаўся французскім вытворцам [[Renault Véhicules Industriels]], а пазней [[Renault Trucks]] (таксама частка [[Renault]], цяпер [[Volvo]]) з 1990 па 2013 год. Magnum быў даступны ў канфігурацыях з шарнірнай і жорсткай шасі; абедзве канфігурацыі можна было набыць з прывадам 6×2 або 4×2. 6×4 прызначаны выключна для перавозкі цяжкіх грузаў, Аднак, Усе пакаленні Renault Magnum (1990-2013) быў вядомы тым, што пярэдні мост быў зрушаны наперад (SFA). Размясціўшы пярэдні мост на самым краі шасі, інжынеры дамагліся надзвычай малога радыуса павароту, выключна рэзкай рэакцыі рулявога кіравання і абсалютна роўнай падлогі салона без тунэля рухавіка.

== Першае пакаленне (1990—1997) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault AE (1990—1997)»
| выява               = [[Файл:Renault AE385TI-19.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1990—1997
| папярэднік        = [[Renault Major|1986-1991 Renault Major]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| падобныя = '''AE Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5336|МАЗ-5336 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6303|МАЗ-6303 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus 4x2 Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-5432|МАЗ-5432 High-Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''AE Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997):'''&lt;br/&gt;[[DAF 95|1990—1997 DAF 95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurotech|1992-1997 Iveco Eurotech High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1993—1997 Iveco Eurostar High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[MAN F90|MAN F90 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[MAN F2000|MAN F2000 High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994-1998)]]&lt;br/&gt;[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1990-1994)]]/[[Mercedes-Benz SK|Mercedes-Benz SK High-Roof Fahrerhaus Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1994–1998)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 3|Scania R 143H High-Roof Streamline Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Volvo F10, F12, і F16|Volvo F10 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br&gt;[[МАЗ-6422|МАЗ-6422 High-Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum 1990—1997 гадоў выпуску (першапачаткова выпушчаны як Renault AE) быў рэвалюцыйным грузавіком вялікай грузападымальнасці для далёкіх перавозак. Распрацаваны Марчэла Гандзіні, ён стаў вядомым як першы сучасны грузавік з цалкам роўнай падлогай кабіны, што значна палепшыла камфорт кіроўцы і прастору для стаяння, Renault Magnum 1990-1997 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 Standard Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 Standard Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]), і Various.

== Другое пакаленне (1997—2001) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (1997—2001)»
| выява               = [[Файл:Renault Magnum (HU).jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 1997—2001
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum (1990—1997)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Трэцяе пакаленне (2001—2006)|Renault Magnum (2001—2006)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (1998—2001)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2001 DAF 95XF Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2001 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2001 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1996—2001)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1998—2001)]]  &lt;br&gt; [[МАЗ-5440|1998—2001 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|1997—2002 DAF 95XF Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Eurotech|1997-2002 Iveco Eurotech High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;[[Iveco Eurostar|1997-2002 Iveco Eurostar High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN F2000|MAN F2000 Evolution High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998-2001)]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1996—2003)]]  &lt;br /&gt; [[Scania 4|1997—2001 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1998—2002)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]
| дызайнер =
}} 
Мадэль 1997—2001 гадоў (часта званая «Phase II» або Magnum Integral) найбольш вядомая сваёй рэвалюцыйнай кабінай скрынкападобнай формы з цалкам пнеўматычнай падвескай, Renault Magnum 1997—2001 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], і [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]]), і Various.

== Трэцяе пакаленне (2001—2006) ==
{{Аўтамабіль
| назва              = «Renault Magnum (2001—2006)»
| выява               = [[Файл:Täysperävaunurekka.jpg|300пкс]]
| вытворца         = «[[Renault Trucks]]»
| гады     = 2001—2006
| папярэднік        = [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum (1997—2001)]]
| наступнік             = [[Renault Magnum#Чацвёртае пакаленне (2006—2013)|Renault Magnum (2006—2013)]]
| падобныя = '''Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5340|МАЗ-5340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-5440|2001—2006 МАЗ-5440 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt;'''Magnum Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006):'''&lt;br/&gt;[[DAF XF|2002—2006 DAF XF95 Space Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[Iveco Stralis|2002-2007 Iveco Stralis High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]&lt;br/&gt; [[MAN TGA|2001-2006 MAN TGA LX Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] &lt;br /&gt; [[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001-2003)]]/[[Mercedes-Benz Actros|Mercedes-Benz Actros High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2007)]] &lt;br/&gt; [[Scania 4|2001-2004 Scania R114 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Scania R|Scania R-Series High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2004-2006)]]&lt;br&gt;[[Volvo FH|Volvo FH High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2002—2008)]]&lt;br/&gt;[[МАЗ-6430|МАЗ-6430 High Roof Sleeper Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (2001—2006)]]
| дызайнер =
}} 
Renault Magnum (2001—2006) — легендарны цяжкі магістральны паўпрычэп, першапачаткова выраблены французскім вытворцам Renault Véhicules Industriels (цяпер частка Volvo Group). Ён высока цэніцца ў грузаперавозках сваёй смелай футурыстычнай «кубічнай» эстэтыкай і рэвалюцыйнай кабінай з плоскай падлогай, Renault Magnum 2001—2006 гадоў выпуску прапаноўваўся ў якасці Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[GMC|1912 GMC Model H Enclosed Cab Truck]], [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Steam Wagon]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Steam Wagon]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (1997—2001)]]), Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLA 2-Door Standard Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault Major R340 High Roof Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), and Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|Sentinel DG6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S6 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Autocar Company|1937-1949 Autocar Model UD Cabover Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GLA|Berliet GLB 2-Door Standard Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GCK|Berliet GCK 160 Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1970-1975)]], [[Berliet GR/TR|Berliet TR High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1975-1980)]], [[Renault Major|1980-1985 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Major|1986-1991 Renault R365 High Roof Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault Magnum#Першае пакаленне (1990—1997)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1990—1997)]], і [[Renault Magnum#Другое пакаленне (1997—2001)|Renault Magnum Sleeper Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1997—2001)]]), і Various.

== Чацвёртае пакаленне (2006—2013) ==

[[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]]</text>
      <sha1>5lpqc9tq651iusg9zz81jwpfsyndczb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ксавэраў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302966</id>
    <revision>
      <id>2676913</id>
      <parentid>2676787</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T05:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Літаратура */</comment>
      <origin>2676913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4808" sha1="589vm9hgdc7zzvx5skl6tie5fyw7z4u" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Ксавэраў
|Статус                              = 
|Назва ў родным склоне               = Ксавэрава
|Арыгінальная назва                  = Ксаверів
|Лацінка                             = Ksaveraŭ
|Герб                                = 
|Сьцяг                               = 
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 
|Першыя згадкі                       = 
|Статус з                            = 
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Корасьценскі раён|Корасьценскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 
|Год падліку колькасьці              = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва     =  
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовы індэкс                      = 
|Тэлефонны код                       = 
|КОАТУУ                              = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|Выява                               = 
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 50
 |Шырата хвілінаў                    = 57
 |Шырата сэкундаў                    = 46
 |Даўгата градусаў                   = 29
 |Даўгата хвілінаў                   = 09
 |Даўгата сэкундаў                   = 15
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Commons                             = 
|Сайт                                = 
}}

'''Кса́вэраў''' ({{мова-uk|Кса́верів}}) — сяло ў Малынскай тэрытарыяльнай грамадзе [[Корасьценскі раён|Корасьценскага раёну]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].  

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Ксавэраў апынуўся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].

=== Найноўшы час ===

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym opisana przez Michała Balińskiego i Tymoteusza Lipińskiego. Wydanie drugie poprawione i uzupełnione przez F. K. Martynowskiego. — Warszawa, 1885. T. 2. S. 642—643
* Filip Sulimierski. Ksawerów. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1883. T. IV. S. 824
* Załęski S. Jezuici w Polsce. — Kraków, 1905. T. 4. Cz. 3: Dzieje 153 kolegiów i domów jezuitów w Polsce. S. 1387—1399 


[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>589vm9hgdc7zzvx5skl6tie5fyw7z4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ля Ліга 2026—2027 гадоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302974</id>
    <revision>
      <id>2676826</id>
      <timestamp>2026-06-29T12:07:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „{{Сэзон футбольнай лігі |Найлепшы бамбардзір   =  |Папярэдні сэзон       = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон        = [[Ля Ліга 2027—2028 гадоў|2027—2028]] }} '''Ля Ліга 2026—2027 гадоў''' — 96-ы розыгрыш [[Ля Ліга|Ля Лігі]], найвышэйшага футбольнага дыв...“</comment>
      <origin>2676826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18445" sha1="jnvqnvkqxyjknv6w3ukn4taex28yk84" xml:space="preserve">{{Сэзон футбольнай лігі
|Найлепшы бамбардзір   = 
|Папярэдні сэзон       = [[Ля Ліга 2025—2026 гадоў|2025—2026]]
|Наступны сэзон        = [[Ля Ліга 2027—2028 гадоў|2027—2028]]
}}
'''Ля Ліга 2026—2027 гадоў''' — 96-ы розыгрыш [[Ля Ліга|Ля Лігі]], найвышэйшага футбольнага дывізіёну Гішпаніі, які пачнецца ў жніўні 2026 году.

== Клюбы ==
У турніры бяруць удзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Сэгунды — «[[Расінг Сантандэр|Расінг]]», «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]» і «[[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]]». Гэтыя клюбы замянілі «[[Мальёрка Пальма|Мальёрку]]», «[[Жырона (футбольны клюб)|Жырону]]» і «[[Рэал Авіеда|Авіеда]]».

== Табліца ==
{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|абнаўленьне = будучыня
|дата_пачатку = ў жніўні 2026
|крыніца     = [https://www.laliga.com/en-GB/laliga-easports/standing Ля Ліга]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=BAR, RMA, VIL, ATM, BET, CEL, GET, RAY, VAL, RSO, ESP, ATH, SEV, ALA, ELC, LEV, OSA, RAC, DEP, MAL

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CLLS |вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS |вынік6=ECLPO
|вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_ALA=0| нічыі_ALA=0 |паразы_ALA=0 |мз_ALA=0 |мп_ALA=0&lt;!--Alavés--&gt;
|перамогі_ATH=0| нічыі_ATH=0 |паразы_ATH=0 |мз_ATH=0 |мп_ATH=0&lt;!--Athletic Club--&gt;
|перамогі_ATM=0| нічыі_ATM=0 |паразы_ATM=0 |мз_ATM=0 |мп_ATM=0&lt;!--Atlético Madrid--&gt;
|перамогі_BAR=0| нічыі_BAR=0 |паразы_BAR=0 |мз_BAR=0 |мп_BAR=0&lt;!--Barcelona--&gt;
|перамогі_CEL=0| нічыі_CEL=0 |паразы_CEL=0 |мз_CEL=0 |мп_CEL=0&lt;!--Celta Vigo--&gt;
|перамогі_DEP=0| нічыі_DEP=0 |паразы_DEP=0 |мз_DEP=0 |мп_DEP=0&lt;!--Deportivo La Coruña--&gt;
|перамогі_ELC=0| нічыі_ELC=0 |паразы_ELC=0 |мз_ELC=0 |мп_ELC=0&lt;!--Elche--&gt;
|перамогі_ESP=0| нічыі_ESP=0 |паразы_ESP=0 |мз_ESP=0 |мп_ESP=0&lt;!--Espanyol--&gt;
|перамогі_GET=0| нічыі_GET=0 |паразы_GET=0 |мз_GET=0 |мп_GET=0&lt;!--Getafe--&gt;
|перамогі_LEV=0| нічыі_LEV=0 |паразы_LEV=0 |мз_LEV=0 |мп_LEV=0&lt;!--Levante--&gt;
|перамогі_MAL=0| нічыі_MAL=0 |паразы_MAL=0 |мз_MAL=0 |мп_MAL=0&lt;!--Málaga--&gt;
|перамогі_OSA=0| нічыі_OSA=0 |паразы_OSA=0 |мз_OSA=0 |мп_OSA=0&lt;!--Osasuna--&gt;
|перамогі_RAC=0| нічыі_RAC=0 |паразы_RAC=0 |мз_RAC=0 |мп_RAC=0&lt;!--Racing Santander--&gt;
|перамогі_RAY=0| нічыі_RAY=0 |паразы_RAY=0 |мз_RAY=0 |мп_RAY=0&lt;!--Rayo Vallecano--&gt;
|перамогі_BET=0| нічыі_BET=0 |паразы_BET=0 |мз_BET=0 |мп_BET=0&lt;!--Real Betis--&gt;
|перамогі_RMA=0| нічыі_RMA=0 |паразы_RMA=0 |мз_RMA=0 |мп_RMA=0&lt;!--Real Madrid--&gt;
|перамогі_RSO=0| нічыі_RSO=0 |паразы_RSO=0 |мз_RSO=0 |мп_RSO=0&lt;!--Real Sociedad--&gt;
|перамогі_SEV=0| нічыі_SEV=0 |паразы_SEV=0 |мз_SEV=0 |мп_SEV=0&lt;!--Sevilla--&gt;
|перамогі_VAL=0| нічыі_VAL=0 |паразы_VAL=0 |мз_VAL=0 |мп_VAL=0&lt;!--Valencia--&gt;
|перамогі_VIL=0| нічыі_VIL=0 |паразы_VIL=0 |мз_VIL=0 |мп_VIL=0&lt;!--Villarreal--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]
|назва_ATH=[[Атлетык Більбао]]
|назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]]
|назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня]]
|назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]]
|назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]
|назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]
|назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]
|назва_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]]
|назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]]
|назва_RAC=[[Расінг Сантандэр]]
|назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]]
|назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]
|назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]
|назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]
|назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Пункты сумленнай гульні.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэгунду

}}

== Вынікі гульняў ==

{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|абнаўленьне  = будучыня
|дата_пачатку = ў жніўні 2026
|крыніца      = [https://www.laliga.com/en-ES/laliga-easports/results Ля Ліга]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= ALA,OSA,ATH,ATM,BAR,BET,VAL,VIL,DEP,LEV,MAL,RAY,RAC,RMA,RSO,SEV,CEL,GET,ELC,ESP

|скарачэньне_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Аля]]
|скарачэньне_ATH=[[Атлетык Більбао|АтБ]]
|скарачэньне_ATM=[[Атлетыка Мадрыд|АтМ]]
|скарачэньне_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Бар]]
|скарачэньне_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэт]]
|скарачэньне_CEL=[[Сэльта Віга|Сэл]]
|скарачэньне_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэп]]
|скарачэньне_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эль]]
|скарачэньне_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эсп]]
|скарачэньне_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэт]]
|скарачэньне_LEV=[[Левантэ Валенсія|Лев]]
|скарачэньне_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Мал]]
|скарачэньне_OSA=[[Асасуна Памплёна|Аса]]
|скарачэньне_RAC=[[Расінг Сантандэр|Рас]]
|скарачэньне_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё]]
|скарачэньне_RMA=[[Рэал Мадрыд|РМд]]
|скарачэньне_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|РС]]
|скарачэньне_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэв]]
|скарачэньне_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Вал]]
|скарачэньне_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Віл]]

|назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]
|назва_ATH=[[Атлетык Більбао]]
|назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]]
|назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]
|назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]]
|назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]
|назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]
|назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]
|назва_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]]
|назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]]
|назва_RAC=[[Расінг Сантандэр]]
|назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]]
|назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]
|назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]
|назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]
|назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]

| матч_ALA_ATH = 
| матч_ALA_ATM =
| матч_ALA_BAR =
| матч_ALA_CEL =
| матч_ALA_DEP =
| матч_ALA_ELC =
| матч_ALA_ESP =
| матч_ALA_GET =
| матч_ALA_LEV =
| матч_ALA_MAL =
| матч_ALA_OSA = 
| матч_ALA_RAC =
| матч_ALA_RAY =
| матч_ALA_BET =
| матч_ALA_RMA =
| матч_ALA_RSO = 
| матч_ALA_SEV =
| матч_ALA_VAL =
| матч_ALA_VIL =

| матч_ATH_ALA = 
| матч_ATH_ATM =
| матч_ATH_BAR = 
| матч_ATH_CEL =
| матч_ATH_DEP =
| матч_ATH_ELC =
| матч_ATH_ESP =
| матч_ATH_GET =
| матч_ATH_LEV =
| матч_ATH_MAL =
| матч_ATH_OSA = 
| матч_ATH_RAC =
| матч_ATH_RAY =
| матч_ATH_BET =
| матч_ATH_RMA = 
| матч_ATH_RSO = 
| матч_ATH_SEV =
| матч_ATH_VAL =
| матч_ATH_VIL =

| матч_ATM_ALA =
| матч_ATM_ATH =
| матч_ATM_BAR =
| матч_ATM_CEL =
| матч_ATM_DEP =
| матч_ATM_ELC =
| матч_ATM_ESP =
| матч_ATM_GET =
| матч_ATM_LEV =
| матч_ATM_MAL =
| матч_ATM_OSA =
| матч_ATM_RAC =
| матч_ATM_RAY =
| матч_ATM_BET =
| матч_ATM_RMA = 
| матч_ATM_RSO =
| матч_ATM_SEV =
| матч_ATM_VAL =
| матч_ATM_VIL =

| матч_BAR_ALA =
| матч_BAR_ATH = 
| матч_BAR_ATM =
| матч_BAR_CEL =
| матч_BAR_DEP =
| матч_BAR_ELC =
| матч_BAR_ESP = 
| матч_BAR_GET =
| матч_BAR_LEV =
| матч_BAR_MAL =
| матч_BAR_OSA =
| матч_BAR_RAC =
| матч_BAR_RAY =
| матч_BAR_BET =
| матч_BAR_RMA = 
| матч_BAR_RSO =
| матч_BAR_SEV =
| матч_BAR_VAL =
| матч_BAR_VIL =

| матч_CEL_ALA =
| матч_CEL_ATH =
| матч_CEL_ATM =
| матч_CEL_BAR =
| матч_CEL_DEP = 
| матч_CEL_ELC =
| матч_CEL_ESP =
| матч_CEL_GET =
| матч_CEL_LEV =
| матч_CEL_MAL =
| матч_CEL_OSA =
| матч_CEL_RAC =
| матч_CEL_RAY =
| матч_CEL_BET =
| матч_CEL_RMA =
| матч_CEL_RSO =
| матч_CEL_SEV =
| матч_CEL_VAL =
| матч_CEL_VIL =

| матч_DEP_ALA =
| матч_DEP_ATH =
| матч_DEP_ATM =
| матч_DEP_BAR =
| матч_DEP_CEL = 
| матч_DEP_ELC =
| матч_DEP_ESP =
| матч_DEP_GET =
| матч_DEP_LEV =
| матч_DEP_MAL =
| матч_DEP_OSA =
| матч_DEP_RAC =
| матч_DEP_RAY =
| матч_DEP_BET =
| матч_DEP_RMA =
| матч_DEP_RSO =
| матч_DEP_SEV =
| матч_DEP_VAL =
| матч_DEP_VIL =

| матч_ELC_ALA =
| матч_ELC_ATH =
| матч_ELC_ATM =
| матч_ELC_BAR =
| матч_ELC_CEL =
| матч_ELC_DEP =
| матч_ELC_ESP =
| матч_ELC_GET =
| матч_ELC_LEV =
| матч_ELC_MAL =
| матч_ELC_OSA =
| матч_ELC_RAC =
| матч_ELC_RAY =
| матч_ELC_BET =
| матч_ELC_RMA =
| матч_ELC_RSO =
| матч_ELC_SEV =
| матч_ELC_VAL =
| матч_ELC_VIL =

| матч_ESP_ALA =
| матч_ESP_ATH =
| матч_ESP_ATM =
| матч_ESP_BAR = 
| матч_ESP_CEL =
| матч_ESP_DEP =
| матч_ESP_ELC =
| матч_ESP_GET =
| матч_ESP_LEV =
| матч_ESP_MAL =
| матч_ESP_OSA =
| матч_ESP_RAC =
| матч_ESP_RAY =
| матч_ESP_BET =
| матч_ESP_RMA =
| матч_ESP_RSO =
| матч_ESP_SEV =
| матч_ESP_VAL =
| матч_ESP_VIL =

| матч_GET_ALA =
| матч_GET_ATH =
| матч_GET_ATM =
| матч_GET_BAR =
| матч_GET_CEL =
| матч_GET_DEP =
| матч_GET_ELC =
| матч_GET_ESP =
| матч_GET_LEV =
| матч_GET_MAL =
| матч_GET_OSA =
| матч_GET_RAC =
| матч_GET_RAY =
| матч_GET_BET =
| матч_GET_RMA =
| матч_GET_RSO =
| матч_GET_SEV =
| матч_GET_VAL =
| матч_GET_VIL =

| матч_LEV_ALA =
| матч_LEV_ATH =
| матч_LEV_ATM =
| матч_LEV_BAR =
| матч_LEV_CEL =
| матч_LEV_DEP =
| матч_LEV_ELC =
| матч_LEV_ESP =
| матч_LEV_GET =
| матч_LEV_MAL =
| матч_LEV_OSA =
| матч_LEV_RAC =
| матч_LEV_RAY =
| матч_LEV_BET =
| матч_LEV_RMA =
| матч_LEV_RSO =
| матч_LEV_SEV =
| матч_LEV_VAL = 
| матч_LEV_VIL =

| матч_MAL_ALA =
| матч_MAL_ATH =
| матч_MAL_ATM =
| матч_MAL_BAR =
| матч_MAL_CEL =
| матч_MAL_DEP =
| матч_MAL_ELC =
| матч_MAL_ESP =
| матч_MAL_GET =
| матч_MAL_LEV =
| матч_MAL_OSA =
| матч_MAL_RAC =
| матч_MAL_RAY =
| матч_MAL_BET =
| матч_MAL_RMA =
| матч_MAL_RSO =
| матч_MAL_SEV =
| матч_MAL_VAL =
| матч_MAL_VIL =

| матч_OSA_ALA = 
| матч_OSA_ATH = 
| матч_OSA_ATM =
| матч_OSA_BAR =
| матч_OSA_CEL =
| матч_OSA_DEP =
| матч_OSA_ELC =
| матч_OSA_ESP =
| матч_OSA_GET =
| матч_OSA_LEV =
| матч_OSA_MAL =
| матч_OSA_RAC =
| матч_OSA_RAY =
| матч_OSA_BET =
| матч_OSA_RMA =
| матч_OSA_RSO = 
| матч_OSA_SEV =
| матч_OSA_VAL =
| матч_OSA_VIL =

| матч_RAC_ALA =
| матч_RAC_ATH =
| матч_RAC_ATM =
| матч_RAC_BAR =
| матч_RAC_CEL =
| матч_RAC_DEP =
| матч_RAC_ELC =
| матч_RAC_ESP =
| матч_RAC_GET =
| матч_RAC_LEV =
| матч_RAC_MAL =
| матч_RAC_OSA =
| матч_RAC_RAY =
| матч_RAC_BET =
| матч_RAC_RMA =
| матч_RAC_RSO =
| матч_RAC_SEV =
| матч_RAC_VAL =
| матч_RAC_VIL =

| матч_RAY_ALA =
| матч_RAY_ATH =
| матч_RAY_ATM =
| матч_RAY_BAR =
| матч_RAY_CEL =
| матч_RAY_DEP =
| матч_RAY_ELC =
| матч_RAY_ESP =
| матч_RAY_GET =
| матч_RAY_LEV =
| матч_RAY_MAL =
| матч_RAY_OSA =
| матч_RAY_RAC =
| матч_RAY_BET =
| матч_RAY_RMA =
| матч_RAY_RSO =
| матч_RAY_SEV =
| матч_RAY_VAL =
| матч_RAY_VIL =

| матч_BET_ALA =
| матч_BET_ATH =
| матч_BET_ATM =
| матч_BET_BAR =
| матч_BET_CEL =
| матч_BET_DEP =
| матч_BET_ELC =
| матч_BET_ESP =
| матч_BET_GET =
| матч_BET_LEV =
| матч_BET_MAL =
| матч_BET_OSA =
| матч_BET_RAC =
| матч_BET_RAY =
| матч_BET_RMA =
| матч_BET_RSO =
| матч_BET_SEV = 
| матч_BET_VAL =
| матч_BET_VIL =

| матч_RMA_ALA =
| матч_RMA_ATH = 
| матч_RMA_ATM = 
| матч_RMA_BAR = 
| матч_RMA_CEL =
| матч_RMA_DEP =
| матч_RMA_ELC =
| матч_RMA_ESP =
| матч_RMA_GET =
| матч_RMA_LEV =
| матч_RMA_MAL =
| матч_RMA_OSA =
| матч_RMA_RAC =
| матч_RMA_RAY =
| матч_RMA_BET =
| матч_RMA_RSO =
| матч_RMA_SEV =
| матч_RMA_VAL =
| матч_RMA_VIL =

| матч_RSO_ALA = 
| матч_RSO_ATH = 
| матч_RSO_ATM =
| матч_RSO_BAR =
| матч_RSO_CEL =
| матч_RSO_DEP =
| матч_RSO_ELC =
| матч_RSO_ESP =
| матч_RSO_GET =
| матч_RSO_LEV =
| матч_RSO_MAL =
| матч_RSO_OSA = 
| матч_RSO_RAC =
| матч_RSO_RAY =
| матч_RSO_BET =
| матч_RSO_RMA =
| матч_RSO_SEV =
| матч_RSO_VAL =
| матч_RSO_VIL =

| матч_SEV_ALA =
| матч_SEV_ATH =
| матч_SEV_ATM =
| матч_SEV_BAR =
| матч_SEV_CEL =
| матч_SEV_DEP =
| матч_SEV_ELC =
| матч_SEV_ESP =
| матч_SEV_GET =
| матч_SEV_LEV =
| матч_SEV_MAL =
| матч_SEV_OSA =
| матч_SEV_RAC =
| матч_SEV_RAY =
| матч_SEV_BET = 
| матч_SEV_RMA =
| матч_SEV_RSO =
| матч_SEV_VAL =
| матч_SEV_VIL =

| матч_VAL_ALA =
| матч_VAL_ATH =
| матч_VAL_ATM =
| матч_VAL_BAR =
| матч_VAL_CEL =
| матч_VAL_DEP =
| матч_VAL_ELC =
| матч_VAL_ESP =
| матч_VAL_GET =
| матч_VAL_LEV = 
| матч_VAL_MAL =
| матч_VAL_OSA =
| матч_VAL_RAC =
| матч_VAL_RAY =
| матч_VAL_BET =
| матч_VAL_RMA =
| матч_VAL_RSO =
| матч_VAL_SEV =
| матч_VAL_VIL = 

| матч_VIL_ALA =
| матч_VIL_ATH =
| матч_VIL_ATM =
| матч_VIL_BAR =
| матч_VIL_CEL =
| матч_VIL_DEP =
| матч_VIL_ELC =
| матч_VIL_ESP =
| матч_VIL_GET =
| матч_VIL_LEV =
| матч_VIL_MAL =
| матч_VIL_OSA =
| матч_VIL_RAC =
| матч_VIL_RAY =
| матч_VIL_BET =
| матч_VIL_RMA =
| матч_VIL_RSO =
| матч_VIL_SEV =
| матч_VIL_VAL = 

}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.laliga.com Афіцыйны сайт]{{Ref-es}}{{Ref-en}}

{{Сэзоны Ля Лігі}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянат Гішпаніі па футболе]]
[[Катэгорыя:2026 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2027 год у футболе]]</text>
      <sha1>jnvqnvkqxyjknv6w3ukn4taex28yk84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2026—2027 гадоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302975</id>
    <revision>
      <id>2676841</id>
      <timestamp>2026-06-29T12:40:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artsiom91</username>
        <id>28241</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „{{Сэзон футбольнай лігі |Назва                 = Сэрыя А 2026—2027 гадоў |Найлепшы бамбардзір   =  |Папярэдні сэзон       = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]] |Наступны сэзон        = Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2027—2028 гадоў|...“</comment>
      <origin>2676841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10245" sha1="bf06mkko9s6xbtqugs9e3y6e8fplet8" xml:space="preserve">{{Сэзон футбольнай лігі
|Назва                 = Сэрыя А 2026—2027 гадоў
|Найлепшы бамбардзір   = 
|Папярэдні сэзон       = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2025—2026 гадоў|2025—2026]]
|Наступны сэзон        = [[Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2027—2028 гадоў|2027—2028]]
}}
'''Сэрыя А 2026—2027 гадоў''' — 125-ы розыгрыш [[Сэрыя А|Сэрыі А]], найвышэйшага футбольнага дывізіёну Італіі, які пачнецца 23 жніўня 2026 году.

== Клюбы ==
У турніры бяруць удзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Сэрыі Б — «[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]», «[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фразынонэ]]» і «[[Монца (футбольны клюб)|Монца]]». Гэтыя клюбы замянілі «[[Крэманэзэ Крэмона|Крэманэзэ]]», «[[Эляс Вэрона|Вэрону]]» і «[[Піза (футбольны клюб)|Пізу]]».

== Табліца ==
{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|абнаўленьне = будучыня
|дата_пачатку = 23 жніўня 2026
|крыніца     = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/classifica Сэрыя А]

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=INT, NAP, ROM, COM, MIL, JUV, ATA, BOL, LAZ, UDI, SAS, TOR, PAR, CAG, FIO, GEN, LEC, VEN, FRO, MON

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO
|вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_ATA=0 |нічыі_ATA=0 |паразы_ATA=0 |мз_ATA=0 |мп_ATA=0
|перамогі_BOL=0 |нічыі_BOL=0 |паразы_BOL=0 |мз_BOL=0 |мп_BOL=0
|перамогі_CAG=0 |нічыі_CAG=0 |паразы_CAG=0 |мз_CAG=0 |мп_CAG=0
|перамогі_COM=0 |нічыі_COM=0 |паразы_COM=0 |мз_COM=0 |мп_COM=0
|перамогі_FIO=0 |нічыі_FIO=0 |паразы_FIO=0 |мз_FIO=0 |мп_FIO=0
|перамогі_FRO=0 |нічыі_FRO=0 |паразы_FRO=0 |мз_FRO=0 |мп_FRO=0
|перамогі_GEN=0 |нічыі_GEN=0 |паразы_GEN=0 |мз_GEN=0 |мп_GEN=0
|перамогі_INT=0 |нічыі_INT=0 |паразы_INT=0 |мз_INT=0 |мп_INT=0
|перамогі_JUV=0 |нічыі_JUV=0 |паразы_JUV=0 |мз_JUV=0 |мп_JUV=0
|перамогі_LAZ=0 |нічыі_LAZ=0 |паразы_LAZ=0 |мз_LAZ=0 |мп_LAZ=0
|перамогі_LEC=0 |нічыі_LEC=0 |паразы_LEC=0 |мз_LEC=0 |мп_LEC=0
|перамогі_MIL=0 |нічыі_MIL=0 |паразы_MIL=0 |мз_MIL=0 |мп_MIL=0
|перамогі_MON=0 |нічыі_MON=0 |паразы_MON=0 |мз_MON=0 |мп_MON=0
|перамогі_NAP=0 |нічыі_NAP=0 |паразы_NAP=0 |мз_NAP=0 |мп_NAP=0
|перамогі_PAR=0 |нічыі_PAR=0 |паразы_PAR=0 |мз_PAR=0 |мп_PAR=0
|перамогі_ROM=0 |нічыі_ROM=0 |паразы_ROM=0 |мз_ROM=0 |мп_ROM=0
|перамогі_SAS=0 |нічыі_SAS=0 |паразы_SAS=0 |мз_SAS=0 |мп_SAS=0
|перамогі_TOR=0 |нічыі_TOR=0 |паразы_TOR=0 |мз_TOR=0 |мп_TOR=0
|перамогі_UDI=0 |нічыі_UDI=0 |паразы_UDI=0 |мз_UDI=0 |мп_UDI=0
|перамогі_VEN=0 |нічыі_VEN=0 |паразы_VEN=0 |мз_VEN=0 |мп_VEN=0

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]]
|назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]
|назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]
|назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]]
|назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]
|назва_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фразынонэ]]
|назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]]
|назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]
|назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]
|назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]
|назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]
|назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]
|назва_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Монца]]
|назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]]
|назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]]
|назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]]
|назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]]
|назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]]
|назва_UDI=[[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]]
|назва_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Дадатковы матч для вызначэньня чэмпіёна і камандаў на паніжэньне; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Лёсаваньне.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэрыю Б

}}

== Вынікі гульняў ==

{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|абнаўленьне = будучыня
|дата_пачатку = 23 жніўня 2026
|крыніца      = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a Сэрыя А]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= ATA,BOL,VEN,GEN,INT,CAG,COM,LEC,LAZ,MIL,MON,NAP,PAR,ROM,SAS,TOR,UDI,FIO,FRO,JUV

|скарачэньне_ATA=[[Аталянта Бэргама|Ата]]
|скарачэньне_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Бал]]
|скарачэньне_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кал]]
|скарачэньне_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Ком]]
|скарачэньне_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фія]]
|скарачэньне_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фра]]
|скарачэньне_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэ]]
|скарачэньне_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інт]]
|скарачэньне_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэ]]
|скарачэньне_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляц]]
|скарачэньне_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леч]]
|скарачэньне_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Міл]]
|скарачэньне_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Мон]]
|скарачэньне_NAP=[[Напалі Нэапаль|Нап]]
|скарачэньне_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Пар]]
|скарачэньне_ROM=[[Рома Рым|Ром]]
|скарачэньне_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сас]]
|скарачэньне_TOR=[[Тарына Турын|Тар]]
|скарачэньне_UDI=[[Удынэзэ Ўдынэ|Уды]]
|скарачэньне_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэн]]

|назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]]
|назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]
|назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]
|назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]]
|назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]
|назва_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фразынонэ]]
|назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]]
|назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]
|назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]
|назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]
|назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]
|назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]
|назва_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Монца]]
|назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]]
|назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]]
|назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]]
|назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]]
|назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]]
|назва_UDI=[[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]]
|назва_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]

}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.legaseriea.it Афіцыйны сайт Сэрыі А]

{{Сэзоны Сэрыі А чэмпіянату Італіі па футболе}}
{{Эўрапейскі футбол у сэзоне 2026—2027 гадоў}}

[[Катэгорыя:Чэмпіянат Італіі па футболе]]
[[Катэгорыя:2026 год у футболе]]
[[Катэгорыя:2027 год у футболе]]</text>
      <sha1>bf06mkko9s6xbtqugs9e3y6e8fplet8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Выява дня/2026-06-30</title>
    <ns>10</ns>
    <id>302976</id>
    <revision>
      <id>2676856</id>
      <timestamp>2026-06-29T13:30:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jim</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „TriosePhosphateIsomerase Ribbon pastel photo.png&lt;noinclude&gt; [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]] &lt;/noinclude&gt;“</comment>
      <origin>2676856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="166" sha1="tfhgr58nmn0pqweve0sh5wwepjl36br" xml:space="preserve">TriosePhosphateIsomerase Ribbon pastel photo.png&lt;noinclude&gt;
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tfhgr58nmn0pqweve0sh5wwepjl36br</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Выява дня/апісаньне/2026-06-30</title>
    <ns>10</ns>
    <id>302977</id>
    <revision>
      <id>2676857</id>
      <timestamp>2026-06-29T13:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jim</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „Стужачная схема трохмернай структуры бялку трыозофасфат-ізамеразы. Ствол з 8 бэта-нітак паказаны зялёнымі стрэлкамі, а 8 альфа-спіралей — карычневымі спіралямі. &lt;noinclude&gt;[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]&lt;/noinclude&gt;“</comment>
      <origin>2676857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="412" sha1="atcc7tjx3fwjb14i8v9h8fzz0fevmil" xml:space="preserve">Стужачная схема трохмернай структуры бялку трыозофасфат-ізамеразы. Ствол з 8 бэта-нітак паказаны зялёнымі стрэлкамі, а 8 альфа-спіралей — карычневымі спіралямі.
&lt;noinclude&gt;[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>atcc7tjx3fwjb14i8v9h8fzz0fevmil</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Востраў (Жодзінскі сельсавет)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302978</id>
    <revision>
      <id>2676858</id>
      <timestamp>2026-06-29T13:39:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jim</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „{{Іншыя значэньні|Востраў}}  {{Населены пункт/Беларусь |Назва                             = Востраў |Лацінка                           = Vostraŭ |Статус                            = Вёска |Назва ў родным склоне             = Вострава |Герб                              =  |Сьцяг                             =  |Гімн...“</comment>
      <origin>2676858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4123" sha1="g5qbkcd7lm48j3fe424648s3usfskwl" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Востраў}}

{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                             = Востраў
|Лацінка                           = Vostraŭ
|Статус                            = Вёска
|Назва ў родным склоне             = Вострава
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = 
|Першыя згадкі                     = 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Менская вобласьць|Менская]]
|Раён                              = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]]
|Сельсавет                         = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]]
|Гарадзкі савет                    = 
|Старшыня гарвыканкаму             = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 45
|Год падліку колькасьці            = 2009
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = 
|Нацыянальны склад насельніцтва    = 
|Год падліку нацыянальнага складу  = 
|Колькасьць двароў                 = 
|Год падліку колькасьці двароў     = 
|Тэлефонны код                     = +375 1776
|Крыніца колькасьці двароў         = 
|Паштовы індэкс                    = 202135&lt;ref&gt;[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%9E%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2 Белпошта] {{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.
|СААТА                             = 
|Выява                             = Vostraŭ, Žodzinski sieĺsaviet (03).jpg
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 54
 |Шырата хвілінаў                  = 09
 |Шырата сэкундаў                  = 02
 |Даўгата градусаў                 = 28
 |Даўгата хвілінаў                 = 16
 |Даўгата сэкундаў                 = 24
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Commons                           = 
|Сайт                              = 
}}
'''Во́страў'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]].


== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Category:Vosava, Žodzinski Sieĺsaviet, Smaliavičy District}}
* [https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] 
* [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] 


{{Жодзінскі сельсавет}}
{{Смалявіцкі раён}}

[[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]]</text>
      <sha1>g5qbkcd7lm48j3fe424648s3usfskwl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676859</id>
      <parentid>2676858</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T13:40:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jim</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2676859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4158" sha1="kto9f7g05wdcczua1zh3u9d41i2c8sp" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Востраў (неадназначнасьць)}}

{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                             = Востраў
|Лацінка                           = Vostraŭ
|Статус                            = Вёска
|Назва ў родным склоне             = Вострава
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = 
|Першыя згадкі                     = 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Менская вобласьць|Менская]]
|Раён                              = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]]
|Сельсавет                         = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]]
|Гарадзкі савет                    = 
|Старшыня гарвыканкаму             = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 45
|Год падліку колькасьці            = 2009
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = 
|Нацыянальны склад насельніцтва    = 
|Год падліку нацыянальнага складу  = 
|Колькасьць двароў                 = 
|Год падліку колькасьці двароў     = 
|Тэлефонны код                     = +375 1776
|Крыніца колькасьці двароў         = 
|Паштовы індэкс                    = 202135&lt;ref&gt;[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%9E%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2 Белпошта] {{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.
|СААТА                             = 
|Выява                             = Vostraŭ, Žodzinski sieĺsaviet (03).jpg
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 54
 |Шырата хвілінаў                  = 09
 |Шырата сэкундаў                  = 02
 |Даўгата градусаў                 = 28
 |Даўгата хвілінаў                 = 16
 |Даўгата сэкундаў                 = 24
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Commons                           = 
|Сайт                              = 
}}
'''Во́страў'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]].


== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Category:Vosava, Žodzinski Sieĺsaviet, Smaliavičy District}}
* [https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] 
* [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] 


{{Жодзінскі сельсавет}}
{{Смалявіцкі раён}}

[[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]]</text>
      <sha1>kto9f7g05wdcczua1zh3u9d41i2c8sp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676869</id>
      <parentid>2676859</parentid>
      <timestamp>2026-06-29T18:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ліцьвін</username>
        <id>847</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>стыль</comment>
      <origin>2676869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4155" sha1="25khr7pxd3etueapcodcmy5mw26ohhv" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Востраў (неадназначнасьць)}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                             = Востраў
|Лацінка                           = Vostraŭ
|Статус                            = Вёска
|Назва ў родным склоне             = Вострава
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = 
|Першыя згадкі                     = 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Менская вобласьць|Менская]]
|Раён                              = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]]
|Сельсавет                         = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]]
|Гарадзкі савет                    = 
|Старшыня гарвыканкаму             = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 45
|Год падліку колькасьці            = 2009
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = 
|Нацыянальны склад насельніцтва    = 
|Год падліку нацыянальнага складу  = 
|Колькасьць двароў                 = 
|Год падліку колькасьці двароў     = 
|Тэлефонны код                     = +375 1776
|Крыніца колькасьці двароў         = 
|Паштовы індэкс                    = 202135&lt;ref&gt;[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%9E%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2 Белпошта] {{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.
|СААТА                             = 
|Выява                             = Vostraŭ, Žodzinski sieĺsaviet (03).jpg
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 54
 |Шырата хвілінаў                  = 09
 |Шырата сэкундаў                  = 02
 |Даўгата градусаў                 = 28
 |Даўгата хвілінаў                 = 16
 |Даўгата сэкундаў                 = 24
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Commons                           = 
|Сайт                              = 
}}
'''Во́страў'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 435&lt;/ref&gt; — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons|Category:Vosava, Žodzinski Sieĺsaviet, Smaliavičy District}}
* [https://smolevichi.gov.by/ Афіцыйная старонка Смалявіцкага раёна] 
* [http://belaruscity.net/smolevichi/towns.php Пра гарады і вёскі Смалявіцкага раёна] 

{{Жодзінскі сельсавет}}
{{Смалявіцкі раён}}

[[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]]</text>
      <sha1>25khr7pxd3etueapcodcmy5mw26ohhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вячыста Кракаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302979</id>
    <revision>
      <id>2676864</id>
      <timestamp>2026-06-29T17:43:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Wieczysta_Kraków?oldid=1360320333</comment>
      <origin>2676864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11085" sha1="c1zxh36k3v9rypwdzw3z8xsn5cecmu4" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Вячыста
|Лягатып          = KS Wieczysta Kraków Logo.png
|ПоўнаяНазва      = Wieczysta
|Заснаваны        = 1942
|Горад            = [[Кракаў]], [[Польшча]]
|Стадыён          = [[Гарадзкі стадыён (Кракаў)|Гарадзкі стадыён]]
|Умяшчальнасьць   = 
|Прэзыдэнт        = 
|Трэнэр           = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Польшчы|ВячыстаКраЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Польшчы|ВячыстаКраСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Польшчы|ВячыстаКра}}
|Сайт             = 
|Прыналежнасьць   = Польскія
}}
«'''Вячы́ста'''» ({{мова-pl|Wieczysta}}) — польскі футбольны клюб з гораду [[Кракаў|Кракава]]. Заснаваны ў 1942 годзе.

== Гісторыя ==
[[Файл:Wieczysta-Wisła.jpg|значак|зьлева|Афіша ад таварыскім матчы «Вячыстай» супраць «Віслы».]]
У час нацысцкай акупацыі Польшчы палякам не дазвалялася браць удзелу ў арганізаваных спартовых імпрэзах&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://rfbl.pl/okupacyjny-futbol/|загаловак=Honor, ojczyzna i okupacyjny futbol|выдавецтва=rfbl.pl|дата публікацыі=04.11.2016}}&lt;/ref&gt;. Каб абыйсьці гэтыя забароны, некаторыя футбольныя спаборніцтвы таемна ладзіліся на сенажацях Ракавіцаў, якія тады былі вёскай на ўскрайку [[Кракаў|Кракава]]. Зь цягам часу мясцовая супольнасьць з ініцыятывы Эдварда Ігнашэўскага пастанавіла заснаваць спартовы клюб, і гэтак у 1942 годзе была ўтвораная «Вячыста»&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://wieczystakrakow.futbolowo.pl/historia_klubu/|загаловак=Historia klubu – Wieczysta Kraków|выдавецтва=wieczystakrakow.futbolowo.pl}}&lt;/ref&gt;. У 1950-я і 1960-я гады «Вячыста» выступала ў лігах клясы А і Б, якія тады былі чацьвертым і пятым узроўнямі польскай футбольнай сыстэмы. У 1966 годзе польская лігавая сыстэма была рэарганізаваная, у выніку чаго зьявілася Трэцяя ліга. «Вячыста» была ўлучаная ў акруговую лігу польскай сыстэмы. Выступы на гэтым узроўні цягнуліся нядоўга, бо ў 1968 годзе каманда была паніжаная ў клясу А (пяты ўзровень), а праз год каманда апусьцілася на шосты ўзровень. У апошнія дзесяцігодзьдзі XX стагодзьдзя «Вячыста» спаборнічала на рэгіянальным узроўні&lt;ref&gt;{{кніга|аўтар=Ignaszewski, Edward; Nocek, Edward|спасылка=https://antykwariatsportowy.pl/product-pol-2376-Historia-Miedzyzakladowego-Klubu-Sportowego-Wieczysta-Krakow-Lata-1936-1992.html/|загаловак=Historia Międzyzakładowego Klubu Sportowego &quot;Wieczysta&quot; Kraków (lata 1936–1992)|месца=Kraków|год=1992|старонкі=112}}&lt;/ref&gt;.

«Вячыста» прыцягнула ўвагу ў чэрвені 2020 году, калі бізнэсовец [[Войцех Квецень]] інвэставаў у клюб&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Kasprzak, Adam|спасылка=https://wyborcza.pl/7,154903,26052143,gwiazdy-na-boisku-wielkie-wyplaty-na-kontach-jak-biznesmen.html?disableRedirects=true|загаловак=Gwiazdy na boisku, wielkie wypłaty na kontach. Jak król aptek buduje klub swoich marzeń|выдавец=Gazeta Wyborcza|дата публікацыі=22.06.2020}}&lt;/ref&gt;. Новае кіраўніцтва ўклала значныя сродкі і прыцягнула вядомых трэнэраў і гульцоў з найвышэйшых лігаў. У 2021 годзе «Вячыста» прабілася ў [[Чацьвертая ліга чэмпіянату Польшчы па футболе|Чацьвертую лігу]], фінішаваўшы першай у другой групе акруговай лігі&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.90minut.pl/liga/1/liga11298.html|загаловак=Keeza Klasa okręgowa 2020/2021, grupa: Kraków II|выдавецтва=90minut.pl}}&lt;/ref&gt;. На той час гэта быў найбольш заможны аматарскі клюб у краіне, а цягам сэзону ў 28 матчах былі здабытыя 28 перамог з розьніцай загнаных і прапушчаных галоў 216-8&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://sport.onet.pl/pilka-nozna/inne-ligi/slawomir-peszko-i-radoslaw-majewski-zagraja-w-iv-lidze-awans-wieczystej/v78twlw|загаловак=Sławomir Peszko i Radosław Majewski zagrają w IV lidze. Wieczysta rozbiła okręgówkę|выдавецтва=sport.onet.pl}}&lt;/ref&gt;. 29 верасьня 2021 году клюб у матчы [[Кубак Польшчы па футболе|Кубка Польшчы]] выгуляў клюб [[Першая ліга чэмпіянату Польшчы па футболе|Першай лігі]] «[[Хробры Глогаў|Хробры]]» зь лікам 2:1, пракрочыўшы ў 1/16 фіналу турніру&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Bochenek, Tomasz|спасылка=https://gazetakrakowska.pl/wieczysta-chrobry-w-pucharze-polski-krakowski-zespol-lepszy-od-pierwszoligowca/ar/c2-15827091|загаловак=Wieczysta – Chrobry. W Pucharze Polski krakowski zespół lepszy od pierwszoligowca!|выдавецтва=Gazeta Krakowska|дата публікацыі=09.2021}}&lt;/ref&gt;. Каманда хутка пракрочыла праз Чацьвертую лігу. У сэзоне 2022—2023 гадоў у [[Трэцяя ліга чэмпіянату Польшчы па футболе|Трэцяй лізе]] каманду чакала расчараваньне, бо прабіцца вышэй не атрымалася. У той сэзон каманда часта зьмяняла трэнэраў, бо цягам таго розыгрышу каманду ачольвалі [[Францішак Смуда]], [[Дарыюш Мажац]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.kswieczysta.com/news,1870.html|загаловак=Dariusz Marzec trenerem Wieczystej|выдавецтва=Wieczysta Kraków|дата публікацыі=06.09.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220906085910/https://www.kswieczysta.com/news,1870.html|дата копіі=06.09.2022}}&lt;/ref&gt; і [[Войцех Лабадзінскі]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.kswieczysta.com/news,1961.html|загаловак=Wojciech Łobodziński trenerem Wieczystej|выдавецтва=Wieczysta Kraków}}&lt;/ref&gt;. У чэрвені 2023 году «Вячыста» замяніла Лабадзінскага на [[Мацей Мусяла|Мацея Мусялу]], які падпісаў аднагадовы кантракт&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.polsatsport.pl/wiadomosc/2023-06-15/znamy-nowego-trenera-wieczystej-krakow/|загаловак=Znamy nowego trenera Wieczystej Kraków|выдавецтва=Polsat Sport|дата публікацыі=15.06.2023}}&lt;/ref&gt;.

«Вячыста» ўзмацніла склад перад сэзонам 2023—2024 гадоў пасьля прыходу былых гульцоў зборнай Польшчы, як то [[Міхал Паздан|Міхала Паздана]], [[Рафал Петшак|Рафала Петшка]] і [[Яцак Гуральскі|Яцка Гуральскага]], а таксама дасьведчаных футбалістаў [[Саша Жывэц|Сашы Жывэца]] і [[Крыстоф Кнасьмюльнэр|Крыстофа Кнасьмюльнэра]]. 18 жніўня, не зважаючы на тое, што клюб адставаў ад лідэра групы IV «[[Сярка Тарнобжаг|Сяркі]]» толькі на адзін пункт, Мусяла быў звольнены і заменены былым гульцом «Вячыстай» [[Славамер Пешка|Славамерам Пешкам]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.kswieczysta.com/news,2084.html|загаловак=Maciej Musiał kończy pracę w Wieczystej|выдавецтва=Wieczysta Kraków|дата публікацыі=18.09.2023}}&lt;/ref&gt;. Па заканчэньні сэзону каманда трапіла ў [[Другая ліга чэмпіянату Польшчы па футболе|Другую лігу]]. Праз год «Вячыста» ня здолела заняць месца, якое давала аўтаматычнае павышэньне, аднак 15 чэрвеня 2025 году клюб атрымаў месца ў Першай лізе, узяўшы перамогу над «[[Хайнічанкай Хайніцы|Хайнічанкай]]» зь лікам 2:0 у фінале плэй-оф за павышэньне&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://sport.tvp.pl/87290936/pilka-nozna-betclic-2-liga-wieczysta-krakow-zwyciezyla-w-barazach-o-awans-do-betclic-1-ligi|загаловак=Betclic 2 Liga. Wieczysta Kraków zwyciężyła w barażach o awans do Betclic 1 Ligi|выдавецтва=TVP Sport|дата публікацыі=15.06.2025}}&lt;/ref&gt;. Гэтак жа сама праз год кракаўцы забясьпечылі сабе выхад у [[Польская футбольная экстракляса|Экстраклясу]], адолеўшы супернікаў у турніры плэй-оф&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://sport.tvp.pl/93572437/wieczysta-krakow-awansowala-do-pko-bp-ekstraklasy-chrobry-przegrywa-po-emocjonujacym-finale|загаловак=Znamy ostatniego beniaminka Ekstraklasy! Wieczysta Kraków pokonała Chrobrego Głogów w finale [WIDEO]|выдавецтва=sport.tvp.pl|дата публікацыі=31.05.2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.kswieczysta.com/ Афіцыйны сайт].

{{Экстракляса чэмпіянату Польшчы па футболе}}

[[Катэгорыя:Кракаў]]</text>
      <sha1>c1zxh36k3v9rypwdzw3z8xsn5cecmu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:FC Zbrojovka Brno logo.svg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>302980</id>
    <revision>
      <id>2676878</id>
      <timestamp>2026-06-29T19:48:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне     = Лягатып футбольнага клюбу «[[Зброяўка Брно|Зброяўка]]» Брно
| аўтар         = FC Zbrojovka Brno
| час стварэньня = XXI стагодзьдзе
| крыніца       = Афіцыйны сайт клюбу
| артыкул       = Зброяўка Брно
| частка        = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта          = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць   = Гэта лягатып футбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае...</comment>
      <origin>2676878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="978" sha1="2dtsiez1opuo4wgttz46oamj4536rl5" xml:space="preserve">== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне     = Лягатып футбольнага клюбу «[[Зброяўка Брно|Зброяўка]]» Брно
| аўтар         = FC Zbrojovka Brno
| час стварэньня = XXI стагодзьдзе
| крыніца       = Афіцыйны сайт клюбу
| артыкул       = Зброяўка Брно
| частка        = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта          = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць   = Гэта лягатып футбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае         = Выява — прадмет грамадзкага інтарэсу
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}</text>
      <sha1>2dtsiez1opuo4wgttz46oamj4536rl5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файл:Le Mans FC logo.svg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>302981</id>
    <revision>
      <id>2676916</id>
      <timestamp>2026-06-30T06:49:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне     = Лягатып футбольнага клюбу «[[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]]»
| аўтар         = Le Mans Football Club
| час стварэньня = 2009
| крыніца       = Афіцыйны сайт клюбу
| артыкул       = Лё-Ман (футбольны клюб)
| частка        = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта          = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць   = Гэта лягатып футбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае...</comment>
      <origin>2676916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="978" sha1="1t6kn2bgkuq8uxyyne1fozg35mighs6" xml:space="preserve">== Апісаньне ==
{{Абгрунтаваньне добрасумленнага выкарыстаньня
| апісаньне     = Лягатып футбольнага клюбу «[[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]]»
| аўтар         = Le Mans Football Club
| час стварэньня = 2009
| крыніца       = Афіцыйны сайт клюбу
| артыкул       = Лё-Ман (футбольны клюб)
| частка        = Поўная выява лягатыпа
| разрозьненьне = Так
| мэта          = Дапамагчы чытычам ідэнтыфікаваць спартовую каманду
| заменнасьць   = Гэта лягатып футбольнага клюбу, таму для яго няма свабоднай замены
| іншае         = Выява — прадмет грамадзкага інтарэсу
}}
== Ліцэнзія ==
{{SVG-лягатып}}</text>
      <sha1>1t6kn2bgkuq8uxyyne1fozg35mighs6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лё-Ман (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302982</id>
    <revision>
      <id>2676917</id>
      <timestamp>2026-06-30T06:49:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Le_Mans_FC?oldid=1361211802</comment>
      <origin>2676917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6374" sha1="q9zlgud2ffpt3l95ug7e53hskbcbg1d" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Лё-Ман
|Лягатып          = Le Mans FC logo.svg
|ПоўнаяНазва      = Le Mans FC
|Заснаваны        = 1985
|Горад            = [[Лё-Ман]], [[Францыя]]
|Стадыён          = [[Мары-Марвін]]
|Умяшчальнасьць   = 
|Прэзыдэнт        = 
|Трэнэр           = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Лё-МанЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Лё-МанСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|Лё-Ман}}
|Сайт             = 
|Прыналежнасьць   = Францускія
}}
«'''Лё-Ман'''» ({{мова-fr|Le Mans}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Лё-Ман]]у. Заснаваны ў 1942 годзе.

== Гісторыя ==
«Лё-Ман» быў заснаваны ў 1900 годзе, але футбольная сэкцыя клюбу зьявілася толькі ў 1908 годзе. У 1910 годзе «Лё-Ман» кваліфікаваўся ў чэмпіянат Францыі, але на раньніх стадыях хутка быў выбіты клюбам «[[Сэн-Малё (футбольны клюб)|Сэн-Малё]]» з разгромным лікам 7:1. Набраўшы значную рэпутацыю да [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], «Лё-Ман» апынуўся ў цені да [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], перад тым як у 1942 годзе далучыцца да ваеннай лігі.

Сучасны жа клюб быў утвораны праз аб’яднаньне арыгінальнага «Лё-Ману» і спартовага зьвязу места 12 чэрвеня 1985 году. Па заснаваньні трэнэрам быў прызначаны былы футбаліст [[Бэрнар Дэфэрэ]]. Большую частку сваіх раньніх гадоў аб’яднаны «Лё-Ман» спаборнічаў у [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Лізе 2]]. У сэзоне 2003—2004 гадоў клюб упершыню ў гісторыі атрымаў павышэньне ў [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігу 1]], але адразу страціў месца ў элітным дывізіёне. «Лё-Ман» вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён у сэзоне 2005—2006 гадоў і здолеў утрымацца там на наступныя чатыры сэзоны. У сэзоне 2009—2010 гадоў клюб зноў быў паніжаны ў другі дывізіёне.

«Лё-Ман» пераехаў на [[Мары-Марвін|ММАрэну]] у сярэдзіне сэзону 2010—2011 гадоў, знаходзячыся ў зоне павышэньня і прэтэндуючы на вяртаньне ў Лігу 1, але дрэнны фініш стаў прычынай таго, што каманда засталася ў другім дывізіёне. Няўдача ў барацьбе за павышэньне каштавала зашмат, бо бюджэт каманды быў абмежаваны. Шмат гульцоў пакінулі каманду, і паніжэньня ў трэцюю лігу ўдалося пазьбегнуць толькі праз апэляцыю. У далейшым клюб ня даз рады ў фінансавых справах, у выніку чаго адбылося да ліквідацыі клюбу і ягонага аднаўленьня на аматарскім узроўні&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.lemansfc.fr/NotreClub/Histoire|загаловак=L'épopée Sang et OR|копія=https://web.archive.org/web/20160306182936/http://www.lemansfc.fr/NotreClub/Histoire|дата копіі=06.03.2016}}&lt;/ref&gt;. Да канца 2010-х гадоў «Лё-Ман» здолеў вярнуцца ў Лігу 2. Клюб займаў 19-е месца цягам сэзону, калі ён быў датэрмінова спынены праз [[Пандэмія каранавіруснай інфэкцыі (2019)|пандэмію каранавірусу]]. Праз скандальныя пастановы фэдэрацыі клюб быў вымушаны выправіцца ў трэці дывізіён&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.foot-national.com/foot-la-ligue-2-avec-22-clubs-refusee-par-la-fff-134082.html|загаловак=La Ligue 2 avec 22 clubs refusée par la FFF|выдавецтва=foot-national.com|дата публікацыі=27.05.2020|копія=https://web.archive.org/web/20200528005242/http://www.foot-national.com/foot-la-ligue-2-avec-22-clubs-refusee-par-la-fff-134082.html|дата копіі=28.05.2020}}&lt;/ref&gt;. У жніўні 2025 году тэнісіст [[Новак Джокавіч]] стаў суўладальнікам «Лё-Ману». Набыцьцё было ажыцьцёўленае праз бразыльскі кансорцыюм OutField. У лютым 2026 году [[Тыбо Куртуа]] таксама далучыўся да групы ўладальнікаў, інвэставаўшы ў OutField праз сваю інвэстыцыйную кампанію NxtPlay, яшчэ больш узмацніўшы кансорцыюм, які ачольвае Джокавіч&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://sports.yahoo.com/articles/real-madrid-veteran-superstar-becomes-134000314.html|загаловак=Real Madrid veteran and superstar becomes co-owner of Le Mans FC|выдавецтва=Yahoo Sports|дата публікацыі=02.2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.lemansfc.fr/ Афіцыйны сайт].

{{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}}

[[Катэгорыя:Лё-Ман]]</text>
      <sha1>q9zlgud2ffpt3l95ug7e53hskbcbg1d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676919</id>
      <parentid>2676917</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T06:53:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>стыль</comment>
      <origin>2676919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6371" sha1="8qkiue39oclpuuqam2puy3ahvk43h79" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Лё-Ман
|Лягатып          = Le Mans FC logo.svg
|ПоўнаяНазва      = Le Mans FC
|Заснаваны        = 1985
|Горад            = [[Лё-Ман]], [[Францыя]]
|Стадыён          = [[Мары-Марвін]]
|Умяшчальнасьць   = 
|Прэзыдэнт        = 
|Трэнэр           = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ЛёМанЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ЛёМанСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Францыі|ЛёМан}}
|Сайт             = 
|Прыналежнасьць   = Францускія
}}
«'''Лё-Ман'''» ({{мова-fr|Le Mans}}) — францускі футбольны клюб з гораду [[Лё-Ман]]у. Заснаваны ў 1942 годзе.

== Гісторыя ==
«Лё-Ман» быў заснаваны ў 1900 годзе, але футбольная сэкцыя клюбу зьявілася толькі ў 1908 годзе. У 1910 годзе «Лё-Ман» кваліфікаваўся ў чэмпіянат Францыі, але на раньніх стадыях хутка быў выбіты клюбам «[[Сэн-Малё (футбольны клюб)|Сэн-Малё]]» з разгромным лікам 7:1. Набраўшы значную рэпутацыю да [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], «Лё-Ман» апынуўся ў цені да [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], перад тым як у 1942 годзе далучыцца да ваеннай лігі.

Сучасны жа клюб быў утвораны праз аб’яднаньне арыгінальнага «Лё-Ману» і спартовага зьвязу места 12 чэрвеня 1985 году. Па заснаваньні трэнэрам быў прызначаны былы футбаліст [[Бэрнар Дэфэрэ]]. Большую частку сваіх раньніх гадоў аб’яднаны «Лё-Ман» спаборнічаў у [[Ліга 2 чэмпіянату Францыі па футболе|Лізе 2]]. У сэзоне 2003—2004 гадоў клюб упершыню ў гісторыі атрымаў павышэньне ў [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігу 1]], але адразу страціў месца ў элітным дывізіёне. «Лё-Ман» вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён у сэзоне 2005—2006 гадоў і здолеў утрымацца там на наступныя чатыры сэзоны. У сэзоне 2009—2010 гадоў клюб зноў быў паніжаны ў другі дывізіёне.

«Лё-Ман» пераехаў на [[Мары-Марвін|ММАрэну]] у сярэдзіне сэзону 2010—2011 гадоў, знаходзячыся ў зоне павышэньня і прэтэндуючы на вяртаньне ў Лігу 1, але дрэнны фініш стаў прычынай таго, што каманда засталася ў другім дывізіёне. Няўдача ў барацьбе за павышэньне каштавала зашмат, бо бюджэт каманды быў абмежаваны. Шмат гульцоў пакінулі каманду, і паніжэньня ў трэцюю лігу ўдалося пазьбегнуць толькі праз апэляцыю. У далейшым клюб ня даз рады ў фінансавых справах, у выніку чаго адбылося да ліквідацыі клюбу і ягонага аднаўленьня на аматарскім узроўні&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.lemansfc.fr/NotreClub/Histoire|загаловак=L'épopée Sang et OR|копія=https://web.archive.org/web/20160306182936/http://www.lemansfc.fr/NotreClub/Histoire|дата копіі=06.03.2016}}&lt;/ref&gt;. Да канца 2010-х гадоў «Лё-Ман» здолеў вярнуцца ў Лігу 2. Клюб займаў 19-е месца цягам сэзону, калі ён быў датэрмінова спынены праз [[Пандэмія каранавіруснай інфэкцыі (2019)|пандэмію каранавірусу]]. Праз скандальныя пастановы фэдэрацыі клюб быў вымушаны выправіцца ў трэці дывізіён&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.foot-national.com/foot-la-ligue-2-avec-22-clubs-refusee-par-la-fff-134082.html|загаловак=La Ligue 2 avec 22 clubs refusée par la FFF|выдавецтва=foot-national.com|дата публікацыі=27.05.2020|копія=https://web.archive.org/web/20200528005242/http://www.foot-national.com/foot-la-ligue-2-avec-22-clubs-refusee-par-la-fff-134082.html|дата копіі=28.05.2020}}&lt;/ref&gt;. У жніўні 2025 году тэнісіст [[Новак Джокавіч]] стаў суўладальнікам «Лё-Ману». Набыцьцё было ажыцьцёўленае праз бразыльскі кансорцыюм OutField. У лютым 2026 году [[Тыбо Куртуа]] таксама далучыўся да групы ўладальнікаў, інвэставаўшы ў OutField праз сваю інвэстыцыйную кампанію NxtPlay, яшчэ больш узмацніўшы кансорцыюм, які ачольвае Джокавіч&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://sports.yahoo.com/articles/real-madrid-veteran-superstar-becomes-134000314.html|загаловак=Real Madrid veteran and superstar becomes co-owner of Le Mans FC|выдавецтва=Yahoo Sports|дата публікацыі=02.2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.lemansfc.fr/ Афіцыйны сайт].

{{Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе}}

[[Катэгорыя:Лё-Ман]]</text>
      <sha1>8qkiue39oclpuuqam2puy3ahvk43h79</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пэнці Халяпа</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302983</id>
    <revision>
      <id>2676939</id>
      <timestamp>2026-06-30T11:06:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гарбацкі</username>
        <id>13252</id>
      </contributor>
      <comment>[[ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]]</comment>
      <origin>2676939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4323" sha1="gk3e49vnumnhfctdqcpnien1pjasyr1" xml:space="preserve">'''Пэнці Халяпа''' (фін. ''Pentti Holappa''; 11 жніўня 1927, Юлікіімінкі — 10 кастрычніка 2017, Хэльсінкі, Фінляндыя) — фінскі паэт, пісьменьнік і перакладнік. {{Пісьменьнік|Імя=Пэнці Халяпа|Арыгінал імя=фін. Pentti Holappa|Дата нараджэньня=11 жніўня 1927|Месца нараджэньня=Юлікіімінкі|Месца пахаваньня=Хэльсінкі, могілкі Хіетаніемі|Дата сьмерці=10 кастрычніка 2017|Месца сьмерці=Хэльсінкі|Сужэнец=Олі-Маці Ранімус|Род дзейнасьці=Паэт, пісьменьнік, перакладнік, грамадзкі дзяяч|Гады актыўнасьці=1950-2017|Мова=фінская|Дэбют=1950|Значныя творы=Ystävän muotokuva (1998)}}
== Жыцьцяпіс ==

Пэнці Халяпа нарадзіўся 11 жніўня 1927 году ў Паўночнай Астработніі.

Сьціплага паходжаньня, ён працаваў на розных работах. Ён кіраваў антыкварнай крамай разам з сваім партнэрам Олі-Маці Ранімусам ў Хэльсінках.

Займаў пасаду міністра культуры па мандаце ад Сацыял-дэмакратычнай партыі Фінляндыі з 23 лютага 1972 году па 4 верасьня 1972 году.

З 1967 па 1968 год ён быў галоўным рэдактарам часопісу «Ajankohta».

П. Халяпа – з маладосьці адкрыты гей.  У 1953 годзе пазнаёміўся з Олі-Маці Ранімусам у 1953 годзе, пасьля чаго яны пачалі жыць разам да самай сьмерці. У 1950-я гады яны пэрыядычна жылі ў Францыі, дзе вывучылі францускай мовы.

П. Халяпа пахаваны на хэльсінскіх могілках Хіетаніемі побач з сваім мужам Олі-Маці Ранімусам.

== Творчасьць ==

Пісьменьнік-самавук, ён апублікаваў каля пятнаццаці зборнікаў вершаў, шэсьць раманаў, некалькі эсэ, а таксама пераклаў Шарля Бадлера, П'ера Рэвэрдзі, Жан-Мары Гюстава Лё Клезыё, Клёда Сымона і Сэмюэля Бэкета. 

Пэнці Халяпастаў дічыцца паэтам паўсядзённай сучаснасьці.

У прозе вядомы як раманіст і навэліст. Ён атрымаў прэмію Finlandia ў 1998 годзе за раман Ystävän muotokuva: Партрэт сябра. 
«Партрэт сябра» стаў ягоным галоўным творам, у ім ён спалучыў пачуцьцёвыя вобразы і адкрытую гомаэротыку, а таксама ажыятаж дзякуючы дакладнаму адлюстраваньню сэксуальных актаў. 
== Творы ==

===== Зборнікі паэзіі =====

• Näkinkenkä soi. Uusia runoilijoita, Éditions Otava 1948

• Narri peilisalissa, Éditions Otava 1950

• Maan poika, WSOY 1953

• Lähellä, WSOY 1957

• Katsokaa silmiänne, WSOY 1959

• Matkaopas huomiseen. Neljä runoilijaa, WSOY 1960

• Valitut runot, WSOY 1977

• Viisikymmentäkaksi, WSOY 1979

• Pitkiä sanoja, WSOY 1980

• Vuokralla täällä, WSOY 1983

• Valaistu kaupunki Ruijan pimeydessä, WSOY 1985

• Savun hajua, WSOY 1987

• Keltainen viiri, WSOY 1988

• Maan päällä — taivaan alla. Kertovia runoja, WSOY 1991

• Sormenjälkiä tyhjässä, WSOY 1991

• Ankkuripaikka, WSOY, 1994

• Älä pelkää! WSOY 1997

• Rumpukalvolla, WSOY 1999

• Runot 1950—2000, WSOY 2000

• Norsun ääni, WSOY 2003.

===== Раманы =====

• Yksinäiset, WSOY 1954

• Tinaa, WSOY 1961

• Perillisen ominaisuudet, WSOY 1963

• Pitkän tien kulkijat, WSOY 1976.


== Крыніцы ==</text>
      <sha1>gk3e49vnumnhfctdqcpnien1pjasyr1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676946</id>
      <parentid>2676939</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T11:40:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гарбацкі</username>
        <id>13252</id>
      </contributor>
      <comment>Дададзеныя спасылкі.</comment>
      <origin>2676946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5281" sha1="981izhpsqm8x402xoy7gawmof6dhiim" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік|Імя=Пэнці Халяпа|Арыгінал імя=фін. Pentti Holappa|Дата нараджэньня=11 жніўня 1927|Месца нараджэньня=Юлікіімінкі|Месца пахаваньня=Хэльсінкі, могілкі Хіетаніемі|Дата сьмерці=10 кастрычніка 2017|Месца сьмерці=Хэльсінкі|Сужэнец=Олі-Маці Ранімус|Род дзейнасьці=Паэт, пісьменьнік, перакладнік, грамадзкі дзяяч|Гады актыўнасьці=1950-2017|Мова=фінская|Дэбют=1950|Значныя творы=Ystävän muotokuva (1998)}}'''Пэнці Халяпа''' ([[Фінская мова|фін.]] ''Pentti Holappa''; 11 жніўня 1927, Юлікіімінкі — 10 кастрычніка 2017, [[Хэльсынкі]], [[Фінляндыя]]) — фінскі [[паэт]], [[пісьменьнік]] і [[перакладнік]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Niemi, Juhani:&amp;#x20;”Holappa, Pentti (1927–2017)”,&amp;#x20;''Suomen kansallisbiografia, osa 4'', s. 43–44.&amp;#x20;Helsinki&amp;#x3A;&amp;#x20;Suomalaisen Kirjallisuuden Seura, 2004, https://kansallisbiografia.fi/kansallisbiografia/henkilo/3992&lt;/ref&gt;. 
== Жыцьцяпіс ==

Пэнці Халяпа нарадзіўся 11 жніўня 1927 году ў Паўночнай Астработніі.

Сьціплага паходжаньня, ён працаваў на розных работах. Ён кіраваў антыкварнай крамай разам з сваім партнэрам Олі-Маці Ранімусам ў Хэльсынках.

Займаў пасаду міністра культуры па мандаце ад Сацыял-дэмакратычнай партыі Фінляндыі з 23 лютага 1972 году па 4 верасьня 1972 году&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Jyrki Kiiskinen, &quot;Gardens of Life and Death&quot;, 13 Oct 201, ''Books from Finland,'' https://web.archive.org/web/20171013013104/http://neba.finlit.fi/booksfromfinland/bff/298/kiiskinen.htm&lt;/ref&gt;.

З 1967 па 1968 год ён быў галоўным рэдактарам [[Часопіс|часопісу]] «Ajankohta»&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

П. Халяпа – з маладосьці адкрыты [[Гей|гей.]]  У 1953 годзе пазнаёміўся з Олі-Маці Ранімусам у 1953 годзе, пасьля чаго яны пачалі жыць разам да самай сьмерці. У 1950-я гады яны пэрыядычна жылі ў [[Францыя|Францыі]], дзе вывучылі [[Француская мова|францускай мовы]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

П. Халяпа пахаваны на хэльсынскіх могілках [[Хіетаніемі]] побач з сваім мужам Олі-Маці Ранімусам.

== Творчасьць ==

Пісьменьнік-самавук, ён апублікаваў каля пятнаццаці зборнікаў вершаў, шэсьць раманаў, некалькі [[эсэ]], а таксама пераклаў [[Шарль Бадлер|Шарля Бадлера,]] П'ера Рэвэрдзі, [[Жан-Мары Гюстаў лё Клезіё|Жан-Мары Гюстава Лё Клезіё]], [[Клёд Сымон|Клёда Сымона]] і [[Сэм’юэл Бэкет|Сэм'юэля Бэкета]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

Пэнці Халяпастаў дічыцца паэтам паўсядзённай сучаснасьці.

У [[Проза|прозе]] вядомы як раманіст і навэліст. Ён атрымаў прэмію Finlandia ў 1998 годзе за раман &quot;Ystävän muotokuva: Партрэт сябра&quot;&lt;ref&gt;Marija Skara, Finlandia-palkittu kirjailija Pentti Holappa on kuollut, Yleisradio, 12 Oktober 2017, &lt;nowiki&gt;https://yle.fi/a/3-9878729&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;. «Партрэт сябра» стаў ягоным галоўным творам, у ім ён спалучыў пачуцьцёвыя вобразы і адкрытую гомаэротыку, а таксама ажыятаж дзякуючы дакладнаму адлюстраваньню сэксуальных актаў. 
== Творы ==

===== Зборнікі паэзіі =====

• Näkinkenkä soi. Uusia runoilijoita, Éditions Otava 1948

• Narri peilisalissa, Éditions Otava 1950

• Maan poika, WSOY 1953

• Lähellä, WSOY 1957

• Katsokaa silmiänne, WSOY 1959

• Matkaopas huomiseen. Neljä runoilijaa, WSOY 1960

• Valitut runot, WSOY 1977

• Viisikymmentäkaksi, WSOY 1979

• Pitkiä sanoja, WSOY 1980

• Vuokralla täällä, WSOY 1983

• Valaistu kaupunki Ruijan pimeydessä, WSOY 1985

• Savun hajua, WSOY 1987

• Keltainen viiri, WSOY 1988

• Maan päällä — taivaan alla. Kertovia runoja, WSOY 1991

• Sormenjälkiä tyhjässä, WSOY 1991

• Ankkuripaikka, WSOY, 1994

• Älä pelkää! WSOY 1997

• Rumpukalvolla, WSOY 1999

• Runot 1950—2000, WSOY 2000

• Norsun ääni, WSOY 2003.

===== Раманы =====

• Yksinäiset, WSOY 1954

• Tinaa, WSOY 1961

• Perillisen ominaisuudet, WSOY 1963

• Pitkän tien kulkijat, WSOY 1976.
== Крыніцы ==</text>
      <sha1>981izhpsqm8x402xoy7gawmof6dhiim</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676947</id>
      <parentid>2676946</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T11:43:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гарбацкі</username>
        <id>13252</id>
      </contributor>
      <comment>Дададзеныя катэгорыі</comment>
      <origin>2676947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6195" sha1="gmasynpub8up91g0evehtrdhs3evigy" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік|Імя=Пэнці Халяпа|Арыгінал імя=фін. Pentti Holappa|Дата нараджэньня=11 жніўня 1927|Месца нараджэньня=Юлікіімінкі|Месца пахаваньня=Хэльсінкі, могілкі Хіетаніемі|Дата сьмерці=10 кастрычніка 2017|Месца сьмерці=Хэльсінкі|Сужэнец=Олі-Маці Ранімус|Род дзейнасьці=Паэт, пісьменьнік, перакладнік, грамадзкі дзяяч|Гады актыўнасьці=1950-2017|Мова=фінская|Дэбют=1950|Значныя творы=Ystävän muotokuva (1998)}}'''Пэнці Халяпа''' ([[Фінская мова|фін.]] ''Pentti Holappa''; 11 жніўня 1927, Юлікіімінкі — 10 кастрычніка 2017, [[Хэльсынкі]], [[Фінляндыя]]) — фінскі [[паэт]], [[пісьменьнік]] і [[перакладнік]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Niemi, Juhani:&amp;#x20;”Holappa, Pentti (1927–2017)”,&amp;#x20;''Suomen kansallisbiografia, osa 4'', s. 43–44.&amp;#x20;Helsinki&amp;#x3A;&amp;#x20;Suomalaisen Kirjallisuuden Seura, 2004, https://kansallisbiografia.fi/kansallisbiografia/henkilo/3992&lt;/ref&gt;. 
== Жыцьцяпіс ==

Пэнці Халяпа нарадзіўся 11 жніўня 1927 году ў Паўночнай Астработніі.

Сьціплага паходжаньня, ён працаваў на розных работах. Ён кіраваў антыкварнай крамай разам з сваім партнэрам Олі-Маці Ранімусам ў Хэльсынках.

Займаў пасаду міністра культуры па мандаце ад Сацыял-дэмакратычнай партыі Фінляндыі з 23 лютага 1972 году па 4 верасьня 1972 году&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Jyrki Kiiskinen, &quot;Gardens of Life and Death&quot;, 13 Oct 201, ''Books from Finland,'' https://web.archive.org/web/20171013013104/http://neba.finlit.fi/booksfromfinland/bff/298/kiiskinen.htm&lt;/ref&gt;.

З 1967 па 1968 год ён быў галоўным рэдактарам [[Часопіс|часопісу]] «Ajankohta»&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

П. Халяпа – з маладосьці адкрыты [[Гей|гей.]]  У 1953 годзе пазнаёміўся з Олі-Маці Ранімусам у 1953 годзе, пасьля чаго яны пачалі жыць разам да самай сьмерці. У 1950-я гады яны пэрыядычна жылі ў [[Францыя|Францыі]], дзе вывучылі [[Француская мова|францускай мовы]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

П. Халяпа пахаваны на хэльсынскіх могілках [[Хіетаніемі]] побач з сваім мужам Олі-Маці Ранімусам.

== Творчасьць ==

Пісьменьнік-самавук, ён апублікаваў каля пятнаццаці зборнікаў [[Верш|вершаў,]] шэсьць [[Раман|раманаў]], некалькі [[эсэ]], а таксама пераклаў [[Шарль Бадлер|Шарля Бадлера,]] П'ера Рэвэрдзі, [[Жан-Мары Гюстаў лё Клезіё|Жан-Мары Гюстава Лё Клезіё]], [[Клёд Сымон|Клёда Сымона]] і [[Сэм’юэл Бэкет|Сэм'юэля Бэкета]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

Пэнці Халяпастаў дічыцца паэтам паўсядзённай сучаснасьці.

У [[Проза|прозе]] вядомы як раманіст і навэліст. Ён атрымаў прэмію Finlandia ў 1998 годзе за раман &quot;Ystävän muotokuva: Партрэт сябра&quot;&lt;ref&gt;Marija Skara, Finlandia-palkittu kirjailija Pentti Holappa on kuollut, Yleisradio, 12 Oktober 2017, &lt;nowiki&gt;https://yle.fi/a/3-9878729&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;. «Партрэт сябра» стаў ягоным галоўным творам, у ім ён спалучыў пачуцьцёвыя вобразы і адкрытую гомаэротыку, а таксама ажыятаж дзякуючы дакладнаму адлюстраваньню сэксуальных актаў. 
== Творы ==

===== Зборнікі паэзіі =====

• Näkinkenkä soi. Uusia runoilijoita, Éditions Otava 1948

• Narri peilisalissa, Éditions Otava 1950

• Maan poika, WSOY 1953

• Lähellä, WSOY 1957

• Katsokaa silmiänne, WSOY 1959

• Matkaopas huomiseen. Neljä runoilijaa, WSOY 1960

• Valitut runot, WSOY 1977

• Viisikymmentäkaksi, WSOY 1979

• Pitkiä sanoja, WSOY 1980

• Vuokralla täällä, WSOY 1983

• Valaistu kaupunki Ruijan pimeydessä, WSOY 1985

• Savun hajua, WSOY 1987

• Keltainen viiri, WSOY 1988

• Maan päällä — taivaan alla. Kertovia runoja, WSOY 1991

• Sormenjälkiä tyhjässä, WSOY 1991

• Ankkuripaikka, WSOY, 1994

• Älä pelkää! WSOY 1997

• Rumpukalvolla, WSOY 1999

• Runot 1950—2000, WSOY 2000

• Norsun ääni, WSOY 2003.

===== Раманы =====

• Yksinäiset, WSOY 1954

• Tinaa, WSOY 1961

• Perillisen ominaisuudet, WSOY 1963

• Pitkän tien kulkijat, WSOY 1976.
== Крыніцы ==
&lt;references /&gt;
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 11 жніўня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1927 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Фінляндыі]]
[[Катэгорыя:Фінскія паэты]]
[[Катэгорыя:Фінскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Фінскія пісьменьнікі]]
[[Катэгорыя:Фінскія перакладнікі]]
[[Катэгорыя:Фінскія палітыкі]]
[[Катэгорыя:Асобы Хэльсынкі]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Хэльсынках]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 2017 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі 10 кастрычніка]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя ў Хэльсынках]]
[[Катэгорыя:ЛГБТ-літаратура]]
[[Катэгорыя:ЛГБТ]]</text>
      <sha1>gmasynpub8up91g0evehtrdhs3evigy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2676948</id>
      <parentid>2676947</parentid>
      <timestamp>2026-06-30T11:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-37690-45</username>
        <id>98611</id>
      </contributor>
      <origin>2676948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6203" sha1="5gadh0g3dodbo257eyu4wqav891zwxf" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік|Імя=Пэнці Халяпа|Арыгінал імя=фін. Pentti Holappa|Дата нараджэньня=11 жніўня 1927|Месца нараджэньня=Юлікіімінкі|Месца пахаваньня=Хэльсінкі, могілкі Хіетаніемі|Дата сьмерці=10 кастрычніка 2017|Месца сьмерці=Хэльсінкі|Сужэнец=Олі-Маці Ранімус|Род дзейнасьці=Паэт, пісьменьнік, перакладнік, грамадзкі дзяяч|Гады актыўнасьці=1950-2017|Мова=фінская|Дэбют=1950|Значныя творы=Ystävän muotokuva (1998)}}'''Пэнці Халяпа''' ([[Фінская мова|фін.]] ''Pentti Holappa''; 11 жніўня 1927, Юлікіімінкі — 10 кастрычніка 2017, [[Хэльсынкі]], [[Фінляндыя]]) — фінскі [[паэт]], [[пісьменьнік]] і [[перакладнік]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Niemi, Juhani:&amp;#x20;”Holappa, Pentti (1927–2017)”,&amp;#x20;''Suomen kansallisbiografia, osa 4'', s. 43–44.&amp;#x20;Helsinki&amp;#x3A;&amp;#x20;Suomalaisen Kirjallisuuden Seura, 2004, https://kansallisbiografia.fi/kansallisbiografia/henkilo/3992&lt;/ref&gt;. 
== Жыцьцяпіс ==

Пэнці Халяпа нарадзіўся 11 жніўня 1927 году ў Паўночнай Астработніі.

Сьціплага паходжаньня, ён працаваў на розных работах. Ён кіраваў антыкварнай крамай разам з сваім партнэрам Олі-Маці Ранімусам ў Хэльсынках.

Займаў пасаду міністра культуры па мандаце ад Сацыял-дэмакратычнай партыі Фінляндыі з 23 лютага 1972 году па 4 верасьня 1972 году&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Jyrki Kiiskinen, &quot;Gardens of Life and Death&quot;, 13 Oct 201, ''Books from Finland,'' https://web.archive.org/web/20171013013104/http://neba.finlit.fi/booksfromfinland/bff/298/kiiskinen.htm&lt;/ref&gt;.

З 1967 па 1968 год ён быў галоўным рэдактарам [[Часопіс|часопісу]] «Ajankohta»&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

П. Халяпа – з маладосьці адкрыты [[Гей|гей.]]  У 1953 годзе пазнаёміўся з Олі-Маці Ранімусам у 1953 годзе, пасьля чаго яны пачалі жыць разам да самай сьмерці. У 1950-я гады яны пэрыядычна жылі ў [[Францыя|Францыі]], дзе вывучылі [[Француская мова|францускай мовы]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

П. Халяпа пахаваны на хэльсынскіх могілках [[Хіетаніемі]] побач з сваім мужам Олі-Маці Ранімусам.

== Творчасьць ==

Пісьменьнік-самавук, ён апублікаваў каля пятнаццаці зборнікаў [[Верш|вершаў,]] шэсьць [[Раман|раманаў]], некалькі [[эсэ]], а таксама пераклаў [[Шарль Бадлер|Шарля Бадлера,]] П'ера Рэвэрдзі, [[Жан-Мары Гюстаў лё Клезіё|Жан-Мары Гюстава Лё Клезіё]], [[Клёд Сымон|Клёда Сымона]] і [[Сэм’юэл Бэкет|Сэм'юэля Бэкета]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

Пэнці Халяпастаў дічыцца паэтам паўсядзённай сучаснасьці.

У [[Проза|прозе]] вядомы як раманіст і навэліст. Ён атрымаў прэмію Finlandia ў 1998 годзе за раман &quot;Ystävän muotokuva: Партрэт сябра&quot;&lt;ref&gt;Marija Skara, Finlandia-palkittu kirjailija Pentti Holappa on kuollut, Yleisradio, 12 Oktober 2017, &lt;nowiki&gt;https://yle.fi/a/3-9878729&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;. «Партрэт сябра» стаў ягоным галоўным творам, у ім ён спалучыў пачуцьцёвыя вобразы і адкрытую гомаэротыку. Твор выклікаў ажыятаж дзякуючы дакладнаму адлюстраваньню сэксуальных актаў. 
== Творы ==

===== Зборнікі паэзіі =====

• Näkinkenkä soi. Uusia runoilijoita, Éditions Otava 1948

• Narri peilisalissa, Éditions Otava 1950

• Maan poika, WSOY 1953

• Lähellä, WSOY 1957

• Katsokaa silmiänne, WSOY 1959

• Matkaopas huomiseen. Neljä runoilijaa, WSOY 1960

• Valitut runot, WSOY 1977

• Viisikymmentäkaksi, WSOY 1979

• Pitkiä sanoja, WSOY 1980

• Vuokralla täällä, WSOY 1983

• Valaistu kaupunki Ruijan pimeydessä, WSOY 1985

• Savun hajua, WSOY 1987

• Keltainen viiri, WSOY 1988

• Maan päällä — taivaan alla. Kertovia runoja, WSOY 1991

• Sormenjälkiä tyhjässä, WSOY 1991

• Ankkuripaikka, WSOY, 1994

• Älä pelkää! WSOY 1997

• Rumpukalvolla, WSOY 1999

• Runot 1950—2000, WSOY 2000

• Norsun ääni, WSOY 2003.

===== Раманы =====

• Yksinäiset, WSOY 1954

• Tinaa, WSOY 1961

• Perillisen ominaisuudet, WSOY 1963

• Pitkän tien kulkijat, WSOY 1976.
== Крыніцы ==
&lt;references /&gt;
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 11 жніўня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1927 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Фінляндыі]]
[[Катэгорыя:Фінскія паэты]]
[[Катэгорыя:Фінскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Фінскія пісьменьнікі]]
[[Катэгорыя:Фінскія перакладнікі]]
[[Катэгорыя:Фінскія палітыкі]]
[[Катэгорыя:Асобы Хэльсынкі]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Хэльсынках]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 2017 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі 10 кастрычніка]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя ў Хэльсынках]]
[[Катэгорыя:ЛГБТ-літаратура]]
[[Катэгорыя:ЛГБТ]]</text>
      <sha1>5gadh0g3dodbo257eyu4wqav891zwxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эльфэрсбэрг (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302984</id>
    <revision>
      <id>2676943</id>
      <timestamp>2026-06-30T11:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/SV_Elversberg?oldid=1361655219</comment>
      <origin>2676943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8942" sha1="j6886htlar5mpgiloqzpu3lw9fk12uz" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва            = Эльфэрсбэрг
|Лягатып          = SV Elversberg Logo 2021.svg
|ПоўнаяНазва      = Sportvereinigung 07 Elversberg e.V.
|Заснаваны        = 1907
|Горад            = [[Шпізэн-Эльфэрсбэрг]], [[Нямеччына]]
|Стадыён          = [[Вальдштадыён-ан-дэр-Кайзэрліндэ]]
|Умяшчальнасьць   = 14221
|Прэзыдэнт        = 
|Трэнэр           = 
|Чэмпіянат        = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ЭльфэрсбэрЛіга}}
|Сэзон            = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|ЭльфэрсбэрСэзон}}
|Месца            = {{Папярэдні футбольны сэзон Нямеччыны|Эльфэрсбэр}}
|Сайт             = 
|Прыналежнасьць   = Нямецкія
}}
«'''Э́льфэрсбэрг'''» ({{мова-de|Elversberg}}) — нямецкі футбольны клюб з гораду [[Шпізэн-Эльфэрсбэрг]]у зь зямлі [[Заарлянд]]у. Заснаваны ў 1907 годзе.

== Гісторыя ==
Клюб быў заснаваны ў 1907 годзе пад назовам «Германія». У 1914 годзе гэты клюб быў распушчаны, але ўжо ў 1918 годзе адноўлены як «Эльфэрсбэрг», згуляўшы адзін сэзон у найвышэйшым дывізіёне акруговай лігі [[Заарлянд]]у ў 1921—1922 гадах. Па Другой сусьветнай вайне шэраг мясцовых таварыстваў аб’ядналі свае высілкі, утварыўшы адзінае спартовае таварыства Эльфэрсбэргу. Сучасны клюб стаў незалежнай структурай у 1952 годзе. З 1951 да 1960 году ён выступаў у аматарскай лізе свайго рэгіёну, але затым зьнік з футбольнай мапы да 1980 году, калі зноў заявіўся ў аматарскую лігу, дзе згуляў сем сэзонаў. Пасьля амаль дзесяцігодзьдзя паміж чацьвертым і пятым дывізіёнамі клюб вярнуўся на трэці ўзровень нямецкага футболу.

[[Файл:2025-03-02 SVE-BSC (08).jpg|значак|зьлева|Заўзятары «Эльфэрсбэргу» на трыбуне стадыёну.]]
З 1998 году «Эльфэрсбэрг» у Рэгіянальнай лізе Поўдня, але там яна звычайна фінішавала ў ніжняй частцы табліцы. У сэзоне 2008—2009 гадоў клюб перайшоў у новую рэгіянальную лігу Захаду, дзе заставаўся да 2012 году, калі стаў часткай новай лігі. У 2012—2013 гадах клюб фінішаваў другім і кваліфікаваўся ў плэй-оф за павышэньне ў [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе|Трэцюю лігу]], дзе перамог рэзэрвовую каманду «[[Мюнхэн-1860 (футбольны клюб)|Мюнхэн-1860]]» і атрымаў павышэньне. Тым ня менш, клюб затрымаўся ў Трэцяй лізе толькі адзін сэзон, атрымаўшы паніжэньне ў рэгіянальную лігу. У сэзоне 2015—2016 гадоў «Эльфэрсбэрг» фінішаваў другім у сваёй лізе, але ў плэй-оф саступіў клюбу «[[Цьвікаў (футбольны клюб)|Цьвікаў]]» у барацьбе за вяртаньня ў Трэцюю лігу. У наступным сэзоне адбылося тое ж самае, але гэтым разам яго не пусьціў далей клюб «[[Унтэргахінг (футбольны клюб)|Унтэргахінг]]».

У сэзоне 2021—2022 гадоў «Эльфэрсбэрг» стаў пераможцам сваёй зоны рэгіянальнай лігі пад кіраўніцтвам трэнэра [[Горст Штэфэн|Горста Штэфэна]], атрымаўшы доўгачаканае вяртаньне ў Трэцюю лігу&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.saarbruecker-zeitung.de/sport/sz-sport/sv-elversberg-mit-aufstieg-in-3-liga-waechst-die-ursapharm-arena-das-ist-neu_aid-69472279|загаловак=SV Elversberg: Mit dem Aufstieg wächst die Arena|выдавецтва=Saarbrücker Zeitung|дата публікацыі=15.05.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220831210611/https://www.saarbruecker-zeitung.de/sport/sz-sport/sv-elversberg-mit-aufstieg-in-3-liga-waechst-die-ursapharm-arena-das-ist-neu_aid-69472279|дата копіі=31.08.2022}}&lt;/ref&gt;. Клюб працягнуў свой узьлёт, стаўшы пераможцам лігі ў [[Трэцяя ліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2022—2023 гадоў|сэзоне 2022—2023 гадоў]] і забясьпечыўшы гістарычнае прасоўваньне ў [[Бундэсьліга 2|Бундэсьлігу 2]] ўпершыню ў гісторыі 21 траўня 2023 году&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.saarbruecker-zeitung.de/sport/sz-sport/sve/3-liga-sv-elversberg-besiegt-ingolstadt-und-wird-meister_aid-91166063|загаловак=Sieg gegen Ingolstadt – SV Elversberg wird Meister|выдавецтва=Saarbrücker Zeitung|дата публікацыі=27.05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230527135958/https://www.saarbruecker-zeitung.de/sport/sz-sport/sve/3-liga-sv-elversberg-besiegt-ingolstadt-und-wird-meister_aid-91166063|дата копіі=27.05.2023}}&lt;/ref&gt;. У дэбютным сэзоне ў Бундэсьлізе 2 клюб фінішаваў на 11-м месцы, замацаваўшыся ў лізе&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.bundesliga.com/en/2bundesliga/news/who-are-elversberg-promotion-second-third-division-3-liga-23566|загаловак=Elversberg: Who are the surprise Bundesliga 2 promotion contenders?|выдавецтва=Bundesliga|дата публікацыі=12.05.2025}}&lt;/ref&gt;. У [[Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2024—2025 гадоў|сэзоне 2024—2025 гадоў]] «Эльфэрсбэрг» заняў трэці радок у лізе, атрымаўшы права згуляць у плэй-оф за павышэньне супраць «[[Гайдэнгайм (футбольны клюб)|Гайдэнгайму]]», які фінішаваў быў 16-м у [[Бундэсьліга|Бундэсьлізе]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/heidenheim-elversberg-promotion-relegation-play-off-32288|загаловак=Heidenheim and Elversberg all set for relegation-promotion play-off|выдавецтва=Bundesliga|дата публікацыі=18.05.2025}}&lt;/ref&gt;. Аднак клюб зазнаў паразу з агульным лікам 4:3 пасьля хатняй паразы зь лікам 2:1, дзе вырашальны гол быў загнаны ў дададзены час&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://sport.sky.de/fussball/elversberg-vs-heidenheim/spielbericht/529587|загаловак=1. FC Heidenheim gewinnt Bundesliga-Relegation bei der SV Elversberg|выдавецтва=Sky Sport|дата публікацыі=26.05.2025}}&lt;/ref&gt;. У [[Бундэсьліга 2 чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2025—2026 гадоў|сэзоне 2025—2026 гадоў]] клюб усё ж такі атрымаў павышэньне ў Бундэсьлігу ўпершыню ў сваёй гісторыі, фінішаваўшы другім у турнірнай табліцы&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/welcome-elversberg-promotion-first-time-second-tier-top-flight-37231|загаловак=Welcome to the Bundesliga, Elversberg! Historic first promotion to top flight secured|выдавецтва=Bundesliga|дата публікацыі=17.05.2026}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://sv07elversberg.de/ Афіцыйны сайт].

{{Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе}}

[[Катэгорыя:Шпізэн-Эльфэрсбэрг]]</text>
      <sha1>j6886htlar5mpgiloqzpu3lw9fk12uz</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>