Мігель Сэрвантэс

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be-tarask">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікіпэдыя</sitename>
    <dbname>be_x_oldwiki</dbname>
    <base>https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мэдыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Спэцыяльныя</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Абмеркаваньне</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Гутаркі ўдзельніка</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікіпэдыя</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Абмеркаваньне Вікіпэдыі</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Абмеркаваньне файла</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Абмеркаваньне MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблён</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Абмеркаваньне шаблёну</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Дапамога</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Абмеркаваньне дапамогі</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Абмеркаваньне катэгорыі</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Партал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Абмеркаваньне парталу</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Абмеркаваньне модулю</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Мігель Сэрвантэс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4246</id>
    <revision>
      <id>2698277</id>
      <parentid>2666455</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35845" sha1="9o8me93wvxqlbpilic91e6pbff67p44" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Напрамак            = адраджэньне, [[маньерызм]]
|Значныя творы       = «[[Хітрамудры ідальга Дон Кіхот Ляманчаскі]]»
}}
'''Міґе́ль дэ Сэрва́нтэс-і-Саавэ́дра''' ({{мова-es|Miguel de Cervantes y Saavedra}}; 29 верасьня 1547, [[Алькаля-дэ-Энарэс]], [[Гішпанія]] — 23 красавіка 1616, [[Мадрыд]], [[Гішпанія]]) — найвыбітнейшы [[Гішпанія|гішпанскі]] пісьменьнік, раманіст, драматург і паэт. Вядомы найперш дзякуючы свайму твору ''«[[Хітрамудры ідальга Дон Кіхот Ляманчаскі]]»'', які лічыцца першым сучасным эўрапейскім [[раман]]ам&lt;ref&gt;[http://books.guardian.co.uk/review/story/0,12084,1105510,00.html Harold Bloom on Don Quixote, the first modern novel]. The Guardian&lt;/ref&gt;, зьяўляецца клясыкай заходняй літаратуры і лічыцца адным з найлепшых твораў сусьветнай [[мастацкая літаратура|мастацкай літаратуры]]&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1972609.stm Don Quixote gets authors' votes]. BBC News.&lt;/ref&gt;.

Навучаньне атрымаў у [[Вальядалід]]зе, потым у 1569 годзе Сэрвантэс пераехаў у [[Рым]], дзе ён працаваў памочнікам Джуліё Аквавіва, заможнага сьвятара, які затым стаў кардыналам на наступны год. Да таго часу, Сэрвантэс залічаны жаўнерам у гішпанскі пяхотны полк, дзе служыў да 1575 году, пакуль ня трапіў у палон да альжырскіх карсараў. Пасьля пяці гадоў рабства ён быў выпушчаны за выкуп, які выплацілі ягоныя бацькі і каталіцкі манаскі ордэн [[трынітарыі]], пасьля чаго вярнуўся да сваёй сям’і ў Мадрыд.

У 1585 годзе Сэрвантэс апублікаваў свой [[пастараль]]ны раман ''«[[Галятэя]]»''. Ён працаваў агентам па закупках для гішпанскага флёту, а пазьней падатковым паборцам на ўрадавай пасадзе. У 1597 годзе праз праблемы з уласным рахункам быў пасаджаны за краты сэвільскае турмы. У 1605 годзе Сэрвантэс апынуўся ў Вальядалідзе, калі вялікі посьпех займела першая частка ягонага твору ''«[[Хітрамудры ідальга Дон Кіхот Ляманчаскі|Дон Кіхот]]»'', выдадзеная ў Мадрыдзе. Гэты твор вярнуў яго да літаратурнага сьвету. У 1607 годзе ён пасяліўся ў Мадрыдзе, дзе жыў і працаваў да самай сьмерці. За апошнія дзевяць гадоў жыцьця Сэрвантэс умацаваў сваю рэпутацыю пісьменьніка, апублікаваўшы ў 1613 годзе творы ''«[[Павучальныя навэлы]]»'' і ''«[[Падарожжа да Парнасу]]»'' ў 1614 годзе, а таксама другую частку ''«Дона Кіхота»'' ў 1615 годзе. Апошняя ягоная праца ''«[[Пэрсылес і Сыгізмунда]]»'' была выдадзена пасьмяротна ў 1617 годзе.

== Біяграфія ==
Не зважаючы на вядомасьць пісьменьніка, большая частка жыцьця Сэрвантэса застаецца невядомай, у тым ліку ягоная імя, паходжаньне і тое, як ён выглядаў. Аўтар часта падпісваўся як Сэрбантэсам, аднак друкары звычайна падпісвалі яго як Сэрвантэс. У далейшым жыцьці Сэрвантэс выкарыстоўваў імя Саавэдра, імя ягонага далёкага сваяка{{Зноска|Garcés|2002|Garcés|189}}. Аднак, гісторык [[Люсэ Лёпэс-Баральт]] сьцьвярджаў, што яно паходзіць ад слова шайбэдраа, што на арабскім дыялекце азначае «аднарукі», гэтую мянушку літаратар атрымаў за час палону&lt;ref&gt;Iglesias, Amalia (17.11.2016). [https://www.abc.es/cultura/cultural/abci-luce-lopez-baralt-ante-quijote-y-san-juan-cruz-siento-vertigo-asomarme-abismo-sin-201611170144_noticia.html «Luce López-Baralt: „Ante el 'Quijote' y San Juan de la Cruz siento el vértigo de asomarme a un abismo sin fin“»]. ABC.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Alcalá de Henares (RPS 08-11-2014) Plaza de Cervantes.png|значак|зьлева|Санта-Марыя-ля-Маёр у [[Алькаля-дэ-Энарэс]], дзе, як мяркуецца, быў ахрышчаны Сэрвантэс. Пляц перад царквой цяпер носіць імя пісьменьніка.]]
Яшчэ адная сфэра спрэчак — ягонае рэлігійнае паходжаньне. Было выказанае меркаваньне, што ня толькі бацька Сэрвантэса, але і ягоная маці мажліва быць нованавернутымі [[хрысьціянства|хрысьціянамі]]&lt;ref&gt;Byron, William (1978). «Cervantes; A Biography». London: Cassell. — С. 32. — ISBN 978-1-55778-006-5.&lt;/ref&gt;{{Зноска|Lokos|2016|Lokos|116}}. На думку некаторых дасьледнікаў, не зважаючы на тое, што сям’я Сэрвантэса магла прэтэндаваць на шляхецтва, яны часта мелі фінансавыя цяжкасьці. Больш за тое, яны маглі мець паходжаньне нованавернутых хрысьціянаў, то бок яны маглі перайсьці зь [[юдаізм|юдаізму]] ў [[каталіцтва]]. У [[Гішпанія|Гішпаніі]] часоў Сэрвантэса, гэта азначала жыць пад афіцыйнай падазронасьцю і сацыяльным недаверам, што значна абмяжоўвала магчымасьцямі, у параўнаньні з тымі сем’ямі, якія былі каталікамі з даўніх часоў&lt;ref&gt;Cascardi, Anthony J. (2008). «The Cambridge Companion to Cervantes». Cambridge University Press, Cambridge, UK. — С. 4.&lt;/ref&gt;. Паводле Чарлза Д. Прэсбэрга, тэорыі навяртаньня сям’і Сэрвантэса бракуе шырокага кола прыхільнікаў&lt;ref&gt;Presberg, Charles D. (2018). [https://books.google.com/books?id=3nt0DwAAQBAJ&amp;pg=PA89 «Chapter 5: Anatomy of Contemporary Cervantes Studies: A Romance of „Two Cities“»]. In Cruz, Anne J.; Johnson, Carrol B. (eds.). Cervantes and His Postmodern Constituencies. Taylor &amp; Francis. — С. 89. — ISBN 978-1-317-94451-5.&lt;/ref&gt;, а кубінскі пісьменьнік [[Рабэрта Гансалес Эчэварыя|Рабэрта Эчэварыя]] сьцьвярджаў, што тэорыя аб паходжаньні Сэрвантэса як нованавернутага грунтуюцца на вельмі хісткіх доказах, а менавіта на адсутнасьці сацыяльнага і фінансавага разьвіцьця Сэрвантэса на той час, калі ў такім жа становішчы апынуліся большасьць гішпанцаў незалежна ад сацыяльнай групы&lt;ref&gt;Echevarria, Roberto G. (2010). [https://books.google.com/books?id=mvPQCwAAQBAJ&amp;pg=PA13 «Introduction»]. Cervantes’ Don Quixote: A Casebook. Casebooks in Criticism. Oxford University Press. — С. 13. — ISBN 978-0-19-996046-0.&lt;/ref&gt;.

Агульнапрызнана, што Мігель дэ Сэрвантэс нарадзіўся каля 29 верасьня 1547 году ў месьце [[Алькаля-дэ-Энарэс]]. Ён быў другім сынам цырульніка Радрыга дэ Сэрвантэса і ягонай жонкі Леанор дэ Картынас{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|35}}. Радрыга паходзіў з [[Кордава (Гішпанія)|Кордавы]], [[Андалюзія]], дзе ягоны бацька Хуан дэ Сэрвантэс быў уплывовым адвакатам.

=== Раньнія гады ===
[[Файл:Madrid - Monumento a Miguel de Cervantes (35231601834).jpg|значак|зьлева|Манумэнт Сэрвантэсу ў [[Мадрыд]]зе, які быў усталяваны ў 1929 годзе.]]
Радрыга часта меў пазыкі або шукаў працу, і стала пераязджаў. Леанор паходзіла з [[Арганда-дэль-Рэй|Арганды-дэль-Рэй]] і памерла ў кастрычніку 1593 годзе ў веку 73 гадоў. Паводле захаваных дакумэнтаў, выяўляецца, што яна мела семярых дзяцей. Леанора ўмела чытаць і пісаць, а таксама была кемлівай асобай з вострым поглядам на прадпрымальніцтва. Калі Радрыга быў заключаны за даўгі ў турму, дзе мусіў правесьці час з кастрычніка 1553 па красавік 1554 гады, яна ўтрымлівала сям’ю самастойна{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|34}}.

Братамі і сёстрамі Сэрвантэса былі Андрэс (нарадзіўся ў 1543), Андрэа (нарадзілася ў 1544), Люіза (нарадзілася ў 1546), Радрыга (нарадзіўся ў 1550), Магдалена (нарадзіўся ў 1554) і Хуан. Яны жылі ў Кордаве да 1556 году да сьмерці дзеда Мігеля. Зь незразумелых чыньнікаў Радрыга не скарыстаўся сваім тэстамэнтам, і сям’я зьнікла да 1564 году, калі ён накіраваў судовы пазоў у [[Сэвільля|Сэвільлі]]{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|36}}. Сэвільля ў той час была ў росквіце, і Радрыга кіраваў арандаваным жыльлём свайго старэйшага брата Андрэса, які працаваў малодшым судзьдзём. Сьцьвярджаецца, што Сэрвантэс навучаўся ў езуіцкім каледжы ў Сэвільлі, дзе адным з выкладчыкаў быў езуіцкі драматург [[Пэдра Паблё Асэвэда]], які пераехаў у Сэвільлю з Кордавы ў 1561 годзе&lt;ref&gt;Egginton, William (2016). «The Man Who Invented Fiction: How Cervantes Ushered in the Modern World». US: Bloomsbury. — С. 23. — ISBN 978-1620401750.&lt;/ref&gt;. Аднак юрыдычныя дакумэнты паказваюць, што ягоны бацька зноў набраў пазыкі, у выніку чаго ў 1566 годзе сям’я пераехала ў [[Мадрыд]]{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|40—41}}.

=== Вайсковая служба і палон ===
У XIX стагодзьдзі біёграф пісьменьніка выявіў [[ордэр на арышт]] Мігеля дэ Сэрвантэса, выданы 15 верасьня 1569 году. Паводле дакумэнту будучы літаратар быў абвінавачаны ў раненьні Антоніё дэ Сыгуры на дуэлі{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|48}}. Не зважаючы на тое, што ў той час гэты факт аспрэчваўся, пераважна на падставе таго, што такія паводзіны былі нявартымі такога вялікага аўтара, цяпер гэта зважаецца найбольш верагоднай прычынай таго, чаму Сэрвантэс пакінуў Мадрыд{{Зноска|Lokos|2016|Lokos|118}}.

[[Файл:Nafpaktos evlahos.jpg|значак|зьлева|Статуя Сэрвантэса ў бухце ля [[Наўпакт]]у (Лепанта).]]
У рэшце рэшт ён дабраўся да [[Рым]]у, дзе працаваў у італьянскага біскупа [[Джуліё Антоніё Аквавіва|Джуліё Аквавівы]], які ў прамежак часу паміж 1568 і 1569 гадамі жыў у Мадрыдзе, а ў 1570 годзе быў прызначаны [[кардынал]]ам{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|50}}. Калі пачалася [[кіпрская вайна]] 1570—1573 гадоў, Гішпанія далучылася да [[Сьвятая ліга (1571)|Сьвятой лігі]], кааліцыі, сфармаванай дзеля падтрымкі [[Вэнэцыянская рэспубліка|Вэнэцыянскай рэспублікі]]. Магчыма, пабачыўшы магчымасьць скасаваць ордэр на свой арышт, Сэрвантэс выправіўся ў [[Нэапаль]], які на той час быў часткай [[Арагонская карона|Арагонскай кароны]]{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|52}}. Вайсковым камандзірам у Нэапалі быў Альвара дэ Сандэ, даўні сябар сям’і, які залічыў Сэрвантэса жаўнерам у сыцылійскую тэрцыю&lt;ref&gt;[https://ejercito.defensa.gob.es/en/noticias/2015/06/4343_Honores_militares_a_Cervantes.html?__locale=en «Military honours for Miguel de Cervantes»]. Gobierno de España. Ministerio de Defensa.&lt;/ref&gt;, якая была ачоленая маркізам дэ Санта-Круса. У нейкі момант да яго ў Нэапалі далучыўся ягоны малодшы брат Радрыга{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|52}}. У верасьні 1571 году Сэрвантэс адплыў на борце «Маркізы», які ўваходзіў у флёт Сьвятой лігі пад камандаваньнем дона [[Хуан Аўстрыйскі|Хуана Аўстрыйскага]], пазашлюбнага зводнага брата караля Гішпаніі [[Філіп II (кароль Гішпаніі)|Філіпа II]]. 7 кастрычніка яны разграмілі асманскі флёт у [[бітва пры Лепанта|бітве пры Лепанта]]&lt;ref&gt;Davis, Paul K. (1999). «100 Decisive Battles: From Ancient Times to the Present». Oxford University Press. — С. 199. — ISBN 978-0-19514-366-9.&lt;/ref&gt; ў [[Патраская затока|Патраскай затоцы]]. Гэтая знакавая марская бітва стала самым значны марскім канфліктам з часоў рымскай [[бітва пры Акцыюме|бітвы пры Акцыюме]] 32 году да н. э., што спыніла ўварваньне мусульманаў у Эўропу.

Паводле ягонага ўласнага апавяданьня, не зважаючы на тое, што ён хварэў на [[ліхаманка|ліхаманку]], яму было даручана кіраваць камандай з 12 чалавек, якія з чоўнаў нападалі на варожыя галеры. Маркіз страціў 40 чалавек забітымі і 120 параненымі, у тым ліку Сэрвантэса, які атрымаў тры асобныя раны. Два раненьні ён атрымаў у грудзі, а яшчэ адно пашкодзіла левую руку. Гэтае апошняе раненьне ёсьць чыньнікам таго, што пазьней яго часта назвалі Эль-Манка-дэ-Лепанта, што перакладаецца як «Аднарукі чалавек зь Лепанта». Гэтая мянушка зачапілася да канца ягонага жыцьця. Ягоныя подзьвігі за часам бітвы ў Лепанта былі прадметам гонару Сэрвантэса да канца ягонага жыцьця. Дон Хуан зацьверджваў ня менш чым чатыры павышэньні заробнай платы{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|58}}.

[[Файл:Cervantes en Lepanto.jpg|значак|''«Сэрвантэс у бітве пры Лепанта»'' працы мастака [[Аўгуста Фэрэр-Дальмаў|Аўгуста Фэрэра-Дальмаў]].]]
У ''«[[Падарожжа да Парнасу|Падарожжы да Парнасу]]»'', апублікаваным за два гады да ягонай сьмерці ў 1616 годзе, Сэрвантэс сьцьвярджаў, што «страціў рух левай рукі дзеля славы правай»&lt;ref name=&quot;Ma&quot;&gt;Ma, Ning (2017). «The Age of Silver: The Rise of the Novel, East and West». US: OUP. — С. 99. — ISBN 978-0190606565.&lt;/ref&gt;. Ступень інваліднасьці літаратара застаецца невядомай, бо адзінай крыніцай зьвестак аб траўме ёсьць сам Сэрвантэс. У той жа час вядома, што аўтар меў схільнасьць хваліць сябе. Тым ня менш, пашкоджаньне было, відаць, дастаткова сур’ёзным, бо Сэрвантэс шэсьць месяцаў правёў у шпіталі ў [[Мэсына|Мэсыне]]{{Зноска|Fitzmaurice-Kelly|1892|Fitzmaurice-Kelly|33}}. Не зважаючы на тое, што ён вярнуўся на службу ў ліпені 1572 году ў адную ў тэрцыяў&lt;ref&gt;[https://ejercitotierra.blog/2015/04/17/la-tumba-de-cervantes-y-el-tercio-viejo-de-sicilia/ «La Tumba de Cervantes y El „Tercio Viejo de Sicilia“»]. Ejercito de Tierra.&lt;/ref&gt;, запісы паказваюць, што ягоныя раны ў грудзёх яшчэ ня былі цалкам загоеныя ў лютым 1573 году{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|60}}. Сэрвантэс далучыўся да вайсковых экспэдыцыяў на [[Керкіра|Корфу]] і [[Піляс|Наварына]], а таксама браў удзел у акупацыі [[Туніс (горад)|Тунісу]] і [[Гальк-эль-Уэд|Ля-Гулету]] ў 1573 годзе, якія былі адваяваныя асманамі ў 1574 годзе{{Зноска|Garcés|2002|Garcés|191—192}}{{Зноска|Garcés|2002|Garcés|220}}. Зважаючы на тое, што ліга здабыла перамогу пад Лепанта, вайна ж скончылася перамогай [[Асманская імпэрыя|Асманскай імпэрыі]], а страта Тунісу была сапраўднай ваеннай катастрофай для Гішпаніі. Сэрвантэс вярнуўся ў [[Палерма]], дзе атрымаў заробак ад [[герцаг Сэса|герцага Сэса]], які ўручыў яму ўхвальныя лісты{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|63}}.

У пачатку верасьня 1575 году Мігель і Радрыга Сэрвантэсы пакінулі Нэапаль на галеры «Соль». 26 верасьня яны ўжо наблізіліся да [[Барсэлёна|Барсэлёны]], але іхны карабель быў захоплены [[бэрбэрскія карсары|асманскімі карсарамі]]. Братоў адвезьлі ў [[Альжыр (горад)|Альжыр]], каб прадаць іх у якасьці рабоў, аднак братоў вырашылі трымаць за выкуп, што верагодна лічылася больш прыбытковай справай, чымсьці іхны продаж у якасьці рабоў{{Зноска|Fitzmaurice-Kelly|1892|Fitzmaurice-Kelly|41}}. Радрыга быў выкуплены ў 1577 годзе, але ягоная сям’я не магла дазволіць сабе заплаціць яшчэ і за Мігеля, таму ён вымушаны быў застацца{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|65—68}}{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|78}}. Турэцкі гісторык [[Расіх Нуры Ілеры]] знайшоў доказы таго, што Сэрвантэс працаваў на будоўлі комплексу [[Мячэт Кылыч Алі-пашы|Кылыч Алі-пашы]], што азначае, што частку часу ў палоне ён правёў прынамсі ў [[Стамбул]]е&lt;ref&gt;Eren, Güleren (06.2006). «The Heritage of A Sailor». Beyoğlu, no. 3. — С. 59—64.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bayrak, M. Orhan (1994). «Türkiye Tarihi Yerler Kılavuzu». İstanbul: İnkılâp Kitabevi. — С. 326—327. — ISBN 975-10-0705-4.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sumner-Boyd, Hilary; Freely, John (1994). «Strolling Through Istanbul: A Guide to the City» (6 ed.). İstanbul: SEV Matbaacılık. — С. 450—451. — ISBN 975-8176-44-7.&lt;/ref&gt;. Тым ня менш, такая тэорыя лічыцца яшчэ не даказанай&lt;ref&gt;Vielva Diego, Héctor (09.2016). [http://www.archivodelafrontera.com/wp-content/uploads/2017/02/VIELVA_Cervantes-en-Estambul.pdf «Cervantes in Istanbul, history or fiction?»]. Archivo de la Frontera. — ISBN 978-84-690-5859-6.&lt;/ref&gt;. Да 1580 году Гішпанія была занятая інтэграцыяй з [[Партугалія]]й ды здушэньнем [[Васемдзесяцгадовая вайна|галяндзкага паўстаньня]], у той час як асманы ваявалі з [[Сэфэвідзкая Пэрсія|Пэрсіяй]]. У выніку абодва бакі дамовіліся аб перамір’і, што прывяло да паляпшэньня адносінаў&lt;ref&gt;Glete, Jan (2001). «War and the State in Early Modern Europe: Spain, the Dutch Republic and Sweden as Fiscal-Military States (Warfare and History)». Routledge. — С. 84. —ISBN 978-0415226448.&lt;/ref&gt;. Пасьля амаль пяці гадоў і чатырох спробаў уцёкаў Сэрвантэс у 1580 годзе быў вызвалены [[трынітарыі|трынітарыямі]], рэлігійнай дабрачыннай арганізацыяй, якая спэцыялізавалася на выкупе палонных хрысьціянаў, і вярнуўся ў Мадрыд&lt;ref&gt;Parker, Barbara Keevil; Parker, Duane F. (2009). «Miguel de Cervantes». Infobase Publishing. — ISBN 978-1-4381-0685-4.&lt;/ref&gt;.

=== Далейшае жыцьцё і сьмерць ===
[[Файл:Miguel de Cervantes at the National Library.jpg|значак|зьлева|Помнік Сэрвантэса ля [[Нацыянальная бібліятэка Гішпаніі|Нацыянальнай бібліятэкі Гішпаніі]].]]
Пакуль Сэрвантэс быў у палоне, дон Хуан і герцаг Сэса памерлі, пазбавіўшы яго двух патэнцыйных заступнікаў. У гэты ж час гішпанская эканоміка знаходзілася ў цяжкім становішчы. Гэта ўскладніла пошук працы. Акрамя пэрыяду з 1581 па 1582 гады, калі ён працаваў агентам выведкі ў Паўночнай Афрыцы, мала што вядома аб ягоных перасоўваньнях да 1584 году{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|100—101}}. У красавіку таго ж году Сэрвантэс наведаў [[Эсківіяс]], каб дапамагчы ўладкаваць справы ягонага нядаўна памерлага сябра і малалетняга паэта Пэдра Ляінэса. Там ён сустрэў Каталіну дэ Салясар-і-Палясіяс, старэйшую дачку аўдавелай Каталіны дэ Палясіяс. Ейны муж памёр, пакінуўшы толькі даўгі, але старэйшая Каталіна валодала ўласнай зямлёю. Магчыма, таму ў сьнежні 1584 году Сэрвантэс ажаніўся зь ейнай дачкой, якой тады было недзе ад 15 да 18 гадоў{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|115—116}}. Упершыню імя Сэрвантэс Саавэдра сустракаецца ў 1586 годзе ў дакумэнтах, зьвязаных зь іхным шлюбам{{Зноска|Garcés|2002|Garcés|189}}. Незадоўга да гэтага ў Сэрвантэса ў лістападзе нарадзілася пазашлюбная дачка Ізабэля. Ейная маці, Ана Франка, была жонкай мадрыдзкага карчмара. Тым ня менш, Сэрвантэс прызнаў бацькоўства{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|113}}, бо калі Ана Франка памерла ў 1598 годзе, ён папрасіў сваю сястру Магдалену паклапаціцца пра дачку{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|206}}.

[[Файл:Trinitmad.jpg|значак|[[Манастыр босых трынітарыяў|Кляштар босых трынітарыяў]] у Мадрыдзе, дзе быў пахаваны літаратар.]]
У 1587 годзе Сэрвантэс быў прызначаны дзяржаўным камісарам каралеўскіх галеонаў у Сэвільлі, займаючыся закупкамі на карысьць каралеўскага флёту&lt;ref name=&quot;Cambridge&quot;&gt;Anthony Cascardi, ed. (17.10.2002). [https://www.google.co.uk/books/edition/The_Cambridge_Companion_to_Cervantes/zSjdL03g4VAC?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=Cervantes++jailed++%27irregularities%27+-wikipedia&amp;pg=PA6&amp;printsec=frontcover «The Cambridge Companion to Cervantes»]. Cambridge University Press. — ISBN 9780521663878.&lt;/ref&gt;. У 1592 годзе ён стаў зборнікам падаткаў, але ненадоўга заключаны ў турму за парушэньні ў сваіх рахунках, але хутка быў вызвалены&lt;ref name=&quot;Cambridge&quot;/&gt;. Некалькі ягоных заявак на пасады ў Гішпанскай Амэрыцы былі адхіленыя. З 1596 па 1600 гады ён жыў пераважна ў Сэвільлі, але затым вярнуўся ў Мадрыд у 1606 годзе, дзе заставаўся да канца жыцьця&lt;ref&gt;Close, A. J. (2008). «A Companion to Don Quixote». Boydell &amp; Brewer Ltd. — С. 12. — ISBN 978-1-85566-170-7.&lt;/ref&gt;. У наступныя гады ён атрымаў некаторую фінансавую падтрымку ад [[Пэдра Фэрнандэс дэ Кастра Лемас|графа Лемаса]], але ня быў прыняты ў сьвіту, якую Лемас прывёз у Нэапаль, калі быў прызначаны віцэ-каралём у 1608 годзе&lt;ref name=&quot;Ma&quot;/&gt;. У ліпені 1613 годзе літаратар уступіў у ордэн францысканцаў{{Зноска|Fitzmaurice-Kelly|1892|Fitzmaurice-Kelly|179}}. Агульнапрызнана, што Сэрвантэс памёр 22 красавіка 1616 году. Паводле апісаных сымптомаў, якія ўлучалі моцную смагу, здаецца, што гішпанец хварэў на [[цукровы дыябэт|дыябэт]], які на той час быў невылечнай хваробай{{Зноска|McCrory|2006|McCrory|264}}.

Згодна з тэстамэнтам, Сэрвантэс быў пахаваны ў [[Манастыр босых трынітарыяў|кляштары босых трынітарыяў]] у цэнтры Мадрыду&lt;ref&gt;[http://www.notablebiographies.com/Ca-Ch/Cervantes-Miguel-de.html «Miguel de Cervantes Biography – life, family, children, name, story, death, history, wife, son, book»]. Notable Biographies.&lt;/ref&gt;. Ягоныя парэшткі зьніклі бязь вестак, калі былі перанесеныя падчас рэканструкцыі манастыра ў 1673 годзе. У 2014 годзе гісторык [[Фэрнанда дэ Прада]] зладзіў праект па іхнаму паўторнаму адкрыцьцю&lt;ref&gt;Tremlett, Giles (25.07.2011). [https://www.theguardian.com/books/2011/jul/25/cervantes-bones-madrid-convent-search «Madrid begins search for bones of Don Quixote author Miguel de Cervantes»]. The Guardian.&lt;/ref&gt;. У студзені 2015 году Франсіска Этчэбэрыя, судовы антраполяг, які вёў пошукі, паведаміў аб выяўленьні скрыначак з фрагмэнтамі костак і часткай дошчачкі з ініцыяламі «M.C.»&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/books/2015/jan/27/casket-find-could-lead-to-remains-of-don-quixote-author-miguel-de-cervantes «Casket find could lead to remains of Don Quixote author Miguel de Cervantes»]. The Guardian.&lt;/ref&gt;. На падставе доказаў пашкоджаньняў, атрыманых пад Лепанта, 17 сакавіка 2015 году было пацьверджана, што парэшткі сапраўды належалі Сэрвантэсу, а таксама ягонай жонцы і ды іншымі родзічамі&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-31852032 «Spain finds Don Quixote writer Cervantes’ tomb in Madrid»]. BBC News.&lt;/ref&gt;. Яны былі афіцыйна перапахаваныя на публічнай цырымоніі ў чэрвені 2015 году&lt;ref&gt;Giles, Ciaran (11.06.2015). [https://web.archive.org/web/20150613045058/http://bigstory.ap.org/article/2ab3c6f5e8684cada0ce22819ecccc36/spain-gives-formal-burial-cervantes-400-years-later «Spain formally buries Cervantes, 400 years later»]. Associated Press.&lt;/ref&gt;.

== Беларускія пераклады ==
На беларускую мову асобныя вершы М. дэ Сэрвантэса пераклалі [[Аляксей Зарыцкі]], [[Рыгор Барадулін]], [[Міхась Пазьнякоў]].
* Дон-Кіхот: Пер. з рус. [[Л. Радзіміч]] / Сервантэс. — Мн.: Дзярж. выд-ва БССР, 1940. — 617, [1] с.;
* У кн.: Кахаць — гэта значыць…: Старонкі з паэзіі свету. Мн., 1986;
* Хітры гідальга Дон Кіхот Ламанчскі: Раман: [Скароч. выд.: Для сярэд. шк. узросту / Мігель дэ Сервантэс Сааведра. — Мн.: Юнацтва, 1999. — 621, [1] с. — (Школьная бібліятэка)

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Кніга
|аўтар         = Fitzmaurice-Kelly, James
|частка        = 
|загаловак     = The Life of Cervantes
|арыгінал      = 
|спасылка      = 
|выданьне      = 
|месца         = 
|выдавецтва    = Chapman Hall
|год           = 1892
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 
|ref           = Fitzmaurice-Kelly
}}
* {{Кніга
|аўтар         = Garcés, Maria Antonia
|частка        = 
|загаловак     = Cervantes in Algiers: A Captive’s Tale
|арыгінал      = 
|спасылка      = 
|выданьне      = 
|месца         = 
|выдавецтва    = Vanderbilt University Press
|год           = 2002
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 978-0826514066
|ref           = Garcés
}}
* {{Кніга
|аўтар         = Lokos, Ellen
|частка        = 
|загаловак     = Cervantes and His Postmodern Constituencies
|арыгінал      = 
|спасылка      = 
|выданьне      = 
|месца         = 
|выдавецтва    = Routledge
|год           = 2016
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 978-1138864412
|ref           = Lokos
}}
* {{Кніга
|аўтар         = McCrory, Donald P.
|частка        = 
|загаловак     = No Ordinary Man: The Life and Times of Miguel de Cervantes
|арыгінал      = 
|спасылка      = 
|выданьне      = 
|месца         = 
|выдавецтва    = Dover Publishing
|год           = 2006
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 978-0486453613
|ref           = McCrory
}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20190507223133/http://www.museocasanataldecervantes.org/information/ Музэй Сэрвантэса].{{ref-en}}{{ref-es}}.
* [https://web.archive.org/web/20120201045204/http://prajdzisvet.org/authors/99-siervantes-mihiel-de.html Мігель дэ Сервантэс] на [[ПрайдзіСвет|ПрайдзіСвеце]].
* [https://www.college.columbia.edu/core/content/miguel-de-cervantes Мігель дэ Сервантэс]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Columbia College.{{ref-en}}
* [https://www.biography.com/writer/miguel-de-cervantes Мігель дэ Сервантэс]. Biography.{{ref-en}}
* [https://www.gutenberg.org/ebooks/author/505 Працы Мігеля Сэрвантэса]. Gutenberg.{{ref-en}}
* [https://librivox.org/author/4220 Працы Мігеля Сэрвантэса]. LibriVox.{{ref-en}}
* [http://www.donquichote.org/cervantes.php Інфармацыя пра Мігеля Сэрвантэса]. Donquichote.{{ref-en}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сэрвантэс, Мігель}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Алькалі-дэ-Энарэс]]
[[Катэгорыя:Гішпанскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Мадрыдзе]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]</text>
      <sha1>9o8me93wvxqlbpilic91e6pbff67p44</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>П’емонт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6415</id>
    <revision>
      <id>2698381</id>
      <parentid>2430514</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:47:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1357" sha1="d7weybpbpsn4h27u7vzbmfedgcg0nva" xml:space="preserve">[[Файл:Flag of Piedmont.svg|значак|Сьцяг П’емонту]]

'''П’емонт''' ({{мова-it|Piemonte}}) — рэгіён у паўночна-заходняй [[Італія|Італіі]]. [[Насельніцтва]] — каля 4,3 млн чалавек. Сталіца рэгіёну — [[Турын (горад)|Турын]]. На захадзе мяжуе з [[Францыя]]й, на паўночным захадзе з рэгіёнам [[Вальле-д'Аоста]], на поўначы з [[Швэйцарыя]]й, на ўсходзе зь [[Лямбардыя]]й, на паўднёвым усходзе з [[Эмілія-Раманьня]]й.

Рэгіён падзяляецца на 8 правінцый: [[Алесандрыя]], [[Асты]], [[Біельля]], [[Кунэо]], [[Навара]], [[Турын (правінцыя)|Турын]], [[Вэрчэльлі]] і [[Вэрбана-Кузыё-Осаля]].

П’емонт з трох бакоў аточаны [[Альпы|Альпамі]].

== Глядзіце таксама ==
* [[Карбанарый]]

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20110225110327/http://www.regione.piemonte.it/ Афіцыйная старонка рэгіёну]

{{Накід:Геаграфія}}

[[Катэгорыя:П’емонт| ]]</text>
      <sha1>d7weybpbpsn4h27u7vzbmfedgcg0nva</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Міхал Вівэг</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9019</id>
    <revision>
      <id>2698303</id>
      <parentid>2350697</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6042" sha1="gor74r236ekwed95doifkzxc6dx5jqd" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік}}
[[Файл:Michal Viewegh.jpg|міні|Міхал Вівэг]]
'''Міхал Вівэг''' ({{Мова-cs|Michal Viewegh}}; {{н}} 31 сакавіка 1962) — [[Чэхія|чэскі]] [[пісьменьнік]] і [[публіцыстыка|публіцыст]], самы пасьпяховы на сёньняшні дзень [[проза|празаік]].

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў сям’і [[хімія|хіміка]] і [[юрыспрудэнцыя|юрысткі]]. У 1980 годзе скончыў гімназію ў [[Бэнэшаў|Бэнэшаве]], вывучаў [[багемістыка|багемістыку]] і [[пэдагогіка|пэдагогіку]] на Філязофскім факультэце [[Карлаў унівэрсытэт|Карлавага ўнівэрсытэту]] ў [[Прага|Празе]] (скончыў навучаньне ў 1988 годзе).

Пачаў друкавацца ў 1983 годзе, у часе навучаньня ва ўнівэрсытэце. Пасьля атрыманьня [[дыплём]]у некаторы час працаваў па спэцыяльнасьці (настаўнікам). З 1993 году на працягу двух гадоў быў [[рэдактар]]ам у [[выдавецтва|выдавецтве]] «[[Чэскі пісьменьнік]]», пасьля займаўся выключна ўласнай творчасьцю.

Ляўрэат [[прэмія Іржы Ортэна|прэміі Іржы Ортэна]] за 1993 год.

== Творчасьць ==
* ''«Názory na vraždu»'', 1990 («Погляды на забойства») — [[аўтар]]скі [[дэбют]].
* ''«Báječná léta pod psa»'', 1992 («Цудоўныя гады псу пад хвост», па-беларуску асобнай кнігай у 2013, пераклад [[Сяргей Сматрычэнка|Сяргея Сматрычэнкі]])
* ''«Nápady laskavého čtenáře»'', 1993 («Ідэі ласкавага чытача»)
* ''«Výchova dívek v Čechách»'', 1994 («Выхаваньне дзяўчат у Чэхіі», [[беларуская мова|па-беларуску]] ў часопісе «[[ARCHE]]», пераклад [[Сяргей Сматрычэнка|Сяргея Сматрычэнкі]])
* ''«Účastníci zájezdu»'', 1996 («Удзельнікі падарожжа»)
* ''«Zapisovatelé otcovský lásky»'', 1998 («Запісвальнікі бацкоўскай любові»)
* ''«Povídky o manželství a o sexu»'', 1999 («Апавяданьні пра шлюб і сэкс»)
* ''«Nové nápady laskavého čtenáře»'', 2000 («Новыя ідэі ласкавага чытача»)
* ''«Švédské stoly aneb Jací jsme»'', 2000 («Швэдзкія сталы, альбо Якія мы»)
* ''«Román pro ženy»'', 2001 («Раман для жанчын»)
* ''«Báječná léta s Klausem»'', 2002 («Казачныя гады з Клаўсам»)
* ''«Případ nevěrné Kláry»'', 2003 («Справа нявернай Клары»)
* ''«Na dvou židlích»'', 2003 («На двух крэслах»)
* ''«Vybíjená»'', 2004
* ''«Tři v háji»'', 2004 — супольна з [[Галіна Паўлоўска|Галінай Паўлоўскай]] і [[Іва Герцыкава|Івай Герцыкавай]]
* ''«Lekce tvůrčího psaní»'', 2005 («Урокі творчага пісьма»)
* ''«Andělé všedního dne»'', 2007 («Анёлы будзённасьці»)

Творы Міхала Вівэга перакладзеныя на [[вугорская мова|вугорскую]], [[беларуская мова|беларускую]], [[нідэрляндзкая мова|нідэрляндзкую]], [[харвацкая мова|харвацкую]], [[нямецкая мова|нямецкую]], [[баўгарская мова|баўгарскую]], [[сэрбская мова|сэрбскую]], [[дацкая мова|дацкую]], [[славенская мова|славенскую]], [[расейская мова|расейскую]], [[польская мова|польскую]], [[італьянская мова|італьянскую]], [[ангельская мова|ангельскую]], [[француская мова|францускую]], [[летувіская мова|летувіскую]], [[гішпанская мова|гішпанскую]], [[фінская мова|фінскую]], [[македонская мова|македонскую]], [[кітайская мова|кітайскую]] мовы і [[іўрыт]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commonscat|Michal Viewegh}}
* [https://web.archive.org/web/20070702152613/http://arche.bymedia.net/2003-4/vive403.html «Выхаваньне дзяўчат у Чэхіі» у «ARCHE» (пачатак)]
* [https://web.archive.org/web/20070713082418/http://arche.bymedia.net/2003-5/vive503.html «Выхаваньне дзяўчат у Чэхіі» у «ARCHE» (заканчэньне)]
* [https://web.archive.org/web/20210102132609/http://prajdzisvet.org/texts/prose/i-usyo-zh-neshta-u-getyix-kalyadax-yoscz.html І ўсё ж нешта ў гэтых Калядах ёсць. Апавяданне]
* [https://web.archive.org/web/20210102115826/http://prajdzisvet.org/text/726-zhanochy-raman.html Жаночы раман. Урыўкі]
* [https://web.archive.org/web/20201124154143/http://prajdzisvet.org/text/1166-karotkija-kazki-dlia-stomlienykh-batskou.html Кароткія казкі для стомленых бацькоў]

{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вівэг, Міхал}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 31 сакавіка]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1962 годзе]]
[[Катэгорыя:Чэскія літаратары]]</text>
      <sha1>gor74r236ekwed95doifkzxc6dx5jqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мэнке Кац</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11656</id>
    <revision>
      <id>2698267</id>
      <parentid>2351473</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7967" sha1="dwhda1n6567fo1u0t7fpy46eijesun6" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Мэнке Кац
|Арыгінал імя        = מעינקע קאַץ
|Партрэт             = Menke Katz.jpg
|Памер               = 
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = 
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|0|4|1906}}
|Месца нараджэньня   = [[Сьвянцяны]], [[Віленская губэрня]], [[Расейская імпэрыя]]
|Дата сьмерці        = {{Памёр|24|4|1991|гадоў = 85}}
|Месца сьмерці       = Спрынг Глен, [[Нью-Ёрк (штат)|штат Нью-Ёрк]], [[ЗША]]
|Грамадзянства       = [[Расейская імпэрыя]]&lt;br /&gt;[[ЗША]]
|Род дзейнасьці      = [[габрэі|габрэйскі]] паэт
|Гады актыўнасьці    = 
|Напрамак            = 
|Жанр                = 
|Мова                = ідыш
|Мова2               = ангельская
|Дэбют               = 
|Значныя творы       = зборнік «Тры сястры» (1932), кнігі вершаў «Мястэчка палае» (1938), «Адказ маёй бабулі Баданы» (1939)
|Прэміі              = 
|Узнагароды          = 
|Подпіс              = 
|Апісаньне подпісу   = 
|ВікіКрыніца         = 
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую = 
|Палічка             = 
|Камунікат           = 
|Сайт                = 
}}
'''Мэ́нке Кац''' ({{мова-yi|מעינקע קאַץ}}, {{мова-en|Menke Katz}}; 1906, [[Сьвянцяны]], [[Віленская губэрня]], [[Расейская імпэрыя]] — 24 красавіка 1991, [[Спрынг Глен]], [[Нью-Ёрк (штат)|штат Нью-Ёрк]], [[ЗША]]) — [[габрэі|габрэйскі]] паэт.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў [[Мястэчка|мястэчку]] [[Сьвянцяны]] [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]] (цяпер у [[Летува|Летуве]]) ў ноч другога дня Пэсаху. Бацька Гіршэ-Довід быў родам са [[Сьвір (вёска)|Сьвір]]ы, дзе меў уласны бровар, аднак быў вымушаны перавесьці бізнэс у Сьвянцяны дзеля невялікіх заробкаў; маці Бадона Губэрская паходзіла зь [[Міхалішкі|Міхалішак]]. Мэнке назвалі паводле бабулі [[па мячы]]. Акрамя яго, у сям’і было яшчэ чацьвёра дзяцей (двое нарадзіліся ў Сьвіры, яшчэ двое наймаладзейшыя ў Сьвянцянах).

З-за недастатковых заробкаў бацька ў 1914 року падаўся ў ЗША. Мэнке скончыў [[хедар]] у Сьвянцянах, пасьля сям’я была вымушаная пераехаць да матчыных сваякоў у Міхалішкі.

У 1920 годзе сям’я выехала да бацькі ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], пасяліліся ў Нью-Ёрку. З пачатку 1920-х гадоў Мэнке Кац друкаваўся ў габрэйскіх газэтах у ЗША. Тут выходзілі ягоныя шматлікія кнігі паэзіі, у якіх належнае месца займала тэма малой радзімы. Спачатку трымаўся пракамуністычных поглядаў, пасьля пачатку палітычных рэпрэсіяў у [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] перагледзеў іх. У 1926 ажаніўся з Хаске Бляхер, эмігранткай з [[Уваравічы|Уваравічаў]], і пераехалі ў [[Лос-Анджэлес]]. Мэнке зарабляў пісаньнем і рамонтам гадзіньнікаў, аднак пасьля нараджэньня дачкі Траім і сына Ноя вярнуўся ў Нью-Ёрк. Дзяцей выхоўвала жонка з бацькамі ў [[Пасаік (Нью-Джэрзі)|Пасаік]]у.

З 1953, калі стала вядома пра {{Не перакладзена|Ноч забітых паэтаў|забойства ў СССР жыдоўскіх паэтаў|ru|Дело Еврейского антифашистского комитета}}, Кац канчаткова парваў зь левымі і пачаў выдаваць уласны літаратурны часопіс «Бітэр-рут».

У 1972 быў намінаваны на [[Пулітцэраўская прэмія|Пулітцэраўскую прэмію]].

== Творчасьць ==
Першы зборнік — «Тры сястры» (1932), за публікацыі якога бяз згоды ён быў выключаны з «Пралетпэну» ({{Мова-en|Proletpen|скарочана}} — ''пралетарскае пяро''). Затым былі кнігі вершаў «Мястэчка палае» (1938), «Адказ маёй бабулі Баданы» (1939) і інш. Пісаў на [[ідыш]] і [[ангельская мова|ангельскай]] мовах.

Агулам выдаў 18 зборнікаў паэзіі. Перакладзены на грэцкую, італьянскую, іўрыт, францускую, японскую ды іншыя мовы.

== Літаратура ==
* {{Артыкул
| аўтар          = 
| загаловак      = Contemporary authors. Autobiography series
| арыгінал       = 
| спасылка       = http://www.dovidkatz.net/menke/Essays/Menke_1906.pdf
| мова           = 
| адказны        = 
| аўтар выданьня = Mark Zadrozny, editor
| выданьне       = 
| тып            = 
| месца          = Detroit, Michigan
| выдавецтва     = Book Tower
| год            = 
| выпуск         = 
| том            = 9
| нумар          = 
| старонкі       = 49—71
| isbn           = 
| issn           = 0748-0636
}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210102185702/http://prajdzisvet.org/kit/91-malitva-kamienia-zrabitstsa-vietram.html Малітва каменя зрабіцца ветрам. Вершы]
* [http://menkekatz.blogspot.com/ Блог пра Мэнке Каца]
* [http://www.jewishgen.org/yizkor/svencionys/sve0080.html SVINTSYAN Heersha-Leyb Tarshish by MENKE KATZ translated from the Yiddish by BENJAMIN AND BARBARA HARSHAV]
* [http://www.dovidkatz.net/menke/menke_19poems.htm Menke Katz. NINETEEN POEMS]
* [http://www.nytimes.com/1991/04/26/obituaries/menke-katz-85-poet-appreciated-for-his-lyrical-style.html Menke Katz, 85, Poet Appreciated For His Lyrical Style.] By RICHARD F. SHEPARD // The New York Times
* [http://www.dovidkatz.net/menke/Biography/Menke_biography.pdf Dovid Katz and Harry Smith (eds.), Menke: The Complete Yiddish Poems of Menke Katz (trans.: Benjamin Harshav and Barara Harshav)], New York: Ths Smith
* [http://digital.library.upenn.edu/webbin/freedman/lookupartist?hr=&amp;what=20012 Зьвесткі ў каталёгу Freedman]
{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кац, Мэнке}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віленскай губэрні]]
[[Катэгорыя:Габрэйскія дзеячы]]
[[Катэгорыя:Беларускія жыды]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Нью-Ёрку (штат)]]</text>
      <sha1>dwhda1n6567fo1u0t7fpy46eijesun6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ірак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19321</id>
    <revision>
      <id>2698283</id>
      <parentid>2698104</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>521</id>
      </contributor>
      <comment>Са старонкі прыбраны файл Baghdad_Convention_Center_inside.jpg, бо ён быў выдалены з Commons удзельнікам [[c:User:IronGargoyle|IronGargoyle]]. Прычына: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Baghdad Convention Center|]].</comment>
      <origin>2698283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49293" sha1="m71p8jp66bxf5ytonqoyf6oqt12vdjs" xml:space="preserve">{{Краіна2}}
'''Іра́к''' ({{мова-ar|العراق}}, [[трансьлітарацыя|трансьл.]] ''al-‘Irāq''; афіцыйна — '''Рэспу́бліка Іра́к''', {{мова-ar|جمهورية العـراق|скарочана}}, трансьл. ''Jumhūriyyat al-‘Irāq''; {{мова-ku|كۆماری عێراق|скарочана}}, трансьл. ''Komar-i ‘Êraq'') — краіна на [[Блізкі Ўсход|Блізкім Усходзе]], мяжуе з [[Турэччына]]й, [[Іран]]ам, [[Кувэйт]]ам, [[Саудаўская Арабія|Саудаўскай Арабіяй]], [[Ярданія]]й і [[Сырыя]]й. Мае выхад да [[Пэрсыдзкая затока|Пэрсыдзкай затокі]]. [[Сталіца]]й і самым вялікім горадам краіны зьяўляецца [[Багдад]].

Мае вялікія радовішчы [[нафта|нафты]] і [[прыродны газ|прыроднага газу]], зьяўляецца ўдзельнікам [[Арганізацыя краін-экспартэраў нафты|ОПЭК]].

У выніку вайсковай апэрацыі [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|Злучаных Штатаў]] ды іншых хаўрусьнікаў па [[Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы|НАТО]] ў сакавіку 2003 году былы прэзыдэнт [[Садам Хусэйн]] быў зьвергнуты і пакараны на шыбеніцы. Нестабільная сытуацыя са штодзённымі тэрарыстычнымі актамі застаецца і да нашых дзён.

== Гісторыя ==

=== Старажытнасьць ===
Гістарычны пэрыяд у Іраку сапраўды пачаўся ў пэрыяд росквіту [[культура Ўрук|культуры Ўрук]] з 4000 году да н. э. да 3100 году да н. э., з паўстаньнем цэлага шэрагу [[шумэр]]скіх гарадоў. Менавіта ў гэты час пачалося выкарыстаньне [[піктаграфічнае пісьмо|піктаграмаў]], як першай спробы стварыць [[пісьменства]], вынаходзтва пячаткі і масавая вытворчасьць тавараў. Гэты рэгіён, што ўлучае ў сабе тэрыторыю сучаснага Іраку, вядомы як [[Мэсапатамія]], мае мянушку «калыска цывілізацыі», бо зьяўляўся месцам утварэньня першай вядомай цывілізацыі, шумэрскай цывілізацыі, якая ўзьнікла ва ўрадлівых землях даліны паміж рэкамі [[Тыгр (рака)|Тыгр]] і [[Эўфрат]].

Менавіта тут у канцы 4 тысячагодзьдзя да н. э. была створана [[клінапіс|першая сыстэма пісьма]] і пачалі запісвацца гісторычныя пазнакі. Шумэры былі першымі, хто пачаў выкарыстоўваць [[кола]] і ствараць гарады-дзяржавы. Таксама, вядомы іхныя распрацоўкі ў галіне матэматыкі, астраноміі, астралёгіі, пісанага права, мэдыцыны і арганізаванай рэлігіі. Да асноўных шумэрскіх гарадоў належылі [[Кіш]], [[Лагаш]], [[Ума]], [[Ур]], [[Урук]], [[Эрыду]], [[Бад-Тыбіра]], [[Ларса]], [[Сыпар]], [[Шурупак]] ды іншыя.

З XXIX стагодзьдзя да н. э. акадзкія сэміцкія імёны пачалі зьяўляцца ў сьпісах каралёў і адміністрацыйных дакумэнтаў розных гарадоў-дзяржаваў. Застаецца невядомым паходжаньне акадыйцаў і адкуль яны зьявіліся ў гэтым месцы, аднак, вядома, што размаўлялі яны на сваёй [[акадзкая мова|акадзкай мове]], якая адносіцца да [[сэміцкія мовы|сэміцкіх моваў]]&lt;ref&gt;[http://www.ancient.eu/akkad/ «Akkad»]. Ancient History Encyclopedia.&lt;/ref&gt;. У XXVI стагодзьдзі да н. э. лагаскі кароль [[Эанатум]] стварыў тое, што было, бадай што, першай імпэрыяй у гісторыі, хоць і праіснавала яна нядоўга. Пазьней, [[Лугальзагесі]], сьвятар-кароль Умы, зрынуў дынастыю лагаскіх каралёў і заваяваў Урук, зрабіўшы яго сваёй сталіцай. У выніку была заснаваная новая імпэрыя, якая распасьціралася ад Пэрсыдзкага заліву да Міжземнага мора. Менавіта ў гэты пэрыяд быў напісаны сусьветна вядомы старажытны твор «[[Эпас пра Гільгамэша]]», які ўключае ў сябе аповяд пра [[Вялікі патоп]].

На працягу 3 тысячагодзьдзя да н. э. на тэрыторыі сучаснага Іраку разгарнуўся культурны сымбіёз паміж шумэрамі і акадцамі, які ўключаў шырокае выкарыстаньне дзьвюхмоўя. Уплыву адно на аднаго паміж шумэрамі і акадцамі быў відавочным ва ўсіх галінах, у тым ліку празь лексычныя запазычаньні і сынтаксічныя, марфалягічныя і фаналягічная зьбежнасьці. З гэтага пэрыяду цывілізацыі ў Іраку сталі вядомыя як шумэрска-акадзкія.

Аднак, шумэры ў цэлым заставаліся дамінуючым народам да ўзьнікненьня [[Акадзкая імпэрыя|Акадзкай імпэрыі]] (2335—2124 да н. э.), сталіца якой знаходзілася ў горадзе [[Акад (горад)|Акад]] ў цэнтральнай частцы Іраку. Імпэрыю заснаваў [[Саргон Акадзкі]], які скарыў усе гарады-дзяржавы паўднёвай і цэнтральнай часткі Іраку, і падпарадкаваў каралёў Асырыі, тым самым аб’яднаўшы шумэраў і акадцаў у адзінай дзяржаве. Затым ён прыступіў да пашырэньня сваёй імпэрыі. Пасьля распаду Акадзкае дзяржавы ў канцы XXII стагодзьдзя да н. э. [[гутыі]] акупавалі поўдзень краіны і трымалі яго ў сваіх руках, пакуль Асырыя не аднавіла сваю незалежнасьць на поўначы рэгіёну. За гэтым пачалося шумэрскае адраджэньне ў форме [[Трэцяя дынастыя Ур|Новай Шумэрскай імпэрыі]]. Шумэры пад правадырствам караля [[Шульгі]] захапілі амаль увесь Ірак, за выключэньнем паўночных межаў Асырыі, і атрымалі кантроль над гутыямі, эламцамі і амарэямі.

[[Файл:F0182 Louvre Code Hammourabi Bas-relief Sb8 rwk.jpg|міні|зьлева|Старажытная выява імпэратара Бабілёніі [[Хамурапі]].]]
Адно з маленькіх амарэйскіх каралеўстваў, заснаваным у 1894 годзе да н. э. утрымлівала то невялікае мястэчка [[Бабілён]], якое месьцілася на ягоных межах. Гэтае мястэчка заставалася нязначным на працягу больш за сто гадоў, знаходзячыся ў ценю старых і больш магутных дзяржаваў, такіх як [[Асырыя]], [[Элам]], [[Ісын]], [[Эшнуна]] і Ларса. У 1792 годзе да н. э. амарэйскі кіраўнік [[Хамурапі]] прыйшоў да ўлады ў гэтае дзяржаве, і адразу ж прыступіў да адбудовы Бабілёну зь невялікага мястэчка ў буйны горад, абвесьціўшы сябе ягоным кіраўніком. Хамурапі заваяваў усю паўднёвую і цэнтральную частку Іраку, а таксама Элам на ўсходзе і Мары на захадзе, а затым апынуўся ў працяглай вайне з асырыйскім каралём [[Ішмэ-Даган]]ам за панаваньне ў рэгіёне, стварыўшы нядоўгую [[Бабілёнская імпэрыя|Бабілёнскую імпэрыю]]. У рэшце рэшт ён атрымаў перамогу над пераемнікам Ішмэ-Дагана і скарыў Асырыю і ейныя анаталійскія калёніі. Да сярэдзіны XVIII стагодзьдзя да н. э. шумэры страцілі культурную ідэнтычнасьць і перасталі існаваць як асобны народ&lt;ref&gt;Wolkstein, Diane; Kramer, Samuel Noah (1983). ''«Inanna: Queen of Heaven and Earth: Her Stories and Hymns from Sumer»''. New York City, New York: Harper&amp;Row Publishers. — С. 118—119. — {{ISBN|0-06-090854-8}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kramer, Samuel Noah (1963). ''«The Sumerians: Their History, Culture, and Character»''. Chicago, Illinois: University of Chicago Press. — С. 71-72. — {{ISBN|0-226-45238-7}}.&lt;/ref&gt;. Генэтычны і культурны аналіз паказвае на тое, што [[балотныя арабы]], што мешкаюць на поўдні сучаснага Іраку, верагодна, зьяўляюцца іхнымі самымі прамымі сучаснымі нашчадкамі&lt;ref&gt;Ghareeb, Edmund; Dougherty, Beth (2004). [https://books.google.com/books/about/Historical_Dictionary_of_Iraq.html?id=RIB5qT9sGnwC ''«Historical Dictionary of Iraq»'']. Historical Dictionaries of Asia, Oceania, and the Middle East. 44. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. — С. 156. — {{ISBN|9780810865686}}.&lt;/ref&gt;. За часам пэрыяду кіраваньня Хамурапі паўднёвы Ірак стаў вядомы, як [[Бабілёнія]], у той час як поўначная частка сучаснай краіны ўжо сто гадоў як была часткай Асырыі. Тым ня менш, імпэрыя праіснавала нядоўга і хутка распалася пасьля сьмерці Хамурапі. Асырыя зноўку атрымала незалежнасьць, а поўдзень Іраку зноўку патрапіў у акадзкі ўплыў. [[Амарэі]] ўсё яшчэ чапляліся за ўладу ў Бабілёніі, якая ўжо страціла сваю магутнасьць, аднак былі канчаткова разьбіты індаэўрапейскім народам [[гэты]], якія заснавалі сваю імпэрыю ў [[Малая Азія|Анатоліі]] ў 1595 годзе да н. э. Пасьля гэтага, [[касыты]], якія размаўлялі на сваёй мове-ізаляце і паходзілі з рэгіёну гораў [[Загрос]] Старажытнага Ірану, захапілі кантроль над Бабілёніяй і панавалі на працягу амаль 600 гадоў, зьяўляючыся самай доўгай дынастыяй, якая калі-небудзь кіравала Бабілёнам.

У канцы IV стагодзьдзя да н. э. рэгіён быў скараны войскам [[Аляксандар Македонскі|Аляксандра Вялікага]], які заснаваў [[імпэрыя Сэлеўкідаў|імпэрыю Сэлеўкідаў]], што праіснавала на працягу двух стагодзьдзяў&lt;ref&gt;[https://lsa.umich.edu/kelsey/research/past-field-projects/seleucia-tigris-iraq-1927-32-1936-37.html «Seleucia on the Tigris»]. Umich.edu.&lt;/ref&gt;. За часам панаваньня караля [[Мітрыдат I|Мітрыдата I]] рэгіён быў заваяваны партанамі, якія прыйшлі сюды з тэрыторыі Пэрсіі. Аднак на гэты ж рэгіён прэтэндавала хуткарослая [[Рымская імпэрыя]], якая здолела захапіць заходную частку сучаснага Іраку, заснаваўшы правінцыю [[Асырыя (правінцыя)|Асырыя]]. Паміж I і III стагодзьдзямі ў рэгіёне шырылася [[хрысьціянства]] і Асырыя стала цэнтрам [[сырыйскае хрысьціянства|сырыйскага хрысьціянства]], [[Царква Ўсходу|Царквы Ўсходу]] і сырыйскае літаратуры. Шэраг незалежных дзяржаваў паўсталі на поўначы сучаснага Іраку за часам партанскай эпохі, як то [[Адыябэна]], [[Асур]], [[Асраэна]] і [[Гатра]].

[[Файл:Abbasids850.png|міні|[[Халіфат Абасыдаў|Абасыдзкі халіфат]] падчас свайго максымальнага росквіту каля 850 году.]]
[[Файл:Bagdad1258.jpg|міні|зьлева|Аблога Багдаду войскамі [[Тымур]]а.]]
Пад правадырствам пэрсыдзкага шага [[Ардашыр I|Ардашыра I]] [[Партанская дзяржава|Партанская імпэрыя]] была зруйнаваная, а рэгіён аказаўся ў складзе [[дзяржава Сасанідаў|дзяржавы Сасанідаў]] у 224 годзе. Да сярэдзіны III стагодзьдзя сасаніды паступова скарылі ўсе малыя незалежныя дзяржавы рэгіёну. Такім чынам, вобласьць сучаснага Іраку была правінцыяй імпэрыі Сасанідаў на працягу чатырох стагодзьдзяў і мяжой і полем бітвы паміж Сасанідзкай імпэрыяй і [[Бізантыйская імпэрыя|Бізантыяй]], якая была пераемніцай зьніклай Рымскай імпэрыі. Абедзьве імпэрыі праз шматлікія канфлікты саслаблілі адна адну, даючы магчымасьць арабам-мусульманам [[Арабійскі паўвостраў|Арабійскага паўвостраву]] заваяваць Пэрсію ў сярэдзіне VII стагодзьдзя, у выніку чаго тэрыторыя краіны хутка сталася часткай халіфату, на ейнай тэрыторыі распаўсюдзіўся [[іслам]]. Ад гэтага часу пачалося засяленьне тэрыторыі сучаснага Іраку арабамі. За часам панаваньня [[Халіфат Абасыдаў|Халіфату Абасыдаў]] Багдад ў XVIII стагодзьдзі стаў сталіцай вялікай дзяржавы, і заставаўся вядучым мэгаполісам арабскага і мусульманскага сьвету на працягу пяці стагодзьдзяў. Багдад быў найбуйнейшым шматнацыянальным горадам Сярэднявечча, дасягаючы максымуму ў колькасьці насельніцтва ў мільён жыхароў&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160818124242/http://geography.about.com/library/weekly/aa011201a.htm «Largest Cities Through History»]. About.com.&lt;/ref&gt;, і быў цэнтрам навукі падчас ісламскага Залатога веку. У 1401 годзе манголькі вайскавод [[Тымур]] уварваўся ў Ірак. Горад быў зруйнаваны і абрабаваны манголамі, якія спалілі вядомую багдадзкую бібліятэку падчас аблогі&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090815080358/http://www.acs.ucalgary.ca/applied_history/tutor/islam/learning/conclusion.html «The Islamic World to 1600: The Arts, Learning, and Knowledge (Conclusion)»]. Acs.ucalgary.ca.&lt;/ref&gt;, а больш за 20 тысячаў жыхароў гораду былі забітыя паводле загаду манголькіх кіраўнікоў&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20111005015216/http://asianhistory.about.com/od/profilesofasianleaders/p/TimurProf.htm «Tamerlane — Timur the Lame Biography»]. About.com.&lt;/ref&gt;. Тымур загадаў, што кожны жаўнер павінен прынесьці па меншай ступені дзьве адсечаныя галавы чалавека, каб паказаць яму сваю вернасьць&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190826085811/http://mertsahinoglu.com/research/14th-century-annihilation-of-iraq/ «14th century annihilation of Iraq»]. Mert Sahinoglu.&lt;/ref&gt;. Тымур таксама ачоліў гвалт карэннага асырыйскага хрысьціянскага насельніцтва, якое да гэтага часу складала большасьць насельніцтва ў паўночнай Мэсапатаміі, і менавіта ў гэты час, старажытны асырыйскі горад [[Асур]] быў канчаткова закінуты.

=== Турэцкі Ірак ===
У позьнім Сярэднявеччы Ірак стаў часткай уладаньняў туркаў, якой і заставаўся да пачатку ХХ стагодзьдзя.

Падчас [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] асманы выступілі на баку [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччыны]] і цэнтральных дзяржаваў. Брытанцы ў адказ разгарнулі [[Мэсапатамская кампанія|Мэсапатамскую кампанію]] і ўварваліся ў краіну ў 1915 годзе, аднак адразу атрымалі буйную паразу ад турэцкага войска падчас [[аблога Эль-Кута|аблогі Эль-Кута]]. Не зважаючы на гэта, ангельцы перагрупаваліся і, дзякуючы падтрымцы з боку мясцовых арабаў і асырыйцаў, перасунулі перавагу на свой бок. У 1916 годзе ангельцы і французы склалі агульны плян пасьляваеннага ўладкаваньня Заходняй Азіі ў рамках [[пагадненьне Сайкса-Піко|пагадненьня Сайкса-Піко]]. Брытанскія войскі захапілі [[Багдад]] у 1917 годзе і перамаглі асманаў. Мірнае пагадненьне было падпісанае ў 1918 годзе. Агулам ангельцы страцілі 92 тысячаў жаўнераў у Мэсапатамскае кампаніі, а асманскія страты засталіся невядомымі, не зважаючы на тое, што ангельцы захапілі ў палон у агульнай складанасьці 45 тысячаў жаўнераў непрыяцеля. Пасьля вайны брытанцы атрымалі мандат на кантроль над трыма асманскімі вілаетамі, якія склалі дзяржаву Ірак, на чале якой стаў манарх з дынастыі [[Гашыміты|Гашымітаў]].

=== Незалежнасьць ===
[[Файл:BritsLookingOnBaghdad1941.jpg|міні|Ангельскія войскі ў Багдадзе ў чэрвені 1941 году.]]
У 1932 годзе Ірацкае каралеўства атрымала незалежнасьць паводле патрабаваньняў караля [[Фэйсал I|Фэйсала I]], аднак ангельцы захавалі свае вайсковыя базы, кантроль над мясцовым апалчэньнем і правы на транзыт сваіх сілаў па тэрыторыі незалежнае дзяржавы.

У 1958 годзе ў краіне адбылася рэвалюцыя, вядомая як [[Рэвалюцыя 14 ліпеня]], падчас якой дэмакратычна накіраваныя афіцэры расстралялі каралеўскую сям’ю. Тым ня менш, першы рэспубліканскі кіраўнік Іраку, [[Карым Касым]], празь некалькі год быў зрынуты сваім паплечнікам па рэвалюцыі 1958 году. Нестабільная палітычная сытуацыя, што характарызавалася практычна поўнай адсутнасьцю легітымнае і дэмакратычнае перадачы ўлады, а таксама палітычнымі перасьледамі, захоўвалася да прыходу да ўлады [[Садам Хусэйн|Садама Хусэйна]], які атрымаў уладу таксама шляхам перавароту. У 1980-х гг. Ірак вёў [[Ірана-ірацкая вайна|Ірана-ірацкую вайну]] і ажыцьцяўляў спробы ўварваньня ў [[Кувэйт]], аднак апошнія вайсковыя дзеі апынуліся надзвычай няўдачнымі для рэжыму Хусэйна, які атрымаў вялікі шэраг эканамічных санкцыяў.

У 2003—2011 гадох у краіне вялася [[Ірацкая вайна|вайна]] праз уварваньне міжнародных вайсковых сілаў на чале з [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], што зрынулі ўрад Садама Хусэйна.

Ад 24 ліпеня 2014 да 2 кастрычніка 2018 году [[прэзыдэнт]]ам Іраку быў [[Фуад Масум]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://lb.ua/file/person/3008_masum_fuad.html|загаловак=​Масум Фуад - Досьє|праект=LB.ua|мова=uk|дата=12 ліпеня 2024}}&lt;/ref&gt;, ад 8 верасьня 2014&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.britannica.com/place/Iraq/U-S-withdrawal-and-the-rise-of-the-Islamic-State-in-Iraq-and-the-Levant-ISIL#ref1257236|аўтар=Khadduri, Majid , Kennedy, Hugh , Woods, John E. , Chambers, Richard L. and Blake, Gerald Henry|загаловак=Iraq|праект=Encyclopedia Britannica|дата публікацыі=11 ліпеня 2024|дата=12 ліпеня 2024|мова=en}}&lt;/ref&gt; да 25 кастрычніка 2018 [[прэм’ер-міністар|прэм’ер-міністрам]] Іраку быў [[Гайдэр аль-Абадзі]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://ekurd.net/iraqi-abadi-hands-mahdi-2018-10-25|загаловак=Ex-Iraqi PM Abadi officially hands over gov’t to successor Abdul-Mahdi|мова=en|дата публікацыі=25 кастрычніка 2018|выдавец=Ekurd.net}}&lt;/ref&gt;.

== Геаграфія ==
[[Файл:Wodospad Gali Ali Bek w irackim Kurdystanie - panoramio.jpg|значак|зьлева|Вадаспад Галі Алі Бэк у ірацкім [[Ірацкі Курдыстан|Курдыстане]].]]
Тэрыторыя краіны дзеліцца на чатыры галоўныя геаграфічна-кліматычныя зоны. Цэнтральная і паўднёвая частка краіны знаходзіцца ў [[Мэсапатамская нізіна|Мэсапатамскай нізіне]]. Гэта самая засвоеная і заселеная частка Іраку. На паўднёвым захадзе знаходзіцца паўпустэльня і ўзвышша [[Аль-Джазыра (узвышша)|Аль-Джазыра]]. На захадзе і паўднёвым захадзе таксама пустэльны ўзвышаны абшар, які злучаны з [[Сырыйская пустэльня|Сырыйскай пустэльняй]], а на паўднёвым усходзе з пустэльняй [[Ан-Нафуд (пустэльня)|Ан-Нафуд]]. Паўночная і паўночна-ўсходняя частка Іраку складае горную правінцыю [[Курдыстан]], з самай высокай гарой краіны [[Буз-догг]] (3674 м).

Тэрыторыю краіны перасякаюць дзьве вялікія рэкі [[Эўфрат]] і [[Тыгр (рака)|Тыгр]], якія перад упадзеньнем у [[Пэрсыдзкая затока|Пэрсыдзкую затоку]] злучаюцца ў раку [[Шат аль-Араб]]. На абедзьвюх рэках здараюцца значныя паводкі (звычайна з сакавіка да траўня), калі сток вады павялічваецца ў 40 разоў.

У пустэльнях сустракаюцца невялікія вадаёмы. На поўдні існуюць дробныя азёры, і невялікія балоты. Да 1990-х гадоў у месцы злучэньня Эўфрату і Тыгру існавала 20 тыс. км² азёраў, балот, якія ў выніку асушэньня зьніклі на 95%.

== Палітыка ==

=== Дзяржаўны лад ===
У сакавіку — красавіку 2003 году ЗША пры падтрымцы Вялікабрытаніі распачалі ваенную акцыю, у выніку якой Ірак быў заняты войскамі кааліцыі. Фармальнае аднаўленьне сувэрэнітэту краіны адбылося 28 чэрвеня 2004, калі адбылася афіцыйная цырымонія перадачы ўладных паўнамоцтваў ад Часовых кааліцыйных уладаў Часоваму ўраду Іраку.

8 чэрвеня 2004 СБ ААН прыняў рэзалюцыю № 1546, у якой зафіксаваны графік палітычнага працэсу на пераходны пэрыяд, які скончыўся ў сьнежні 2005. У студзені 2005 прайшлі выбары ў Пераходную нацыянальную асамблею (ПНА), у красавіку быў сфармаваны Пераходны ўрад Іраку (ПУІ). Праект сталай Канстытуцыі Іраку быў зацьверджаны на рэфэрэндуме ў кастрычніку. У сьнежні 2005 прайшлі новыя агульнаірацкія выбары, паводле вынікаў якіх на аснове канстытуцыі былі сфармаваныя сталыя органы ўлады.

22 красавіка 2006 былі ажыцьцёўленыя прызначэньні на галоўныя дзяржаўныя пасады. Дж. Талабані (курд) перавыбралі на пост прэзыдэнта. Віцэ-прэзыдэнтамі сталі А. Абдэльмагдзі (шыіцкая Аб’яднаная ірацкая кааліцыя) і Т. Гашэмі (суніцкі Фронт ірацкай згоды). Старшынём парлямэнту быў абраны суніт М. Машгадані, яго намесьнікамі зацьверджаныя курд А. Тэйфур і шыіт Г. Атыя. Урад было даручана сфармаваць прэм’ер-міністру Н. Малікі, чальцу кіраўніцтва шыіцкай партыі «Даава».

Зьяўленьне канстытуцыйных органаў улады фармальна азначае завяршэньне палітычнага працэсу ў Іраку. Праблематыка ірацкага ўрэгуляваньня, аднак, застаецца на павестцы дня.

На тэрыторыі краіны знаходзіліся Шматнацыянальныя сілы (ШНС), створаныя для выкананьня задачаў падтрыманьня і забесьпячэньні бясьпекі «ў мэтах пасьпяховага завяршэньня палітычнага працэсу». ШНС дзейнічалі пад адзіным амэрыканскім камандаваньнем, яго касьцяк складаюць падразьдзяленьні войскаў ЗША.

У лістападзе 2007 Джордж Буш (малодшы) і Н. Малікі зацьвердзілі «Дэклярацыю аб прынцыпах», якая прадугледжвае падрыхтоўку двухбаковай дамовы, якая юрыдычна замацоўвае доўгатэрміновае базіраваньне амэрыканскіх войскаў у Іраку. 18 сьнежня 2007 СБ ААН прыняў рэзалюцыю № 1790 аб чарговым падаўжэньні мандату ШНС на адзін год, якое павінна стаць апошнім. Пры прэзыдэнцтве ў ЗША Барака Абамы адбыўся вывад амэрыканскіх падразьдзяленьняў, у краіне застаюцца толькі вайсковыя інструктары.

З пачатку 2014 году на паўночным захадзе краіны дзейнічае тэрарыстычная арганізацыя Ісламская дзяржава Іраку й Леванту (пазьней пераназваная ў Ісламскую дзяржаву), якая праз пэўны час абвясьціла на сваёй тэрыторыі халіфат. Супрацьдзеяньне тэрарыстам вядзецца галоўным чынам падразьдзяленьнямі ірацкай арміяй і атрадамі курдзкай аўтаноміі Пэшмэрга, пры гэтым былыя ўдзельнікі апэрацыі ў Іраку адмаўляюцца аказваць падтрымку шляхам адпраўкі вайсковага кантынгенту, але абмяркоўваюцца праекты тэхнічнай дапамогі.

=== Адміністрацыйны падзел ===
Ірак падзелены на 18 правінцыяў ([[мугафаз]]аў):
* [[Анбар]] ([[Ар-Рамадзі]])
* [[Эрбіль (правінцыя)|Эрбіль]] ([[Эрбіль]])
* [[Басра (правінцыя)|Басра]] ([[Басра]])
* [[Бабілён (правінцыя)|Бабілён]] ([[Аль-Гіла]])
* [[Багдад (правінцыя)|Багдад]] ([[Багдад]])
* [[Васыт]] ([[Аль-Кут]])
* [[Дагук (правінцыя)|Дагук]] ([[Дагук]])
* [[Дыяла]] ([[Бакуба]])
* [[Дгі-Кар]] ([[Ан-Насырыя]])
* [[Кадысія]] ([[Ад-Дыванія]])
* [[Карбаля (правінцыя)|Карбаля]] ([[Карбаля]])
* [[Майсан]] ([[Аль-Амара]])
* [[Мутана]] ([[Ас-Самава]])
* [[Наджаф (правінцыя)|Наджаф]] ([[Наджаф]])
* [[Найнава]] ([[Масул]])
* [[Саляг-ад-Дын]] ([[Тыкрыт]])
* [[Сулейманія]] ([[Ас-Сулейманія]])
* [[Тамім]] ([[Кіркук]])

Зь іх тры паўночна-ўсходнія правінцыі Сулейманія, Дагук і Эрбіль утвараюць [[Ірацкі Курдыстан|Курдзкую аўтаномію]].

== Эканоміка ==
[[Файл:Erbil skyline at night-2025.png|значак|[[Эрбіль]] у начы.]]
Паводле зьвестак [[Міжнародны фонд сельскагаспадарчага разьвіцьця|Міжнароднага фонду сельскагаспадарчага разьвіцьця]], Ірак уважаецца за багатую на [[нафта|нафту]] і [[прыродны газ]] краіну з узроўнем прыбыткаў вышэй за сярэдні&lt;ref name=&quot;IFAD-2025&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.ifad.org/en/w/countries/iraq|загаловак=Iraq|выдавецтва=IFAD}}&lt;/ref&gt;. У 1980-х паводле ўзроўню здабычы нафты Ірак займаў другое месца сярод блізкаўсходніх краінаў. У выніку ў эканоміцы Іраку дамінуе нафтавы сэктар, які традыцыйна забясьпечвае блізу 95% валютных паступленьняў&lt;ref name=&quot;IFAD-2025&quot; /&gt;. Грошы, якія краіна атрымлівала ад продажу нафты ішлі на разьвіцьцё іншых галінаў эканомікі. Акрамя нафты і газу, Ірак мае вялікія радовішчы [[серка|серкі]], [[фасфаты|фасфатаў]] і каляровых мэталаў. Брак разьвіцьця ў іншых сэктарах стаўся чыньнікам вялікага беспрацоўя, якое сягае ад 18% да 30%&lt;ref name=&quot;IFAD-2025&quot; /&gt;. У 2011 годзе занятасьць у дзяржаўным сэктары складала амаль 60% ад агульнай занятасьці&lt;ref name=&quot;usaid11&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.inma-iraq.com/sites/default/files/10_unemployment_threatens_democracy_2011jan00.pdf|загаловак=Unemployment Threatens Democracy in Iraq|выдавецтва=USAID Iraq|дата публікацыі=01.2011|копія=https://web.archive.org/web/20130511015353/https://www.inma-iraq.com/sites/default/files/10_unemployment_threatens_democracy_2011jan00.pdf|дата копіі=11.05.2013}}&lt;/ref&gt;. Нафтавы экспарт пры гэтым стварае мала працоўных месцаў&lt;ref name=&quot;usaid11&quot;/&gt;. У цяперашні час толькі невялікі адсотак жанчынаў занятыя працай, гэтак іх налічвалася блізу 22% у 2011 годзе&lt;ref name=&quot;usaid11&quot;/&gt;. Афіцыйнай валютай у Іраку ёсьць [[ірацкі дынар]]. Цэнтральная часовая адміністрацыя выпусьціла ў абарачэньне новыя манэты і банкноты дынараў, якія былі надрукаваныя кампаніяй De La Rue з выкарыстаньнем сучасных мэтадаў абароны ад падробкі&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.cpa-iraq.org/budget/IraqCurrencyExchange.html|загаловак=Iraq Currency Exchange|выдавецтва=Coalition Provisional Authority|копія=https://web.archive.org/web/20070515093736/http://www.cpa-iraq.org/budget/IraqCurrencyExchange.html|дата копіі=15.05.2007}}&lt;/ref&gt;.

Да [[Ірацкая вайна|амэрыканскага ўварваньня]] ў 2003 годзе цэнтралізаваная плянавая эканоміка Іраку забараняла замежную ўласнасьць на прадпрыемствы, урад кіраваў большасьцю буйных прамысловых прадпрыемстваў як дзяржаўнымі прадпрыемствамі і ўсталёўваў вялікія тарыфы, каб не дапусьціць трапленьне ў краіну замежных тавараў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://reliefweb.int/report/iraq/iraqs-economy-past-present-future|загаловак=Iraq’s economy: Past, present, future|выдавецтва=Reliefweb.int|дата публікацыі=03.06.2003}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tooze-2023&quot;&gt;{{спасылка|аўтар=Tooze, Adam|спасылка=https://adamtooze.substack.com/p/chartbook-204-iraqs-economic-impasse|загаловак=Chartbook 204: Iraq’s economic impasse twenty years after the invasion|выдавецтва=Chartbook|дата публікацыі=24.03.2023}}&lt;/ref&gt;. Нафтавая галіна была нацыяналізаваная ў 1972 годзе, а прыбыткі ад яе накіроўваліся на іншыя дзяржаўныя праекты. Ірак быў адной з самых разьвітых краінаў Блізкага Ўсходу. Але ў выніку санкцыяў ён сутыкнуўся з эканамічным заняпадам. Пасьля 2003 году [[Часовая кааліцыйная адміністрацыя]] хутка пачала выдаваць мноства абавязковых распараджэньняў аб прыватызацыі ірацкай эканомікі і адкрыцьці яе для замежных інвэстыцыяў&lt;ref name=&quot;Tooze-2023&quot; /&gt;. 20 лістапада 2004 году [[Парыскі клюб]] краінаў-крэдытораў пагадзіўся сьпісаць 80% з 42 мільярдаў даляраў запазычанасьці Іраку перад сябрамі клюбу. Агульная замежная запазычанасьць Іраку на момант уварваньня складала каля 120 мільярдаў даляраў і да 2004 году вырасла яшчэ на 5 мільярдаў даляраў. Палягчэньне ціску з боку запазычанасьці мусіла быць рэалізаваная ў тры этапы&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/newsArticle.jhtml?type=worldNews&amp;storyID=6874713|загаловак=G7, Paris Club Agree on Iraq Debt Relief|дата публікацыі=21.11.2004|копія=https://web.archive.org/web/20041121210518/https://www.reuters.com/newsArticle.jhtml?type=worldNews&amp;storyID=6874713|дата копіі=21.11.2004}}&lt;/ref&gt;.

Вайна моцна паўплывала на эканоміку&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.nbcnews.com/id/wbna4491607|загаловак=Iraqi holy cities bow to capitalist impulse|выдавецтва=NBC News|дата публікацыі=10.03.2004}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|спасылка=https://www.theaustralian.com.au/subscribe/news/1/?sourceCode=TAWEB_WRE170_a_GGL&amp;dest=https%3A%2F%2Fwww.theaustralian.com.au%2Fnation%2Fworld%2Firaqs-economic-boom-bypasses-man-on-street%2Fnews-story%2F34c1c90faabc5b73eddb8508f084c3b5&amp;memtype=anonymous&amp;mode=premium&amp;v21=HIGH-Segment-2-SCORE&amp;V21spcbehaviour=appendend|загаловак=Economic boom bypasses man on street|выдавец=The Australian}}&lt;/ref&gt;. Паводле паведамленьняў выданьня [[Arab News]], Ірак прадэманстраваў станоўчыя прыкметы аднаўленьня&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.arabnews.com/node/2354596|загаловак=How Iraq can boost its economic recovery|выдавецтва=Arab News|дата публікацыі=13.08.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://auis.edu.krd/iris/publications/underbelly_iraqs_economic_boom|загаловак=The Underbelly of Iraq’s 'Economic Boom'|выдавецтва=IRIS|дата публікацыі=12.09.2023}}&lt;/ref&gt;. Курдзкія і шыіцкія рэгіёны Іраку перажылі эканамічны бум па заканчэньня вайны&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.arabnews.com/node/292817|загаловак=The Mini Economic Boom in Iraq That Is Hardly Reported|выдавецтва=Arab News|дата публікацыі=30.12.2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/travel/article/20240611-the-pilgrimage-sites-of-iraqs-timeless-and-holy-cities|загаловак=The pilgrimage sites of Iraq’s timeless and holy cities|выдавецтва=www.bbc.com|дата публікацыі=11.06.2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://english.alarabiya.net/life-style/art-and-culture/2013/04/04/Iraq-s-holy-cities-enjoy-boom-in-religious-tourism|загаловак=Iraq’s holy cities enjoy boom in religious tourism|дата публікацыі=04.04.2013}}&lt;/ref&gt;, і да 2023 году&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://theconversation.com/iraqi-kurdistan-faces-a-deepening-economic-crisis-as-unpaid-wages-pile-up-251550|загаловак=Iraqi Kurdistan faces a deepening economic crisis as unpaid wages pile up|выдавецтва=The Conversation|дата публікацыі=11.03.2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://nishtmansi.com/blog/kurdistan-s-youth-exodus--economic-struggles-and-mass-migration|загаловак=Kurdistan’s Youth Exodus: Economic Struggles and Mass Migration|выдавецтва=Nishtman Strategy Institute}}&lt;/ref&gt; [[Ірацкі Курдыстан|Курдыстанскі рэгіён]] лічыўся эканамічна больш стабільным, галоўным чынам дзякуючы ўласнаму незалежнаму экспарту нафты&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://jpt.spe.org/the-kurdistan-region-of-iraq-a-decade-of-challenges-and-increased-oil-and-gas-production|загаловак=The Kurdistan Region of Iraq: A Decade of Challenges and Increased Oil and Gas Production|выдавецтва=Journal of Petroleum Technology|дата публікацыі=08.2024}}&lt;/ref&gt;. У пачатку 2020-х гадоў суніцкія правінцыі Іраку таксама дасягнулі эканамічнага прагрэсу, пра што сьведчаць шматлікія новыя будаўнічыя праекты&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Ebrahim, Hudhaifa|спасылка=https://themedialine.org/top-stories/prosperity-comes-to-sunni-provinces-of-iraq/|загаловак=Prosperity Comes to Sunni Provinces of Iraq - The Media Line|выдавец=The Media Line|дата публікацыі=21.01.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230614191954/https://themedialine.org/top-stories/prosperity-comes-to-sunni-provinces-of-iraq/|дата копіі=14.06.2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.mei.edu/blog/baghdad-revisited-iraq-balances-tightrope|загаловак=Baghdad revisited: Iraq balances on a tightrope|выдавецтва=Middle East Institute}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=internationalbanker|спасылка=https://internationalbanker.com/finance/iraq-continues-to-play-a-delicate-geopolitical-and-economic-balancing-act/|загаловак=Iraq Continues to Play a Delicate Geopolitical and Economic Balancing Act|выдавецтва=International Banker|дата публікацыі=19.11.2024}}&lt;/ref&gt;. У 2025 годзе сьпікер парлямэнта [[Магмуд аль-Машгадані]] падкрэсьліў, што Ірак стабільны з пункту гледжаньня бясьпекі і эканомікі, маючы няблёкавы статус&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://ina.iq/eng/38539-al-mashhadani-iraqs-economy-and-security-are-stable-and-it-has-adopted-a-non-aligned-stance.html|загаловак=Al-Mashhadani: Iraq's economy and security are stable, and it has adopted a non-aligned stance|выдавецтва=Iraqi News Agency}}&lt;/ref&gt;. Згодна з новым дакладам Арабскай карпарацыі па гарантыях інвэстыцыяў і экспартных крэдыта, [[Аб’яднаныя Арабскія Эміраты]], [[Саудаўская Арабія]], [[Эгіпет]], Ірак і [[Альжыр]] ёсьць асноўнымі эканамічнымі гігантамі [[Арабская ліга|Арабскай лігі]], фармуючы 72% ВУП рэгіёну&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://shafaq.com/en/Economy/Iraq-Top-5-Arab-economy-in-2024|загаловак=Iraq: Top 5 Arab economy in 2024|выдавецтва=Shafaq News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://shafaq.com/en/Economy/Iraq-four-Arab-nations-dominate-70-of-regional-GDP-in-2024|загаловак=Iraq, four Arab nations dominate 70% of regional GDP in 2024|выдавецтва=Shafaq News}}&lt;/ref&gt;. Акрамя таго, Ірак ёсьць сельскагаспадарчай краінай. У сельскай гаспадарцы працуе каля 13% насельніцтва, прыносячы таксама каля 3,3% валавага ўнутранага прадукту краіны. Але з-за таго, што краіна ня можа забясьпечыць сябе прадуктамі харчаваньня, сельскагаспадарчая прадукцыя — гэта асноўны экспартны тавар для Іраку. Асноўныя сельскагаспарадарчыя культуры Іраку гэта: [[фінікі]], [[бавоўна]], [[рыс]], [[пшаніца]], [[проса]]. У навакольлі вялікіх гарадоў разьвіваецца вырошчваньне гародніны. Ірак, разам з [[Эгіпет|Эгіптам]] належыць на асноўных сусьветным вытворцаў фінікаў. Самыя вялікія плянтацыі фінікавых пальмаў знаходзяцца ў далінах [[Тыгр (рака)|Тыгру]] і [[Эўфрат]]у.

== Дэмаграфія ==
У 2024 годзе агульная колькасьць насельніцтва Іраку дасягнула {{лік|42083436}} чалавек.

Каля 74% [[іракцы|іракцаў]] — [[арабы]]; [[курды]] складаюць 22—24%, [[асырыйцы]], [[ірацкія туркмэны]] і іншыя — 5%. Ад 25 000 да 60 000 [[Марскія арабы|марскіх арабаў]] жывуць у паўднёвым Іраку.

[[Арабская мова|Арабская]] і [[курдзкая мова|курдзкая]] мовы зьяўляюцца дзяржаўнымі. [[Асырыйская мова|Асырыйская]] і [[туркмэнская мова|туркмэнская]] мовы — маюць афіцыйны статус у месцах кампактнага пражываньня асырыйцаў і ірацкіх туркмэнаў. [[Ангельская мова]] самая распаўсюджаная з эўрапейскіх моваў.

=== Рэлігія ===
Рэлігійны склад насельніцтва краіны наступны:
* [[іслам|мусульмане]] — 97%;
* [[хрысьціянства|хрысьціяне]] і іншыя — 3%.
Мусульманская абшчына дзеліцца наступным чынам:
* [[шыіты]] — 60%;
* [[суніты]] — 40%.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14542954 Ірак]. BBC News.

{{Краіны Азіі}}
{{Вайна з тэрарызмам}}

[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]</text>
      <sha1>m71p8jp66bxf5ytonqoyf6oqt12vdjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пакістан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20305</id>
    <revision>
      <id>2698330</id>
      <parentid>2696828</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="137890" sha1="iin87rz6gb42us2325qg3k9nsxar95g" xml:space="preserve">{{Краіна2
 | СУП ППЗ                               = 1,58 трлн $
 | Год падліку СУП ППЗ                   = 2024
 | Месца паводле СУП ППЗ                 = 
 | СУП ППЗ на чалавека                   = 6 287 $
 | Год падліку СУП ППЗ на чалавека       = 2024
 | Месца паводле СУП ППЗ на чалавека     = 
 | СУП намінал                           = 373,072 млрд $
 | Год падліку СУП намінал               = 2024
 | Месца паводле СУП намінал             = 
 | СУП намінал на чалавека               = 1 484 $
 | Год падліку СУП намінал на чалавека   = 2024
 | Месца паводле СУП намінал на чалавека = 
}}
'''Пакіста́н''' (на [[урду]]: پاکستان) — краіна ў [[Паўднёвая Азія|Паўднёвай Азіі]]. Мае выхад да [[Арабскае мора|Арабскага мора]] на поўдні, мяжуе з [[Аўганістан]]ам на паўночным захадзе (2430 км), з [[Іран]]ам на паўднёвым захадзе (909 км), з [[Кітай|Кітаем]] на поўначы (523 км) і [[Індыя]]й на ўсходзе (2912 км). Пакістан ёсьць шостай паводле колькасьці насельніцтва краінай у сьвеце, якая мае другое паводле велічыні мусульманскае насельніцтва ў сьвеце пасьля [[Інданэзія|Інданэзіі]].

Тэрыторыя, якая на сёньня ўваходзіць у склад краіны, была домам для некалькіх старажытных культураў і пераплятаецца з гісторыяй індыйскага субкантынэнту. У даўнія часы у рэгіёне панавалі каралеўствы знаснаваныя на розных веравызнаньняз і культурах, у тым ліку [[індуізм]]у, інда-грэкаў, [[іслам|мусульманаў]], цюрка-манголаў, аўганцаў і [[сыкгі|сыкгаў]]. Вобласьць уваходзілся ў склад шматлікіх імпэрыяў і дынастыяў, у тым ліку пэрсыдзкай [[Дзяржава Ахемэнідаў|імпэрыі Ахемэнідаў]], дзяржавы [[Аляксандар Македонскі|Аляксандра Македонскага]], [[імпэрыя Сэлеўкідаў|імпэрыі Сэлеўкідаў]], індыйскай [[імпэрыя Маурыяў|імпэрыі Маурыяў]], [[імпэрыя Гупта|імпэрыі Гупта]]&lt;ref&gt; Wynbrandt, James (2009). «A Brief History of Pakistan». Infobase Publishing, 2009. — ISBN 9780816061846.&lt;/ref&gt;, арабскага [[Амэядзкі халіфат|халіфату Амэядаў]], [[Дэлійскі султанат|Дэлійскага султанату]], [[Мангольская імпэрыя|Мангольскай імпэрыі]], [[імпэрыя Вялікіх Маголаў|імпэрыі Маголаў]], аўганскай [[Дуранійская імпэрыя|Дуранійскай імпэрыі]], часткова [[імпэрыя сыкгаў|імпэрыі сыкгаў]], а таксама [[Брытанская імпэрыя|Брытанскае імпэрыі]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081121052313/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0616 «Pakistan»]. The Oxford Encyclopedia of the Islamic World.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.historytoday.com/ian-talbot/jinnah-and-making-pakistan «Jinnah and the Making of Pakistan»]. History Today.&lt;/ref&gt;. Пакістан зьяўляецца этнічна і лінгвістычна разнастайнай краінай, з такой жа разнастайнасьцю дзікай прыроды і ляндшафту. Першапачаткова быў утвораны як дамініён Пакістан пад кіраўніцтвам [[Мугамад Алі Джына|Мугамада Алі Джыны]] і ачольванай ім мусульманскай лігі, але пасьля прыняцьця канстытуцыі ў 1956 годзе, стаў ісламскай рэспублікай. Этнічная грамадзянская вайна і індыйскае ваеннае ўмяшаньне ў 1971 годзе прывялі да аддзяленьня Ўсходняга Пакістана і стварэньня на ягоным тле новай краіны [[Банглядэш]]&lt;ref&gt;[https://www.dawn.com/news/1359141/special-report-the-breakup-of-pakistan-1969-1971 «Special report: The Breakup of Pakistan 1969–1971»]. 2017-09-23.&lt;/ref&gt;. У 1973 году Пакістан прыняў новую канстытуцыю, якая прадугледжвае, што ўсе законы павінны адпавядаць прадпісаньням ісламу, выкладзеным у [[Каран]]е і [[Сунна|Суньне]]&lt;ref&gt;Iqbal, Khurshid (2009). [https://books.google.com/books?id=1Wh8AgAAQBAJ&amp;pg=PA189 «The Right to Development in International Law: The Case of Pakistan»]. Routledge. — С. 189. — ISBN 978-1-134-01999-1.&lt;/ref&gt;.

Пакістан клясыфікуецца як рэгіянальная дзяржава&lt;ref&gt; Buzan, Barry; Wæver, Ole (2003). [https://books.google.com/books?id=N3LfkrrNM4QC&amp;pg=PA55 «Regions and Powers: The Structure of International Security»]. Cambridge University Press. — С. 55. — ISBN 978-0-521-89111-0.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rajagopalan, Rajesh (2011), [https://books.google.com/books?id=l2WrAgAAQBAJ&amp;pg=PA193 «Pakistan: regional power, global problem?»], in Nadine Godehardt; Dirk Nabers, Regional Orders and Regional Powers, Routledge. — С. 193–208. — ISBN 978-1-136-71891-5.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Paul, T. V. (2012). [https://books.google.com/?id=ofzH6pFO9iUC&amp;pg=PA11&amp;dq=is+pakistan+a+regional+power#v=onepage&amp;q=is%20pakistan%20a%20regional%20power&amp;f=false «International Relations Theory and Regional Transformation»]. Cambridge University Press. — С. 11. — ISBN 978-1-107-02021-4.&lt;/ref&gt; сярэдняй магутнасьці&lt;ref&gt;Barry Buzan (2004). [https://books.google.com/books?id=XvtS5hKg9jYC&amp;pg=PR8 «The United States and the great powers: world politics in the twenty-first century»]. Polity. — С. 71, 99. — ISBN 978-0-7456-3374-9.&lt;/ref&gt;. Мае шостую паводле велічыні колькасьць узброеных сілаў у сьвеце, а таксама мае [[ядзерная энэргетыка|атамную энэргетыку]]. Акрамя таго, Пакістан зьяўляецца адзінай краінай мусульманскага сьвету і другой краінай [[Паўднёвая Азія|Паўднёвае Азіі]], якая мае [[ядзерная зброя|ядзерную зброю]]. Пакістан мае паўпрамысловую эканоміку з добра інтэграваным сэктарам сельскай гаспадаркі і сэктарам паслуг, які няўхільна расьце&lt;ref&gt;[http://www.dawn.com/news/1189624 «Services sector: domestic and outward growth»]. Dawn.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://tribune.com.pk/story/884102/services-sector-realising-pakistans-export-potential/ «Services sector: Realising Pakistan's export potential»]. The Express Tribune.&lt;/ref&gt;. Дзяржава ўваходзіць у лік разьвіваных краінаў і вядучых эканомік сьвету паводле паказчыку росту СУП&lt;ref&gt;[http://www.dawn.com/news/1218182 «Pakistan an emerging market economy: IMF»]. Dawn.&lt;/ref&gt;. Даволі хутка ў Пакістане расьце сярэдняя кляса ў параўненьні з сусьветным паказчыкам&lt;ref&gt;[http://tribune.com.pk/story/973649/pakistan-has-18th-largest-middle-class-in-the-world-report «Pakistan has 18th largest 'middle class' in the world: report»]. The Express Tribune.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150114072125/http://data.worldbank.org/data-catalog/GDP-ranking-table «GDP ranking. Data»]. Worldbank.&lt;/ref&gt;. Палітычная гісторыя Пакістану пасьля атрыманьня незалежнасьці характарызавалася пэрыядамі вайсковага панаваньня, палітычнай нестабільнасьці і канфліктаў зь Індыяй. Краіна працягвае сутыкацца з складанасьцямі і праблемамі, у ліку якіх перанаселенасьць, тэрарызм, [[беднасьць]], непісьменнасьць і [[карупцыя]]&lt;ref&gt;Mathew Joseph C. (2016). [https://books.google.com/books?id=6iUlDwAAQBAJ&amp;pg=PA337 «Understanding Pakistan: Emerging Voices from India»]. Taylor &amp; Francis. — С. 337. — ISBN 978-1-351-99725-6.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://aiddata.org/blog/poverty-in-pakistan-numerous-efforts-many-numbers-not-enough-results «Poverty in Pakistan: Numerous efforts, many numbers, not enough results»]. AidData.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://tribune.com.pk/story/953303/over-last-9-months-70-decline-in-terrorist-attacks-in-pakistan/ «70% decline in terrorist attacks in Pakistan»]. The Express Tribune.&lt;/ref&gt;. Пакістан зьяўляецца чальцом [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў]], [[Садружнасьць нацыяў|Садружнасьці нацыяў]], [[Сусьветная гандлёвая арганізацыя|Сусьветнай гандлёвай арганізацыі]], назіральнікам [[Шанхайская арганізацыя супрацы|Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва]], чальцом разьвіваных краінаў G33.

== Гісторыя ==
Вэдычны пэрыяд, які ахоплівае час ад 1500 да 500 гадоў да н. э., характарызаваліся індаарыйскай культурай. На працягу гэтага пэрыяду былі складзены [[Веды (індуізм)|Веды]], старажытныя індуісцкія пісаньні. Апасьля гэтая культура была добра вядомая ў рэгіёне&lt;ref&gt;Marian Rengel (2004). [https://books.google.com/books?id=WJMlW-zDE14C ''«Pakistan: a primary source cultural guide»'']. New York: The Rosen Publishing Group Inc. — С. 58–59, 100–102. — ISBN 978-0-8239-4001-1.&lt;/ref&gt;. Горад [[Мултан]] быў важным цэнтрам паломніцтва [[індуізм|індуістаў]]&lt;ref&gt; Sarina Singh; Lindsay Brow; Paul Clammer; Rodney Cocks; John Mock (2008). [https://books.google.com/books?id=zn8I4qEew9oC ''«Pakistan &amp; the Karakoram Highway»'']. Lonely Planet. — С. 60, 128, 376. — ISBN 978-1-74104-542-0.&lt;/ref&gt;. Ведычная цывілізацыя квітнела ў [[Панджаб (Пакістан)|Панджабе]]&lt;ref name=&quot;Kindesley&quot;&gt;Singh, Vipul (2008). [https://books.google.com/books?id=wsiXwh_tIGkC «The Pearson Indian History Manual for the UPSC Civil Services Preliminary Examination»]. Dorling Kindesley, licensees of Pearson Education India. — С. 3–4, 15, 88–90, 152, 162. — ISBN 978-81-317-1753-0.&lt;/ref&gt;. Сярод імпэрыяў, якія ўключалі ў свой склад тэрыторыю сучаснага Пакістану, вылучаюцца пэрсыдзкая [[дзяржава Ахемэнідаў|імпэрыя Ахемэнідаў]] (каля 519 году да н. э.), імпэрыя [[Аляксандар Македонскі|Аляксандра Македонскага]] (326 год да н.э.)&lt;ref&gt;del Testa, David W. ed. (2001). [https://books.google.com/?id=vSwi2TYabS4C&amp;pg=PA7 «Government Leaders, Military Rulers, and Political Activists»]. Westport, CN: The Oryx Press. — С. 7. — ISBN 978-1-57356-153-2.&lt;/ref&gt; і [[імпэрыя Маурыяў]], заснаваная [[Чандрагупта Маурыя]] і пашыранае за часам [[Ашока|Ашокі Вялікага]] (да 185 году да н. э.)&lt;ref name=&quot;Kindesley&quot;/&gt;. [[Інда-грэцкае каралеўства]] заснаванае [[Дэмэтрыюс Бактр|Дэмэтрыюсам Бактрам]] (180—165 гады да н. э.) уключала ў свой склад [[Гандгара]] і Панджаб і дасягнула свайго найбольшага памеру пры [[Мэнандэр Сатэр|Мэнандэры]], за часам якіх квітнела грэцка-будыйскай культура ў рэгіёне&lt;ref name=&quot;Kindesley&quot;/&gt;. У канцы VI стагодзьдзя да н. э. у рэгіёне быў створаны цэнтар адукацыі, які лічыцца адным з самых старажытных у сьвеце&lt;ref name=&quot;Scharfe&quot;&gt;Scharfe, Hartmut; Bronkhorst, Johannes; Spuler, Bertold; Altenmüller, Hartwig (2002). «Handbuch Der Orientalistik: India. Education in ancient India». — С. 141. — ISBN 978-90-04-12556-8.&lt;/ref&gt;. Школа складалася зь некалькіх манастыроў зь невялікімі інтэрнатамі або аўдыторыямі, дзе праводзіліся заняткі на індывідуальнай аснове&lt;ref name=&quot;Scharfe&quot;/&gt;. Гэты старажытны цэнтар адукацыі быў задакумэнтаваны грэкамі падчас уварваньня Аляксандра Вялікага, як месца якое не было падобнае на Грэцыю, а таксама было згадана кітайскімі пілігрымамі ў IV або V стагодзьдзі н. э.&lt;ref&gt;Mookerji, Radha Kumud (1951). «Ancient Indian Education: Brahmanical and Buddhist» (2nd ed.). Motilal Banarsidass. — С. 478–479. — ISBN 978-81-208-0423-4.&lt;/ref&gt;

[[Файл:View of Makli by Usman Ghani (cropped).jpg|значак|зьлева|Нэкропаль [[Маклі]], аб’ект [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]], стаў вядомым месцам пахаваньня прадстаўнікоў дынастыі [[Дынастыя Сама|Сама]]&lt;ref&gt;Junejo, Rabela (08.2020). [https://web.archive.org/web/20250830101208/https://etd.lib.metu.edu.tr/upload/12625583/index.pdf «Architectural Encounters at Makli Necropolis (14th—18th Centuries)»]. History of Architecture. Middle East Technical University. — С. iv, 2.&lt;/ref&gt;.]]
Арабскі заваёўнік [[Мугамад ібн Касім]] захапіў Сынд і некаторыя рэгіёны Панджабу ў 711 годзе&lt;ref&gt;Mufti, Shahan (2013). [https://books.google.com/books?id=Jb9vDwAAQBAJ&amp;pg=PA134 «The Faithful Scribe: A Story of Islam, Pakistan, Family and War»]. Other Press. — С. 124. — ISBN 978-1-59051-505-1.&lt;/ref&gt;. Афіцыйная храналёгія пакістанскага ўраду сьцьвярджае, што менавіта ў гэты час былі закладзеныя падмуркі сучаснай краіны&lt;ref&gt;Hoodbhoy, Pervez (2023). [https://books.google.com/books?id=MgSqEAAAQBAJ «Pakistan: Origins, Identity and Future»]. Taylor &amp; Francis. — ISBN 978-1-000-85667-5.&lt;/ref&gt;. У раньні сярэднявечны час [[іслам]] знайшоў свой распаўсюд у рэгіёне{{Зноска|Cavendish|2006|Cavendish|318}}. Да прыходу ісламу, які пачаўся ў VIII стагодзьдзі, у рэгіёне Пакістану культавалася мноства розных рэлігіяў, у тым ліку [[індуізм]], [[будызм]], [[джайнізм]] і [[зараастрызм]]{{Зноска|Malik|2006|Malik|47}}. У гэты час [[суфізм|суфійскія]] місіянэры адыгралі ключавую ролю ў навяртаньні большасьці насельніцтва рэгіёну ў іслам&lt;ref&gt;Lapidus, Ira M. (13.10.2014). [https://books.google.com/books?id=ZkJpBAAAQBAJ&amp;pg=PA274 «A History of Islamic Societies»]. Cambridge University Press. — С. 274. — ISBN 978-0-521-73297-0.&lt;/ref&gt;. Пасьля паразы цюркскіх і індуісцкіх дынастыяў шагі, якія кіравалі [[Кабульская даліна|Кабульскай далінай]], [[Гандгара]]й і заходнім Панджабам у VII—XI стагодзьдзях, некалькі пасьлядоўных мусульманскіх імпэрыяў кіравалі рэгіёнам, у тым ліку [[імпэрыя Газнэвідаў]] у 975—1187 гады, Каралеўства [[Гурыды|гурыдаў]] і [[Дэлійскі султанат]] у 1206—1526 гады&lt;ref&gt;Samad, Rafi U. (2011). [https://books.google.com/books?id=PMEd8Cqh-YQC&amp;pg=PA275 «The Grandeur of Gandhara: The Ancient Buddhist Civilization of the Swat, Peshawar, Kabul and Indus Valleys»]. Algora Pib. — С. 275. — ISBN 978-0-87586-860-8.&lt;/ref&gt;. Дэлійскі султанат саступіў сваё месца [[Імпэрыя Вялікіх Маголаў|Імпэрыі Вялікіх Маголаў]]&lt;ref&gt;Faroqhi, Suraiya (8.08.2019). [https://books.google.com/books?id=CPalDwAAQBAJ&amp;pg=PT18 «The Ottoman and Mughal Empires Social History in the Early Modern World»]. Bloomsbury Publishing. — ISBN 978-1-78831-872-3.&lt;/ref&gt;.

Маголы прынесьлі [[Пэрсыдзкая літаратура|пэрсыдзкую літаратуру]] і высокую культуру, заклаўшы карані [[Інда-пэрсыдзкая культура|інда-пэрсыдзкай культуры]] ў рэгіёне&lt;ref&gt;Canfield, Robert L. (2002). [https://books.google.com/books?id=g3JhKNSk8tQC&amp;pg=PA4 «Turko-Persia in historical perspective»]. Cambridge University Press. — С. 4—21. — ISBN 978-0-521-52291-5.&lt;/ref&gt;. На тэрыторыі сучаснага Пакістану ключавымі гарадамі таго часу былі [[Мултан]], [[Лагор]], [[Пэшавар]] і [[Тата (горад)|Тата]]&lt;ref&gt;Chandra, Satish (2005). [https://books.google.com/books?id=0Rm9MC4DDrcC&amp;pg=PA365 «Medieval India: From Sultanat to the Mughals Part II»]. Har-Anand Publications. — С. 365. — ISBN 978-81-241-1066-9.&lt;/ref&gt;, якія былі абраныя месцамі ўзьвядзеньня ўражлівых будынкаў эпохі Вялікіх Маголаў{{Зноска|Malik|2006|Malik|79}}. У пачатку XVI стагодзьдзя рэгіён заставаўся пад уладай Імпэрыі Вялікіх Маголаў&lt;ref&gt;Metcalf, Barbara D.; Metcalf, Thomas R. (2006). [https://books.google.com/books?id=mjIfqyY7jlsC&amp;pg=PA221 «A Concise History of Modern India»]. Cambridge University Press. — С. 221. — ISBN 978-1-139-45887-0.&lt;/ref&gt;. У XVIII стагодзьдзі павольны распад імпэрыі быў паскораны зьяўленьнем канкуруючых дзяржаваў, як то [[Імпэрыя маратгаў]], а пазьней [[Імпэрыя сыкгаў|Імпэрыяй сыкгаў]], а таксама ўварваньнямі [[Надыр-шаг]]а з Ірану ў 1739 годзе і Імпэрыі Дурані ў Аўганістан у 1759 годзе&lt;ref&gt;MacDonald, Myra (2017). [https://books.google.com/books?id=LxgxDgAAQBAJ&amp;pg=PA85 «Defeat is an Orphan: How Pakistan Lost the Great South Asian War»]. C. Hurst &amp; Co. — С. 85. — ISBN 978-1-84904-858-3.&lt;/ref&gt;. На той час узрослая палітычная ўлада брытанцаў у [[Бэнгалія|Бэнгаліі]] яшчэ не дасягнула тэрыторый сучаснага Пакістану&lt;ref&gt;Simpson, Andrew (30.08.2007). [https://books.google.com/books?id=F3XvBbdWCKYC&amp;pg=PA102 «Language and National Identity in Asia»]. OUP Oxford. — С. 102. — ISBN 978-0-19-153308-2.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Sir Syed1.jpg|значак|зьлева|Сэр [[Саед Агмэд Хан]] сфармуляваў сваё бачаньне ўладкаваньня грамадзтва, на грунце якога паўстаў Пакістан.]]
Аніводная частка сучаснага Пакістану не была пад брытанскай уладай да 1839 году, калі быў захоплены [[Карачы]], на той час невялікая рыбацкая вёска, якой кіравалі талпуры Сынду. Гэтае паселішча было абароненае гліняным фортам, які ахоўваў гавань&lt;ref&gt;Rustomji, Behram Sohrab H. J. (1952). [https://books.google.com/books?id=j-wprhxyyPIC «Karachi, 1839—1947 (a Short History of the Foundation and Growth of Karachi)»]. Excelsior Electric Printing Works.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Walbridge, Linda (12.10.2012). [https://books.google.com/books?id=asH5ND-3V8sC&amp;pg=PA177 «The Christians of Pakistan: The Passion of Bishop John Joseph»]. Taylor &amp; Francis. — С. 177. — ISBN 978-1-136-13186-8.&lt;/ref&gt;, і выкарыстоўвалася як анкляў з портам і вайсковай базай за часам [[Першая аўганская вайна|Першай аўганскай вайны]], якая рушыла ўсьлед&lt;ref&gt;Gayer, Laurent (2014). [https://books.google.com/books?id=BklRBAAAQBAJ&amp;pg=PA42 «Karachi: Ordered Disorder and the Struggle for the City»]. Oxford University Press. — С. 42. — ISBN 978-0-19-935444-3.&lt;/ref&gt;. Астатняя частка [[Сынд]]у была набытая [[Брытанская Ост-Індзкая кампанія|Ост-Індзкай кампаніяй]] у 1843 годзе&lt;ref&gt;Sharma, Anamika; D'Angelo, James; Giri, Ram Ashish, eds. (14.09.2020). [https://books.google.com/books?id=FRP9DwAAQBAJ&amp;pg=PA130 «Functional Variations in English: Theoretical Considerations and Practical Challenges»]. Springer International Publishing. — С. 130. — ISBN 978-3-030-52225-4.&lt;/ref&gt;, а пасьля, праз сэрыю войнаў і дамоваў, а таксама пасьля [[паўстаньне сыпаяў|паўстаньня сыпаяў]], у беспасярэднее кіраваньне каралевы [[Вікторыя (каралева Вялікабрытаніі)|Вікторыі]] [[Брытанская імпэрыя|Брытанскай імпэрыі]]&lt;ref&gt;Pirbhai, M. Reza (2009). [https://books.google.com/books?id=jEOCeD7ntzUC&amp;pg=PR21 «Reconsidering Islam in a South Asian Context»]. Brill Publishers. — ISBN 978-90-04-17758-1.&lt;/ref&gt;. Ключавыя канфлікты ўлучалі канфлікты супраць дынастыі бэлуджскіх талпураў, якія скончыліся [[бітва пры Міяні|бітвай пры Міяні]] ў 1843 годзе ў Сындзе&lt;ref&gt;Harjani, Dayal N. (19.07.2018). [https://books.google.com/books?id=J4ZlDwAAQBAJ&amp;pg=PT244 «Sindhi Roots &amp; Rituals — Part 1»]. Notion Press. — ISBN 978-1-64249-289-7.&lt;/ref&gt;, ангельска-сыкгскія войны&lt;ref&gt;Cook, Hugh C. B. (1975). [https://books.google.com/books?id=i0RuAAAAMAAJ «The Sikh Wars: The British Army in the Punjab, 1845—1849»]. L. Cooper. — ISBN 978-0-85052-164-1.&lt;/ref&gt; і ангельска-аўганскія войны. Да 1893 году ўвесь сучасны Пакістан уваходзіў у склад Брытанскай імпэрыі і заставаўся там да набыцьця незалежнасьці ў 1947 годзе{{Зноска|Cavendish|2006|Cavendish|365}}. Пад брытанскім панаваньнем сучасны Пакістан быў пераважна падзелены на Сынд, [[Панджаб (Пакістан)|Панджаб]] і [[Бэлуджыстан (Пакістан)|Бэлуджыстан]]. У рэгіён таксама ўваходзілі розныя княствы, найбуйнейшым зь якіх быў [[Багавалпур]]&lt;ref&gt;Law, Gwillim (1999). [https://books.google.com/books?id=nXCeCQAAQBAJ&amp;pg=PA276 «Administrative Subdivisions of Countries: A Comprehensive World Reference, 1900 Through 1998»]. McFarland &amp; Company. — С. 276. — ISBN 978-1-4766-0447-3.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hussain, Shafqat (2015). [https://books.google.com/books?id=4PfOBwAAQBAJ&amp;pg=PA112 «Remoteness and Modernity: Transformation and Continuity in Northern Pakistan»]. Yale University Press. — С. 112. — ISBN 978-0-300-20555-8.&lt;/ref&gt;.

Важным паўстаньнем супраць брытанцаў у рэгіёне стала [[Індыйскае паўстаньне 1857 году]], вядомае ў той час як Сыпайскі мяцеж. Рознагалосьсі ў адносінах паміж [[індуізм]]ам і [[іслам]]ам прывялі да значнай напружанасьці ў [[Брытанская Індыя|Брытанскай Індыі]], што выклікала рэлігійны гвалт. Спрэчкі вакол мовы яшчэ больш пагоршылі напружанасьць паміж індуістамі і мусульманамі&lt;ref&gt;Hali, Khvajah Altaf Husain; Akhtar, Saleem (1993). [https://books.google.com/books?id=hV1DAAAACAAJ «Ḥayāt-i jāved»]. Lāhore: Sang-i Mīl Publications. — ISBN 978-969-35-0186-5.&lt;/ref&gt;. Мусульманскі інтэлектуальны рух, які ачоліў сэр [[Саед Агмэд Хан]], каб супрацьстаяць індуісцкаму адраджэньню, выступаў за тэорыю дзьвюх нацыяў і прывёў да стварэньня [[Мусульманская ліга|Ўсеіндыйскай мусульманскай лігі]] ў 1906 годзе&lt;ref&gt;Holt, Andrew; Curta, Florin, eds. (28.11.2016). [https://books.google.com/books?id=ouTNEAAAQBAJ&amp;pg=PT1339 «Great Events in Religion: An Encyclopedia of Pivotal Events in Religious History. 3 Volumes»]. Bloomsbury Publishing. — ISBN 979-8-216-09187-5.&lt;/ref&gt;.

У сакавіку 1929 году ў адказ на даклад Нэру [[Мугамад Алі Джына]], заснавальнік Пакістану, апублікаваў свае чатырнаццаць пунктаў, якія ўлучалі прапановы па абароне інтарэсаў мусульманскай меншасьці ў аб’яднанай Індыі. Гэтыя прапановы былі адхіленыя. У сваім звароце ад 29 сьнежня 1930 году [[Мугамад Ікбал|Аляма Ікбал]] выступіў за аб’яднаньне штатаў з мусульманскай большасьцю ў паўночна-заходняй Індыі, у тым ліку Панджаба, паўночна-заходняй памежнай правінцыі, Сынду і Бэлуджыстану. Меркаваньне, што брытанскія правінцыйныя ўрады пад кіраўніцтвам кангрэса ігнаравалі Мусульманскую лігу з 1937 па 1939 гады, матывавала Джыну ды іншых лідэраў Мусульманскай лігі прасунуць тэорыю дзьвюх нацыяў&lt;ref&gt;Pandeya, Visva Mohana (2003). [https://books.google.com/books?id=Vu2lu-ZI-vQC&amp;pg=PA37 «Historiography of India’s Partition: An Analysis of Imperialist Writings»]. Atlantic Publishers &amp; Distributors. — С. 37. — ISBN 978-81-269-0314-6.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Basu, Dipak; Miroshnik, Victoria (16.08.2017). [https://books.google.com/books?id=lhUwDwAAQBAJ&amp;pg=PA158 «India as an Organization: Volume One: A Strategic Risk Analysis of Ideals, Heritage and Vision»]. Volume 1. Springer International Publishing. — С. 158. — ISBN 978-3-319-53371-1.&lt;/ref&gt;. Гэта прывяло да прыняцьця [[Лагорская рэзалюцыя|Лагорскай рэзалюцыі]] 1940 году, прадстаўленай [[Абул Касэм Фазлул Гак|Абулам Касэмам Фазлулам Гакам]], таксама вядомай як Пакістанская рэзалюцыя&lt;ref&gt;Khan, M. H. (09.2016). [https://books.google.com/books?id=Dp-QDQAAQBAJ&amp;pg=PA17 «Memoir of M. H. Khan: Turbulence in the Indian Subcontinent»]. Mereo Books. — С. 17. — ISBN 978-1-86151-569-8.&lt;/ref&gt;.

Імя краіны «Пакістан» азначае «краіна чысьціні» на [[урду|ўрду]] і [[пэрсыдзкая мова|фарсі]]. Яго прыдумаў у 1934 годзе (спачатку як «Пакстан») Чоўдгуры Рахмат Алі, які і апублікаваў яго ў сваім артыкуле «Цяпер або ніколі»&lt;ref&gt;Choudhary Rahmat Ali (28.01.1933). «Now or never: Are we to live or perish for ever?».&lt;/ref&gt;. Імя мусіла абазначаць «трыццаць мільёнаў мусульманаў Пакстану, якія жывуць у пяці Паўночных правінцыях (Брытанскае) Індыі — Панджабе, Аўганіі (вядомай таксама як Паўночна-Заходняя памежная правінцыя), Кашміры, Сындзе і Бэлуджыстане»&lt;ref&gt;Wolpert, Stanley A. (1984). «Jinnah of Pakistan». New York: Oxford University Press. — ISBN 0-19-503412-0&lt;/ref&gt;.

Незалежнасьць ад Брытаніі атрыманая ў 1947; датуль Пакістан уваходзіў у склад Індыі; рэспубліка абвешчаная ў 1956. Усходні Пакістан стаў самастойнай краінай [[Банглядэш]] у [[1971]] годзе. Пасьля грамадзянскай вайны ўлада перайшла да [[Зульфікар Алі Бгута]], ён быў скінуты генэралам [[Мугамад Зія-уль-Гак|Зія уль-Гакам]] у 1977 і пакараны сьмерцю ў 1979. Агітацыя за правядзеньне вольных выбараў была пачатая [[Бэназір Бгута]] ў [[1986]], яна была абраная прэзыдэнтам у 1988 (вызваленая ад улады ў 1990). Пакістан далучыўся да Садружнасьці ў 1989. Урад Ісламскага дэмакратычнага альянсу ўвёў законы шарыяту і пачаў зьдзяйсьняць праграму прыватызацыі ў 1991. У 1993 [[Фарух Легары]] быў абраны прэзыдэнтам, абяцаў аднавіць поўную парлямэнцкую палітычную сыстэму. Бэназір Бгута была абраная прэм’ер-міністрам у 1993. Ад 2018&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.belarus.by/by/government/events/lukashenka-pavnshava-aryfa-alv-z-vybrannem-prezdentam-pakstana_i_85253.html|загаловак=Лукашэнка павіншаваў Арыфа Алві з выбраннем Прэзідэнтам Пакістана | праект=Belarus.by|дата публікацыі=6 верасьня 2018}}&lt;/ref&gt; да 2024 году прэзыдэнтам Пакістану быў [[Арыф Алві]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/pakistani-presidents-5-year-term-ends-but-alvi-continues/2986371|загаловак=Pakistani president's 5-year term ends but Alvi continues|мова=en|дата публікацыі=9 верасьня 2023|аўтар=Islamuddin Sajid, Aamir Latif|выдавец=Anadolu Ajansı}}&lt;/ref&gt;. Ад 2018 да 2022 году прэм’ер-міністрам Пакістану быў [[Імран Хан]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=https://www.bbc.com/russian/news-61055649|загаловак=Отстранен от власти премьер-министр Пакистана Имран Хан. Он был с визитом в Москве, когда началось вторжение в Украину|выдавец=BBC|мова=ru|дата публікацыі=9 красавіка 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Геаграфія ==
[[Файл:Koppen-Geiger Map PAK present.svg|значак|Мапа [[кліматычная клясыфікацыя Кёпэна|кліматычнай клясыфікацыі Кёпэна]] Пакістану.]]
З улікам разнастайных геаграфічных і кліматычных умоваў Пакістану тут можна пабачыць шырокі спэктар дзікай прыроды&lt;ref&gt;Cheng, Gong; Wang, Sibao; Zhou, Xiao-Nong; Guo, Xiao-kui; Feng, Xinyu, eds. (23.12.2022). [https://books.google.com/books?id=5a-jEAAAQBAJ&amp;pg=PA81 «Needs and potential application of one health approach in the control of vector-borne and zoonotic infectious disease»]. Frontiers Media. — С. 81. — ISBN 978-2-8325-0956-2.&lt;/ref&gt;. Пакістан займае плошчу {{Лік|881913}} км²&lt;ref&gt;Agarwal, Aakash; Ahmad, Alaaeldin Azmi, eds. (27.01.2021). [https://books.google.com/books?id=2doMEAAAQBAJ&amp;pg=PT196 «Early Onset Scoliosis: Guidelines for Management in Resource-Limited Settings»]. CRC Press. — ISBN 978-1-000-29866-6.&lt;/ref&gt;, што параўнальна з памерамі Францыі і Вялікабрытаніі ў сукупнасьці&lt;ref&gt;Malik, Akhtar Hussain (1.04.2015). [https://books.google.com/books?id=2wDECQAAQBAJ&amp;pg=PA12 «A Comparative Study of Elite English-Medium Schools, Public Schools, and Islamic Madaris in Contemporary Pakistan»]. — С. 12. — ISBN 978-1-329-05775-3.&lt;/ref&gt;. Паводле агульнай плошчы тэрыторыі краіна займае 33-ы радок&lt;ref&gt;Mordi, Chima; Adisa, Toyin Ajibade, eds. (16.05.2022). [https://books.google.com/books?id=rP5vEAAAQBAJ&amp;pg=PA292 «HRM in the Global South: A Critical Perspective»]. Springer International Publishing. — С. 292. — ISBN 978-3-030-98309-3.&lt;/ref&gt;, але гэтая лічба залежыць ад спрэчнага статусу [[Кашмір|Кашміру]]. Пакістан мае берагавую лінію працягласьцю 1046 км уздоўж [[Арабскае мора|Арабскага мора]] і [[Аманская затока|Аманскай затокі]]&lt;ref&gt;Haque, Jameel (2002). [https://books.google.com/books?id=dKbwqo_xAP8C&amp;pg=PA6 «Pakistan»]. Gareth Stevens. — С. 6. — ISBN 978-0-8368-2352-3.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/place/Gulf-of-Oman «Gulf of Oman»]. Encyclopedia Britannica.&lt;/ref&gt; і мае агульныя сухаземныя межы працягласьцю 6774 км, у тым ліку 2430 км з [[Аўганістан]]ам, 523 км з [[Кітай|Кітаем]], 2912 км зь [[Індыя]]й і 909 км з [[Іран]]ам. Пакістан мае марскую мяжу з [[Аман]]ам&lt;ref&gt;Karaman, Igor V. (2012). [https://books.google.com/books?id=gVEeXzCJEGYC&amp;pg=PA346 «Dispute Resolution in the Law of the Sea»]. Martinus Nijhoff Publishers. — С. 346. — ISBN 978-90-04-21202-2.&lt;/ref&gt; і мяжуе з [[Таджыкістан]]ам праз [[Ваханскі калідор]]&lt;ref&gt;Banerjee, Gautam (2.04.2019). [https://books.google.com/books?id=6c6PDwAAQBAJ&amp;pg=PT92 «China’s Great Leap Forward-II: The China Pakistan Economic Corridorand Strategic Reshaping of Indian Neighbourhood»]. Lancer Publishers. — ISBN 978-1-940988-43-6.&lt;/ref&gt;. Разьмешчаны на скрыжаваньні [[Паўднёвая Азія|Паўднёвай Азіі]], [[Блізкі Ўсход|Блізкага Ўсходу]] і [[Цэнтральная Азія|Цэнтральнай Азіі]], што надае яму геапалітычнае значэньне&lt;ref&gt;Kreft, Heinrich (2007). [https://www.files.ethz.ch/isn/47558/Pakistan.pdf «The Geopolitical Importance of Pakistan»]. ETH Zurich.&lt;/ref&gt;. Геалягічна Пакістан знаходзіцца паміж шоўнай зонаю Інд-Цангпа і Індыйскай тэктанічнай плітою ў Сындзе і Панджабе, у той час як Бэлуджыстан і большая частка Хайбэр-Пахтунхвы месьціцца на [[Эўразійская пліта|Эўразійскай пліце]], галоўным чынам на [[Іранскае ўзвышша|Іранскім узвышшы]]. Гілгіт-Балтыстан і Азад Кашмір ляжаць уздоўж краю [[Індыйская пліта|Індыйскай пліты]], таму схільныя да магутных землятрусаў.

[[Файл:Indus.A2002274.0610.1km.jpg|значак|зьлева|Спадарожнікавы здымак Пакістану.]]
Краявіды Пакістану вар’ююцца ад прыбярэжных раўнінаў да пакрытых ледавіком гораў, маючы пустэльні, лясы, пагоркі і ўзвышшы{{Зноска|Cavendish|2006|Cavendish|297}}. Краіна падзеленая на тры асноўныя геаграфічныя зоны, як то паўночнае нагор’е, раўніну ракі [[Інд]] і плята Бэлуджыстан{{Зноска|Blood|Blood|Blood|82}}. Паўночнае нагор’е ўлучае горныя хрыбты [[Каракарум]], [[Гіндукуш]] і [[Памір (горная сыстэма)|Памір]], дзе месьціцца адныя з самых высокіх вяршыняў сьвету, у тым ліку пяць з чатырнаццаці васьмітысячнікаў&lt;ref&gt;Jiwani, Azam H. (19.08.2021). [https://books.google.com/books?id=xns-EAAAQBAJ&amp;pg=PA54 «Humanizing Medicine: Making Health Tangible: Memoirs of Engagement with a Global Development Network»]. FriesenPress. — С. 54. — ISBN 978-1-0391-0908-7.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bright, Michael (24.10.2017). [https://books.google.com/books?id=3ZNADwAAQBAJ&amp;pg=PA681 «1001 Natural Wonders You Must See Before You Die»]. Book Sales. — С. 681. — ISBN 978-0-7858-3583-7.&lt;/ref&gt;. Плята Бэлуджыстану знаходзіцца на захадзе, а пустэльня [[Тар (пустэльня)|Тар]] месьціцца на ўсходзе краіны{{Зноска|Blood|Blood|Blood|83}}&lt;ref&gt;Ahmad, Aijazuddin (2009). [https://books.google.com/books?id=I2QmPHeIowoC&amp;pg=PA24 «Geography of the South Asian Subcontinent: A Critical Approach»]. Concept Publishing Company. — С. 24. — ISBN 978-81-8069-568-1.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hasan, Arif; Raza, Mansoor (2009). [https://books.google.com/books?id=U7imPH4KVJUC&amp;pg=PA10 «Migration and Small Towns in Pakistan»]. Human Settlements Programme, International Institute for Environment and Development. — С. 10–12. — ISBN 978-1-84369-734-3.&lt;/ref&gt;. Рака Інд мае  даўжыню ў 1609 км, а ейныя прытокі перасякаюць краіну ад Кашміру да Арабскага мора, а ўздоўж яе раскіданыя алювіяльныя раўніны ў рэгіёнах Панджаб і Сынд&lt;ref&gt;Samuel, Paul S., ed. (24.02.2016). [https://books.google.com/books?id=r6GmCwAAQBAJ&amp;pg=PA129 «Meteorology and Energy Security: Simulations, Projections, and Management»]. Apple Academic Press. — С. 129. — ISBN 978-1-77188-387-0.&lt;/ref&gt;.

=== Клімат ===
На [[клімат]] краіны ўплываюць [[мусоны]], на большай частцы Пакістану клімат [[трапічны клімат|трапічны]], па паўночным захадзе — [[субтрапічны клімат|субтрапічны]]. У Пакістане сэзон мусонаў з частымі паводкамі праз моцныя ападкі зьмяняецца на сухі сэзон з значна меншай колькасьцю ападкаў або іхным бракам агулам&lt;ref name=&quot;Chandrappa&quot;&gt;Chandrappa, Ramesha W.; Gupta, Sushil; Kulshrestha, Umesh Chandra (17.06.2011). [https://books.google.com/books?id=b1_fg3qnr2sC&amp;pg=PA347 «Coping with Climate Change: Principles and Asian Context»]. Springer Berlin Heidelberg. — С. 347. — ISBN 978-3-642-19674-4.&lt;/ref&gt;. У Пакістане назіраюцца чатыры выразна акрэсьленыя сэзоны, як то прахалодная і сухая зіма зь сьнежня па люты, гарачая і сухая вясна з сакавіка па травень, летні сэзон дажджоў або пэрыяд паўднёва-заходніх мусонаў з чэрвеня па верасень, пэрыяд адступных мусонаў у кастрычніку і лістападзе{{Зноска|Blood|Blood|Blood|87}}. Колькасьць ападкаў моцна розьніцца з году на год, з распаўсюджанымі схемамі чаргаваньня паводак і засушаў&lt;ref&gt;Lane, Alexander; Norton, Michael; Ryan, Sandra (13.07.2017). [https://books.google.com/books?id=LdssDwAAQBAJ&amp;pg=PT237 «Water Resources: A New Water Architecture»]. Wiley. — ISBN 978-1-118-79407-4.&lt;/ref&gt;. Сярэдняя тэмпэратура студзеня вагаецца ад +12&amp;nbsp;°C да +16&amp;nbsp;°C, а тэмпэратура ліпеня знаходзіцца ў межах ад +30&amp;nbsp;°C да +35&amp;nbsp;°C. Колькасьць [[ападкі|ападкаў]] на раўніне складае 100—400 мм, у гарах — да 1000 мм.

=== Флёра і фаўна ===
[[Файл:Markhor Horns (5779055412).jpg|значак|[[Мархур]] уважаецца нацыянальнай жывёлай краіны.]]
Разнастайны ляндшафт і клімат Пакістану спрыяюць шырокай разнастайнасьці дрэваў і расьлінаў&lt;ref&gt;El-Esawi, Mohamed, ed. (11.12.2019). [https://books.google.com/books?id=nhT8DwAAQBAJ&amp;pg=PA24 «Legume Crops: Characterization and Breeding for Improved Food Security»]. IntechOpen. — С. 24. — ISBN 978-1-83968-086-1.&lt;/ref&gt;. Ад хвойных альпійскіх і субальпійскіх дрэваў, як то яліна, [[звычайная хвоя|хвоя]] і [[гімалайскі кедр]] у паўночных гарах, да лісьцяных дрэваў, як то [[дальбэргія сысу]] ў [[Сулейманавы горы|Сулейманавых гарах]]&lt;ref name=&quot;Chandrappa&quot;/&gt;, і какосавых і фінікавых [[Пальмавыя|пальмаў]] у паўднёвых рэгіёнах&lt;ref name=&quot;Abul-Soad&quot;&gt;Abul-Soad, Adel Ahmed (2011). [https://web.archive.org/web/20150807040411/http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/pnaea333.pdf «Date Palm in Pakistan, Current Status and Prospective»]. United States Agency for International Development.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Descals, Adrià; Wich, Serge; Szantoi, Zoltan; Struebig, Matthew J.; Dennis, Rona; Hatton, Zoe; Ariffin, Thina; Unus, Nabillah; Gaveau, David L. A.; Meijaard, Erik (8.09.2023). [https://essd.copernicus.org/articles/15/3991/2023/essd-15-3991-2023.pdf «High-resolution global map of closed-canopy coconut palm»]. Earth System Science Data. 15 (9): 3991—4010. — [[doi:10.5194/essd-15-3991-2023]].&lt;/ref&gt;. Заходнія пагоркі могуць пахваліцца [[ядловец|ядлоўцам]], [[тамарыск]]ам, грубымі травамі і хмызьняковымі расьлінамі&lt;ref&gt;Spate, O. H. K.; Learmonth, A. T. A. (7.04.2017). [https://books.google.com/books?id=SO-fDgAAQBAJ&amp;pg=RA1-PT466 «India and Pakistan: A General and Regional Geography»]. Taylor &amp; Francis. — ISBN 978-1-351-96898-0.&lt;/ref&gt;. [[Мангры|Мангравыя лясы]] дамінуюць у прыбярэжных забалочаных тэрыторыях на поўдні&lt;ref&gt;Sandhu, Parvinder Singh (2010). [https://books.google.com/books?id=ki8m5RoE3moC&amp;pg=SL20-PA348 «Environmental Science and Technology»]. Research Publishing Services. — ISBN 978-981-08-5716-5.&lt;/ref&gt;. Хвойныя лясы растуць на вышыні ад 1000 да 4000 мэтраў у большасьці паўночных і паўночна-заходніх нагор’яў&lt;ref&gt;UNEP-WCMC (2024). [https://www.oneearth.org/ecoregions/east-afghan-montane-conifer-forests/ «East Afghan Montane Conifer Forests»]. One Earth.&lt;/ref&gt;. У некаторых рэгіёнах Бэлуджыстану маюць распаўсюд фінікавыя пальмы і [[эфэдра]]&lt;ref name=&quot;Abul-Soad&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Akhtar, Rubina; Mirza, Sarwat Naz (2006). [https://web.archive.org/web/20231030041811/https://www.jle.com/download/sec-270100-5053-arid_steppes_of_balochistan_pakistan_-g.pdf «Arid steppes of Balochistan (Pakistan)»]. Science et changements planétaires / Sécheresse. 17 (1). John Libbey: 203–209.&lt;/ref&gt;. На раўнінах Інду ў Панджабе і Сындзе квітнеюць трапічныя і субтрапічныя сухія і вільготныя шырокалісьцевыя лясы, а таксама трапічныя і склерафітныя хмызьнякі. У 2021 годзе лясамі было пакрыта прыблізна 4,8% або {{Лік|36845,6}} км² тэрыторыі Пакістану&lt;ref&gt;[https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.FRST.ZS?locations=PK «Forest area (% of land area) — Pakistan»]. World Bank.&lt;/ref&gt;.

Фаўна Пакістану адлюстроўвае ягоны разнастайны клімат. У краіне налічваецца блізу 668 відаў птушак&lt;ref name=&quot;Faridah-Hanum&quot;&gt;Faridah-Hanum, I.; Hakeem, Khalid Rehman; Öztürk, Münir; Efe, Recep, eds. (5.05.2015). [https://books.google.com/books?id=v1X1CAAAQBAJ&amp;pg=PA461 «Climate Change Impacts on High-Altitude Ecosystems»]. Springer International Publishing. — С. 461—462. — ISBN 978-3-319-12859-7.&lt;/ref&gt;, у тым ліку вароны, [[вераб’іныя|вераб’і]], [[майны]], [[ястрабіныя|ястрабы]], [[сокал]]ы і [[арол|арлы]]. На раўнінах Палас жыве [[трагапан чарнагаловы]], а таксама шмат пералётных птушак з Эўропы, Цэнтральнай Азіі і Індыі&lt;ref&gt;Grimmett, Richard; Inskipp, Tim (7.01.2021). [https://books.google.com/books?id=EIALEAAAQBAJ «Birds of Pakistan»]. Bloomsbury Publishing. — ISBN 978-1-4729-9031-0.&lt;/ref&gt;. На паўднёвых раўнінах водзяцца [[мангуставыя|мангусты]]&lt;ref&gt;Hunter, Luke (2018). [https://books.google.com/books?id=gz9xDwAAQBAJ&amp;pg=PA56 «Carnivores of the World: Second Edition»]. Princeton University Press. — С. 56. — ISBN 978-0-691-18295-7.&lt;/ref&gt;, {{Таксон-bellat|||Viverricula indica}}&lt;ref&gt;San, Emmanuel Do Linh; Belant, Jerrold L.; Sato, Jun J.; Somers, Michael, eds. (25.10.2021). [https://books.google.com/books?id=NW96EAAAQBAJ&amp;pg=PA263 «Small Carnivores: Evolution, Ecology, Behaviour and Conservation»]. Wiley. — С. 263. — ISBN 978-1-118-94328-1.&lt;/ref&gt;, [[заяц|зайцы]], [[азіяцкі шакал]], [[індыйскі яшчар]], [[чаротавы кот|чаротавы]]&lt;ref&gt;Sunquist, Fiona; Sunquist, Mel (2.10.2014). [https://books.google.com/books?id=ZH6aBAAAQBAJ&amp;pg=PA239 «The Wild Cat Book: Everything You Ever Wanted to Know about Cats»]. University of Chicago Press. — С. 239. — ISBN 978-0-226-78026-9.&lt;/ref&gt; ды [[барханны кот]]&lt;ref&gt;Sunquist, Mel; Sunquist, Fiona (15.05.2017). [https://books.google.com/books?id=IF8nDwAAQBAJ&amp;pg=PA72 «Wild Cats of the World»]. University of Chicago Press. — С. 72. — ISBN 978-0-226-51823-7.&lt;/ref&gt;. У Індзе водзяцца кракадзілы&lt;ref&gt;Stoneman, Richard (8.06.2021). [https://books.google.com/books?id=Mx4OEAAAQBAJ&amp;pg=PA26 «The Greek Experience of India: From Alexander to the Indo-Greeks»]. Princeton University Press. — С. 26. — ISBN 978-0-691-21747-5.&lt;/ref&gt;, а ў навакольных раёнах водзяцца [[дзік]]і, алені і [[іглак індыйскі]]. Пясчаныя хмызьнякі цэнтральнага Пакістану ёсьць арэалам азіяцкіх шакалаў, [[паласатая гіена|паласатых гіенаў]]&lt;ref&gt;Somerville, Keith (18.03.2021). [https://books.google.com/books?id=qcYWEAAAQBAJ&amp;pg=PT151 «Humans and Hyenas: Monster Or Misunderstood»]. Taylor &amp; Francis. — ISBN 978-1-000-36056-1.&lt;/ref&gt;, дзікіх котак і [[леапард]]аў. На гарыстай поўначы водзяцца розныя жывёлы, як то бараны падвіду {{Таксон-bellat|||Ovis ammon polii}}, [[муфлён азіяцкі]], [[мархур]], [[белагруды мядзьведзь]] і [[гімалайскі мядзьведзь]]&lt;ref name=&quot;Chandrappa&quot;/&gt;.

Адсутнасьць расьліннага покрыва, суворы клімат і выпасы быдла ў пустэльнях паставілі пад пагрозу зьнікненьня дзікіх жывёлаў&lt;ref&gt;[https://www.cbd.int/doc/world/pk/pk-nr-04-en.pdf «Pakistan: Fourth National Report»]. Government of Pakistan.&lt;/ref&gt;. [[Газэль]] віду {{Таксон-bellat|||Gazella bennettii}} ёсьць адзінай жывёлай, якая сустракаецца ў значнай колькасьці ў [[Чалістан]]е&lt;ref&gt;Mallon, David P.; Kingswood, Steven Charles, eds. (2001). [https://books.google.com/books?id=uFo03Nd2oj8C&amp;pg=PA124 «Antelopes: North Africa, the Middle East, and Asia»]. International Union for Conservation of Nature. — С. 124. — ISBN 978-2-8317-0594-1.&lt;/ref&gt;, як і антылёпа [[нільгаў]] уздоўж мяжы паміж Пакістанам і Індыяй ды ў некаторых частках Чалістану&lt;ref&gt;Woods, Charles Arthur; Mufti, Shahzad Ahmad; Hasan, Syed Azhar, eds. (1997). [https://books.google.com/books?id=1ebaAAAAMAAJ&amp;pg=PA533 «Biodiversity of Pakistan»]. Pakistan Museum of Natural History. — С. 533. — ISBN 978-0-9660913-0-4.&lt;/ref&gt;. Сярод рэдкіх жывёлаў вылучаюцца [[сьнежны барс]] і [[індзкі дэльфін]]&lt;ref name=&quot;Chandrappa&quot;/&gt;, апошняга зь якіх, як мяркуецца, засталося блізу 1816 асобінаў, таму ён быў узяты пад ахову ў запаведніку дэльфінаў Інду ў Сындзе&lt;ref&gt;[https://www.worldwildlife.org/species/indus-river-dolphin «Indus River Dolphin»]. WWF. &lt;/ref&gt;. Усяго ў Пакістане зарэгістравана 174 віды сысуноў, 177 відаў паўзуноў, 22 віды земнаводных, 198 відаў прэснаводных рыбаў, 668 відаў птушак, больш за 5 тысяч відаў вусякоў і больш за 5700 відаў расьлінаў&lt;ref name=&quot;Faridah-Hanum&quot;/&gt;. Пакістан сутыкаецца з высечкай лясоў, паляваньнем і забруджваньнем навакольнага асяродзьдзя, а сярэдні індэкс цэласнасьці ляснога покрыва за 2019 год склаў 7,42/10, што ставіць яго 41-е месца ў сьвеце ў ліку 172 джяржаваў&lt;ref&gt;Grantham, H. S.; et al. (2020). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7723057 «Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity — Supplementary Material»]. Nature Communications. 11 (1): 5978. — [[doi:10.1038/s41467-020-19493-3]]. PMID 33293507.&lt;/ref&gt;.

== Палітыка ==
[[Файл:Parliament House, Islamabad by Usman Ghani.jpg|значак|зьлева|Будынак парлямэнту.]]
Пакістан уважаецца [[дэмакратыя|дэмакратычнай]] [[парлямэнт|парлямэнцкай]] фэдэральнай рэспублікай, дзе [[іслам]] усталяваны як дзяржаўная рэлігія&lt;ref&gt;Inter-Parliamentary Union (1973). [https://books.google.com/books?id=-TIr3VNUgg4C&amp;pg=RA1-PA122 «Constitutional and Parliamentary Information: Volumes 93–104»]. Association of Secretaries General of Parliaments. — С. 122.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Munir, Muhammad (1975). [https://books.google.com/books?id=6EU-AQAAIAAJ&amp;pg=PA78 «Constitution of the Islamic Republic of Pakistan: Being a Commentary on the Constitution of Pakistan, 1973»]. Law Publishing Company. — С. 78.&lt;/ref&gt;. Канстытуцыя краіны была ўхваленая ў 1956 годзе, але ў 1958 годзе яна была скасаваная [[Магамад Аюб Хан|Аюбам Ханам]] і замененая другой канстытуцыяй 1962 году&lt;ref name=&quot;Cohen&quot;&gt;Cohen, Stephen Philip (2004). [https://archive.org/details/ideaofpakistan00cohe «The idea of Pakistan»] (1st pbk. ed.). Washington, DC: Brookings Institution Press. — ISBN 978-0-8157-9761-6.&lt;/ref&gt;. Новая ўсеабдымная канстытуцыя была зацьверджаная ў 1973 годзе, але прыпыненая [[Мугамад Зія-уль-Гак|Зія-уль-Гакам]] у 1977 годзе, але пазьней зноў адноўлена ў 1985 годзе. Уплыў вайскоўцаў на палітыку быў значным цягам усёй гісторыі Пакістану&lt;ref name=&quot;Cohen&quot;/&gt;. У часы 1958—1971, 1977—1988 і 1999—2008 гадоў адбыліся вайсковыя перавароты, якія прывялі да ўсталяваньня ваеннага стану і фактычнага кіраваньня краінай вайсковымі лідэрамі ў якасьці прэзыдэнтаў&lt;ref&gt;Tertrais, Bruno; Sokolski, Henry D., eds. (2013). [https://books.google.com/books?id=sMtky-3hX6EC&amp;pg=PA145 «Nuclear Weapons Security Crises: What Does History Teach?»]. Strategic Studies Institute and U. S. Army War College Press. — С. 145—188. — ISBN 978-1-58487-574-1.&lt;/ref&gt;. У цяперашні час у Пакістане дзеіць шматпартыйная парлямэнцкая сыстэма&lt;ref&gt;He, Baogang; Breen, Michael G.; Allison-Reumann, Laura (23.06.2023). [https://books.google.com/books?id=xxO8EAAAQBAJ&amp;pg=PT5 «Comparative Federalism in Asia: Democracy, Ethnicity and Religion»]. Taylor &amp; Francis. — ISBN 978-1-000-90105-4.&lt;/ref&gt; з выразна выяўленай сыстэмай стрымак і процівагаў паміж галінамі ўлады&lt;ref&gt;Bloor, Kevin (9.03.2023). [https://books.google.com/books?id=74OzEAAAQBAJ&amp;pg=PT291 «Global Politics»]. AuthorHouse UK. — ISBN 979-8-8230-8099-6.&lt;/ref&gt;. Першы пасьпяховы дэмакратычны пераход адбыўся ў траўні 2013 году&lt;ref&gt;Chakma, Bhumitra, ed. (25.06.2014). [https://books.google.com/books?id=FmmoBAAAQBAJ&amp;pg=PA270 «South Asia in Transition: Democracy, Political Economy and Security»]. Palgrave Macmillan. — С. 270. — ISBN 978-1-137-35664-2.&lt;/ref&gt;. Пакістанская палітыка круціцца вакол спалучэньня [[сацыялізм]]у, [[кансэрватызм]]у і [[трэці шлях|трэцяга шляху]]&lt;ref&gt;Chengappa, Bidanda M. (2002). [https://ciaotest.cc.columbia.edu/olj/sa/sa_jan02chb01.html «Pakistan: Impact of Islamic Socialism»]. Strategic Analysis. 26 (1). Taylor &amp; Francis: 27—47. — [[doi:10.1080/09700160208450024]].&lt;/ref&gt;, прычым трыма асноўнымі палітычнымі партыямі ёсьць кансэрватыўная [[Пакістанская мусульманскага ліга]], сацыялістычная [[Пакістанская народная партыя]] і цэнтрысцкі [[Пакістанскі рух за справядлівасьць]]&lt;ref&gt;[https://crsreports.congress.gov/product/pdf/IF/IF10359/31 «Pakistan’s Domestic Political Setting»]. Congressional Research Service.&lt;/ref&gt;. Папраўкі да Канстытуцыі ў 2010 годзе абмежавалі паўнамоцтвы прэзыдэнта, узмацніўшы ролю прэм’ер-міністра&lt;ref&gt;Rafiq, Adnan; Ahmad, Ishtiaq, eds. (3.11.2016). [https://books.google.com/books?id=nzMlDwAAQBAJ&amp;pg=PA174 «Pakistan’s Democratic Transition: Change and Persistence»]. Taylor &amp; Francis. — С. 174. — ISBN 978-1-317-23595-8.&lt;/ref&gt;.

=== Адміністрацыйны падзел ===
{{Асноўны артыкул|адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Пакістану}}
[[Файл:Districts and tehsils of Pakistan.png|значак|Адмістрацыйны падзел Пакістану.]]

'''Правінцыі''':
# [[Бэлуджыстан (Пакістан)|Бэлуджыстан]]
# [[Панджаб (Пакістан)|Панджаб]]
# [[Сынд]]
# [[Хайбэр-Пахтунхва]]

'''Тэрыторыі''':
# [[Сталічная тэрыторыя Ісламабаду]]

'''Пакістанскі адміністрацыйны падзел Кашміру''':
# [[Азад Кашмір]]
# [[Гілгіт-Балтыстан]]

Дзьве апошнія адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі створаныя на тэрыторыях, занятыя Пакістанам у 1947 годзе ў выніку [[Кашмірскі канфлікт|Кашмірскага канфлікту]], які распачаўся праз тэрытарыяльныя прэтэнзіі Пакістану на землі княства Джаму і Кашмір, якое, аднак, неўзабаве падало просьбу аб уваходжаньні ў склад суседняй Індыі. Канфлікт спрычыніўся да шэрагу пазьнейшых узброеных канфліктаў, аднак у Кашміры ў якасьці фактычнае мяжы захоўваецца лінія спыненьня агню на 1949 год. Урад Індыі не прызнае фактычнае заваёвы Пакістану, разглядаючы Азад Кашмір і Гілгіт-Балтыстан як часткі ўласнага штату [[Джаму і Кашмір]]. У 1960-х гадах Пакістан перадаў крайнюю поўнач кантраляванай ім часткі Кашміру на карысьць Кітаю ([[Шаксгамская даліна]]). Усе адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі, апрача сталічнае тэрыторыі, падзяляюцца на меншыя (акругі, якія ўтрымліваюць тэгсылы), пры гэтым Азад Кашмір фармальна мае статус дзяржавы, асацыяванай з Пакістанам. Раней да 2018 году існавала тэрыторыя пад назовам [[Фэдэральна кіраваныя пляменныя тэрыторыі]], але яна ў выніку была інтэграваная ў правінцыю [[Хайбэр-Пахтунхва]]. 

=== Роля ісламу ===
Пакістан, адзіная краіна, заснаваная ў імя ісламу&lt;ref&gt;Esposito, John L., ed. (15.05.2003). [https://books.google.com/books?id=E324pQEEQQcC&amp;pg=PA242 «The Oxford Dictionary of Islam»]. Oxford University Press. — С. 242. — ISBN 978-0-19-975726-8.&lt;/ref&gt;, меў пераважную падтрымку сярод мусульманаў, асабліва ў такіх правінцыях, як [[Аб’яднаныя правінцыі (Брытанская Індыя)|Аб’яднаныя правінцыі]], дзе мусульмане былі меншасьцю{{Зноска|Dhulipala|2015|Dhulipala|496}}. Гэтая ідэя, сфармуляваная [[Мусульманская ліга|Мусульманскай лігай]], ісламскім духавенствам і Джынай, прадугледжвала стварэньне ісламскай дзяржавы{{Зноска|Dhulipala|2015|Dhulipala|497}}. Джына, цесна павязаны з уладамі, па сваёй сьмерці згадваўся ісламскім духоўнікам [[Шабір Агмад Усмані|Шабірам Агмадам Усмані]] як найвялікшы мусульманін пасьля [[Аўрангзэб]]а, які імкнуўся аб’яднаць мусульманаў усяго сьвету пад ісламам{{Зноска|Dhulipala|2015|Dhulipala|489}}.

[[Файл:Eid prayers at the Badshahi Mosque.JPG|значак|зьлева|Мусульманскія пілігрымы ля мячэту [[Бадшагі]] ў [[Лагор]]ы.]]
Рэзалюцыя аб мэтах ад сакавіка 1949 году стала першым крокам да дасягнення гэтай мэты, зацьвердзіўшы [[алаг]]а як адзінага сувэрэна{{Зноска|Haqqani|2010|Haqqani|16}}. Лідэр Мусульманскай лігі [[Чаўдры Халікузаман]] сьцьвярджаў, што Пакістан можа сапраўды стаць ісламскай дзяржавай толькі па аб’яднаньні ўсіх вернікаў ісламу ў адзіную палітычную сыстэму{{Зноска|Dhulipala|2015|Dhulipala|491}}. Кіт Калард адзначаў, што пакістанцы вераць у адзінства мэты і сьветапогляду ў мусульманскім сьвеце, чакаючы падобных поглядаў на рэлігію і нацыянальнасьць ад мусульманаў усяго сьвету{{Зноска|Haqqani|2010|Haqqani|18}}. Жаданьне Пакістану стварыць адзіны ісламскі блёк пад назвай Ісламістан ня быў падтрыманы іншымі мусульманскімі ўрадамі{{Зноска|Haqqani|2010|Haqqani|18}}, але некаторыя рэлігійныя асобы, як то вялікі муфтый [[Дзяржава Палестына|Палестыны]] [[Аль-Гадж Амін аль-Гусэйні]] і лідэры [[Браты-мусульмане|Братоў-мусульманаў]] былі прыцягнутыя ў краіну. Аднак, высілкі Пакістану стварыць міжнародную арганізацыю мусульманскіх краінаў далі плён, бо ў 1970-я гады паўстала [[Арганізацыя ісламскай канфэрэнцыі]]{{Зноска|Haqqani|2010|Haqqani|19}}. Бэнгальскія мусульмане Ўсходняга Пакістану, якія выступалі супраць ісламісцкай дзяржавы, сутыкнуліся з заходнімі пакістанцамі, якія схіляліся да ісламскай ідэнтычнасьці{{Зноска|Haqqani|2010|Haqqani|19}}&lt;ref&gt;Cochrane, Iain (29.12.2009). [https://books.google.com/books?id=X2_FAgAAQBAJ&amp;pg=PT37 «The Causes of the Bangladesh War»]. Lulu.com. — ISBN 978-1-4452-4043-5.&lt;/ref&gt;. Ісламісцкая партыя [[Джамаат-э-Ісламі]] падтрымала стварэньне ісламскую дзяржаву і выступіла супраць бэнгальскага [[нацыяналізм]]у&lt;ref&gt;Lintner, Bertil (2002). [https://dkiapcss.edu/wp-content/uploads/2011/03/PagesfromReligiousRadicalismandSecurityinSouthAsiach17.pdf «Religious Extremism and Nationalism in Bangladesh»]. Religion &amp; Security in South Asia — An International Workshop. Asia-Pacific Center for Security Studies. Honolulu, Hawaii. — С. 418.&lt;/ref&gt;.

Пасьля агульных выбараў 1970 году парлямэнт зацьвердзіў Канстытуцыю 1973 году&lt;ref name=&quot;Diamantides&quot;&gt;Diamantides, Marinos; Gearey, Adam, eds. (8.08.2011). [https://books.google.com/books?id=WG-pAgAAQBAJ&amp;pg=PA196 «Islam, Law and Identity»]. Routledge. — С. 196—198. — ISBN 978-1-136-67565-2.&lt;/ref&gt;. Яна абвесьціла Пакістан ісламскай рэспублікай з ісламам як дзяржаўнай рэлігіяй і абавязала, каб усе законы адпавядалі ісламскім вучэньням, выкладзеным у [[Каран]]е і [[Сунна|Суньне]], і што аніякі закон, які супярэчыць ім, ня можа быць ухвалены&lt;ref&gt;Iqbal, Khurshid (10.09.2009). [https://books.google.com/books?id=1Wh8AgAAQBAJ&amp;pg=PA189 «The Right to Development in International Law: The Case of Pakistan»]. Routledge. — С. 189. — ISBN 978-1-134-01999-1.&lt;/ref&gt;. Акрамя таго, былі створаны такія інстытуцыі, як то Шарыяцкі суд і Рада ісламскай ідэалёгіі, дзеля тлумачэньня і ўжываньня нормаў ісламу&lt;ref name=&quot;Diamantides&quot;/&gt;.

Пасьля захопу ўлады генэрал Зія-уль-Гак імкнуўся стварыць ісламскую дзяржаву і выконваць законы [[шарыят]]у&lt;ref&gt;Kepel, Gilles (2006). [https://books.google.com/books?id=OLvTNk75hUoC&amp;pg=PA100 «Jihad: The Trail of Political Islam»]. Bloomsbury Publishing. — С. 100—101. — ISBN 978-1-84511-257-8.&lt;/ref&gt;. Ён стварыў шарыяцкія суды&lt;ref name=&quot;Diamantides&quot;/&gt; дзеля выкананьня юрыдычных нормаў з выкарыстаньнем ісламскай дактрыны&lt;ref&gt;Wynbrandt, James (2009). [https://archive.org/details/briefhistoryofpa0000wynb «A Brief History of Pakistan»]. Infobase Publishing. — С. 216—217. — ISBN 978-0-8160-6184-6.&lt;/ref&gt;. Сваёй дзейнасьцю Зія выклікаў міжканфэсійную напружанасьць антышыіцкай палітыкай. Большасьць пакістанцаў, паводле апытаньня Дасьледчага цэнтра П’ю, аддаюць перавагу законам шарыяту як афіцыйнаму закону&lt;ref&gt;Ziegfeld, Adam (19.02.2016). [https://books.google.com/books?id=i0vLCwAAQBAJ&amp;pg=PT414 «Why Regional Parties?: Clientelism, Elites, and the Indian Party System»]. Cambridge University Press. — ISBN 978-1-316-53900-2.&lt;/ref&gt;, а 94% зь іх больш ідэнтыфікуюць сябе з рэлігіяй, чым з нацыянальнасьцю, што ёсьць найвялікшым паказьнікам у параўнаньні з мусульманамі ў іншых краінах&lt;ref&gt;[https://www.pewresearch.org/global/2011/07/21/chapter-2-how-muslims-and-westerners-view-each-other/ «Chapter 2. How Muslims and Westerners View Each Other»]. Pew Research Center.&lt;/ref&gt;.

=== Міжнародныя дачыненьні ===
[[Файл:President John F. Kennedy Meets with Mohammad Ayub Khan, President of Pakistan (02).jpg|значак|Прэзыдэнты Пакістану і ЗША [[Магамэд Аюб Хан|Аюб Хан]] і [[Джон Фіцджэралд Кенэдзі|Джон Кенэдзі]] на сустрэчы ў 1961 годзе.]]
З моманту здабыцьця незалежнасьці Пакістан імкнуўся падтрымліваць незалежную замежную палітыку&lt;ref&gt;Lodhi, Maleeha (2.05.2022). [https://www.dawn.com/news/1687884 «Independent foreign policy?»]. Dawn.&lt;/ref&gt;. Вонкавая палітыка і геастратэгія Пакістану сканцэнтраваныя на эканоміцы, бясьпецы, нацыянальнай ідэнтычнасьці і тэрытарыяльнай цэласнасьці, а таксама на будаўніцтве цесных сувязяў зь іншымі мусульманскімі краінамі&lt;ref&gt;Hamid, Mairaj ul; Aquil, Saira; Mubarakzeb; Khan, Salman; Zaman, Faisal; Hamza (2023). [https://www.journalppw.com/index.php/jpsp/article/download/16489/10483 «Pakistan’s Foreign Policy: An Abridgement Of Internal And External Determinants»]. Journal of Positive School Psychology. 7 (4): 1089—1098.&lt;/ref&gt;. Паводле словаў экспэрта ў міжнароднай палітыцы [[Гасан Аскары Рызьві|Гасана Аскары Рызьві]], Пакістан падкрэсьлівае сувэрэнную роўнасьць дзяржаваў, білатэралізм, узаемнасьць інтарэсаў і неўмяшальніцтва ва ўнутраныя справы адзін аднаго як асноўныя рысы сваёй замежнай палітыкі&lt;ref name=&quot;Rizvi&quot;&gt;Rizvi, Hasan Askari (04.2004). [https://web.archive.org/web/20240806233810/https://hostnezt.com/cssfiles/currentaffairs/Pakistan%20Foreign%20Policy%201947%20to%202004.pdf «Pakistan’s Foreign Policy:An Overview 1947–2004»]. Pakistan Institute of Legislative Development and Transparency. — С. 10—12, 20.&lt;/ref&gt;. [[Кашмірскі канфлікт]] застаецца сур’ёзнай праблемай паміж Пакістанам і [[Індыя]]й. Менавіта з гэтае прычыны адбыліся тры тры з чатырох войнаў паміж дзяржавамі&lt;ref&gt;Stewart-Ingersoll, Robert; Frazier, Derrick (23.05.2012). [https://books.google.com/books?id=OW6OoFvV42AC&amp;pg=PA217 «Regional Powers and Security Orders: A Theoretical Framework»]. Taylor &amp; Francis. — С. 217. — ISBN 978-1-136-64497-9.&lt;/ref&gt;. Часткова праз напружаныя стасункі зь Індыяй Пакістан мае цесныя сувязі з [[Турэччына]]й і [[Іран]]ам&lt;ref&gt;Anwar, Muhammad (27.11.2006). [https://books.google.com/books?id=L0W51yRD0GwC «Friends Near Home: Pakistan’s Strategic Security Options»]. Islamabad: AuthorHouse UK. — ISBN 978-1-4670-1541-7.&lt;/ref&gt;. [[Саудаўская Арабія]] таксама мае важную ролю ў замежных дачыненьнях Пакістану.

[[Файл:SCO meeting (2022-09-16).jpg|значак|зьлева|Прэм’ер-міністар Пакістану [[Шагбаз Шарыф]] на саміце [[Шанхайская арганізацыя супрацы|Шанхайскай арганізацыі супрацы]] ў 2022 годзе.]]
Не падпісаўшы Дагавор аб нераспаўсюдзе [[ядзерная зброя|ядзернай зброі]], Пакістан мае ўплыў у [[Міжнароднае агенцтва атамнай энэргіі|МАГАТЭ]]&lt;ref&gt;Chakma, Bhumitra (12.10.2012). [https://books.google.com/books?id=XTbOO0gVgR0C «Pakistan’s Nuclear Weapons»]. Taylor &amp; Francis. — ISBN 978-1-134-13254-6.&lt;/ref&gt;. Гадамі Пакістан блякаваў міжнародную дамову аб абмежаваньні расшчапляльнага матэрыялу, сьцьвярджаючы, што ягоныя запасы не адпавядаюць ягоным доўгатэрміновым патрэбам&lt;ref&gt;Kmentt, Alexander (17.05.2021). [https://books.google.com/books?id=uR0lEAAAQBAJ&amp;pg=PT157 «The Treaty Prohibiting Nuclear Weapons: How it was Achieved and Why it Matters»]. Taylor &amp; Francis. — ISBN 978-1-000-39348-4.&lt;/ref&gt;. Ядзерная праграма Пакістану ў XX стагодзьдзі была скіраваная на супрацьдзеяньне ядзерным амбіцыям Індыі ў рэгіёне, і пасьля ядзерных выпрабаваньняў Індыі адбыліся ўзаемныя ядзерныя выпрабаваньні, што ўмацавала Пакістан як ядзерную дзяржаву&lt;ref&gt;Izuyama, Marie; Ogawa, Shinichi (03.2003). [https://www.nids.mod.go.jp/english/publication/kiyo/pdf/bulletin_e2002_3.pdf «The Nuclear Policy of India and Pakistan»]. National Institute for Defense Studies, Japan.&lt;/ref&gt;. Пакістан прытрымліваецца палітыкі поўнага спэктру стрымліваньня, лічачы сваю ядзерную праграму жыцьцёва важнай для стрымліваньня замежнай агрэсіі&lt;ref&gt;Noor, Sitara (1.10.2023). [https://www.armscontrol.org/act/2023-10/features/pakistans-evolving-nuclear-doctrine «Pakistan’s Evolving Nuclear Doctrine»]. Arms Control Today. 53 (8). Arms Control Association: 26—32.&lt;/ref&gt;. Стратэгічна разьмешчаны на асноўных сусьветных марскіх шляхах паставак нафты і камунікацыйных калідорах, Пакістан таксама мае блізкасьць да прыродных рэсурсаў краінаў [[Цэнтральная Азія|Цэнтральнай Азіі]]&lt;ref&gt;Shah, Mehtab Ali (31.12.1997). [https://books.google.com/books?id=xTUyzAEACAAJ The Foreign Policy of Pakistan: Ethnic Impacts on Diplomacy, 1971–94»]. Bloomsbury Academic. — ISBN 978-1-86064-169-5.&lt;/ref&gt;. Пакістан актыўна бярэ ўдзел у працы [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў|ААН]], а ягоныя пазыцыі ў міжнароднай палітыцы адстойвае сталы прадстаўнік&lt;ref&gt;Wasi, Nausheen (07.2005). [https://www.jstor.org/stable/41394104 «Pakistan and the United Nations»]. Pakistan Horizon. 58 (3). Karachi: Pakistan Institute of International Affairs: 89–100.&lt;/ref&gt;. Ён выступае за канцэпцыю акрэсьленай мернасьці ў мусульманскім сьвеце&lt;ref&gt;Zahra, Abiha; Bouckaert, Geert; Jadoon, Muhammad Zafar Iqbal; Jabeen, Nasira, eds. (10.06.2022). [https://books.google.com/books?id=z4J0EAAAQBAJ&amp;pg=PA43 «Public Sector Reforms in Pakistan: Hierarchies, Markets and Networks»]. Springer International Publishing. — С. 43. — ISBN 978-3-030-96825-0.&lt;/ref&gt;. Пакістан ёсьць сябрам [[Садружнасьць нацыяў|Садружнасьці нацыяў]], [[Паўднёваазіяцкае аб’яднаньне рэгіянальнай супрацы|Паўднёваазіяцкім аб’яднаньні рэгіянальнай супрацы]], [[Арганізацыя эканамічнай супрацы|Арганізацыі эканамічнай супрацы]]&lt;ref&gt;Turner, B., ed. (28.12.2016). [https://books.google.com/books?id=HE7ODQAAQBAJ&amp;pg=PA1236 «The Statesman’s Yearbook 2000»]. Palgrave Macmillan UK. — С. 1236. — ISBN 978-0-230-27128-9.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kemal, A. R. (02.2004). [https://file.pide.org.pk/pdf/psde20AGM/EXPLORING%20PAKISTANS%20REGIONAL%20ECONOMIC%20COOPERATION%20POTENTIAL.pdf «Exploring Pakistan’s Regional Economic Cooperation Potential»]. The Pakistan Development Review. 43 (4). Islamabad: Pakistan Institute of Development Economics: 313—334. — [[doi:10.30541/v43i4Ipp.313-334]].&lt;/ref&gt;, і [[Група дваццаці|Групы двацацці]]&lt;ref&gt;Hoekman, Bernard M.; Kostecki, M. M. (2009). [https://books.google.com/books?id=sRNwAgAAQBAJ&amp;pg=PA285 «The Political Economy of the World Trading System: The WTO and Beyond»]. Oxford University Press. — С. 285. — ISBN 978-0-19-955377-8.&lt;/ref&gt;.

[[Кітай]] называе Пакістан «жалезным братам», падкрэсьліваючы значнасьць іхных цесных стасункаў&lt;ref&gt;Qingyan, Li (8.09.2021). [https://www.ciis.org.cn/english/COMMENTARIES/202109/t20210908_8122.html «China–Pakistan „Iron Brotherhood“: 70 Years Hand in Hand»]. China Institute of International Studies.&lt;/ref&gt;. У 1950-х гадах Пакістан выступаў супраць [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] з геапалітычных чыньнікаў. Падчас [[Аўганска-савецкая вайна|савецка-аўганскай вайны]] ў 1980-х гадах ён быў блізкім хаўрусьнікам [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]&lt;ref name=&quot;Rizvi&quot;/&gt;. Стасункі з [[Расея]]й палепшыліся па заканчэньні халоднай вайны&lt;ref&gt;Clary, Christopher (31.10.2022). [https://online.ucpress.edu/as/article/62/5-6/838/194531/Russia-Pakistan-Relations-and-the-Constraints-of «Russia–Pakistan Relations and the Constraints of Geoeconomics»]. Asian Survey. 62 (5–6). University of California Press: 838–865. — [[doi:10.1525/as.2022.1801312]].&lt;/ref&gt;, а дачыненьні краіны з ЗША вагаліся ў розныя часы&lt;ref name=&quot;Rizvi&quot;/&gt;. Спачатку Пакістан быў блізкім хаўрусьнікам ЗША за часам [[Халодная вайна|халоднай вайны]]&lt;ref&gt;Karat, Prakash (2007). [https://books.google.com/books?id=hSjq_3EyPtMC&amp;pg=PA10 «Subordinate Ally: The Nuclear Deal and India-US Strategic Relations»]. LeftWord Books. — С. 10. — ISBN 978-81-87496-73-1.&lt;/ref&gt;, але адносіны сапсаваліся ў 1990-я гады прыз санкцыі за сакрэтную ядзерную праграму Пакістану&lt;ref&gt;Mazzetti, Mark (9.04.2013). [https://books.google.com/books?id=ak09_BVX1wMC&amp;pg=PT34 «The Way of the Knife: The CIA, a Secret Army, and a War at the Ends of the Earth»]. Penguin Random House. — ISBN 978-1-101-61794-6.&lt;/ref&gt;. Пасьля 11 верасьня Пакістан зноў стаў хаўрусьнікам ЗША ў [[вайна з тэрарызмам|барацьбе з тэрарызмам]], але іхныя адносіны часам вызначаюцца як напружаныя праз разыходжаньне інтарэсаў, недавер і праблемы ўласна тэрарызму. Не зважаючы на тое, што ў 2004 годзе ЗША надалі Пакістану статус важнага хаўрусьніка па-за межамі [[Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы|НАТО]]&lt;ref&gt;Zaidi, Syed Muhammad Saad; Ahmad, Azhar (12.04.2021). [https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/20578911211007936 «From friend to foe: Post-9/11 Pakistan–US relations; a realist perspective»]. Asian Journal of Comparative Politics. 7 (4). Sage Journals: 727—743. — [[doi:10.1177/20578911211007936]].&lt;/ref&gt;, гэтай азіяцкай краіне закідваліся абвінавачваньні ў падтрымцы [[Талібан]]у ў [[Аўганістан]]е&lt;ref&gt;Yousafzai, Zafar Iqbal (7.12.2021). [https://books.google.com/books?id=8z1KEAAAQBAJ&amp;pg=PT108 «The Troubled Triangle: US-Pakistan Relations Under the Taliban’s Shadow»]. Taylor &amp; Francis. — ISBN 978-1-000-51596-1.&lt;/ref&gt;. Пакістан ня мае афіцыйных дыпляматычных дачыненьняў з [[Ізраіль|Ізраілем]]&lt;ref&gt;Zelnick, Robert (09.2013). [https://books.google.com/books?id=Ie9wvGsKyJYC&amp;pg=PA126 «Israel’s Unilateralism: Beyond Gaza»]. Hoover Institution Press. — С. 126. — ISBN 978-0-8179-4773-6.&lt;/ref&gt;.

== Эканоміка ==
Эканоміка Пакістану займае 25-е месца ў сьвеце ў ВУП паводле парытэту пакупніцкай здольнасьці і 44-е месца паводле намінальнага ВУП. Гістарычна склалася, што Пакістан быў часткай найбагацейшага рэгіёну ў першым тысячагодзьдзі нашай эры, але да XVIII стагодзьдзя саступіў пазыцыі такім рэгіёнам, як то [[Кітай]] і Заходняя Эўропа&lt;ref&gt;Maddison, Angus (18.09.2006). [https://books.google.com/books?id=YeoEiNLtrLsC&amp;pg=PA241 «Development Centre Studies The World Economy: Volume 1: A Millennial Perspective and Volume 2: Historical Statistics»]. OECD Publishing. — С. 241, 261. — ISBN 978-92-64-02261-4.&lt;/ref&gt;. Пакістан уважаецца за краіну, якая разьвіваецца&lt;ref&gt;Pasillas, Marcela Ramírez; Brundin, Ethel; Markowska, Magdalena, eds. (31.03.2017). [https://books.google.com/books?id=j3pHDgAAQBAJ&amp;pg=PA133 «Contextualizing Entrepreneurship in Emerging Economies and Developing Countries»]. Edward Elgar Publishing. — С. 133. — ISBN 978-1-78536-753-3.&lt;/ref&gt;, і ўваходзіць у склад Наступных адзінаццаці, то бок дзяржаваў, якія могуць стаць аднымі з найбуйнейшых эканомік сьвету ў XXI стагодзьдзі разам з краінамі [[БРІК]]&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Tavia Grant|спасылка=https://www.theglobeandmail.com/report-on-business/economy/economy-lab/daily-mix/on-10th-birthday-brics-poised-for-more-growth/article2264208/|загаловак=On 10th birthday, BRICs poised for more growth|выдавец=The Globe and Mail|дата публікацыі=08.12.2011}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Views of Karachi.jpg|значак|зьлева|[[Карачы]] ўважаецца за эканамічную сталіцу краіны.]]
У апошнія гады Пакістан сутыкнуўся з сацыяльнай нестабільнасьцю і макраэканамічным дысбалянсам, зь недахопамі ў такіх паслугах, як то чыгуначныя перавозкі і вытворчасьць электраэнэргіі&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Declan Walsh|спасылка=https://www.nytimes.com/2013/05/19/world/asia/pakistans-railroads-sum-up-nations-woes.html|загаловак=Pakistan, Rusting in Its Tracks|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=18.05.2013}}&lt;/ref&gt;. Паўіндустрыялізаваная эканоміка мае цэнтры росту ўздоўж ракі [[Інд]]&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Henneberry, S.|загаловак=An analysis of industrial–agricultural interactions: A case study in Pakistan|выданьне=Agricultural Economics|том=22|старонкі=17—27|год=2000|DOI=10.1016/S0169-5150(99)00041-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=siteresources.worldbank.org&gt;{{спасылка|спасылка=http://siteresources.worldbank.org/PAKISTANEXTN/Resources/293051-1241610364594/6097548-1257441952102/balochistaneconomicreportvol2.pdf|загаловак=World Bank Document}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=raid&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.rad-aid.org/UploadedFiles/RAD-AID%20Pakistan%20Health%20Care%20Radiology%20Report%202011.pdf|загаловак=Pakistan Country Report|выдавецтва=RAD-AID|копія=https://web.archive.org/web/20120112021042/http://www.rad-aid.org/UploadedFiles/RAD-AID%20Pakistan%20Health%20Care%20Radiology%20Report%202011.pdf|дата копіі=12.01.2012}}&lt;/ref&gt;. Дывэрсыфікаваная эканоміка гарадзкіх цэнтраў [[Карачы]] і [[Панджаб (Пакістан)|Панджаб]]у суіснуе зь менш разьвітымі раёнамі ў іншых частках краіны, асабліва ў [[Бэлуджыстан (Пакістан)|Бэлуджыстан]]е&lt;ref name=&quot;siteresources.worldbank.org&quot; /&gt;. Пакістан займае 67-е месца ў сьвеце паводле аб’ёму экспарту і 106-е месца ў сьвеце паводле складанасьці эканомікі, з адмоўным гандлёвым сальда ў памеры 23,96 мільярдаў даляраў ЗША ў 2015—2016 фінансавым годзе&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://atlas.media.mit.edu/en/profile/country/pak/|загаловак=Pakistan|выдавецтва=atlas.media.mit.edu|копія=https://web.archive.org/web/20170318001324/http://atlas.media.mit.edu/en/profile/country/pak/|дата копіі=18.03.2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Hamza, Abrar|спасылка=http://dailytimes.com.pk/business/16-Jul-16/pakistans-trade-deficit-widens-to-35-year-high-in-fy16|загаловак=Pakistan's trade deficit widens to 35-year high in FY16|выдавец=Daily Times|дата публікацыі=16.07.2016|копія=https://web.archive.org/web/20160717140936/https://dailytimes.com.pk/business/16-Jul-16/pakistans-trade-deficit-widens-to-35-year-high-in-fy16|дата копіі=17.07.2016}}&lt;/ref&gt;.

У 2022 годзе намінальны ВУП Пакістану ацэньваўся ў 376,493 млрд даляраў ЗША&lt;ref name=imf.org&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/weo-report?c=564,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,PCPIEPCH,&amp;sy=2020&amp;ey=2022&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|загаловак=Report for Selected Countries and Subjects}}&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак [[Сусьветны банк|Сусьветнага банку]], Пакістан валодае важнымі стратэгічнымі рэсурсамі і патэнцыялам да разьвіцьця. Павелічэньне долі моладзі ў Пакістане забясьпечвае краіне як патэнцыйны дэмаграфічны дывідэнд, гэтак і выклік у забесьпячэньні адэкватных паслугаў і занятасьці&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.worldbank.org/en/country/pakistan/overview|загаловак=Pakistan Overview|выдавецтва=worldbank.org}}&lt;/ref&gt;. 21,04% насельніцтва жывуць па-за міжнародна вызначанай рысай беднасьці ў 1,25 даляра ЗША на дзень. Узровень беспрацоўя сярод насельніцтва ў веку 15 гадоў і старэй складае 5,5%&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf|загаловак=Human Development Indices|выдавецтва=United Nations Development Programme, Human Development Reports|копія=https://web.archive.org/web/20081219191319/http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf|дата копіі=19.12.2008}}&lt;/ref&gt;. Паводле ацэнак, у Пакістане пражывае 40 мільёнаў грамадзянаў сярэдняй клясы, і, паводле прагнозаў, да 2050 году іхняя колькасьць павялічыцца да 100 мільёнаў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.forbes.com/sites/danielrunde/2016/02/29/us-higher-education-partnership-development-pakistan/#11d078c1d7dd|загаловак=How U.S. Higher Education Partnerships Can Promote Development In Pakistan|выдавецтва=Forbes}}&lt;/ref&gt;. У справаздачы Сусьветнага банку за 2015 год эканоміка Пакістану займае 24-ы радок&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://databank.worldbank.org/data/download/GDP_PPP.pdf|загаловак=Gross domestic product 2015, PPP|выдавецтва=World Bank}}&lt;/ref&gt; у сьвеце паводле пакупніцкай здольнасьці і 41-е месца&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://databank.worldbank.org/data/download/GDP.pdf|загаловак=Gross domestic product 2015|выдавецтва=World Bank}}&lt;/ref&gt; паводле абсалютных лічбаў. Гэта другая паводле велічыні эканоміка [[Паўднёвая Азія|Паўднёвай Азіі]], якая фармуе блізу 15,0% рэгіянальнага ВУП&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/EXTDECPROSPECTS/EXTGBLPROSPECTSAPRIL/0,,contentMDK:20394787~menuPK:659178~pagePK:2470434~piPK:4977459~theSitePK:659149,00.html|загаловак=Recent developments|выдавецтва=World Bank|дата публікацыі=06.2011|копія=https://web.archive.org/web/20120120030342/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/EXTDECPROSPECTS/EXTGBLPROSPECTSAPRIL/0%2C%2CcontentMDK%3A20394787~menuPK%3A659178~pagePK%3A2470434~piPK%3A4977459~theSitePK%3A659149%2C00.html|дата копіі=20.01.2012}}&lt;/ref&gt;.

=== Сельская гаспадарка ===
[[Файл:Pakistan Chrome Mines20120126 16100237 0003.jpg|значак|Здабыча карысных выкапняў у правінцыі [[Сынд]].]]
Пакістанская эканоміка перайшла ад сельскай гаспадаркі да сфэры паслугаў, прычым на 2015 год сельская гаспадарка фармавала толькі 20,9% ВУП&lt;ref name=DSEC&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.finance.gov.pk/survey/chapters_15/Highlights.pdf|загаловак=Pakistan Economic Survey 2014–15|выдавецтва=Ministry of Finance|копія=https://web.archive.org/web/20170517015406/http://www.finance.gov.pk/survey/chapters_15/Highlights.pdf|дата копіі=17.05.2017}}&lt;/ref&gt;. Не зважаючы на гэта, вытворчасьць пшаніцы ў Пакістане ў 2005 годзе перавысіла афрыканскую і амаль адпавядала паказьнікам [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвай Амэрыцы]], што падкрэсьлівае значнасьць сельскай гаспадаркі&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.sbp.org.pk/departments/stats/PakEconomy_HandBook/Chap-1.2.pdf|загаловак=Sectoral Share in Gross Domestic Product|выдавецтва=Federal Bureau of Statistics}}&lt;/ref&gt;. У гэтым сэктары занята 43,5% працоўнай сілы, і ён уважаецца асноўнай крыніцай замежнай валюты&lt;ref name=&quot;DSEC&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.pbs.gov.pk/content/agriculture-statistics|загаловак=Agriculture Statistics|выдавецтва=Pakistan Bureau of Statistics}}&lt;/ref&gt;.

Экспарт прамысловай прадукцыі, які моцна залежыць ад сельскагаспадарчай сыравіны, як то [[бавоўна]] і [[скура]], сутыкаецца з інфляцыйным ціскам праз дэфіцыт паставак і парушэньняў на рынку. Пакістан займае пятае месца паводле вытворчасьці бавоўны і чацьверты паводле велічыні вытворца [[малако|малака]] ў сьвеце. Пакістан самадастатковы ў вырабе цукровага трысьнёгу. Не зважаючы на тое, што зямельныя і водныя рэсурсы не павялічыліся прапарцыйна, рост прадукцыйнасьці, асабліва ў выніку [[Зялёная рэвалюцыя|Зялёнай рэвалюцыі]] ў канцы 1960-х і 1970-х гадоў, значна павялічыў урод пшаніцы і рысу. Дадатковыя захады ў справе авадненьня і выкарыстаньне высокаўраджайных гатункаў яшчэ больш павялічылі ўраджайнасьць сельскагаспадарчых культураў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://ishrathusain.iba.edu.pk/speeches/New/AgricultureSector_Issues_n_Prospects.docx|загаловак=Agriculture sector: issues and prospects}}&lt;/ref&gt;. На мясную прамысловасьць прыпадае 1,4% ад агульнага ВУП&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.finance.gov.pk/survey/chapter_10/03_Manufacturing.pdf|загаловак=Manufacturing in Pakistan|выдавецтва=Government of Pakistan|копія=https://web.archive.org/web/20160419064503/http://www.finance.gov.pk/survey/chapter_10/03_Manufacturing.pdf|дата копіі=19.04.2016}}&lt;/ref&gt;.

=== Вытворчасьць ===
[[Файл:Tv Assembly Line 1.jpg|значак|зьлева|Мужчына зьбірае тэлевізар на фабрыцы ў [[Лагор]]ы.]]
Прамысловасьць, якая фармуе 19,74% ВУП і дзе занятае 24% ад агульнай колькасьці працоўнай сілы, ёсьць другім паводле велічыні сэктарам. Дамінуе буйная вытворчасьць, якая складае 12,2% ВУП, прычым вытворчасьць [[цэмэнт]]у квітнее дзякуючы попыту з боку [[Аўганістан]]у і ўнутранага сэктару нерухомасьці&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.apcma.com/data_export.html|загаловак=All Pakistan Cement Manufacturers Association Export Data|выдавецтва=apcma.com|копія=https://web.archive.org/web/20241203231542/http://www.apcma.com/data_export.html|дата копіі=03.12.2024}}&lt;/ref&gt;. У 2013 годзе Пакістан экспартаваў 7,7 млн тонаў цэмэнту пры агульных магутнасьцях у 44,7 млн тонаў&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Bhutta, Zafar|спасылка=http://tribune.com.pk/story/552042/cant-get-enough-soaring-profits-not-enough-for-cement-industry/|загаловак=Can’t get enough: Soaring profits not enough for cement industry|выдавец=The Express Tribune|дата публікацыі=21.05.2013}}&lt;/ref&gt;. Тэкстыльная прамысловасьць — ключавы гулец у вытворчым сэктары Пакістану. Ён робіць унёсак у 9,5% у ВУП і забясьпечвае занятасьцю блізу 15 мільёнаў чалавек. На 2022 год Пакістан займаў сёмае месца ў сьвеце паводле вытворчасьці бавоўны&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fao.org/faostat/en/#rankings/countries_by_commodity|загаловак=Countries by commodity|выдавецтва=Food and Agriculture Organization}}&lt;/ref&gt;, маючы значныя прадзільныя магутнасьці, што робіць яго буйным экспартэрам тэкстыльнай прадукцыі ў Азіі&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.wto.org/english/res_e/statis_e/statistics2023_e.htm|загаловак=World Trade Statistics 2023|выдавецтва=World Trade Organization}}&lt;/ref&gt;. Кітай быў значным пакупніком пакістанскага тэкстылю, імпартуючы тэкстыль на суму 1,527 мільярдаў даляраў ЗША ў 2012 годзе&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Baig, Khurram|спасылка=http://tribune.com.pk/story/522293/anatomy-of-an-indispensable-sector-why-the-pakistan-textile-industry-cannot-die/|загаловак=Why the Pakistan textile industry cannot die|выдавец=The Express Tribune|дата публікацыі=18.03.2013}}&lt;/ref&gt;.

У 1952 годзе былі вынайдзены першыя радовішчы [[прыродны газ|прыроднага газу]] ў Бэлуджыстане, потым таксама знайшлі газ і ў [[Сынд]]зе і Панджабе. Вынайдзена 7 радовішчаў [[нафта|нафты]] (запасы ацэньваюцца ў 300 млн барэляў). Зь іншых карысных выкапняў вядзецца здабыча [[вугаль|вугля]], [[хром|хромавай руды]], [[мармур]]а, [[соль|солі]], [[вапняк]]у, [[уран (хімічны элемэнт)|урану]], [[фасфаты|фасфатаў]], [[барыты|барытаў]], [[серка|серкі]], каштоўных і паўкаштоўных камянёў. Існуюць нафтаперапрацоўчыя заводы, мэталюргічны камбінат, разьвіваецца мелкая вытворчасьць спартовых тавараў і фармацэўтычная прамысловасьць. У красавіку 2005 году Пакістан пачаў вытворчасьць уласных аўтамабіляў REWO, існуе зборачны завод [[КАМАЗ]] у [[Карачы]]. [[Энэргетыка]] Пакістану заснавана ў асноўным на [[гідраэлектрастанцыя]]х. 

Вытворчасьць [[электрычнасьць|электрычнай энэргіі]] ў 2003 годзе склала 76,92 млрд кВт пры спажываньні 71,54 млрд кВт.

== Дэмаграфія ==
Паводле вынікаў перапісу насельніцтва 2023 году агульная колькасьць жыхароў Пакістану складала {{Лік|241499431}} чалавек&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230814181311/https://www.pbs.gov.pk/sites/default/files/population/2023/Pakistan.pdf «Table 1: Households, Population, Household Size and Annual Growth Rate»]. Pakistan Bureau Statistics.&lt;/ref&gt;. Гэтая лічба ўлучае чатыры правінцыі краіны, як то [[Панджаб (Пакістан)|Панджаб]], [[Сынд]], [[Хайбэр-Пахтунхва]], [[Бэлуджыстан (Пакістан)|Бэлуджыстан]] і [[Сталічная тэрыторыя Ісламабаду|сталічную тэрыторыю Ісламабаду]]. Зьвесткі перапісу насельніцтва [[Азад Кашмір|Азад Кашміру]] і [[Гілгіт-Балтыстан]]у не былі зацьверджаныя Радай агульнага інтарэсу Пакістану. Такім чынам, краіна лічыцца пятай паводле колькасьці насельніцтва дзяржавай у сьвеце&lt;ref&gt;[https://population.un.org/wpp/ «World Population Prospects 2019»]. United Nations.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Population Density by Pakistani District - 2017 Census.svg|значак|Шчыльнасьць насельніцтва Пакістану паводле акругаў. Цямнейшы колеры пазначае большую шчыльнасьць.]]
Паміж 1951 і 2023 гадамі насельніцтва Пакістану павялічылася больш чым у сем разоў, з 33,7 мільёнаў да 241,5 мільёна. Краіна мае адносна высокія, але і зьніжальныя, тэмпы росту, якія падтрымліваюцца высокай нараджальнасьцю і нізкай сьмяротнасьцю. Паміж 1998 і 2017 гадамі сярэднегадавы тэмп росту насельніцтва складаў +2,40%&lt;ref&gt;Haq, Riazul; Rana, Shahbaz (27.05.2018). [https://www.tribune.com.pk/story/1719994/headcount-finalised-sans-third-party-audit%3famp=1 «Headcount finalised sans third-party audit»]. The Express Tribune.&lt;/ref&gt;. Рэзкія сацыяльныя зьмены прывялі да ўрбанізацыі і зьяўленьня двух мэгаполісаў, як то [[Карачы]] і [[Лагор]]у. Гарадзкое насельніцтва краіны павялічылася больш чым у тры разы ў час з 1981 па 2017 гады, менавіта з 23,8 мільёнаў да 75,7 мільёнаў, а ўзровень урбанізацыі ў краіне павялічыўся з 28,2% да 36,4%. Не зважаючы на гэта, узровень урбанізацыі ў краіне застаецца адным з найніжэйшых у сьвеце.

Дзякуючы высокаму ўзроўню нараджальнасьці, які ў 2022 годзе ацэньваўся ў 3,5 дзіця на жанчыну, Пакістан мае адное з наймаладзейшых насельніцтваў у сьвеце. Перапіс насельніцтва 2017 году зафіксаваў, што 40,3% насельніцтва краіны было маладзейшым за 15 гадоў, у той час як толькі 3,7% пакістанцаў былі ў веку 65 гадоў і больш&lt;ref name=&quot;census-table04&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20211224053856/https://www.pbs.gov.pk/sites/default/files//population_census/census_2017_tables/pakistan/Table04n.pdf «Table 4 — Population by Single Year Age, Sex and Rural/Urban»]. Pakistan Bureau of Statistics.&lt;/ref&gt;. Сярэдні век жыхароў краіны складаў 19 гадоў&lt;ref name=&quot;census-table04&quot;/&gt;, а суадносіны сярод мужчынаў і жанчынаў было 105 на 100 на карысьць мужчынаў.

=== Этнічныя грамады і мовы ===
Пакістан утварае сабою разнастайнае грамадзтва, і, паводле ацэнак, у ім размаўляюць ад 75 да 85 мовамі&lt;ref&gt;Simons, Gary F.; Fennig, Charles D., eds. (2017). [https://web.archive.org/web/20170902143126/https://www.ethnologue.com/country/pk/languages «Pakistan — Languages»]. Ethnologue: Languages of the World (20th ed.)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20220512205543/https://glottolog.org/glottolog/language.map.html?country=PK#4/33.01/73.28 «Languages of Pakistan»]. Glottolog.&lt;/ref&gt;. [[Урду]] і [[ангельская мова|ангельская мовы]] ўважаюцца афіцыйнымі мовамі, прычым урду лічыцца [[лінгва франка]] краіны, бо на ім больш менш размаўляюць больш за 75% пакістанцаў&lt;ref&gt;Braj B. Kachru; Yamuna Kachru; S.N. Sridhar (27.03.2008). [https://books.google.com/books?id=O2n4sFGDEMYC&amp;pg=PA138 «Language in South Asia»]. Cambridge University Press. — С. 36, 138. — ISBN 978-1-139-46550-2.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.dawn.com/news/1410447 «CCI defers approval of census results until elections»]. Dawn. &lt;/ref&gt;. Згодна зь перапісам насельніцтва 2023 году, найбуйнейшымі этналінгвістычнымі групамі ёсьць [[панджабцы]] (36,98%), [[пуштуны]] (18,15%), [[сындхі]] (14,31%), [[сарайкі]] (12%), [[бэлуджы]] (3,38%), гіндкаваны/газарэвалы (2,32%) і [[брагуі]] (1,16%)&lt;ref&gt;Rana, Shahbaz (19.07.2024). [https://tribune.com.pk/story/2480881/pakistan-27th-in-global-population-growth «Pakistan 27th in global population growth»]. The Express Tribune.&lt;/ref&gt;. Астатняе насельніцтва складаецца з розных этнічных меншасьцей, як то [[кашмірцы]], [[пагарцы]], [[чытралі]] ды іншыя суполкі&lt;ref&gt;Abbas, Zaffar (13.03.2002). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1869876.stm «Pakistan’s Sidi keep heritage alive»]. BBC News.&lt;/ref&gt;. Пакістанская дыяспара, якая налічвае больш за сем мільёнаў чалавек, ёсьць шостай паводле велічыні ў сьвеце&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160222133941/http://www.tribuneindia.com/news/nation/india-has-largest-diaspora-population-in-world-un/183731.html «India has largest diaspora population in world: UN»]. The Tribune.&lt;/ref&gt;.

=== Іміграцыя ===
[[Файл:Refugees from Afghanistan in Pakistan, near Islamabad.jpg|значак|зьлева|Аўганскія хлопцы-ўцекачы пампуюць воду ля [[Ісламабад]]у.]]
Нават пасьля падзелу ў 1947 годзе мусульмане зь [[Індыя|Індыі]] працягвалі міграваць у Пакістан, асабліва ў Карачы і правінцыю Сынд&lt;ref&gt;Khalidi, Omar (1.01.1998). «From torrent to trickle: Indian Muslim migration to Pakistan, 1947–97». Islamic Studies. 37 (3): 339—352.&lt;/ref&gt;. Войны ў суседнім [[Аўганістан]]е ў 1980-х і 1990-х гадах сталі чыньнікам таго, што мільёны аўганскіх уцекачоў трапілі ў Пакістан, галоўным чынам у правінцыю Хайбэр-Пахтунхву і племянныя раёны, а таксама ў Карачы і Кету. У выніку Пакістан стаў адной з краінай з найбуйнейшай у сьвеце суполкі ўцекачоў&lt;ref&gt;[http://www.aljazeera.com/news/2016/10/ten-countries-host-world-refugees-report-161004042014076.html «Ten countries host half of world's refugees: report»]. Al Jazeera.&lt;/ref&gt;. Акрамя таго, у Пакістане пражывае блізу 2 мільёнаў [[банглядэшцы|банглядэшцаў]] і паўмільёны нелегальных асобаў, верагодна з [[М’янма|М’янмы]]&lt;ref&gt;[http://tribune.com.pk/story/322325/five-million-illegal-immigrants-residing-in-pakistan/ «Five million illegal immigrants residing in Pakistan»]. Express Tribune.&lt;/ref&gt;. У кастрычніку 2023 году Пакістан пастанавіў дэпартаваць тысячы нелегальных мігрантаў, спасылаючыся на праблемы бясьпекі&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2023/11/22/whats-wrong-the-silence-of-pakistanis-on-expulsion-of-afghan-refugees «'What’s wrong?': The silence of Pakistanis on expulsion of Afghan refugees»]. Al Jazeera.&lt;/ref&gt;.

Міграцыя [[бэнгальцы|бэнгальцаў]] і [[рагінджа]] ў Пакістан пачалася ў 1980-х гадах і ўсьцяж трывала да 1998 году. У Карачы маецца значная колькасьць бэнгальскіх кварталаў, а вялікая міграцыя рагінджа зрабіла Пакістан адной з найбуйнейшых месцаў пражываньня гэтай групы па-за межамі М’янмы&lt;ref&gt;Rehman, Zia Ur (23.02.2015). [http://www.dawn.com/news/1165299 «Identity issue haunts Karachi’s Rohingya population»]. Dawn.&lt;/ref&gt;. Бірманская грамада Карачы пераважна жыве ў трушчобах&lt;ref&gt;Khan, Naimat (12.06.2015). [http://www.thefridaytimes.com/tft/the-rohingyas-of-karachi/ «The Rohingyas of Karachi»]. The Friday Times.&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак [[Брытанская вяшчальная карпарацыя|Бі-Бі-Сі]] ў Гілгіт-Балтыстане жывуць тысячы ўйгурскіх мусульманаў, некаторыя зь якіх уцяклі з кітайскага [[Сіньцьзян-Уйгурскі аўтаномны раён|Сіньцзяну]] і [[Кашгар]] у 1949 годзе, а многія іншыя прыбылі пазьней, сьцьвярджаючы, што ратуюцца ад палітычнага прыгнёту&lt;ref&gt;Jaffrey, Shumaila (12.08.2015). [https://www.bbc.com/news/world-asia-33775646 «How the Uighurs keep their culture alive in Pakistan»]. BBC.&lt;/ref&gt;. З 1989 году тысячы кашмірскіх мусульманскіх бежанцаў уцяклі ў Пакістан, паводле зьвестак яны ратаваліся ад індыйскіх жаўнераў&lt;ref&gt;Istvan, Zoltan (13.03.2003). [https://web.archive.org/web/20100305173913/http://news.nationalgeographic.com/news/2003/03/0313_030313_tvpakirefugees_2.html «Refugee Crisis Worsening In Western Kashmir»]. National Geographic.&lt;/ref&gt;.

=== Рэлігія ===
[[Файл:Faisal Masjid.jpg|значак|[[Мячэт Фэйсала]], пабудаваная ў 1985 годзе турэцкім архітэктарам [[Вэдат Далакай|Вэдатам Далакаей]], на замову саудаўскага караля [[Фэйсал ібн Абдэль Азіз ас-Сауд|Фэйсала]].]]
У Пакістане дамінуе [[іслам]], то бок 96,35% насельніцтва фармуюць мусульмане&lt;ref&gt;Zaman, Muhammad Qasim (2018). «Islam in Pakistan: A History». Princeton UP.&lt;/ref&gt;. Пакістан займае другое месца ў сьвеце паводле колькасьці мусульманскага насельніцтва&lt;ref&gt;Singh, Dr. Y P (2016). [https://books.google.com/books?id=pbqfCwAAQBAJ&amp;pg=PT5 «Islam in India and Pakistan — A Religious History»]. Vij Books India Pvt Ltd. — ISBN 978-93-85505-63-8.&lt;/ref&gt;, а агулам тут жывуць 10,5% ад усіх мусульманаў сьвету&lt;ref&gt;[https://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-exec/ «The Global Religious Landscape»]. Pew Research Center.&lt;/ref&gt;. Карачы ўважаецца найбуйнейшым мусульманскім горадам у сьвеце&lt;ref&gt;Khan, Nichola (2016). «Cityscapes of Violence in Karachi: Publics and Counterpublics». Oxford University Press. — ISBN 978-0-19-086978-6.&lt;/ref&gt;. Большасьць ісламскіх вернікаў прытрымліваецца [[сунізм]]у з значнай прысутнасьцю [[суфізм]]у, у той час як мусульмане-шыіты, якіх налічваецца 5—25%&lt;ref name=&quot;Congress&quot;&gt;[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Pakistan.pdf «Country Profile: Pakistan»]. Library of Congress Country Studies on Pakistan.&lt;/ref&gt;, складаюць меншасьць&lt;ref name=&quot;Congress&quot;/&gt;. У 2012 годзе 12% пакістанскіх мусульманаў ідэнтыфікавалі сябе як мусульмане без канфэсійнай прыналежнасьці&lt;ref&gt;[https://www.pewresearch.org/religion/2012/08/09/the-worlds-muslims-unity-and-diversity-1-religious-affiliation/ «Chapter 1: Religious Affiliation»]. Pew Research Center’s Religion &amp; Public Life Project.&lt;/ref&gt;. У краіне маецца меншасьць [[агмадыя]]&lt;ref&gt;[https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2008/108505.htm «International Religious Freedom Report 2008: Pakistan»]. US State Department.&lt;/ref&gt;, якая пакутуе ад перасьледу, а ім забаронена называць сябе мусульманамі з 1974 году&lt;ref&gt;Lohlker, Rüdiger (2012). «New Approaches to the Analysis of Jihadism: Online and Offline». — С. 38.&lt;/ref&gt;.

Другой паводле велічыні рэлігіяй ёсьць [[індуізм]], які паводле перапісу 2023 году вызнаюць 2,17% насельніцтва. Індуісты пражываюць па ўсім Пакістане, але сканцэнтраваныя пераважна ў правінцыі Сынд, дзе нават сягаюць да 8,81% насельніцтва. Акруга [[Умэркот (акруга)|Ўмэркот]] ёсьць адзінай у краіне, дзе большасьць насельніцтва ёсьць прадстаўнікамі індусісцкай веры, але ў акрузе [[Тгарпаркар]] жыве найбольшая колькасьць індуістаў Пакістану. Агулам у чатырох акругах, як то Ўмэркот, Тарпаркар, [[Мірпур-Хас (акруга)|Мірпур-Хас]] і [[Санггар (акруга)|Санггар]], пражывае больш за палову індуістаў краіны. На пачатку існаваньня Пакістану згодна з «тэорыяй закладнікаў» прадугледжвалася справядлівае абыходжаньне з індусамі дзеля абароны мусульманаў у Індыі&lt;ref&gt;Zamindar, Vazira Fazila-Yacoobali (2010). [https://books.google.com/books?id=n5c9ta97GeoC&amp;pg=PA72 «The Long Partition and the Making of Modern South Asia: Refugees, Boundaries, Histories»]. Columbia University Press. — С. 72. — ISBN 978-0-231-13847-5.&lt;/ref&gt;. Аднак некаторыя пакістанскія індусы адчувалі сябе маргіналізаванымі, што прывяло да эміграцыі ў Індыю&lt;ref&gt;Sohail, Riaz (2.03.2007). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6367773.stm «Hindus feel the heat in Pakistan»]. BBC News.&lt;/ref&gt;.

Трэцяй рэлігійнай групай краіны ўважаюцца [[хрысьціянства|хрысьціяне]], якія фармуюць 1,37% насельніцтва. Яны сканцэнтраваны ў акрузе [[Лагор]] (5%) і сталічнай тэрыторыі Ісламабаду (больш за 4%). У Карачы месьціцца гістарычная рымска-каталіцкая грамада, створаная мігрантамі з [[Гоа]] і [[тамілы|тамілаў]] яшчэ за часам брытанскага каляніяльнага панаваньня. Таксама ў краіне маюцца суполкі прадстаўнікоў [[багаі]], [[сыкхізм]]у, [[будызм]]у і [[зараастрызм]]у, але колькасьць кожнай зь іх налічвае толькі некалькі дзясяткаў тысяч. Маецца таксама невялікая [[джайнізм|джайнісцкая]] супольнасьць.

== Культура ==
Грамадзянская супольнасьць у Пакістане герархічная, з акцэнтам на мясцовы культурны этыкет і традыцыйныя ісламскія каштоўнасьці. Асноўнай сямейнай адзінкай ёсьць [[пашыраная сям’я]], але назіраецца ўзрослая тэндэнцыя да стварэньня [[нуклеарная сям’я|нуклеарных сем’яў]] праз сацыяльна-эканамічныя фактары&lt;ref name=&quot;nuclear&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.kwintessential.co.uk/resources/global-etiquette/pakistan.html|загаловак=Pakistan- Language, Religion, Culture, Customs and Etiquette|выдавецтва=Kwint Essential|копія=https://web.archive.org/web/20090323000308/http://www.kwintessential.co.uk/resources/global-etiquette/pakistan.html|дата копіі=23.03.2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{артыкул|загаловак=Factors and Consequences of Nuclearization of Family at Hayatabad Phase-II, Peshawar|выданьне=Sarhad J. Agric.|том=24|нумар=3|год=2008}}&lt;/ref&gt;. Як мужчыны, гэтак і жанчыны звычайна апранаюць [[шальвар-каміз]], але мужчыны таксама аддаюць перавагу нагавіцам, джынсам і кашулям&lt;ref&gt;{{кніга|спасылка=https://books.google.com/books?id=zn8I4qEew9oC|загаловак=Pakistan &amp; the Karakoram Highway|выдавецтва=Lonely Planet|год=2008|старонкі=60, 128, 376|isbn=978-1-74104-542-0}}&lt;/ref&gt;. Сярэдняя кляса павялічылася да блізу 35 мільёнаў чалавек, яшчэ 17 мільёнаў пакістанцаў належаць да вышэйшай і вышэйшай сярэдняй клясы, што прывяло да пераходу ўлады ад сельскіх землеўласьнікаў да гарадзкой эліты&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://archives.dawn.com/archives/19124|загаловак=The rise of Mehran man|выдавецтва=Dawn|дата публікацыі=17.04.2010|копія=https://web.archive.org/web/20101125011513/http://news.dawn.com/wps/wcm/connect/dawn-content-library/dawn/the-newspaper/columnists/irfan-husain-the-rise-of-mehran-man-740|дата копіі=25.11.2010}}&lt;/ref&gt;. У краіне спраўна сьвяткуюць [[Ураза-байрам]], [[Курбан-байрам]], [[Рамадан]], [[Каляды]], [[Вялікдзень]], [[Голі (сьвята)|Голі]] і [[Дывалі]] ды іншыя ў першую чаргу рэлігійныя сьвяты&lt;ref name=&quot;nuclear&quot; /&gt;.

=== Архітэктура ===
[[Файл:Lahore Fort.jpg|значак|зьлева|[[Лагорскі форт]] улучаны ў сьпіс [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]].]]
Пакістанскую архітэктуру вызначаюць чатыры часы, як то даісламскі, ісламскі, каляніяльны і посткаляніяльны. Паўсталая [[індзкая цывілізацыя]] блізу сярэдзіны 3-га тысячагодзьдзя да н. э. распачала гарадзкую культуру, пра што сьведчаць захаваныя буйныя збудаваньні&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.metmuseum.org/toah/hd/sasa/hd_sasa.htm|загаловак=South Asian Art and Culture|выдавецтва=The Metropolitan Museum of Art|дата публікацыі=02.2007}}&lt;/ref&gt;. Сярод вядомых даісламскіх паселішчаў вылучаюцца [[Магэнджа-Дара]], [[Гарапа]] і [[Кот-Дыджы]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.tourism.gov.pk/mountain.html|загаловак=PTDC page on mountaineering|выдавецтва=Pakistan Tourism Development Corporation|копія=https://web.archive.org/web/20061110014044/http://www.tourism.gov.pk/mountain.html|дата копіі=10.11.2006}}&lt;/ref&gt;. Зьліцьцё [[будызм]]у і грэцкіх уплываў спарадзіла адметны грэцка-будысцкі стыль, прыкладам якога ёсьць вядомы стыль [[Гандгара]]&lt;ref&gt;{{кніга|імя=Sachindra Kumar|прозьвішча=Maity|спасылка=https://books.google.com/books?id=x8Iz5C5auqEC&amp;pg=PA46|загаловак=Cultural Heritage of Ancient India|выдавецтва=Abhinav Publications|isbn=978-0-391-02809-8}}&lt;/ref&gt;. Сярод вядомых будыйскіх архітэктурных парэшткаў — манастыр [[Тахт-і-Багі]] ў [[Хайбэр-Пахтунхва|Хайбэр-Пахтунхве]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/140.pdf|загаловак=UNESCO Advisory Body Evaluation of Takht Bhai|выдавецтва=International Council on Monuments and Sites|дата публікацыі=29.12.1979}}&lt;/ref&gt;.

Зьяўленьне [[іслам]]у на землях сучаснага Пакістану адзначыла заняпад будыйскай архітэктуры, якая саступіла месца ісламскай. Значнай індаісламскай пабудовай, якая дасюль існуе ёсьць магіла Шаг [[Рукн-і-Алям]]а ў Мултане. У эпоху [[імпэрыя Вялікіх Маголаў|Вялікіх Маголаў]] пэрсыдзка-ісламскі стыль зьліўся з індустанскім мастацтвам, што можна пабачыць у такіх архітэктурных пярлінах [[Лагор]]у, як то мячэт [[Бадшагі]] і [[Лагорскі форт]] з культавай брамай Аламгіры. Лагор таксама можа пахваліцца велічным мячэтам [[Вазыр-Хан (мячэт)|Вазыр-Хана]]&lt;ref&gt;{{кніга|імя=Simon Ross|прозьвішча=Valentine|спасылка=https://books.google.com/books?id=MdRth02Q6nAC&amp;pg=PA63|загаловак=Islam and the Ahmadiyya Jama'at: History, Belief, Practice|выдавецтва=Hurst &amp; Company|isbn=978-1-85065-916-7}}&lt;/ref&gt; і пышнымі [[сады Шалімар|садамі Шалімар]]. У брытанскі каляніяльны час зьявіліся індаэўрапейскія будынкі, якія спалучаюць эўрапейскі і індыйска-ісламскі стылі. Посткаляніяльная ідэнтычнасьць праяўляецца ў такіх сучасных славутасьцях, як то [[мячэт Фэйсала]], [[Мінар-э-Пакістан]] і [[Мазары-Каід]]. Брытанскі архітэктурны ўплыў захоўваецца ў будынках Лагору, [[Пэшавар]]у і [[Карачы]]&lt;ref&gt;{{кніга|аўтар=Kamil Khan Mumtaz|загаловак=Architecture in Pakistan|выдавецтва=Concept Media Pte Ltd|год=1985|старонкі=32, 51, 160|isbn=978-9971-84-141-6}}&lt;/ref&gt;.

=== Адзеньне ===
[[Файл:Traditional clothing from Sindh.jpg|значак|Жанчына і дзяўчынка з правінцыі [[Сынд]] у традыцыйных строях.]]
[[Шальвар-каміз]] — нацыянальны строй Пакістану, у які апранаюцца ўва ўсіх правінцыях краіны. Аднак, кожная правінцыя мае свой уласны адметны стыль. Пакістанцы ў стварэньні адзежы выкарыстоўваюць розныя тканіны, як то шоўк, [[шыфон]] і бавоўну. Акрамя нацыянальнага адзеньня, мужчыны часта апранаюць гарнітуры і гальштукі, пашытыя паводле мясцовай моды, асабліва на працу ў офісах, школах і на грамадзкія імпрэзы&lt;ref&gt;{{кніга|спасылка=https://books.google.com/books?id=7li2jpQgYvAC&amp;pg=PA382|загаловак=Unquiet Pasts: Risk Society, Lived Cultural Heritage, Re-designing Reflexivity|выдавецтва=Ashgate Publishing, Ltd.|год=2010|isbn=978-0-7546-7548-8}}&lt;/ref&gt;.

Індустрыя моды Пакістану квітнее, спалучаючы традыцыйныя і сучасныя стылі, ствараючы ўнікальную культурную ідэнтычнасьць. Рэгіянальнае і традыцыйнае адзеньне застаецца важнымі сымбалямі роднай традыцыі, але набываючы сучасныя формы. Такія арганізацыі, як Пакістанская рада ў справах дызайну моды ў Лагоры і Пакістанская рада ў справах моды ў Карачы, ладзяць [[тыдзень моды Пакістану|тыдзень моды]]. Першы такі тыдзень моды быў праведзены ў краіне ў лістападзе 2009 году&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Michele Langevine Leiby|спасылка=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/in-pakistan-fashion-weeks-thrive-beyond-the-style-capitals-of-the-world/2012/04/24/gIQAt3qcgT_story.html|загаловак=In Pakistan, fashion weeks thrive beyond the style capitals of the world|выдавец=Washington Post|дата публікацыі=25.04.2012}}&lt;/ref&gt;.

=== Літаратура і філязофія ===
[[Файл:Iqbal.jpg|значак|зьлева|Нацыянальны паэт краіны [[Мугамад Ікбал]].]]
Пакістан можа пахваліцца літаратурай, створанай рознымі мовамі, у тым ліку [[урду|ўрду]], [[сындхі]], [[панджабі (мова)|панджабі]], [[пушту]], [[бэлудзкая мова|бэлудзкай]], [[пэрсыдзкая мова|пэрсыдзкай]], [[ангельская мова|ангельскай]] ды іншымі&lt;ref&gt;{{кніга|аўтар=Alamgir Hashmi|спасылка=https://books.google.com/books?id=H_uwA78YZDoC&amp;pg=PA107|загаловак=English postcoloniality: literatures from around the world|выдавецтва=Greenwood Publishing Group|год=1996|старонкі=107–112|isbn=978-0-313-28854-8}}&lt;/ref&gt;. [[Пакістанская акадэмія літаратуры]] актыўна прасоўвае літаратуру і паэзію як унутры краіны, гэтак і па-за ейнымі межамі. Нацыянальная бібліятэка спрыяе распаўсюду літаратуры. Гістарычна склалася, што пакістанская літаратура фармавалася пераважна зь лірычных, рэлігійных і фальклёрных твораў, а пазьней пад каляніяльным уплывам пашырылася ў прозу&lt;ref name=&quot;granta&quot;&gt;{{спасылка|спасылка=http://tribune.com.pk/story/53272/granta-the-global-reach-of-pakistani-literature/|загаловак=Granta: The global reach of Pakistani literature|выдавецтва=The Express Tribune|дата публікацыі=26.09.2010}}&lt;/ref&gt;.

Нацыянальны паэт Пакістану [[Мугамад Ікбал]] пісаў уплывовыя вершы на ўрду і пэрсыдзкай мовах, выступаючы за адраджэньне ісламскай цывілізацыі&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.iranicaonline.org/articles/iqbal-muhammad|загаловак=Iqbal, Muhammad|выдавецтва=Encyclopædia Iranica|дата публікацыі=15.12.2004}}&lt;/ref&gt;. Сярод вядомых асобаў сучаснай літаратуры на ўрду вылучаюцца [[Джош Малігабадзі]], [[Фаіз Агмэд Фаіз]] і [[Саадат Гасан Манта]]&lt;ref name=&quot;granta&quot; /&gt;. Таксама шануюцца папулярныя суфійскія паэты, як то [[Шаг Абдул Латыф]] і [[Булег Шаг]]&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Muhammad Zahid Rifat|спасылка=http://www.highbeam.com/doc/1G1-268638505.html|загаловак=Paying tributes to popular Sufi poets|выдавец=The Nation|дата публікацыі=03.10.2011|копія=https://web.archive.org/web/20130117074308/http://www.highbeam.com/doc/1G1-268638505.html|дата копіі=17.01.2013}}&lt;/ref&gt;. [[Мірза Каліч Бэг]] уважаецца за бацьку сучаснай прозы на сындхі&lt;ref&gt;{{кніга|аўтар=Chetan Karnani|спасылка=https://books.google.com/books?id=dL5owdAV5TcC&amp;pg=PA50|загаловак=L.H. Ajwani|выдавецтва=Sahitya Akademi|год=2003|isbn=978-81-260-1664-8}}&lt;/ref&gt;. Пакістанская філязофія сфармавалася пад уплывам брытанскай і амэрыканскай філязофіі, а важкі ўнёсак у разьвіцьцё філязофіі ў Пакістане зрабіў [[Міяд Магамэд Шарыф]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=http://www.crvp.org/book/Series02/IIA-3/appendix.htm|загаловак=Philosophical Activities in Pakistan:1947–1961|выдавецтва=Work published by Pakistan Philosophical Congress|копія=https://web.archive.org/web/20130509105450/http://www.crvp.org/book/Series02/IIA-3/appendix.htm|дата копіі=09.05.2013}}&lt;/ref&gt;. Пасьля 1971 году [[марксізм|марксісцкая]] думка набыла вядомасьць у пакістанскай філязофіі дзякуючы такім асобам, як [[Джалалудын Абдур Рагім]]&lt;ref&gt;{{кніга|загаловак=Philosophy in Pakistan|месца=Washington, DC|выдавецтва=Council for Research in Values and Philosophy|isbn=978-1-56518-108-3}}&lt;/ref&gt;.

== Спорт ==
[[Файл:Pakvaus.jpg|міні|250пкс|Крыкет — найбольш папулярны від спорту]]
Самыя распаўсюджаныя віды спорту ў Пакістане — [[футбол]], [[хакей на траве]], вялікі і настольны [[тэніс]], [[барацьба]], [[бокс]], [[цяжкая атлетыка]], [[гольф]], [[пола]], [[плаваньне (спорт)|плаваньне]], [[сквош]], [[бэйсбол]] і [[крыкет]].

=== Крыкет ===
Найбольш папулярны від спорту ў краіне — [[крыкет]]. Зборная каманда Пакістану па крыкеце зьяўляецца адной з наймацнейшых у сьвеце і змагаецца за лідэрства ў міжнародных спаборніцтвах з сапернікамі зь [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], [[Аўстралія|Аўстраліі]] і [[Індыя|Індыі]]. У 1992 годзе Пакістан здолеў перамагчы ў [[Кубак сьвету па крыкеце|Кубку сьвету па крыкеце]]. З мэтай кіраўніцтва і кантролю за разьвіцьцём крыкета ў дзяржаве быў створаны адмысловы нацыянальны камітэт&lt;ref&gt;[http://www.pakistan.ru/people/ Людзі Пакістана і іхны лад жыцьця]&lt;/ref&gt;.

=== Хакей на траве ===
З алімпійскіх відаў спорту [[хакей на траве]] зьяўляецца найбольш пасьпяховым для Пакістану. З сваіх 10 алімпійскіх мэдалёў за ўсю гісторыю правядзеньня гульняў пакістанцы 8 зь іх выйгралі менавіта ў мужчынскім хакеі на траве, у тым ліку ўсё золата і срэбра. Тройчы ([[Летнія Алімпійскія гульні 1960 году|1960]], [[Летнія Алімпійскія гульні 1968 году|1968]] і [[Летнія Алімпійскія гульні 1984 году|1984]]) пакістанцы станавіліся алімпійскімі чэмпіёнамі, тройчы выйгравалі срэбра ([[Летнія Алімпійскія гульні 1956 году|1956]], [[Летнія Алімпійскія гульні 1964 году|1964]], [[Летнія Алімпійскія гульні 1972 году|1972]]) і двойчы бронзу ([[Летнія Алімпійскія гульні 1976 году|1976]] і [[Летнія Алімпійскія гульні 1992 году|1992]]). Такім чынам з 1956 па 1984 гады Пакістан выйграваў узнагароды на ўсіх сямі Алімпіядах, у якіх прымаў удзел ([[Летнія Алімпійскія гульні 1980 году|Гульні ў Маскве-1980]] Пакістан байкатаваў). Менавіта Пакістан у 1960 годзе ў [[Рым]]е здолеў перапыніць пераможную сэрыю Індыі, якая выйгравала золата на шасьці Алімпіядах запар (у фінале Пакістан абыграў Індыю зь лікам 1:0). Бронза хакеістаў на Алімпіядзе-1992 у [[Барсэлёна|Барсэлёне]] застаецца на дадзены момант апошняй алімпійскай узнагародай пакістанцаў. Яшчэ дзьве алімпійскія ўзнагароды прынесьлі Пакістану барацьбіт вольнага стылю [[Магамад Башыр]] (бронза ў 1960 годзе) і баксэр [[Саед Гусэйн Шаг]] (бронза ў [[Летнія Алімпійскія гульні 1988 году|1988]] годзе).

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|3}}

== Літаратура ==
* {{Кніга
|аўтар         = Blood, Peter R.
|частка        = 
|загаловак     = Pakistan: A Country Study
|арыгінал      = 
|спасылка      = https://books.google.com/books?id=DRMTO7mn7hIC
|выданьне      = 
|месца         = 
|выдавецтва    = DIANE Publishing Company
|год           = 1996
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 978-0-7881-3631-3
|ref           = Blood
}}
* {{Кніга
|аўтар         = Cavendish, Marshall
|частка        = 
|загаловак     = World and Its Peoples
|арыгінал      = 
|спасылка      = https://books.google.com/books?id=j894miuOqc4C
|выданьне      = 
|месца         = 
|выдавецтва    = Marshall Cavendish Corporation
|год           = 2006
|том           = Volume 1
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 978-0-7614-7571-2
|ref           = Cavendish
}}
* {{Кніга
|аўтар         = Dhulipala, Venkat
|частка        = 
|загаловак     = Creating a New Medina: State Power, Islam, and the Quest for Pakistan in Late Colonial North India
|арыгінал      = 
|спасылка      = https://books.google.com/books?id=PrqLBgAAQBAJ
|выданьне      = 
|месца         = 
|выдавецтва    = Cambridge University Press
|год           = 2015
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 978-1-316-25838-5
|ref           = Dhulipala
}}
* {{Кніга
|аўтар         = Haqqani, Husain
|частка        = 
|загаловак     = Pakistan: Between Mosque and Military
|арыгінал      = 
|спасылка      = https://books.google.com/books?id=nYppZ_dEjdIC
|выданьне      = 
|месца         = 
|выдавецтва    = Carnegie Endowment
|год           = 2010
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 978-0-87003-285-1
|ref           = Haqqani
}}
* {{Кніга
|аўтар         = Malik, Iftikhar Haider
|частка        = 
|загаловак     = Culture and Customs of Pakistan
|арыгінал      = 
|спасылка      = https://books.google.com/books?id=GQTABKAGaVgC
|выданьне      = 
|месца         = 
|выдавецтва    = Greenwood Publishing Group
|год           = 2006
|том           = 
|старонкі      = 
|старонак      = 
|isbn          = 978-0-313-33126-8
|ref           = Malik
}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Партал|Азія}}
* {{Спасылка|url=https://www.pakistan.gov.pk/|загаловак=Афіцыйны сайт ураду Пакістана}}
* {{Спасылка|url=https://curlie.org/Regional/Asia/Pakistan|загаловак=Пакістан|праект=Curlie}}
* {{Спасылка|url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-12965779|загаловак=Пакістан|праект=BBC News}}

{{Краіны Азіі}}
{{Вайна з тэрарызмам}}

[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]</text>
      <sha1>iin87rz6gb42us2325qg3k9nsxar95g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Судан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21638</id>
    <revision>
      <id>2698348</id>
      <parentid>2676266</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>521</id>
      </contributor>
      <comment>Выява [[c:file:Sudan_Map_Oelgas.png]] замененая на [[c:file:Sudan_Map_Oelgas_(2004).png]] карыстальнікам [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]. Прычына: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · The Sudan map reflect</comment>
      <origin>2698348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44567" sha1="qz9zcxgzd904lgnjd3kjc0uimtkbag5" xml:space="preserve">{{Краіна2
| Плошча                                ={{лік|1886068}} }}
'''Рэспубліка Суда́н''' ({{мова-ar|سودان}}) — дзяржава ў Паўночна-Ўсходняй Афрыцы. Мяжуе з [[Эгіпет|Эгіптам]] на поўначы, [[Лібія]]й на паўночным захадзе, [[Чад]]ам на захадзе, [[Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка|Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікай]] на паўднёвым захадзе, [[Паўднёвы Судан|Паўднёвым Суданам]] на поўдні, [[Эрытрэя]]й і [[Этыёпія]]й на паўднёвым усходзе. На паўночным усходзе мае выхад да [[Чырвонае мора|Чырвонага мора]]. Па стане на 2024 году ў Судане пражывае {{лік|48945000}} чалавек. Агульная плошча краіны складае 1,861 млн км², што робіць Судан трэцяй паводле велічыні краінай у Афрыцы. Пераважнай рэлігій Судану зьяўляецца [[іслам]]&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Davison, Roderic H.|год=1960|загаловак=Where is the Middle East?|выданьне=Foreign Affairs|volume=38 (4)|pages=665—675|doi=10.2307/20029452}}&lt;/ref&gt;, афіцыйнымі мовамі ёсьць [[арабская мова|арабская]] і [[ангельская мова|ангельская]]. Сталіца і найбуйнешы горад [[Хартум]], які месьціцца ў месцы зьліцьця [[Блакітны Ніл|Блакітнага]] і [[Белы Ніл|Белага Ніла]]. Назва краіны паходзіць ад арабскага «''Bilad-al-sudan''», даслоўна — «краіна чорных».

Гісторыя Судану ўзыходзіць да пэрыяду панаваньня ў рэгіёне фараонаў. Яе можна прасачыць ад дзяржавы Керма, якая мела месца каля 2500 гадоў да н. э. да 1500 году да н. э. У далейшым значная частка сучаснага Судану ўваходзіла ў склад [[Новае царства (Эгіпет)|Новага каралеўства]] ў пэрыяд ад 1500 гадоў да н. э. да 1070 году да н. э. У апошнім тысячагодзьдзі да н. э. назіраўся ўздым каралеўства [[Куш (каралеўства)|Куш]] ад 785 году да н. э. да 350 году н. э., кіраўнікі якога кіравалі [[Старажытны Эгіпет|Старажытным Эгіптам]] на працягу амаль стагодзьдзе. Пасьля падзеньня дзяржавы Куш [[нубійцы]] сфармавалі тры хрысьціянскія каралеўствы [[Набатыя]], Макурыя і Алёдыя, два апошнія зь якіх існавалі да 1500 году. Паміж XIV і XV стагодзьдзямі вялікая частка Судану была заселеная [[арабы|арабамі]]-мусульманамі. У XVI—XIX стагодзьдзях у цэнтральнай і ўсходняй частках Судану дамінаваў султанат Фундж, у той час як на захадзе сучаснага Судану месьціўся султанат Дарфур, а скрайная поўнач кіравалася [[Асманская імпэрыя|Асманскай імпэрыяй]]. У гэты пэрыяд у рэгіёне назіраўся працэс шырокай ісламізацыі і арабізацыі. З 1820 па 1874 гадох Судан кантраляваўся дынастыяй Мугамада Алі, які захапіў рэгіён. Паміж 1881 і 1885 гадамі адбылося [[паўстаньне Магдзі|паўстаньне]] [[Магдзі Магамад Агмад|Магдзі Магамада Агмада]] супраць эгіпецкага панаваньня, у выніку якога быў абвешчаны незалежны халіфат [[Амдурман (халіфат)|Амдурман]]. Халітаф існаваў да 1898 году калі быў захоплены ангельцамі, якія з таго часу сумесна з Эгіптам атрымалі кантроль над Суданам.

У XX стагодзьдзі назіраўся рост суданскага нацыяналізму. У 1953 годзе [[Вялікабрытанія]] надала Судану права на самакіраваньне. Незалежнасьць краіны была абвешчана 1 студзеня 1956 году. З моманту здабыцьця незалежнасьці Судан кіраваўся шэрагам нестабільных парлямэнцкіх урадаў і вайсковых рэжымаў. Пад кіраўніцтвам [[Джафар Німэйры|Джафара Німэйры]] ў Судане быў уведзены [[фундамэнталізм|шарыяцкі закон]] у 1983 годзе, што значна пагоршыла раскол паміж арабскай поўначчу і чорнафрыканцкім хрысьціянскім поўднем. Адрозьненьні ў мове, рэлігіі, этнічнай і палітычнай традыцыі прывялі да пачатку грамадзянскай вайны паміж урадавымі сіламі, з моцнай падтрымкай [[Нацыянальны ісламскі фронт|Нацыянальнага ісламскага фронту]] (НІФ), і паўднёвымі паўстанцамі, сярод якіх самай уплывовай была фракцыя [[Суданская народна-вызваленчая армія|Суданскай народна-вызваленчай арміі]] (СНВА). У канчатковым выніку вайна скончылася праз мірнай дамовы і абвяшчэньня незалежнасьці [[Паўднёвы Судан|Паўднёвага Судану]] ў 2011 годзе&lt;ref&gt;Collins, Robert O. (2008). ''«A History of Modern Sudan»''. Cambridge University Press. {{ISBN|978-0-521-85820-5}}.&lt;/ref&gt;. З 2011 году ўрад Судану ўцягнуты ў вайну з [[Суданскі рэвалюцыйны фронт|Суданскім рэвалюцыйным фронтам]]. Судан у апошнія гады быў сумна вядомы праз сыстэматычнае парушэньне правоў чалавека, рэлігійны перасьлед і абвінавачваньне, што Судан быў бясьпечным прытулкам для тэрарыстаў сьвету. У 1995 годзе [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў]] (ААН) усталявала санкцыі супраць Судану.

== Гісторыя ==
Восем тысяч гадоў да н. э. на тэрыторыі Судану пасялілася племя, якое належыла да [[нэаліт|нэалітычнай культуры]]. Яно заснавала некалькі умацаваных паселішчаў, пры гэтым традыцыйныя заняткі, як то паляваньне і рыбалоўства на [[Ніл]]е, былі выцесьненыя вырошчваньнем збожжа і выпасам быдла&lt;ref&gt;[http://countrystudies.us/sudan «Sudan A Country Study»]. Countrystudies.&lt;/ref&gt;. У 5 тысячагодзьдзі да н. э. міграцыя з [[Сахара|Сахары]], дзе пачалася засуха, прывяла да зьяўленьня ў даліне Нілу нэалітычных плямёнаў, якія прынесьлі з сабой земляробства. На працягу наступных стагодзьдзяў разьвіцьцё гэтага генэтычна і культурна зьмешанага грамадзтва прывяло да зьяўленьня сацыяльнай герархіі і стварэньня каралеўства [[Куш (каралеўства)|Куш]] са сталіцай у горадзе [[Керма]] ў 1700 да н. э.

=== Каралеўства Куш ===
[[Файл:Western Deffufa - Kerma.jpg|міні|зьлева|Храм з глінянай цэглы ў старажытным горадзе [[Керма]].]]
[[Файл:Sudan Meroe Pyramids 2001.JPG|міні|зьлева|Нубійскія піраміды ў [[Мэраэ]].]]
Каралеўства было аднім зь першых нубійскіх дзяржаўных утварэньняў у зьліцьці Блакітнага і Белага Нілу. Яно было заснавана пасьля распаду эгіпецкага [[Новае царства (Эгіпет)|Новага каралеўства]]. Пасьля таго, як кароль [[Кашта]] скарыў Эгіпет у VIII стагодзьдзі да н. э., кушыцкія каралі кіравалі краінай у якасьці фараонаў дваццаць пятай дынастыі Эгіпта на працягу стагодзьдзя, перш чым атрымалі паразу і былі выгнаныя асырыйцамі. На піку сваёй славы, кушыты значна пашырылі эгіпецкую імпэрыю, якая распасьціралася ад [[Паўднёвы Кардафан|Паўднёвага Кардафану]] да гары [[Сынай (гара)|Сынай]]. Фараон [[Піянхі]] спрабаваў пашырыць межы імпэрыю на [[Блізкі Ўсход]], але гэтыя пляны былі сарваныя асырыйскім каралём [[Саргон II|Саргонам II]]. Нубійцы не пакідалі надзеі заваяваць Асырыю і фараон [[Тагарка]] распачаў вайну супраць асырыйскага караля [[Сынахэрыб]]а, аднак атрымаў паразу. Больш за тое наступнік Сынахэрыба кароль [[Асаргадон]] уварваўся у Эгіпет і выгнаў кушытаў з Эгіпту, які стаў калёніяй [[Новаасырыйская імпэрыя|Асырыі]].

У наступным асырыйцы, новыя уладальнікі Эгіпту, спрабавалі атрымаць кантроль над кушытамі. Эгіпецкае войска ў 590 годзе да н. э. зруйнавала тагачасную сталіцу Кушу Напату, прымусіўшы двор зьехаць у [[Мэраэ]]. Пасьля гэтага на працягу некалькіх стагодзьдзяў мэрайскае каралеўства разьвівалася незалежна ад Эгіпту, які тым часам знаходзіўся пад уладай пэрсаў, грэкаў і, у рэшце, рымлянаў. На піку свайго разьвіцьця Мэрайскае каралеўства займала тэрыторыю ад трэцяга парогу Нілу на поўначы да сучаснага [[Хартум]]а на поўдні. У пэрыяд клясычнай антычнасьці, у старажытнай грэцкай геаграфіі, Мэрайскае каралеўства было вядома як Этыёпія, тэрмін, які таксама выкарыстоўваўся раней асырыйцамі пры іхнай сустрэчы з нубійцамі-кушытамі. Цывілізацыя Куш быў адной з першых у сьвеце, якая выкарыстоўвала жалеза тэхналёгіі ягонай плаўкі.

=== Сярэднявечныя нубійскія каралеўствы ===
Да VI стагодзьдзя на месцы Мэрайскага каралеўства паўсталі тры дзяржавы-нашчадкі, як то [[Набатыя]] на поўначы, на тэрыторыі сучаснага Эгіпту, Макурыя ў цэнтры і Алёдыя на поўдні, у сэрцы былой мэрайкаскае дзяржавы.

=== Ісламскае пранікненьне ===
Тэрыторыя паміж Нілам і Чырвоным морам была багатая на [[золата]] і [[смарагд]], і сюды сталі пранікаць арабскія золаташукальнікі. [[Арабы]] прынесьлі з сабою [[іслам]].

=== Турэцкі і магдзіскі Судан ===
У 1821 годзе асманскі кіраўнік Эгіпта Мугамад Алі ўварваўся і захапіў паўночны Судан. Хоць тэхнічна Эгіпет уваходзіў у склад [[Асманская імпэрыя|Асманскай імпэрыі]], Мугамад Алі называў сябе кіраўнікоў практычна незалежнага Эгіпту. Імкнучыся дадаць Судан да сваіх валадараньняў, ён паслаў свайго трэцяга сыну Ісмаіла на поўную заваёву Судану ў склад эгіпецкае дзяржавы. За выключэньнем шайкійцаў і султанату [[Дарфур (султанат)|Дарфур]] ён быў сустрэты без супраціву. Эгіпецкая палітыка, скіраваная на заваёву Судану, была пашырана і ўзмоцнена сынам [[Ібрагім-паша|Ібрагіма-пашы]], Ісмаілам, за часам панаваньня якога вялікая частка Судану была далучана да Эгіпту.

=== Ангельска-эгіпецкі Судан  ===
У 1899 годзе [[Вялікабрытанія]] і Эгіпет дасягнулі пагадненьня, паводле якога Судан знаходзіўся ў падпарадкаваньні генэрал-губэрнатара прызначанага Эгіптам з брытанскае згоды. У рэчаіснасьці Судан зьяўляўся ангельскай калёніяй, хоць эгіпцяне намагаліся атрымаць як мага большы кантроль над паўднёвымі тэрыторыямі. Ангельцы імкнуліся завярнуць гэты працэс, які пачаўся за часам Мугамада Алі-пашы, і імкнуліся зруйнаваць усе эгіпецкія намаганні, накіраваныя на далейшае аб’яднаньне дзьвюх краінаў.

=== Часы незалежнасьці ===
Пасьля рэвалюцыі 1952 году Эгіпет прызнаў правы суданскага народу на самавызначэньне. У 1955 годзе суданскі парлямэнт абвесьціў незалежнасьць краіны, і ў тым жа годзе ангельскія і эгіпецкія войскі былі выведзеныя з Судану. 9—15 студзеня 2011 году адбыўся рэфэрэндум у пытаньні незалежнасьці паўднёвай часткі краіны, у выніку якога 9 ліпеня 2011 году ад Судану аддзяліўся поўдзень у выглядзе незалежнай дзяржавы [[Паўднёвы Судан]]. 13 студзеня 2017 году прэзыдэнт ЗША [[Барак Абама]] падпісаў наказ, які скасаваў шматлікія санкцыі супраць Судану і актываў ягонага ўрада, нават тыя, якія знаходзяцца за мяжой. 6 кастрычніка 2017 году наступны прэзыдэнт ЗША [[Дональд Трамп]] адмяніў большасьць санкцыяў, якія засталіся супраць краіны і ейнае нафтавай, экспартна-імпартнай і галінаў і нерахомасьці. 

[[Файл:Sudanese protestors celebrate signing of political agreement.png|значак|Суданскія пратэстоўцы сьвяткуюць падагненьне паміж альянсам апазыцыі і часовай вайсковай радай, якая была складзеная ў жніўні 2019 і прадугледжвала пераход да грамадзянскага дэмакратычнага кіраваньня.]]
19 сьнежня 2018 году пачаліся масавыя пратэсты пасьля рашэньня ўраду патроіць кошты тавараў у той час, калі краіна адчувала гостры дэфіцыт замежнай валюты і мела інфляцыю ў памеры 70 адсоткаў&lt;ref&gt;[https://www.cmi.no/news/2116-sudan-december-2018-riots-is-the-regime-crumbling «Sudan December 2018 riots: Is the regime crumbling?»]. Chr. Michelsen Institute.&lt;/ref&gt;. Акрамя таго, дзейны на той момант прэзыдэнт [[Амар аль-Башыр|аль-Башыр]], які кіраваў краінай больш за 30 гадоў, адмовіўся сысьці ў адстаўку, што прывяло да збліжэньня апазіцыйных групаў і стварэньня аб’яднанай кааліцыі. У адказ улады арыштавалі больш за 900 дзеячаў апазыцыі і забілі каля 40 чалавек&lt;ref&gt;[https://www.hrw.org/news/2019/04/09/sudan-protesters-killed-injured «Sudan: Protesters Killed, Injured»]. Human Rights Watch.&lt;/ref&gt;. Пратэсты працягваліся нават пасьля падзеньня ўраду 11 красавіка 2019 году. Гэтак пасьля масавай сядзячай акцыі перад галоўнай штаб-кватэрай Узброеных сілаў Судану, вайсковыя начальнікі вырашылі ўмяшацца і загадалі арыштаваць прэзыдэнта аль-Башыра, усталяваўшы трохмесячнае надзвычайнае становішча&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/world-africa-47891470 «Sudan military coup topples Bashir»]. BBC News.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.aljazeera.com/news/2019/01/sudan-crowds-rally-bashir-police-tear-gas-rival-protest-190109115845545.html «Sudan's Omar al-Bashir vows to stay in power as protests rage»]. Al Jazeera.&lt;/ref&gt;. Пратэсты скончыліся, калі апазыцыйны альянс Сілаў за свабоду і перамены і [[Пераходная вайсковая рада Судану|Пераходная вайсковая рада]] склалі палітычную ўгоду ў ліпені 2019 году і распачалі праект канстытуцыйнай дэклярацыі ў жніўні 2019 году&lt;ref&gt;[https://sudanreeves.org/2019/08/06/sudan-draft-constitutional-charter-for-the-2019-transitional-period/ «Sudan: Draft Constitutional Charter for the 2019 Transitional Period»]. Sudan Reeves.&lt;/ref&gt;. Пераходныя інстытуты ўлучалі стварэньне сумеснай вайскова-грамадзянскай [[Рада сувэрэнітэту Судану|Рады сувэрэнітэту Судану]], якая паводле сутнасьці брала ўладу ў свае рукі. Таксама быў утвораны новы Вярхоўны суд і абраны новы прэм’ер-міністар, якім стаў 61-гадовы [[Абдала Гамдок]], былы супрацоўнік [[Эканамічная камісія ААН у Афрыцы|Эканамічнай камісіі ААН у Афрыцы]]&lt;ref&gt;{{cite web| title= Abdalla Hamdok: Who is Sudan's new prime minister?  | date= 21 August 2019 |work= [[Аль-Джазіра]] | url= https://www.aljazeera.com/news/2019/08/abdalla-hamdok-sudan-prime-minister-190821104935717.html |accessdate= 23 August 2019 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20190823200802/https://www.aljazeera.com/news/2019/08/abdalla-hamdok-sudan-prime-minister-190821104935717.html |archivedate= 23 August 2019 |мова=en}}&lt;/ref&gt;. Ён ініцыяваў перамовы зь [[Міжнародны валютны фонд|МВФ]] і [[Сусьветны банк|Сусьветным банкам]], накіраваныя на стабілізацыю эканомікі, якая апынулася ў цяжкім стане празь недахоп харчаваньня, паліва і валюты. У 2021 годзе адбылося дзьве спробы дзяржаўнага перавароту з боку вайскоўцай. І калі першая спроба апынулася няўдалай, другая зь іх мела посьпех. Вайскоўцы аб’явілі надзвыйчанае становішча, а ўрад ачоліў генэрал [[Абдэль Фатаг аль-Бурган]]&lt;ref&gt;[https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-10-25/sudanese-gov-t-officials-detained-group-sees-apparent-coup «Sudan Officials Detained, Communication Lines Cut in Apparent Military Coup»]. Bloomberg.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/world-africa-59033142 «Sudan's civilian leaders arrested amid coup reports»]. BBC News.&lt;/ref&gt;. Тым ня менш, 21 лістапада 2021 года Гамдок быў адноўлены на сваёй пасадзе, а вайскоўцы склалі палітычнае пагадненьне аб аднаўленьні пераходу да грамадзянскага кіраваньня.

== Палітыка ==
=== Дзяржаўнае ўладкаваньне ===
Судан зьяўляецца рэспублікай, часовая канстытуцыя якой дзейнічае з 2005 году. Кіраўнік дзяржавы і ўраду — прэзыдэнт.

Парлямэнт дзьвюхпалатны — Савет штатаў (50 месцаў, абіраецца органамі кіраваньня штатаў на 6-гадовы тэрмін) і Нацыянальная асамблея (450 месцаў, у 2005 годзе былі прызначаныя прэзыдэнтам — запоўнена 360 месцаў; 355 ад прэзыдэнцкай партыі Нацыянальны кангрэс і 5 беспартыйных).

11—15 ліпеня 2010 году прайшлі прэзыдэнцкія і парлямэнцкія выбары. Пераможцам прэзыдэнцкіх выбараў абвешчаны [[Амар аль-Башыр]] (68,24 %). Паводле вынікаў парлямэнцкіх выбараў больш за ўсё галасоў набрала партыя Нацыянальнага кангрэсу Судану.

=== Сучаснасьць ===
З сьнежня 2018 году ў Судане пачаліся пратэсты супраць рэзкага павышэньня цэнаў на хлеб, але неўзабаве пратэсны рух накіраваўся супраць аўтарытарнага кіраўніка краіны [[Амар аль-Башыр|Амара аль-Башыра]]. З пачатку пратэстаў загінулі як мінімум 32 актывіста. У лютым 2019 году аль-Башыр абвясьціў у краіне надзвычайнае становішча, абмежаваў свабоду сходаў, распусьціў Кабмін і ўвёў у краіне рэжым надзвычайнага становішча на год. 6 красавіка тысячы актывістаў выйшлі на вуліцы сталіцы Судана Хартума з патрабаваньнямі адстаўкі прэзыдэнта. Пратэстоўцаў адагналі ад прэзыдэнцкага палаца пры дапамозе сьлёзацечнага газу&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://novychas.by/zamezza/u-sudane-pracjahvajucca-pratesty-tysjaczy-ljudzej|title = У Судане працягваюцца пратэсты: тысячы людзей патрабуюць адстаўкі прэзідэнта|author = |date = 2019-04-07|work = [[Новы час]]|language = |accessdate = }}&lt;/ref&gt;.

11 красавіка 2019 году армія Судана зьдзейсьніла ў краіне пераварот. Вайскоўцы вырашылі зьняць з усіх пасадаў прэзыдэнта Амара аль-Башыра, які кіраваў краінай 25 гадоў, і разагнаць урад&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20201024202327/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=228631 nashaniva.by]&lt;/ref&gt;. Міністар абароны краіны генерал-лейтэнант Авад Мухамэд Ахмэд ібн Ауф аб’явіў аб арышце Амара аль-Башыра, роспуску парлямэнта і дзеючых органаў улады. Акрамя таго, было аб’яўлена аб прыпыненьні дзеяньня Канстытуцыі і ўвядзеньні надзвычайнага становішча ў краіне на тры месяцы&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190415213535/https://blr.belta.by/world/view/armija-sudana-abjavila-ab-adhilenni-prezidenta-amara-al-bashyra-ad-ulady-zajava-77292-2019/ blr.belta.by]&lt;/ref&gt;.

Вайсковую раду, што захапіла ўладу ў краіне, узначаліў [[Авад Мухамэд Ахмэд ібн Ауф]], які перад гэтым некалькі месяцаў займаў пасаду першага віцэ-прэзыдэнта&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20201026134533/https://nashaniva.by/?c=ar&amp;i=228708 nashaniva.by]&lt;/ref&gt;. Але 12 красавіка ён падаў у адстаўку дзеля захаваньня адзінства ўзброеных сілаў, назваўшы сваім пераемнікам генерала [[Абдэль Фатах аль-Бурхан|Абдэль Фатаха аль-Бурхана]]&lt;ref&gt;[https://www.gazeta.ru/politics/news/2019/04/12/n_12859699.shtml Глава Военного совета Судана ушел в отставку]&lt;/ref&gt;. Адстаўка адбылася на фоне масавых пратэстаў з патрабаваньнем найхутчэйшых палітычных пераўтварэньняў&lt;ref&gt;[https://belsat.eu/news/u-sudane-znou-zmyanilasya-ulada/ belsat.eu]&lt;/ref&gt;.

Апазыцыя заклікала да найхутчэйшага стварэньня пераходнага ўраду і распачала страйк каля міністэрства абароны ў [[Хартум]]е. 3 чэрвеня суданская армія пачала разгон лягера пратэстоўцаў. Вайскоўцы ўжылі зброю. Каля 100 чалавек загінулі, целы 40 чалавек былі знойдзены ў рацэ [[Ніл]]&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/29983316.html svaboda.org]&lt;/ref&gt;.

Апазыцыя і вайсковая рада Судана 5 ліпеня дасягнулі пагадненьня аб разьдзяленьні ўлады ў пераходны перыяд да правядзеньня выбараў. Бакі дамовіліся стварыць сувэрэнную раду зь пяці вайскоўцаў і пяці грамадзянскіх асоб, якая будзе дзейнічаць як мінімум тры гады. 17 ліпеня Пераходная вайсковая рада Судана і апазыцыйны альянс «Сілы за свабоду і перамены» падпісалі ў Хартуме ў прысутнасьці пасрэднікаў з [[Этыёпія|Этыёпіі]] ды [[Афрыканскі зьвяз|Афрыканскага зьвязу]] палітычнае пагадненьне, прызначанае пракласьці шлях да дэмакратычных пераўтварэньняў у краіне&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190808102754/https://blr.belta.by/world/view/vaenny-savet-sudana-i-apazitsyja-padpisali-palitychnae-pagadnenne-79781-2019/ blr.belta.by]&lt;/ref&gt;.

== Адміністрацыйны падзел ==
Адміністрацыйны падзел Судану складаецца з 17 штатаў ({{мова-ar|wilayat}}), якія ў сваю чаргу падзяляюцца на 133 акругі.

Калі-некалі штаты таксама называюцца і правінцыямі:
* Белы Ніл
* Блакітны Ніл
* Гедарэф
* Заходні Дарфур
* Касала
* Ніл
* Паўднёвы Дарфур
* Паўднёвы Кардафан
* Паўночная правінцыя
* Паўночны Дарфур
* Паўночны Кардафан
* Сэнар
* Усходні Дарфур
* Хартум
* Цэнтральны Дарфур
* Чырвонае мора
* Эль-Гезіра

== Геаграфія ==
Большую частку тэрыторыі Судану займае плято (вышыня 300—1000 мэтраў), якое з поўдня на поўнач перасякае даліна ракі [[Ніл]], утворанай зьліцьцём Белага і Блакітнага Нілу. У раёне зьліцьця знаходзіцца сталіца краіны, [[Хартум]]. Усе рэкі адносяцца да басэйну Нілу. Яны выкарыстоўваюцца як крыніцы арашэньня, натуральныя водныя шляхі, зьмяшчаюць таксама значныя запасы гідраэнэргіі.

На поўначы краіны — [[Лібійская пустэльня|Лібійская]] і Нубійская пустэчы, амаль пазбаўленыя расьліннасьці (у тых пустэчах ёсьць: сухія травы і злакі, рэдкія дрэвы, паўпустыя аазісы). У цэнтры краіны — [[саванна|саванны]] і рачныя рэдкалесьсі. На поўдні — трапічныя і экватарыяльныя лясы. На ўсходзе і захадзе — горы. Найвышэйшы пункт Судану — гара [[Кіньеці]] (3187 мэтраў над узроўнем мора).

На поўдні клімат трапічны, на поўначы — сьпякотны пустэчны. Асноўныя экалягічныя праблемы — [[эрозія глебы]] і апустэчваньне.

== Эканоміка ==
[[Файл:Sudan Map Oelgas (2004).png|міні|Мапа, якая паказвае месцы здабычы [[нафта|нафты]] і [[прыродны газ|газу]], іхнай пераапрацоўкі і траспартаваньня на 2004 год.]]
У 2010 годзе эканоміка Судану лічылася адной з самых хуткарослых у сьвеце, займаючы 17 радок у гэтым сьпісе&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110713221231/http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/about/economicalsummary.html «Economy»]. Government of South Sudan.&lt;/ref&gt;, аднак, хуткае разьвіцьцё краіны ў значнай ступені залежыла ад прыбытку ад продажу [[нафта|нафты]], нават тады, калі на Судан былі накладзены міжнародныя санкцыі&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2006/10/24/world/africa/24sudan.html «War in Sudan? Not Where the Oil Wealth Flows»]. The New York Times.&lt;/ref&gt;. Праз аддзяленьне [[Паўднёвы Судан|Паўднёвага Судану]], у якім зьмяшчаецца больш за 80% нафтавых радовішчаў Судану, краіна ўступіла ў пэрыяд стагфляцыі. Рост СУП запаволіўся да 3,4% у 2014 годзе, а ў 2015 годзе склаў 3,1%. [[Інфляцыя]] пры гэтым заставался даволі высокай, дасягаючы 21,8% па стане на 2015 год&lt;ref&gt;[http://www.afdb.org/en/countries/east-africa/sudan/sudan-economic-outlook/ «Sudan Economic Outlook»]. African Development Bank Group.&lt;/ref&gt;.

Нават да аб’яўленьня незалежнасьці Паўднёвага Судану, Судан па-ранейшаму сутыкаўся зь вялізнымі эканамічнымі праблемамі, а стан эканомікі быў зьвязаны зь вельмі нізкім узроўнем вытворчасьці на душу насельніцтва. Эканоміка Судану няўхільна расла на працягу 2000-х гадох, і, паводле справаздачы [[Сусьветны банк|Сусьветнага банка]], у цэлым рост СУП у 2010 годзе склаў 5,2%. Гэты рост быў падтрыманы нават падчас [[вайна ў Дарфуры|вайны ў Дарфуры]] і пэрыядам аўтаноміі для паўднёвых рэгіянаў, які папярэднічаў незалежнасьці Паўднёвага Судану&lt;ref&gt;[http://english.aljazeera.net/video/africa/2011/06/2011621161012959115.html «South Sudan Gets Ready for Independence»]. Al Jazeera.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2011/06/21/world/africa/21sudan.html?ref=sudan «As Secession Nears, Sudan Steps Up Drive to Stop Rebels»]. The New York Times.&lt;/ref&gt;. Нафта была асноўным артыкулам экспарту краіны, аднак вытворчасьць рэзка ўзрасла ў канцы 2000-х гадох. Нафта экспартавалася за мяжу ў асноўным праз трубаправод, які вядзе да [[Порт-Судан]]у, гораду на ўзбярэжжы [[Чырвонае мора|Чырвонага мора]]. Пасьля незалежансьці Паўднёвага Судану, які стаўся кантынэнтальная краінай без выхаду да мора, Судан і Паўднёвы Судан у жніўні 2012 году склалі дамову аб выкарыстаньні суданскіх трубапровадаў дзеля транспартаваньня нафты&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-sudan-southsudan-idUSBRE87300520120804 «Sudan, South Sudan reach oil deal, will hold border talks»]. Reuters.&lt;/ref&gt;. Таксама, варта адзначыць, што нафтаперапрацоўчыя аб’екты пасьля аддзяленьня Паўднёвага Судану засталіся ў Судане. [[Кітай]] зьяўляецца адным з асноўных гандлёвых партнэраў Судану. Пры гэтым Кітай валодае 40% кампаніі Greater Nile Petroleum Operating Company&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081003091005/http://www.amnestyusa.org/Business_and_Human_Rights/The_Big_4/page.do?id=1081006&amp;n1=3&amp;n2=26 «The 'Big 4' – How oil revenues are connected to Khartoum»]. Amnesty International USA.&lt;/ref&gt;. Акрамя таго, краіна прадае Судану стралковую зброю, якая выкарыстоўваецца ў ваенных апэрацыях, як то канфлікты ў Дарфуры і Паўднёвым Кардафане&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080405181325/http://www.businessweek.com/globalbiz/content/mar2008/gb20080314_430126.htm?chan=globalbiz_asia+index+page_economics++amp%3B+policy «Oil for China, Guns for Darfur»]. Bloomberg BusinessWeek.&lt;/ref&gt;.

Асновай эканомікі зьяўляецца [[сельская гаспадарка]], у якой заняты 80% працаздольнага насельніцтва і якая складае 39% [[сукупны ўнутраны прадукт|СУП]]. Асноўныя сельскагаспадарчыя культуры: [[пшаніца]], [[бавоўна]], [[лён]], [[арахіс]], [[сорга]]. Значная частка сельскай гаспадаркі прадстаўлена жывёлагадоўляй (у асноўным [[вярблюд]]аў). Аднак, нестабільнасьць і неспрыяльныя ўмовы надвор’я і нізкія кошты на сельскагаспадарчую прадукцыю не спрыяюць павелічэньня даходаў у гэтае галіне, што выклікае тое, што большая частка насельніцтва застаецца на мяжы рысы [[беднасьць|беднасьці]] на працягу многіх гадоў. У цяперашні час [[Міжнародны валютны фонд]] працуе разам з суданскім урадам дзеля ажыцьцяўленьня разумнай макраэканамічнай палітыкі. Гэта адні зь першых стасункаў МВФ з Суданам, пасьля пэрыяд 1980-х гадох, калі абцяжараны пазыкамі Судан сапсаваў адносіны з МВФ і Сусьветным банкам, што прывяло да ягонага магчымага адхіленьні ад МВФ&lt;ref&gt;Richard P. C. Brown (1992). ''«Public Debt and Private Wealth: Debt, Capital Flight and the Imf in Sudan»''. Macmillan Press. {{ISBN|978-0-333-57543-7}}.&lt;/ref&gt;. З 1997 году Судан ажыцьцяўляе макраэканамічныя рэформы, рэкамендаваныя Міжнародным валютным фондам. У Судане маецца адна з самых магутных ГЭС у Афрыцы, ГЭС Мэровэ, якая забясьпечвае краіну электраэнэргіяй больш за 90% насельцніва. Яна месьціца на поўначы краіны ў 350 км ад Хартума на рацэ [[Ніл]]. Будаўніцтва плаціны было завершана ў сьнежні 2008 году.

Паводле індэксу ўспрыманьня [[карупцыя|карупцыі]], Судан зьяўляецца адной з самых карумпаваных краінаў у сьвеце&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200425183240/https://cpi.transparency.org/cpi2013/results/ «Corruption Perceptions Index 2013»]. Transparency International.&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак Global Hunger Index 2013 году Судан мае значэньне індыкатара GHI 27.0, што сьведчыць аб тым, што ў краіне назіраецца трывожная сытуацыю. ​​Судан па-ранейшаму мае адзін з самых нізкіх паказчыкаў у сьвеце паводле індэксу чалавечага разьвіцьця. Амаль адна пятая частка насельніцтва Судану жыве ніжэй міжнароднай рысы беднасьці, што азначае, што яны жывуць на менш чым $1,25 на дзень&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140103002212/https://data.undp.org/dataset/MPI-Population-living-below-1-25-PPP-per-day-/ehe9-pgud «Sudan: Population living below $1.25 PPP per day (%)»]. United Nations Development Programme.&lt;/ref&gt;.

== Дэмаграфія ==
Згодна зь перапісам насельніцтва 1981 году, насельніцтва краіны налічвала 21 млн чалавек. Пасьля гэтага перапісы не праводзіліся з-за грамадзянскай вайны. Па сучасных ацэнках насельніцтва павялічылася да 38 млн чалавек. Бесьперапынны рух народаў, гандаль [[раб]]амі, зьмена формаў існаваньня, распад старажытных дзяржаваў, уварваньне [[арабы|арабаў]] і [[Эўрапейцы|эўрапейцаў]] прывяло да значных адрозьненьняў паміж рознымі групамі насельніцтва ў мове, рэлігіі і культуры. Разам з тым межы краіны падзяляюць такія народы як [[нубійцы]] на поўначы краіны, [[азандэ]] на паўднёвым захадзе і латука на поўдні.

Для Судану характэрна наяўнасьць дзьвюх культурных традыцыяў — арабскай і чорнай афрыканскай. У кожнай зь іх існуюць сотні этнічных племянных і моўных адрозьненьняў. Паўночныя правінцыі займаюць большую частку Судану. Тут знаходзіцца большасьць гарадоў краіны. Большасьць насельніцтва паўночнага Судану — арабамоўныя [[іслам|мусульмане]], рознага этнічнага паходжаньня, так сама большасьць зь іх карыстаецца і роднай мовай. На поўдні і захадзе краіны жывуць у асноўным народы нэгроіднай расы. Большасьць зь іх захоўвае мясцовыя традыцыйныя веры ці прыхільнікі [[хрысьціянства]]. Для поўдня краіны характэрна [[сельская гаспадарка|сельскагаспадарчая]] эканоміка. Грамадзянская вайна, якая цягнецца тут з моманту атрыманьня краінай незалежнасьці, мае катастрафічныя наступствы для эканомікі і насельніцтва ўвогуле.

Большая частка насельніцтва знаходзіцца ў даліне [[Ніл]]у і яго прытокаў. Самая высокая шчыльнасьць насельніцтва ў асноўным [[бавоўна|хлапкаробчым]] раёне краіны — паўночнай частцы міжрэчча Белага і Блакітнага Ніла. Пустэльныя раёны амаль незаселеныя. Асноўныямі гарадамі краіны лічацца [[Хартум]], [[Амдурман]], [[Паўночны Хартум]] і [[Порт-Судан]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Партал|Афрыка}}
* [http://www.sudan.gov.sd/index.php/en Афіцыйны сайт].
{{Бібліяінфармацыя}}
{{Краіны Афрыкі}}

[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]</text>
      <sha1>qz9zcxgzd904lgnjd3kjc0uimtkbag5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ку-клюкс-клан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22342</id>
    <revision>
      <id>2698316</id>
      <parentid>2687893</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:13:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-58378-45</username>
        <id>100988</id>
      </contributor>
      <comment>Fixed grammar</comment>
      <origin>2698316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19326" sha1="1i0xvebcckyfbf0qqqb7yuz2bwg65o3" xml:space="preserve">
'''Ку-клукс-клан''', ККК ({{Мова-en|Ku Klux Klan, KKK}}) — назва некалькіх былых й існых [[расіст|расісцкіх]] і [[Тэрарызм|тэрарыст]]ычных арґанізацыяў у [[ЗША]], пераважна ў паўднёвых штатах.

{{Партыя
| назва = Ку-Клукс-Клан
| арыґінальная назва = Ku Klux Klan
| ляґатып = [[Файл:Ku Klux Klan logo.svg|150px]]
| тып = белыя супрэматыстычныя тэрарыстычныя ґрупы
| лідэр = Вялікі Маґістар (тытул мяняўся)
| дата заснаваньня = 24 сьнежня 1865
| месца заснаваньня = Пуласкі, Тэнэсі, ЗША
| спыненьне існаваньня = (Арганізацыя існавала ў тры асноўныя пэрыяды)
| тэрыторыя = Злучаныя Штаты Амэрыкі
| афіцыйны мова = Анґельская
| афіцыйны слоґан = Ку-Клюкс-Клан
| колькасьць удзельнікаў = 4–5 мільёнаў (у пік Другога Клана)
| палітычная ідэалёґія = Белы супрэматызм, анты-іміґрацыянізм, антыкаталіцызм, антысэмітызм, расізм, натывізм
| сымбалі = Крыж, асьветлены агнём (Burning Cross), белыя каптуры й робы, драконы і маґістры (тытулы лідэраў)
| пэрыяды дзейнасьці = 
; Першы Клан
: * '''Існаваньне:''' 1865–1871/1872
: * '''Прычына ліквідацыі:''' Дзейнасьць фэдэральнага ўраду (Закон аб Ку-Клукс-Клане 1871 г.)

; Другі Клан
: * '''Існаваньне:''' 1915–1944
: * '''Прычына ліквідацыі:''' Падатковыя патрабаваньні і ўнутраныя скандалы

; Трэці Клан
: * '''Існаваньне:''' З 1946 па сёньня
: * '''Характарыстыка:''' Фраґмэнтаваныя, незалежныя ґрупы
| статус = Тэрарыстычная ґрупоўка (паводле сучаснай амэрыканскай клясыфікацыі)
|арыгінальная назва={{Lang-en|Ku Klux Klan}}}}

== Гісторыя ==
===Заснаваньне===
24 сьнежня 1865 года, праз паўгады пасьля спыненьня супраціву Поўдня, у горадзе П'юласкі штата Тэнэсі ў кабінеце суддзі Томаса М. Джонса шэсьць вэтэранаў арміі Поўдня стварылі таемную арґанізацыю, што вядома дзякуючы мэмарыяльнай дошцы на сьцяне будынка мясцовага суда.  
Адзін з заснавальнікаў ККК, прапанаваў Назву «Рыцары Кіклос» («кюклос, або кіклос (κύκλος)» з грэч. — кола, акружнасьць), але да гэтага існавала таварыства «Рыцары залатога кальца» (англ.: Knights of the Golden Circle), тады [[шатляндэц]] Кэнэдзі прапанаваў слова «клан».
===Першы клан===
Спачатку ўдзельнікі толькі палохалі людзей, забойствы пачаліся не адразу.  Напрыклад, яны скакалі па вуліцах горада, захутаўшыся ў белыя прасьціны, што прыводзіла ў зьдзіўленьне й жах жыхароў горада, а іх — забаўляла.

З-за сваіх забабонаў першы час чарнаскурае насельніцтва прымала кланаўцаў за душы загінуўшых канфэдэратаў (паўднёўцаў). Страх прайшоў толькі ў 1866 годзе, калі зьявіліся параненыя й забітыя сярод чальцоў ККК.

1867 знамянальны тым, што ў красавіку прадстаўнікі некалькіх штатаў сабраліся на своеасаблівы нелегальны кангрэс, дзе ККК быў рэарґанізаваны. Па-першае, назву памянялі: Ku Klux Klan замест Kuklux Klan, па-другое, лідэрам руху стаў Натаніэль Бэдфард Форэст, былы генерал арміі Поўдня. Яму далі тытул &quot;Вялікага магістра&quot;. Тады ж распрацавалі канстытуцыю, названую &quot;Прадпісаньнем&quot;, дзе гаварылася аб мэтах арґанізацыі: выратаваць краіну ад нашэсьця цёмнаскурых, белую расу ад зьневажаньняў і даць цёмнаскурым правы, зручныя толькі белым.

[[Файл:NathanBedfordForrest.jpg|значак|Натаніэль Бэдфард Форэст]]

У 1868 годзе статут быў перагледжаны, зараз дзейнасьць арґанізацыі разгортвалася на тэрыторыі адзінаццаці штатаў. Больш за ўсё падтрымлівалі грамадства ў Тэнэсі, Алабаме, Паўночнай Караліне й Луізіяне.

Па дадзеных «Вялікага магістра» Форэста (1868), у Клане складалася звыш 550 тыс. чал, па-іншых дадзеных — 2 млн. Да канца 1868 колькасьць ягоных чальцоў дасягнула 600 тыс. чалавек. У большасьці сваёй гэта былі салдаты й афіцэры арміі паўднёўцаў.

Арґанізацыя мела складаную сыстэму канспырацыі. Сябры ніколі адкрыта не зьбіраліся ў адным месцы. За агалоску сакрэтаў належыла сьмерць. Існавала найскладаная сыстэма явак і пароляў.  Кожны сябра арґанізацыі абавязкова меў сьвісток і ведаў пэўныя сыгналы. Ніводны з членаў ніколі ня ведаў загадзя ні месца наступнай сустрэчы, ні сапраўдных імёнаў іншых сяброў арґанізацыі.
[[Файл:Flag_of_the_Ku_Klux_Klan.svg|значак|Сьцяг ККК]]
20 красавіка 1871 года [[Кангрэс ЗША]] выдаў закон, накіраваны на спыненне дзейнасьці Ку-Клукс-Клана (Ku Klux Klan Act of 1871). Ён даваў прэзыдэнту паўнамоцтвы адмяняць права асабістай недатыкальнасьці й зьвяртацца да зброі для падтрыманьня законаў.

Калі ККК у чарговы раз стаў чыніць бясчынствы й ґвалты ў кастрычніку 1871 гады, прэзыдэнт абвясьціў аб аблогавым становішчы ў дзевяці акругах Караліны й распачаў шматлікія арышты. Сотні актывістаў былі арыштаваныя й зьняволеныя ў турмы рашэньнямі ваеннага трыбунала, што было адной з важных прычын спыненьня дзейнасьці арґанізацыі, але з кіраўнікоў амаль ніхто не панёс крымінальнай адказнасьці.
=== Другі клан ===
​Другі Клан быў заснаваны ў 1915 годзе Ўільямам Джонам Сымансам на Вуглянай Гары (Stone Mountain) у Джорджыі, ЗША. Яго ўзьнікненьне было натхнёнае папулярызацыяй расісцкіх ідэяў у амэрыканскай культуры таго часу, у тым ліку выхадам фільму «Нараджэньне нацыі» (The Birth of a Nation). ​У адрозьненьне ад першага Клану (эпохі Рэканструкцыі), які быў пераважна паўднёвай тэрарыстычнай ґрупоўкай, другі Клан стаў масавым рухам з нацыянальным ахопам, які меў значны ўплыў ня толькі на поўдні, але й на Сярэднім Захадзе ды ў Заходніх штатах.​[[Файл:Birth_of_a_Nation_theatrical_poster.jpg|значак|Плякат з надпісам &quot;The Birth of a Nation&quot;]]
​Ідэалягічная плятформа Другога Клану была значна шырэйшай і ахоплівала больш шырокае кола варожасьці, чым у яго папярэдніка:
 -​ Расізм і Супрэматызм: Захаваньне вяршэнства белай расы, строгая сэґрэґацыя й апазыцыя да грамадзянскіх правоў для афраамэрыканцаў.
 -​ Антыкаталіцызм: Варожасьць да каталікоў, якія ўспрымаліся як агенты Папы, патэнцыйна неляяльныя ЗША.
 -​ Антыіміґрацыянізм (Натывізм): Апазыцыя да іміґрацыі, асабліва з Паўднёвай і Ўсходняй Эўропы.
 -​ Антысэмітызм: Распаўсюджваньне варожасьці да жыдоўскага насельніцтва.
​«Абарона маральнасьці»: Выступленьне супраць алькагалізму, разводаў і пазашлюбных адносін, што дазваляла прыцягваць пратэстанцкае сельскае насельніцтва.

​Другі Клан быў пабудаваны паводле прынцыпу маркетынґу і франчайзінґу з выкарыстаньнем прафэсійных прапаґандыстаў (так званых Клавернаў).
​На піку сваёй папулярнасьці ў сярэдзіне 1920-х гадоў колькасьць сябраў ККК дасягала каля 4—5 мільёнаў чалавек.

​Клан стаў магутнай палітычнай сілай, кантралюючы заканадаўчыя і выканаўчыя орґаны ў такіх штатах, як Індыяна і Арэгон, а таксама моцна ўплываў на дэмакратычную партыю ў асобных рэґіёнах.
[[Файл:Ku_Klux_Klan_parade11.jpg|значак|Мітынґ прыхільнікаў ККК у Вашынґтоне, ЗША]]
У гэты пэрыяд былі стандартызаваныя белыя робы й каптуры, і ўведзены новы асноўны сымбаль — Крыж, асьветлены агнём (Burning Cross), які выкарыстоўваўся для рытуалаў і запалохваньня.
​[[Файл:Klan-in-gainesville.jpg|значак|Спальваньне крыжа]]
​Да канца 1920-х гадоў уплыў Кляну пачаў хутка зьніжацца з-за:
 -​Унутраных скандалаў: Публічнае выкрыцьцё сэксуальных злачынстваў, карупцыі й фінансавых махінацыяў высокапастаўленых лідэраў (напрыклад, Дэйвіда Стывэнсана, Вялікага Дракона Індыяны).
 -​Эканамічны крызіс: [[Вялікая дэпрэсія]] значна паменшыла грашовыя паступленьні ад удзельнікаў.
 -​Зьмена грамадзкай думкі: Грамадзкасьць паступова адварочвалася ад экстрэмізму.

​У 1944 годзе, пасьля сканчэньня [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], Клан канчаткова быў ліквідаваны фэдэральным урадам ЗША, калі Падатковая служба выставіла арґанізацыі патрабаваньні па выплаце падаткаў на суму 685 000 даляраў. Ня здолеўшы аплаціць гэты доўг, Другі Ку-Клукс-Клан спыніў сваё існаваньне.
===Трэці Клан===
​Трэці Ку-Клюкс-Клан — агульная назва для шматлікіх, незалежных адна ад адной, расавых тэрарыстычных і праварадыкальных арґанізацыяў у Злучаных Штатах Амэрыкі, якія ўзьніклі пасьля Другой сусьветнай вайны. Гэтая хваля актыўнасьці Клану стала непасрэднай рэакцыяй на Рух за грамадзянскія правы (Civil Rights Movement).
​
​Фармальна Другі Клан (1920-я гг.) самараспусьціўся ў 1944 годзе з-за фінансавых і судовых праблемаў. Аднак мясцовыя групы хутка пачалі аднаўляцца. У 1946 годзе Сэм’юэл Грын у Джорджыі стварыў адну зь першых арґанізацыяў, якая дала пачатак Трэцяму Клану. У адрозьненьні ад папярэднікаў, Трэці Клан ніколі ня быў адзінай цэнтралізаванай арґанізацыяй, а ўяўляў сабой фэдэрацыю канкуруючых сэктаў.

​Пік актыўнасьці й тэрор (1950-я – 1960-я).
​Асноўнай мэтай стала супрацьдзеяньне дэсэгрэгацыі й пашырэньню правоў чарнаскурых грамадзянаў, асабліва пасьля рашэньня Вярхоўнага Суду «Браўн супраць Рады адукацыі» (1954).
​Найбольш вядомыя фракцыі гэтага пэрыяду:
 -​«Аб’яднаныя Кланы Амэрыкі» (United Klans of America, UKA), лічыліся найбуйнейшай і найбольш ґвалтоўнай.
 -​«Нябачная Імпэрыя, Рыцары Ку-Клукс-Клана» (Invisible Empire, Knights of the Ku Klux Klan).
​Метады дзейнасьці ўключалі запальваньне крыжоў (як галоўны сродак запалохваньня), выбухі, падпалы цэркваў і дамоў актывістаў, зьбіваньні й забойствы.
​Найбольш значныя злачынствы, зьвязаныя з Трэцім Кланам:
 -​Выбух у баптысцкай царкве на 16-й вуліцы ў Бірмінгэме, Алабама (1963), дзе загінулі чатыры дзяўчынкі.
 -​Забойства трох працаўнікоў руху за грамадзянскія правы ў Місысыпі (1964).
​
​Рэакцыя фэдэральнага ўраду й грамадзтва прывяла да паступовага разбурэньня арґанізацыі.

​Шматлікія чальцы былі асуджаныя па крымінальных справах, а грамадзянскія пазовы ад сем’яў ахвяраў прыводзілі да фінансавага банкруцтва клянавых арґанізацыяў (напрыклад, пазоў супраць UKA ў 1987 годзе).

​Спробы лідэраў, як Дэйвід Дзюк, зрабіць Клан больш легальнай «праварадыкальнай» групай прыводзілі да ўнутраных канфліктаў.
​Сёньня Ку-Клукс-Клан існуе ў выглядзе невялікіх, разрозненых і слабых сэктаў, колькасьць якіх складае некалькі тысячаў чалавек па ўсёй краіне. Большасьць белых супрэматыстаў у ЗША цяпер належаць да іншых, менш фармальных, нэанацысцкіх або «белых нацыяналістычных» рухаў.

== Дзейнасьць Клану за межамі ЗША ==

Дзейнасьць ККК за межамі ЗША звычайна мела выгляд лякальных, малалікіх і кароткачасовых сэктаў, якія капіявалі амэрыканскую сымболіку (робы, каптуры, палаючы крыж) і йдэалёґію белага супрэматызму. Яны ніколі не дасягалі таго ўплыву, маштабу ці арґанізацыйнай моцы, як у ЗША.

Краіны дзе дзейнічае Ку-Клюкс-Клан, акрамя ЗША:
 -[[Канада]]
 -[[Ангельшчына|Анґельшчына]]
 -[[Нямеччына]]
 -[[Аўстралія]]
 -[[Новая Зэляндыя]]

== Апісаньне сымбаляў ККК==

На пряцягу ўсёй сваёй дужае гісторыі Ку-Клукс-Клан выкарыстоўвае разнастайныя сымбалі, галоўныя зь іх:
 -Палаючы крыж
 -Дзяржаўны сьцяг ЗША
 -Белая роба, каптур і маска
[[Файл:Gathering_Muncie_Klan_No_4_(cropped).jpg|значак|Чальцы ККК трымаюць у руках сьцяг ЗША]]

== Асновы ідэалёґіі Клану ==

Ідэалёгія Ку-Клукс-Клана (ККК), хоць і эвалюцыянавала паміж рознымі хвалямі (Першы, Другі і Трэці Клан), грунтавалася на радыкальным белым супрэматызьме (перавазе белай расы) і ультраправым амэрыканскім хрысьціянскім фундамэнталізьме.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20201116230538/https://kkk.com/ Афіцыйная старонка] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20080225181126/http://www.neokkk.org/ Ку-Клюкс-Клан ў Расеі] {{ref-ru}}

[[Катэгорыя:Грамадзкія арганізацыі ЗША]]</text>
      <sha1>1i0xvebcckyfbf0qqqb7yuz2bwg65o3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Любчанскі замак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22497</id>
    <revision>
      <id>2698233</id>
      <parentid>2299719</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:08:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17329" sha1="natgybzkbcgr5sazc2alifxpmmaaiw8" xml:space="preserve">{{Славутасьць 
|Тып                      = Помнік абарончай архітэктуры
|Назва                    = Любчанскі замак
|Арыгінальная назва       =
|Выява                    = Liubča Castle 20180501 173501.jpg
|Подпіс выявы             = Любчанскі замак
|Шырыня выявы             =
|Статус                   = Ахоўная зона
|Краіна                   = Беларусь
|Назва месцазнаходжаньня  = [[Гарадзкі пасёлак|Мястэчка]]
|Месцазнаходжаньне        = [[Любча]]
|Архітэктурны стыль       = 
|Аўтар праекту            = 
|Будаўнік                 = 
|Першае згадваньне        = 
|Заснаваньне              = 
|Асноўныя даты            = {{Славутасьць/Даты||||||}}
|Стан                     =
|Шырата паўшар’е          = паўночнае
 |Шырата градусаў         = 53
 |Шырата хвілінаў         = 45
 |Шырата сэкундаў         = 7.31
|Даўгата паўшар’е         = усходняе
 |Даўгата градусаў        = 26
 |Даўгата хвілінаў        = 04
 |Даўгата сэкундаў        = 7.74
|Назва мапы               =
|Пазыцыя подпісу на мапе  =
|Водступ подпісу на мапе  =
|Сайт                     =
|Commons                  = 
}}
'''Любчанскі замак''' — помнік архітэктуры XVI—XVII стагодзьдзяў у [[Любча|Любчы]]. Знаходзіцца ва ўсходняй цэнтры [[мястэчка]], на беразе ракі [[Нёман]]у. Твор архітэктуры [[рэнэсанс]]у. Аб’ект [[Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Першы этап будаваньня мураванага замка ў Любчы скончыўся ў 1581 годзе, пра што сьведчыць знойдзены ў замку флюгер з адпаведнай датай і гербам [[Кішкі (род)|Кішак]]. Ініцыятарам будаваньня быў магнат [[Ян Кішка]]. У 1588 годзе зьявіўся першы інвэнтар замка. Да 1592 году замак належаў Яну Кішку, потым яго брату Станіславу, а пазьней як пасаг дачкі апошняга Ганны перайшоў да [[Радзівілы|Радзівілаў]].

У пачатку XVIІ ст. [[Крыштап Радзівіл]] збудаваў мураваны палац і другую мураваную вежу. За часамі [[Вайна Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў|вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай]] (1654—1667) у 1655 годзе замак разрабавалі загоны [[Івана Залатарэнка|Івана Залатарэнкі]]. У 1660-я гады праводзіліся аднаўленчыя працы.

У XVIII ст. замак страціў абарончае прызначэньне.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
Па [[Трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцім падзеле Рэчы Паспалітай]] (1795 год), калі Любча апынулася ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], пачаўся заняпад замка.

У 1864—1870 гадох на тэрыторыі замка збудавалі мураваны [[Нэаготыка|нэагатычны]] палац, які пацярпеў ў [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]].

=== Найноўшы час ===
У 1947—1949 гадох з выкарыстаньнем падмуркаў і фрагмэнтаў муроў палаца збудавалі сярэднюю школу. У 1983, 1984 і 1986 гадох на тэрыторыі замка праводзіў археалягічныя дасьледаваньні [[Ігар Чарняўскі]].

У 1986 годзе зьявіўся першы праект аднаўленьня замка, распрацаваны ВА «[[Белрэстаўрацыя]]». У 2003 годзе ўтварыўся дабрачынны фонд «Любчанскі замак», ачолены Іванам Пячынскім. Намаганьнямі прафэсараў і студэнтаў [[Беларускі нацыянальны тэхнічны ўнівэрсытэт|Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўнівэрсытэту]] распрацавалі праектавую дакумэнтацыю дзеля правядзеньня рэстаўрацыйных працаў. У 2004 годзе зьявіўся праект рэстаўрацыі замка ў выглядзе аднаўленьня завяршэньня Кутняй вежы і абарончай сьцяны паміж Кутняй і Брамнай вежамі. З 2011 году вялося карэктаваньне праекту 2004 году і распрацоўваньне новага будаўнічага праекту рэстаўрацыі Брамнай вежы на аснове праведзеных у 2009—2010 гадох яе натурных дасьледаваньняў. У 2012 годзе зьявіўся канцэптуальны праект рэстаўрацыі замка, які ў 2013 годзе ўзгадніла [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры]].

У 2011 годзе ўсходні схіл Замчышча дасьледавала [[Ірына Ганецкая]], у выніку чаго знайшлі мураваную сьцяну, якая ішла ад Брамнай да ўсходняй вежы, у бок мястэчка, а таксама рэшткі старога ганка, які знаходзіўся паміж замкавым флігелем і Брамнай вежай. У 2012 годзе [[Андрэй Мяцельскі]] вывучаўся дзялянку прасла сьцяны паміж Брамнай вежай і паўночна-заходняй. У ліпені 2014 году былі праводзіліся працы з выяўленьня паўночна-заходняй вежы, якая стаяла на стромкім беразе Нёману.

== Архітэктура ==
Займае падсыпаны прастакутны пагорак плошчай каля 0,7 га, які ўзвышаецца на 6—7 мэтраў над [[абалона]]й Нёману. У пляне мае форму прастакутніка памерамі 64×87 м, чатыры кутнія вежы, палац і муры таўшчынёй 1,3 м утваралі замкнёны ўнутраны двор. Замкавая пляцоўка з трох бакоў атачаецца ровам шырынёй каля 30 м і глыбінёй да 7—10 м, а з чацьвертага — ракой. Такая замкнёная прасторавая кампазыцыя была тыповай для большасьці палацава-замкавых ансамбляў XVІ—XVІІ стагодзьдзяў. З чатырох вежаў замка захаваліся дзьве — Брамная і Кутняя, якія складаюцца з цэглы і валуноў.

Галоўная Брамная вежа стаіць на паўднёва-заходнім куце Замчышча, у пляне кубічная (прыкладна 10×10 м), прыкладна з паловы вышыні пераходзіць у [[васьмярык]], завершаны [[купал]]ам зь ліхтаром. На сьцяне, арыентаванай у бок панадворку, знаходзіўся гадзіньнік. Вокны 2—3-га ярусаў былі прыстасаванымі да гарматнага бою, круглыя байніцы ўверсе — да збройнага. Астатнія паверхі выкарыстоўваліся як жылыя і падсобныя памяшканьні. Перакрыцьце першага яруса — скляпеністае, другога і трэцяга — бэлькавае. У вежы знаходзіцца брама, да якой вёў пад’ёмны драўляны мост. Вежу аздабляў флюгер з гербам Радзівілаў.

Кутняя вежа стаіць на паўднёва-ўсходнім куце Замчышча, у пляне квадратная (8,3×8,3 м), мае тры ярусы і накрываецца шатровым дахам. На першым паверсе было чатыры байніцы дзеля стрэльбаў, на другім — чатыры гарматныя, на трэцім — 12 байніцаў дзеля стрэльбаў. Цокальны паверх вежы ў 1601 годзе займала піўніца з драўлянымі дзьвярыма на завесах і жалезнай кратай. Паверх, які знаходзіўся вышэй, тады выконваў ролю склепа і закрываўся абабітымі жалезам дзьвярыма. Вокны закрываліся жалезнымі кратамі. Вежу аздабляў флюгер з гербам Радзівілаў.

Палац меў сымэтрычную 3-часткавую кампазыцыю, якую стваралі прастакутныя ў пляне бакавыя 1-павярховыя накрытыя 2-схільнымі дахамі крылы (галоўны 2-павярховы аб’ём з вальмавым дахам). Фасады галоўнага аб’ёма вылучаліся [[рызаліт]]амі: паўночна-ўсходнім, які завяршаўся трыкутным [[франтон]]ам, паўднёва-заходнім і цэнтральным, які завяршаўся парапэтам. У месцах дэкору і на вуглах разьмяшчаліся вежы, аформленыя зубцамі. Сьцены тарцоў бакавых крылаў завяршаліся прыступкавымі франтонамі з прастакутнымі праёмамі. Прастакутныя вокны палаца аздабляліся [[сандрык]]амі. У галоўным аб’ёме разьмяшчаліся залі і жылыя пакоі, плян — калідорны, у бакавых крылах — гаспадарчыя памяшканьні. Інтэр’еры заляў і пакояў мелі багатую лепку, кафляныя печы. Трое сходаў, якія вялі зь першага на другі паверх, аздабляліся балясінамі.

Пэрымэтрам замкавага панадворку разьмяшчаліся гаспадарчыя пабудовы. Ва ўсходняй частцы абарончага мура была фортка, якая выходзіла на другі мост&lt;ref&gt;{{Літаратура/Архітэктура Беларусі: Энцыкляпэдычны даведнік|к}} С. 270.&lt;/ref&gt;.

== Галерэя ==

=== Гістарычная графіка ===
&lt;gallery caption=&quot;Старая графіка&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Lubčanski zamak. Любчанскі замак (1644).jpg|1644 г.
Lubča. Любча (1650).jpg|1650 г.
Lubča. Любча (1659).jpg|1659 г.
Lubcz.jpg|[[Юзэф Пешка|Ю. Пешка]], каля 1800 г.
&lt;/gallery&gt;

=== Гістарычныя здымкі ===
&lt;gallery caption=&quot;Старыя здымкі&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Lubča, Nioman. Любча, Нёман (1890-1939).jpg|1890—1939 гг.
Lubčanski zamak, Pałac. Любчанскі замак, Палац (1890-1910).jpg|1890—1910 гг.
Lubčanski zamak. Любчанскі замак (J. Hiksa, 1889).jpg|Ё. Гікса, 1889 г.
Lubčanski zamak. Любчанскі замак (T. Boretti, 1894).jpg|Т. Барэці, 1894 г.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Lubča, Nioman. Любча, Нёман (T. Boretti, 1900).jpg|Т. Барэці, 1900 г.
Lubčanski zamak, Pałac. Любчанскі замак, Палац (1901-14).jpg|да 1915 г.
Lubčanski zamak. Любчанскі замак (1901-18).jpg|да 1918 г.
Lubčanski zamak, Bramnaja. Любчанскі замак, Брамная (1910-19).jpg|1910-я гг.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Lubča, Nioman. Любча, Нёман (1915-1918).jpg|1915—1918 гг.
Lubčanski zamak, Bramnaja. Любчанскі замак, Брамная (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Lubčanski zamak, Pałac. Любчанскі замак, Палац (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Lubčanski zamak, Pałac. Любчанскі замак, Палац (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Lubča. Любча (1916).jpg|1916 г.
Lubčanski zamak, Bramnaja. Любчанскі замак, Брамная (1916).jpg|1916 г.
Lubčanski zamak, Kutniaja. Любчанскі замак, Кутняя (1916).jpg|1916 г.
Lubčanski zamak, Pałac. Любчанскі замак, Палац (1920-29).jpg|1920-я гг.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Lubčanski zamak, Bramnaja. Любчанскі замак, Брамная (J. Kłos, 1930).jpg|Ю. Клос, 1930 г.
Lubčanski zamak, Bramnaja. Любчанскі замак, Брамная (S. Siŭka, 1930-39).jpg|С. Сіўка, 1930-я гг.
Lubčanski zamak. Любчанскі замак (1935-39).jpg|1935—1998 гг.
Lubčanski zamak, Pałac. Любчанскі замак, Палац (1936-38).jpg|1936—1938 гг.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Lubčanski zamak, Bramnaja. Любчанскі замак, Брамная (1930-39).jpg|1930-я гг.
Lubčanski zamak, Bramnaja. Любчанскі замак, Брамная (1901-39).jpg|да 1939 г.
Lubčanski zamak, Bramnaja. Любчанскі замак, Брамная (1901-39) (2).jpg|да 1939 г.
Lubčanski zamak, Bramnaja. Любчанскі замак, Брамная (1919-39).jpg|да 1939 г.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Lubčanski zamak, Kutniaja. Любчанскі замак, Кутняя (1919-39).jpg|да 1939 г.
Lubčanski zamak. Любчанскі замак (1919-39).jpg|да 1939 г.
Lubčanski zamak. Любчанскі замак (1919-39) (2).jpg|да 1939 г.
Lubčanski zamak, Pałac. Любчанскі замак, Палац (1947-49).jpg|да 1950 г.
&lt;/gallery&gt;

=== Сучасныя здымкі ===
&lt;gallery caption=&quot;Сучасны стан&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Любча. Любчанскі замак у чэрвені 2020 (03).jpg|Брамная вежа і гаспадачы корпус
Liubča Castle 20180501 173740.jpg|Кутняя вежа
Любча. Любчанскі замак у чэрвені 2020 (26).jpg|Палац
Любча. Любчанскі замак у чэрвені 2020 (01).jpg|Брама
&lt;/gallery&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/Архітэктура Беларусі: Энцыкляпэдычны даведнік}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* Чарняўскі, І., Саітгарэева, С. Замак у Любчы // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. № 4, 1984.

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Гісторыка-культурная каштоўнасьць Рэспублікі Беларусь|412Г000453}}
* {{radzima|1653|аб’ект}}
* [https://web.archive.org/web/20220331183545/http://lubcza.by/ Афіцыйны сайт фонда «Любчанскі замак»]

[[Катэгорыя:Замкі Беларусі]]
[[Катэгорыя:Замкі Вялікага Княства Літоўскага]]
[[Катэгорыя:Рэнэсансныя збудаваньні Беларусі]]
[[Катэгорыя:Рэнэсансныя збудаваньні ВКЛ]]
[[Катэгорыя:Нэагатычныя збудаваньні Беларусі]]
[[Катэгорыя:Любча|Замак]]</text>
      <sha1>natgybzkbcgr5sazc2alifxpmmaaiw8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>О. Гэнры</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24757</id>
    <revision>
      <id>2698320</id>
      <parentid>2678757</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:14:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8563" sha1="iyeo1woao1dwhduqlnhkkp8jnu42aq8" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік}}
'''О. Гэ́нры''' ({{мова-en|O. Henry}}, [[псэўданім]], сапраўднае імя '''Ўі́льям Сы́дні По́ртэр''' — {{мова-en|William Sydney Porter}}; 1862—1910) — [[ЗША|амэрыканскі]] [[пісьменьнік]], празаік, аўтар папулярных навэляў, якія характарызуюцца тонкім гумарам і нечаканымі разьвязкамі.

== Біяграфія ==
Ўільям Сыдні Портэр нарадзіўся 11 верасьня 1862 году ў горадзе [[Грынзбара]], штат [[Паўночная Караліна]]. Пасьля школы вучыўся на фармацэўта, працаваў у аптэцы. Затым працаваў касірам-бухгальтарам у банку ў [[тэхас]]кім горадзе [[Остын (Тэхас)|Остыне]]. Быў абвінавачаны ў растраце і паўгоду хаваўся ад праваахоўнікаў у [[Гандурас]]е, затым у Паўднёвай Амэрыцы. Вярнуўшыся ў ЗША, быў асуджаны і пасаджаны ў турму Калюмбус штата [[Агаё]], дзе правёў тры гады (1898—1901). У турме працаваў у лазарэце і пісаў аповяды, падшукваючы сабе псэўданім. У выніку спыніў свой выбар на варыянце О. Гэнры (імя вядомага францускага фармацэўта). Першы свой аповяд пад гэтым псэўданімам — «Калядны падарунак Дзіка-Сьвістуна», надрукаваны ў 1899 годзе ў «Часопісе МакКлюра» (Mc Clure’s Magazine), — ён напісаў у турме. Гэты псэўданім часта няслушна запісваецца накшталт ірляндзкага прозьвішча O’Henry (О’Гэнры).

Першая кніга аповядаў О. Гэнры — «Каралі і капуста» (Cabbages and Kings) — выйшла ў 1904 годзе. За ёй рушылі ўсьлед: «Чатыры мільёны» (The four million, 1906), «Незгасальная лямпа» (The trimmed Lamp, 1907), «Сэрца Захаду» (Heart of the West, 1907), «Голас гораду» (The Voice of the City, 1908), «Высакародны жулік» (The Gentle Grafter, 1908), «Шляхі лёсу» (Roads of Destiny, 1909), «Абранае» (Options, 1909), «Дакладныя справы» (Strictly Business, 1910) і «Віры» (Whirligigs, 1910).

Пісьменьнік сканаў 5 чэрвеня 1910 году ў [[Нью-Ёрк]]у.

У складанку «Постскрыптумы» (Postscripts), выдадзеную ўжо пасьля сьмерці О. Гэнры, увайшлі [[фэльетон]]ы, накіды і гумарыстычныя нататкі, напісаныя ім для газэты «Post» ([[Г'юстан]], штат [[Тэхас]], 1895—1896). Усяго О. Гэнры напісана 273 аповядаў, поўны збор яго твораў складае 18 тамоў.

== Асаблівасьці творчасьці ==
О. Гэнры займае ў [[амэрыканская літаратура|амэрыканскай літаратуры]] выключнае месца як майстар жанру «кароткага аповяду» (short-story). Перад сьмерцю О. Гэнры выказаў намер перайсьці да больш складанаму жанру — да [[Раман (жанр)|раману]] («усё, што я пісаў дагэтуль, гэта проста пястота, спроба пяра, у параўнаньні з тым, што я напішу праз год»).

У творчасьці, аднак, гэтыя настроі нічым не выявіліся, і О. Гэнры застаўся арганічным мастаком «малога» жанру, [[аповяд]]а. Не выпадкова, вядома, што ў гэты пэрыяд пісьменьнік упершыню пачаў цікавіцца сацыяльнымі праблемамі і выявіў сваё адмоўнае стаўленьне да буржуазнага грамадзтва (Джэнінгс «Праз цемру з О. Гэнры»).

Героі О. Гэнры разнастайныя: [[мільянэр]]ы, [[каўбой|каўбоі]], [[спэкулянт]]ы, [[клерк]]і, [[прачка|прачкі]], [[бандыт]]ы, [[фінансыст]]ы, [[палітык]]і, [[пісьменьнік]]і, [[артыст]]ы, [[мастак]]і, [[працоўны]]я, [[інжынэр]]ы, [[пажарнік]]і — зьмяняюць адзін аднаго. Умелы канструктар сюжэту, О. Гэнры не паказвае псыхалягічны бок адбывалага, дзеяньні яго пэрсанажаў не атрымліваюць глыбокай псыхалягічнай матывіроўкі, што яшчэ больш узмацняе нечаканасьць фіналу.

О. Гэнры не зьяўляецца першым арыгінальным майстрам «кароткага аповяду», ён толькі разьвіў гэты жанр, які склаўся ў сваіх асноўных рысах ўжо ў творчасьці [[Томас Олдрыч|Т. Б. Олдрыча]] (Thomas Bailey Aldrich, 1836—1907). Арыгінальнасьць О. Гэнры выявілася ў бліскучым ужываньні [[жаргон]]а, вострых слоўцаў і выразаў і ў агульнай калярытнасьці дыялёгаў.

Ужо пры жыцьці пісьменьніка «кароткі аповяд» у яго стылі стаў выраджацца ў схему, а да 1920-х гадоў ператварыўся ў чыста камэрцыйную зьяву: «мэтодыку» яго вытворчасьці выкладалі ў каледжах і ўнівэрсытэтах, выдаваліся шматлікія падручнікі і г. д.

Амэрыканскія пісьменьнікі міжваеннага пэрыяду ([[Шэрвуд Андэрсан]], [[Тэадор Драйзэр]], [[Бэн Гехт]]) супрацьпастаўлялі безьзьмястоўнасьці эпігонаў О. Гэнры насычаныя псыхалягічныя [[навэля|навэлі]].

== Беларускія пераклады ==
* О. Гэнры. «Выкуп за Правадыра Чырванаскурых». Койданава-Ама. «Згода». 1998. 36 с.
* Калядны падарунак з дубнячку // Бабілёнская бібліятэка. Мн., 2007.
* [https://web.archive.org/web/20230414205815/http://prajdzisvet.org/text/312-dary-mudratsou.html «Дары мудрацоў»] / Перакл. [[Сяржук Мядзьведзеў|С. Мядзьведзева]] (2014)&lt;ref&gt;Падарунак на Каляды: зборнік святочнага апавядання / Укладанне Ганна Янкута. — Мінск : Кнігазбор, 2014. — 196 с. — (Бібліятэка Саюза беларускіх пісьменнікаў «Кнігарня пісьменніка»; Бібліятэка часопіса «ПрайдзіСвет» «PostScriptum»). — ISBN 978-985-7119-15-8&lt;/ref&gt;
* Дары мудрацоў (у перакладзе Франца Корзуна)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20260207022140/https://knihi.by/be/historyi-na-rastvo Гісторыі на Раство]&lt;/ref&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20071030115301/http://www.ci.austin.tx.us/parks/ohenry.htm Музэй О. Гэнры] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20210102033005/http://prajdzisvet.org/authors/70-hienry-o.html О. Генры на prajdzisvet.org]
* {{YouTube|g8YBZ7jAvTA|Каліф, Купідон і куранты. Пераклала і чытае Ганна Янкута}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:О. Гэнры| ]]</text>
      <sha1>iyeo1woao1dwhduqlnhkkp8jnu42aq8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мяцельскія</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24887</id>
    <revision>
      <id>2698275</id>
      <parentid>2282242</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:11:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5156" sha1="1v6ykq5ucsinifw0frsw1rywgt1k4n7" xml:space="preserve">'''Мяце́льскія''' ({{мова-pl|Metelscy, Mietelscy, Miecielscy}}, {{мова-ru|Метельские}}) – шэраг шляхецкіх родаў у [[ВКЛ]], [[Польшча|Польшчы]], [[Расея|Расеі]] й [[Украіна|Украіне]]. 

== Роды ==
* [[Мяцельскія гербу Астоя]]
* [[Мяцельскія гербу Грабе]]
* [[Мяцельскія гербу Корвін]]
* [[Мяцельскія гербу ўласнага]]
* [[Мяцельскія гербу Яліта]]
* [[Мяцельскія гербу Ястрабец]]

== Вялікапольская галіна ==
Мэльхіёр (? — пасьля [[1585]]), пісар канінскае каралеўскае каморы, валодаў домам ля рынку ў [[Конін]]е, [[2 лістапада]] [[1556]] выйшаў з-пад юрысдыкцыі гарадзкога старосты, вызвалены ад павіннасьцяў на карысьць караля й гораду. Каля [[1567]] прызначаны пісарам гродзкім канінскім, якую займаў да каля [[1585]]. У [[1572]] пазычаў 50 [[злоты]]х у Бартломея Лісецкага, у [[1574]] 63 злотых Марка Мэера, [[Познань|познанскага]] жыда. У [[1584]] няўдала спрабаваў атрымаць інтранісію вёскі Багуслаў, што належыла [[ДЗяжбінскія|Дзяжбінскім]]. Ж. – Ядзьвіга Брадзоўская (? — пасьля [[1568]])

Ян з [[Сандамірскі павет|сандамірскага павету]], ж. – Люцыя Ценская, у [[1576]] пазычала 22 грошы Станіслава Суліслаўскага

Ядзьвіга (? — да [[1618]]), м. – Анджэй Зьберскі (? — да [[1618]])

Ядзьвіга (? — да [[1622]]), м. – [[1584]] Станіслаў Кашубскі (? — да [[1622]])

Валерыян, ж. – ([[4 верасьня]] [[1650]], Познань, касьцёл Сьвятой Кацярыны) – Марыяна Мшамноўская

Ян (? — да [[1673]]), ж. – Ганна Хваленцкая, у другім шлюбе жонка Мікалая Гамалеўскага
* Станіслаў (ахрышчаны [[27 траўня]] [[1664]] — ?)

Вацлаў, да [[1666]] таварыш панцырнай харугвы гетмана польнага кароннага Любамірскага, ж. – Канстанцыя Валь, сястра Аляксандра Валя, [[удава]] Анджэя Падленскага

Магдалена (? — да [[1678]]), м. – Ян Вольскі (? — да [[1678]])

Ян, аканом у Палаеве, сьведка [[9 чэрвеня]] [[1720]]


Станіслаў, пісар правэнтовы ў Сплаве ў [[1753]], адміністратар Сплавя [[1758]], ж. – Зоф’я Танская
* Юзаф Казімеж Францішак ([[17 сакавіка]] [[1753]] — [[7 чэрвеня]] [[1758]])
* Клет Каспар Мэльхіёр Балтазар Францішак Ксавэры (ахрышчаны [[8 студзеня]] [[1755]])
* Павал (? — [[11 ліпеня]] [[1759]])
* Войцех Пётр ([[Кабыльнікі]], ахрышчаны [[26 красавіка]] [[1767]])
* Ваўжынец Бартломей (Сплаў, [[24 жніўня]] [[1775]])
* Салямэя Катажына Вікторыя Францішка (ахрышчаная [[17 лістапада]] [[1756]])
* Эўфэмія Марыяна Францішка ([[16 верасьня]] [[1760]] — ?)
* Дарота Брыгіда Вікторыя (Кабыльнікі, ахрышчаная [[4 сакавіка]] [[1765]])


Францішак, пісар срэмскага староства ў [[1760]]

Станіслаў, ж. – Разалія (? — пасьля [[1765]]), д. Юзафа й Францішка з Тымянецкіх Мікалаеўскіх

Багуміла, м. – да [[24 верасьня]] [[1800]] Ян Канты Пашкоўскі, дзяржаўца Бжостава

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20090803065842/http://uiro.narod.ru/rodoved2/02_08s.txt Сьпіс родаў, што карысталіся польска-літоўскімі гербамі]{{ref-ru}} 
* [https://web.archive.org/web/20160304194115/http://teki.bkpan.poznan.pl/search.php?section=3&amp;single=1&amp;fileno=1&amp;page=537 Мяцельскія]{{ref-pl}} 
* [https://web.archive.org/web/20160304133427/http://teki.bkpan.poznan.pl/search.php?section=3&amp;single=1&amp;fileno=1&amp;page=490 Мяцельскія]{{ref-pl}} 

[[Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды]]
[[Катэгорыя:Польскія шляхецкія роды]]
[[Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды]]
[[Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды]]</text>
      <sha1>1v6ykq5ucsinifw0frsw1rywgt1k4n7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нільс Гэнрык Абэль</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24922</id>
    <revision>
      <id>2698317</id>
      <parentid>2592707</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:59:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13309" sha1="gnjdl423j9rxzgsxraeav90pkimg0pa" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Абэль (неадназначнасьць)}}
{{Навуковец 
|Арыгінал імя         = Niels Henrik Abel
|Фота                 = Niels Henrik Abel.jpg
|Шырыня               = 
|Подпіс               = Адзіны існуючы партрэт Абэля ([[1824]])
|Месца нараджэньня    = [[Фінгё]], [[Нарвэгія]]
|Месца сьмерці        = [[Фролянд]], [[Нарвэгія]]
|Навуковая сфэра      = [[матэматыка]]
|Месца працы          = 
|Альма-матэр          = [[Осьляўскі ўнівэрсытэт|Каралеўскі ўнівэрсытэт імя Фрэдэрыка]]
|Навуковы кіраўнік    = 
|Знакамітыя вучні     = 
|Вядомы як            = дасьледчык альгебраічных праблемаў, элептычных функцыяў
|Узнагароды і прэміі  = 
|Сайт                 = 
}}
'''Нільс Гэнрык Абэль''' ({{мова-no|Niels Henrik Abel}}; [[5 жніўня]] [[1802]], [[Фінгё]], [[Нарвэгія]] — [[6 красавіка]] [[1829]], [[Фролянд]], [[Нарвэгія]]) — вядомы [[Нарвэгія|нарвэскі]] [[матэматык]].

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў беднай вясковай сям’і пастара ў [[1802]] годзе ў мястэчку [[Фінгё]]. Зь дзяцінства выяўляў вялікія здольнасьці, але беднасьць сям’і не дазволіла атрымаць сыстэматычную адукацыю. Зь вялікаю цяжкасьцю паступіў ва [[унівэрсытэт|ўнівэрсытэт]] у сталіцы [[Нарвэгія|Нарвэгіі]] [[Осьлё|Хрыстыяніі]] (цяпер [[Осьлё]]), але ўнівэрсытэт ня меў матэматычнага факультэту, а Абэль ужо цікавіўся [[матэматыка]]й. Таму, будучы студэнтам ўнівэрсытэту, ён вывучаў матэматыку самастойна.

У [[1823]] годзе ён напісаў дасьледаваньне (як потым апынулася - памылковае) пра разьвязваньне [[раўнаньня]] 5 [[Ступень (матэматыка)|ступені]] ў радыкалах. Але калі памылка высьвятлілася, Абэль працаваў над гэтай тэмай і даказаў, што раўнаньня 5 ступені ня маюць агульнага разьвязваньня. Гэтая праца ды сачыненьне пра [[інтэграваньне]] [[Альгебраічныя выразы|альгебраічных выразаў]] далі яму магчымасьць атрымаць стыпэндыю на замежную паездку. Сама праца была перададзеная [[Карл Фрыдрых Гаўс|Гаўсу]], але той аднёсься з прадузятасьцю і ня даў рэцэнзію. За мяжой Абэль спачатку жыў у [[Бэрлін]]е зь верасьня [[1825]] году па люты [[1826]] году, дзе пазнаёміўся з выдаўцом «''Journal für die reine und angewandte Mathematik''» [[Аўгуст Леапольд Крэль|Крэлем]], які дапамог выдаць творы.

У [[1826]] годзе Абэль зьехаў у [[Парыж]], і прадставіў там працу «''Мэмуар пра адзін вельмі шырокую клясу трансцэндэнтных функцыяў''». Гэтае дасьледаваньне [[інтэграл]]аў &lt;math&gt;\int R(x, y)\, dx&lt;/math&gt;, дзе &lt;math&gt;R (x, y)&lt;/math&gt; — адвольная [[рацыянальная функцыя]] [[аргумэнт]]аў &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; і &lt;math&gt;y&lt;/math&gt;, а &lt;math&gt;y&lt;/math&gt; — [[альгебраічная функцыя]] [[аргумэнт]]а &lt;math&gt;x&lt;/math&gt;. Гэтыя [[інтэграл]]ы пазьней атрымалі назву абэлевых. Асабліва вылучаны выпадак &lt;math&gt;y&lt;/math&gt; як [[квадратны корань]] з [[паліном]]а 3 ці 4 ступені, ў якім інтэграл зводзіцца да [[Эліптычны інтэграл|эліптычнага]], і выпадак квадратнага кораня з палінома ступені больш за 4, ў якім інтэграл зводзіцца да [[Гіпэрэліптычны інтэграл|гіпэрэліптычных]]. Праца доўга ляжала ў [[Агюстэн-Люі Кашы|Кашы]], згубілася сярод папераў, і была апублікаваная толькі пасьля сьмерці Абэля ў [[1841]] годзе.

У [[1927]] годзе з-за сталай галечы і грэбаваньня з боку славутых навукоўцаў, Абэль вяртаецца ў Бэрлін, а потым у Хрыстыянію. Былым, паводле ягоных слоў, «бедным як царкоўная мыш», ён зарабляе прыватнымі ўрокамі. У [[1828]] годзе ён атрымаў месца намесьніка выкладчыка ва ўнівэрсытэце, але ўжо хварэў на [[сухоты]]. Памёр [[6 красавіка]] [[1829]] году.

== Унёсак у навуку ==
Заснавальнік тэорыі [[Эліптычная функцыя|эліптычных]] і [[Альгебраічная функцыя|альгебраічных]] функцыяў. У [[1823]] годзе Абэль дасьледуе абарачэньне [[Эліптычны інтэграл|эліптычных інтэгралаў]], што стала ключом да адкрыцьця эліптычных функцыяў. У [[1824]] годзе ім была выраблена тэарэма пра [[Лемініската|лемініскату]], доказ невырашальнасьці раўнаньняў вышэй за 4 ступень у радыкалах. У [[1825]] годзе навуковец першым заўважыл шматкратную пэрыядычнасьць [[Гіпэрэліптычны інтэграл|гіпэрэліптычных інтэгралаў]]. У [[1826]] годзе ўдакладніў і абагульніў [[тэарэма Кашы|тэарэму Кашы]] пра [[зьбежнасьць]] здабытка [[Ступеневы шэраг|ступеневых шэрагаў]]. Пры доказы Абэль карыстаўся [[Лягарытм|лягарытмічнымі]] прынцыпамі, яшчэ ня ведаючы іх.

Абэль таксама працаваў над поўным дасьледаваньнем умоваў зьбежнасьці на [[Камплексная плоскасьць|камплекснай плоскасьці]]. У [[1827]] годзе ім была зроблена фундамэнтальная праца пра функцыі [[Чыста ўяўны лік|чыста ўяўнага]] аргумэнта, функцыі [[Камплексны лік|камплекснай]] зьменнай, пашырыў [[пераўтварэньне Лежандра]], адкрыў камплекснае множаньне. У [[1828]] годзе Абэль прывёў гіпэрэліптычныя інтэгралы да трох родаў. Даказаў агульную тэарэму пра прыводнасьць сумы [[Абэлевы інтэграл|абэлевых інтэгралаў]] з аднольнавымі падынтэгральнымі функцыямі, [[ліміт]]ы якіх зьвязаныя альгебраічнымі суадносінамі, да вызначанага ліку &lt;math&gt;p&lt;/math&gt; такіх інтэгралаў, а потым дэталёва разглядзеў тэарэму для гіпэрэліптычных функцыяў і адной клясы [[двухсклад]]аў. Распаўсюдзіў на агульныя [[альгебраічны інтэграл]] тэарэму пра перастановы аргумэнта і парамэтра, адкрытую для эліптычных функцыяў. 

Вывучаў клясу [[Рознаснае раўнаньне|рознасных раўнаньняў]] — па сутнасьці [[Нармальныя раўнаньні|нармальных раўнаньняў]] з [[Камутатыўнасьць|камутатыўнай]] [[Група Галюа|групай Галюа]]. Ён даказаў шэраг тэарэмаў па [[Тэорыя Галюа|тэорыі Галюа]]. Фактычна, не ўводзячы панятку [[Група (матэматыка)|групы]], ён дасьледаваў тэорыю камутатыўных групаў, якія пазьней атрымалі назву [[Абэлева група|абэлевых]].

У працы «Дасьледаваньне шэрага &lt;math&gt;1 + \frac{m}{1}x + \frac{m(m-1)}{1*2}x^2 +...&lt;/math&gt;, дзе &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; і &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; - любыя камплексныя лікі» ён прывёў дзьве выдатныя тэарэмы:
* Калі шэраг &lt;math&gt;f(a)= v_0+v_1a+v_2a^2+...&lt;/math&gt; зьбегваецца пры &lt;math&gt;a=a_0&lt;/math&gt;, то ён зьбегваецца пры &lt;math&gt;|a|&lt;|a_0|&lt;/math&gt;;
* Сума ступеневага шэрага [[Бесьперапыннасьць|бесьперапынная]] па аргумэнту.

== Названа ягоным імем ==
* [[Абэлева група]] - камутатыўная група;
* [[Дыскрэтнае пераўтварэньне Абэля|Дыскрэтнае]] і [[інтэгральнае пераўтварэньне Абэля|інтэгральнае]] пераўтварэньня Абэля;
* [[Абэлевы інтэграл]] — спэцыяльны тып інтэгралаў;
* Тэарэма Абэля-[[Руфіні]] пра невырашальнасьць ў радыкалах раўнаньняў ступені вышэй за 4-ую;
* [[Тоеснасьць Абэля]];
* Першая і другая тэарэмы Абэля пра зьбежнасьць ступеневага шэрага;
* Прыкмета зьбежнасьці Абэля (для шэрагаў і інтэгралаў)

== Сачыненьні ==
* «Мэмуары пра альгебраічныя раўнаньні, дзе даказваецца немагчымасьць вырашальнасьці агульнага раўнаньня пятай ступені» ([[1824]])
* «Доказ немагчымасьці альгебраічнай вырашальнасьці раўнаньняў, ступень якіх паревышае чацьвертую» ([[1826]]), дзе тэарэма была канчаткова даказаная. 
* «Мэмуар пра адзіную клясу альгебраічна вырашальных функцыяў» ([[1829]]), дзе дасьледуюцца цыклічныя раўнаньні зь яўнымі выразамі каранёў праз каэфіцыенты. 
* «Пра альгебраічную вырашальнасьць раўнаньняў» (была апубліківана ў [[1839]] годзе), дзе даказаны шэраг тэарэмаў па тэорыі Галюа.
* «Дасьледаваньне шэрага &lt;math&gt;1 + \frac{m}{1}x + \frac{m(m-1)}{1*2}x^2 +...&lt;/math&gt;, дзе &lt;math&gt;m&lt;/math&gt; і &lt;math&gt;x&lt;/math&gt; - любыя камплексныя лікі»

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* ''Болгарский Б.В. «Очерки по истории математики»''
* ''Г. Вилейтнер «История математики от Декарта до середины XIX столетия»''
* ''К.А. Рыбников «История математики. Том 2»''

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20121231062613/http://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=55178 Нільс Гэнрык Абэль] на Mathematics Genealogy Project
* [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&amp;GRid=25110682 Нільс Гэнрык Абэль] на Find a Grave
* [http://fermatslasttheorem.blogspot.com/2006/02/niels-henrik-abel.html Біяграфія Абэля]
* [http://vestraat.net/TNG/getperson.php?personID=I7918&amp;tree=IEA Генэалёгія Абэля]

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Абэль, Нільс Гэнрык}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Фінгё]]
[[Катэгорыя:Нарвэскія матэматыкі]]
[[Катэгорыя:Асобы Нарвэгіі]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Фроляндзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад сухотаў]]</text>
      <sha1>gnjdl423j9rxzgsxraeav90pkimg0pa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тодар Кляшторны</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25646</id>
    <revision>
      <id>2698294</id>
      <parentid>2682476</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SergeiSEE</username>
        <id>38150</id>
      </contributor>
      <comment>дапаўненьне Крыніца</comment>
      <origin>2698294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47269" sha1="t0jw6x4m6wvv4q6q3mfde4hgjt4ytiz" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Тодар Кляшторны
|Лацінка             = Todar Klaštorny
|Партрэт             = Todar Klaštorny.jpg
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = 
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|11|3|1903}}
|Месца нараджэньня   = [[Парэчча (Лепельскі раён)|Парэчча]], [[Расейская імпэрыя]]
|Дата сьмерці        = {{Памёр|30|10|1937|гадоў=34}}
|Месца сьмерці       = [[Менск]], [[Турма НКВД (Менск)|турма НКУС]]
|Род дзейнасьці      = паэт, перакладнік
|Жонка               = [[Яніна Германовіч]] &lt;small&gt;(1909—1959)&lt;/small&gt;
|Дзеці               = [[Тадзіяна Кляшторная|Тадзіяна]], Весналіна, Мая
|Гады актыўнасьці    = 1925—1927
|Напрамак            =
|Жанр                = 
|Дэбют               = 
|Значныя творы       = 
|Прэміі              = 
|Палічка             = http://knihi.com/Todar_Klastorny/
|Сайт                =
}}
'''Тодар Тодаравіч Кляшторны''' ([[11 сакавіка]] [[1903]], [[Парэчча (Лепельскі раён)|Парэчча]], [[Лепельскі раён]], [[Віцебская вобласьць]] — [[30 кастрычніка]] [[1937]], [[Менск]], [[Турма НКВД (Менск)|турма НКУС]]) — [[беларус]]кі [[паэт]], перакладчык.

== Біяграфія ==
[[Файл:Todar_Klaštorny_jail.jpg|міні|зьлева|190пкс|Т. Кляшторны. Турэмны здымак]]
Пасьля службы ў войску вучыўся на рабфаку ў [[Ворша|Воршы]]. У 1931 годзе скончыў літаратурна-лінгвістычнае аддзяленьне пэдагагічнага факультэту [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]. Працаваў на радыё, у рэспубліканскіх газэтах і часопісах. Быў сябрам літаратурных аб’яднаньняў «[[Маладняк (літаратурнае аб’яднаньне)|Маладняк]]», «[[Узвышша (літаратурнае аб’яднаньне)|Узвышша]]», [[Беларуская асацыяцыя пралетарскіх пісьменьнікаў|БелАПП]]. Уваходзіў у нефармальнае згуртаваньне [[Таварыства аматараў выпіць і закусіць|ТАВІЗ]]&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Юрэвич, Л.|загаловак=Тавізаўцы. Пра лёсы ўдзельнікаў аднаго літаратурнага аб'яднаньня|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=|выдавецтва=|год=1997|выпуск=|том=|нумар=11|старонкі=162|isbn=}}&lt;/ref&gt;. У канцы 1920 — пачатку 1930-х гадоў пакой Т. Кляшторнага часта рабіўся месцам цёплых сяброўскіх сустрэч пісьменьнікаў, «часам з пляшкай [[Лошыцкае прадмесьце|лошыцкага]] віна з агрэсту ці антонаўкі»&lt;ref name=zyb2013/&gt;. Як адзначаў [[Максім Лужанін|М. Лужанін]], у ганарарныя дні паэт ініцыяваў сяброўскія бяседы «на закрытым ад цікаўных вачэй балкончыку рэстарана „Эўропа“»&lt;ref&gt;Лужанін, М. Наш рух — калодзеж непачаты… / М. Лужанін // ЛіМ. — 1988. — 1 крас. С. 15&lt;/ref&gt;. У апошні раз сваю родную вёску Парэчча Т. Кляшторны наведаў улетку 1936 г&lt;ref name=zyb2013/&gt;.

Арыштаваны 3 лістапада 1936 году ў Менску па адрасе вул. Фабрычная, д. 10/4, кв. 7. 3 чэрвеня 1937 году Галоўная ўправа ў справах літаратуры і выдавецтваў [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]] (Галоўліт БССР) выдала Загад № 33 «Сьпіс літаратуры, якая падлягае канфіскацыі зь бібліятэк грамадзкага карыстаньня, навучальных установаў і кнігагандлю». Паводле Загаду, «усе кнігі» Тодара Кляшторнага прадугледжвалася «спальваць»&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=[[Алесь Лукашук]].|загаловак=Мова гарыць (Загад № 33)|спасылка=http://imperiaduhu.by/gistoryia/gist-novychas/novy%20-20-1-BSSR/novy-20-1-BSSR/mova-garyc.html|выданьне=[[Спадчына (часопіс)|Спадчына]]|тып=часопіс|год=1996|нумар=3|старонкі=76—91|issn=0236-1019}}&lt;/ref&gt;. 29 кастрычніка 1937 году а 11:00 асуджаны пазасудовым органам НКУС як «член антысавецкай арганізацыі» да вышэйшай меры пакараньня з канфіскацыяй маёмасьці. Быў расстраляны ўначы ў ходзе [[Сьпіс дзеячоў Беларусі, расстраляных 29—30 кастрычніка 1937 году|масавага расстрэлу]] ў турме [[КДБ БССР]] у Менску. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 8 чэрвеня 1957&lt;ref name=ahv&gt;[https://web.archive.org/web/20160308135313/http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/ahvyary?id=25725 Кляшторны Тодар Тодаравіч] // Ахвяры і карнікі : [аб палітычных рэпрэсіях 1937―1938 гадоў] / Леанід Маракоў. — Мінск, 2007. — 439 с.&lt;/ref&gt;.

Паводле ўспамінаў [[Павал Пруднікаў|Паўла Пруднікава]], Тодара Кляшторнага называлі ў свой час «беларускім [[Сяргей Ясенін|Ясеніным]]» праз падабенства стылю і настрою вершаў, хоць у той жа час у творчасьці гэтых двух паэтаў мелася і нямала адрозьненьняў.&lt;ref&gt;Пруднікаў, П. Далёкае, але не забытае: Успаміны. — Мн.: Маст. літ., 1988. — С. 89&lt;/ref&gt;

Быў жанаты зь [[Яніна Германовіч|Янінай Міхайлаўнай Германовіч]] (1909—1959), арыштаванай і асуджанай 28 лістапада 1937 году асобай нарадай пры [[НКУС БССР]] як «чалец сям’і здрадніка радзімы» да 8 гадоў ППК&lt;ref name=ahv/&gt;. Меў траіх дачок: [[Тадзіяна Кляшторная|Тадзіяну]] (1932—2011) (ад першых складоў імёнаў бацькі і маці), дзіцячую паэтку&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = Вярцінскі, А.| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 25 сакавіка 2011| url = http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:cJ2WWJp9gw4J:www.novychas.org/literature/%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%87%D1%8B%D0%BB%D0%B0-%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%8F%D0%BD%D0%B0-%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%88%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F+%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%8F%D0%BD%D0%B0+%D0%9A%D0%BB%D1%8F%D1%88%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F&amp;hl=be&amp;client=firefox&amp;gl=by&amp;strip=1| загаловак = Спачыла Тадзіяна Кляшторная| фармат = | назва праекту = | выдавец = Новы Час| дата = 11 студзеня 2012 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;, Весналіну й [[Мая Кляшторная|Маю]] (1937—2026), адну з кіраўнікоў [[Мартыралёг Беларусі|Мартыралёгу Беларусі]]&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = Ганна Соўсь. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 30 кастрычніка 2026 | url = https://www.svaboda.org/a/33885266.html | копія = | дата копіі = | загаловак = «Маечка, бяры цукерку». Успаміны Маі Кляшторнай, дачкі расстралянага паэта | фармат = | назва праекту =  | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

== Творчасьць ==
Друкавацца пачаў у 1925 годзе ў часопісе «Аршанскі маладняк». Выйшлі зборнікі паэзіі «Кляновыя завеі» (1927), «Сьветацені» (1928), «Ветразі» (1929), «Праз шторм — на штурм» (1934).

Тодар Кляшторны — аўтар інтымнай, пэйзажнай, філязофска-мэдытацыйнай лірыкі, вершаў песеннага складу, вершаў-зваротаў, вершаў-пасланьняў («Ліст да дзяўчыны», «Ліст у Сыбір»), вершаў, блізкіх да народнае творчасьці («Бачу і чую — чую і бачу», «Ой, ты дзеўчына», «Там за гарамі не воўкі завылі», «На Ўсходзе Дальнім, на палях Кітая»), твораў публіцыстычнай скіраванасьці («Лукішкі»), байкі («Чужыя дзеці»), пародыі («Вольны запіс прамовы аднаго пісьменьніка на пленуме ССП», [[пародыя]] на К. Крапіву «Дзед і Баба»), эпіграмаў (&quot;Нашым крытыкам: «Сяўбовае, сяброўскае»)&lt;ref name=mushuzv&gt;''Мушынскі М.'' «Сляды дарог», якія вядуць у будучыню. З гісторыі выдання і асэнсавання літаратурнай спадчыны Тодара Кляшторнага // Пра час «Узвышша»: Матэрыялы Узвышаўскіх чытанняў (Мінск. 2003—2004) / Уклад: Г. В. Запартыка, Т. В. Кекелева, Я. М. Кісялёва. — Мн.: РІВШ, 2005. — С. 21—22 — 160 с.&lt;/ref&gt;.

Аўтар паэмаў «Калі асядае муць» (1927), «Беларусь» (1928), «Палі загаманілі» (1930), «Сьляды дарог» (1932), «Наш кірунак дарог — на Маскву» (1933) і «Радзіма» (1934). На думку М. Мушынскага, гэта былі вершы-подступы да жанру паэмы&lt;ref name=mushuzv/&gt;.

Аўтар апавяданьняў («Праз куламесіцу часу», 1926) і нарысаў («Нашы межы непарушныя», 1933; «Уся справа ў людзях», 1934 і іншыя).

Пераклаў на [[Беларуская мова|беларускую мову]] пятую частку «Прыгод удалага ваякі Швейка» Карэла Ванэка (у суаўтарстве з [[Зьмітрок Астапенка|З. Астапенкам]], 1932), раман Ф. Панфёрава «Брускі» (у суаўтарстве з М. Багуном, ч. 1, 1932), «Песьню Чырвонай Арміі» П. Тычыны (1934), «Ленін» В. Брусава (1934), «Любімец партыі» В. Гусева (1934) і творы І. Харыка, Г. Лахуці, А. Кутатэлі, М. Асеева, Л. Первамайскага, С. Стальскага, Р. Альбэрці, Л. Безыменскага, М. Галоднага. Пераклаў уступ паэмы [[Уладзімер Маякоўскі|У. Маякоўскага]] «На ўвесь голас»&lt;ref&gt;''Кенька М.'' Тодар Кляшторны — перакладчык // Пра час «Узвышша»: Матэрыялы Узвышаўскіх чытанняў (Мінск. 2003—2004) / Уклад: Г. В. Запартыка, Т. В. Кекелева, Я. М. Кісялёва. — Мн.: РІВШ, 2005. — С. 68 — 160 с.&lt;/ref&gt;.

Творы Т. Кляшторнага перакладаліся на [[Летувіская мова|летувіскую]], [[Расейская мова|расейскую]] і [[Украінская мова|ўкраінскую]] мовы. На яго вершы кампазытары І. Іваноў і [[Мікола Равенскі|М. Равенскі]] напісалі песьні.

=== Ацэнкі ===
[[Файл:Maładniak1927.jpg|міні|250пкс|Літаратурнае аб’яднаньне «[[Маладняк (літаратурнае аб’яднаньне)|Маладняк]]». Першы ўнізе — Тодар Кляшторны. [[Менск]], 1927 г.]]
[[Файл:Uzvyšša1928.jpg|міні|250пкс|Літаратурнае аб’яднаньне «[[Узвышша (літаратурнае аб’яднаньне)|Ўзвышша]]». Тодар Кляшторны чацьвёрты справа ў верхнім радзе]]
Многія творы Тодара Кляшторнага пры яго жыцьці станавіліся аб’ектамі нападаў з боку абаронцаў партыйна-клясавага падыходу да мастацтва: крытыка ўшчувала аўтара за неадпаведнасьць ідэалягічным запатрабаваньням эпохі, наяўнасьць упадніцтва, пэсымізму, ясеніншчыны, паэтычнай вольніцы, збродніцтва і багемнага стаўленьня да сьвету&lt;ref name=mush&gt;{{артыкул|аўтар=Мушынскі, М.|загаловак=«Сляды дарог», якія вядуць у будучыню. З гісторыі выдання і асэнсавання літаратурнай спадчыны Тодара Кляшторнага|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн|выдавецтва=|год=2005|выпуск=|том=|нумар=3|старонкі=9—11|isbn=}}&lt;/ref&gt;. Крытык Я. Калядны ў рэцэнзіі на першую кніжку Кляшторнага пісаў: «трошкі асобна стаіць Кляшторны. У яго часта — шаблённасьць, штампы, асабліва ў вобразах. І зьмест у яго асаблівы. Ён захістаўся і затужыў ад гэтага. Ён на раздарожжы»&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Калядны, Я.|загаловак=Маладая сучаснасьць|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Маладняк|тып=|месца=|выдавецтва=|год=1927|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=15|isbn=}}&lt;/ref&gt;. У 1928 годзе [[А. Гародня]] ў рэцэнзіі на зборнік «Сьветацені» канстатаваў прасякнутасьць «мэлянхалічнымі настроямі» ўсёй творчасьці паэта, называў «эстэтнічаньне» яе характэрнаю рысаю, а ключавыя вобразы тыпу «ружовыя шклянкі», «наліўкі ледзяныя» і іншыя — «спадчынай багемшчыны»&lt;ref&gt;Полымя. 1928. № 8. С. 167—169&lt;/ref&gt;. У 1930 годзе на выхад зборніка «Ветразі» С. Куніцкі ў часопісе «Маладняк» адзначыў поўны разрыў лірычнага героя Т. Кляшторнага з грамадзкім жыцьцём: «Усе настроі…, камбінуюць адзін вобраз, вобраз чалавека, які падчас губляе ўсякі сэнс жыцьця, губляе ўсякую зацікаўленасьць жыць»&lt;ref&gt;Маладняк. 1930. № 8—9. С. 147&lt;/ref&gt;. Крытык Л. Бэндэ пісаў пра Кляшторнага як пра «пілікаючага лірніка», чые «мінорныя гукі піліканьня, нікому не патрэбны»&lt;ref&gt;Бэндэ, Л. Ці варта сёньня быць поэтай?.. (Адказ т. Кляшторнаму) / Л. Бэндэ // БДАМЛМ. — Фонд 66. — Воп. 1. — Адз. зах. 96. — Арк. 2&lt;/ref&gt;.

Крытык Саламон Левін у палымяным артыкуле «На наш бераг» прыпісвае паэту звужанасьць і індывідуалістычнасьць перажываньняў, імпрэсіянізм пэйзажных малюнкаў і «эстэтычны алькагалізм»&lt;ref name=levin&gt;{{артыкул|аўтар=Левін, С.|загаловак=На наш бераг|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Полымя рэвалюцыі|тып=|месца=|выдавецтва=|год=1934|выпуск=|том=|нумар=9|старонкі=136|isbn=}}&lt;/ref&gt;. Левін называе паэму «Калі асядае муць» «упадніцкім, пэсымістычным, шкодным» творам і перакрэсьлівае паэмы «Праксэда» і «Беларусь»&lt;ref name=levin/&gt;. Як адзначае І. Багдановіч, менавіта С. Левін адзначыў імпрэсіяністычную манеру пісьма Т. Кляшторнага, разуменьне ім паэзіі як містычнай сілы, прыхільнасьць да падсьвядомага пазнаньня рэчаіснасьці і важнасьць суб’ектыўных перажываньняў&lt;ref name=bahdan1&gt;''Багдановіч І.'' Матыў скокаў у творчасці Тодара Кляшторнага і эстэтычныя асаблівасці беларускага дэкадансу // Пра час «Узвышша»: Матэрыялы Узвышаўскіх чытанняў (Мінск. 2003—2004) / Уклад: Г. В. Запартыка, Т. В. Кекелева, Я. М. Кісялёва. — Мн.: РІВШ, 2005. — С. 68, 73 — 160 с.&lt;/ref&gt;. Ізідор Плашчынскі ў артыкуле «Праз муту жыцьця да гоману палёў» адзначае, што «Кляшторны не прынёс адразу ў літаратуру энэргічнага сьпеву захапленьня ад стварэньня новых форм жыцьця», падкрэсьліваючы, што «паэзіі Тодара Кляшторнага характэрна тое, што ў ёй няма цьвёрдай лініі»&lt;ref name=plasc&gt;Узвышша. 1931. № 5. С. 54—55&lt;/ref&gt;. На думку крытыка, своеасаблівасьць творчасьці аўтара заключаецца «ў скрыжаваньні сілы і бясьсільля, у падваеньні, якое зьмяшчае падчас у сабе самыя процілеглыя моманты»&lt;ref name=plasc/&gt;. Пра паэму Т. Кляшторнага «Калі асядае муць» С. Левін, А. Гародня, А. Канакоцін, Л. Бэндэ й іншыя пісалі, што гэта ідэйна заганны, упадніцкі, дэкадэнцкі твор і аўтар яго сам зьяўляецца дэклясавым элемэнтам (героі паэмы атаясамляліся з аўтарам і расцэньваліся як ворагі сацыялізму)&lt;ref name=mi94&gt;{{Кніга|аўтар = Мішчанчук, М. І.|частка = «Цалуем сонца мілыя ўсмешкі і молімся над кожным васільком…» Пра творчасць Тодара Кляшторнага|загаловак = Як жыць — дык жыць для Беларусі..|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Мінск|выдавецтва = Народная асвета|год = 1995|том = |старонкі = 93—94|старонак = 334|сэрыя = |isbn = 985-03-0204-6|наклад = }}&lt;/ref&gt;. Крытык А. Цітоў лічыў паэму апагеем прыхільнасьці паэта да багемы&lt;ref&gt;Полымя. 1930. № 11—12. С. 178&lt;/ref&gt;.

[[Адам Бабарэка|А. Бабарэка]] наступным чынам ахарактарызаваў другі зборнік Т. Кляшторнага: «Сьветацені — па агульнаму уражаньню ад іх твораў — гэта спакойна-задуменнае дзіваваньне зьменлівасьцю, якая пазнана паэтам у быцьці, як свайго роду асбалютны закон жыцьця. Як ілюстрацыі гэтай зьменлівасьці, адчутай і перажытай паэтам у асобных момантах часу, і выступаюць усе вершы Сьветаценяў»&lt;ref&gt;''Бабарэка А.'' З нататак Адама Бабарэкі, прысвечаных паэтычнай творчасці Тодара Кляшторнага // Пра час «Узвышша»: Матэрыялы Узвышаўскіх чытанняў (Мінск. 2003—2004) / Уклад: Г. В. Запартыка, Т. В. Кекелева, Я. М. Кісялёва. — Мн.: РІВШ, 2005. — С. 54—57 — 160 с.&lt;/ref&gt;.

На думку М. Мішчанчука, Тодар Кляшторны ня змог супрацьстаяць таталітарнаму націску і здрадзіў сваёй раньняй манеры пісьма, адышоў ад маляўнічасьці і двухстыльнасьці (вершы «Рыжы, но…», «У вёсцы», «Так было раней») і стаў пісьменьнікам натуралістычнага пляну, фактографам&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Мішчанчук, М. І.|частка = «Цалуем сонца мілыя ўсмешкі і молімся над кожным васільком...» Пра творчасць Тодара Кляшторнага|загаловак = Як жыць — дык жыць для Беларусі..|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Мінск|выдавецтва = Народная асвета|год = 1995|том = |старонкі = 92|старонак = 334|сэрыя = |isbn = 985-03-0204-6|наклад = }}&lt;/ref&gt;, перайшоўшы на шлях рытарычнага, гучнага, шаблённага гладкапісу&lt;ref name=mi94/&gt;. На думку М. Мушынскага, творы паэта 1930-х сьведчаць пра пасьпяховасьць спробаў дэфармаваць прыродныя схільнасьці Т. Кляшторнага як паэта-лірыка і штурхнуць яго на шлях дэклямацыйна-патаснага апяваньня радасьці жыцьця і посьпехаў сацыялістычнага будаўніцтва&lt;ref name=mush/&gt;.

Як адзначае М. Мушынскі, пасьляваенныя выданьні літаратурнай спадчыны Тодара Кляшторнага (1960, 1970, 2003) ілюструюць цяжкасьці вызваленьні крытычнае думкі ад ідэалягічных напластаваньняў 1930-х і спрошчаных вульгарызатарскіх ацэнак&lt;ref name=mush/&gt;. На думку дасьледніка, у літаратурна-крытычных ацэнках складальнікаў кніг адчуваецца празьмерная асьцярожнасьць і ўступкі ранейшым застарэлым уяўляеньням, як, напрыклад, у прадмове [[Сяргей Грахоўскі|Сяргея Грахоўскага]] да зборніка «Выбраных вершаў» (1970):&lt;ref name=mush/&gt; «Т. Кляшторны… едзе ў першыя калгасы, на будаўніцтва дарог і піша паэму „Палі загаманілі“ і вершы, якія склалі зборнік „Праз шторм на штурм“. Але ні ў паэме, ні ў вершах яшчэ не раскрыты глыбінныя працэсы новага жыцьця. Яно ўбачана… без пранікненьня ў характары людзей, без разуменьня вытокаў іх энтузіязму, новых адносін да справы»&lt;ref&gt;''[[Сяргей Грахоўскі|Грахоўскі, С.]]'' Лірык нашага рання //{{Кніга|аўтар = Кляшторны Т.|частка = |загаловак = Выбраныя вершы|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Мінск|выдавецтва = Беларусь|год = 1970|том = |старонкі = 7—8|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. На думку М. Мушынскага, уключаныя ў зборнік 2003 году вершы і паэмы Т. Кляшторнага яскрава пераконваюць у несправядлівасьці гэтых ацэнак&lt;ref name=mush/&gt;.

А. Пашкевіч у прадмове да апошняга зборніка вершаў паэта адзначае, што Т. Кляшторны «выявіўся найперш паэтам авангарднага мысьленьня, творцам імажынісцкай школы зь яркімі і непаўторнымі перажываньнямі, настроямі, пачуцьцямі, якія ім нібыта і не пісаліся, а высьпеўваліся…»&lt;ref&gt;''Пашкевіч А.'' Вернік паэзіі // Кляшторны Т. Сляды дарог. Выбранае. Мн., 2003&lt;/ref&gt;. На думку М. Мішчанчука, лірыка Кляшторнага зьяўляецца «лірыкай палярных стылявых прынцыпаў». Так, у пэйзажнай лірыцы пераважае рамантычная сымболіка і адчуваецца ўплыў ня толькі С. Ясеніна, але і імажыністаў, а ў творах пра рэальнае чалавечае жыцьцё («У вёсцы», «Так было раней») дыялёгі герояў і аўтарскія камэнтары выбудоўваюцца ў чыста рэалістычным стылявым ключы&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Мішчанчук, М. І.|частка = |загаловак = Беларуская савецкая паэзія 20-х гадоў|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = Вышэйшая школа|год = 1988|том = |старонкі = 95—96|старонак = 191|сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. Як адзначае А. Бельскі, схільнасьць да паэтыкі імажынізму выяўляецца ў наступных творах Т. Кляшторнага: «Зазімак», «Зацьвілі сярэбраныя росы…» і «На ледзяной гітары»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Бельскі, А. І.|частка = Галасы і вобразы: літ.-крыт. артыкулы|загаловак = |арыгінал = |спасылка = |адказны = А. І. Бельскі|выданьне = |месца = Мінск|выдавецтва = Литература и Искусство|год = 2008|том = |старонкі = 117|старонак = 288|сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. Паводле В. Дзямко, у паэме Т. Кляшторнага «Калі асядае муць» праз апісаньне антыноміяў пасьлярэвалюцыйнай рэчаіснасьці паэт набліжаецца да праблематыкі экзыстэнцыялізму&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Дзямко, В.|загаловак=Тодар Кляшторны і Сяргей Ясенін як прадстаўнікі экзістэнцыялізму: На прыкладзе паэм «Калі асядае муць» і «Чорны чалавек»|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2007|выпуск=|том=|нумар=3|старонкі=10—14|isbn=}}&lt;/ref&gt;.

На думку Л. Гараніна, у літаратурным працэсе таго часу Т. Кляшторны выступае як паэт-наватар, стваральнік асаблівай асацыятыўнай вобразнасьці, пабудаванай на спалучэньні разнаякасных зьяваў, выражэньні незвычайнага стану душы, яе нечаканых і глыбокіх перажываньняў узьлётаў&lt;ref&gt;''Гаранин С. Л.'' О роли возрожденческой парадигмы в творчестве Тодора Кляшторного // Пра час «Узвышша»: Матэрыялы Узвышаўскіх чытанняў (Мінск. 2003—2004) / Уклад: Г. В. Запартыка, Т. В. Кекелева, Я. М. Кісялёва. — Мн.: РІВШ, 2005. — С. 34—36 — 160 с.&lt;/ref&gt;. В. Жыбуль адзначае, што ў наш час стала магчымым адкрыта і без усялякай адмоўнай канатацыі сьцьвярджаць, што паэт «фактычна… быў адным з прадстаўнікоў беларускага імажынізму» (У. Конан) або імпрэсіянізму (І Багдановіч)&lt;ref name=zyb2013&gt;{{артыкул|аўтар=Жыбуль В.|загаловак=«Адну ён паэзію сэрцам высвечваў…» Пра Тодара Кляшторнага ва ўспамінах сучаснікаў і нядаўную архіўную знаходку|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2013|выпуск=|том=|нумар=3|старонкі=3—5|isbn=}}&lt;/ref&gt;, а яго творчасьць «вызначалася альтэрнатыўным (у дачыненьні да афіцыйнай нормы) мэтадам мастацкага пісьма, які ў асноўным адпавядаў эстэтычным прынцыпам мадэрнізму і дэкадансу»&lt;ref name=bahdan1/&gt;.

== Успаміны ==
Паводле ўспамінаў сучасьнікаў Тодар Кляшторны паўстае «чалавекам мяккага характару, бесканфліктным», са слабасьцямі і дзівацтвамі. І быў ён «ні савецкім, ні антысавецкім паэтам»&lt;ref name=dub1&gt;Дубавец, С. Вострая брама: беларускі культурны кантэкст на мяжы стагодзьдзяў / С. Дубавец. — Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2005. С. 359, 361&lt;/ref&gt;. Паэтка Вольга Таполя, якая ведала Т. Кляшторнага зь юнацтва, апісвала яго зьнешні выгляд наступным чынам: «Высокі, хударлявы, з капной густых, саламяна-сьветлых валасоў на галаве, з блакітнымі, пад колер васількоў, вачыма, ён быў заўсёды неяк па-асабліваму сумны, нейкім смуткам веяла ад яго. Каля ягоных тонкіх бледных губ рана леглі складкі горычы. Ён рэдка сьмяяўся, і ягоная ўсьмешка таксама была заўсёды сумнай. І яшчэ быў ён ціхі, спакойны, ураўнаважаны, ніхто ніколі ня чуў і ня бачыў, як ён злаваўся… Увогуле Кляшторны быў вельмі чулы. Калі хто-небудзь зь ягоных калегаў чытаў свой моцны верш, які праймаў да сэрца, у Кляшторнага на вачах набягалі сьлёзы»&lt;ref name=dub1/&gt;.

Сымон Шаўцоў у сваёй кнізе «Мая адысея» ўспамінаў: «Кляшторны быў маім суседам па кватэры на пасёлку „Камінтэрн“. Разам ішлі неяк з Дому пісьменьнікаў па прагнілых дошках ходніку па Ляхаўцы. Тодар у абдрыпаных нагавіцах: адна калашына закасаная вышэй калена, другая — спушчаная на падраны чаравік. Нёс на руках сваё малое дзіця, а за ім дробненька тупала ягоная малая, шчуплая жонка. За жончыну спадніцу трымалася малая дачушка. „Тодарка, родненькі, не ўпусьці дзіцятка!“ — паўтарала жонка. Тодарка быў крыху падпіты.

Кляшторны часта насіў з сабою ў клетцы канарэйку, якую вучыў размаўляць. Рабочыя-муляры ведалі, што ён — паэт. З рыштаваньняў забачаць яго й гавораць: „Вунь, ідзе пралетарскі паэт!“ Пыталіся: „Як сьпявае канарэйка?“ „Не сьпявае, а плачыць у клетцы канарэйка“, — адказваў Тодар»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Шаўцоў, С.|частка = |загаловак = Мая адысея|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Вільня|выдавецтва = Выдавецтва Беларусаў Літвы Рунь|год = 1999|том = |старонкі = |старонак = 136|сэрыя = |isbn = 9986-9228-5-2|наклад = }}&lt;/ref&gt;.

Некаторыя акрэсьленыя С. Шаўцовым рысы калісьці, яшчэ пры жыцьці паэта, падмеціў Алёша ([[Анатоль Вольны]]), паказаўшы іх [[шарж]]ава ў гумарэсцы «Тодар Кляшторны. Літаратурны сілуэт» (1932): «Некаторыя кажуць, што быццам па сваёй раскіданасьці, Тодар пры пераезьдзе з аднэй кватэры на другую згубіў сваю дачку. У гэтым сэнсе, нават абвестка вісела некаторы час у доме пісьменьніка. Але гэта мана. Дачку Тодар не згубіў…»&lt;ref&gt;Алёша. Тодар Кляшторны. Літаратурны сілуэт: гумарэска / Алёша // Чырвоная Беларусь. — 1932. — № 2. — С. 10&lt;/ref&gt;

З успамінаў дачкі паэта, [[Тадзіяна Кляшторная|Т. Кляшторнай]], можна даведацца пра вялікую любоў паэта да рыбалкі, што ў пэўным сэнсе спрыяла яго паэтычнай творчасьці: «Вялікай асалодай, нават шчасьцем лічыў бацька адпачынак на возеры. Там, крышачку адступіўшы ад берага, ляжаў, напалову вылезшы з вады, вялізны камень. Узяўшы з сабою блакнот з алоўкам, вуду, ён садзіўся на яго, ногі апускаў у ваду, закідваў вуду, а потым у чаканьні клёву пачынаў думаць і пісаць вершы. На гэтым камяні з-пад яго рукі зьявілася шмат вершаў»&lt;ref&gt;Кляшторная, Т. Мае дзіцячыя ўспаміны пра бацьку / Т. Кляшторная // Пра час «Узвышша»: матэрыялы Узвышаўскіх чытанняў (Мінск, 2003—2004); уклад.: Г. В. Запартыка, Т. В. Кекелева, Я. М. Кісялёва. — Мінск: РІВШ, 2005. С. 38&lt;/ref&gt;.

У позьнесавецкія часы зьявілася яшчэ некалькі артыкулаў і ўспамінаў паэтавых сучасьнікаў. Так, напрыклад, [[Сяргей Грахоўскі]] прыгадваў: «У 1931 годзе ўпершыню ўбачыў яго ў Доме пісьменьнікаў. Высокі, танклявы, з рудаватымі хвалістымі валасамі, а выраз вачэй па-дзіцячаму зьбянтэжаны і разгублены. Ён быў неверагодна сьціплы і далікатны. Амаль у кожным сказе самой па сабе праскоквала „прабачце“ і „калі ласка“. Ён кожнаму саступаў дарогу, асабліва губляўся перад жанчынамі, чырванеў, міргаў калматымі, як чмялі, вейкамі і гаварыў заўсёды толькі самае прыемнае. За лірыку і шчырасьць вульгарызатары на Кляшторнага чаплялі ня толькі бірку „правага папутніка“, але і абвінавачвалі ў больш страшных грахах»&lt;ref&gt;Грахоўскі, С. Пакуль у лузе змоўкне салавей / С. Грахоўскі // БДАМЛМ. — Фонд 66. — Воп. 1 — Адз. зах. 96. — Арк. 1-4.&lt;/ref&gt;.

Паэт [[Станіслаў Пятровіч Шушкевіч|Станіслаў Шушкевіч]] запомніў сустрэчу з Тодарам Кляшторным у хаце сваіх бацькоў у вёсцы [[Шчытомірычы]] каля Менску. Т. Кляшторны, які адслужыў у Чырвонай Арміі, завітаў у шынялі і будзёнаўцы і «прачытаў прысутным свае вершы, многія радкі зь якіх былі аўтабіяграфічнымі: „А даль квітнее крозамі, / так многа розных дзіў. &lt;…&gt; Пад воплескі асеньнія / вось там, у тыя дні / мяне па той аселіцы / расстрэліваць вялі. / Вялі п’яныя ворагі… / Вакол вароні баль… / Каму ж жыцьцё ня дорага? / Кляшторны, стаў на банк! / Бяжы!… А лес рубінавы / табе падасьць руку / пад рогат гільяцінавы, / пад сьвісты дзікіх куль“»&lt;ref&gt;Шушкевіч, С. Кранаў душу і сэрца лірай: Да 70-годдзя з дня нараджэння Тодара Кляшторнага / С. шушкевіч // БДАМЛМ. — Фонд 12ю — Воп. 1. — Адз. зах. 1658 1658. Арк. 40&lt;/ref&gt;.

== Ушанаваньне памяці ==
* З 2003 году ў в. [[Камень (Віцебская вобласьць)|Камень]]на Лепельшчыне, у вясковым Доме культуры дзейнічае бібліятэка-музэй Тодара Кляшторнага&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/24848653.html Прайшлі літаратурныя чытаньні, прысьвечаныя 100-годзьдзю паэта Тодара Кляшторнага]&lt;/ref&gt;.
* У 2008 годзе адной з вуліц вёскі [[Камень (Віцебская вобласьць)|Камень]] было прысвоена імя Тодара Кляшторнага&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 красавіка 2008| url = http://www.svaboda.org/content/article/1107064.html| загаловак = Вуліца імя Т.Кляшторнага зьявілася на радзіме паэта | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Радыё Свабода]]| дата = 11 студзеня 2012 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.  

== Бібліяграфія ==
* {{Артыкул| аўтар = Т. Кляшторны. | загаловак = На азёрах Лепельшчыны. | спасылка  = https://digital.nlb.by/files/original/dce2363ad0227f13f5d5cfe58e32b25b.pdf  | мова  = | выданьне  =[[Паляўнічы Беларусі (1927)|Паляўнічы Беларусі]] | тып =часопіс | год  = 1932| том   = | нумар  = 7 | старонкі  = 15—17 | issn  = }}

== Глядзіце таксама ==
* [[Сьпіс дзеячаў Беларусі, расстраляных 29—30 кастрычніка 1937 году]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Кніга|аўтар =[[Масей Сяднёў]].|частка = |загаловак =«Масеева кніга»: Успаміны, старонкі дзёніка, эсэ. Тодар Кляшторны.|арыгінал = |спасылка = https://kamunikat.org/maseeva-kniga-syadnyow-masey |адказны =мастак П. І. Іонаў |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Мастацкая літаратура]] |год =1994 |том = |старонкі =258—260|старонак =318 |сэрыя = |isbn =5-340-01314-6 |наклад =5200 }} 
* [http://slounik.org/81097.html Кляшторны Тодар] // {{Літаратура/Беларускія пісьменьнікі (1917—1990)}}
* Тодар Кляшторны // Першацвет адраджэння: Вучэб. дапам. па беларус. літ. для ст. кл. сярэд. шк. / Склад. М. А. Федасеенка, Т. П. Прохарава, Г. М. Разанава і інш. — Мн.: Нар. асвета, 1995. — С. 369. — 511 с {{ISBN|985-03-0216-X}}
* [[Павел Пруднікаў|Пруднікаў П. І.]] ''Далёкае, але не забытае: Успаміны.'' — Мн.: Маст. літ., 1988. — С. 89—96.

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Вікікрыніцы|Category:Тодар Кляшторны|Тодар Кляшторны}}
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20110307201415/http://rv-blr.com/biography/view/98 Тодар Кляшторны] на сайце «Родныя вобразы»
* [http://knihi.com/Todar_Klastorny/ Тодар Кляшторны] на [[Беларуская Палічка|Беларускай Палічцы]]
* [http://nn.by/?c=ar&amp;i=62556 Мая Кляшторная. Успамін пра расстралянага бацьку] // [[Наша Ніва]], 30 кастрычніка 2011
* [[Тадзіяна Кляшторная|Кляшторная, Т.]] [http://www.box.com/s/sdvvu9ltvhp95nq7qpze Белыя Курапаты] / Т. Кляшторная // Лепельскі край. — 2003. — 11 сак. — С. 2.
* [[Тадзіяна Кляшторная|Кляшторная, Т.]] [http://www.box.com/s/encruht6rvv72a3svgfp Вяртанне] / Т. Кляшторная // Віцебскі рабочы. — 1997. — 11 сак. — С. 4.
* [[Тадзіяна Кляшторная|Кляшторная, Т.]] [http://www.box.com/s/euj5cr0vvmau9fxqlhyb Паездка ў Парэчча] / Т. Кляшторная // Лепельскі край. — 2005. — 3 мая. — С. 3.

{{Пісьменьнікі і паэты Беларусі}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кляшторны, Тодар}}
[[Катэгорыя:Тодар Кляшторны| ]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лепельскім раёне]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднаньня «Маладняк»]]
[[Катэгорыя:Людзі, у гонар якіх названыя вуліцы]]
[[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднаньня «Ўзвышша»]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай асацыяцыі пралетарскіх пісьменьнікаў]]
[[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднаньня ТАВІЗ]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары, расстраляныя ў ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 году]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Менску]]</text>
      <sha1>t0jw6x4m6wvv4q6q3mfde4hgjt4ytiz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45362</id>
    <revision>
      <id>2698313</id>
      <parentid>2414424</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T00:09:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34889" sha1="l6pwoaazgf7ekhcsr1erv3brslj1org" xml:space="preserve">{{Арганізацыя
| назва           = Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь
| выява           =  
| подпіс выявы    = 
| мапа            = 
| подпіс мапы     = 
| абрэвіятура     = НАК Беларусі
| дэвіз           = Хутчэй, вышэй, мацней
| папярэднік      = 
| дата ўтварэньня = {{Дата пачатку|22|3|1991|1}}
| тып             = спартовае
| юрыдычны статус = [[грамадзкае аб’яднаньне]]
| мэта            = пашырэньне алімпійскага руху
| штабкватэра     = [[Цэнтральны раён (Менск)|Цэнтральны раён]], [[Вясёлкавая вуліца (Менск)|Вясёлкавая вул.]], д. 27-2&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=https://noc.by/noc/contacts/|выдавец=Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь|мова=ru|дата публікацыі=2021|дата доступу=26 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;
| месцазнаходжаньне = [[Менск]]
| дзейнічае ў рэгіёнах = [[Беларусь]]
| сяброўства      = 73 [[Зацікаўленае згуртаваньне|зацікаўленыя згуртаваньні]] (2021 год)
| афіцыйныя мовы  = расейская
| генэральны сакратар = [[Паліна Галавіна]]
| пасада кіраўніка = Старшыня
| імя кіраўніка   = [[Віктар Лукашэнка]]
| пасада кіраўніка 2 = Намесьнік
| імя кіраўніка 2 = [[Зьміцер Даўгалёнак]]
| пасада кіраўніка 3 = 
| імя кіраўніка 3 = 
| пасада кіраўніка 4 = 
| імя кіраўніка 4 = 
| асноўныя асобы  = [[Аляксандар Багдановіч]], [[Алена Зубрылава]]&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Кіраўніцтва|спасылка=https://noc.by/noc/structure/guide/|выдавец=Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь|мова=ru|дата публікацыі=2021|дата доступу=26 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;
| кіроўны орган   = Выканаўчы камітэт
| матчыная кампанія = [[Міжнародны алімпійскі камітэт]] (Швайцарыя)
| зьвязаныя кампаніі = [[Нацыянальнае антыдопінгавае агенцтва Рэспублікі Беларусь]], ГА «[[Беларуская алімпійская акадэмія]]»
| бюджэт          = 
| колькасьць супрацоўнікаў = 11 (2021 год)&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Апарат|спасылка=https://noc.by/noc/structure/apparat-nok/|выдавец=Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь|мова=ru|дата публікацыі=2021|дата доступу=26 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;
| колькасьць валянтэраў = 
| сайт            = [https://noc.by/ noc.by]
| заўвагі         = 
| колішняя назва  = 
}}
'''Нацыяна́льны алімпі́йскі камітэ́т Рэспу́блікі Белару́сь''' — [[грамадзкае аб’яднаньне]] Беларусі, заснаванае ў сакавіку 1991 году.

Ягоныя статус і роля якога вызначаюцца [[Алімпійская хартыя|Алімпійскай хартыяй]] і Законам Рэспублікі Беларусь «Аб фізычнай культуры і спорце»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081006053150/http://www.ngo.by/ru/manag/pravo/rights/laws/bd1304cd17b6383a.html Закон Рэспублікі Беларусь ад 18.06.1993 г. № 2445-XII (Выманьне)]&lt;/ref&gt;. З 21 лютага 2021 году старшыня — [[Віктар Аляксандравіч Лукашэнка|Віктар Лукашэнка]]&lt;ref name=&quot;web.archive.org&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210226231741/https://svabod1.azureedge.net/a/31122954.html Прэзыдэнтам Нацыянальга алімпійскага камітэту стаў Віктар Лукашэнка. Будуць новыя санкцыі МАК?], Радыё Свабода, 26-02-2021&lt;/ref&gt;

== Будова ==
На 2021 год Нацыянальны алімпійскі камітэт Беларусі ўлучаў:
* Выканаўчы камітэт з 11 чалавек&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Выканаўчы камітэт|спасылка=https://noc.by/noc/structure/board/|выдавец=Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь|мова=ru|дата публікацыі=2021|дата доступу=26 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;;
* Апарат з 11 чалавек;
* 6 камісіяў — 1) адукацыйных праграмаў у галіне [[Фізычная культура|фізычнай культуры]] і спорту, 2) жанчынаў у спорце, 3) [[Зносіны|камунікацыяў]], 4) мэдычная і анты[[допінг]]авая, 5) працы з фэдэрацыямі ў відах спорту, 6) спартоўцаў&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Пастаянныя камісіі|спасылка=https://noc.by/noc/structure/board/|выдавец=Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь|мова=ru|дата публікацыі=18 лістапада 2020|дата доступу=26 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;;
* 7 прадстаўніцтваў у абласных цэнтрах, зь іх 5 па-за сталіцай&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Прадстаўніцтвы|спасылка=https://noc.by/noc/structure/representations/|выдавец=Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь|мова=ru|дата публікацыі=18 лістапада 2020|дата доступу=26 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;;
* Алімпійскі музэй, [[Нацыянальнае антыдопінгавае агенцтва Рэспублікі Беларусь]] (прасп. Пераможцаў, д. 109Б), ГА «[[Беларуская алімпійская акадэмія]]»;
* [[Унітарнае прадпрыемства|унітарныя прадпрыемствы]] — «Алімпійскі спартова-аздараўленчы комплекс» (Першамайскі раён, вул. Сурганава, д. 2а), фітнэс-клюб «Алімпія» (Ратамская вул., д. 2)&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Унітарныя прадпрыемствы|спасылка=https://noc.by/olympic-movement/unitarnye-predpriyatiya-noc/|выдавец=Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь|мова=ru|дата публікацыі=18 лістапада 2020|дата доступу=26 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Сяброўства ==
На 2021 году ў НАК Беларусі ўваходзілі саюзы ў 73 відах [[спорт]]у, у тым ліку ў:
* 36 летніх алімпійскіх — [[Беларуская фэдэрацыя альпінізму]], [[Беларуская фэдэрацыя бадмінтону]], [[Беларуская фэдэрацыя баскетболу]], [[Беларуская бэйсбольная фэдэрацыя]], [[Беларуская фэдэрацыя боксу]], [[Беларуская фэдэрацыя барацьбы]], [[Беларуская фэдэрацыя валейболу]], [[Беларуская фэдэрацыя веславаньня]], [[Беларуская фэдэрацыя ветразевага спорту]], [[Беларуская фэдэрацыя воднага пола]], [[Беларуская фэдэрацыя гандболу]], [[Беларуская асацыяцыя гімнастыкі]], [[Беларуская асацыяцыя гольфу]], [[Беларуская фэдэрацыя дзюдо]], [[Беларуская асацыяцыя каноэ]], [[Беларуская фэдэрацыя каратэ]], [[Беларуская фэдэрацыя коннага спорту]], [[Беларуская фэдэрацыя лёгкай атлетыкі]], [[Беларуская фэдэрацыя настольнага тэнісу]], [[Беларуская фэдэрацыя плаваньня]], [[Беларуская фэдэрацыя роварнага спорту]], [[Беларуская фэдэрацыя рэгбі]], [[Беларуская фэдэрацыя скейтбордынгу]], [[Беларуская рэспубліканская фэдэрацыя скокаў у ваду]], [[Беларуская фэдэрацыя стралковага спорту]], [[Беларуская фэдэрацыя стральбы з лука]], [[Беларуская фэдэрацыя стэндавай стральбы]], [[Беларуская фэдэрацыя сучаснага пяціборства]], [[Беларуская фэдэрацыя сынхроннага плаваньня]], [[Беларуская фэдэрацыя трохборства]], [[Беларуская фэдэрацыя тэквандо]], [[Беларуская тэнісная фэдэрацыя]], [[Беларускі цяжкаатлетычны саюз]], [[Беларуская фэдэрацыя футболу]], [[Беларуская рэспубліканская фэдэрацыя фэхтаваньня]] і [[Беларуская фэдэрацыя хакею на траве]]; 
* 8 зімовых алімпійскіх — [[Беларуская фэдэрацыя біятлёну]], [[Беларуская фэдэрацыя гарналыжнага спорту і сноўборду]], [[Беларускі саюз канькабежцаў]], [[Беларуская асацыяцыя кёрлінгу]], [[Беларускі лыжны саюз]], [[Беларуская фэдэрацыя лыжных гонак]], [[Беларуская фэдэрацыя фрыстайлу]] і  [[Фэдэрацыя хакею Рэспублікі Беларусь]];
* 27 іншых — [[Беларуская фэдэрацыя авіяцыйнага спорту]], [[Амэрыканскі футбол]], [[Беларуская фэдэрацыя арыентаваньня]], [[Беларуская аўтамабільная фэдэрацыя]], [[Беларуская асацыяцыя більярднага спорту]], [[Беларуская фэдэрацыя боўлінгу]], [[Беларускі саюзу спартовага брыджу]], [[Фэдэрацыя водналыжнага спорту і ўэйкборду Беларусі]], [[Беларуская фэдэрацыя водна-маторнага спорту]], [[Беларуская спартовая фэдэрацыя глухіх]], [[Беларуская фэдэрацыя кікбоксінгу і тайляндзкага боксу]], [[Беларуская фэдэрацыя корфболу]], [[Фэдэрацыя лятучых дыскаў]], [[Беларуская фэдэрацыя матацыклетных відаў спорту]], [[Беларуская асацыяцыя міні-футболу]], [[Беларуская фэдэрацыя панкратыёну і мяшаных відаў адзінаборстваў]], [[Беларуская фэдэрацыя падводнага спорту]], [[Фэдэрацыя пляжнага футболу]], [[Беларуская фэдэрацыя самба]], [[Асацыяцыя прафэсійнага сквошу]], [[Беларуская фэдэрацыя спорту на роліках і скейтбордах]], [[Беларуская фэдэрацыя барацьбы сумо]], [[Беларуская фэдэрацыя танцавальнага спорту]], [[Беларуская фэдэрацыя ушу]], [[Фэдэрацыя хакею зь мячом]], [[Беларуская фэдэрацыя чырлідынгу і камандаў падтрымкі]] і [[Беларуская фэдэрацыя шахматаў]]&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Саюзы|спасылка=https://noc.by/olympic-movement/federation/|выдавец=Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь|мова=ru|дата публікацыі=2021|дата доступу=26 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Спонсары ==
На 2021 год трыма галоўнымі спонсарамі НАК Беларусі былі: 1) «[[Белаграпрамбанк]]», 2) «[[БелАЗ]]» (Жодзіна), 3) [[холдынг]] «[[Дана (холдынг)|Дана]]» ([[Сэрбія]]; [[Багалюб Карыч]]). Афіцыйнымі спонсарамі былі: 1) «[[Менскі гадзіньнікавы завод]]», 2) «[[Спорт-пары]]». Таксама было 8 партнэраў: 1) «[[А1 (тэлекам-правайдэр)|А1]]» (Аўстрыя), 2) 
«[[Беларуская нацыянальная перастраховачная арганізацыя]]», 3) «[[Белаэранавігацыя]]», 4) «[[Белдзяржстрах]]», 5) «[[Белэксімгарант]]», 6) «[[БФ Капітал]]» ([[Кіпр]]), 7) «[[Хуавэй]]» (Кітай), 8) «[[Шкода Аўта]]» (Чэхія). Урэшце з НАК Беларусі супрацоўнічалі яшчэ 16 прадпрыемстваў: 1) [[Банк разьвіцьця Рэспублікі Беларусь]], 2) тэлеканал «[[Беларусь 5]]» (Белтэлерадыёкампанія), 3) «[[Белмэдпрэпараты]]», 4) «[[Белтэлекам]]», 5) гасьцініцы «[[Вікторыя (гасьцініца)|Вікторыя]]», 6) «[[Гарызонт (прадпрыемства)|Гарызонт]]», 7) сетка крамаў «[[Гіпа]]» («БелВілесдэн»), 8) «[[Горкаўскі аўтамабільны завод]]» (Расея), 9) «[[Керамін]]», 10) «[[Кока-Кола]]» (ЗША), 11) аэрапорт «[[Менск (нацыянальны аэрапорт)|Менск]]», 12) «[[Мотавела]]», 13) часопіс «[[Наш спорт]]» («Белфастмэдыя»), 14) «[[Тыкетпро]]», 15) «[[Тэхбудрэсурс]]», 16) крамы «Эўраопт» («[[Эўрагандаль]]»)&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Спонсары|спасылка=https://noc.by/noc/sponsors/|выдавец=Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь|мова=ru|дата публікацыі=2021|дата доступу=26 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя ==
22 сакавіка 1991 году створаны Нацыянальны алімпійскі камітэт. Зацьверджаны Статут, абраны прэзыдэнт НАК [[Уладзімер Рыжанкоў]]. 9 сакавіка 1992 году — НАК прызнаны [[МАК|Міжнародным алімпійскім камітэтам]] у якасьці часавага чальца. 21 верасьня 1993 году — НАК афіцыйна прызнаны Міжнародным алімпійскім камітэтам (рашэньне 101-й сэсіі [[МАК]] у [[Манака]]). 12 — 27 лютага 1994 году — удзел у [[Зімовыя Алімпійскія гульні 1994 году|XVII зімовых Алімпійскіх гульнях]] у [[Лілегамэр]]ы ([[Нарвэгія]]) (упершыню самастойнай камандай). У 7 выглядах спорту выступіла 33 беларускіх спартоўца. Заваяваныя 2 срэбныя мэдалі: [[Ігар Жалязоўскі|І. Жалязоўскі]] — [[канькабежны спорт]], [[Сьвятлана Парамыгіна|С. Парамыгіна]] — [[біятлён]].1996 год — у [[Атланта|Атланце]] ([[ЗША]]) на [[Летнія Алімпійскія гульні 1996 году|Гульнях XXVI Алімпіяды]] беларуская каманда заняла па залатых узнагародах 37-е месца ў сьвеце, а па колькасьці заваяваных мэдаляў — 23-е з 176 краінаў-удзельніц.

15 траўня 1997 году [[Аляксандар Лукашэнка|А. Г. Лукашэнка]] быў абраны прэзыдэнтам НАК Рэспублікі Беларусь. На [[Зімовыя Алімпійскія гульні 1998 году|Алімпіядзе 1998]] у [[Японія|японскім]] горадзе [[Нагана]], каманда заваявала дзьве бронзавыя ўзнагароды. На [[Летнія Алімпійскія гульні 2000 году|Алімпіядзе 2000]] у [[Сыднэй|Сыднэі]] ([[Аўстралія]]) беларуская зборная заняла 23-е месца ў неафіцыйным камандным заліку і 15-е — па колькасьці заваяваных мэдаляў з 184 краінаў-удзельніц Гульняў. 27 сакавіка 2001 году А. Г. Лукашэнка быў паўторна абраны прэзыдэнтам Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь. У 2002 годзе ў [[Зімовыя Алімпійскія гульні 2002 году|Солт-Лэйк-Сіці]] ([[ЗША]]) алімпійцы Беларусі заваявалі бронзавую ўзнагароду ва [[фрыстайл]]у. На [[Летнія Алімпійскія гульні 2004 году|Алімпіядзе 2004 году]] ў [[Афіны|Афінах]] каманда заваявала 15 мэдаляў (2 залатыя, 6 срэбных і 7 бронзавых) і заняла ў неафіцыйным камандным заліку 26-е месца, а па агульнай колькасьці мэдаляў — 18-е. 25 лістапада 2004 году — на справаздачна-выбарным Алімпійскім зборы Аляксандар Лукашэнка ў трэці раз абраны прэзыдэнтам НАК Беларусі. На [[Зімовыя Алімпійскія гульні 2006 году|XX зімовых Алімпійскіх гульнях]] у [[Турын (горад)|Турыне]] ([[Італія]]) Беларусь дэлегавала 28 спартоўцаў. Срэбны мэдаль заваяваў фрыстайліст Зьміцер Дашчынскі. Гэта яго другі мэдаль на Алімпійскіх гульнях. На2008 год НАК Беларусі ўлучаў Выканаўчы камітэт з 13 чалавек, Бюро Выканкаму і 15 камісіяў: арганізацыйнай працы; фінансава-эканамічнай дзейнасьці і разьвіцьця матэрыяльнай базы; міжнароднай дзейнасьці; спорту вышэйшых дасягненьняў, падрыхтоўкі і ўдзелу ў Алімпійскіх гульнях і спаборніцтвах пад патранатам МАК; алімпійскай адукацыі і культуры; працы з фэдэрацыямі па відах спорту; «Спорт для ўсіх»; «Жанчыны і спорт»; працы са сродкамі масавай інфармацыі; мэдыцынская. Чальцамі НАК зьяўляліся 74 арганізацыі: 30 фэдэрацыяў па летніх алімпійскіх відах спорту, 5 фэдэрацыяў па зімовых алімпійскіх відах спорту, 21 фэдэрацыя па ві спорту, не ўваходным у праграму Алімпійскіх гульняў, 18 тэрытарыяльных і ведамасных фізкультурна-спартовых арганізацыяў.

У лістападзе 2013 году адчынілі новую сядзібу НАК Беларусі ў [[Цэнтральны раён (Менск)|Цэнтральным раёне]] Менску па [[Вясёлкавая вуліца (Менск)|Вясёлкавай вуліцы]], д. 27-2 (мікрараён [[Вясьнянка (Менск)|Вясьнянка]]). Старая сядзіба месьцілася ў [[Першамайскі раён (Менск)|Першамайскім раёне]] сталіцы па [[Вуліца Якуба Коласа (Менск)|вул. Якуба Коласа]], д. 2. У кастрычніку 2016 году на сядзібе НАК Беларусі прайшоў 45-ы Агульны сход [[Эўрапейскія алімпійскія камітэты|Эўрапейскіх алімпійскіх камітэтаў]], на якім абралі Менск у якасьці месца правядзеньня 2-х [[Эўрапейскія гульні 2019 году|Эўрапейскіх гульняў 2019 году]]&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Пра нас|спасылка=https://noc.by/noc/about/|выдавец=Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь|мова=ru|дата публікацыі=2021|дата доступу=26 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;.

26 лютага 2021 году ў Нацыянальным алімпійскім камітэце ўпершыню за 24 гады зьмяніўся старшыня. Алімпійскі сход замест Аляксандра Лукашэнкі выбраў ягонага сына [[Віктар Лукашэнка|Віктара Лукашэнку]]&lt;ref name=&quot;web.archive.org&quot;/&gt;. 25 сакавіка 2021 году [[Савет міністраў Беларусі]] ўхваліў Пастанову № 168, паводле якой унёс НАК Беларусі ў пералік [[Юрыдычная асоба|юрыдычных асобаў]], у дачыненьні якіх прымяняецца 0,1 базавай стаўкі пры [[Арэнда|арэндзе]] дзяржаўнай нерухомасьці&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=У Беларусі абноўлены пералік грамадзкіх арганізацый, якія маюць ільготы па арэндзе|спасылка=https://blr.belta.by/economics/view/u-belarusi-abnouleny-peralik-gramadskih-arganizatsyj-jakija-majuts-ilgoty-pa-arendze-98336-2021/|выдавец=[[БелТА]]|дата публікацыі=30 сакавіка 2021|дата доступу=30 сакавіка 2021}}&lt;/ref&gt;.

13 ліпеня 2023 году Міжнародны алімпійскі камітэт (Швайцарыя) паведаміў пра адмову даслаць запрашэньне Нацыянальнаму камітэту Беларусі на [[Летнія Алімпійскія гульні 2024 году]], як і нацыянальным алімпійскім камітэтам [[Гватэмала|Гватэмалы]] і Расеі. У выпадку Беларусі і Расеі рашэньне абумовілі [[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (з 2022)|расейскім уварваньнем ва Ўкраіну зь 2022 году]], у тым ліку [[Беларусь ва ўварваньні Расеі ва Ўкраіну (2022)|з тэрыторыі Беларусі]]&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Беларусь не атрымае 26 ліпеня запрашэньне МАК на Гульні ў Парыжы|спасылка=https://blr.belta.by/sport/view/belarus-ne-atrymae-26-lipenja-zaprashenne-mak-na-gulni-u-paryzhy-130095-2023/|выдавец=БелТА|дата публікацыі=13 ліпеня 2023|дата доступу=13 ліпеня 2023}}&lt;/ref&gt;.

== Старшыні ==
* [[Уладзімер Рыжанкоў]] (22 сакавіка 1991 — 15 траўня 1997)
* [[Аляксандар Лукашэнка]] (15 траўня 1997 — 26 лютага 2021)
* [[Віктар Лукашэнка]] (з 26 лютага 2021 году)&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Віктар Лукашэнка выбраны на пасаду прэзыдэнта НАК|спасылка=https://blr.belta.by/sport/view/viktar-lukashenka-vybrany-na-pasadu-prezidenta-nak-97245-2021/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=26 лютага 2021|дата доступу=26 лютага 2021}}&lt;/ref&gt;.

== Санкцыі ==
Пасьля жорсткага падаўленьня пратэстаў супраць фальсыфікацыяў прэзыдэнцкіх выбараў і рэпрэсій супраць спартоўцаў, якія падтрымалі пратэстоўцаў, у сьнежні 2020 выканкам [[Міжнародны алімпійскі камітэт|Міжнароднага алімпійскага камітэту]] пастанавіў, што «цяперашняе кіраўніцтва НАК належным чынам не абараніла беларускіх спартоўцаў ад палітычнай дыскрымінацыі», што супярэчыць Алімпійскай хартыі.
Выканкам МАК забараніў старшыні НАК Аляксандру Лукашэнку і яго старэйшаму сыну Віктару, які зьяўляўся першым віцэ-прэзыдэнтам НАК Беларусі, наведваць [[Алімпійскія гульні]], а таксама пастанавіў спыніць фінансавую падтрымку гэтай арганізацыі.

У сьнежні 2020 году Нацыянальны алімпійскі камітэт Беларусі паведаміў, што 5 тысячаў беларускіх спартоўцаў падпісалі ліст у падтрымку дзейнай улады. Пазьней стала вядома, што подпісы некаторых паставілі бязь іхнага ведама. Сярод падпісантаў былі ня толькі спартоўцы і трэнэры, але і спартовыя чыноўнікі. Ліст праўладных спартоўцаў зьявіўся ў адказ на адкрыты ліст спартоўцаў, якія заклікалі спыніць гвалт і правесьці новыя выбары. Большасьць тых, хто падпісаліся пад гэтым лістом, пазьней звольнілі з працы і закрылі для іх спартовую карʼеру&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/31034726.html |title=Чыноўнікі, настаўнікі, міліцыянты, прыбіральшчыца: хто яшчэ падпісаў ліст спартоўцаў у падтрымку Лукашэнкі |work=[[Радыё Свабода]] |date=5 студзеня 2021 |accessdate=20 верасьня 2021 }}&lt;/ref&gt;.

9 жніўня 2021 году НАК Беларусі быў  унесены ў [[Сьпіс спэцыяльна вызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў]] [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] паводле абвінавачваньняў у {{артыкул у іншым разьдзеле|Адмываньне грошай|адмываньні грошай|uk|Відмивання грошей}}, ухіленьні ад санкцыяў, у тым ліку абыходзе візавых абмежаваньняў&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Thomas|first=Ken|date=2021-08-09|title=Biden Sanctions Belarus Olympic Committee, Companies|language=en|work=|publisher={{артыкул у іншым разьдзеле|The Wall Street Journal|The Wall Street Journal|pl|The Wall Street Journal}}|url=https://www.wsj.com/articles/biden-sanctions-belarus-olympic-committee-companies-11628535045|url-status=live|accessdate=2021-08-11|archiveurl=https://archive.ph/4hAx8|archivedate=2021-08-09|issn=0099-9660|аўтар=Ken Thomas.}}&lt;/ref&gt;.

Акрамя таго, прэзыдэнты НАК Аляксандар і Віктар Лукашэнкі знаходзяцца пад санкцыямі ЗША&lt;ref&gt;[https://sanctionssearch.ofac.treas.gov/ Sanctions List Search]&lt;/ref&gt;, Эўразьвязу&lt;ref&gt;{{Cite web|language=ru|url=https://naviny.online/new/20201106/1604675539-evrosoyuz-vvel-sankcii-protiv-lukashenko-i-ryada-belorusskih-chinovnikov|title=Евросоюз ввел санкции против Лукашенко и ряда белорусских чиновников|publisher=[[naviny.by]]|date=2020-11-06|access-date=2021-09-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A02012D0642-20210621|title=Consolidated text: Council Decision 2012/642/CFSP of 15 October 2012 concerning restrictive measures in view of the situation in Belarus|publisher={{артыкул у іншым разьдзеле|EUR-Lex|EUR-Lex|pl|EUR-Lex}}|language=en}}&lt;/ref&gt;, Вялікабрытаніі&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=Consolidated List of Financial Sanctions Targets in the UK|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/946102/Belarus.pdf|deadlink=no|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-12-25|website=|publisher={{артыкул у іншым разьдзеле|gov.uk|gov.uk|en|gov.uk}}|language=en}}&lt;/ref&gt;, Швайцарыі&lt;ref&gt;[https://www.seco.admin.ch/seco/en/home/Aussenwirtschaftspolitik_Wirtschaftliche_Zusammenarbeit/Wirtschaftsbeziehungen/exportkontrollen-und-sanktionen/sanktionen-embargos/sanktionsmassnahmen/suche_sanktionsadressaten.html Searching for subjects of sanctions]&lt;/ref&gt; і Канады&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.canada.ca/en/global-affairs/news/2020/09/backgrounder-belarus-sanctions.html|title=Backgrounder: Belarus sanctions|date=2020-09-29|publisher={{артыкул у іншым разьдзеле|Міністэрства міжнародных справаў Канады|Міністэрства міжнародных справаў Канады|en|Global Affairs Canada}}|accessdate=2021-09-13|language=en}}&lt;/ref&gt;, а чальцу выканкама НАК [[Дзьмітры Баскаў|Дзмітрыю Баскаву]] забаронены ўезд у Літву, Латвію і Эстонію&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sport.tut.by/news/aboutsport/708050.html |title=Баскову и Шакуте запретили въезд в Латвию |archiveurl=http://web.archive.org/web/20210302203421/https://sport.tut.by/news/aboutsport/708050.html |archivedate=2021-03-02 |work=[[TUT.BY]] |date=2020-11-16 |language=ru |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|language=ru|url=https://by.tribuna.com/others/1091175446-ministr-sporta-kovalchuk-vnesen-v-spisok-nevezdnyx-v-latviyu-i-litvu.html|title=Ковальчук, Портной и Базанов внесены в список невъездных в Латвию, Литву и Эстонию|first=|last=|website=|date=2020-11-20|publisher=BY.Tribuna.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201121063644/https://by.tribuna.com/others/1091175446-ministr-sporta-kovalchuk-vnesen-v-spisok-nevezdnyx-v-latviyu-i-litvu.html|archivedate=2020-11-21|accessdate=2020-11-21|dead-url=no}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Навіна|аўтар=|загаловак=Скарбы Алімпійскага музэю|спасылка=https://noc.by/noc/olimpiyskiy-muzey/virtualnyy-muzey/|выдавец=Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь|дата публікацыі=2021|дата доступу=26 лютага 2021}}
** [https://web.archive.org/web/20210420172655/https://noc.by/olympic-movement/olimpiyskie-obekty/minsk/ Фізкультурна-спартовыя збудаваньні ў Менску]{{ref-ru}}
* {{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=https://nada.by/contacts/|выдавец=[[Нацыянальнае антыдопінгавае агенцтва Рэспублікі Беларусь]]|мова=ru|дата публікацыі=2021|дата доступу=26 лютага 2021}}
* {{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=http://olympic-academy.by/contact-us-2/|выдавец=ГА «[[Беларуская алімпійская акадэмія]]»|мова=ru|дата публікацыі=2021|дата доступу=26 лютага 2021}}
* {{Навіна|аўтар=|загаловак=Кантакты|спасылка=https://olimpminsk.by/kontaktyi.html|выдавец=«Алімпійскі» САК|мова=ru|дата публікацыі=2021|дата доступу=26 лютага 2021}}
* [https://olympia-gs.by/ Фітнэс-клюб «Алімпія»]{{ref-ru}}

[[Катэгорыя:Беларускі спорт]]
[[Катэгорыя:Нацыянальныя алімпійскія камітэты]]
[[Катэгорыя:Беларускія грамадзкія аб’яднаньні]]
[[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Менск)]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе]]
[[Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя асобы ў сьпісе СВГ]]</text>
      <sha1>l6pwoaazgf7ekhcsr1erv3brslj1org</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Расея на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49679</id>
    <revision>
      <id>2698386</id>
      <parentid>2316268</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:29:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9984" sha1="07aq0oy3zmmw0gpzbrqt8hziqnv4aqw" xml:space="preserve">{{Краіна на конкурсе Эўрабачаньне
|песьня      = «[[Believe (песьня Дзімы Білана)|Believe]]»
|выява       = [[Файл:Russia in the 2008 Eurovision Song Contest.jpg|300пкс]]
|краіна      = Расея
|год         = 2008
|подпіс      = Выступ у фінале; на фота зьлева направа: Эдвін Мартан, Дзіма Білан, Яўген Плюшчанка
|дата адбору =
|артыст      = [[Дзіма Білан]]
|мова        = [[ангельская мова|ангельская]]
|кампазытар  = [[Джым Бінз]]
|паэт        = [[Дзіма Білан]]
|месца       = 1
|балы        = 272
|месца ў паўфінале = 3
|балаў у паўфінале = 135
}} 
Расею на конкурсе «[[Эўрабачаньне-2008]]» прадстаўляў [[Дзіма Білан]] зь песьняй «[[Believe (песьня Дзімы Білана)|Believe]]». Разам зь ім удзельнічалі ў нумары [[Эдвін Мартан]], знакаміты скрыпач, і [[Яўген Плюшчанка]], Алімпійскі чэмпіён па фігурным катаньні. Дзіма Білан заняў першае месца, набраўшы 272 балы і атрымаўшы галоўны прыз конкурсу «[[Крыштальны мікрафон]]».

== Нацыянальны адбор ==
Выканавец абраны [[9 сакавіка]] [[2008]] году тэлеглядацкім, інтэрнэт і галасаваньнем журы. Было пададзена больш за 100 заявак, зь іх адабрана 25 (пазьней затым дададзена яшчэ 2) прэтэндэнтаў. Дзіма Білан атрымаў 27 балаў ад журы 27 ад тэлегледачоў.
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;сутеук&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
! №
! Выканавец
! Песьня
! width=80px | Журы
! width=80px | Гледачы
! width=80px | Разам
|- align=&quot;center&quot;
| 1
| Гурт «Асарці»
| «Colours of My Love»
| 17
| 16
| 33
|- align=&quot;center&quot;
| 2
| [[Паліна Смолава]]
| «На расстоянии дыханья»
| 12
| 12
| 24
|- align=&quot;center&quot;
| 3
| Асылъяр
| «Карлыгачлар»
| 1
| 1
| 2
|- align=&quot;center&quot;
| 4
| [[Яўгенія Атрадная|Жэня Атрадная]]
| «Porque amor»
| 25
| 25
| 50
|- align=&quot;center&quot;
| 5
| Aero
| «Siberia»
| 3
| 4
| 7
|- align=&quot;center&quot;
| 6
| Ганна Мушак і project «William»
| «The Needle»
| 22
| 13
| 41
|- align=&quot;center&quot;
| 7
| Нора Адам
| «Gotta Let It Go»
| 2
| 2
| 4
|- align=&quot;center&quot;
| 8
| Натальля Церахава
| «So You Can Tell Me»
| 6
| 6
| 12
|- align=&quot;center&quot;
| 9
| Жэня Расказава
| «Отпускаю тебя»
| 19
| 21
| 40
|- align=&quot;center&quot;
| 10
| '''[[Дзіма Білан]]'''
| «'''[[Believe (песьня Дзімы Білана)|Believe]]'''»
| '''27'''
| '''27'''
| '''54'''
|- align=&quot;center&quot;
| 11
| Алена Горская
| «Always All Alone»
| 14
| 13
| 27
|- align=&quot;center&quot;
| 12
| Аляксандар Панаётаў
| «Crescent and Cross»
| 26
| 26
| 52
|- align=&quot;center&quot;
| 13
| П’ер Нарцыс і Джэм Шэрыф
| «Who Am I without Your Love»
| 8
| 8
| 16
|- align=&quot;center&quot;
| 14
| [[Юлія Міхальчык]]
| «Cold Fingers»
| 21
| 22
| 43
|- align=&quot;center&quot;
| 15
| Гранат
| «Another Side of Midnight»
| 11
| 10
| 21
|- align=&quot;center&quot;
| 16
| Сабрына
| «Wreck»
| 10
| 9
| 19
|- align=&quot;center&quot;
| 17
| BK!
| «Don’t Break My Heart»
| 5
| 5
| 10
|- align=&quot;center&quot;
| 18
| Аза Батаява
| «It’s No Dream»
| 7
| 7
| 14
|- align=&quot;center&quot;
| 19
| Таміла Bloggy
| «Сны»
| 18
| 20
| 38
|- align=&quot;center&quot;
| 20
| Прэм'ер-Міністар
| «Мы — параллельные миры»
| 20
| 18
| 38
|- align=&quot;center&quot;
| 21
| Анатоль Алёшын
| «One More Try»
| 13
| 11
| 24
|- align=&quot;center&quot;
| 22
| [[Аляксей Вараб'ёў]]
| «Новая русская Калинка»
| 23
| 23
| 46
|- align=&quot;center&quot;
| 23
| Раман Бежын
| «I’m Missing»
| 4
| 3
| 7
|- align=&quot;center&quot;
| 24
| [[Сяргей Лазараў]]
| «Flyer»
| 24
| 24
| 48
|- align=&quot;center&quot;
| 25
| Натальля Астаўева
| «Три луны»
| 15
| 14
| 29
|- align=&quot;center&quot;
| 26
| Макс Лорэнс і Сацура
| «Дай нам дождь»
| 9
| 17
| 26
|- align=&quot;center&quot;
| 27
| Вольга Варвус
| «King of Seduction»
| 16
| 15
| 31
|}

== Галасаваньні ==

=== У паўфінале ===
{| width=&quot;100%&quot;
|-
|width=&quot;50%&quot;|
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; width=&quot;350px&quot;
!colspan=2|'''Галасы за выканаўца з [[Расея|Расеі]] ў першым паўфінале'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;60px&quot;| '''Адзнака''' || '''Краіны'''
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||Ізраіль, Армэнія
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||Эстонія, Грэцыя
|-ооппп
| align=&quot;center&quot; | 8 ||Чарнагорыя, Азэрбайджан, Нарвэгія, Польшча, Румынія
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||Малдова, Славенія, Босьнія і Герцагавіна
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||Фінляндыя, Нямеччына
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||Гішпанія
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||Ірляндыя, Андора
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||Бэльгія
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||Нідэрлянды
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||-
|}
|width=&quot;50%&quot;|
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; width=&quot;350px&quot;
|-
!colspan=2|'''Галасы тэлегледачоў з [[Расея|Расеі]] ў першым паўфінале'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;60px&quot;| '''Адзнака''' || '''Краіна'''
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||Армэнія (2 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||Азэрбайджан (6 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 8 ||Ізраіль (5 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||Нарвэгія (4 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||Грэцыя (1 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||Малдова (12 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||Фінляндыя (8 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||Польшча (10 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||Славенія (11 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||Румынія (7 месца)
|}
|}

===У фінале===
{| width=&quot;100%&quot;
|-
|width=&quot;50%&quot;|
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; width=&quot;350px&quot;
!colspan=2|'''Галасы за выканаўца з [[Расея|Расеі]]'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;60px&quot;| '''Адзнака''' || '''Краіны'''
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||Ізраіль, Эстонія, Латвія, Летува, Украіна, Беларусь, Армэнія
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||Фінляндыя, Вугоршчына, Румынія, Малдова, Сэрбія
|-
| align=&quot;center&quot; | 8 ||Кіпр, Мальта, Азэрбайджан, Грузія, Чарнагорыя
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||Нямеччына, Грэцыя, Славенія, Чэхія
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||Партугалія, Харватыя, Македонія, Польшча, Альбанія, Баўгарыя 
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||Ірляндыя, Гішпанія, Турэччына, Нарвэгія, Андора
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||Босьнія і Герцагавіна
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||Бэльгія
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||-
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||Францыя, Нідэрлянды
|}
|width=&quot;50%&quot;|
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; width=&quot;350px&quot;
|-
!colspan=2|'''Галасы тэлегледачоў [[Расея|Расеі]]'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;60px&quot;| '''Адзнака''' || '''Краіна'''
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||Армэнія (4 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||Азэрбайджан (8 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 8 ||Украіна (2 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||Грузія (11 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||Ізраіль (9 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||Нарвэгія (5 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||Сэрбія (6 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||Грэцыя (3 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||Турэччына (7 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||Харватыя (21 месца)
|}
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.eurovision.tv/index/main?page=67&amp;country=34 Расея на афіцыйным сайце конкурсу песьні «Эўрабачаньне-2008»] {{ref-en}}
* [http://evrovid.rutv.ru/ Тэлеканал «Расея» — Эўрабачаньне]{{Недаступная спасылка|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20081218000403/http://esckaz.com/2008/rus.htm Расея на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008 (esckaz.com)]

{{Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008}}

[[Катэгорыя:Расея на конкурсе песьні Эўрабачаньне]]
[[Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008]]</text>
      <sha1>07aq0oy3zmmw0gpzbrqt8hziqnv4aqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Малдова на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50507</id>
    <revision>
      <id>2698241</id>
      <parentid>1548477</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:19:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6501" sha1="sgyb9vlngry3445lwa6ziroxb2fray7" xml:space="preserve">{{Краіна на конкурсе Эўрабачаньне
|песьня      = «A Century of Love»
|выява       = [[Файл:ESC 2008 - Moldova - Geta Burlacu, 1st semifinal.jpg|300пкс]]
|краіна      = Малдова
|год         = 2008
|подпіс      = Выступ у першым паўфінале
|дата адбору =
|ТБ канал    = TRM
|артыст      = Жэта Бурлаку
|мова        = [[ангельская мова|ангельская]]
|кампазытар  = [[Алег Бараліюс]]
|паэт        = [[Віярыка Дэмічы]]
|месца       =
|балы        =
|месца ў паўфінале = 12
|балаў у паўфінале =  36
}}
[[Малдова|Малдову]] [[Малдова на конкурсе песьні Эўрабачаньне|на конкурсе песьні]] «[[Конкурс песьні Эўрабачаньне-2008|Эўрабачаньне-2008]]» у першым паўфінале прадставіла [[Жэта Бурлаку]] зь песьняй «A Century of Love». Песьня не мінула ў фінал, заняўшы 12 месца і набраўшы 36 ачкоў.

== Нацыянальны адбор ==
Нацыянальны адбор мінуў [[9 лютага]]. У роўных дзелях у галасаваньні ўдзельнічалі: 1) асноўнае журы; 2) тэлегаласаваньне; 3) адмысловая камісія з канала ''TRM''. Перамагла на адборы Жэта Бурлаку зь песьняй «A Century of Love».
{| class=&quot;sortable wikitable&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#6699CC&quot;
|'''№'''
|'''Выканавец'''
|'''Песьня'''
|'''Журы'''
|'''Журы TRM'''
|colspan=&quot;2&quot;|'''Тэлегаласы'''
| '''Вынік'''
|'''Месца'''
|- align=&quot;center&quot;
| 1
| Люся Знаменскі
| «Don't Deceive My Heart»
| 3
| 2
| 410
| 0
| 5
| 11
|- align=&quot;center&quot;
| 2
| Алена Дзерміджан
| «Living Creatures»
| 5
| 10
| 1350
| 7
| 22
| 5
|- align=&quot;center&quot;
| 3
| Scroom
| «Jane»
| 1
| 4
| 458
| 0
| 5
| 12
|- align=&quot;center&quot;
| 4
| Галіна Шкода
| «Your Own Vision»
| 6
| 12
| 1329
| 6
| 24
| 4
|- align=&quot;center&quot;
| 5
| Дана Маркітан 
| «Your Name»
| 4
| 3
| 1223
| 5
| 12
| 8
|- align=&quot;center&quot;
| 6
| Яй Мон
| «Point of View»
| 2
| 6
| 773
| 2
| 10
| 9
|- align=&quot;center&quot;
| 7
| Катрына Пыслару
| «Dance with Me»
| 7
| 5
| 644
| 1
| 13
| 7
|- align=&quot;center&quot;
| 8
| Крысьціна Ружыцкая
| «You Make Me Feel Crazy»
| 3
| 2
| 829
| 3
| 8
| 10
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#8BC0EA&quot;
| '''9'''
| '''Жэта Бурлаку'''
| «'''A Century of Love'''»
| '''12'''
| '''8'''
| '''4923'''
| '''10'''
| '''30'''
| '''1'''
|- align=&quot;center&quot;
| 10
| Edict
| «I Believe»
| 6
| 7
| 1124
| 4
| 17
| 6
|- align=&quot;center&quot;
| 11
| Алекса
| «We Are One»
| 8
| 7
| 7665
| 12
| 27
| 3
|- align=&quot;center&quot;
| 12
| Оля Тыра
| «Always Will Be»
| 10
| 12
| 2603
| 8
| 30
| 2
|}

== Галасаваньні ==
=== У паўфінале ===
{| width=&quot;100%&quot;
|-
|width=&quot;50%&quot;|
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; width=&quot;350px&quot;
!colspan=2|'''Галасы за Малдову'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;60px&quot;| '''Адзнака''' || '''Краіны'''
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||—
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||Румынія
|-
| align=&quot;center&quot; | 8 ||—
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||—
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||Армэнія
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||Расея, Азэрбайджан, Сан-Марына
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||Грэцыя
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||—
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||—
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||Андора
|}
|width=&quot;50%&quot;|
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; width=&quot;350px&quot;
|-
!colspan=2|'''Галасы тэлегледачоў Малдовы'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;60px&quot;| '''Адзнака''' || '''Краіна'''
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||Румынія (7 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||Азэрбайджан (6 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 8 ||Фінляндыя (8 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||Расея (3 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||Босьнія і Герцагавіна (9 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||Армэнія (2 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||Грэцыя (1 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||Нарвэгія (4 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||Славенія (11 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||Эстонія (18 месца)
|}
|}

=== У фінале ===
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; width=&quot;350px&quot;
|-
!colspan=2|'''Галасы тэлегледачоў Малдовы'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;60px&quot;| '''Адзнака''' || '''Краіна'''
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||Румынія (20 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||Расея (1 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 8 ||Азэрбайджан (8 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||Украіна (2 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||Ізраіль (9 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||Нарвэгія (5 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||Грэцыя (3 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||Турэччына (7 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||Армэнія (4 месца)
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||Сэрбія (6 месца)
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.eurovision.tv Афіцыйны сайт Эўрабачаньня] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20210419012612/https://esckaz.com/2008/mol.htm Малдова на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008 (esckaz.com)]

{{Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008}}

[[Катэгорыя:Малдова на конкурсе песьні Эўрабачаньне|2008]]
[[Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008]]</text>
      <sha1>sgyb9vlngry3445lwa6ziroxb2fray7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партугалія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50593</id>
    <revision>
      <id>2698337</id>
      <parentid>1548475</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:10:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6835" sha1="7mzyhpnzhnnkg4wjsb3a1fk94wyi25a" xml:space="preserve">{{Краіна на конкурсе Эўрабачаньне
|песьня      = «Senhora do Mar»
|выява       = [[Файл:2515252933 b17e6e4e3e o.jpg|300пкс]]
|краіна      = Партугалія
|год         = 2008
|подпіс      = Выступ у другім паўфінале
|дата адбору =
|ТБ канал    = RTP
|артыст      = [[Ваня Фэрнандэш]]
|мова        = [[партугальская мова|партугальская]]
|кампазытар  = [[Андрэй Бабіч]]
|паэт        = [[Карлас Коелха]]
|месца       = 13
|балы        = 69
|месца ў паўфінале = 2
|балаў у паўфінале = 120
}}
[[Партугалія|Партугалію]] [[Партугалія на конкурсе песьні Эўрабачаньне|на конкурсе песьні]] «[[Конкурс песьні Эўрабачаньне-2008|Эўрабачаньне-2008]]» у другім паўфінале прадставіла '''[[Ваня Фэрнандэш]]''' зь песьняй «Senhora do Mar». Песьня мінула ў фінал, заняўшы 13 месца і набраўшы 69 ачкоў.

== Нацыянальны адбор ==
Партугальская кампанія ''RTP'' запрасіла шэраг вядомых у краіне прадусараў, дазволіўшы ім абраць выканаўцаў і песьні. Фінал адбору мінуў [[9 сакавіка]].

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#6699CC&quot;
|'''№'''
|'''Выканавец'''
|'''Песьня'''
|'''Прадусар'''
|'''Ачкі'''
|'''Месца'''
|- align=&quot;center&quot;
| 1
| Марка Радрыдгес
| «Em água e sal»
| Элвіс Вэйгуінха
| 5927
| 3
|- align=&quot;center&quot;
| 2
| Карлуз Бэло
| «Cavaleiro da manhã»
| Карлуз Бэло
| 2044
| 8
|- align=&quot;center&quot;
| 3
| Big Hit
| «Por ti, Portugal»
| Фэрнанда Мартынс 
| 2932
| 6
|- align=&quot;center&quot;
| 4
| Лісбоа Нао Сэяс Франчэса
| «Porto de encontro»
| Мігель Маер і Рыкарда Сантас
| 1974
| 9
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#8BC0EA&quot;
| '''5'''
| '''Ваня Фэрнандэш'''
| «'''Senhora do Mar (Negras Águas)'''»
| '''Карлас Коелха'''
| '''17617'''
|''' 1'''
|- align=&quot;center&quot;
| 6
| Vanessa
| «Do outro lado da vida»
| Нуна Фэйст
| 2621
| 7
|- align=&quot;center&quot;
| 7
| Рыкарда Солер
| «Canção Pop»
| Рэната Юніёр
| 4721
| 4
|- align=&quot;center&quot;
| 8
| Алекс Сьміт
| «Obrigatório ter»
| Ян ван Дзік 
| 6913
| 2
|- align=&quot;center&quot;
| 9
| Tucha
| «O Poder da mensagem»
| Мэніта Рамас
| 624
| 10
|- align=&quot;center&quot;
| 10
| Bla Bla Bla
| «Magicantasticamente»
| Gimba
| 4612
| 5
|}

== Галасаваньні ==

=== У паўфінале ===
{| width=&quot;100%&quot;
|-
|width=&quot;50%&quot;|
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; width=&quot;350px&quot;
!colspan=2|'''Галасы за партугальскага выканаўца'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;60px&quot;| '''Адзнака''' || '''Краіны'''
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||Францыя, Швайцарыя
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||Ісьляндыя
|-
| align=&quot;center&quot; | 8 ||Харватыя, Украіна, Беларусь
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||Вялікабрытанія, Чэхія, Грузія
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||Вугоршчына, Альбанія, Сэрбія
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||Баўгарыя, Швэцыя
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||Летува
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||Латвія, Кіпр
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||—
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||—
|}
|width=&quot;50%&quot;|
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; width=&quot;350px&quot;
|-
!colspan=2|'''Галасы партугальскіх тэлегледачоў'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;60px&quot;| '''Адзнака''' || '''Краіна'''
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||Украіна
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||Латвія
|-
| align=&quot;center&quot; | 8 ||Данія
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||Грузія
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||Харватыя
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||Ісьляндыя
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||Мальта
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||Швэцыя
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||Альбанія
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||Баўгарыя
|}
|}

=== У фінале ===
{| width=&quot;100%&quot;
|-
|width=&quot;50%&quot;|
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; width=&quot;350px&quot;
!colspan=2|'''Галасы за партугальскага выканаўца'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;60px&quot;| '''Адзнака''' || '''Краіны'''
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||—
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||Швайцарыя, Андора
|-
| align=&quot;center&quot; | 8 ||Францыя, Гішпанія
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||—
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||Ісьляндыя, Бэльгія
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||Нідэрлянды
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||Нямеччына
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||Харватыя, Украіна
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||—
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||Сэрбія
|}
|width=&quot;50%&quot;|
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot; width=&quot;350px&quot;
|-
!colspan=2|'''Галасы партугальскіх тэлегледачоў'''
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;60px&quot;| '''Адзнака''' || '''Краіна'''
|-
| align=&quot;center&quot; | 12 ||Украіна
|-
| align=&quot;center&quot; | 10 ||Гішпанія
|-
| align=&quot;center&quot; | 8 ||Латвія
|-
| align=&quot;center&quot; | 7 ||Ісьляндыя
|-
| align=&quot;center&quot; | 6 ||Расея
|-
| align=&quot;center&quot; | 5 ||Данія
|-
| align=&quot;center&quot; | 4 ||Румынія
|-
| align=&quot;center&quot; | 3 ||Харватыя
|-
| align=&quot;center&quot; | 2 ||Нарвэгія
|-
| align=&quot;center&quot; | 1 ||Грузія
|}
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.eurovision.tv Афіцыйны сайт Эўрабачаньня]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20080526145347/http://esckaz.com/2008/por.htm Партугалія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008]

{{Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008}}

[[Катэгорыя:Партугалія на конкурсе песьні Эўрабачаньне|2008]]
[[Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008]]</text>
      <sha1>7mzyhpnzhnnkg4wjsb3a1fk94wyi25a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алаіза Пашкевіч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50861</id>
    <revision>
      <id>2698237</id>
      <parentid>2694450</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SergeiSEE</username>
        <id>38150</id>
      </contributor>
      <comment>дапаўненьне Бібліяграфія</comment>
      <origin>2698237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32446" sha1="h9xenhvgohsyitgl6b8txpz091dzffh" xml:space="preserve">{{Цёзкі}}
{{Пісьменьніца
|Імя                 = Алаіза Пашкевіч
|Лацінка             = Ałaiza Paškievič
|Партрэт             = Ałaiza Paškievič. Алаіза Пашкевіч (1912).jpg
|Памер               = 200пкс
|Апісаньне           = Алаіза Пашкевіч
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = Цётка
|Гады актыўнасьці    = 
|Кірунак             = 
|Жанр                = верш
|Дэбют               = зборнік «Скрыпка беларуская», 1906, вершы «Лета» і «Восень»
|Значныя творы       = 
|Прэміі              = 
|Палічка             = http://knihi.com/Ciotka/
|Сайт                = 
}}
'''Алаі́за Сьцяпа́наўна Пашке́віч''' (псэўданім: Цётка; 15 ліпеня 1876, фальварак [[Пешчын]] пад [[Ліда]]й (цяпер [[Шчучынскі раён]]) — 5 лютага 1916) — беларуская паэтка, пісьменьніца, грамадзкая дзяячка.

== Біяграфія ==
Нарадзілася ў шляхецкай сям’і. Скончыла Віленскую прыватную сяміклясавую вучэльню В. Прозаравай. Настаўнічала ў вёсцы. У 1902—1904 вучылася на вышэйшых адукацыйных курсах П. Лесгафта ў [[Санкт-Пецярбург|Пецярбургу]]. Атрыманыя веды па мэдыцыне, гігіене, пэдагогіцы, батаніцы пасьля пасьпяхова выкарыстоўваліся Алаізай у жыцьці. У час вучобы А. Пашкевіч у Пецярбургу аформіўся і дзейнічаў студэнцкі «[[Круг беларускай народнай прасьветы і культуры]]», А. Пашкевіч была адной зь яго ўдзельнікаў. Асяродзьдзе гэтага гуртка шмат у чым вызначыла яе грамадзянскую пазыцыю — актыўная барацьба з царызмам, сацыяльнае вызваленьне працоўных, нацыянальнае вызваленьне беларусаў. Тады ж пачалася і літаратурная творчасьць А. Пашкевіч. У нелегальных выданьнях гуртка — «Каляднай пісанцы» і «Велікоднай пісанцы» — былі зьмешчаны яе вершы «Мужык не зьмяніўся», «Музыкант беларускі», «Нямаш, але будзе». Курсаў П. Лесгафта А. Пашкевіч ня скончыла, але здала экстэрнам экзамэн за поўны курс пецярбурскай Аляксандраўскай жаночай гімназіі.

У 1904 А. Пашкевіч пераехала ў [[Вільня|Вільню]], дзе распачала актыўную прапагандысцкую работу, адначасова працавала фэльчаркай у Нова-Віленскай бальніцы. У 1904—1905 — дзяячка [[Беларуская сацыялістычная грамада|Беларускай сацыялістычнай грамады]]. Пад пагрозай арышту была вымушана ў 1905 на нейкі час пакінуць Вільню, але хутка вярнулася і прыняла ўдзел у выпуску першай беларускай газэты «[[Наша доля]]». Потым вымушаная эміграваць, едзе ў [[Галіцыя|Галіцыю]], дзе паступае (1905) на філязофскі факультэт [[Львоўскі ўнівэрсытэт|Львоўскага ўнівэрсытэту]]. Займаецца вывучэньнем беларускага тэатра і фальклёру. Матэрыяльная незабясьпечанасьць, напружаная творчая праца абвастраюць хваробу лёгкіх. У 1908—1909 А. Пашкевіч жыве ў [[Кракаў|Кракаве]], вучыцца ў [[Ягелонскі ўнівэрсытэт|Ягелонскім унівэрсытэце]] (да 1911), пад чужым пашпартам наведвае Расейскую імпэрыю. У эміграцыі ўзяла шлюб зь летувіскім інжынэрам [[Сьцяпонас Кайрыс|С. Кайрысам]]. Прозьвішча мужа дазволіла ёй зноў вярнуцца ў Беларусь, дзе ў 1914 яна пачынае выдаваць у [[Менск]]у часопіс для моладзі «[[Лучынка]]». Каб паправіць здароўе, на некаторы час зноў выяжджае ў [[Фінляндыя|Фінляндыю]] і [[Швэцыя|Швэцыю]]. У 1915 А. Пашкевіч прыкладае шмат намаганьняў для арганізацыі беларускіх школаў і настаўніцкіх курсаў у Вільні, дапамагае ў стварэньні прытулкаў, як [[сястра міласэрнасьці]] даглядае хворых у тыфозным бараку. У 1916 памёр бацька, і Алаіза паехала на ягонае пахаваньне. У Лідзкім павеце лютавала эпідэмія тыфу. А. Пашкевіч засталася, каб дапамагчы хворым, але сама заразілася і памерла. Пахаваная ў Старым Двары пад Лідай.

== Творчасьць ==
[[Файл:Ałaiza Paškievič. Алаіза Пашкевіч (1904).jpg|значак|зьлева|Алаіза Пашкевіч. 1904 г.]]
Самымі раньнімі зь вядомых вершаў А. Пашкевіч (Цёткі) лічацца «[[:s:be:Лета (Ніва шуміць каласамі)|Лета]]» і «Восень», апублікаваныя ў зборніку «Скрыпка беларуская» (1906). У іх па-майстэрску перададзены асобныя моманты сялянскай працы, апісваюцца летнія ігрышчы і восеньскі кірмаш. У цэлым зборнік увасабляе адраджэнскую плынь у творчасьці Цёткі. Амаль адначасова зь ім быў надрукаваны яе другі паэтычны зборнік — «Хрэст на свабоду» (1906), які прадстаўляе рэвалюцыйна-змагарскі напрамак яе творчасьці. Уключаныя ў яго вершы «Хрэст на свабоду», «[[:s:be:Мора|Мора]]», «[[:s:be:Пад штандарам|Пад штандарам]]» — сапраўдныя шэдэўры рэвалюцыйна-агітацыйнай паэзіі. Упершыню яны былі раздрукаваны тысячамі экзэмпляраў і распаўсюджваліся сярод паднятых на рэвалюцыйнае змаганьне ў 1905. Асноўныя матывы паэзіі Цёткі — любоў да Радзімы, да прыроды, самаахвярнае служэньне народу. Рэвалюцыйная палымянасьць і тонкі лірызм, спалучэньне імпульснай лірыкі і пяшчотных вобразаў — характэрныя рысы яе лірыкі. Цётка — адна з пачынальніц беларускай прозы. Яе апавяданьні адлюстроўваюць настроі студэнцкай моладзі («Зялёнка»), цяжкі вясковы побыт («Навагодні ліст»), гаротны лёс дзяцей, замучаных нечалавечымі ўмовамі жыцьця ў капіталістычным грамадзтве («Міхаська»). Апавяданьне «Прысяга над крывавымі разорамі» таксама, як і названыя вышэй вершы, друкавалася ў якасьці пракламацыі. Пяру Цёткі належаць кніжкі і падручнікі для дзяцей («Лемантар», «Гасьцінец для малых дзяцей», «Першае чытаньне для дзетак беларусаў»), публіцыстычныя артыкулы і нарысы, дасьледаваньні па гісторыі беларускага тэатра.

== Ушанаваньне памяці ==
У гонар Алаізы Пашкевіч пастаўлены помнікі ў [[Шчучын]]е (аўтар — скульптар Алесь Ліпень), мястэчку [[Астрына]], вёсцы [[Шастакоўцы]] й названыя вуліцы ў [[Вуліца Алаізы Пашкевіч (Менск)|Менску]], [[Маладэчна|Маладэчне]] й [[Гародня|Гародні]].

На будынку старога корпусу [[Львоўскі ўнівэрсытэт|Львоўскага ўнівэрсытэту]] ўсталяваная мэмарыяльная шыльда ў гонар Алаізы Пашкевіч.

Вобраз Цёткі ўвасоблены ў літаратурных творах — вершах (у тым ліку [[Янка Купала|Янкі Купалы]]), аповесьцях і раманах («На струнах буры» і «Стану песьняй» [[Лідзія Арабей|Лідзіі Арабей]], «Крыж міласэрнасьці» [[Валянціна Коўтун|Валянціны Коўтун]]), у [[жывапіс]]е ([[Леанід Шчамялёў |Леаніда Шчамялёва]], [[Мікола Купава|Міколы Купавы]], [[Янка Раманоўскі|Янкі Раманоўскага]] і інш.). Выстава мастацкіх твораў, прысьвечаных 100-годзьдзю з дня нараджэньня Алаізы Пашкевіч (Цёткі),  была адкрыта 16 ліпеня 1976 году ў памяшканьні Саюза мастакоў Беларусі. На выставе экспанавалася каля 100 твораў жывапісу, графікі, скульптуры&lt;ref&gt;{{Артыкул| аўтар = К. Ўладзіміраў. Фота Ул. Крука. | загаловак = І ажыў вобраз Цёткі. | спасылка  = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1976-30.pdf| мова  = | выданьне  =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год  = 23 ліпеня 1976| том   = | нумар  = 30 (2816)| старонкі  = 8 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}&lt;/ref&gt;.

Па раману [[Валянціна Коўтун|Валянціны Коўтун]] «Крыж міласэрнасьці» (1988—1996) кінастудыя «[[Беларусьфільм]]» зьняла чатырох сэрыйны мастацкі фільм «Крыж міласэрнасьці», пра жыцьцё й творчы шлях Алаізы Пашкевіч.

== Творы ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Цётка.| загаловак = «Хрэст на свабоду», «Пад штандарам» і «Мора (Рэвалюцыя народная)». Вершы.| спасылка  = | мова  = | выданьне  = [[Северо-Западный край (газэта, 1902)|Северо-Западный край]] | тып = газэта | год  = 1905| том   = | нумар  = 787 | старонкі  = | issn  = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Hasciniec dla małych dziaciej |арыгінал = |спасылка = |адказны = pierełozyŭ z ukrainskaho jazyka na biełaruski z małymi pieremìenami |выданьне = |месца =[[Львоў|Lwów]]|выдавецтва = |год = 1906|том = |старонкі = |старонак = 16|сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = Ciotka. (Aloiza s Paškiewiečoŭ)|частка = |загаловак = Skrypka Biełaruskaja|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Ciotka/Skrypka_Bielaruskaja.html#5|адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = Wydawiectwo [[Вацлаў Ластоўскі|W. Łastoŭskaho]] |год = 1918|том = |старонкі = |старонак = 16|сэрыя = Biełaruskaja knižnia № 5|isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Творы Цёткі (Алаізы Пашкевіч) = The Works of Tiotka (Aloizy Paśhkevitch). Зьмест: Хрэст на свабоду: зборнік 1905 г.; Скрыпка беларуская: зборнік 1905―1906 гг.; Вершы розных гадоў, 1906, 1908―1910, 1914; Проза: Прысяга над крывавымі разорамі; Навагодні ліст; Асеннія лісты; Лішняя; Зялёнка; Міхаська; Зваротлівы; Рознае: Гутаркі аб птушках; Пералётныя птушкі|арыгінал = |спасылка = |адказны = пад рэдакціяй [[Іван Замоцін|Івана Замоціна]] і [[Алесь Кучар|Алеся Кучара]]; адказны рэдактар [[Віталь Вольскі]]; прадмова [[Мікалай Пятровіч|Мікалая Пятровіча]] |выданьне = |месца =[[Менск]]|выдавецтва = Выдавецтва Беларускай акадэміі навук|год = 1934|том = |старонкі = |старонак = 94|сэрыя = |isbn = |наклад = 1500}}
* {{Кніга|аўтар =Цётка.|частка = |загаловак = Выбраныя творы. Зьмест: вершы; апавяданні: Прысяга над крывавымі разорамі; Навагодні ліст; Асеннія лісты; Зялёнка; Міхаська; Зваротлівы; Гутаркі аб птушках; Пералётныя птушкі |арыгінал = |спасылка = |адказны = прадмова [[Міхась Клімковіч|Міхася Клімковіча]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1952|том = |старонкі = |старонак = 146|сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар =Цётка.|частка = |загаловак = Выбраныя творы. Зьмест: вершы; апавяданні: Прысяга над крывавымі разорамі; Навагодні ліст; Асеннія лісты; Зялёнка; Міхаська; Зваротлівы|арыгінал = |спасылка = |адказны = прадмова [[Лідзія Арабей|Лідзіі Арабей]]; мастак [[Барыс Малкін]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 1967|том = |старонкі = |старонак = 168|сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар =Цётка.|частка = |загаловак = Творы. Зьмест: Скрыпка беларуская; Хрэст на свабоду; Вершы, 1903―1915; Апавяданні, нарысы; Артыкулы; Пісьмы|арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Ciotka/Tvory.html#6|адказны =укладаньне, прадмова й камэнты [[Сьцяпан Александровіч|Сьцяпана Александровіча]]; мастак [[Мікола Купава]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1976|том = |старонкі = |старонак = 301|сэрыя = |isbn = |наклад = 15000}}
* Першае чытаньне для дзетак беларусаў / Цётка. — Факсімільнае ўзнаўленьне выд. 1906. — Мн.: Юнацтва, 1992. — 32 с.
* {{Кніга|аўтар =Цётка.|частка = |загаловак = Вершы |арыгінал = |спасылка = |адказны =укладанне В. Хлебавец ; прадмова [[Алег Лойка|Алега Лойкі]]; мастак [[Мікола Купава]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 1996|том = |старонкі =  |старонак = 214|сэрыя = Мініяцюрныя выданьні|isbn = 5-340-00589-5|наклад = 1500 }}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар =Цётка.|частка = |загаловак = Выбраныя творы: Паэзія; Проза; Чытанка для дзяцей; Публіцыстыка; Лісты. Дадатак: Дакумэнты й успаміны пра Цётку|арыгінал = |спасылка = |адказны = Укладаньне й прадмова [[Валянціна Коўтун|Валянціны Коўтун]]; камэнты [[Сьцяпан Александровіч|Сьцяпана Александровіча]] й [[Валянціна Коўтун|Валянціны Коўтун]] |выданьне =  |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларускі кнігазбор]] |год = 2001|том = |старонкі = |старонак = 336|сэрыя = Васемнаццатая кніга сэрыі «Беларускі кнігазбор»|isbn = 985-6638-47-Х|наклад = 4000}}
* {{Кніга|аўтар =Алаіза Пашкевіч (Цётка).|частка = |загаловак = Вершы і апавяданьні|арыгінал = |спасылка = https://knihi-online.com/viersy-i-apaviadanni-alaiza-paskievic-ciotka.html |адказны = Прадмова [[Сьцяпан Александровіч|Сьцяпана Александровіча]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = Сталія |год = 2003|том = |старонкі = |старонак = 104|сэрыя = |isbn = 985-6670-07-1|наклад = 100}}
* {{Кніга|аўтар = Ciotka. |частка = |загаловак = Tvory |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне = |месца = [[Лёндан|Londan]] |выдавецтва = [[Skaryna Press]] |год = 2026 |том = |старонкі =  |старонак = 158 |сэрыя = 
Vilenskaja seryja|isbn = |наклад = }}
=== Пераклады на расейскую мову ===
* Избранное: стихотворения. Рассказы. Путевые очерки: перевод с белорусского / Тётка; Уклад. і прадм. С. Александровіча. — М.: Художественная литература, 1976. — 221 с.
* Избранное («Скрыпка беларуская»; «Хрэст на свабоду»; вершы, 1903—1915; апавяданьні, артыкулы) / Тётка; Прадм. А. А. Лойка; перакл. з бел. П. Кашаля. — Мн.: Юнацтва, 1986. — 222 с.
* {{Артыкул| аўтар  = | загаловак  = Тётка (Алоиза Степановна Пашкевич) (1876—1916)| спасылка  = | мова = | аўтар выданьня = Уклад. Э. К. Дарашэвіч і інш.; рэд.кал.: М. А. Лазарук адк.рэд. і інш. | выданьне  = Антология педагогической мысли Белорусской ССР| тып = | месца  =[[Масква|М.]]| выдавецтва  = | год = 1986 | том  = | старонкі   = 258—264| isbn  = | issn  = }}
=== Пераклады на ўкраінскую мову ===
* {{Кніга|аўтар =Тетка.(Пашкевич,Алоиза Степановна.) |частка = |загаловак = Избранное|арыгінал = |спасылка = |адказны = пераклад Р. М. Лубкивского |выданьне = |месца =[[Кіеў|Киів]]}|выдавецтва =  Дніпро |год = 1976|том = |старонкі = |старонак = 136|сэрыя = |isbn = |наклад = 3000}}
=== Крытыка, рэцэнзіі ===
* {{Артыкул| аўтар =[[Яўген Хлябцэвіч|Я. Хлябцэвіч]]. | загаловак = Цётка. | спасылка  = https://digital.nlb.by/files/original/deb80ceb8e80151f9286a80308ffea5e.pdf | мова  = | выданьне  =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год  = 1924 | том   = | нумар  = 3 (11)| старонкі  = 136—148 | issn = }}
* {{Артыкул| аўтар = Н. | загаловак = 30-я ўгодкі грамадзкае працы Цёткі. | спасылка  = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1934-012.nlb.pdf| мова  = be| выданьне  =[[Шлях моладзі (1929)|Шлях моладзі]] | тып =часопіс | год  = 1934, лістапад| том   = | нумар  = 12 (71)| старонкі  = 6—8 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Л. Бараг.| загаловак = Паэзія Цёткі. К 25-годдзю з дня смерці. | спасылка  = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1941-01.pdf | мова  = | выданьне  =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год  = 4 судзеня 1941 | том   = | нумар  = 1 (500)| старонкі  = 2 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
{{слупок-канец}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = [[Алеся Александровіч]].| загаловак = Цётка (Да трыццацігоддзя з дня смерці).| спасылка  = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1946-05.pdf | мова  = | выданьне  =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год  = 10 лютага 1946 | том   = | нумар  = 5 (528)| старонкі  = 6 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Кніга|аўтар =[[Лідзія Арабей|Арабей Л. Л.]]|частка = |загаловак = Цётка: крытыка-біяграфічны нарыс|арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1956|том = |старонкі = |старонак = 157|сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}
* {{Артыкул| аўтар = [[Лідзія Арабей]].| загаловак = Новая хвалюючая старонка. | спасылка  = | мова  = | выданьне  =[[Полымя (часопіс)|Полымя]] | тып =часопіс | год  = 1966| том   = | нумар  = 7| старонкі  = | issn  = }}
* [[Лідзія Арабей|Арабей Л. Л.]], [[Алег Лойка|Лойка А. А.]] Цётка (Мацей Крапіўка, Гаўрыла з Полацка, Банадысь Асака, Тымчасовы і інш.)// {{Літаратура/БелСЭ|11}} — С. 108, 109.
* Багдановіч І. Э. Цётка, 1876—1916 / Багдановіч І. Э. // Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя: у 4 т. / навук.рэд.: І. Я. Навуменка, В. А. Каваленка. — Мн., 1999. Т.1. С. 103—120.
* {{Артыкул| аўтар = Бібіла Ю. | загаловак  = Матэрыялы да біяграфіі Цёткі| арыгінал = | спасылка  = | мова = | адказны = Рэдактар: [[Сьцяпан Некрашэвіч]]| аўтар выданьня = | выданьне =Запіскі аддзелу гуманітарных навук. Працы клясы філёлёгіі | тып = | месца =[[Менск]]| выдавецтва =Друкарня [[Інбелкульт]]у | год = 1928| выпуск = Кн. 2| том = 1| нумар  = | старонкі  = | isbn  = | issn  = }}
* Бярозкін Р. Цётка (1876—1916) / Рыгор Бярозкін // Слова пра літаратуру і літаратараў: літаратурна-крытычныя артыкулы па беларускай літаратуры: у 2 кн. / Уклад. В. В. Ашмян і інш. — Мн., 2001. Кн.1. С. 226—248.
* Лойка А. А. Цётка (1876—1916) // Гісторыя беларускай літаратуры: дакастрычніцкі перыяд: у 2 ч. / А. А. Лойка. 2-е выд., дапрацаванае і дапоўненае. Менск, 1989. Ч.2. С. 66—88.
* Максімовіч В. А. Творчасць Цёткі (А. Пашкевіч) у грамадска-культурным кантэксце пачатку XX ст. / В. А. Максімовіч // Эстэтычныя пошукі ў беларускай літаратуры пачатку XX стагоддзя / В. А. Максімовіч. — Мн., 2000. С. 228—260.
* Семяновіч А. А. Цётка (Алаіза Пашкевіч) (1876—1916) / А. А. Семяновіч // Гісторыя беларускай літаратуры, XIX — пачатак XX ст. / пад агульнай рэд. М. А. Лазарука і А. А. Семяновіча. — Мн., 1998. С. 234—251.
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Алена Руцкая. | загаловак = Народная школа цёткі. | спасылка  = https://zviazda.by/sites/default/files/29-2016.pdf | мова  = | выданьне  =[[Літаратура і мастацтва]] | тып =часопіс | год  = 22 ліпеня 2016 | том   = | нумар  = 29 | старонкі  = 11 }}
* Цётка // {{Літаратура/БелЭн|17}} — С. 110—111.
* Цётка // {{Літаратура/ЭГБ|6-2}} — С. 101—102.
* Цётка // {{Літаратура/Беларусь: энцыкляпэдычны даведнік, 1995}} — С. 748.
* {{Артыкул| аўтар =  | загаловак  = Цётка. | арыгінал = | спасылка  =https://knihi.com/none/Bielaruskija_pismienniki_zip.html#Bielaruskija_pismienniki_6_6.djvu_217
 | мова = | адказны =біяграфічныя зьвесткі [[Зоя Мельнікава|З. П. Мельнікава]]; бібліяграфія В. І. Козіч| аўтар выданьня =пад рэдакцыяй [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]]. | выданьне =Беларускія пісьменнікі. Біябібліяграфічны слоўнік: у 6 т.| тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =Беларуская энцыклапедыя імя ПетрусяБроўкі| год =1995 | выпуск = | том =6, Талалай—Яфімаў | нумар  = | старонкі  = 216—222| isbn  =5-85700-061-0 | issn  = }}
* Цётка // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|5}} — С. 472—473.
* Цётка // {{Літаратура/Беларуская мова: Энцыкляпэдыя (1994)}} — С. 601—603.
* Цётка // {{Літаратура/Асьветнікі зямлі Беларускай (2001)}} — С. 459—460.
* Paškievič, Ałaiza // {{Літаратура/Гістарычны слоўнік Беларусі (1998)}}
* Vytautas Žeimantas. Kairys ir Ciotka — publicistai, redaktoriai, socialdemokratai // Gairės, 2010 vasaris, 34-38 pusl.{{Ref-lt}}
{{слупок-канец}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
{{Вікікрыніцы|Author:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Алаіза Пашкевіч}}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =29 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=GlYYLSkqG90 | копія = | дата копіі = | загаловак = Алаіза Пашкевіч. Чужая Цётка. | фармат = | назва праекту =Загадкі беларускай гісторыі | выдавец = БЕЛСАТ | дата доступу = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 лютага 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=iI2kkAcpI6Y | копія = | дата копіі = | загаловак = Алаіза Пашкевіч. | фармат = | назва праекту =Лабірынты. Цётка | выдавец =Беларускія Пісьменнікі | дата доступу = | мова = | камэнтар = }}
{{слупок-2}}
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 ліпеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=OBM3dQ__57k | копія = | дата копіі = | загаловак = Алаіза Пашкевіч (Цётка): урокі жыцця першай беларускай настаўніцы | фармат = | назва праекту =ЗАПІСКІ НА ПАЛЯХ | выдавец =Belarus 3 | дата доступу = | мова = | камэнтар = }}
* {{Спасылка | аўтар =Alzhbieta Kieda (Ала Петрушкевіч) | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 ліпеня 2022 | url = https://www.youtube.com/watch?app=desktop&amp;v=O-4EazrpUdo&amp;feature=share&amp;fbclid=IwAR0H1NWiO5eP1KfgCC9qnA5yaKpJFAa2TzwMFmAZ_jbs0PPennNlKJxbLkA | копія = | дата копіі = | загаловак = На магіле Алаізы Пашкевіч. Слова пра паэтку. | фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = | мова = | камэнтар = }}
{{слупок-канец}}

{{Пісьменьнікі і паэты Беларусі}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Пашкевіч, Алаіза}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шчучынскім раёне]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратаркі]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэткі]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Алаіза Пашкевіч| ]]</text>
      <sha1>h9xenhvgohsyitgl6b8txpz091dzffh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вадапойла</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54995</id>
    <revision>
      <id>2698256</id>
      <parentid>2469614</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T17:00:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SilieT</username>
        <id>100958</id>
      </contributor>
      <origin>2698256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6769" sha1="iyqle5uk56vycjkn89byx7z2jenr6x5" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                             = Вадапойла
|Статус                            = былая вёска
|Назва ў родным склоне             = Вадапойла
|Трансьлітараваная назва           = Vadapojla
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = 
|Першыя згадкі                     = 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]]
|Раён                              = [[Жыткавіцкі раён|Жыткавіцкі]]
|Сельсавет                         = [[Руднянскі сельсавет (Жыткавіцкі раён)|Руднянскі]]
|Гарадзкі савет                    = 
|Старшыня гарвыканкаму             = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 131
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 119
|Год падліку колькасьці            = 1940
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = 
|Этнічны склад насельніцтва        = 
|Год падліку этнічнага складу      = 
|Нацыянальны склад насельніцтва    = 
|Год падліку нацыянальнага складу  = 
|Колькасьць двароў                 = 24
|Год падліку колькасьці двароў     = 
|Крыніца колькасьці двароў         = 
|Паштовы індэкс                    = 
|СААТА                             = 
|Выява                             = 
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 52
 |Шырата хвілінаў                  = 9
 |Шырата сэкундаў                  = 8
 |Даўгата градусаў                 = 27
 |Даўгата хвілінаў                 = 58
 |Даўгата сэкундаў                 = 55
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Commons                           = 
|Сайт                              = 
}}
'''Вадапо́йла'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 183&lt;/ref&gt; — былая [[вёска]] ў [[Жыткавіцкі раён|Жыткавіцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]], за 4 км на захад [[Найда|Найды]]. Вадапойла ўваходзіла ў склад [[Руднянскі сельсавет (Жыткавіцкі раён)|Руднянскага сельсавету]].

== Геаграфія ==
Вёска разьмяшчалася на левым беразе ракі [[Навуць (рака)|Навуці]].
== Гісторыя ==
Да пачатку [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]] ў вёсцы налічвалася 24 двары, 119 жыхароў. Зь першых дзён акупацыі ў вёсцы была створана падпольная група на чале І. М. Петрушкевічам (да вайны — старшыня калгасу ў [[Наваленін]]е). Актыўнымі ўдзельнікамі падпольнай групы былі жыхары вёсак Вадапойла, [[Рудня (Жыткавіцкі раён)|Рудня]], [[Грэбень (Гомельская вобласьць)|Грэбень]]. Часта ў вёску прыходзілі акружэнцы, цэлыя вайсковыя часьці, бежанцы.

Даведаўшыся пра гэта фашысты спалілі хаты падпольшчыкаў, папярэдзілі, што так будзе з усімі, хто захоча змагацца з «новай уладай». У Вадапойле і іншых вёсках часта былі аблавы, зьяўляліся карныя атрады. У выніку многія жыхары пакідалі свае хаты, перабіраліся ў іншыя вёскі або ў партызанскія атрады. Некаторыя зрабілі курані, зямлянкі ў лесе і пасяліліся ў іх — паміж вёскамі Найда і Вадапойла быў вялікі лясны масіў [[Казённае]]. І ў гэтым лясным паселішчы нярэдка бывалі партызаны. 18 красавіка 1943 году карнікі абкружылі лягер. Ворагі зьнішчылі лясное паселішча разам зь людзьмі: расстралялі, спалілі жывымі ў куранях. Цудам засталіся жывымі некаторыя вяскоўцы, якія ў карнай апэрацыі ня трапілі ў аблаву: Піліп Рагавіцкі і Канстанцін Некрашэвіч, якія былі сьведкамі расправы гітлераўцаў над мірнымі жыхарамі. Выратаваліся таксама двое дзяцей — сыны Аўдоцьці Некрашэвіч — Мікалай і Іван, якім удалося выбрацца.

5 ліпеня 1944 году вёска была вызваленая ад нямецкіх захопнікаў. 

Вёска пасьля вайны не аднавілася.

== Насельніцтва ==
* 1924 год — хутар: 12 двароў, 87 жыхароў
* 1940 год — вёска: 24 двары, 119 жыхароў

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Руднянскі сельсавет (Жыткавіцкі раён)}}
{{Жыткавіцкі раён}}

[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Жыткавіцкага раёну]]</text>
      <sha1>iyqle5uk56vycjkn89byx7z2jenr6x5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Любча</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55346</id>
    <revision>
      <id>2698232</id>
      <parentid>2651799</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:08:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27978" sha1="7hzg9302mp8vea76w2rt00al5liq1qa" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні}}
{{Населены пункт/Беларусь
|Назва                            = Любча
|Лацінка                          = Lubča
|Статус                           = пасёлак гарадзкога тыпу
|Назва ў родным склоне            = Любчы
|Герб                             = Coat of arms of Lubča.png
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 1590
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Вобласьць                        = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]]
|Раён                             = [[Наваградзкі раён|Наваградзкі]]
|Сельсавет                        = 
|Гарадзкі савет                   = 
|Старшыня гарвыканкаму            = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 1080
|Год падліку колькасьці           = 2018
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = &lt;ref name=&quot;belstat2018&quot; /&gt;
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Колькасьць двароў                = 
|Год падліку колькасьці двароў    = 
|Крыніца колькасьці двароў        = 
|Паштовы індэкс                   = 231425
|СААТА                            = 
|Выява                            = Любча. Адноўленая вежа і сцяна.jpg
|Апісаньне выявы                  = [[Любчанскі замак|Замак Радзівілаў]]
 |Шырата градусаў                 = 53
 |Шырата хвілінаў                 = 45
 |Шырата сэкундаў                 = 7
 |Даўгата градусаў                = 26
 |Даўгата хвілінаў                = 3
 |Даўгата сэкундаў                = 26
|Пазыцыя подпісу на мапе          = 
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Лю́бча'''&lt;ref&gt;{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 289&lt;/ref&gt; — [[гарадзкі пасёлак|мястэчка]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на левым беразе [[Нёман]]у. Уваходзіць у склад [[Наваградзкі раён|Наваградзкага раёну]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2018 год — 1080 чалавек&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot; /&gt;. Знаходзіцца за 26 км на паўночны ўсход ад [[Наваградак|Наваградку]], за 49 км ад чыгуначнай станцыі [[Наваельня]] (лінія [[Баранавічы]] — [[Ліда]]).

Любча — [[Магдэбурскае права|магдэбурскае]] [[мястэчка]] [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыны]], старажытны замак [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Да нашага часу тут захаваўся [[Любчанскі замак|замак]] [[Радзівілы|Радзівілаў]] ў стылі [[готыка|готыкі]] і [[рэнэсанс]]у, помнік архітэктуры XVI—XVII стагодзьдзяў.

== Назва ==
[[Тапонім]] Любча ўтварыўся ад слова любіць або ад імя Люб.

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Любчы}}

=== Вялікае Княства Літоўскае ===
Першы пісьмовы ўпамін пра Любчу як аб’ект выправаў крыжакоў зьмяшчаецца ў нямецкіх хроніках і датуецца 1401 годам. З 1507 году паселішча знаходзілася ў складзе [[Наваградзкае ваяводзтва|Наваградзкага ваяводзтва]]. У 1517 годзе ўладальнікамі Любчы былі Г. Ельмановіч і М. Меляшковіч; апошні заснаваў тут [[мястэчка]]&lt;ref name=&quot;evkl&quot;&gt;[[Уладзімер Бянько|Бянько У.]], [[Валеры Шаблюк|Шаблюк В.]] Любча // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 229.&lt;/ref&gt;. З 1528 году паселішча знаходзілася ў валоданьні [[ваявода віленскі|ваяводы віленскага]] [[Альбэрт Гаштольд|А. Гаштольда]], з 1574 году — старосты жамойцкага [[Ян Кішка|Яна Кішкі]], які ў 1581 годзе заснаваў тут школу і арыянскі храм (з XVII ст. — кальвінскі збор).

[[Файл:BIA Lubcz COA.png|міні|зьлева|Герб Любчы, 1644 г.]]

У 1590 годзе [[Сьпіс каралёў польскіх|кароль]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Жыгімонт Ваза]] надаў Любчы [[Магдэбурскае права]] і [[герб]]: «''у блакітным полі срэбная падкова з трыма залатымі крыжамі і двума срэбнымі рыбамі''»&lt;ref name=&quot;evkl&quot;/&gt;. У 1606 годзе мястэчка перайшло да [[Радзівілы|Радзівілаў]], якія з мэтай эканамічнага ўмацаваньня і павелічэньня паселішча запрасілі сюды мяшчанаў зь Менску, Наваградку і іншых каралеўскіх местаў.

[[Файл:Lubcz.jpg|міні|260пкс|Любча. [[Юзаф Пешка|Ю. Пешка]], пачатак XIX ст.]]

У XVII ст. у Любчы ствараліся рамесныя цэхі, таксама існавала друкарня, заснаваная П. Б. Кмітам, дзе выдавалася мэдычная і гістарычная літаратура, паэтычныя творы і інш. У канцы XVI — пачатку XVII стагодзьдзяў у мястэчку збудавалі [[Любчанскі замак|мураваны замак]]. У 1644 годзе Любча атрымала новы герб&lt;ref name=&quot;evkl&quot;/&gt;: «''у блакітным полі брама з дзьвюма вежамі; наверсе брамы, паміж вежамі, збройны рыцар, у правай руцэ меч, у левай — шчыт''»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Геральдыка беларускіх местаў|к}}&lt;/ref&gt;. У гэты час тут было 144 двары, Рынак, 4 вуліцы.

За часамі [[Вайна 1654—1667 гадоў|вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай]] (1654—1667) у 1655 годзе шматлікі загон запароскіх казакоў пад камандаю І. Залатарэнкі пераправіўся празь Нёман і прыступам узяў Любчанскі замак, фактычна цалкам яго разбурыўшы; казакі таксама разрабавалі мясцовую друкарню. На 1671 год у мястэчку засталося 116 двароў, дзеялі кальвінскі збор і царква&lt;ref name=&quot;evkl&quot;/&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===
[[Файл:Lubča. Любча (1659).jpg|значак|260пкс|Мястэчка і [[Любчанскі замак|замак]] з мапы XVII ст.]]
У выніку [[трэці падзел Рэчы Паспалітай|трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай]] (1795 год) Любча апынулася ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], дзе стала цэнтрам воласьці [[Наваградзкі павет (Расейская імпэрыя)|Наваградзкага павету]]. У 2-й палове XIX ст. паселішча знаходзілася ў валоданьні Фальц-Фэйнаў.

На 1884 год у Любчы было каля 200 двароў. У канцы ХІХ стагодзьдзя дзеялі царква і 2 сынагогі, працавалі школа і 21 крама, праводзіліся штотыднёвыя таргі&lt;ref&gt;{{Літаратура/ЭСБЕ}}&lt;/ref&gt;. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у мястэчку было 444 двары, дзеялі царква і сынагога, працавалі жаночая царкоўна-прыходзкая школа, аптэка, 70 крамаў і корчмы, штогод зьбіраўся кірмаш.

За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў 1915 годзе Любчу занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]].

=== Найноўшы час ===
25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Любча абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Жыхары Любчанскай воласьці атрымалі Пасьведчаньні [[Народны Сакратарыят БНР|Народнага Сакратарыяту БНР]]&lt;ref&gt;{{Літаратура/ВГАБ|4к}} С. 19.&lt;/ref&gt;. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі мястэчка ўвайшло ў склад [[ССРБ|Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусі]]&lt;ref name=&quot;at&quot;&gt;{{Літаратура/150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}}&lt;/ref&gt;, з 27 лютага 1919 году — у [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Літвы і Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспубліцы Літвы і Беларусі]]. Па [[Польска-савецкая вайна|савецка-польскай вайне]] згодна з [[Рыская мірная дамова 1921 году|Рыскай мірнай дамовай 1921 году]] Любча апынулася ў складзе [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], дзе стала цэнтрам [[Гміна|гміны]] ў Наваградзкім павеце. У гэты час у мястэчку і суседнім фальварку было 108 двароў.

У 1939 годзе Любча ўвайшла ў [[БССР]], дзе з 1940 году стала цэнтрам [[Любчанскі раён|Любчанскага раёну]] [[Баранавіцкая вобласьць|Баранавіцкай]], з 1954 году — Гарадзенскай вобласьці. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] з 26 чэрвеня 1941 году да 8 ліпеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. У 1956 годзе Любчанскі раён ліквідавалі.

У 2003 годзе ўтварыўся дабрачынны фонда «Любчанскі замак», які сіламі валянтэраў-энтузіястаў праводзіць аднаўленьне замка. 24 ліпеня 2014 году афіцыйна зацьвердзілі гістарычны герб Любчы «''барокавая [[тарча (геральдыка)|тарча]], у блакітным полі якой выява срэбнай падковы, на вяршыні якой знаходзіцца залаты кавалерскі крыж, яшчэ два крыжы таго ж мэталу прымацоўваюцца на абодвух яе гаках. Унутры падковы выява дзьвюх рыб (ласось) у слуп: правая галавой уверх, левая галавой уніз''»&lt;ref&gt;[http://pravo.by/ImgPravo/tmp/P31400373_352407221afb776e3143e8a1a0577885.pdf «Об учреждении гербов административно-территориальных и территориальных единиц Витебской и Гродненской областей». Указ Президента Республики Беларусь от 24 июля 2014 г. № 373]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery caption=&quot;Мястэчка на старых здымках&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Lubča, Nioman. Любча, Нёман (T. Boretti, 1900) (2).jpg|[[Любчанскі замак|Замак]]
Lubčanski zamak. Любчанскі замак (J. Hiksa, 1889).jpg|Вежа-брама
Lubčanski zamak, Pałac. Любчанскі замак, Палац (1890-1910).jpg|Палац
Lubča. Любча (1916).jpg|Панарама мястэчка з замка, 1916 г.
&lt;/gallery&gt;&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Lubča, Illinskaja. Любча, Ільлінская (1900).jpg|Старая царква
Lubča, Rynak. Любча, Рынак (1915-18) (3).jpg|[[Царква Сьвятога Прарока Ільлі (Любча)|Царква]]-[[мураўёўкі|мураўёўка]]
Lubča, Rynak. Любча, Рынак (1901-14).jpg|Рынак
Lubča, Zamkavaja. Любча, Замкавая (1920-29).jpg|Замкавая вуліца 
&lt;/gallery&gt;

== Насельніцтва ==
=== Дэмаграфія ===
* '''XIX стагодзьдзе''': 1830 год — 468 муж., зь іх шляхты 5, духоўнага стану 1, мяшчанаў-юдэяў 226, мяшчанаў-хрысьціянаў і сялянаў 234, жабракоў 2&lt;ref&gt;{{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)|к}} С. 413.&lt;/ref&gt;; 1884 год — 1,3 тыс. чал.&lt;ref&gt;[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Lubcz // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/393 393].&lt;/ref&gt;; 1897 год — 3239 чал.
* '''XX стагодзьдзе''': 1909 год — 1,6 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/Даведнік па Літве і Беларусі}}&lt;/ref&gt;; 1921 год — 937 чал.; 1996 год — 1628 чал.; 1997 год — 1545 чал.&lt;ref&gt;[[Уладзімер Бянько|Бянько У.]], [[Валеры Шаблюк|Шаблюк В.]] Любча // {{Літаратура/ЭГБ|4к}} С. 414.&lt;/ref&gt;; 1999 год — 1498 чал.&lt;ref&gt;{{Літаратура/БелЭн|9к}} С. 399.&lt;/ref&gt;
* '''XXI стагодзьдзе''': 2006 год — 1,4 тыс. чал.; 2008 год — 1,3 тыс. чал.; 2009 год — 1157 чал. (перапіс)&lt;ref name=&quot;belstat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100918162455/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-4.pdf Перепись населения — 2009. Гродненская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2015 год — 1081 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2015&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20150515134329/http://belstat.gov.by/uploads/bgd_files/1427878416014868.zip Численность населения на 1 января 2015 г. и среднегодовая численность населения за 2014 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2016 год — 1059 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2017 год — 1081 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2017&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;; 2018 год — 1080 чал.&lt;ref name=&quot;belstat2018&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782 Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]&lt;/ref&gt;

=== Інфраструктура ===
У Любчы працуюць школа, лякарня, 2 бібліятэкі, 7 крамаў і інш.

== Забудова ==
=== Плян ===
[[Файл:Lubča. Любча (1938).jpg|260пкс|значак|Плян Любчы, 1938 г.]]
Картаграфічны матэрыял (каля 1645 году) дае ўяўленьне пра гістарычны плян і забудову Любчы. Адметнасьць пляну — рэгулярныя асновы: простыя вуліцы, выразны падзел тэрыторыі на кварталы, разьмяшчэньне Рынку ў цэнтры мястэчка на галоўнай восі кампазыцыі, якая бярэ пачатак ад замка. Стоячы на ўзгорку, замак нібы ўзначальваў мястэчка, якое месьцілася ў ягоным падножжы. Кірунак вуліцаў падпарадкоўваўся рацэ: яны ідуць паралельна ці пэрпэндыкулярна да яе. Канцы вуліцаў замыкаліся брамамі, у асобных месцах паміж імі былі платы. Шэсьць жылых кварталаў улучалі каля 150 дамоў. Сярэдзіну шырокага прастакутнага пляца (каля 1,5 га) займалі гандлёвыя рады і майстэрні рамесьнікаў. Уся забудова, з выняткам асобных частак уязных брамаў, была драўлянай.

Рэгулярны плян і забудова мястэчка — цікавы прыклад перайманьня [[места|мескай]] будаўнічай дзейнасьці фэадаламі. Гэтым Любча прыкметна адрозьнівалася ад іншых падобных паселішчаў Беларусі сярэдзіны XVII ст.

=== Вуліцы і пляцы ===
{| cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;width: 500px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;&quot;
|- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align=&quot;center&quot;
| '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва'''
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Леніна вуліца || '''Дзяляціцкая''' вуліца
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Пратасені вуліца || '''Наваградзкая''' вуліца
|-style=&quot;background:#FAFAFA;&quot; align=&quot;left&quot;
| Савецкая вуліца || '''Замкавая''' вуліца
|-style=&quot;background:#EEEEEE;&quot; align=&quot;left&quot;
| Салабуціна плошча || '''Рынак''' пляц
|}
Апроч таго, у Любчы існавалі Капашчаўская і Рыбная вуліцы&lt;ref&gt;Liubtsh ve-Delatitsh: sefer zikaron [Lubtch and Delatich: in the memory of the Jewish community] / Ed. K. Hilel. Haifa: Former Residents of Lubcha–Dzialacicy in Israel, 1971.&lt;/ref&gt;.

== Эканоміка ==
Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці.
* Сельская гаспадарка «Прынёманскі»

== Турыстычная інфармацыя ==
=== Інфраструктура ===
Празь Любчу праходзіць турыстычна-экскурсійны маршрут «Дарогай замкаў»&lt;ref&gt;{{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі|к}}&lt;/ref&gt;.

=== Славутасьці ===
За 1,5 км на паўночны ўсход ад мястэчка месьціцца стаянка эпохі [[мэзаліт]]у і больш позьняга часу.

* Забудова гістарычная (XIX — пачатак XX ст.; фрагмэнты)
* [[Любчанскі замак|Замак Радзівілаў]] (XVI—XVII стагодзьдзі)
* Касьцёл (1930-я)
* Могілкі юдэйскія
* Сынагога, жыдоўская школа (ХIX ст.)
* [[Царква Сьвятога Прарока Ільлі (Любча)|Царква Сьвятога Прарока Ільлі]] (1910; [[мураўёўкі|мураўёўка]])

=== Страчаная спадчына ===
* Сынагога (XIX ст.)
* Царква Сьвятога Ўладзімера (1889)

== Галерэя ==
&lt;gallery caption=&quot;Краявіды Любчы&quot; widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Замак2.JPG|Кутняя вежа [[Любчанскі замак|замка]]
Любча. Аднаўлены вежы-брамы.jpg|Вежа-брама
Замак3.JPG|Палац
Фото путешествия по Беларуси 129.jpg|Паркавая брама да аднаўленьня
&lt;/gallery&gt;&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt;
Любча. Роў.jpg|Роў
Любча. Памятны знак.jpg|Памятны знак
Любча. Скульптура.jpg|Скульптура
Jewish heritage in Lyubcha 02.jpg|Сынагога
&lt;/gallery&gt;

== Асобы ==

=== Ураджэнцы ===
* [[Сафія Гройсман|Сафія Ходаш (Гройсман)]] (нар. 1946) — адна з кіраўнікоў парфумнай карпарацыі IFF, аўтар парфумаў «Трэзор»
* [[Мікалай Дучыц]] (1896—1980) — мастак&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Каляндар памятных і круглых датаў Гарадзеншчыны на кастрычнік 2011 году|спасылка=http://harodniaspring.org/be/news/847|выдавец=Гарадзенскі рэгіянальны сайт |дата публікацыі=|дата доступу=30 верасьня 2011}}&lt;/ref&gt;
* [[Мікалай Набокаў]] (1903—1978) — кампазытар, стрыечны брат [[Уладзімер Набокаў|Уладзімера Набокава]]

=== Жыхары ===
* [[Сымон Будны]] (~1530—1593) — пісьменьнік, публіцыст і кнігавыдавец, пратэстанцкі царкоўны дзяяч, навуковец-філёзаф
* [[Мікалай Вінар]] (1912—1977) — краязнавец&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=[[Віктар Сьвякла|Сьвякла В.]]|загаловак=Рукапісы не гараць. Мікалай Вінар|спасылка=http://news.tut.by/culture/286592_print.html|выдавец=[[TUT.BY]]|дата публікацыі=2 траўня 2012|дата доступу=28 сакавіка 2013}}&lt;/ref&gt;
* [[Януш Радзівіл]] (1612—1655) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікае Княства Літоўскага]]
* [[Салямон Рысінскі]] (? — 1625) — паэт і адзін зь першых дасьледнікаў этнаграфіі

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|9}}
* {{Літаратура/ЭВКЛ|2}}
* {{Літаратура/Мястэчкі Беларусі (2010)}}
* {{Літаратура/Геральдыка беларускіх местаў}}
* {{Літаратура/ЭГБ|4}}
* {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5}}
* [[Алесь Карлюкевіч]]. Любча: гісторыя і сучаснасць // Belarus: палітыка, эканоміка, культура. Штомесячны часопіс. — Мн., Мінінфармацыі РБ, № 9, 2008

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20220331183545/http://lubcza.by/ Фонд «Любчанскі замак»]
* {{radzima|lyubcha}}
* [https://globustut.by/lyubcha/index.htm Любча], [[Глёбус Беларусі]]

{{Навігацыйная група
|назоў = Любча ў сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}};
|Любчанскі пасялковы савет
|Наваградзкі раён
}}
{{Месты і мястэчкі гістарычнай Наваградчыны}}
{{Населеныя пункты на Нёмане}}

[[Катэгорыя:Любча| ]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты БССР, якія страцілі статус райцэнтру]]</text>
      <sha1>7hzg9302mp8vea76w2rt00al5liq1qa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пецярбурскі мэтрапалітэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65842</id>
    <revision>
      <id>2698345</id>
      <parentid>2658105</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18540" sha1="cqpes3556rrvavp5gx747xd9dhzosoh" xml:space="preserve">{{Мэтрапалітэн
| назва = Пецярбурскі мэтрапалітэн
| лёга = Spb metro logo.svg
| фота = 
| подпіс = 
| месца = [[Санкт-Пецярбург]], [[Ленінградзкая вобласьць]] [[Расея]]
| пачатак працы = 15 лістапада [[1955 год у мэтрапалітэне|1955]]
| лініі = 5
| даўжыня = 128,4 км
| станцыі = 73
| пасажыры = 2,02 млн. (сярэдні, 2018)
| пасажыры2 = 740,9 млн. (2018)
| схема = [[Файл:Metro SPB Map.png|значак]]
}}
'''Пецярбу́рскі мэтрапалітэ́н''' (да ліпеня 1992 — Ленінградзкі ордэну Леніна мэтрапалітэн імя У. І. Леніна) — хуткасная пазавулічная транспартная сыстэма [[Санкт-Пецярбург]]у й [[Ленінградзкая вобласьць|Ленінградзкае вобласьці]]. Мэтрапалітэн адкрыты 15 лістапада 1955 году; падземка стала другой у СССР пасьля [[Маскоўскі мэтрапалітэн|маскоўскай]]. На сёньняшні дзень функцыянуе 5 лініяў, эксплюатацыйная даўжыня складае 128,4 км. Колькасьць станцыяў — 73 (сярод іх 7 перасадачных вузлоў).

== Гісторыя ==
=== Праекты мэтро ў часы Імпэрыі ===
Ужо ў канцы XIX ст. у сталіцы Расейскае імпэрыі ўсур’ёз абмяркоўвалі перспэктывы будаўніцтва падземнае чыгункі. Аднак у той час у Пецярбургу не было нават электрычнага трамваю. Практычна ўсе дарэвалюцыйныя праекты адрозьніваліся пераважна эстакаднымі лініямі, па аналёгіі з [[Парыскі мэтрапалітэн|Парыскім]] і [[Венскі мэтрапалітэн|Венскім]] мэтро, і, як паказаў досьвед эксплюатацыі ва ўмовах Пецярбургу, выкарыстаньне адкрытых лініяў было бы зьвязанае зь вялікімі цяжкасьцямі.  А для будаўніцтва тунэльнага мэтрапалітэну глыбокага закладаньня не было ані матэрыяльных, ані тэхнічных рэсурсаў&lt;ref&gt;[http://www.metro.spb.ru/historymetro.html  Гісторыя мэтрапалітэну] {{мова-ru|}}&lt;/ref&gt;.

=== Праектаваньне ===
Пытаньне пра праектаваньне падземнага мэтрапалітэну было ўзьнятае ў 1938 годзе па ініцыятыве старшыні Ленгарвыканкама [[Аляксей Касыгін|А. М. Касыгіна]].

Першым кіраўніком мэтро стаў начальнік Ленінградзкага мэтрабуду Іван Зубкоў. Першапачаткова распрацоўка праекту вялася маскоўскім інстытутам Мэтрагіпратранс, але 21 студзеня 1941 году была ўтворана «Дырэкцыя Будаўніцтва № 5 НКШЗ» (рас. «Дирекция Строительства № 5 НКПС»). Да красавіка [[1941 год у мэтрапалітэне|1941 году]] былі закрадзеныя ўсе 34 шахтных ствалы.

=== Перыяд вайны ===
Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|вайны]], празь недахоп рэсурсаў, пройдзенныя ствалы й выпрацоўкі былі вымушаныя затапіць. Мэтрабудаўнікі ў гэтыя гады займаліся будоўляй тупікоў, складаў, чыгуначных галін і партовых збудаваньняў у [[Блякада Ленінграду|часы аблогі Ленінграду]].

=== Першая чарга ===
У [[1946 год у мэтрапалітэне|1946 годзе]] ствараецца «Ленмэтрапраект».
У новым варыянце трасы адмыслоўцы вылучаюць два новых рашэньні:
* будоўля станцыяў «на горках» (перагон ніжэй за станцыю);
* памяншэньне дыямэтру тунэляў з 6 (маскоўскі стандарт) да 5,5 м.

3 верасьня [[1947 год у мэтрапалітэне|1947 году]] зноў пачалося будаўніцтва ленінградзкага мэтрапалітэну.
У сьнежні [[1954 год у мэтрапалітэне|1954 году]] пастановай Савета Міністраў СССР быў створаны Ленінградзкі мэтрапалітэн. Яго ўзначаліў Іван Новікаў.
7 кастрычніка [[1955 год у мэтрапалітэне|1955 году]] запушчаны першы абкатачны электрацягнік. 
5 лістапада [[1955 год у мэтрапалітэне|1955 году]] быў падпісаны акт пра здачу ў эксплюатацыю першае чаргі мэтро.

== Лініі ==
Назвы лініяў у шырокім ужытку, як правіла, не выкарыстоўваюцца. Аднак ужываюцца ў афіцыйнай дакумэнтацыі, а таксама на ўказальніках, у правадніках і мапах гораду. 
{{Асноўны артыкул|Сьпіс станцыяў Пецярбурскага мэтрапалітэну}}
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;margin: 0 auto; border-collapse: collapse; text-align: center;&quot;
|-
!&lt;small&gt;№&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Назва лініі&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Дата адкрыцьця&lt;br&gt;лініі&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Апошняя станцыя&lt;br&gt;адкрытая&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Даўжыня,&lt;br&gt;км&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Колькасьць&lt;br&gt;станцыяў&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Сярэдняя адлегласьць&lt;br&gt;між станцыямі, км&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Сярэдняя хуткасьць&lt;br&gt;(с улікам прыпынкаў), км/г&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Час&lt;br&gt;паездкі, хв&lt;ref&gt;Прыблізна, залежыць ад часу содняў&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://metro.yandex.ru/spb|title=Схема линий Петербургского метрополитена|publisher=Яндекс|archiveurl=http://www.webcitation.org/65BiTKqCI|archivedate=2012-02-04}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;
!&lt;small&gt;Сярэдняя глыбіня&lt;br&gt;станцый, м&lt;/small&gt;
|-
|[[Файл:Spb metro line1.svg|35px|left]]
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Кіраўска-Выбарская лінія|Кіраўска-Выбарская]]
|15 лістапада [[1955 год у гісторыі мэтрапалітэну|1955 году]]||29 сьнежня [[1978 год у гісторыі мэтрапалітэну|1978 году]]||29,65 ||19
|1,647
|38,68||≈ 46||-49,95
|-
|[[Файл:Spb metro line2.svg|35px|left]]
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Маскоўска-Петраградзкая лінія|Маскоўска-Петраградзкая]]
|29 красавіка [[1961 год у гісторыі мэтрапалітэну|1961 году]]||22 сьнежня [[2006 год у гісторыі мэтрапалітэну|2006 году]]||30,1 ||18
|1,771
|39,39||≈ 46||-44,50
|-
|[[Файл:Spb metro line3.svg|35px|left]]
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Неўска-Васілеастроўская лінія|Неўска-Васілеастроўская]]
|3 лістапада [[1967 год у гісторыі мэтрапалітэну|1967 году]]||26 траўня [[2018 год у гісторыі мэтрапалітэну|2018 году]]||28,822 ||12
|2,618
|42,38||≈ 40||-50
|-
|[[Файл:Spb metro line4.svg|35px|left]]
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Лахтинска-Правабярэжная лінія|Лахтинска-Правабярэжная]]
|30 сьнежня [[1985 год у гісторыі мэтрапалітэну|1985 году]]||27 сьнежня [[2024 год у гісторыі мэтрапалітэну|2024 году]]||14,81 ||9
|1,601
|42,08||≈ 16||-62,38
|-
|[[Файл:Spb metro line5.svg|35px|left]]
|style=&quot;text-align: left;&quot;|[[Фрунзэнска-Прыморская лінія|Фрунзэнска-Прыморская]]
|{{comment|20 сьнежня [[2008 год у гісторыі мэтрапалітэну|2008 году]]|першая станцыя адкрытая 30 сьнежня 1991 году}}||3 кастрычніка [[2019 год у гісторыі мэтрапалітэну|2019 году]]||26,24 ||15
|1,822
|42,96||≈ 28||-64,58
|-
|colspan=&quot;2&quot;|'''Усяго:'''
|colspan=&quot;2&quot;|
|'''128,4 '''
|'''73'''
|'''1,888'''
|'''40,61'''
|''' '''
|'''-52,52'''
|}

== Тэхнічныя характарыстыкі ==
* Пецярбурскае мэтро выкарыстоўвае шырыню каляіны, што і чыгункі СНД — 1520 мм. Для падачы току выкарыстоўваецца трэцяя (кантактная) рэйка: напружаньне на ёй складае ў сярэднім 825 В (ня больш за 975 В і ня менш за 550 В&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120623162956/http://metromost.com/alb/pte.htm Правілы тэхнічнае эксплюатацыі мэтрапалітэнаў, пункт 7.2] {{мова-ru|}}&lt;/ref&gt;).
* Пецярбурскае мэтро мае пяць працоўных лініяў, якія абслугоўваюць шэсьць электрадэпо. На лініях разьмешчаныя 67 станцыяў, агульная даўжыня шляхоў складае 113,6 км&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20171117065845/http://www.metro.spb.ru/information.html Пецярбурскі мэтрапалітэн, інфармацыя для пасажыраў]{{мова-ru|}}&lt;/ref&gt;.
* У Пецярбурскім мэтрапалітэне маецца шэсьць падземных перасадачных вузлоў, якія зьвязваюць па дзьве станцыі, і адзін — які зьвязвае тры станцыі.
* У Пецярбурскім мэтрапалітэне маецца 73 вэстыбюлі, 255 эскалятараў, 856 турнікетаў.
* Рухомы састаў прадстаўлены 1534 вагонамі. Мінімальны інтэрвал часу між цягнікамі — 2 хвіліны ўлетку і каля 1-й хвіліны ўзімку, а колькасьць цягнікоў на содні — 3106. Цягнікі Пецярбурскага мэтро ходзяць з эксплюатацыйнай хуткасьцю больш за 50 км/г, канструкцыйная хуткасьць 90 км/г, да якой разгон магчымы пры адпаведным блёк-участку АРС, максымальная хуткасьць уезду на станцыю складае 60 км/г.

== Плян разьвіцьця мэтрапалітэну ==

* У траўні 2018 году адкрыліся дзьве станцыі Неўска-Васілеастроўскай лініі — [[Новакрастоўская (станцыя мэтро)|«Новакрастоўская»]] ды [[Бегавая (станцыя мэтро, Санкт-Пецярбург)|«Бегавая»]]. Адкрыцьцё яшчэ дзьвюх станцый гэтай лініі («Турысцкая» ды «Заапарк») перанесенае на 2020 год;
* Наступнымі заплянаваны запуск трох станцыяў на Фрунзэнска-Прыморскай лініі на поўдзень ад [[Міжнародная (станцыя мэтро, Санкт-Пецярбург)|«Міжнароднай»]]: [[Праспэкт Славы (станцыя мэтро)|«Праспэкт Славы»]], [[Дунайская (станцыя мэтро)|«Дунайская»]] ды [[Шушары (станцыя мэтро)|«Шушары»]];
* Напрыканцы 2019 году заплянаванае ўвядзеньне ў эксплюатацыю станцый «Тэатральная» ды «Горны Інстытут» Правябярэжнай лініі.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://paperpaper.ru/new-metro/|title=В петербургском метро до конца года появятся станции «Дунайская», «Шушары» и «Проспект Славы». Что известно о них и других новых станциях|publisher=Бумага}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;

== Дадатковыя зьвесткі ==
* Пецярбурскае мэтро зьяўляецца адначасова самым паўночным (станцыя «[[Парнас (станцыя мэтро)|Парнас]]») і самым заходнім (станцыя «[[Бегавая (станцыя мэтро, Санкт-Пецярбург)|Бегавая]]») у Расеі.
* Да [[1982 год у гісторыі мэтрапалітэну|1982 году]] мэтро ў Санкт-Пецярбургу лічылася самым паўночным у сьвеце, пакуль не адкрылася [[Мэтрапалітэн Хэльсынкі|мэтро ў Хэльсынкі]].
* Самай загружанай станцыяй мэтро ў Расеі зьяўляецца станцыя «[[Праспэкт Вэтэранаў (станцыя мэтро)|Праспэкт Вэтэранаў]]» (блізка 193 тыс. пасажыраў/дзень за зімовыя содні).
* Найглыбейшае ў сьвеце мэтро паводле сярэдняй глыбіні заляганьня: 60 з 69 станцыяў — глыбокага закладаньня (22—86 м). Станцыя «Адміралтэйская» — найглыбейшая станцыя ў Расеі (блізка 86 м). Глыбіня перагонаў «Неўскі праспэкт» — «Горкаўская», «Чорная рэчка» — «Піянэрская» ды «Камэнданцкі праспэкт» — «Старая дзярэўня» дасягае 95—100 м.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20210104033620/http://metro.spb.ru/ Официальный сайт Петербургского метрополитена]
* [https://web.archive.org/web/20120529061046/http://www.metrostroy-spb.ru/ Официальный сайт Петербургского Метростроя]
* [https://web.archive.org/web/20061128205155/http://www.kommet.spb.ru/station/ Интерактивная схема линий]
* [https://web.archive.org/web/20070915014934/http://www.mr-spb.ru/info/metro/ Метро Санкт-Петербурга. Карта-схема. График работы станций]
* [https://web.archive.org/web/20090430205336/http://metro.nwd.ru/ Форум фанатов Петербургского метрополитена]
* [http://piter.metro.ru/ Интересные факты о питерском метро]
* [http://metro.vpeterburge.ru/ Размышления о Питерском метро]
* [http://podzemka.spb.ru/ Собрание схем и карт]
* [http://meta.metro.ru/peterburg/peterburg.html Станция Петербург на сайте «Метаметро»]
* [https://web.archive.org/web/20210227144124/http://www.metrowalks.com/ru/petersburg Петербург на сайте «Прогулки по метро»]
* [http://seenandheard.narod.ru/ «Увиденное и услышанное»]
* [https://web.archive.org/web/20060402213230/http://ometro.net/ Сайт о Петербургском метрополитене (проект Алексея Неволина)]
* [http://spb.metro.ru/ Петербургский метрополитен (неоф.сайт, архивная копия)] — история и сегодняшний день метрополитена, типы станций, подвижной состав, схемы линий, путеводитель, планы развития.
* [https://web.archive.org/web/20090705041839/http://metroworld.ruz.net/others/spb.htm Петербургский метрополитен на сайте «Мир метро»]
* [https://web.archive.org/web/20070526195217/http://xussrsubways.by.ru/piter.htm Петербургский метрополитен на сайте Даниила Столярова]
* [https://web.archive.org/web/20160826062432/http://www.metrosoyuza.net/r/piter/spb-uebers-h-d.html Петербургский метрополитен на сайте Метро Союза (автор — Петер Донн)]
* [https://web.archive.org/web/20100806161719/http://www.metropics.nwd.ru/ Галерея рисунков метро] — авторские рисунки метро Петербурга и других городов.
* [https://web.archive.org/web/20081227100924/http://www.bestseller.ru/audiogid/text/spbmetro.htm Экскурсия «Метро и вокзалы Санкт-Петербурга»]
* [https://web.archive.org/web/20080906115234/http://urbanrail.net/eu/pet/petersbg.htm Петербургский метрополитен на UrbanRail.net]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20080122145916/http://forum.mymetro.ru/phpbb/viewforum.php?f=35 Форум метро Петербурга]
* [http://www.metroschemes.narod.ru/sankt-peterburg.html История Петербургского метрополитена в схемах на metroschemes.narod.ru]
{{Лініі Пецярбурскага мэтрапалітэну}}
{{Мэтрапалітэны Расеі}}

[[Катэгорыя:Пецярбурскі мэтрапалітэн| ]]</text>
      <sha1>cqpes3556rrvavp5gx747xd9dhzosoh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мантэвідэо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65983</id>
    <revision>
      <id>2698244</id>
      <parentid>2627728</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27353" sha1="9mvgkw6ybxx89b6507tp4q55h2fw95a" xml:space="preserve">{{Населены пункт
|Назва                            = Мантэвідэо
|Статус                           = горад
|Назва ў родным склоне            = Мантэвідэо
|Назва на мове краіны             = Montevideo
|Код мовы назвы краіны            = es
|Краіна                           = Уругвай
|Герб                             = 
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 1724
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1   = Дэпартамэнт
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Мантэвідэо (дэпартамэнт)|Мантэвідэо]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = 
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = 
|Пасада кіраўніка                 = Мэр
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 201
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 1719453
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= 
|Год падліку колькасьці           = 2011
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі   = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Дадатковы парамэтар насельніцтва = 
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = 
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = 
|Часавы пас                       = -3
|Летні час                        = 
|Сьпіс тэлефонных кодаў           = 
|Тэлефонны код                    = 
|Паштовы індэкс                   = 
|Паштовыя індэксы                 = 
|Назва лічбавага клясыфікатару    = 
|Лічбавы клясыфікатар             = 
|Аўтамабільны нумарны знак        = 
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = 
|Аўтамабільныя нумарныя знакі     = 
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў = 
|Выява                            = 
|Апісаньне выявы                  = 
|Шырата паўшар’е                  = паўднёвае
 |Шырата градусаў                 = 34
 |Шырата хвілінаў                 = 53
 |Шырата сэкундаў                 = 1
|Даўгата паўшар’е                 = заходняе
 |Даўгата градусаў                = 56
 |Даўгата хвілінаў                = 10
 |Даўгата сэкундаў                = 55
|Назва мапы                       = 
|Альтэрнатыўная мапа              = 
|Назва мапы2                      = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = 
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = 
}}
'''Мантэвідэ́о''' ({{мова-es|Montevideo}}) — сталіца і найбуйнейшы горад [[Уругвай|Уругваю]]. Паводле зьветак перапісу насельніцтва 2011 году ўласна горад мае насельніцтва каля 1,3 млн чалавек, што складае каля адной траціны ад агульнай колькасьці насельніцтва краіны&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20121111010949/http://www.ine.gub.uy/censos2011/resultadosfinales/montevideo.html «Censos 2011 Montevideo»]. INE.&lt;/ref&gt;. Мантавідэо разьмешчана на паўднёвым узьбярэжжы краіны, на паўночна-ўсходнім беразе ракі [[Ля-Плята (рака)|Ля-Плята]].

Горад быў заснаваны ў 1724 годзе гішпанскім жаўнерам [[Бруна Маўрысіё дэ Сабаля]], як стратэгічны пункт у рэгіёне, які стаў прычынай гішпана-партугальскіх спрэчак. У 1807 годзе горад непрацяглы час быў пад брытанскім кантролем. Мантавідэо зьяўляецца месцам разьмяшчэньня штаб-кватэраў [[Мэркасур]] і [[Лацінаамэрыканская інтэграцыйная асацыяцыя|ЛАІ]], вядучых гандлёвых блёкаў Лацінскай Амэрыкі. То бок, такое становішча атаесамляе горад з роляй Брусэля ў Эўропе&lt;ref&gt;[http://www.nationsonline.org/oneworld/map/google_map_Montevideo.htm «Google Earth Montevideo Map»]. One World — Nations Online Project.&lt;/ref&gt;.

У 2017 годзе паводле справаздачы «Mercer» Монтэвідэо заняў першы радок у сьпісе гарадоў Лацінскай Амэрыцы паводле якасьці жыцьця&lt;ref&gt;[https://www.mercer.com/newsroom/2017-quality-of-living-survey.html «2017 Quality of Living Survey»]. Mercer.&lt;/ref&gt;. Па стане на 2010 год Мантавідэо месьціўся на 19 радку паводле велічыні эканомікі на кантынэнце.

== Гісторыя ==
Паміж 1680 і 1683 гадамі [[Партугалія]] заснавала горад [[Калёнія-дэль-Сакрамэнта]] ў гэтым рэгіёне праз затокі насупраць [[Буэнас-Айрэс]]у. Гэты горад не цікавіў гішпанцаў да 1723 году, калі тыя пачалі ўмацоўваць узвышшы вакол затокі Мантэвідэо. 22 лістапада 1723 году фэльдмаршал Партугаліі [[Мануэл дэ Фрэйташ да Фансэка]] пабудаваў форт Мантэвіеў.

[[Файл:Los Primeros Pobladores de Montevideo.png|значак|зьлева|Прыбыцьцё першых гішпанскіх сем’яў з [[Канарскі архіпэляг|Канарскіх астравоў]] у 1726 годзе.]]
Сюды з Буэнас-Айрэсу была накіраваная гішпанская экспэдыцыя, якая прымусіла партугальцаў пакінуць месца. Гішпанцы пачалі засяляць горад, спачатку шасьцю сем’ям з Буэнас-Айрэсу, а неўзабаве пасьля гэтага прыбылі сем’і з [[Канарскі архіпэляг|Канарскіх астравоў]]. У 1724 годзе быў зладжаны перапіс насельніцтва, пасьля чаго быў распрацаваны плян да вызначэньня межаў гораду, які атрымаў назву Сан-Фэліпэ-і-Сант’яга-дэ-Мантэвідэо, які пазьней быў скарочаны да Мантэвідэо. Паводле перапісу было зарэгістравана больш за 100 сем’яў [[Галісія|галісійскага]] і канарскага паходжаньня ды больш за тысячу карэнных жыхароў, пераважна [[гуарані]], а таксама некалькі рабоў [[банту]]&lt;ref&gt;Caorsi, Laura. [https://web.archive.org/web/20110429030704/http://servicios.laverdad.es/nuestratierra/nt08042007/suscr/nec21.htm «El sexto monte»]. Laverdad.es&lt;/ref&gt;.

Празь некалькі гадоў па сваім заснаваньні Мантэвідэо стаў галоўным горадам рэгіёну на поўнач ад Рыё-дэ-ля-Пляты і на ўсход ад ракі Ўругвай, канкуруючы з Буэнас-Айрэсам за дамінаваньне ў марскім гандлі. Важнасьць Мантэвідэо як галоўнага порту віцэ-каралеўства прывяла да канфліктаў з суседнім Буэнас-Айрэсам. У 1776 годзе Гішпанія зрабіла горад сваёй галоўнай вайскова-марской базай у Паўднёвай Атлянтыцы, з уладай над аргентынскім узьбярэжжам і [[Фолклэндзкія астравы|Фолклэндзкімі астравамі]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110514003200/http://www.armada.mil.uy/general/historia/historia-armada.html «La Armada Nacional a través del tiempo»]. Armada.&lt;/ref&gt;. Да канца XVIII стагодзьдзя Мантэвідэо заставаўся ўмацаваным раёнам, сёньня вядомым як Сьюдад-Віеха.

3 лютага 1807 году брытанскія войскі, ачоленыя генэралам Сэм’юэлам Аўшмуці і адміралам Чарлзам Стырлінгам, занялі горад пасьля [[Бітва пры Мантэвідэо (1807)|бітвы пры Мантэвідэо]], але ён хутка быў адбіты гішпанцамі ў тым жа годзе, калі Джон Ўайтлак быў вымушаны здацца гішпанскім войскам&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100721193505/http://www.oni.escuelas.edu.ar/2003/SAN_LUIS/128/2invac.htm «Segunda Invasión Inglesa (1807)»]. ONI.&lt;/ref&gt;. Пасьля гэтага канфлікту губэрнатар Мантэвідэо [[Франсіска Хавіер дэ Эліё]] выступіў супраць новага віцэ-караля [[Сант’яга дэ Ліньерс]]а і стварыў урадавую хунту. Эліё распусьціў хунту, калі Ліньерса зьмяніў [[Бальтасар Ідальга дэ Сыснэрас]].

[[Файл:PlanoMontevideoSitioGrande.JPG|значак|зьлева|Мапа гораду часоў [[Грамадзянская вайна ва Ўругваі|грамадзянскай вайны]].]]
Падчас [[Травеньская рэвалюцыя|Травеньскай рэвалюцыі]] 1810 году і наступнага паўстаньня ў правінцыях Ля-Плята гішпанскі каляніяльны ўрад пераехаў у Мантэвідэо. У тым і наступным годзе ўругвайскі рэвалюцыянэр [[Хасэ Хэрвасьё Артыгас]] аб’яднаўся зь іншымі сіламі з Буэнас-Айрэсу супраць Гішпаніі&lt;ref name=&quot;historia&quot;&gt;Nelson Ormazába. [https://web.archive.org/web/20000830095731/http://www.montevideanos.com/historia.htm «Historia»]. Montevideanos.&lt;/ref&gt;. У 1811 годзе рэвалюцыйныя войскі пачалі аблогу гораду, які адмовіўся падпарадкоўвацца дырэктывам новых уладаў Травеньскай рэвалюцыі. Аблога была зьнята ў канцы таго ж году, калі ваенная сытуацыя ў рэгіёне Верхняга Пэру пачала пагаршацца.

Гішпанскі губэрнатар быў выгнаны ў 1814 годзе, а ў 1816 годзе Партугалія ўварвалася на нядаўна вызваленую тэрыторыю. У 1821 годзе горад як і акруга была далучана да [[Бразылія|Бразыліі]]. Горад атрымаў імпэрскі статус, наданы яму імпэратарам [[Пэдру I (імпэратар Бразыліі)|Пэдру I]], стаўшы сталіцай наваўтворанай правінцыі [[Сысплатына]]&lt;ref name=&quot;historia&quot;/&gt;. [[Хуан Антоніё Лявальеха]] і ягоны атрад аднавілі незалежнасьць рэгіёну ў 1825 годзе. Праз тры гады Ўругвай быў аб’яўлены незалежнай дзяржавай з сталіцай у Мантэвідэо&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090505123022/http://www.qsl.net/cram/pages/mvd.htm «Paisaje urbano»]. Centro Radioaficionados Montevideo.&lt;/ref&gt;. 1830-я гады ва Ўругваі былі прасякнуты супрацьстаянтнем паміж [[Мануэль Арыбэ|Мануэлем Арыбэ]] і [[Фруктуоса Рывэра|Фруктуосам Рывэрай]], двума рэвалюцыйнымі лідэрамі, якія некалі змагаліся супраць Бразыльскай імпэрыі, але кожны зь іх стаў каўдыльлё сваёй фракцыі&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090303235246/http://www.argentina-rree.com/4/4-019.htm «Historia General de las Relaciones Exteriores de la Argentina (1806—1989)»]. La situación en el Uruguay y el Litoral durante la década de 1830.&lt;/ref&gt;. У 1838 годзе Арыбэ быў вымушаны сысьці з пасады прэзыдэнта, але ён стварыў паўстанцкую армію і пачаў працяглую [[Грамадзянская вайна ва Ўругваі|грамадзянскую вайну]], якая доўжылася ажно да 1851 году.

== Славутасьці ==
[[Файл:Letras Montevideo en Pocitos.jpg|значак|зьлева|Раён [[Пасытас]] з сваім слынным пляжам.]]
[[Файл:Palácio Salvo (3767077980).jpg|значак|Палац [[Сальва]].]]
Архітэктура Мантэвідэо вар’юецца ад нэаклясычных будынкаў, як то [[Катэдра Мантэвідэо|Катэдры Мантэвідэо]], да стылю позьняга мадэрну [[Сусьветны гандлёвы цэнтар Мантэвідэо|Сусьветнага гандлёвага цэнтру]] ці 158-мэтровай тэлекамунікацыйнай вежы [[ANTEL]], якая ёсьць найвышэйшым хмарачосам у краіне. Разам з тэлекамунікацыйнай вежай і палац [[Сальва]] яна дамінуе над гарызонтам усёй затокі. Фасады будынкаў у старым горадзе адлюстроўваюць эўрапейскасьць колішняй міграцыі ў горад, дэманструючы ўплыў старой эўрапейскай архітэктуры. Сярод вядомых урадавых будынкаў вылучаюцца [[Палац заканадаўчага органу]], мэрыя, палац [[Эстэвэс (палац)|Эстэвэса]] і [[Выканаўчая вежа]]. Найбольш вядомым спартовым стадыёнам места зважаецца славуты [[Сэнтэнарыё]], які месьціцца ў парку Бае. А гэты парк поруч з паркамі [[Радо (парк)|Радо]] і [[Прада (парк)|Прада]] ўважаюцца трыма найвялікшымі ў Мантэвідэо&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110426044228/http://www.montevideo.gub.uy/ciudad/paseos/parques-y-plazas «Parques y plazas»]. Intendencia de Montevideo.&lt;/ref&gt;.

У раёне [[Пасытас]], недалёка ад аднайменнага пляжу, шмат дамоў былі пабудаваныя паміж 1920 і 1940 гадамі ў розных стылях. Сярод славутасьцяў раёну вылучаюцца будынкі [[Эдывісіё Панамэрыкана]], спраектаваны Раулем Сычэра&lt;ref&gt;Platero, Guillermo Gómez (2002). «Guillermo Gómez Platero, arquitecto». Editorial Dos Puntos.&lt;/ref&gt;, а таксама Пазытана і Эль-Піляр, спраектаваныя Адольфа Самэрам Сьмітам і Люісам Гарсіям Парда у 1950-х і 1960-х гадах. Аднак будаўнічы бум 1970-х і 1980-х гадоў зьмяніў аблічча гэтага раёну, бо зьявіўся клястар сучасных шматкватэрных дамоў для жыхароў найвышэйшай і найвышэйшай сярэдняй клясы.

=== Стары горад ===
Стары горад, вядомы як [[Сьюдад-Віеха (Мантэвідэо)|Сьюдад-Віеха]], ёсьць найстаражытнейшай часткай гораду, якая была калі кольвек забудаваная. Сёньня яна ўяўляе сабою вядомы раён на паўднёвым захадзе Мантэвідэо. Тут месьціцца мноства каляніяльных будынкаў і помнікаў нацыянальнай спадчыны, а таксама шмат банкаў, адміністрацыйных офісаў, музэяў, мастацкіх галерэяў, культурных установаў, рэстаранаў і начных клюбаў. На паўночным узьбярэжжы раёну месьціцца галоўны порт Уругваю, які ёсьць адным зь нямногіх глыбокаводных партоў у Паўднёвым конусе Паўднёвай Амэрыкі.

[[Файл:PlazaConstitución.jpg|значак|зьлева|Пляц Канстытуцыі.]]
Найважнейшым пляцам гораду ўважаецца пляц Незалежнасьці, разьмешчаны паміж Сьюдад-Віеха і цэнтрам Мантэвідэо. Пляц пачынаецца з брамы Цытадэлі на адным канцы і сканчваецца ў пачатку праспэкта 18 ліпеня. Тут стаіць астатняя захаваная частка сьцяны, якая атачала найстарэйшую частку гораду&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101204134633/http://www.offbeattravel.com/uruguay-montevideo-colonia-attractions.html «Visiting Colonia and Montevideo Uruguay: Recipe for a great visit»]. Offbeattravel.&lt;/ref&gt;. Тут жа разьмешчана некалькі значных будынкаў. У старым горадзе працуе тэатар [[Саліс (тэатар)|Саліс]], які лічыцца найстарэйшым ва Ўругваі. Ён быў пабудаваны ў 1856 годзе і належыць мескаму ўраду. У 1998 годзе ўрад гораду пачаў маштабную рэканструкцыю тэатра, якая ўлучала разьмяшчэньне дзьвюх калёнаў коштам 110 тысяч даляраў ЗША, спраектаваныя Філіпам Старкам. Рэканструкцыя была завершаная ў 2004 годзе, і тэатар зноў адкрыўся ў жніўні таго ж году&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20040831055419/http://www.lanacion.com.ar/archivo/Nota.asp?nota_id=630831 «Se reabrió el Teatro Solís»]. La Nación.&lt;/ref&gt;. На пляцы таксама месьціцца офісы прэзыдэнта Ўругваю. [[Маўзалей Артыгаса]] разьмешчаны ў цэнтры пляца. Сярод статуяў вылучаюцца статуя [[Хасэ Хэрвасьё Артыгас]]у, героя руху за незалежнасьць Уругваю, а каля гэтага маўзалею стаіць ганаровая варта&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110430184547/http://www.lonelyplanet.com/uruguay/montevideo/sights «Sights in Montevideo»]. Lonely Planet.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:TEATRO SOLIS 01.JPG|значак|Тэатар [[Саліс (тэатар)|Саліс]].]]
Палац [[Сальва]] можна знайсьці на скрыжаваньні вуліцы 18 ліпеня і пляцу Незалежнасьці. Ён быў спраектаваны італьянскі мігрантам і архітэктарам [[Марыё Палянці]] і ўзьведзены ў 1925 годзе. Палянці жыў у Буэнас-Айрэсе і выкарыстаў падобны дызайн дзеля свайго палацу [[Баролё (палац)|Баролё]] ў гэтым горадзе. Вышыня палаца Сальва разам з антэнай складае 100 мэтраў. Ён пабудаваны на былым месцы былой кавярні, дзе [[Хэрарда Матас Радрыгес]] напісаў сваё [[танга]] ''«[[Кумпарсыта]]»'' ў 1917 годзе.  Будынак першапачаткова задумваўся як гатэль, але цяпер тут працуюць офісы, а таксама маюцца прыватныя кватэры&lt;ref&gt;Mimi Bohm (2005). «Buenos Aires, Art Nouveau». Buenos Aires: Ediciones Xavier Verstraeten.&lt;/ref&gt;. Таксама ў Сьюдад-Віеха варта адзначыць пляц Канстытуцыі. У першыя дзесяцігодзьдзі незалежнасьці Ўругваю гэты пляц быў галоўным цэнтрам гарадзкога жыцьця. У гэтым месцы стаіць рэзыдэнцыя каляніяльнага ўраду Кабільда і катэдра, у якой пахаваныя [[Фруктуоса Рывэра]], [[Хуан Антоніё Лявальеха]] і [[Вэнансіё Флёрэс]].

=== Парк Радо ===
[[Файл:BMR Parquerodo08@0.jpg|значак|зьлева|У парку [[Радо (парк)|Радо]].]]
Парк [[Радо (парк)|Радо]] адначасна ёсьць і раёнам Мантэвідэо, і паркам, які большай сваёй часткай месьціцца па-за межамі самога раёну і належыць барыё [[Пунта-Карэтас]]. Назва Радо паходзіць ад імя [[Хасэ Энрыке Радо]], вядомага ўругвайскага пісьменьніка, помнік якому стаіць у паўднёвай частцы галоўнага парку. Парк быў задуманы як гарадзкі парк у францускім стылі&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110501052518/http://www.uruguaynow.com/pocitos_punta_carretas.php «Pocitos Punta Carretas»]. Uruguay Now.&lt;/ref&gt;. Акрамя асноўнай паркавай зоны, якая абмежаваная праспэктам Сарм’ента на поўдні, парк улучае ў сябе парк забаваў, [[Люіс Франсыні (стадыён)|стадыён імя Люіса Франсыні]], які належыць футбольнаму клюбу «[[Дэфэнсор Спортынг Мантэвідэо|Дэфэнсор Спортынг]]», а таксама паркавую зону ля факультэту інжынэрыі і зямлю гольф-клюбу Пунта-Карэтас&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20190920082125/https://www.google.es/maps/place/Parque%2BRod%25C3%25B3,%2BMontevideo,%2BDepartamento%2Bde%2BMontevideo,%2BUruguay/@-34.9142554,-56.1723553,16z/data%3D!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x959f81a4e4e649a1:0xeeee2dc3874fb014!8m2!3d-34.9127992!4d-56.1651513 «Parque Rodó»]. Google Maps.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Carrousel iluminado.JPG|значак|Пляц забаваў у парку.]]
На ўсходнім баку галоўнай паркавай зоны месьціцца Нацыянальны музэй выяўленчых мастацтваў. На гэтым баку што нядзелю працуе вулічны рынак. На паўночным баку было зробленае штучнае возера зь невялікім замкам, у якім знаходзіцца гарадзкая дзіцячая бібліятэка. Тэрыторыя на захад ад яго выкарыстоўваецца як месца выставы фатаграфіяў пад адкрытым небам. На захад ад парку, праз прыбярэжны праспэкт Рамбля Прэзыдэнтэ Вільсан, распасьціраецца пляж Рамірэс. Беспасярэдне на захад ад галоўнай паркавай зоны, які належыць раёну, месьціцца былы гатэль Парк, які цяпер называецца Эдыфіку Мэркасур, то бок рэзыдэнцыя парлямэнтаў краін-сябраў [[Мэркасур]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110513183859/http://www.parlamentodelmercosur.org/innovaportal/v/158/1/secretaria/visitas_al_parlamento.html?rightmenuid=154 «Visitas al Parlamento»]. Parlamento del Mercosur.&lt;/ref&gt;. За час партызанскай вайны тупамарас часта нападалі на будынкі ў гэтым раёне, у тым ліку на стары гатэль&lt;ref&gt;Buchert, Beverly J. (1979). «The Tupamaros: anomalies of guerrilla war». University of Kansas.&lt;/ref&gt;.

== Ураджэнцы ==
* [[Карлас Шэрман]] (1934 — 2005) — беларуска-гішпанскі лацінаамэрыканскі перакладчык, літаратар і праваабаронца, ганаровы віцэ-прэзыдэнт [[Беларускі ПЭН-цэнтар|Беларускага ПЭН-цэнтру]]. 

[[Файл:Monntevideo.JPG|міні|Мантэвідэо]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20110421000932/http://www.montevideo.gub.uy/ Афіцыйны сайт].

[[Катэгорыя:Мантэвідэо]]
[[Катэгорыя:Сталіцы Паўднёвай Амэрыкі]]</text>
      <sha1>9mvgkw6ybxx89b6507tp4q55h2fw95a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мікалай Гогаль</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67334</id>
    <revision>
      <id>2698285</id>
      <parentid>2350806</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:43:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8913" sha1="72nu242vxlcycgry07r6gk3v5oz96v9" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
| Імя                 = Мікалай Гогаль
| Арыгінал імя        = {{мова-ru||скарочана}}Николай Васильевич Гоголь
| Жанчына             = 
| Партрэт             = Портрет_Гоголя.jpg
| Памер               = 250пкс
| Апісаньне           = «Партрэт пісьменьніка Мікалая Васільевіча Гогаля», пачатак 1840-х. Фёдар Молер
| Імя пры нараджэньні = Николай Васильевич Яновский&lt;ref&gt;[http://az.lib.ru/w/weresaew_w_w/text_0220.shtml «Выпись из Метрической книги Спасо-Преображенской церкви местечка Сорочинец, Миргородского уезда, 1809 год»], № 25: «Месяца марта 20 числа у помещика Василия Яновского родился сын Николай и окрещён. Молитвовал и крестил священно-наместник Иоанн Беловольский. Восприемником был господин полковник Михаил Трахимовский». [[Русская Старина]], 1888, ноябрь, с. 392. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
| Псэўданімы          = В. Алов; П. Глечик; Н. Г.; ОООО; Пасичник Рудый Панько; Рудый Панько; Г. Янов; N. N.; *** &lt;ref name=&quot;Masanov&quot;&gt;И. Ф. Масанов, «Словарь псевдонимов русских писателей, учёных и общественных деятелей». В 4-х томах. — М., Всесоюзная книжная палата, 1956—1960 гг. {{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
| Дата нараджэньня    = {{Дата ў старым стылі|1 красавіка|1809|20 сакавіка}}
| Месца нараджэньня   = мястэчка Вялікія Сарочынцы, [[Палтаўская губэрня]], [[Расейская імпэрыя]]
| Дата сьмерці        = {{Дата ў старым стылі|4 сакавіка|1852|21 лютага}}
| Месца сьмерці       = [[Масква]], [[Расейская імпэрыя]]
| Грамадзянства       = {{Сьцяг Расейскай імпэрыі}} [[Расейская імпэрыя]]
| Род дзейнасьці      = [[пісьменьнік]], [[драматург]], [[паэт]], [[літаратурны крытык|крытык]], публіцыст
| Гады актыўнасьці    =
| Напрамак            =
| Жанр                = [[драма]], [[проза]]
| Дэбют               =
| Значныя творы       =
| Прэміі              =
| Палічка             =
| ВікіКрыніца         = :ru:s:Николай_Васильевич_Гоголь
| Сайт                =
}}
'''Мікала́й Васі́льевіч Го́галь''' ({{мова-ru|Никола́й Васи́льевич Го́голь}}, {{мова-uk|Мико́ла Васи́льович Го́голь}}; 20 сакавіка (1 красавіка) 1809, Вялікія Сарочынцы, [[Палтаўская губэрня]] — 21 лютага (4 сакавіка) 1852, [[Масква]]) — [[Расея|расейскі]] [[пісьменьнік]], [[драматург]], [[паэт]], [[літаратурны крытык|крытык]], публіцыст [[украінцы|украінскага]] паходжаньня&lt;ref&gt;Первая научная история войны 1812 года / Понасенков Е. Н. — 2-е изд. — Москва: Издательство АСТ, 2018. — С. 630.{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.

== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся 20 сакавіка (1 красавіка) 1809 году ў сяле [[Вялікія Сарочынцы]] (цяпер [[Міргарадзкі раён]] [[Палтаўская вобласьць|Палтаўскай вобласьці]], [[Украіна]]). Дзяцінства пісьменьніка прайшло ў вёсцы Васіліўцы (зараз [[Гогалева]]) у бацькоўскім маёнтку.

З 1818 па 1819 год вучыўся ў Палтаўскай павятовай вучэльні. З 1821 да 1828 году — у [[Нежынская гімназія вышэйшых навук|Нежынскай гімназіі вышэйшых навук]], дзе ўпершыню выступіў на сцэне гімназійнага тэатру як актор і рэжысэр-пастаноўшчык спэктакляў «Эдып у Афінах», «Урок дочкам», «Лукавін» ды іншых. У гімназіі М. Гогаль занурыўся ў сьвет старажытнай украінскай гісторыі, народных звычаяў і народнае творчасьці.

У 1828 годзе Гогаль пераязджае ў [[Пецярбург]]. Тут у 1829 годзе ён публікуе свой першы твор — паэму «Ганц Кюхельгартэн». Праз год у часопісе «''Отечественные записки''» зьяўляецца аповесьць «Басаўрук, або Вечар напярэдадні Івана Купалы», першая з цыклю «Вечары на хутары ля Дзіканькі». Рамантычная скіраванасьць надавала творам М. Гогаля адмысловы калярыт. Грунтоўныя веды вуснае народнае творчасьці дазвалялі выводзіць карціны рэчаіснасьці ў глыбокім перапляценьні з выдумкай, што канечне стварала ўражаньне на чытача, захопліваючы яго ўяву.

З другой паловы 1830-х гадоў адбываецца далейшы росквіт таленту М. Гогаля, зьвязаны зь яго драматургіяй. Этапнай у гісторыі тэатру стала яго сацыяльная камэдыя «[[Рэвізор (камэдыя)|Рэвізор]]» (1836 г.) Неўзабаве пасьля прэм’еры п’есы Гогаль выяжджае на даволі доўгі час за мяжу. Ён наведвае [[Нямеччына|Нямеччыну]], [[Швайцарыя|Швайцарыю]], [[Францыя|Францыю]], [[Італія|Італію]]. У 1842 годзе зьяўляецца знакамітая паэма-раман «[[Мёртвыя душы]]». У 1848 годзе пісьменьнік вяртаецца на радзіму, заложна працуе над другім томам «Мёртвых душаў», але незадоўга да сьмерці спальвае рукапіс. Памёр М. Гогаль у 1852 годзе ў Маскве.

== Творы Гогаля ==
{{асноўны артыкул|Сьпіс твораў Мікалая Гогаля}}
* [[Мёртвыя душы]]
* [[Рэвізор (камэдыя)|Рэвізор]]
* [[Вясельле (п’еса)|Вясельле]]
* [[Вечары на хутары ля Дзіканькі]]
* [[Міргарад (зборнік)|Міргарад]]
** [[Вій (аповесьць)|Вій]]
** [[Аповесьць пра тое, як пасварыліся Іван Іванавіч з Іванам Нікіфаравічам]]
** [[Старасвецкія памешчыкі]]
** [[Тарас Бульба]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20221127172335/http://prajdzisvet.org/text/1271-revizor.html Рэвізор. Беларускі пераклад Антона Адамовіча]

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гогаль, Мікалай}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 1 красавіка]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1809 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Міргарадзкім раёне]]
[[Катэгорыя:Расейскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Расейскія паэты]]
[[Катэгорыя:Памерлі 4 сакавіка]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1852 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Маскве]]
[[Катэгорыя:Людзі, у гонар якіх названыя вуліцы]]
[[Катэгорыя:Асобы, у гонар якіх названы астэроід]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя на Новадзявочых могілках]]</text>
      <sha1>72nu242vxlcycgry07r6gk3v5oz96v9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Міхал Андрасюк</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68793</id>
    <revision>
      <id>2698302</id>
      <parentid>2605462</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3984" sha1="32d5nls3d2bti9fjhzk3qgp6nw3y7nq" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік}}
'''Мі́хал Андрасю́к''' (нарадзіўся 2 сьнежня 1959 году, [[Гайнаўка]], [[Падляскае ваяводзтва]], [[Польская Народная Рэспубліка|Польшча]]) — пісьменьнік, журналіст, дзяяч беларускай меншасьці ў Польшчы. Вядучы «[[Белсат]]у».

== Біяграфія ==
Нарадзіўся 2 сьнежня 1959 году ў [[Гайнаўка|Гайнаўцы]] [[Падляскае ваяводзтва|Падляскага ваяводзтва]] [[Польская Народная Рэспубліка|Польшчы]].

У цяперашні час працуе журналістам у беластоцкай рэдакцыі [[Беларускае Радыё Рацыя|Радыё Рацыя]].

Сябра [[Беларускае літаратурнае аб’яднаньне «Белавежа»|Беларускага літаратурнага аб’яднаньня «Белавежа»]].

== Творчасьць ==
Дэбютаваў у «[[Ніва (газэта)|Ніве]]» (1979) вершамі. Аўтар кніг прозы «Фірма» (2000), «Мясцовая гравітацыя» (2004), «Белы конь» (2006), «Вуліца добрай надзеі» (2010)&lt;ref name=&quot;янчыквінкрытыка&quot;&gt;{{Кніга|аўтар          = [[Ян Чыквін]]|імя            = |прозьвішча     = |частка         = |загаловак      = Па прызванні і абавязку: літаратурна-крытычныя артыкулы|арыгінал       = |спасылка       = |адказны        = граф. Марэк Авечка|выданьне       = |месца          = [[Беласток]]|выдавецтва     = [[Беластоцкі ўнівэрсытэт]]|год            = 2005|том            = |старонкі       = 225—231|старонак       = 236|сэрыя          = |isbn           = 83-7431-034-0|наклад         = }}&lt;/ref&gt;. Асноўная тэма твораў ― прыгоды местачковых жыхароў польска-беларускага памежжа. Кніга «Вагон другога кляса» (Wagon drugiej klasy, 2010), якая выйшла [[Польская мова|па-польску]], таксама знаёміць чытачоў зь мінулым і сёньняшнім днём герояў белавескіх вёсак і мястэчак.

== Узнагароды ==
* 2010 — прэмія «[[Залаты апостраф]]»

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Па прызванні і абавязку: літаратурна-крытычныя артыкулы / [[Ян Чыквін]]; граф. Марэк Авечка, — [[Беласток]], — [[Беластоцкі ўнівэрсытэт]], — 2005, — ст. 236, — ISBN 83-7431-034-0.

== Вонкавыя спасылкі ==
* М. Андрасюк. [http://www.svaboda.org/content/article/760354.html «З пэрспэктывы Брна мы бачым беларускія праблемы інакш…»] // [[Радыё Свабода]], 28 ліпеня 2007
* [https://web.archive.org/web/20201126214633/http://prajdzisvet.org/text/1049-vahon-druhoha-klasa.html Міхал Андрасюк. Вагон другога класа]

{{Прэмія Гліняны Вялес}}
{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Андрасюк, Міхал}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гайнаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускія журналісты]]
[[Катэгорыя:Польскія беларусы]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускага літаратурнага аб’яднаньня «Белавежа»]]</text>
      <sha1>32d5nls3d2bti9fjhzk3qgp6nw3y7nq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мацей Стрыйкоўскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70928</id>
    <revision>
      <id>2698255</id>
      <parentid>2532078</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:59:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6348" sha1="4umlx4qnk2pxbgd8hakqrvqm16fjmtj" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
| Імя                 = Мацей Стрыйкоўскі
| Арыгінал імя        = Maciej Stryjkowski
| Партрэт             = Maciej Stryjkowski.JPG
| Памер               = 200пкс
| Апісаньне           = ''Мацей Стрыйкоўскі. Верагодна аўтапартрэт.''
| Імя пры нараджэньні = 
| Псэўданімы          = 
| Месца нараджэньня   =  {{сьцяг Рэчы Паспалітай}} Стрыкаў (каля [[Лодзь|Лодзі]])
| Грамадзянства = 
| Род дзейнасьці = [[гісторык]], [[паэт]], [[пісьменьнік]], [[дыплямат]], [[сьвятар]]
| Гады актыўнасьці = 
| Напрамак = 
| Жанр = 
| Дэбют = 
| Прэміі =
| Палічка = 
| Сайт =
}}
'''Мацей Стрыйкоўскі''' ({{Мова-pl|Maciej Stryjkowski}}; 1547&lt;ref&gt;Датай нараджэньня храніста лічыцца [[1547|1547 год]], што выцякае з надпіса над партрэтам, зьмешчаным у першым выданьні хронікі.&lt;/ref&gt; — 1593) — [[Рэч Паспалітая|польска-літоўскі]] паэт&lt;ref&gt;Стрыйкоўскі М. Пра слаўную перамогу Літвы i Русі пад Оршай з дапамогай палякаў над 80 000 маскоўскага войска году 1514// Славянамоўная паэзія Вялікага Княства Літоўскага XVI-XVIII стст.  - Мн., 2011.&lt;/ref&gt;, пісьменьнік, дыплямат, каталіцкі сьвятар. Першы гістарыёграф [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага княства Літоўскага]]. Першапачынальнік беларускае гістарыяграфіі. Аўтар вядомае працы ''«[[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніка польская, літоўская, жмудская і ўсёй Русі]]»'' ([[польская мова|польск.]]: ''«Kronika polska, litewska, żmudzka i wszystkiej Rusi»'')

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў [[Стрыкуў|Стрыкове]] каля Лэнчыцы, невялікім мястэчку ў польскім рэгіёне [[Мазовія|Мазовіі]]. Паходзіў са зьбяднелай шляхецкай альбо мяшчанскай сям’і. На сёмым годзе жыцьця, у [[1553|1553 годзе]], бацькі аддаюць маладога Мацея ў парафіяльную школу ў [[Бжэзіны|Бжэзінах]], дзе ён вучыўся 9 год. Стрыйкоўскі не атрымаў вышэйшае адукацыі, аднак, дзякуючы сваёй яскравае эрудыцыі, некаторыя дасьледчыкі яго творчасьці прыпісвалі яму вучобу ў Кракаўскім унівэрсытэце.

У 1570 годзе пераехаў у [[Вялікае Княства Літоўскае]]. У 1574 годзе выдаў [[верш]]аваны [[летапіс]] «[[Ганец цноты]]», у якім сьцісла выклаў гісторыю Вялікага Княства Літоўскага. У 1575 годзе выдаў гістарычны твор «Аб свабодзе [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны польскай]] і Вялікага Княства Літоўскага». У 1582 годзе яго галоўнай працай стала «[[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсяе Русі]]», якая ў 1584 годзе выйшла ў [[Старабеларуская мова|беларускім]] [[пераклад]]зе&lt;ref name=&quot;а&quot;&gt;{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Даты, падзеі, людзі|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=20 сакавіка 2014|нумар=[https://zviazda.by/be/number/51-27661 51 (27661)]|старонкі=[https://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2014/03/20sak-16.indd_.pdf 12]|issn=1990-763x}}&lt;/ref&gt;.

== Памяць ==
У 1626 годзе выдалі «Генэалёгію, або Кароткае апісаньне вялікіх князёў літоўскіх», што ўлучала вершаваны летапіс «Ганец цноты»&lt;ref name=&quot;а&quot;/&gt;.

== Крыніцы і заўвагі ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Wojtkowiak, Z. Maciej Stryjkowski — dziejopis Wielkiego Księstwa Litewskiego. Poznań, 1990. (польск.)
* Семянчук А. Мацей Стрыйкоўскі // Вялікае Княства Літоўскае. У 3 т. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 638. — 788 с.: іл. с. — ISBN 985-11-0378-0

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210102185353/http://prajdzisvet.org/texts/poetry/2981.html Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі (урыўкі)]
* [https://web.archive.org/web/20210102182023/http://prajdzisvet.org/texts/poetry/2980.html Пра пачатак, паходжанне, адвагу, рыцарскія і дамовыя дзеі слаўнага народу літоўскага, жамойцкага і рускага (урыўкі)]
* [http://adverbum.org/macej-stryjkouski Мацей Стрыйкоўскі — першы гістарыёграф ВКЛ. Фільм «Гісторыя пад знакам «Пагоні»]{{Недаступная спасылка|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — adverbum.org

{{Пісьменьнікі й паэты Беларусі}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Стрыйкоўскі, Мацей}}
[[Катэгорыя:Польскія гісторыкі]]
[[Катэгорыя:Дыпляматы Рэчы Паспалітай]]</text>
      <sha1>4umlx4qnk2pxbgd8hakqrvqm16fjmtj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мойшэ Кульбак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74159</id>
    <revision>
      <id>2698258</id>
      <parentid>2684964</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31883" sha1="sdwmxws5x4q0r63yk9xb29f3dkwrdhy" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Мойшэ Кульбак
|Арыгінал імя        = {{мова-yi|משה קולבאַק}}
|Партрэт             = Majsiej (Mojše) Kuĺbak.jpg
|Памер               = 240пкс
|Апісаньне           = Мойшэ Кульбак, фота 1928 году
|Герб                = 
|Подпіс гербу        = 
|Род                 = 
|Бацька              = Саламон Кульбак
|Маці                = Сіма Кульбак
|Дзеці               = Элі Кульбак, Рая Кульбак
|Жонка               = Зэльда Барысаўна Кульбак (1897—1973)
|Рэлігія             = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = 
|Род дзейнасьці      = [[паэт]], празаік, драматург, перакладнік
|Гады актыўнасьці    = 1916—1937
|Дэбют               = 
|Значныя творы       = ''[[Зэлмэняне]]''&lt;br /&gt;''[[Райсн]]''&lt;br /&gt;''[[Вільня (паэма)|Вільня]]''&lt;br /&gt;''[[Мэсія з роду Эфраіма]]''&lt;br /&gt;''[[Панядзелак (раман)|Панядзелак]]''&lt;br /&gt;''[[Бойтра]]''
|Прэміі              = 
|Подпіс              = 
|ВікіКрыніца         = be:s:Аўтар:Майсей Кульбак
|Палічка             = 
|Сайт                = 
}}
'''Мо́йшэ Ку́льбак''', '''Майсе́й Ку́льбак''' ({{мова-yi|משה קולבאַק|скарочана}}; 20 сакавіка 1896, [[Смаргонь]] [[Ашмянскі павет (Віленская губэрня)|Ашмянскага павету]] [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]] — 29 кастрычніка 1938, [[Менск]], [[БССР]]) — [[Беларусы|беларуска-]][[габрэі|габрэйскі]] [[паэт]], пісьменьнік, перакладнік. Вядомы перадусім сваімі раманамі «[[Зэлмэняне]]», «[[Мэсія з роду Эфраіма]]», «[[Панядзелак (раман)|Панядзелак]]» і паэмамі «[[Райсн]]», «[[Вільня (паэма)|Вільня]]». Раман Мойшэ Кульбака «''[[Зэлмэняне]]''» або «''Зэльманцы''» стаў клясыкай літаратуры на ідышы, адзін з найзначнейшых раманаў, напісаных у Беларусі ў 1930-х гадах&lt;ref&gt;[https://vesnabooks.eu/zelmenianie/ Мойшэ Кульбак. Зэлмэняне]&lt;/ref&gt;. Пісаў пераважна на мове [[ідыш]], але ў пачатку творчасьці спрабаў пісаць і на [[іўрыт|іўрыце]].

== Біяграфія ==

=== Дзяцінства і маладосьць ===
[[Файл:Moshe Kulbak Vilnius.jpg|250пкс|значак|Памятная дошка ў Вільні на будынку дому, дзе жыў Мойшэ Кульбак]]
Нарадзіўся 20 сакавіка 1896 году ў Смаргоні ў сям’і служачага (прыказчыка ў лесагандлёвым прадпрыемстве) Саламона й Сімы Кульбакаў. Іўрыцкія крыніцы падаюць дату нараджэньня пісьменьніка 5 красавіка 1896 году, на зыходзе сьвята Песах і вясновага раўнадзенства&lt;ref&gt;[https://budzma.org/news/mojsze-kulbak.html Месія з роду Кульбак. 125 гадоў таму нарадзіўся вядомы яўрэйскі паэт]&lt;/ref&gt;. Бацька Мойшэ, Саламон Кульбак, паходзіў з сям’і рамесьнікаў і быў наймалодшым сярод сямнаццаці братоў&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240519080855/https://www.kontinent.org/article.php?aid=50f942ed179ac Моше Кульбак]&lt;/ref&gt;. У дзяцінстве Мойшэ Кульбак часта наведваў свайго дзядулю ў [[Кабыльнік]]у й потым у адным зь вершаў апісаў мястэчка. Навучаўся ў габрэйска-расейскай народнай школе, па вечарах ў рэфармаваным [[хэдар]]ы, пасьля — у [[Валожынскі ешыбот|Валожынскім]], [[Сьвянцянскі ешыбот|Сьвянцянскім]] і [[Мірскі ешыбот|Мірскім ешыботах]] (1909—1914). Здаў экстэрнам экзамэн на званьне настаўніка, працаваў выхавацелем у сірочым доме [[Коўна|Коўны]], настаўнікам у школах і гімназыях [[Смаргонь|Смаргоні]], [[Менск]]у, [[Вільня|Вільні]]. У 1918 годзе жыў у Менску, дзе быў лектарам на габрэйскіх настаўніцкіх курсах, у пачатку 1919 году выехаў у Вільню. У Вільні, дзе ён працаў настаўнікам, у 1920 годзе адбыўся вялякі творчы дэбют (дагэтуль паэт апублікаў толькі верш ''Зорачкі'') маладога пісьменьніка томам пазэыі ''Шірім'' ({{мова-yi|שירים}}, ''Вершы''), пасьля чаго паэт хутка стаў узнаваны ў віленскім літаратурным асяродку. У 1920—1923 гадах жыў і працаваў суфлёрам у [[Бэрлін]]е. У 1923 годзе вярнуўся ў Вільню. У 1923—1928 гадах жыў у Вільні, дзе ў 1927 годзе яго абралі старшынёй «габрэйскага ПЭН-клюба»&lt;ref&gt;Біяграфічныя звесткі / Кульбак М. Вечна. Мінск: Шах-плюс, 2016. С. 88.&lt;/ref&gt;. У Вільні Кульбак працаў настаўнікам літаратуры ў габрэйскай гімназыі і Габрэйскай Настаўніцкай Сэмінарыі. У Вільні паэт напісаў аднаіменную [[Вільня (паэма)|паэму]].

=== Вяртаньне ў Менск ===
У кастрычніку 1928 году Мойшэ Кульбак вырашыў вярнуцца ў [[Менск]]. 19 кастрычніка 1928 году Мойшэ Кульбак купіў квіток на ранішні цягнік Вільня-Менск і ўвечары быў ужо ў Менску, які сустрэў паэта ранішнім сьнегам&lt;ref&gt;Мойшэ Кульбак. Зэлмэняне, пераклад і пасьляслоўе — Сяргей Шупа, Выдавецтва Вясна, Прага, 2024 г. 376 с, с. 348.&lt;/ref&gt;. Віленская ґазэта «[[Vilner Tog]]» («Віленскі дзень») так пісала пра пераезд паэта зь Вільні ў Менск: {{Цытата|«Вільня губляе натхнёнага паэта, які апяваў прыроду Літвы, і асабліва Вільні, у чароўных вершах і паэмах. Паэма Кульбака «Вільня» — самы глыбокі й прыгожы твор пра наша места».}}

21 кастрычніка 1928 году ў менскай ґазэце «[[Звязда]]» было апублікавана кароткае паведамленьне аб прыезьдзе Кульбака ў Менск: {{Цытата|«У Менск прыехаў з Вільні вядомы яўрэйскі паэта Кульбак. Пісьменьнік застаецца на сталай рабоце ў СССР»&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=td4S5zYByZA Лекцыя Сяргей Шупы, III частка, 13:33.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://vadim-i-z.livejournal.com/4282045.html Приезд в Минск Кульбака, сказки, которые не писал Бядуля, и стипендии писателям. Октябрь 1928 года.]&lt;/ref&gt;.}}

У Менску Мойшэ Кульбак працаваў у рэдакцыях рэспубліканскіх пэрыядычных выданьняў, у габрэйскім сэктары [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|АН БССР]]. Сябра [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюза пісьменьнікаў БССР]] з 1934 году&lt;ref name=ahv&gt;[https://web.archive.org/web/20220117064946/http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/ahvyary/index_25727.html Кульбак Майсей Саламонавіч] // Ахвяры і карнікі : [аб палітычных рэпрэсіях 1937―1938 гадоў] / Леанід Маракоў. — Мінск, 2007. — 439 с.&lt;/ref&gt;. Быў супрацоўнікам розных выданьняў на [[ідыш]] [[Акадэмія навук БССР|Акадэміі Навук БССР]]. У 1934—1937 гадах — чалец рэдакцыі габрэйскага часопіса «''[[Штэрн]]''»&lt;ref&gt;[https://fantlab.ru/blogarticle60486 Вольф Рубінчык пра часопіс «Штэрн»]&lt;/ref&gt;.

У 1937 годзе арыштаваны&lt;ref&gt;№2 — 2018 г. стар. 68, часопіс «ARCHE»&lt;/ref&gt;. Расстраляны ўначы з 29 на 30 кастрычніка 1937 году. Рэабілітаваны Вышэйшай калегіяй Вярхоўнага Суда СССР 15 сьнежня 1956 году. Асабовая справа № 8179-с захоўваецца ў архіве [[КДБ Беларусі]].

== Сям’я ==
Жонка Зэльда Кульбак (1897—1973), настаўніца сярэдняй школы, была арыштаваная 5 лістапада 1937 году ў Менску. 28 лістапада асобнай нарадай пры НКУС асуджаная як «член сям’і ворага народу» да 8 гадоў працоўна-папраўчых лягераў і этапаваная праз [[Ворша|Воршу]] ў [[Акмолінскі лягер жонак здраднікаў Радзімы]] НКУС Казаскай ССР. Вызваленая 5 лістапада 1945 году.

Дзеці Ілья і Рая. Ілья (Элі) загінуў ад рук нацыстаў у 1942 годзе ў мястэчку [[Лапічы (аграгарадок)|Лапічы]] [[Магілёўская вобласьць|Магілёўскай вобласьці]]. Рая (Раіса) Кульбак-Шавель жыве ў [[Ізраіль|Ізраілі]]&lt;ref&gt;[https://belisrael.info/?p=6274 Мойшэ Кульбак і «Галіяфы»]{{Недаступная спасылка|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Творчасьць ==
[[Файл:Чыставы рукапіс паэмы Rajsn, якую Кульбак даслаў для публікацыі ў часапісе Di cukunft.jpg|значак|250пкс|Чыставы рукапіс паэмы Rajsn, якую Кульбак даслаў для публікацыі ў часопісе Di cukunft.]]
[[Файл:Portrait of Moshe Kulbak 1984 Anatoly Nalivaev.jpg|250пкс|значак|зьлева|[[Анатоль Наліваеў]]. «Мошэ Кульбак». [[1984 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва|1984]].]]
[[Файл:Majsiej (Mojše) Kuĺbak 3.jpg|250пкс|значак|З жонкай і сынам у 1930 годзе]]
[[Файл:Majsiej (Mojše) Kuĺbak 4.jpg|250пкс|значак|Мойшэ Кульбак у 1936 годзе]]
Спачатку пісаў вершы на [[Іўрыт|іўрыце]], але неўзабаве перайшоў на [[ідыш]]. Друкавацца пачаў восеньню 1916 году, першая публікацыя — верш «Зорачка» («Штэрндл»), які хутка атрымаў папулярнасьць як народная песня. Аўтар зборнікаў «Вершы» (Вільня, 1920), «Новыя вершы» ([[Варшава]], 1922), «Паэмы і вершы» (Мінск, 1929), раманаў «Мэсія сын Эфраіма» (Бэрлін, 1924), «Панядзелак» (Варшава, 1926). Для дзяцей напісаў казку «Вецер, які гняваўся» (Вільня, 1921).

Аўтар драмы «[[Якаў Франк]]» (Вільня, 1923), п’ес «[[Бойтра|Разбойнік Бойтра]]» (была надрукавана ў менскім часопісе «Штэрн» у 1936 годзе, пастаўлена Маскоўскім дзяржаўным габрэйскім тэатрам у тым жа годзе, Беларускім дзяржаўным габрэйскім тэатрам у 1937 годзе, габрэйскім драматычным калектывам Віленскага дома культуры прафсаюзаў у 1961 годзе&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://belisrael.info/?p=8066|title = Юбилей М. Кульбака (1966 г.)|author = |authorlink = |coauthors = |date = |publisher = belisrael.info|language = ru|archiveurl = |archivedate = |accessdate = }}&lt;/ref&gt;, а [[Тэль-Авіў|тэль-авіўскім]] Камэрным тэатрам — у 1996 годзе; перакладзена на беларускую мову [[Фэлікс Баторын|Фэліксам Баторыным]] пад назвай «[[Бойтра]]», 2014&lt;ref name=&quot;kupala&quot;/&gt;), «Бэньямін Магідаў» (рыхтавалася да пастаноўкі ў 1937 годзе; рукапіс страчаны пасля арышту аўтара).

Пераклаў на мову ідыш паасобныя вершы [[Янка Купала|Янкі Купалы]]&lt;ref&gt;Релес Гирш. Еврейские советские писатели Белоруссии. Воспоминания. — Мн.: 2006. С.289-290,298.&lt;/ref&gt;, [[Якуб Колас|Якуба Коласа]], п’есу [[Мікалай Гогаль|Мікалая Гогаля]] «[[Рэвізор (камэдыя)|Рэвізор]]» ([[1933]]), зрабіў літаратурную апрацоўку перакладу на [[ідыш]] рамана [[Мікалай Астроўскі|Мікалая Астроўскага]] «{{Артыкул у іншым разьдзеле|Як гартавалася сталь||ru|Как закалялась сталь}}» (1937). Разам з З. Вітэнзонам падрыхтаваў да друку (пераклаў на ідыш асобныя творы, выступіў у якасьці ўкладальніка) зборнік «Рэвалюцыйныя навэлы» (1931).

Паэт і пэдагог [[Рыгор Рэлес]] лічыў, што на творчасьць Мойшэ Кульбака, асабліва на п’есу «[[Бойтра]]», пэўны ўплыў аказала творчасьць [[Янка Купала|Янкі Купалы]]&lt;ref name=&quot;kupala&quot;&gt;{{cite web|url=http://belisrael.info/?p=5592|title=Про Янку Купалу и евреев|author=|authorlink=|coauthors=|date=|publisher=belisrael.info|language=ru|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;.

Збор твораў Мойшэ Кульбака ў 1929 годзе быў выдадзены ў Вільні ў 3 тамах. У Менску выйшлі «Вершы і паэмы» ([[1929]]), раман «Зэлмэняне» (кн. 1, 1931; кн. 2, 1935; пазьней выходзіў у перакладах на [[Беларуская мова|беларускую]], [[Расейская мова|расейскую]], [[Ангельская мова|ангельскую]], [[Нямецкая мова|нямецкую]], [[Француская мова|францускую]]), паэма «[[Дзісенскі Чайлд-Гарольд]]» ([[1933]]), «Выбранае» ([[1934]]), у [[Масква|Маскве]] — зборнік вершаў і паэм «Чалавек добры» (1979). Творы Мойшэ Кульбака на ідышы і ў перакладах выдаваліся таксама ў [[Аргентына|Аргентыне]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Ізраіль|Ізраілі]], [[Францыя|Францыі]] і іншых краінах.

У пачатку творчасьці творы Кульбака зьмяшчаюць ідылічныя матывы, на зьмену ім прыходзяць адзначаныя пячаткай «чырвонага часу» урбаністычныя карціны зь некалькі сюрэалістычнымі вобразамі вясковых габрэяў, арганічна зьвязаных з прыродай краю. Пазьней піша шэраг гістарычных твораў зь філязафічным падтэкстам (раман «Машыёх бэн Эфраім» («Мэсія сын Эфраіма»), 1924), у якіх гістарычныя й бытавыя рэаліі пафарбаваны ў фантастычныя тоны з элемэнтамі габрэйскага містыцызму, фальклёрнымі матывамі й экспрэсыяністычным гратэскам. Проза Кульбака, якая ўвабрала найноўшыя павевы заходнеэўрапэйскай філязофіі й літаратуры, зь ягонай мовай, рафінаванай, але трывала зьвязанай з народнай прамовай, так і не змагла арганічна ўвайсьці ў савецкую літаратуру.

[[Шлоймэ Бэліс]] у 1980 годзе так узгадваў пра Мойшэ Кульбака:
{{Цытата|Толькі ён зьяўляўся на парозе - ён адразу станавіўся пераможцам. Чытаньне Кульбака! Гэта быў канцэрт! Велізарнае мастацкае задавальненьне! Гіпнатычны сэанс! Ён набіраў поўныя грудзі паветра й зацягваў, завываючы так нібы выдыхаючы душу. &lt;…&gt;
Сухашчавы, з падоўжана-цёмным тварам, зь цёмнымі вачыма, якія блішчалі, як антрацыт, і гарэлі знутры смуткам, марай і нудой; доўгая чорная непаслухмяная чупрына над шырокім нізкім ілбом. Ён яе энэргічна адкідаў моцным кідком галавы, калі яна яму падала на вочы…
…Ён выкарыстоўваў элемэнтарную клясычную рыфму ў самай неклясычнай мове – габрэйскай. Ён застаўся пры поўнай рыфме ў той час, калі іншыя паэты лічылі яе ледзь не ганьбай, адсталасьцю, нават грубіянствам, праявай недахопу майстэрства, быццам бы ў салонах пачалі карыстацца мовай мужыка, ці чалядніка.
Кульбак не прытрымліваўся ўсёй гэтай «прыгожасьці». Ён мне аднойчы ў гутарцы сам сказаў: рыфма павінна быць, як звон, і яны ў яго такі, як званы: «Гэй, Антоша, засьпявай і зайграй на бандуры шурэ, бурэ, мурэ, турэ»..}}

== Беларускія пераклады ==
У 1960 годзе ў Менску выйшаў раман «Зельманцы» ў перакладзе на беларускую мову [[Віталь Вольскі|Віталя Вольскага]]&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://prajdzisvet.org/text/1061-zielmantsy.html|title = Мойшэ Кульбак. Зельманцы|author = |authorlink = |coauthors = |date = |publisher = prajdzisvet.org|language = |archiveurl = |archivedate = |accessdate = }}
&lt;/ref&gt;. Пераклад Віталя Вольскага патрапіў пад цэнзуру. Па меркаваньні [[Сяргей Шупа|Сяргея Шупы]] зь перакладу 1960 году зьнікла каля 12,5% арыгінальнага тэксту, прычым часам былі выкрасьленыя важныя думкі, заўвагі, вобразы аўтара, цэлыя сюжэтныя павароты; часам проста абрывалася лёгіка апавяданьня&lt;ref&gt;[https://budzma.org/news/syargey-shupa-idysh.html Сяргей Шупа: «Яшчэ сто гадоў таму Беларусь канчалася там, дзе на ўсходзе канчаўся ідыш…»]&lt;/ref&gt;. У 2015 годзе раман быў перавыдадзены і трапіў у спіс кніг году паводле шэрагу экспэртаў&lt;ref&gt;{{cite web|url = https://www.svaboda.org/a/27445571.html|title = «Нататкі таткі» Андрэя Хадановіча — найлепшая кніга мастацкай літаратуры 2015 па версіі экспертаў Свабоды|author = |authorlink = |coauthors = |date = 24 снежня 2015|publisher = svaboda.org|language = |archiveurl = |archivedate = |accessdate = }}
&lt;/ref&gt;. П’еса «Разбойнік Бойтра» перакладзена на беларускую [[Фэлікс Баторын|Фэліксам Баторыным]] пад назвай «Бойтра» для часопісу «[[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]» (2014)&lt;ref name=&quot;kupala&quot;&gt;{{cite web|url=http://belisrael.info/?p=5592|title=Про Янку Купалу и евреев|author=|authorlink=|coauthors=|date=|publisher=belisrael.info|language=ru|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}&lt;/ref&gt;. Асобныя вершы Мойшы Кульбака перакладалі з ідыш на беларускую [[Эдзі Агняцьвет]], [[Сьцяпан Гаўрусёў]], [[Васіль Жуковіч]], [[Генадзь Кляўко]], [[Язэп Семяжон]], [[Андрэй Хадановіч]] ды іншыя вядомыя паэты. У 1970 годзе ў Менску выйшаў паэтычны зборнік Майсея Кульбака «Выбранае», у 2016 — двухмоўны (на ідыш і беларускай) зборнік «Eybik/Вечна»&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://lit-bel.org/by/afisha/6708.html|title = Прэзентацыя кнігі Майсея Кульбака: да 120-годдзя творцы|author = |authorlink = |coauthors = |date = 16 сакавіка 2016|publisher = lit-bel.org|language = |archiveurl = https://web.archive.org/web/20171211082626/http://lit-bel.org/by/afisha/6708.html|archivedate = 11 снежня 2017|accessdate = |deadurl = yes}}&lt;/ref&gt;. У 2016 годзе таксама зьявіліся пераклады казкі «Вецер, які гняваўся»&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://belisrael.info/?p=6484|title = Майсей Кульбак. Вецер, які гняваўся|author = |authorlink = |coauthors = |date = |publisher = belisrael.info|language = |archiveurl = |archivedate = |accessdate = }}&lt;/ref&gt; і апавяданьня «Муня-птушкавод і яго жонка Малкелэ»&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://belisrael.info/?p=8943|title = Майсей Кульбак. Муня-птушкавод і яго жонка Малкелэ|author = |authorlink = |coauthors = |date = |publisher = belisrael.info|language = |archiveurl = |archivedate = |accessdate = }}&lt;/ref&gt;. У 2018 і 2019 гадах выдадзены раманы «Панядзелак» і «Мэсія з роду Эфраіма» ў перакладзе [[Сяргей Шупа|Сяргея Шупы]].

* Панядзелак: маленькі раман / Мойшэ Кульбак. — Прага : Вясна, 2018. — 146, [1] с.
* Мэсія з роду Эфраіма: раман / Мойшэ Кульбак. — Прага : Вясна : Мінск, Янушкевіч, 2019. — 190 с.

У 2022 годзе выйшаў двухтомнік Мойшэ Кульбака. Першы том быу выдадзены на ідыш, мове арыгіналу&lt;ref&gt;[https://vesnabooks.eu/kulbak_yid/ Mojše Kulbak. Ale lider un poemen / משה קולבאַק. אַלע לידער און פּאָעמען]&lt;/ref&gt;; у другі том уключылі лацінскую трансьлітарацыю вершаў ды іх пераклад на беларускую мову&lt;ref&gt;[https://vesnabooks.eu/kulbak_blr/ Мойшэ Кульбак. Усе вершы і паэмы]&lt;/ref&gt;.

У 2024 годзе выйшаў пераклад [[Сяргей Шупа|Сяргея Шупы]] раману «''[[Зэлмэняне]]''»&lt;ref&gt;[https://bellit.store/зэлмэняне-мойшэ-кульбак-сяргей-шупа/ Зэлмэняне. Мойшэ Кульбак (Сяргей Шупа)]&lt;/ref&gt;.

== Літаратура ==
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 9. — С. 9. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9).
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1986. — Т. 3. Карчма — Найгрыш. — С. 155. — 751 с — 10 000 экз.
* {{артыкул|аўтар=|загаловак=Кульбак Майсей Саламонавіч|спасылка = http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/ahvyary/index_25727.html|мова=|аўтар выдання=Маракоў Л.|выданне=Ахвяры і карнікі|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=Зміцер Колас|год=2007|том=|старонкі=|isbn=978-985-6783-38-6|issn=|doi=|bibcode=|arxiv=|pmid=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220117064946/http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/ahvyary/index_25727.html|archivedate=17 студзеня 2022}}
* Кульбак Майсей // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1992—1995. — Т. 3. — С. 456.
* Беларускія пісьменнікі (1917—1990). Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі; Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Маст. літ., 1994. — 653 с іл. — ISBN 5-340-00709-X. — С. 311.
* [https://taubinpoetry.com/authors-be/mojshje-kulbak/ Мойшэ Кульбак]
* [https://web.archive.org/web/20240519080852/https://www.nli.org.il/en/newspapers/?olive_path=/Default/Scripting/ArticleWin_TAU.asp&amp;olive_query=From%3DArchive%26Skin%3DTAUHe%26BaseHref%3DDAV/1957/10/16%26EntityId%3DAr00400%26ViewMode%3DHTML מרדכי ססר, «משה קולבאַק — המשורר המעונה» (אויף העברעיִש)]
* [https://web.archive.org/web/20240518153624/https://www.academia.edu/33361116/S%C5%82owo_o_Mosze_Kulbaku._Pos%C5%82owie_do_Mesjasz_z_rodu_Efraima_Mosze_Kulbak._Pogranicze_2017.pdf Krzysztof Czyżewski: Słowo o Mosze Kulbaku. W: Mosze Kulbak: Mesjasz z rodu Efraima. Sejny: Fundacja Pogranicze i Ośrodek «Pogranicze — sztuk, kultur, narodów», 2016, s. 133—153, seria: Ex Oriente. ISBN 978-83-61388-27-2.]
* [https://sztetl.org.pl/pl/biogramy/5708-kulbak-mosze Kulbak Mosze. Wirtualny Sztetl. Muzeum Historii Żydów Polskich Polin]
* Шалит Ш. «Эй, возьмите меня с собой!» (Моше Кульбак, 1896—1937) // Шалит Ш. На круги свои…: Лит. страницы на евр. тему. Иерусалим: Филобиблион, 2005. С. 157—177.
* [https://proza.ru/2021/04/05/1195 Эми Ариель. Маленькое путешествие во времени. Из цикла Окно в]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://polona.pl/sets?searchCategory=objectSets&amp;page=0&amp;size=24&amp;sort=RELEVANCE&amp;searchLike=Kulbak,%20Mosze&amp;copyright=false Творы Мойшэ Кульбака ў арыгінале ў зборах бібліятэкі Polona]
* [https://www.youtube.com/watch?v=zPwnsvrv8MU Лекцыя Андрэя Хадановіча аб Мойшэ Кульбаку]
* [https://www.youtube.com/watch?v=B-lRgy5dNog&amp;pp=ygUZ0JzQvtC50YjRjSDQmtGD0LvRjNCx0LDQug%3D%3D I частка], [https://www.youtube.com/watch?v=UzrmVik2kKU II частка], [https://www.youtube.com/watch?v=td4S5zYByZA III частка], [https://www.youtube.com/watch?v=ysAnKlDGAQA IV частка] — лекцыі Сяргея Шупы аб Мойшэ Кульбаку
* {{YouTube|INqmeC7HE7U|Майсей Кульбак (1896—1937). Адкрытая лекцыя Вольфа Рубінчыка}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=8ZPDTzszAm4 Лекцыя Андрэя Хадановіч пра растраляных паэтаў]
* {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = Шупа | імя = Сяргей | аўтарlink = https://www.svaboda.org/author/%D1%81%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9-%D1%88%D1%83%D0%BF%D0%B0/trmpp | суаўтары = | дата публікацыі = 27 кастрычнік 2018, 08:55 | url = https://www.svaboda.org/a/29557585.html?fbclid=IwAR2bMF3ALPeMwtOf24Xjn9fOkWfxKfd4ZW2w99SEFmUgE17H6K1vre3cZ_o | копія = | дата копіі = | загаловак = Рая Кульбак, дачка расстралянага паэта. | фармат = | назва праекту =  [[Радыё Свабода]]. Людзі. | выдавец = | дата доступу = | мова =  | камэнтар = }}
* [https://web.archive.org/web/20210102153552/http://prajdzisvet.org/authors/210-kulbak-mojshe.html Творы] на сайце «[[ПрайдзіСвет]]»
* [https://www.facebook.com/majsejkulbak/ Старонка у facebook, прысвечаная Майсею Кульбаку]
* [https://www.svaboda.org/a/28777235.html Расстраляныя літаратары. Мойша Кульбак, вытанчаны паэт з «трацкісцка-тэрарыстычнай арганізацыі»] // Радыё Свабода, 06 кастрычніка 2017

{{Мойшэ Кульбак}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кульбак, Мойшэ}}
[[Катэгорыя:Мойшэ Кульбак| ]]
[[Катэгорыя:Беларускія жыды]]
[[Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменьнікі]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары, расстраляныя ў ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 году]]</text>
      <sha1>sdwmxws5x4q0r63yk9xb29f3dkwrdhy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Робэрт Бэрнз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74614</id>
    <revision>
      <id>2698389</id>
      <parentid>2686654</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:48:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26935" sha1="9ssmt0kqf7819bp78woi9q6tc2zkdct" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Робэрт Бэрнз
|Арыгінал імя        = Robert Burns
|Партрэт             = Robert_Burns_1.jpg
|Памер               =
|Апісаньне           =
|Імя пры нараджэньні = Robert Burness (да 1786 году)
|Псэўданімы          =
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|25|1|1759}}, [[Алаўэй]], [[Эйшыр]], [[Шатляндыя]]
|Дата сьмерці        = {{Памёр|21|7|1796|гадоў=37}}, [[Дамфрыз]], Шатляндыя
|Грамадзянства       = Вялікабрытанія
|Род дзейнасьці      = паэт, фальклярыст
|Гады актыўнасьці    =
|Кірунак             = рамантызм
|Жанр                = [[верш]], [[паэма]], [[песьня]], [[баляда]], [[гімн]], [[кантата]]
|Дэбют               = O, Once I Lov'd a Bonnie Lass (1774)
|Значныя творы       =
|Прэміі              =
|ВікіКрыніца         = s:en:Author:Robert Burns (1759-1796)
|Палічка             = http://knihi.com/Robert_Biorns/
|Сайт                = [http://www.robertburns.org/ Robert Burns Country]
}}
'''Робэрт Бэрнз&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110719013338/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/dvanaccatka/02.htm Янка Запруднік. Дванаццатка. Нью-Ёрк: БІНіМ, 2002.] «Робэрт '''Бэрнс''' ([[Транскрыпцыя]] Бёрнс у некаторых айчынных даведніках зьяўляецца памылковай) — выдатны прадстаўнік шатляндзкага нацыянальнага адраджэньня — свайго роду шатляндзкі [[Паўлюк Багрым]], толькі зь лепшай доляй.»&lt;/ref&gt;''' ({{мова-sco|Robert Burns}} і {{мова-en|Robert Burns}}, {{мова-gd|Raibeart Burns}}; 25 студзеня 1759 — 21 ліпеня 1796) — [[Вялікабрытанія|брытанскі]] ([[Шатляндыя|шатляндзкі]]) паэт, фальклярыст, аўтар шматлікіх вершаў і паэмаў, напісаных на г. зв. «[[Шатляндзкая (англа-шатляндзкая) мова|раўніннай шатляндзкай]]» і [[ангельская мова|ангельскай мовах]]&lt;ref name=Ref1087&gt;[http://www.sostav.ru/news/2006/01/26/promo1/ The Famous Grouse и The Macallan отпраздновали в Москве день рождения Роберта Бернса]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Calend1&gt;[http://www.calend.ru/holidays/0/0/369/ День рождения Роберта Бёрнса] спасылка правераная 10 студзеня 2009&lt;/ref&gt;.

25 студзеня, які самі [[шатляндцы]] называюць ''Burns supper'' — нацыянальнае сьвята ў Шатляндыі. Гэты дзень адзначаецца прыхільнікамі творчасьці паэта ва ўсім сьвеце.

== Біяграфія ==
Робэрт Бэрнз нарадзіўся 25 студзеня 1759 году ў вёсцы Алаўэй (за тры кілямэтры на поўдзень ад гораду [[Эйр]]у, графства Эйшыр), у сям’і селяніна Ўільяма Бёрнэса (William Burness, 1721—1784). У 1765 годзе яго бацька ўзяў у арэнду гаспадарку Маўнт-Оліфант, і хлопчыку прыйшлося працаваць нароўні з дарослымі, трываючы голад ды іншыя лішэньні. З 1783 году Робэрт пачынае сачыняць вершы на эйшырскам дыялекце. У 1784 годзе памірае бацька, і пасьля шэрагу непасьпяховых спробаў заняцца сельскай гаспадаркай Робэрт з братам Гілбэртам пераязджае ў Мосгіл. У 1786 годзе выходзіць першая кніга Бэрнза, ''Poems, Chiefly in the Scottish dialect'' («Вершы, пераважна на шатляндзкім дыялекце»). Да пачатковага пэрыяду творчасьці таксама адносяцца: «Джон Ячмень» (John Barleycorn, 1782), «Вясёлые жабракі» («The Jolly Beggars», 1785), «Малітва сьвятога Вілі» («Holy Willie’s Prayer»), «Сьвяты кірмаш» («The Holy Fair», 1786). Паэт хутка становіцца вядомым па ўсёй Шатляндыі&lt;ref name=Gunter1&gt;[http://az.lib.ru/g/gutner_m_n/text_0020.shtml История английской литературы. Том 1. Выпуск второй М. Издательство Академии Наук СССР, 1945 М. Н. Гутнер]  спасылка правераная 10 студзеня 2009&lt;/ref&gt;.

Пра вытокі папулярнасьці Бэрнза [[Гётэ|Ё. Гётэ]] зацеміў:
{{Цытата|Возьмем Бэрнза. Ці не таму ён вялікі, што старыя песьні яго продкаў жылі на вуснах народа, што яму сьпявалі іх, так бы мовіць, тады яшчэ, калі ён быў у калысцы, што хлопчыкам ён гадаваўся сярод іх і парадніўся з высокай дасканаласьцю гэткіх узораў, што ён знайшоў у іх жывую аснову, абапіраючыся на якую мог пайсьці далей? І яшчэ, ці не таму ён вялікі, што яго ўласныя песьні адразу ж знаходзілі чульлівыя вушы сярод яго народа, што яны затым гучалі яму насустрач з вуснаў жняцоў і вязальшчыц снапоў, што імі віталі яго вясёлыя таварышы ў шынку? Тут і сапраўды мусіла нешта атрымацца.|Johann Peter Eckermann. Gespräche mit Goethe in den letzten Jahren seines Lebens. Leipzig, 1827.}}
[[Файл:Robert Burns Eglinton statue.JPG|right|thumb|220px|Помнік Робэрту Бэрнзу, узьведзены Клімэнтам Ўілсанам у Эглінтонскім загарадным парку, паўночны Эйшыр]]
У 1787 годзе Бэрнз пераехаў у Эдынбург і стаў запрошаным у вышэйшы сьвет сталіцы. У Эдынбурзе ён пазнаёміўся з папулярызатарам шатляндзкага фальклёра Джэймзам Джонсанам, разам зь якім яны пачалі выдаваць зборнік «Шатляндзкі музыкальны музэй» («The Scot’s Musical Museum»). У гэтым выданьні паэт апублікаваў мноства ўласных твораў і шатляндзкіх балядаў ва ўласнай апрацоўцы.

Выдавецкая справа прыносіла Бэрнзу пэўны даход. Ён паспрабаваў укласьці заробленыя ганарарамі сродкі на арэнду фэрмы, але толькі згубіў свой невялікі капітал. Асноўнай крыніцай сродкаў для існаваньня з 1791 году стала работа на пасадзе зборшчыка падаткаў у Дамфісе.

Робэрт Бёрнс вёў даволі вольны вобраз жыцьця і ў яго было тры незаконнанароджаныя дачкі ад раптоўных і непрацяглых сувязяў. У 1787 годзе ён узяў шлюб са сваёй даўняй каханай Джын Армар. У гэтым шлюбе ў яго нарадзілася пяцёра дзяцей&lt;ref name=ESBE1&gt;[http://www.peoples.ru/art/literature/poetry/national/robert_berns/index.html Роберт Бэрнз. Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона.]  спасылка правераная 10 студзеня 2009&lt;/ref&gt;.

У пэрыяд 1787—1794 былі створаныя вядомыя паэмы «Тэм о’Шэнтар» («Tarn o’Shanter», 1790) і «Шчырая беднасьць» («For A’That and A’That», 1795), «Ода, прысьвечаная памяці м-сс Освальд» («Ode, sacred to the Memory of Mrs. Oswald», 1789).

Па сутнасьці занімацца паэзіяй Бэрнз быў вымушаны ў перарывах паміж работай. Апошнія гады ён правёў у галечы і за тыдзень да сьмерці ледзь ня трапіў у пазыковую турму&lt;ref name=Gunter1/&gt;.

Бэрнз памёр 21 ліпеня 1796 году ў [[Дамфрыз]]е. Яму было ўсяго 37 гадоў. Па меркаваньню біёграфаў XIX ст. — адной з прычынаў заўчаснае сьмерці паэта было празьмернае ўжываньне алкаголю. Гісторыкі XX ст. схіляюцца да таго, што Бэрнз сканаў ад наступстваў цяжкае фізычнае працы ў маладосьці і прыроджанага [[Рэўматычныя хваробы|рэўмакардыта]], які ў 1796 годзе быў пагоршаны перанесенай ім [[дыфтэрыя]]й&lt;ref name=Burnsoff1&gt;[http://www.robertburns.org.uk/burnsdeath.htm The Death of Robert Burns {{ref-en}}]  спасылка правераная 10 студзеня 2009&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Fowler1&gt;[http://books.google.ru/books?id=JygOAAAAQAAJ&amp;pg=PA230&amp;lpg=PA230&amp;dq=Robert+Burns+drunken+death&amp;source=bl&amp;ots=9Gr5q7VCLh&amp;sig=LNo1XE8DdLxnnlbtYM8_C_0X8jo&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;resnum=10&amp;ct=result#PPA230,M1 Robert Burns, Richard Hindle Fowler, published by Routledge, 1988] ISBN 0-415-00169-2  спасылка правераная 10 студзеня 2009&lt;/ref&gt;.

=== Асноўныя даты жыцьця паэта ===
* 25 студзеня 1759 — нараджэньне Робэрта Бэрнза
* 1765 — Робэрт з братам паступаюць у школу
* 1766 — пераезд на фэрму Маўнт-Оліфант
* 1773 — Робэрт піша першыя вершы
* 1777 — пераезд на фэрму Лохлі
* 1784 — сьмерць бацькі, пераезд у Мосгіл
* 1785 — Робэрт знаёміцца з Джын, напісаны «Вясёлыя жабракі», «Палявыя мышы» і многія іншыя вершы
* 1786 — Бэрнз перадаў права на фэрму Мосгіл брату; нараджэньне блізьнятаў; паездка ў [[Эдынбург]]
* 1787 — прыём паэта ў Вялікай Ложы Шатляндыі; выходзіць першае эдынбурскае выданьне паэмаў; падарожжы па Шатляндыі
* 1789 — работы акцызным
* 1792 — прызначэньне ў інспэкцыю порта
* 1793 — другое эдынбурскае выданьне вершаў у двух тамох
* сьнежань 1795 — цяжкая хвароба Бэрнза
* 21 ліпеня 1796 — сьмерць
* 25 ліпеня 1796 — [[хаўтуры]], у гэты ж дзень нарадзіўся пяты сын Бэрнза — Максўэл

== Мова Бэрнза ==
[[Файл:RobertBurnsStatueEmbankmentLondon.JPG|190пкс|міні|зьлева|Помнік паэту ў Лёндане]]
Хаця Бэрнз і навучаўся ў вясковай школе, але яго настаўнікам быў чалавек з унівэрсытэцкай адукацыяй — Джон Мэрдак (Murdoch, 1747—1824). Шатляндыя тады перажывала пік нацыянальнага адраджэньня, была аднім з самых культурных куткоў Эўропы, у ёй налічвалася пяць унівэрсытэтаў. Пад кіраўніцтвам Мёрдака Бэрнз занімаўся, акрамя іншага, паэзіяй [[Аляксандар Поўп|Аляксандра Поўпа]]. Як сьведчаць рукапісы, літаратурнай ангельскай мовай Бэрнз валодаў дасканала, выкарыстаньне ж шатляндзкай (паўночны дыялект ангельскай, у адрозьненьне ад гэльскай — кельтскай шатляндзкай мовы) — сьвядомы выбар паэта.

== «Бэрнзава страфа» ==
З імем Бэрнза зьвязваюць асаблівую форму страфы: шасьцірадкоўе па схеме '''AAABAB''' з укарочанымі чацьвертым і шостым радкамі. Падобная схема вядомая ў сярэднявечнай лірыцы, у прыватнасьці, у правансальскай паэзіі (з XI века), але з XVI ст. папулярнасьць яе паволі згасла. Яна захавалася ў Шатляндыі, дзе шырока выкарыстоўвалася і да Бэрнза, але зьвязваецца зь яго імем і вядомая ў якасьці «Бэрнзавай страфы», хоць афіцыйная яе назва — [[стандартны габі]], ідзе ад першага твора, які праславіў гэтую страфу ў Шатляндыі, — «Элегія на сьмерць Габі Сымпсана, дудара з Кілбархана» (каля 1640) [[Робэрт Сэмпіл зь Белтрыза|Робэрта Сэмпіла зь Белтрыза]]; «габі» — не ўласнае імя, а мянушка выхадцаў мястэчка [[Кілбархан]] у Заходняй Шатляндыі.

== Бэрнз у савецкай і ангельскай філятэліі ==
[[Файл:Ukburns1966.jpg|400пкс|міні|Прапагандысцкія віньеткі Шатляндзкай нацыянальнай партыі і Вэндзі Вуд з Робэртам Бэрнзам. Паштовая марка [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], 4 пенсы, 1966 год, выпуска якой яны дамагаліся.]]
У 1959 годзе брытанскае паштовае ведамства ўпершыню за ўсю гісторыю анансавала на 1964 год выпуск паштовае маркі Вялікабрытаніі з выявай іншага чалавека, чымся манарха каралеўства, — [[Шэксьпір]]а. Пры гэтым, як паведамляла прэса, таксама разглядалася кандыдатура [[Шатляндыя|шатляндца]] Робэрта Бэрнза, але была адхіленая, нягледзячы на 200-годзьдзе са дня нараджэньня паэта. Гэта выклікала пратэст яго [[нацыяналізм|нацыяналістычна]] настроеных суайчыньнікаў. У прыватнасьці, [[Шатляндзкая нацыянальная партыя]] надрукавала і распаўсюджвала за невялікую плату прапагандысцкія маркі з партрэтам Бэрнза і надпісам «Вольная Шатляндыя». Па іх задуме, маркі павінны былі налеплівацца побач з афіцыяльнай паштовай маркай краіны з партрэтам Шэксьпіра.

Але значна большую вядомасьць атрымала іншая акцыя. Праблему ўшчамленьня Робэрта Бэрнза на марках Вялікабрытаніі блізка да сэрца ўспрыняла {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ўэндзі Ўуд||en|Wendy Wood}}, палкая прыхільніца яго талента і перакананая [[Сэпаратызм|сэпаратыстка]]. Яна аддрукавала на ручным прэсе і стала распаўсюджваць паштовыя канвэрты зь лёзунгам «Калі [[Шэксьпір]], чаму ня Бэрнз?» і некалькі відаў уласных прапагандысцкіх марак з мэтай арганізаваць масавую спам-атаку па пошце адпаведных запросаў у адрас [[прэм'ер міністар|прэм’ер міністра]] Вялікабрытаніі, усіх чальцоў брытанскага [[Парлямант|парлямэнта]] і міністра пошты. Пры [[Франкіроўка|франкіроўцы]] гэтых лістоў Вэндзі Вуд выкарыстоўвала толькі свае ўласныя маркі. Яна разважала, што паштовае аддзяленьне альбо прыме выправу так, альбо прымусіць чыноўнікаў-атрымальнікаў аплаціць кошт перасылкі. Агульны тыраж марак міс Вуд склаў каля 30 тысячаў экзэмпляраў. Некаторую яго частку яна [[Пэрфарацыя|пэрфаравала]] на швэйнай машынцы, але большая частка тыража засталася без пэрфарацыі.

Голас грамадзкасьці быў пачуты: брытанская [[пошта]] згадзілася выпусьціць паштовую марку ў памяці аб Бэрнзе, прычым нават не чакаючы круглае даты яго нараджэньня, у год 170-годзьдзя са дня сьмерці паэта. Задаволеная Вэндзі Вуд пасьля гэтага адаслала начальніку каралеўскае пошты [[Эдынбург]]а друкаваныя пляты, зь якіх яна рабіла тыражы сваіх прапагандысцкіх марак. Аб яго рэакцыі на гэты жэст не паведамляецца.

Знамянальна, што вэрсія аб рэзультатыўнасьці кампаніі Вэндзі Вуд не адзіная. Вось што піша Барыс Стальбаўм у брашуры «Што трэба ведаць філятэлісту»&lt;ref&gt;Стальбаўм Барыс. [https://web.archive.org/web/20090414114955/http://www.philately.h14.ru/Stal.html#A3 Что надо знать филателисту.] — М.: ЦФА «Союзпечать», 1968. — С. 35-36.&lt;/ref&gt;:
[[Файл:Ussr-robertburns1956.jpg|зьлева|140пкс|міні|[[Паштовая марка]] [[СССР]], прысьвечаная Робэрту Бэрнзу, 40 [[капейка|кап.]], 1956 год.]]
{{Цытата|Менавіта савецкая «філятэлістычная пэрсаналія» падахвоціла ангельскае паштовае ведамства парушыць векавую традыцыю. На марках Вялікабрытаніі болей за сто год друкаваліся выключна партрэты караля ці каралевы. 23 красавіка 1964 г. на ангельскай марке ўпершыню зьявіўся партрэт некаранаванага ангельца — [[Шэксьпір|Ўільяма Шэксьпіра]]. Здавалася б, што вялікі драматург, якога калісьці называлі «зварушыцелям сцэны», стаў зварушыцелем асноў ангельскае філятэліі. Аднак, як сьведчыць чалец ангельскага [[парлямант|парлямэнту]] [[Эмрыс Х'юз]], гэткі гонар належыць савецкай марке. Усё пачалося з партрэта Бэрнза.

''«У 1959 годзе, — піша Э. Х'юз — мне давялося прысутнічаць у [[Масква|Маскве]] на юбілейным вечары, прысьвечаным 200-годзьдзю са дня нараджэньня Робэрта Бэрнза. Калі скончылася ўрачыстая частка, да мяне падыйшоў савецкі [[міністар]] сувязі і ўручыў канвэрт з маркамі. На кожнай з марак быў партрэт шатляндзкага [[бард]]а. Прызнацца, я адчуў у гэты момант вострае пачуцьцё сораму. Міністар, натуральна, адчуваў цалкам законную гордасьць: яшчэ бы, у Расеі выпушчаныя маркі з партрэтам Бэрнза, а ў Ангельшчыне — не! Я гатовы быў скрозь зямлю праваліцца, хоць маёй віны ў гэты не было. Каб не пакутваць ад ўсьведамленьня пакрыўджанае нацыянальнае гордасьці ў адзіночку, я вырашыў прысароміць тагачаснага [[прэм'ер-міністар|прэм'ер-міністра]] Ангельшчыны [[Гаральд Макмілан|Гаральда Макмілана]], балазе ён таксама быў у гэты час у Маскве. На прыёме ў ангельскай амбасадзе я ўручыў яму свой прэзэнт — дзьве маркі з партрэтам Бэрнза. Са зьдзіўленьнем зірнуўшы на іх, Макмілан спытаў: Што гэта? — Расейскія маркі, выпушчаныя ў гонар Бэрнза, — адказаў я. — Можаце наляпіць іх на канвэрт і адправіць нашаму міністру пошт ліст з паведамленьнем, што Расея абагнала Вялікабрытанію ў гэтай справе.''

''Востры эпізод не прайшоў дарма. Аб гэтым пераканаўча сьведчыць дзіўная дата выпуска першае ангельскае маркі з партрэтам Бэрнза. Яна зьявілася ў дзень... 207-годзьдзя са дня нараджэньня паэта.''|}}

Падаецца найболей верагодным, што сваю ролю ў прасоўваньні ідэі аб тэрміновай неабходнасьці выпуска брытанскім паштовым ведамствам паштовае маркі ў гонар Робэрта Бэрнза сыгралі ўсе пералічаныя вышэй кампаніі, а не якаясьці адна зь іх.

== Беларускія пераклады ==
Выбраныя творы Р. Бэрнза два разы выходзілі асобнымі выданьнямі на беларускай мове ў перакладах [[Язэп Семяжон|Язэпа Семяжона]] («Шатландская слава», 1957, і «Вам слова, Джон Ячмень», 1982). Сярод іншых перакладчыкаў паасобных вершаў Бэрнза — [[Юрка Гаўрук]], [[Галіна Дубянецкая]] і [[Алена Таболіч]]&lt;ref&gt;[http://slounik.org/147138.html Хрэстаматыя па літаратуры народаў свету. Менск, 1995.]&lt;/ref&gt;.

== Іншае ==
* Амэрыканскі сьпявак [[Майкл Джэксан]] у жніўні 2008 году запісаў дыск з пакладзенымі на музыку вершамі шатляндзкага паэта. Дыск выдавацца не плянаваўся&lt;ref&gt;[http://www.euroradio.fm/by/589/showbiznews/22987/?article_id=378 Майкл Джэксан праспяваў вершы Роберта Бэрнза]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Эўрапейскае радыё для Беларусі]], 28 жніўня 2008&lt;/ref&gt;.
* Адным з музычных твораў клясычнага беларускага вакальна-інструмэнтальнага ансамблю «[[Песьняры]]» была кампазыцыя на верш «Вясёлыя жабракі» Р. Бэрнза&lt;ref&gt;[http://vma-pesnyary.com/library/articles/kudy_krochac.php Куды крочаць «Песьняры»?] // Літаратура і мастацтва, 25 сакавіка 1983&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20110728192009/http://www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/bior26?OpenDocument Вершы Бэрнза ў перакладзе Галіны Дубянецкай у часопісе «Дзеяслоў»]
* [https://web.archive.org/web/20221125222014/http://prajdzisvet.org/kit/82-dzhon-jachmien-i-inshyja.html Вершы Бэрнза] ў перакладзе [[Кацярына Маціеўская|Кацярыны Маціеўскай]] і [[Ганна Янкута|Ганны Янкуты]] («[[ПрайдзіСвет]]»)
* [http://www.robertburns.org/ Robert Burns Country — «афіцыйны» сайт Робэрта Бэрнза]{{ref-en}}

{{Рамантызм}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бэрнз, Робэрт}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Эйшыры]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шатляндыі]]
[[Катэгорыя:Шатляндзкія літаратары]]
[[Катэгорыя:Ангельскія паэты]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Дамфрызе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Шатляндыі]]</text>
      <sha1>9ssmt0kqf7819bp78woi9q6tc2zkdct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Наваліс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75807</id>
    <revision>
      <id>2698310</id>
      <parentid>2170707</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:59:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6206" sha1="rwamu71ive9ofzh5w1p5bb1gkdvuhj7" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
| Імя                 = Наваліс
| Арыгінал імя        = Georg Friedrich Philipp Freiherr von Hardenberg
| Партрэт             = Franz_Gareis_-_Novalis.jpg
| Памер               = 225пкс
| Імя пры нараджэньні = Фрыдрых фон Гардэнбэрг
| Псэўданімы          = Наваліс
| Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|2|5|1772}}
| Месца нараджэньня   = Відэрштэт
| Дата сьмерці        = {{Памёр|25|3|1801|гадоў = 28}}
| Месца сьмерці       = Вайсэнфэльс
| Род дзейнасьці      = [[пісьменьнік]], юрыст, містык, горны інжынэр
| Напрамак            = [[нямецкі рамантызм|рамантызм]]
| Жанр                = [[раман]], элегія, аповесьць, казка
| ВікіКрыніца         = :de:s:Novalis
}}
'''Нава́ліс''' (сапраўднае імя — '''Фры́дрых фон Га́рдэнбэрг''' {{мова-de|Georg Friedrich Philipp Freiherr von Hardenberg}}) (2 траўня 1772, [[Відэрштэт]] — 25 сакавіка 1801, [[Вайсэнфэльс]]) — [[немцы|нямецкі]] [[пісьменьнік]], адзін з найбуйнешых прадстаўнікоў [[нямецкі рамантызм|нямецкага рамантызму]].

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў 1772 годзе ў сям’і буйнога землеўладальніка. Наваліс быў рознабакова адукаваным чалавекам: у 1790 годзе ён слухаў філязофію ў [[Ена|Ене]] ў прафэсара Фіхтэ, з 1791 па 1793 гады вывучаў юрыспрудэнцыю ў [[Ляйпцыг]]у і [[Вітэнбэрг]]у, у 1797—1798 гадох вучыўся ў горнай акадэміі [[Фрайбург]]у. Дзякуючы сваім падарожжам па шматлікіх навучальных установах, ён быў знаёмы з многімі выбітнымі людзьмі свайго часу — братамі Шлегелямі, [[Людвіг Тык|Людвігам Тыкам]], [[Фрыдрых Шылер|Фрыдрыхам Шылерам]]. У 1795 годзе Наваліс пабраўся шлюбам з Сафі Кюн, у якую быў моцна закаханы. Яна рана памерла, але яе вобраз знайшоў ўвасабленьне ва ўсіх гераінях Наваліса. Зь ёю зьвязанае ўяўленьне аўтара аб узвышаным каханьні і ідэальнай каханай жанчыне.

Пасьля сканчэньня ўнівэрсытэту ў 1797 годзе Наваліс пачаў вывучаць [[багаслоўе]], імкнучыся да спазнаньня сьвету. У адным з сваіх артыкулаў — «Хрысьціянства ці Эўропа» (ён быў апублікаваны пасьмяротна) — ён выказваў меркаваньне, што [[Нямеччына]] здольная рушыць наперад толькі з дапамогай сярэднявечнае каталіцкае царквы і раіў кінуць усе сілы на яе адраджэньне. Але будучы сапраўдны адукаваным і думаючым чалавекам, Наваліс разумее, што закідваць навуку і камэрцыйныя адносіны нельга — бяз гэтага Нямеччына ніколі ня выйдзе са стану задворкаў Эўропы. І тады ён прапаноўвае кампраміс паміж царквою, гандлем і навукай. Роля арганізатара грамадзкага працэсу ў разважаньнях Наваліса была адведзеная каталіцкай веры.

Наваліс не пасьпеў увасобіць у жыцьцё хоць якія-небудзь са сваіх прапановаў. Ён памёр ва ўзросьце 29 год ад сухотаў.

== Беларускія пераклады ==
Паасобныя вершы на беларускую мову пераклалі [[Алег Лойка]]&lt;ref&gt;Галасы з-за небакраю: анталогія паэзіі свету ў беларускіх перакладах ХХ ст. Склад. М. Скобла. — Мн.: Лімарыус 2008. — 896 с.&lt;/ref&gt;, [[Лявон Баршчэўскі]]&lt;ref&gt;І боль, і прыгажосць…: выбраныя творы паэтаў Еўропы і Амерыкі ў перакладах Лявона Баршчэўскага. — Мінск : Зміцер Колас, 2016. — 452, [1] с. — (Бібліятэка Саюза беларускіх пісьменнікаў «Кнігарня пісьменніка»; вып. 73).&lt;/ref&gt;.

==Крыніцы==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210102183251/http://prajdzisvet.org/authors/108-navalis-frydrykh-fon-hardenbierh.html Наваліс] на сайце «[[ПрайдзіСвет]]»
** [https://web.archive.org/web/20210102170012/http://prajdzisvet.org/kit/41-shchasny-khto-stau-mudratsom.html Шчасны, хто стаў мудрацом… Вершы]

{{Рамантызм}}
{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Нарадзіліся 2 траўня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1772 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі 25 сакавіка]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1801 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад сухотаў]]
[[Катэгорыя:Нямецкія літаратары]]
[[Катэгорыя:Нямецкія паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Літаратары рамантызму]]
[[Катэгорыя:Горныя інжынэры]]</text>
      <sha1>rwamu71ive9ofzh5w1p5bb1gkdvuhj7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Робэрт Саўці</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76380</id>
    <revision>
      <id>2698391</id>
      <parentid>2517423</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5851" sha1="4drdnqxp5oakrlsh35zt8u0c5wo7e7n" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
| Імя                 = Робэрт Саўці
| Арыгінал імя        = [[ангельская мова|анг.]] Robert Southey
| Жанчына             = 
| Партрэт             = Robert Southey - Project Gutenberg eText 13619.jpg
| Памер               = 
| Апісаньне           = 
| Імя пры нараджэньні = 
| Псэўданімы          = 
| Грамадзянства       = 
| Род дзейнасьці      = паэт, гісторык
| Гады актыўнасьці    = 
| Напрамак            = [[рамантызм]]
| Жанр                = [[баляда]], [[паэма]]
| Дэбют               = 
| Значныя творы       = 
| Прэміі              = 
| ВікіКрыніца         = :en:s:Author:Robert Southey
| Палічка             = 
| Сайт                = 
}}
'''Робэрт Саўці''' ({{мова-en|Robert Southey}}; 12 жніўня 1774 — 21 сакавіка 1843) — знакаміты ангельскі паэт-рамантык, выбітны прадстаўнік «[[азёрная школа|азёрнай школы]]».

== Біяграфія ==
Саўці вучыўся ў Вэстмінстэрскай школе і ў [[Оксфард]]зе, дзе пазнаёміўся з [[Сэмюэль Тэйлар Колрыдж|Колрыджам]]. У маладосьці захапляўся ідэямі францускае рэвалюцыі і ў рэвалюцыйным духе напісаў драму «Ўот Тайлер». Шмат падарожнічаў, жыў у [[Гішпанія|Гішпаніі]] і [[Партугалія|Партугаліі]]; яму належалі пераклады рыцарскіх раманаў (у прыватнасьці, знакамітага «Амадыса Гальскага»), а шматлікія яго баляды напісаныя на сюжэты з гісторыяў і легендаў гэтых краінаў, накшталт, «Каралева Арака і пяць пакутнікаў» ([[ангельская мова|англ.]] ''Queen Orraca, and the Five Martyrs of Morocco'', 1803).

Саўці напісаў 5 вялікіх апісальных паэмаў — кожная на сюжэт зь міталёгіі розных народаў: «Талаба-разрушыцель» (1801), «Мэдак» (1805), «Пракляцьце Кехамы» (1810), «Родэрык, апошні з готаў» (1814), «Відзеж суда» (1821).

«Родэрык» — самае пасьпяховае з эпічных твораў Саўці, напісанае на сюжэт барацьбы хрысьціянаў з маўрамі. У гэтай паэме выдатна адлюстраваны пад’ём патрыятычных пачуцьцяў паэта аблямаваны мастацкім і мэлядычным вершаваным стылем. У лірычнай паэзіі Саўці шмат запалу; ён палка ненавідзеў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона]], напісаў, сярод іншых афіцыяльных «вершаў на пэўны выпадак», пяшчотную паэму «На сьмерць прынцэсы Шарлоты» і шмат іншых маленькіх вершаў, ідылічных і ў пэўнай меры зычліва гумарыстычных.

У 1813 быў абраны прыдворным паэтам-ляўрэатам; пасьля Саўці гэтае званьне стала толькі ганаровым тытылам першага паэта краіны, але для яго яно яшчэ было зьвязанае з абавязкам пісаць оды, прысьвечаныя чальцам каралеўскай сям’і (у той час вельмі непапулярнай) па розных афіцыёзных повадах. «Боб Саўці» крытыкаваўся шматлікімі сучасьнікамі (у прыватнасьці, [[Байран]]ам: у пачатку «[[Дон Жуан (Байран)|Дон Жуана]]»&lt;ref&gt;«Боб Саўці! Вершатворац-лаўрэат / Які зрабіўся нечакана торы! / Дзе зараз ты, эпічны рэнэгат? / Усё яшчэ з лэйкістамі ў хоры» Дон Жуан, Прысьвячэньне, 1—4&lt;/ref&gt; і ў сатырычнай паэме «Візія суда», створанай у адказ на аднайменны верш Саўці) за сэрвілізм датычна манарха і эўрапейскае рэакцыі 1810-х—1820-х гадоў.

== Заўвагі ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://prajdzisvet.org/text/301 Мікалай Гумілёў — Баляды Робэрта Саўці]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20210102154247/http://prajdzisvet.org/kit/30-staliets-sviatoha-mikhaila.html Робэрт Саўці — Сталец Сьвятога Міхаіла ў перакладзе Ганны Янкуты]

{{Рамантызм}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Саўці, Робэрт}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брысталі]]
[[Катэгорыя:Ангельскія паэты]]
[[Катэгорыя:Брытанскія паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Літаратары рамантызму]]
[[Катэгорыя:Паэты-ляўрэаты Вялікабрытаніі]]</text>
      <sha1>4drdnqxp5oakrlsh35zt8u0c5wo7e7n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Оскар Ўайлд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77349</id>
    <revision>
      <id>2698324</id>
      <parentid>2605042</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:48:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3512" sha1="fd5zo4pod4umi6hg9t5l0do85cjy9io" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
| Імя              = Оскар Ўайлд
| Арыгінал імя     = {{мова-en|Oscar Wilde|скарочана}}
| Грамадзянства    = Ірляндыя&lt;ref&gt;[http://www.actofunion.ie/ Act of Union of 1800]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.irishstatutebook.ie/1956/en/act/pub/0026/index.html Irish Nationality and Citizenship Act of 1956]&lt;/ref&gt;
| Род дзейнасьці   = пісьменьнік, [[паэт]], [[драматург]], [[публіцыст]]
| Гады актыўнасьці = 1881—1898
| Напрамак         = [[эстэтызм]], ёсьць рысы [[імпрэсіянізм]]у, [[рэалізм (літаратура)|рэалізму]], [[нэарамантызм]]у, [[мадэрн]]у
| Дэбют            = 1881, зборнік «Вершы» (''Poems'')
| Значныя творы    = «[[Партрэт Дарыяна Грэя]]»
| Прэміі           = оксфардзкая прэмія «Ньюдыгейт» (1878) за паэму «Равэна» (''Ravenna'')
| ВікіКрыніца      = en:s:Author:Oscar Wilde
}}
'''О́скар Фі́нгал О’Фла́эрці Ўілс Ўайлд''' ({{мова-en|Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde}}; 16 кастрычніка 1854 — 30 лістапада 1900) — ірляндзкі паэт, літаратар, [[эсэ]]іст. Адзін з самых вядомых [[драматург]]аў позьняга [[Віктарыянскі пэрыяд|Віктарыянскага пэрыяду]], яскравая знакамітасьць свайго часу. Лёнданскі [[дэндзі (франт)|дэндзі]], які быў пазьней асуджаны за «непрыстойныя паводзіны» ([[гомасэксуальнасьць]]) і пасьля двух гадоў турмы і выпраўленчых работ зьехаў у [[Францыя|Францыю]], дзе жыў у галечы й забыцьці пад зьмененым імем і прозьвішчам. Найбольш вядомы сваімі п’есамі, поўнымі парадоксаў, крылатых фразаў і афарызмаў, а таксама раманам «[[Партрэт Дарыяна Грэя]]» (1891).

== Беларускія пераклады ==
* Баляда Рэдынскай турмы / Пер. [[Міхась Дуброўскі|М. Дуброўскага]]. Мн., 1926.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210102033100/http://prajdzisvet.org/authors/143-uajld-oskar.html Оскар Ўайлд] на сайце «[[ПрайдзіСвет]]»

{{Парады артыкулу|няма крыніцаў|кароткі артыкул}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Ўайлд, Оскар}}
[[Катэгорыя:Ірляндзкія драматургі]]
[[Катэгорыя:Брытанскія драматургі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардзкага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Ірляндзкія літаратары]]
[[Катэгорыя:Брытанскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Ірляндзкія паэты]]
[[Катэгорыя:Ангельскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Ангельскія паэты]]
[[Катэгорыя:Масоны]]</text>
      <sha1>fd5zo4pod4umi6hg9t5l0do85cjy9io</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хэтафэ (футбольны клюб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80782</id>
    <revision>
      <id>2698262</id>
      <parentid>2690952</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:12:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Склад */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9719" sha1="qlkrajzw1w5n0l7qb4ghlu77yi3918a" xml:space="preserve">{{Футбольны клюб
|Назва                = Хэтафэ
|Лягатып              = Getafe cf.png
|ПоўнаяНазва          = Getafe Club de Fútbol, S.A.D.
|Горад                = [[Хэтафэ]], [[Гішпанія]]
|Заснаваны            = 1983
|Стадыён              = [[Калізэй Альфонса Пэрэс]]
|Умяшчальнасьць       = 16 500
|Прэзыдэнт            = 
|Трэнэр               = 
|Чэмпіянат            = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ХэтафэЛіга}}
|Сэзон                = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|ХэтафэСэзон}}
|Месца                = {{Папярэдні футбольны сэзон Гішпаніі|Хэтафэ}}
|Прыналежнасьць       = Гішпанскія
| pattern_la1 = _getafe2425h
| pattern_b1 = _getafe2425h
| pattern_ra1 = _getafe2425h
| pattern_sh1 = _getafe2425h
| pattern_so1 = _getafe2425h
| leftarm1 = 0033FF
| body1 = 0033FF
| rightarm1 = 0033FF
| shorts1 = 0033FF
| socks1 = 0033FF
| pattern_la2 = _getafe2425a
| pattern_b2 = _getafe2425a
| pattern_ra2 = _getafe2425a
| pattern_sh2 = _getafe2425a
| pattern_so2 = _getafe2425a
| leftarm2 = EF0000
| body2 = EF0000
| rightarm2 = EF0000
| shorts2 = EF0000
| socks2 = EF0000
| pattern_la3 = _getafe2425t
| pattern_b3 = _getafe2425t
| pattern_ra3 = _getafe2425t
| pattern_sh3 = _getafe2425t
| pattern_so3 = _getafe2425t
| leftarm3 = EEEEEE
| body3 = EEEEEE
| rightarm3 = EEEEEE
| shorts3 = EEEEEE
| socks3 = EEEEEE
}}
«'''Хэта́фэ'''» ({{мова-es|Getafe Club de Fútbol}}) ― прафэсійны [[Гішпанія|гішпанскі]] [[футбольны клюб]] зь мястэчка [[Хэтафэ]], што зьяўляецца прадмесьцем [[Мадрыд]]у. Клюб быў заснаваны першы раз 24 лютага 1946 году пад назвай спартовы клюб «Хэтафэ»&lt;ref name=&quot;histórico1945&quot;&gt;[http://www.getafecf.com/index.php?option=com_content&amp;task=blogcategory&amp;id=12&amp;Itemid=53 En 1945 se comenzaba a crear un histórico]. Getafe.&lt;/ref&gt; і перазаснаваны ў 1983 годзе, падчас аб’яднаньня некалькіх клюбаў. Хатнія гульні праводзіць на стадыёне «[[Калізэй Альфонса Пэрэс]]».

Найвышэйшым дасягненьнем клюбу лічыцца шоста месьца ў сэзоне 2009—2010. Клюб двойчы даходзіў да фіналу [[Кубак Гішпаніі па футболе|кубка Гішпаніі]] ў 2007 і 2008 гадах. У [[Кубак УЭФА|Кубку УЭФА]] каманда даходзіла да чвэрцьфінала ў сэзоне 2007—2008, але саступіла [[Нямеччына|нямецкай]] «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыі]]», што перамагла толькі з-за аднаго голу на чужым полі. Галоўным праціўнікам «Хэтафэ» падчас гульні ў ніжэйшых дывізіёнах быў клюб «[[Леганэс (футбольны клюб)|Леганэс]]». Пасьля выхаду ў Ля Лігу асноўнымі праціўнікамі сталі сталічныя «[[Рэал Мадрыд|Рэал]]» і «[[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]]».

== Гісторыя ==
Спартовае таварыства Хэтафэ быў заснаваны ў 1923 годзе&lt;ref&gt;[http://lafutbolteca.com/club-getafe-deportivo/ lafutbolteca.com]&lt;/ref&gt; і выступаў толькі ў ніжэйшых дывізіёнах з 1928 па 1932 гады. Па [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскай вайне]] ў Гішпаніі ў 1945 годзе пяць мясцовых жыхароў Хэтафэ, як то Энрыке Кандэс Гарсія, Аўрэліё Міранда Аляварыя, Антоніё Карэдар Лясана, Мануэль Сэрана Вэргара і Мігель Кубэра Франсэс, сустрэліся ў мясцовым бары і пастанавілі стварыць мясцовую каманду. Афіцыйнай датай утварэньня клюбу ўважаецца 24 лютага 1946 году&lt;ref name=&quot;histórico1945&quot;/&gt;.

[[Файл:Getafe CF - Pedro León y Joan Capdevilla.jpg|значак|зьлева|Матч «Хэтафэ» ў 2013 годзе.]]
Спачатку клюб гуляў на Кампа-дэль-Рэхім’ента-дэ-Артылерыя, на якім адсутнічалі брамавыя слупы. Неўзабаве пасьля гэтага клюб пераехаў на Сан-Ісыдра, які месьціўся ў сучасным грамадзкім спартовым цэнтры [[Сан-Ісыдра (Гішпанія)|Сан-Ісыдра]]. Тут «Хэтафэ» далучыўся да трэцяга дывізіёну пасьля перамогі над «[[Вільярабледа (футбольны клюб)|Вільярабледай]]» у сэзоне 1956—1957 гадоў. У сэзоне 1957—1958 гадоў «Хэтафэ» ледзь не прасунуўся у другі дывізіён, але пацярпеў паразу ад «[[Альмэрыя (футбольны клюб)|Альмэрыі]]»&lt;ref&gt;[http://www.getafecf.com/index.php?option=com_content&amp;task=blogcategory&amp;id=12&amp;Itemid=53 Los primeros encuentros en el Campo del Regimiento de Artillería]. Getafe.&lt;/ref&gt;. 2 верасьня 1970 году клюб адкрыў свой уласны стадыён па вяртаньні ў трэці дывізіён. Пад кіраўніцтвам старшыні Франсіска Вары каманда атрымала перамогу над «Мічэлінам» зь лікам 3:1. У тым сэзоне каманда захавала сваё месца ў трэцім дывізіёне, а праз шэсьць гадоў упершыню трапіла ў другі дывізіён&lt;ref&gt;[http://www.getafecf.com/index.php?option=com_content&amp;task=blogcategory&amp;id=12&amp;Itemid=53 En Tercera en Las Margaritas]. Getafe.&lt;/ref&gt;.

== Аматары клюбу ==
Клюб мае вялікую колькасьць аматараў, што падзелены на 18 груповак, у якіх знаходзіцца каля 12 000 чалавек агулам. Акрамя таго ў розных кутках сьвету існуюць суполкі аматараў клюбу ў [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Швэцыя|Швэцыі]], [[Фінляндыя|Фінляндыі]], [[Аргентына|Аргентыны]], [[Шатляндыя|Шатляндыі]], [[Данія|Даніі]], [[ЗША]] і [[Мэксыка|Мэксыцы]]. У 2007 годзе была створаная суполка ў [[Вэнэсуэла|Вэнэсуэле]]. На хатніх гульнях каманды былі заўважаны такія знакамітасьці як [[Фэрнанда Алёнса]] й [[Рафаэль Надаль]].

У 2007 годзе было вырашына прадаваць квіткі з выявамі біблейскіх пэрсанажаў [[Абрам]]а, [[Майсей|Майсея]] і [[Ісус Хрыстос|Ісуса]]. Але гэтая задума агарнулася спрэчкай, таму першую партыю квіткоў з выявай Абраама прыйшлося зьняць з продажу. Усе галоўныя перамогі клюбу сьвяткуюцца ў цэнтры мястэчка ля статуі Цыбэліны. Каманда мае маленькую суполку фанаў-ультрас, што называюць сябе «Сіняя групоўка» (гішп. ''Comandos Azules'')

== Склад ==
: ''Актуальны на 19 верасьня 2026 году''
{{Склад}}
{{Гулец1|1|Q123335821|Бр|}}
{{Гулец1|2|Q3467456|Аб|капітан}}
{{Гулец1|3|Q135206724|Аб|}}
{{Гулец1|4|Q106860450|Аб|}}
{{Гулец1|5|Q56600183|Аб|}}
{{Гулец1|6|Q115152735|ПА|}}
{{Гулец1|7|Q649788|Нап|}}
{{Гулец1|8|Q644989|ПА|}}
{{Гулец1|9|Q18649709|Нап|}}
{{Гулец1|10|Q108198513|Нап|}}
{{Гулец1|11|Q101156112|ПА|}}
{{Гулец1|13|Q22166596|Бр|}}
{{Падзел складу}}
{{Гулец1|14|Q127452|Аб|}}
{{Гулец1|15|Q116790173|Аб|}}
{{Гулец1|16|Q101073910|ПА|}}
{{Гулец1|17|Q2269948|Аб|}}
{{Гулец1|18|Q125131571|Нап|}}
{{Гулец1|19|Q14637461|Нап|}}
{{Гулец1|20|Q101420267|Нап|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Кома (футбольны клюб)|Кома]]}}
{{Гулец1|21|Q116265572|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]}}
{{Гулец1|22|Q5932872|Аб|}}
{{Гулец1|23|Q26838752|ПА|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Алімпік Ліён|Ліён]]}}
{{Гулец1|24|Q92550871|Аб|}}
{{Гулец1|26|Q140460486|Аб|{{Падказка|ар.|арэнда}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]}}
{{Канец складу}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.getafecf.com/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}{{ref-en}}

{{Ля Ліга}}

[[Катэгорыя:Хэтафэ]]</text>
      <sha1>qlkrajzw1w5n0l7qb4ghlu77yi3918a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Падводная лодка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81797</id>
    <revision>
      <id>2698329</id>
      <parentid>2619682</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T03:45:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8151" sha1="gs1wli5dvmd7v29iz9laxxftxhp22lo" xml:space="preserve">{{Перанакіроўваецца сюды|Субмарына|Субмарына (неадназначнасьць)}}
[[Файл:Akula (Typhoon) class submarine DD-ST-85-06625.jpg|міні|Расейская атамная падводная лодка [[Праект Акула|тыпу «Акула»]] (SSBN «Typhoon»)]]
'''Падво́дная ло́дка''' (''падлодка'', ''субмарына'' ад {{мова-en|submarine|скарочана}}, састарэлая назва ''падводны човен'') — плывучае судна, здольнае апускацца і доўгі час дзейнічаць у падводным становішчы. Адрозьніваецца ад [[падводны апарат|падводных апаратаў]], якія маюць больш абмежаваную здольнасьць знаходзіцца пад вадой. Тэрмін часьцей за ўсё адносіцца да вялікага пілатуемага судна.

Хоць экспэрымэнтальныя падводныя лодкі былі пабудаваныя і раней, але канструкцыя сучасных падводных лодак зьявілася толькі ў XIX стагодзьдзі, калі яны былі прынятыя на ўзбраеньне шэрагу ваенна-марскіх сілаў. Упершыню шырока прымяняліся падчас [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] (1914—1918), і цяпер стаяць на ўзбраеньні амаль ва ўсіх [[Ваенна-марскі флёт|ваенна-марскіх флётах]] [[узброеныя сілы|ўзброеных сіл]] шматлікіх [[дзяржава]]ў сьвету. Найважнейшай тактычнай уласьцівасьцю падводнай лодкі зьяўляецца [[утоенасьць падводнай лодкі|ўтоенасьць]]. Вайсковае прымяненьне ўключае ў сябе напад на надводныя карабелі праціўніка, як гандлёвыя, гэтак і вайсковыя, напад на іншыя падводныя лодкі, абарону авіяносцаў, парушэньне блякады, выведку, звычайную сухапутную атаку, напрыклад, з выкарыстаньнем крылатых ракет, і таемная перавозка атраду адмысловага прызначэньня. Грамадзянскае выкарыстаньне ўключае марскую навуковую дзейнасьць, выратаваньне людзей, выведку і агляд аб’ектаў і тэхнічнае абслугоўваньне. Падводныя лодкі могуць быць выкарыстаньні для выкананьня больш спэцыялізаваных функцыяў, як то пошука-выратавальныя працы або для правядзеньня падводнага кабэльнага рамонту. Субмарыны таксама выкарыстоўваюцца ў сфэры [[турызм]]у, а таксама для падводнай архэалёгіі.

Падводныя лодкі маюць шырокі дыяпазон тыпаў і магчымасьцяў. Яны вар’іруюцца ад невялікіх аўтаномных суднаў для аднаго ці двух чалавек, якія здольныя заставацца пад вадой на працягу некалькіх гадзінаў, да суднаў, якія могуць заставацца пад вадой на працягу шасьці месяцаў, як то расейскія падводныя лодкі [[Праект Акула|тыпу «Акула»]], самыя вялікія падводныя лодкі калі-небудзь пабудаваныя. Субмарыны могуць працаваць на вялікіх глыбінях, большых за бясьпечную глыбыню, на якой могуць знаходзяцца вадалазы&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130516021850/http://englishrussia.com/2009/04/14/worlds-biggest-submarine «Worlds Biggest Submarine»]. English Russia.&lt;/ref&gt;. Сучасныя глыбакаводныя вадалазныя падводныя лодкі ствараны на базе [[батыскаф]]у, які ў сваю чаргу быў вынадзены з [[вадалазны калпак|вадалазнага калпаку]].

== Прызначэньне ==
'''Ваеннае ўжываньне'''
[[Файл:Ohio-class submarine launches Tomahawk Cruise missiles (artist concept).jpg|міні|250пкс|Падводная лодка [[Падводныя лодкі тыпу «Агаё»|тыпу «Агаё»]] запускае ракеты «[[Трайдэнт (ракета)|Трайдэнт]]». (кампутарная графіка)]]

Падводныя лодкі ў асноўным выкарыстоўваюцца ў якасьці зброі. У залежнасьці ад клясы і абсталяваньня яны могуць быць прызначаныя:
* для зьнішчэньня важных [[Ваенна-прамысловы комплекс|ваенна-прамысловых]] і [[Адміністрацыйны цэнтар|адміністрацыйных]] цэнтраў, [[ваенна-марская база|ваенна-марскіх баз]], і іншых наземных аб’ектаў,
* для зьнішчэньня падводных лодак, караблёў і суднаў суперніка,
* утойлівай пастаноўкі [[Марская міна|мінных]] загарод,
* вядзеньня [[выведка|выведкі]], як непасрэднай, так і ў сыстэме далёкага [[Радыёлякацыя|радыёлякацыйнага]] выяўленьня
* выкарыстаньне ў якасьці карабля [[Сувязь (тэхніка)|сувязі]], ажыцьцяўленьне рэтрансьляцыі паведамленьняў, што тэарытычна дазваляе падтрымліваць сувязь [[штаб]]у з караблямі, зьмешчанымі ў любым пункце [[Сусьветны акіян|сусьветнага акіяна]],
* высаджваньні [[Баявыя плывуны|дывэрсійна-выведвальных]] груп і выкананьні іншых баявых задачаў.

У гады [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] [[Японія]] ўпершыню ўжыла [[падводны авіяносец|падводныя авіяносцы]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20060218000124/http://www.submarinehistory.com/21stCentury.html Роля сучасных субмарынаў]. {{ref-en}}
* [http://www.uboat.net/ Нямецкія падводныя лодкі Другой сусьветнай вайны]. uboat.net {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20210308211743/http://www.navsource.org/archives/subidx.htm Архіў фотаздымкаў падводных лодак]. {{ref-en}}

{{Парады артыкулу|артаграфія}}

[[Катэгорыя:Зьявіліся ў XVII стагодзьдзі]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]
[[Катэгорыя:Падводныя лодкі| ]]
[[Катэгорыя:Электрычныя транспартныя сродкі]]
[[Катэгорыя:Тыпы караблёў]]
[[Катэгорыя:Ангельскія вынаходніцтвы]]
[[Катэгорыя:Нідэрляндзкія вынаходніцтвы]]</text>
      <sha1>gs1wli5dvmd7v29iz9laxxftxhp22lo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партрэт Дарыяна Грэя</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82241</id>
    <revision>
      <id>2698336</id>
      <parentid>2609482</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7668" sha1="8818jzcyyii4dyt7wqzluikfvverli3" xml:space="preserve">{{Літаратурны твор
| Назва               = Партрэт Дарыяна Грэя
| Назва-арыгінал      = The Picture of Dorian Gray
| Выява               = Lippincott doriangray.jpg
| Памер               = 150px
| Подпіс выявы        = Вокладка першага выданьня
| Жанр                = Гатычны раман
| Аўтар               = [[Оскар Ўайлд]]
| Мова арыгіналу      = ангельская
| Напісаны            = 
| Публікацыя          = [[1890]]
| Асобнае выданьне    = [[1891]]
| Выдавецтва          =  Ward, Lock, and Company
| Пераклад            =
| Электронная вэрсія  = 
| ВікіКрыніца-тэкст   = :en:s:The Picture of Dorian Gray
}}
'''Партрэт Дарыяна Грэя''' — раман [[Оскар Ўайлд|Оскара Ўайлда]], апублікаваны ў [[1890]] годзе. У гэтым рамане аўтар зьвярнуўся да праблемы суаднесенасьці мастацтва і рэчаіснасьці, мастацтва і маралі. Задума была падказана яму сустрэчай у майстэрні знаёмага мастака, якому пазіраваў для партрэта дзіўнай прыгажосьці малады чалавек. Прататыпам Дарыяна Грэя быў паэт Джон Грэй, сябра Ўайлда, але сучасныя камэнтатары не падтрымліваюць гэтай вэрсіі. 

«Партрэт Дарыяна Грэя» друкаваўся першапачаткова ў [[1890]] годзе ў часопісе «Lippincott’s Monthly Magazine» ({{мова-be|Часопіс Ліпінкотс|скарочана}}), які здолеў у тую пару прыцягнуць цэлы шэраг выбітных аўтараў — [[Робэрт Люіс Стывэнсан|Стывэнсана]], Уайлда, а за імі — [[Рэд'ярд Кіплінг|Кіплінга]], [[Артур Конан Дойл|Конан Дойля]], [[Гэрбэрт Ўэлз|Гэрбэрта Ўэлза]]. Пурытанская прэса сустрэла раман у багнеты, знаходзячы яго «амаральным». Ўайлд абараняўся, і калі адзін з рэцэнзэнтаў папракнуў яго ў тым, што ён усяго толькі карыстаецца «небясьпечным» матэрыялам, падобна таму як гэта робіць у «Крэйцаравай санаце» Талстой, Ўайлд адказаў, што падобнае параўнаньне толькі лісьлівіць яму.

Але спрачаліся з Ўайлдам не адны ханжы й невукі. У аповесьці крытычна адзначалі эстэцкае любаваньне «штучкамі», якое выяўляецца да таго ж вельмі просталінейна; аднастайнасьць фарбаў і прадметаў, абавязкова яркіх, дарагіх; нагрувашчваньне імёнаў, нязьменна арыстакратычных, гучных; празьмерную стракатасьць склада.

Разнастайная «эрудыцыя», якой шэраг старонак аповесьці перагружаны, носіць характар дэкаратыўна-вонкавы. Ўайлд і не чакаў ад чытачоў, каб яны дэталёва разьбіраліся ва ўсіх дадзеных ім зьвестках. Хутчэй ён жадаў асьляпіць іх, напрыклад, тым фэервэркам з цытат, гістарычных фактаў і дарагіх камянёў, якіх ён уладкоўвае ў частцы адзінаццатай. Пры гэтым раман шэксьпіраўскага сучасьніка Томаса Лоджа «Маргарыта Амэрыкі» цытуецца амаль даслоўна, а вытрымку з хронікаў Эдварда Хола прыводзіць ужо зусім вольна, што, зрэшты, дазваляў сабе [[Ўільям Шэксьпір|Шэксьпір]], які чэрпаў матэрыял з тых жа хронікаў; гэтак жа паступае Уайлд і зь іншымі крыніцамі.

== Галоўныя пэрсанажы ==
* Дарыян Грэй — юнак, нададзены неверагоднай прыгажосьцю. Трапляючы пад уплыў ідэй новага геданізму, якія дэкляруе лорд Генры, прысьвячае сваё жыцьцё смазе асалоды й заганы. Гэта постаць дваістая. У ім спалучаюцца тонкі эстэт і нават рамантык і заганны, бязьлітасны злачынец. Гэтыя два процілеглыя бакі яго характару знаходзяцца ў сталай барацьбе адзін з адным. Дадзеная дваістасьць героя характэрна для шматлікіх гатычных раманаў.
* Бэзіл Холуорд — мастак, які напісаў партрэт Дарыяна Грэя. Ад іншых герояў яго адрозьнівае крайняя прыхільнасьць да Дарыяна Грэя, у якім ён бачыць ідэал прыгажосьці й чалавека.
* Лорд Генры — арыстакрат, прапаведнік ідэй новага геданізму, «Прынц Парадоксаў». Яго парадаксальнае, супярэчлівае мысьленьне прасякнутае крытыкай на ўсё віктарыянскае ангельскае грамадзтва. Зьяўляецца своеасаблівым Мэфістофэлем для Дарыяна Грэя.
* Сібіла Вэйн — акторка, адзін з самых дзіўных выяў рамана. Да сустрэчы з Дарыянам жыла ў сваім выдуманым сьвеце, сьвеце тэатра, была таленавітай акторкай. Каханьне паказала ёй усю штучнасьць яе свету, дзе яна не жыла, а толькі гуляла. З каханьнем у яе душы зьнікне талент, бо яна спрабуе вырвацца са сьвету ілюзій у сьвет сапраўдны. Але менавіта гэта і прыводзіць яе да згубы.
* Джэймс Вэйн — брат Сібілы, марак.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20121103024332/http://prajdzisvet.org/critique/12-ad-mistychnykh-pachvarau-da-pachvarnaj-mistyki-vytoki-i-transfarmatsyi-hatychnaj-litaratury.html Наталля Калядка — Ад містычных пачвараў да пачварнай містыкі: вытокі і трансфармацыі гатычнай літаратуры — Рэцэнзія — ПрайдзіСвет]

[[Катэгорыя:Творы ірляндзкай літаратуры]]
[[Катэгорыя:Раманы на ангельскай мове]]
[[Катэгорыя:Гатычныя раманы]]</text>
      <sha1>8818jzcyyii4dyt7wqzluikfvverli3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ПрайдзіСвет</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82342</id>
    <revision>
      <id>2698349</id>
      <parentid>2249938</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:27:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12158" sha1="4md2t9rik54konr04of7fh5uudbh9gv" xml:space="preserve">{{Часопіс
| назва                 = ПрайдзіСвет
| выява                 = 
| подпіс                = 
| тэматыка              = часопіс перакладной літаратуры
| пэрыядычнасьць        = непэрыядычнае
| мова                  = [[беларуская мова|беларуская]]
| адрас                 = rada@prajdzisvet.org&lt;br /&gt;220005,&lt;br /&gt;г.Менск, п/с 2 
| рэдактар              = 
| заснавальнік          = 
| выдавец               = перакладчыкі
| краіна                = [[Беларусь]]
| дата заснаваньня = [[2009]]
| аб’ём =
| камплектацыя =
| наклад = On-line
| ISSN =
| сайт = [http://prajdzisvet.org Сайт часопісу]
}}
'''«ПрайдзіСвет»''' — беларускі інтэрнэт-часопіс перакладной літаратуры. Дзень народзінаў выданьня 27 траўня 2009 году.

Агулам на сайце прадстаўленыя творы 293 замежных і беларускіх аўтараў, а таксама ананімныя і народныя творы ў перакладах 143 перакладчыкаў з 34 моваў.

== Нумары часопісу ==
* № 1, 27 траўня 2009
* № 2: ''Кухня мадэрнізму'', 27 верасьня 2009
* № 3: ''Ад хэлаўіна да калядаў'', 31 сьнежня 2009
* № 4: ''JUVENES DUM SUMUS'', 17 красавіка 2010
* № 5—6: ''Выкраданьне Эўропы'', 24 верасьня 2010
* № 7: ''Finis Africae'', 12 траўня 2011
* № 8: ''Аўтапартрэт зь люстэркамі'', 15 лістапада 2011
* № 9: ''Art Detected'', 27 сакавіка 2012
* № 10: ''Дарослым уваход забаронены'', 8 жніўня 2012
* № 11: ''Бітнікі шыбаў'', 27 траўня 2013
* № 12: ''Deutsche Vita'', 12 жніўня 2013
* № 13: ''Прывід аўтара'', 11 лютага 2014
* № 14: ''Лябірынты іншасьвету'', 3 сьнежня 2014
* № 15: ''Успамін пра Каляды'', 21 студзеня 2015
* № 16: ''(Не) жаночае аблічча'', 19 лютага 2016

== Штогадовая ўзнагарода ==
У 2010 годзе «ПрайдзіСвет» супольна зь беларускім ПЭН-цэнтрам заснаваў перакладчыцкую прэмію, якая мае стацца штогадовай узнагародай па трох намінацыях:
* [[Проза]]
* [[Паэзія]]
* Публікацыя ў «ПрайдзіСвеце»

Сярод асноўных мэтаў, якія ставіць прэмія, — папулярызацыя беларускамоўнай перакладной літаратуры й падвышэньне ўзроўню перакладу на [[Беларуская мова|беларускую мову]].

=== Ляўрэаты прэміі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Год
! Перакладчык
! Назва
! Аўтар
! Мова перакладу
! Дзе надрукавана
|-
|rowspan=3| 2009
| Проза: [[Вера Бурлак]]
| «Скрозь Люстэрка, і Што ўбачыла там Аліса»
| [[Льюіс Кэрал]]
| {{Сьцяг Ангельшчыны}} ангельская
| ARCHE №10
|-
| Паэзія: [[Антон Францішак Брыль]]
| «[[Бэўвульф]]». Першыя разьдзелы паэмы
|
| {{Сьцяг Ангельшчыны}} ангельская
| Дзеяслоў №38
|-
| Публікацыя ў часопісе «ПрайдзіСвет»: [[Ганна Янкута]]
| «Калядны харал». Ч.1.
| [[Чарлз Дыкенз]];&lt;br /&gt;Паэзія: Ф. Пэсоа,&lt;br /&gt;Ян Якаб Слаўэрхоф,&lt;br /&gt;Алфрэд Эдвард Хаўсмэн
| {{Сьцяг Ангельшчыны}} ангельская
| ПрайдзіСвет №3
|-
|rowspan=3| 2010
| Проза: [[Вольга Калацкая]]
| «Мужчына і хлопчык»
| [[Тоні Парсанз]]
| {{Сьцяг Ангельшчыны}} ангельская
| Дзеяслоў №44-46
|-
| Паэзія: [[Андрэй Хадановіч]]
| Вершы
| [[Арцюр Рэмбо]],&lt;br /&gt;Марьяна Саўка,&lt;br /&gt;Андрэй Бондар,&lt;br /&gt;Зьміцер Лазуткін
| {{Сьцяг Францыі}} француская,&lt;br /&gt;{{Сьцяг Украіны}} украінская
| ПрайдзіСвет №4,&lt;br /&gt;Дзеяслоў №46
|-
| Публікацыя ў часопісе «ПрайдзіСвет»: [[Сяргей Сматрычэнка]]
| «Блюз для блазнаватай дзяўчыны»
| [[Вацлаў Граб’е]]
| {{Сьцяг Чэхіі}} чэская
| ПрайдзіСвет №4
|-
|rowspan=3| 2011
| Проза: [[Алеся Башарымава]]
| «Капялюш чарадзея»
| [[Тувэ Янсан]]
| {{Сьцяг Швэцыі}} швэдзкая
| Мінск: Зміцер Колас
|-
| Паэзія: [[Марыя Мартысевіч]]
| Вершы
| Веньямін Блажэнны&lt;br /&gt;і інш
|
| ПрайдзіСвет №8,&lt;br /&gt;Амбасада: вершы свае і чужыя. — Мінск, «Кнігазбор», 2011
|-
| Публікацыя ў часопісе «ПрайдзіСвет»: [[Антон Францішак Брыль]]
| Паэзія з польскай і лаціны
| [[Францішак Дыянізі Князьнін]]&lt;br /&gt;[[Юльян Урсын Нямцэвіч]]&lt;br /&gt;[[Антоні Эдвард Адынец]]&lt;br /&gt;[[Гай Валерыюс Катул]]
| {{Сьцяг Польшчы}} польская&lt;br /&gt;лаціна
| ПрайдзіСвет
|-
|rowspan=3| 2012
| Проза: [[Сяргей Шупа]]
| «Іншала, Мадона, іншала»
| [[Міленка Ергавіч]]
| басьнійская
| Мінск: Зміцер Колас
|-
| Паэзія: [[Лявон Баршчэўскі]]
| «Медэя»
| [[Эўрыпід]]
| старагрэцкая
| Дзеяслоў&quot; №57
|-
| Публікацыя ў часопісе «ПрайдзіСвет»: [[Аляксей Жбанаў]]
| «Мадэмуазэль дэ Скюдэры»
| [[Эрнст Тэадор Амадэй Гофман]]
| {{Сьцяг Нямеччыны}} нямецкая
| ПрайдзіСвет №9
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2013
|Проза: Вераніка Бяльковіч
|«Моцны Жбуць»
|Ірэна Доўскава
|чэская
|Мінск: Логвінаў
|-
|Паэзія: [[Андрэй Хадановіч]]
|зборнік перакладаў «Разам з пылам»;
«Помста»;

«Дакрануцца»;

пераклады з кнігі «Канец і пачатак»
|
Аляксандар Фрэдра;

Рышард Крыніцкі,

[[Віслава Шымборска]]

|польская
француская

нямецкая

лаціна

ангельская

украінская

руская
|Мінск: Логвінаў
|-
|Публікацыя ў часопісе «ПрайдзіСвет»: [[Альгерд Бахарэвіч]]
|«Гісторыя пра карабель прывідаў» (казка);
«верабей гюрыке» (вершы)
|[[Вільгельм Гаўф]];
Ян Вагнэр
|нямецкая
|ПрайдзіСвет №12
|}

=== Узнагарода за 2009 год ===
28 траўня 2010 году падчас урачыстай цырымоніі ў музэі [[Максім Багдановіч|Максіма Багдановіча]] былі аб’яўленыя імёны трох пераможцаў першай перакладчыцкай прэміі часопіса «ПрайдзіСвет» за 2009 год, а таксама было названае імя Майстра перакладу. За важкі ўнёсак у разьвіцьцё школы беларускага перакладу Пячатка Майстра перакладу адышла да '''[[Васіль Сёмуха|Васіля Сёмухі]]'''.

=== Узнагарода за 2010 год ===
Ганараваньне пераможцаў адбылося 15 чэрвеня 2011 году ў [[Кнігарня Логвінаў|кнігарні «ЛогвінаЎ»]] і было прымеркаванае да другой гадавіны часопісу перакладной літаратуры «ПрайдзіСвет».

==== Шорт-ліст&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160308014739/http://prajdzisvet.org/events/601-abvieshchanyja-naminanty-na-premiju-chasopisa-prajdzisviet-za-2010-hod.html Абвешчаныя намінанты на прэмію часопіса «ПрайдзіСвет» за 2010 год]&lt;/ref&gt; ====
'''Проза:'''
* [[Антон Францішак Брыль]]: «Каваль зь Вялікага Вутану» Дж. Р. Р. Толкіна, казка (пераклад з ангельскай)
* [[Вольга Калацкая]]: «Мужчына і хлопчык» Тоні Парсанза, раман (пераклад з ангельскай), «Дзеяслоў», № 44-46
* [[Павал Касцюкевіч]]: «Бойня № 5» Курта Вонэгута, раман (пераклад з ангельскай)
* [[Вольга Цвірка]]: «Папулярная музыка з Вітулы» Мікаэля Ніэмі, раман (пераклад са швэдзкай)
* [[Марына Шода]]: «Правек ды іншыя часы» Вольгі Такарчук, раман (пераклад з польскай)

'''Паэзія:'''
* [[Вольга Гапеева]]: вершы Сільвіі Плат (пераклад з ангельскай), «Дзеяслоў», № 49.
* [[Марыя Мартысевіч]]: вершы Марыяны Кіяноўскай, Астапа Слівінскага, Алега Коцарава (пераклад з украінскай), «Дзеяслоў», № 46
* [[Віталь Рыжкоў]]: пераклады са зборніка «Дзверы, замкнёныя на ключы» (пераклады з ангельскай, польскай, грузінскай, украінскай моваў)
* [[Андрэй Хадановіч]]: вершы Арцюра Рэмбо (пераклад з францускай), часопіс «ПрайдзіСвет», вершы Марьяны Саўкі, Андрыя Бондара, Дзмітра Лазуткіна (пераклад з украінскай), «Дзеяслоў» № 46
* [[Макс Шчур]]: «Май» Карэла Гінэка Махі, паэма (пераклад з чэскай), «Дзеяслоў» № 48

'''Публікацыя ў часопісе «ПрайдзіСвет»:'''
* [[Наста Гвоздзева]]: «Марак» Фэрнанду Пэсоа, п’еса (пераклад з партугальскай)
* [[Вераніка Мазуркевіч]]: «Дачка Ліліт» Анатоля Франса (пераклад з францускай)
* [[Алена Пятровіч]]: «Каб падняць ружу» Анджэя Тшэбіньскага (пераклад з польскай), «Элегія пра персцень песні» Багдана-Ігара Антоныча (пераклад з украінскай)
* [[Сяргей Сматрычэнка]]: «Блюз для блазнаватай дзяўчыны» Вацлава Граб’е (пераклад з чэскай)
* [[Юля Цімафеева]]: «Я быў адзіным паэтам прыроды» Албэрту Каэйру, вершы (пераклад з партугальскай)

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Беларускія часопісы]]
[[Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове]]</text>
      <sha1>4md2t9rik54konr04of7fh5uudbh9gv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Паўночная Асэтыя</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83415</id>
    <revision>
      <id>2698342</id>
      <parentid>2562229</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15813" sha1="lqyy0e27ecn4lr7y9e8cuxoidhb1td4" xml:space="preserve">{{Адміністрацыйная адзінка
|Назва                           = Рэспубліка Паўночная Асэтыя — Аланія
|Назва ў родным склоне           = Паўночнай Асэтыі
|Арыгінальная назва              = {{мова-ru||скарочана}} Республика Северная Осетия — Алания&lt;br /&gt;{{мова-os||скарочана}} Республикæ Цæгат Ирыстон — Алани
|Герб                            = Emblem of North Ossetia.svg
|Сьцяг                           = Flag of North Ossetia.svg|border
|Краіна                          = [[Расея]]
|Гімн                            = [[Гімн Паўночнай Асэтыі]]
|Статус                          = [[Рэспубліка]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі1   = [[Эканамічныя раёны Расеі|Эканамічны раён]]
|Назва адміністрацыйнай адзінкі1 = [[Паўночна-Каўкаскі эканамічны раён|Паўночна-Каўкаскі]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі2   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі2 = 
|Уваходзіць у                    = [[Паўночна-Каўкаская фэдэральная акруга|Паўночна-Каўкаскую фэдэральную акругу]]
|Від адміністрацыйнага падзелу   = 
|Улучае                          = 8 [[раён]]аў,&lt;br /&gt;1 меская акруга
|Від адміністрацыйнага цэнтру    = 
|Цэнтар                          = [[Уладзікаўказ]]
|БуйныГорад                      = Уладзікаўказ
|БуйныяГарады                    = [[Уладзікаўказ]], [[Маздок]], [[Бяслан]]
|ДатаЎтварэньня                  = 1924 &lt;small&gt;(як [[Паўночна-Асэтынская аўтаномная вобласьць|Паўночна-Асэтынская АВ]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;5 сьнежня 1936 &lt;small&gt;(як [[Паўночна-Асэтынская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Паўночна-Асэтынская АССР]]&lt;/small&gt;)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;20 ліпеня 1990 &lt;small&gt;(як Паўночна-Асэтынская ССР)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;12 сьнежня 1993 &lt;small&gt;(як Рэспубліка Паўночная Асэтыя — Аланія)&lt;/small&gt;
|Кіраўнік                        = [[Таймураз Мамсураў]]
|Назва пасады кіраўніка          = Кіраўнік рэспублікі
|Кіраўнік2                       = [[Сяргей Такоеў]]
|Назва пасады кіраўніка2         = Старшыня Ўраду
|Кіраўнік3                       = [[Аляксей Мачнеў]]
|Назва пасады кіраўніка3         = Старшыня Парлямэнту
|АфіцыйныяМовы                   = [[расейская мова|расейская]], [[асэтынская мова|асэтынская]]
|МовыВаЎжытку                    = 
|Насельніцтва                    = {{падзеньне}}706 123&lt;ref name=&quot;asetyja&quot;&gt;http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/PrPopul.xls&lt;/ref&gt;
|Год перапісу                    = 2013
|Адсотак ад насельніцтва         = 
|Месца паводле насельніцтва      = 68
|Сьпіс паводле насельніцтва      = 
|Шчыльнасьць                     = 88,41
|Месца паводле шчыльнасьці       = 
|Нацыянальны склад               = [[асэтыны]], [[расейцы]]
|Канфэсійны склад                = 
|Плошча                          = 7987
|Адсотак ад плошчы               = 
|Месца паводле плошчы            = 79
|Сьпіс паводле плошчы            = 
|Максымальная вышыня             = 5033
|Сярэдняя вышыня                 = 
|Мінімальная вышыня              = 
|Шырата                          = 
|Даўгата                         = 
|Мапа                            = North Ossetia-Alania in Russia.svg
|Загаловак мапы                  = 
|Памер мапы                      = 240
|Мапа адміністрацыйнай адзінкі   = 
|Памер мапы аа                   = 
|Часавы пас                      = [[UTC]] +4
|Летні час                       = 
|Скарачэньне                     = 
|ISO                             = RU-SE
|FIPS                            = 
|Тэлефонны код                   = 
|Паштовыя індэксы                = 
|Інтэрнэт-дамэн                  = 
|Код аўтамабільных нумароў       = 15
|Парамэтар1                      = 
|Назва парамэтру 1               = 
|Парамэтар2                      = 
|Назва парамэтру 2               = 
|Сайт                            = http://rso-a.ru/
|Дадаткі                         = 
|Мэдыя-парамэтар1                = 
|Назва мэдыя-парамэтру 1         = 
|Мэдыя-парамэтар2                = 
|Назва мэдыя-парамэтру 2         = 
|Колер фону парамэтраў           = {{Колер|Расея}}
|Колер фону герб-сьцяг           = {{Колер|Расея}}
}}
'''Рэспу́бліка Паўно́чная Асэ́тыя — Ала́нія''' (''Паўночная Асэтыя'', {{мова-ru|Республика Северная Осетия — Алания}}, {{мова-os|Республикæ Цæгат Ирыстон — Алани}}) — суб’ект [[Расея|Расейскае Фэдэрацыі]], уваходзіць у склад [[Паўночна-Каўкаская фэдэральная акруга|Паўночна-Каўкаскай фэдэральнай акругі]]. Сталіца рэспублікі — горад [[Уладзікаўказ]]. Рэспубліка ўтвораная 7 ліпеня 1924 году.

== Геаграфія ==
=== Геаграфічнае становішча ===
[[Файл:Arxonskaja-s-polej.jpg|міні|200пкс|зьлева|Выгляд на Каўкаскі хрыбет]]
Рэспубліка разьмешчаная на паўночным схіле [[Вялікі Каўказ|Вялікага Каўказу]]. Паўночную частку займаюць раўніны ды нізіны, пры прасоўваньні на поўдзень ляндшафт становіцца гарыстым, пераходзячы ў [[Галоўны Каўкаскі хрыбет|Галоўны]] ці Водападзельны хрыбет Вялікага Каўказу. Найвышэйшая кропка — гара [[Казбэк]] (5033 м). Рэспубліка мяжуе з [[Інгушэтыя]]й, [[Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя|Чачэніяй]] [[Кабардына-Балкарыя]]й, [[Стаўрапольскі край|Стаўрапольскім краем]], [[Паўднёвая Асэтыя|Паўднёвай Асэтыяй]] і [[Грузія]]й.

=== Клімат ===
Клімат у рэспублікі лагодна кантынэнтальны. На Маздоцкай раўніне — засушлівы, частыя сухавеі; сярэдняя тэмпэратура студзеня −4,3&amp;nbsp;°C, ліпеня +24&amp;nbsp;°C, ападкаў 400—450 мм за год.

== Гісторыя ==
=== Далучэньне да Расейскае імпэрыі ===
Тэрыторыі, на якіх жылі асэтыны, былі сярод першых на [[Паўночны Каўказ|Паўночным Каўказе]], што былі далучаныя да [[Расейская імпэрыя|Расейскае імпэрыі]] ў 1774 годзе. Уладзікаўказ стаў першай расейскай [[фартэцыя]]й у рэгіёне (заснаваны ў 1784 годзе). У XIX стагодзьдзі адбылося масавае перасяленьне асэтынаў з гор на раўніны ды ў навакольле [[Маздок]]у.

=== Савецкі час ===
У 1921 годзе Асэтыя стала часткай [[Горская Савецкая Рэспубліка|Горскай Савецкай Рэспублікі]], атрымаўшы статус аўтаномнай вобласьці ў 1924 ды ў 1936 годзе была пераўтвораная ў [[Паўночна-Асэтынская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Паўночна-Асэтынскую Аўтаномную Савецкую Сацыялістычную Рэспубліку]].

== Насельніцтва ==
Насельніцтва рэспублікі на 2013 год — 706 123 чал.&lt;ref name=&quot;asetyja&quot;/&gt;, шчыльнасьць — 88,41 чал./км², удзельная вага гарадзкога насельніцтва — 64,3 % (2009).
Паўночная Асэтыя зьяўляецца адным з самых густанаселеных суб’ектаў Расейскае Фэдэрацыі. Блізу палова насельніцтва рэспублікі (48 %) жыве ва Ўладзікаўказе. 
Нацыянальны склад: [[асэтыны]] (68,2 %), [[расейцы]] (20,8 %), [[інгушы]] (3,2 %), [[армяне]] (2,3 %), [[кумыкі]] (2,3 %), [[грузіны]] (1,3 %)&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200501193326/https://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab7.xls&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20120715040306/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/results2.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20121018030348/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/Documents/Materials/doklad2.rar&lt;/ref&gt;.

=== Населеныя пункты ===
&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;margin: 0 2em 0 2em&quot;
|-
| bgcolor=&quot;#C0C0C0&quot; | '''Населеныя пункты з колькасьцю жыхароў больш за 5 тысячаў'''&lt;br /&gt;на 1 студзеня 2009 году
|-
|
&lt;table width=&quot;600&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;0&quot;&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
 &lt;td width=&quot;35%&quot; style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;&quot;&gt;[[Уладзікаўказ]]&lt;/td&gt;
 &lt;td width=&quot;15%&quot; style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;{{падзеньне}}312,4&lt;/td&gt;
 &lt;td width=&quot;35%&quot; style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;Міхайлаўскае&lt;/td&gt;
 &lt;td width=&quot;15%&quot; style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;10,3 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;&quot;&gt;[[Маздок]]&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;{{падзеньне}}40,4&lt;/td&gt;
  &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;Чармэн&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;8,4 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;&quot;&gt;[[Бяслан]]&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;{{рост}}36,2&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Кізьляр &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;8,4 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;&quot;&gt; [[Алагір]]&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;{{падзеньне}}19,5&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Архонская&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;7,9 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Ардон &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;{{рост}}17,0&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Камбілееўскае &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;7,6 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Заводзкі &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;{{рост}}15,4&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Гізэль &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;7,1 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Эльхотава &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;12,2 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Чыкола &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;7,0 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Нагір &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;11,3 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Зьмейская &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;6,4 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Сунжа &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;11,3 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Паўладольская &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;5,7 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Дыгора &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;{{падзеньне}}10,7&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt; Лукаўская &lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;5,2 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
 &lt;tr align=&quot;left&quot;&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;Акцябрскае&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;10,6 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;Майскае&lt;/td&gt;
 &lt;td style=&quot;font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;&quot;&gt;5,1 (2003)&lt;/td&gt;
 &lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;
|}
&lt;/div&gt;

== Асобы ==
[[Файл:North ossetia alania map.png|міні|250пкс]]
У 2002 годзе пасьля зыходу ледавіка Колка ў [[Кармадонская цясьніна|Кармадонскай цясьніне]] зьнік бязь вестак рэжысэр [[Сяргей Бадроў]] разам са здымачнай групай.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20080413162033/http://www.rso-a.ru/ Афіцыйны сайт Ураду Рэспублікі Паўночная Асэтыя — Аланія]{{ref-ru}}
* [https://web.archive.org/web/20131202232358/http://osetini.com/ Асэтыны й іх гісторыя]{{ref-ru}}
* [http://alania.clan.su/ Аланія: гісторыя, культура, звычаі, людзі] {{ref-ru}}
* [https://web.archive.org/web/20120111000440/http://gallery.darial-online.ru/ «Асэтыя-Аланія»] фотагалерэя сайту darial-online.ru

{{Паўночна-Каўкаская фэдэральная акруга}}
{{Суб’екты Расеі}}

[[Катэгорыя:Паўночная Асэтыя| ]]</text>
      <sha1>lqyy0e27ecn4lr7y9e8cuxoidhb1td4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марк Твэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83672</id>
    <revision>
      <id>2698245</id>
      <parentid>2530685</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:51:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11001" sha1="3divf49sw1os5kbxaxlbpaoyhuebo4b" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Марк Твэн
|Арыгінал імя        = {{мова-en||скарочана}} Mark Twain
|Партрэт             = Mark Twain Sarony.jpg
|Памер               = 
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = Сэмюэл Лэнгхорн Клемэнс
|Псэўданімы          = Марк Твэн,&lt;br /&gt;сьер Люі дэ Конт
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|30|11|1835}}
|Месца нараджэньня   = пасёлак Флорыда, штат [[Мізуры (штат)|Мізуры]], [[ЗША]]
|Дата сьмерці        = {{Памёр|21|4|1910}}
|Месца сьмерці       = Рэдынг, [[Канэктыкут]], [[ЗША]]
|Грамадзянства       = {{Сьцягафікацыя|ЗША}}
|Род дзейнасьці      = пісьменьнік-празаік, журналіст
|Гады актыўнасьці    = 1864—1910
|Напрамак            = [[гумар]], [[сатыра]]
|Жанр                = 
|Мова                = ангельская
|Дэбют               = «Знакамітая жаба-скакуха з Калавераса»
|Значныя творы       = 
|Прэміі              = 
|Узнагароды          = 
|Подпіс              = 
|Апісаньне подпісу   = 
|ВікіКрыніца         = 
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую = 
|commons             = 
|Палічка             = 
|Камунікат           = 
|Сайт                = 
}}
[[Файл:Mark Twain at Stormfield (1909).webm|thumb|Марк Твэн (1909)]]
'''Марк Твэн''' ({{мова-en|Mark Twain}}, сапраўднае імя '''Сэмюэл Лэнгхорн Клемэнс''' ({{мова-en|Samuel Langhorne Clemens}}); 30 лістапада 1835, пасёлак Флорыда, штат [[Мізуры (штат)|Мізуры]] — 21 красавіка 1910, Рэдынг, штат [[Канэктыкут]]; пахаваны ў Элмайры, [[Нью-Ёрк (штат)|штат Нью-Ёрк]]) — выбітны амэрыканскі пісьменьнік, журналіст і грамадзкі дзеяч. Яго творчасьць ахоплівае мноства жанраў — [[рэалізм (літаратура)|рэалізм]], [[рамантызм]], гумар, філязофская фантастыка, публіцыстыка і іншыя, і ва ўсіх жанрах ён нязьменна займае пазыцыю гуманіста і дэмакрата.

На піку кар’еры ён быў, верагодна, найпапулярнейшай фігурай у Амэрыцы. [[Ўільям Фолкнэр]] пісаў, што ён быў «першым па-сапраўднаму амэрыканскім пісьменьнікам, і ўсе мы з тых часоў — яго спадкаемцы», а [[Эрнэст Гэмінгўэй]] пісаў, што «ўся сучасная амэрыканская літаратура выйшла з адной кнігі Марка Твэна, якая называецца „Прыгоды Гэкльбэры Фіна“».

== Біяграфія ==
Дэбютаваў апавяданьнем «Знакамітая жаба-скакуха з Калавераса» (1865). Уражаньні ад падарожжа ў Эўропу і Палестыну ў кнізе нарысаў «Прасьцякі за мяжой» (1869). Аўтар аўтабіяграфічных нарысаў «Загартаваныя» (1872), сатырычнага рамана «Пазалочанае стагодзьдзе» (1873, з Ч. Д. Ўорнерам), гумарыстычнага зборніка «Старыя і новыя апавяданьні» (1875). Найбольшую вядомасьць атрымалі два цыклі твораў Марка Твэна: своеасаблівы эпас ракі [[Місысыпі (рака)|Місысыпі]] (зборнікі нарысаў «Даўнія часы на Місысыпі», 1875, «Жыцьцё на Місысыпі», 1883; аповесьці «Прыгоды Тома Соера», 1876, «Прыгоды Гекльберы Фіна», 1884) і проза на «сярэднявечныя» тэмы (алегарычная аповесьць «Прынц і жабрак», 1882; раман-антыўтопія «Янкі з Канэктыкута пры двары караля Артура», 1889; раман «Асабістыя ўспаміны пра Жанну д’Арк яе пажа і сакратара Люі дэ Конта», 1896, і інш.). Уражаньні ад кругасьветнага падарожжа ў кнізе «Па экватары» (1897). Аўтар аповесьцей «Прасьцяк Вільсан», «Том Соер за мяжой» (абедзьве 1894), «Том Соер — сышчык» (1897), «Чалавек, які спакусіў Гедлібэрг» (1899), сэрыі памфлетаў і інш. У творах выкрываў сацыяльна-грамадзкія заганы, расізм і каланіяльную палітыку, ілжывасьць афіцыйнай маралі, параўноўваў амэрыканскую мінуўшчыну з сучаснасьцю, Старому сьвету супрацьпастаўляў Новы як увасабленьне амэрыканскай цывілізацыі; яны насычаныя [[фальклёр]]нымі і [[міт]]алягічнымі матывамі і вобразамі, прыгодніцкімі сюжэтамі, адметныя багатай палітрай камічнага ([[сатыра]], [[гратэск]], [[пародыя]], [[гумар]]), фабульным дынамізмам. Яго творы неаднаразова экранізаваліся.

== Беларускія пераклады ==
Сярод перакладчыкаў твораў Марка Твэна на беларускую мову [[Ільля Гурскі]], [[Павал Кавалёў]], [[Макар Краўцоў]], [[Алесь Марціновіч]], [[Янка Маўр]], [[Іван Пташнікаў]], [[Алесь Савіцкі]], [[Барыс Іванавіч Сачанка|Барыс Сачанка]], [[Язэп Семяжон]], [[Мікола Татур]], [[Міхась Ткачоў]], [[Тарас Хадкевіч]] і інш. У 1982 годзе Беларускі тэатар імя Якуба Коласа паводле яго аднайменнай аповесьці паставіў спэктакль «Прыгоды Гекльбэры Фіна».

=== Некаторыя пераклады ===
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Прынц і жабрак. Повесьць для юнацтва |арыгінал = |спасылка = |адказны =Пераклаў з расейскай мовы М. Краўцоў |выданьне = |месца =Вільня |выдавецтва =Віленскае выдавецтва |год =1928 |том = |старонкі = |старонак =215}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Прыгоды Тома Соўэра. Раман |арыгінал = |спасылка = |адказны =Пераклаў з расейскай мовы [[Янка Маўр|Я. Маўр]] |выданьне = |месца =Менск |выдавецтва =Дзяржвыд Беларусі. Юндзетсектар |год =1935 |том = |старонкі = |старонак =207, [1] |сэрыя = |isbn = |наклад = 10185}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Прыгоды Гекльберы Фіна |арыгінал = |спасылка = |адказны = Пераклад з расейскай мовы|выданьне = |месца =Менск |выдавецтва =ДВБ. Юн. літ |год =1937 |том = |старонкі = |старонак =287, [1] |сэрыя = |isbn = |наклад =20185 }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Прыгоды Тома Соера. Аповесьць |арыгінал = |спасылка = |адказны =Пераклаў з расейскай мовы Я. Маўр |выданьне = |месца =Менск |выдавецтва =Дзяржвыд Беларусі. Дзіцячая літ |год =1939 |том = |старонкі = |старонак =253, [1] |сэрыя = |isbn = |наклад =7000 }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Прынц і жабрак |арыгінал = |спасылка = |адказны =Пераклаў з расейскай Я. Маўр |выданьне = |месца =Менск |выдавецтва =Дзярж. выд-ва пры СНК БССР |год =1940 |том = |старонкі = |старонак =216, [2] |сэрыя = |isbn = |наклад =7000 }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Утаймаванне веласіпеда : Апавяданні |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =Мінск |выдавецтва =Беларусь |год =1971 |том = |старонкі = |старонак =188 |сэрыя = |isbn = |наклад =5500 }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Прынц і жабрак. Аповесць. Для сярэд. шк. узросту |арыгінал = |спасылка = |адказны =Пераклаў А. Савіцкі |выданьне = |месца =Мінск |выдавецтва =Юнацтва |год =2001 |том = |старонкі = |старонак =187, [1] |сэрыя =Школьная бібліятэка |isbn = |наклад =15670 }}

==Крыніцы==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Вікікрыніцы|Аўтар:Марк Твэн|Марк Твэн}}
* [https://web.archive.org/web/20120812025741/http://prajdzisvet.org/text/1168-pryhody-toma-sojera.html «Прыгоды Тома Соера». Урывак]

{{Заля славы вялікіх амэрыканцаў}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Твэн, Марк}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мізуры]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Канэктыкуце]]
[[Катэгорыя:Літаратары ЗША]]
[[Катэгорыя:Амэрыканскія літаратары-фантасты]]
[[Катэгорыя:Аўтары гістарычных раманаў]]
[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]]</text>
      <sha1>3divf49sw1os5kbxaxlbpaoyhuebo4b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марыя Канапніцкая</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86448</id>
    <revision>
      <id>2698250</id>
      <parentid>2672371</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4091" sha1="1ldkyzjb1atttxl0zj1ldvbr2urr833" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
| Імя                 = Марыя Канапніцкая
| Арыгінал імя        = Maria Konopnicka
| Жанчына             = Марыя Канапніцкая
| Партрэт             = Marya Konopnicka 1883 (29339332) (cropped).jpg
| Памер               = 
| Апісаньне           = 
| Імя пры нараджэньні = 
| Псэўданімы          = 
| Жанр                = [[Пазытывізм у Польшчы|пазытывізм]], рэалізм
| Дэбют               = 
| Значныя творы       = 
| Прэміі              = 
| ВікіКрыніца         = s:be:Аўтар:Марыя Канапніцкая
| Палічка             = 
| Сайт                = 
}}
'''Марыя Канапніцкая''' ({{мова-pl|Maria Konopnicka}}; 23 траўня 1842, [[Сувалкі]] — 8 кастрычніка 1910, [[Львоў]], [[Аўстра-Вугоршчына]]) — [[палякі|польская]] [[пісьменьнік|пісьменніца]], [[паэт]]ка, перакладчыца.

Дэбютавала ў 1870 годзе. Аўтарка вершаў і рэалістычных навэлаў пра жыцьцё вёскі і гарадзкой беднаты, на грамадзкую і псыхалягічную тэматыку («Міласэрнасьць абшчыны», «Мэндаль Гданьскі» і інш.). Шырока вядомыя паэма М. Канапніцкай пра долю сялянаў-эмігрантаў «Пан Бальцэр у Бразыліі», аповесьць для дзяцей «Пра гномаў і сіротку Марысю», цыклі народных песьняў «З лугоў і палёў», «На жалейцы». Таксама вядомая як публіцыстка і [[літаратурны крытык]].

Актыўна займалася дзейнасьцю па абароне правоў жанчынаў.

== Беларускія рэцэпцыі ==
Марыя Канапніцкая ў 1888 годзе ў лісьце да Т.Ленартовіча пісала пасьля наведваньня [[Горадня|Горадні]]:
{|
|-
| &lt;blockquote&gt;
Тое, што народзіцца там калісьці сярод люду, не будзе гэта Польшча і Літва, але Беларусь. Рысы, што сфармавала гісторыя, часам і няволяй будуць разбураны: рысы этнаграфічныя застануцца&lt;ref&gt;Radzik, Ryszard. Między zbiorowością etniczną a wspólnotą narodową. Białorusini na tle przemian narodowych w Europie Środkowo–Wschodniej XIX stulecia. Lublin, 2000. C. 122—123 {{ref-pl}}&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;
|}
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Канапніцкая М.: (вершы) / Перакл. Я. Купалы, В. Сёмухі // Роднае слова. 2002.№ 4.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20110601230440/http://prajdzisvet.org/authors/84-kanapnitskaja-maryja-.html Марыя Канапніцкая] на [[ПрайдзіСвет|ПрайдзіСвеце]]
* [https://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=4564 Канапніцкая Марыя, вершы]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на [[Kamunikat.org]]
* [https://poezja.org/wz/Konopnicka_Maria/ Біяграфія і вершы Марыі Канапніцкай] {{ref-pl}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Канапніцкая, Марыя}}
[[Катэгорыя:Польскія паэткі]]
[[Катэгорыя:Польскія літаратаркі]]
[[Катэгорыя:Польскія літаратары пазытывізму]]
[[Катэгорыя:Польскія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Польскія публіцысты]]</text>
      <sha1>1ldkyzjb1atttxl0zj1ldvbr2urr833</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мілен Фармэр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87732</id>
    <revision>
      <id>2698378</id>
      <parentid>2671366</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:36:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Гарбацкі</username>
        <id>13252</id>
      </contributor>
      <comment>Дададзеная інфармацыя</comment>
      <origin>2698378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10426" sha1="5qiy59379mdp3u9cwq1l3334bkqn67e" xml:space="preserve">{{Музыка
|Імя                = Мілен Фармэр
|Подпіс             = Mylène Farmer
|Лёга               = 
|Фота               = Mylène Farmer NRJ Music Awards 2012.jpg
|Апісаньне_фота     = На цырымоніі ўручэньня музычных узнагародаў NRJ (2012)
|Поўнае_імя         = 
|Гады               = 1984 — дагэтуль
|Нацыянальнасьць    = 
|Краіна             = {{CAN}}
|Інструмэнты        = вакал
|Псэўданімы         = 
|Гурты              = 
|Супрацоўніцтва     = 
|Лэйблы             = RCA, Polygram, Universal
|Узнагароды         = 
|Сайт               = www.mylene.net
}}
'''Міле́н Фармэ́р''' ({{мова-fr|Mylène Farmer}}, сапраўднае імя — Мілен Гат’е (Mylène Gautier), {{н|1}} 12 верасьня 1961, [[П’ерфон]], [[Манрэаль]], [[Канада]]) — француская [[сьпявачка]], [[паэтка]], артыстка, [[Кампазытар|кампазытарка]], дзіцячая пісьменьніца, красьлярка, бізнэс-кабета.

== Жыцьцяпіс ==
На сцэне з 1984 году. З 90-ых гадоў мінулага стагодзьдзя ў [[француская мова|франкамоўным]] сьвеце прадае найбольшую колькасьць кружэлак. Папулярная ня толькі ў [[Францыя|Францыі]], дзе лічыцца [[Мэгазорка|мэгазоркай]], але і на ўсходзе [[Эўропа|Эўропы]] ([[Беларусь]], [[Расея]], [[Украіна]]), таксама карыстаецца надзвычайнай папулярнасьцю ў [[Японія|Японіі]]. 27 кастрычніка 2013 году М. Фармэр упершыню наведала [[Менск]] у межах турнэ Timeless 2013&lt;ref&gt;Tournée européenne très attendue pour Mylène Farmer, Le Pont, le 07/09/2013, https://www.lepoint.fr/culture/tournee-europeenne-tres-attendue-pour-mylene-farmer-07-09-2013-1722040_3.php&lt;/ref&gt;. Адзіны ў [[Беларусь|Беларусі]] канцэрт зорка дала ў [[Менск-Арэна|Менск-Арэне]]. У канцы 2015 году зьявіўся новы дзясяты альбом «Interstellaires». 28 верасьня 2018 сьпявачка выпусьціла адзінацаты [[Музычны альбом|альбом]] «Désobéissance» («Непадпарадкаваньне»). У верасьні музыка запісала сынгл «À tout jamais»&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Уладзіслаў Гарбацкі, Больш ніколі, Новы Час, 27-08-2022, https://novychas.online/kultura/bolsz-nikoli&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Дванаццаты альбом «L’Emprise» анансаваны на канец лістапада 2022&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Mylène nous donne rendez-vous le vendredi 25 novembre pour son douzième album studio…., Mylène.Net, le 13/10/22, https://www.mylene.net/modules/index.php?r=4&amp;z=5207&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

На 2023 год заплянаванае новае турнэ сьпявачкі па Францыі і Эўропе — Nevermore 2023&lt;ref&gt;«Nevermore 2023» — Premières indiscrétions: «Mylène veut marquer les esprits», Віртуальная старонка mylene.net, https://www.mylene.net/modules/index.php?r=4&amp;z=5100&lt;/ref&gt;.

Cьпявачка часта апісваецца ў прэсе як «[[гей-ікона]]»&lt;ref&gt;Stéphane Davet, «Ces chanteuses vénérées par les gays», ''Le Monde.fr'',‎ 17 février 2007, https://www.lemonde.fr/societe/article/2007/02/17/ces-chanteuses-venerees-par-les-gays_868516_3224.html&lt;/ref&gt;, бо ў шматлікіх [[інтэрвію]] М. Фармэр выказвала падтрымку гей і лесьбі-парам, падтрымала закон, які дазволіў геям і лесьбійкам брацца шлюбам у Францыі, не аднойчы давала інтэрвію францускаму гей-часопісу «Têtu» (''Упарты'')&lt;ref&gt;Mylène Farmer fait la Une de «Têtu» pour les 25 ans du magazine, le 31/12/20, https://www.mylene.net/modules/index.php?r=4&amp;z=5048&lt;/ref&gt;. Да ўсяго некаторыя ейныя гіты («Désenchantée», «Sans contrefaçon», «Libertine») здаўна сталі сапраўднымі [[Гімн|гімнамі]] францускай і шырэй франкамоўнай гей-супольнасьці&lt;ref&gt;Adrien Naselli, Oui, l’œuvre de Mylène Farmer est queer. La preuve en huit chansons, Têtu, le 8 décembre 2020, https://tetu.com/2020/12/08/oui-loeuvre-de-mylene-farmer-est-queer-la-preuve-en-huit-chansons/&lt;/ref&gt;.

З 6 па 12 ліпеня 2021 году Мілен Фармэр уваходзіла у склад журы 74-га [[Канскі кінафэстываль|Канскага кінафэстывалю]] пад старшынствам Спайка Лі&lt;ref&gt;Festival de Cannes: sur la Croisette, Mylène Farmer point de mire des projecteurs, Europe 1 Digital, le 7 juillet 2021, https://www.europe1.fr/culture/festival-de-cannes-sur-la-croisette-mylene-farmer-point-de-mire-des-projecteurs-4056706&lt;/ref&gt;.

У траўні 2026 запісала новы сынгл &quot;C'est à qui le tour&quot; і абвесьціла аб новым альбоме ўвосень 2026 году&lt;ref&gt;Le nouvel album de Mylène Farmer annoncé pour cet automne, 28/05/26, Mylene.Net, https://www.mylene.net/modules/index.php?r=4&amp;z=5589&lt;/ref&gt;.

== Дыскаграфія ==
* 1986: Cendres de lune ([[альбом]])
* 1988: Ainsi soit je… ([[Музычны альбом|альбом]])
* 1989: En concert (канцэртны запіс)
* 1991: L’Autre… ([[Музычны альбом|альбом]])
* 1992: Dance Remixes ([[кампіляцыя]])
* 1995: Anamorphosée ([[Музычны альбом|альбом]])
* 1997: Live à Bercy (канцэртны запіс)
* 1999: Innamoramento (альбом)
* 2000: Mylenium Tour(канцэртны запіс)
* 2001: Les Mots (кампіляцыя)
* 2003: RemixeS (кампіляцыя)
* 2005: Avant que l’ombre… (альбом)
* 2006: Avant que l’ombre… à Bercy (канцэртны запіс)
* 2008: Point de Suture (альбом)
* 2009: N°5 On Tour (канцэртны запіс)
* 2010: «Oui mais… Non» ([[сынгл]])
* 2010: Bleu noir (альбом)
* 2012: Monkey Me (aльбом)
* 2015: Stolen Car, разам з Стынгам ([[сынгл]])
* 2015: Interstellaires (альбом)
* 2018: Rolling Stone ([[сынгл]])
* 2018: N’oublie pas ([[сынгл]] разам з LP)
* 2018: Désobéissance ([[Музычны альбом|альбом]])
* 2020: L'âme dans l’eau ([[сынгл]])
* 2022: À tout jamais ([[сынгл]])
* 2022: L’Emprise (альбом)
* 2026: C'est à qui le tour (сынгл)
* 2026: Égrégore (альбом).

== Фільмаграфія ==
* 1994: Giorgino ([[фільм]], выконвае ролю Катрын Дэграс).
* 2006: Arthur et les Minimoys ([[анімацыя]], агучвае Сэленію).
* 2009: Arthur et la Vengeance de Maltazard ([[анімацыя]], агучвае Сэленію).
* 2010: Arthur et la Guerre des deux mondes: ([[анімацыя]], агучвае Сэленію).
* 2018: Ghostland ([[фільм жахаў]]).

== Узнагароды ==
* 1988: узнагарода «Найлепшая француская сьпявачка году».
* 1993: найлепшая француская сьпявачка году на World Music Awards.
* 1996: найпапулярнейшы франкамоўны альбом году (Anamorphosée).
* 2000: найлепшы франкамоўны альбом году (Innamoramento).
* 2000: найпрыгажэйшы кліп году (Optimistique-moi), прэмія M6 Awards.
* 2000: найлепшы канцэрт году (Mylenium Tour).
* 2000: сьпявачка году.
* 2001: сьпявачка году.
* 2002: сьпявачка году.
* 2003: сьпявачка году.
* 2005: узнагарода «Найпасьпяховая сьпявачка за апошнія дваццаць год».
* 2006: найлепшы франкамоўны альбом году (Avant que l’ombre…).
* 2007: узнагарода за агучваньне голасу прынцэсы Сэленіі ў анімацыі «Arthur et les Minimoys», узнагарода NRJ Music Awards.
* 2009: найлепшы франкамоўны альбом году (Point de Suture).

== Рэкорды ==
* Адзіная сьпявачка, якая дала канцэрты і двойчы поўнасьцю запоўніла [[Стад дэ Франс]].
* Зьняла самы даўгі [[музычны кліп]] — «Pourvu qu’elles soient douces»: 17 хвілінаў і 52 сэкунды.
* Кампазыцыя «Désenchantée» стала самай экспартаванай [[Песьня|песьняй]] на [[Француская мова|францускай мове]].
* Найвялікшы [[бюджэт]] франкамоўных кліпаў: «L’Âme-Stram-Gram» — 900 000 €, «California» — 600 000 € і «Pourvu qu’elles soient douces» — 450 000 €.

== Бібліяграфія ==
# ''Lisa-Loup et le conteur'' (Ліза-Лу і казачнік), 2003 (філязофская казка для дзяцей, тэкст і малюнкі аўтарства Мілен Фармёр).
# Avant que l’ombre… À Bercy ([[фотаальбом]]).

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{БЛДПСПРНЦ}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Фармэр, Мілен}}
[[Катэгорыя:Францускія сьпевакі і сьпявачкі]]
[[Катэгорыя:Францускія кампазытары і кампазытаркі]]
[[Катэгорыя:Францускія акторкі]]
[[Катэгорыя:Псэўданімы]]
[[Катэгорыя:Францускія музыкі]]
[[Катэгорыя:Францускія літаратаркі]]</text>
      <sha1>5qiy59379mdp3u9cwq1l3334bkqn67e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87763</id>
    <revision>
      <id>2698298</id>
      <parentid>2607796</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17900" sha1="5w6wnzz281nrmigszad57wimruz8qgj" xml:space="preserve">{{Арганізацыя
| назва                     = Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь
| выява                     = 
| рамка выявы               = 
| памер выявы               = 100 пкс
| альтэрнатыўны тэкст выявы = 
| подпіс выявы              = 
| мапа                      = 
| памер мапы                = 
| альтэрнатыўны тэкст мапы  = 
| подпіс мапы               = 
| мапа 2                    =
| абрэвіятура               = МАБ РБ
| дэвіз                     = 
| папярэднік                = Дзяржаўны камітэт па архітэктуры і будаўніцтве
| наступнік                 = 
| дата ўтварэньня           = 1991 год
| дата спыненьня існаваньня =
| тып                       = 
| юрыдычны статус           = 
| мэта                      = рэгуляваньне будаўнічай сфэры
| штабкватэра               = [[Менск]], вул. Мясьнікова, д. 39
| месцазнаходжаньне         = 
| каардынаты                = 
| дзейнічае ў рэгіёнах      = 
| сяброўства                = 
| афіцыйныя мовы            = 
| генэральны сакратар       = 
| пасада кіраўніка          = Міністар
| імя кіраўніка             = [[Аляксандар Студнеў]]
| пасада кіраўніка 2        = Першы намесьнік
| імя кіраўніка 2           = Алег Швец
| пасада кіраўніка 3        = Намесьнікі
| імя кіраўніка 3           = Аляксандар Шваюноў, Аляксандар Балашэнка&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://mas.gov.by/ru/ruk_ru/| загаловак = Руководство| фармат = | назва праекту = Пра міністэрства| выдавец = Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь| дата доступу = 12 сакавіка 2025| мова = ru| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
| пасада кіраўніка 4        = 
| імя кіраўніка 4           = 
| асноўныя асобы            = 
| кіроўны орган             = 
| матчыная кампанія         = 
| зьвязаныя кампаніі        = «[[Спэцжалезабэтон]]», «[[Строммашына]]»
| бюджэт = {{Лік|1109,2}} млрд [[Беларускі рубель|рублёў]]&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 13 лістапада 2008 г.| url = http://www.pravo.by/WEBNPA/text.asp?RN=H10800450| загаловак = Закон Рэспублікі Беларусь аб рэспубліканскім каштарысе на 2009 год| фармат = | назва праекту = | выдавец = Нацыянальны прававы інтэрнэт-партал Рэспублікі Беларусь| дата = 09 верасьня 2010 | мова = ru| камэнтар = }}&lt;/ref&gt; (2009; {{Лік|395,7}} млн [[Амэрыканскі даляр|$]]&lt;ref&gt;Паводле сярэдняе за 2009 год цаны (2803,27) набыцьця даляра за рублі на валютным рынку. {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.nbrb.by/bel/statistics/ForexMarket/AvrExRate/?yr=2009| загаловак = Зьвесткі аб сярэднеўзважаным курсе беларускага рубля да замежных валютаў на валютным рынку Рэспублікі Беларусь за 2009 год| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь]]| дата = 09 верасьня 2010 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;)
| колькасьць супрацоўнікаў  = 
| колькасьць валянтэраў     = 
| сайт                      = [http://www.mas.by/by www.mas.by]
| заўвагі                   = 
| колішняя назва            = 
}}
'''Міністэ́рства архітэкту́ры і будаўні́цтва Рэспу́блікі Белару́сь''' (Мінархбуд Беларусі) — [[ведамства]] [[Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь|ўраду Беларусі]], упаўнаважанае распрацоўваць і ажыцьцяўляць дзяржаўную палітыку ў сфэры [[будаўніцтва]]. Міністар прызначаецца й здымаецца з пасады [[Прэзыдэнт Беларусі|прэзыдэнтам]], а яго намесьнікі (4, адзін з каторых першы&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.pravo.by/WEBNPA/text.asp?RN=P30600630 | загаловак = Указ Прэзыдэнта РБ №603 ад 26 кастрычніка 2006 г. «Колькасьць намесьнікаў кіраўнікоў рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіраваньня, якія падпарадкаваны ўраду Рэспублікі Беларусь, работнікаў іх цэнтральных апаратаў і тэрытарыяльных органаў»| фармат = | назва праекту = | выдавец = Нацыянальны прававы інтэрнэт-партал Рэспублікі Беларусь| дата = 09 верасьня 2010 | мова = ru | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;) — урадам па ўзгадненьні з прэзыдэнтам&lt;ref name=&quot;Пастанова&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.pravo.by/WEBNPA/text.asp?RN=C20600973 | загаловак = Пастанова Савету Міністраў РБ №973 ад 31 ліпеня 2006 г. «Пытаньні Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь»| фармат = | назва праекту = | выдавец = Нацыянальны прававы інтэрнэт-партал Рэспублікі Беларусь| дата = 09 верасьня 2010 | мова = ru | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. З 4 сакавіка 2025 году пасаду міністра займае [[Аляксандар Студнеў]]&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 4 сакавіка 2025| url = https://reform.news/naznacheny-novye-glavy-minselhozproda-i-minstrojarhitektury| загаловак = Назначены новые главы Минсельхозпрода и Минстройархитектуры| фармат = | выдавец = {{Артыкул у іншым разьдзеле|Reform.news||be}}| дата доступу = 12 сакавіка 2025 | мова = ru| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

==Склад==

* Цэнтральны апарат — 4 галоўныя ўправы, 4 управы, 2 аддзелы&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.mas.by/ru/struct_ru/| загаловак = Будова| фармат = | назва праекту = Пра міністэрства| выдавец = Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь| дата = 20 жніўня 2018| мова = ru| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;;
* Прадпрыемствы «[[Аргтэхстром]]», «Бабруйскі домабудаўнічы камбінат», «Баранавіцкі камбінат жалезабэтонных канструкцыяў», «Барысаўскі крыштальны завод», «[[Беларускі цэмэнтавы завод]]» ([[Касьцюковічы]], [[Магілёўская вобласьць]]), «[[Белбудцэнтар]]», «[[Белгеалстром]]», «[[Белдзяржпраект]]», «[[БелНДІБ]]», «[[БелНДІградабуданіцтва]]», «[[Белпрамналадка]]», «[[Белстромаўтаматыка]]», «[[Будкамплект]]», «[[Будтэх]]», «[[Будтэхнорм]]», «[[Будтэхпрагрэс]]», «Віцебскі домабудаўнічы камбінат», «Гарынскі камбінат будаўнічых матэрыялаў» ([[Рэчыца]], [[Гомельская вобласьць]]), «[[Геасэрвіс]]», «Гомельскі вылічальны цэнтар», «Граніт» ([[Мікашэвічы]], [[Лунінецкі раён]], [[Берасьцейская вобласьць]]), «Жалезабэтонмантаж», «Завод глінянай цэглы» ([[Новалукомаль]], [[Чашніцкі раён]], [[Віцебская вобласьць]]), баранавіцкі, маладзечанскі й [[рагачоў]]скі «Заводы жалезабэтонных вырабаў», «Завод жалезабэтонных канструкцыяў» ([[Магілёў]]), «[[Інкатэх]]», «[[Клімавіцкі вапнавы завод]]», «[[Кранмаш]]», «[[Крычаўцэмэнтнашыфэр]]», «Магілёўскі домабудаўнічы камбінат», «Магілёўскі завод зборнага жалезабэтону», «[[Маладэчанскі завод мэталаканструкцыяў]]», «[[Мантажаўтаматыка]]» (Магілёў), «[[Менсктыппраект]]», «Мінпласт», «[[Мэталіст]]» ([[Орша]]), «[[Наваполацкжалезабэтон]]», «[[НДІБМ]]» (Навукова-дасьледніцкі інстытут будаўнічых матэрыялаў), «[[НДПТІБ]]» (Навукова-дасьледніцкі і праектна-тэхналягічны інстытут будаўніцтва), «[[Прамбудсыстэма]]», «[[Радыёбуд]]», «Рэчыцкі камбінат будаўнічых матэрыялаў», «[[Спэцжалезабэтон]]» (Мікашэвічы), «[[Спэцрамонт]]», «[[Строммаш]]», «[[Строммашына]]» (Магілёў), «[[Цепламантаж]]», «[[Эксплуатацыйнік]]»;
* Навучальныя ўстановы — [[Беларускі дзяржаўны тэхнікум прамысловасьці будаўнічых матэрыялаў]], будаўнічая ды мантажная вучэльні;
* Часопіс «Архітэктура і Будаўніцтва» ({{мова-ru|Архитектура и Строительство}})&lt;ref name=&quot;Пастанова&quot;/&gt;.

==Задачы==

* парадкаваньне [[дойлідзтва]], будаўніцтва й прамысловасьці будаўнічых матэрыялаў;
* парадкаваньне будоўлі жытла;
* парадкаваньне інжынэрна-геалягічнай і тапаграфічна-геадэзічнай разьведкі для будаўніцтва;
* забесьпячэньне ўжыцьця ў дойлідзтве й будаўніцтве адзінага парадку вымярэньня ды ўліку;
* стварэньне прадпрыемстваў з удзелам замежнага капіталу;
* падача ва ўрад прапановаў аб прыцягненьні вонкавых пазыкаў у будаўнічую галіну;
* забесьпячэньне выкананьня плянавых паказьнікаў увозу й вывазу будаўнічых паслугаў.

==Паўнамоцтвы==

* падача ва ўрад прапановаў наконт будаўніцтва;
* вызначэньне складу, парадку распрацоўкі ды ўзгадненьня праектнай дакумэнтацыі;
* узгадненьне зь іншымі ведамствамі распрацоўкі заканадаўства аб будаўніцтве й дойлідзтве;
* ухваленьне парадку вызначэньня [[кошт]]у праектна-разьведвальнае ды будаўніча-мантажнае працы;
* вызначэньне складу, парадку распрацоўкі, узгадненьня ды ўхваленьня ведамасных пастановаў аб будаўніцтве;
* заключэньне [[Міжнародная дамова|міжнародных дамоваў]] аб дойлідзтве, будаўніцтве й прамысловасьці будаўнічых матэрыялаў;
* стварэньне нарадаў аб будаўніцтве;
* атрыманьне ад [[Юрыдычная асоба|юрыдычных асобаў]] зьвестак аб будаўніцтве;
* ухваленьне ведамаснага заканадаўства&lt;ref name=&quot;Пастанова&quot;/&gt;.

== Мінуўшчына ==
У 1991 годзе ўрад ператварыў ''Дзяржаўны камітэт па архітэктуры і будаўніцтву'' ў ''Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва''&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&amp;tq=v0&amp;name_view=va_aall&amp;a001=BY-NLB-ar72284&amp;strq=l_siz%3D20| загаловак = Рэспубліка Беларусь. Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва| фармат = | назва праекту = Зводны электронны каталёг| выдавец = [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі (новы будынак)|Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]| дата = 19 сакавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. Пастановаю ад 18 кастрычніка 1994 году № 125 урад Беларусі надаў міністэрству часовую ўставу&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 12 кастрычніка 2006| url = http://arc.pravoby.info/documentf/part3/aktf3038.htm| загаловак = Пастанова Кабінэту міністраў Рэспублікі Беларусь ад 18 кастрычніка 1994 г. № 125| фармат = | назва праекту = Архіў| выдавец = Беларускі прававы партал| дата = 19 сакавіка 2011 | мова = ru| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. Больш як праз 2 гады Пастановаю ад 14 красавіка 1997 году № 307 урад надаў ведамству сталую ўставу&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 25 кастрычніка 2001| url = http://www.busel.org/texts/cat4xs/id5twueep.htm| загаловак = Пастанова Рады міністраў Рэспублікі Беларусь ад 14 красавіка 1997 г. № 307| фармат = | назва праекту = | выдавец = Сайт «Бусел»| дата = 19 сакавіка 2011 | мова = ru| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. Паводле Пастановы ад 25 кастрычніка 2001 году № 1541&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 5 сьнежня 2007| url = http://www.levonevski.net/pravo/razdel5/num9/5d9268.html| загаловак = Пастанова Рады міністраў Рэспублікі Беларусь ад 25 кастрычніка 2001 г. № 1541| фармат = | назва праекту = | выдавец = Сайт Валерыя Леванеўскага| дата = 19 сакавіка 2011 | мова = ru| камэнтар = }}&lt;/ref&gt; МАБ Беларусі атрымала новую ўставу.

==Крыніцы==
{{Крыніцы}}

==Вонкавыя спасылкі==
* [https://web.archive.org/web/20200603070541/http://www.mas.by/by Сайт Мінбудархітэктуры РБ]{{ref-be}}{{ref-ru}}

{{Выканаўчая ўлада Беларусі}}
{{Міністры архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь}}

[[Катэгорыя:Міністэрствы Беларусі|Архітэктуры]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе]]</text>
      <sha1>5w6wnzz281nrmigszad57wimruz8qgj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ля-Каруньня</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89930</id>
    <revision>
      <id>2698235</id>
      <parentid>2675813</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160632" sha1="t061yisw36yjdfxbcltn47zbj0q75ui" xml:space="preserve">{{Населены пункт
|Назва                            = Ля-Каруньня
|Статус                           = горад
|Назва ў родным склоне            = Ля-Каруньні
|Назва на мове краіны             = La Coruña
|Код мовы назвы краіны            = es
|Краіна                           = Гішпанія
|Герб                             = Escudo de A Coruña.svg
|Сьцяг                            = 
|Гімн                             = 
|Дата заснаваньня                 = 
|Першыя згадкі                    = 
|Статус з                         = 
|Магдэбурскае права               = 
|Былая назва                      = 
|Мясцовая назва                   = 
|Від адміністрацыйнай адзінкі 1   = Аўтаномная супольнасьць
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 1 = [[Галісія]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 2   = Правінцыя
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 2 = [[Ля-Каруньня (правінцыя)|Ля-Каруньня]]
|Від адміністрацыйнай адзінкі 3   = 
|Назва адміністрацыйнай адзінкі 3 = 
|Пасада кіраўніка                 = 
|Кіраўнік                         = 
|Плошча                           = 37.83
|Крыніца плошчы                   = 
|Вышыня                           = 
|Унутраны падзел                  = 
|Колькасьць насельніцтва          = 246056
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва= 
|Год падліку колькасьці           = 2008
|Крыніца колькасьці насельніцтва  = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі   = 
|Этнічны склад насельніцтва       = 
|Год падліку этнічнага складу     = 
|Нацыянальны склад насельніцтва   = 
|Год падліку нацыянальнага складу = 
|Дадатковы парамэтар насельніцтва = 
|Значэньне дадатковага парамэтра насельніцтва = 
|Год падліку дадатковага парамэтра насельніцтва = 
|Часавы пас                       = +1
|Летні час                        = +2
|Тэлефонны код                    = +34 981
|Паштовы індэкс                   = 
|Паштовыя індэксы                 = 15001—15011
|Назва лічбавага клясыфікатару    = 
|Лічбавы клясыфікатар             = 
|Аўтамабільны нумарны знак        = 
|Назва аўтамабільнага нумарнога знаку = 
|Аўтамабільныя нумарныя знакі     = 
|Назва аўтамабільных нумарных знакаў = 
|Выява                            =
|Апісаньне выявы                  = 
|Шырата паўшар’е                  = паўночнае
 |Шырата градусаў                 = 43
 |Шырата хвілінаў                 = 22
 |Шырата сэкундаў                 = 01
|Даўгата паўшар’е                 = заходняе
 |Даўгата градусаў                = 8
 |Даўгата хвілінаў                = 22
 |Даўгата сэкундаў                = 59
|Назва мапы                       = 
|Альтэрнатыўная мапа              = 
|Назва мапы2                      = 
|Пазыцыя подпісу на мапе          = 
|Водступ подпісу на мапе          = 
|Сайт                             = http://www.coruna.es/
}}
'''Ля-Кару́ньня''' ці '''А-Кару́ньня''' ({{мова-gl|A Coruña}} {{IPA|[a koˈɾuɲa]}}, {{мова-es|La Coruña}} {{IPA|[la koˈɾuɲa]}}) — горад і муніцыпалітэт у [[Гішпанія|Гішпаніі]]. Адносіцца да аўтаномнай супольнасьці [[Галісія]] і зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам [[Ля-Каруньня (правінцыя)|аднайменнай правінцыі]]. Горад зьяўляецца важным гістарычным портам, знаходзіцца на той частцы ўзьбярэжжа паўночнага захаду [[Пірэнэйскі паўвостраў|Пірэнэйскага паўвострава]], якую называюць [[Рыяс Альтас]]. Цэнтар гораду ляжыць на паўвостраве, аб’яднаным з мацерыком вузкім перашыйкам, такім чынам, існуюць два ўзьбярэжжы: порт (у бок вусьця [[рыяс]]а [[Рыяс Ля-Каруньня|Ля-Каруньня]]) і частка ў бок адкрытага мора — раён Энсэнада-дэль-Арсан ({{мова-es|Ensenada del Orzán|}}), які пашыраецца асноўнымі гарадзкімі пляжамі ([[Рыясор (пляж)|Рыясор]] і [[Арсан (пляж)|Арсан]]).

Насельніцтва муніцыпалітэту Ля-Каруньня складала на 2009 год 246 056 жыхароў&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.ine.es/jaxi/tabla.do
|загаловак=Población por Municipios y Sexos, Coruña (A)
|год=2010
|аўтар=Instituto Nacional de Estadística (España)
}}{{ref-es}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;, ён другі ў Галісіі па гэтым паказчыку пасьля [[Віга]]. Тым ня менш, горад з 221 988 жыхарамі, зьяўляецца самай густанаселенай гарадзкой мясцовасьцю ў Галісіі&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.ine.es/nomen2/index.do?accion=busquedaRapida&amp;subaccion=&amp;numPag=0&amp;ordenAnios=ASC&amp;nombrePoblacion=coru%F1a&amp;botonBusquedaRapida=Consultar+selecci%F3n
|загаловак=Nomenclátor. Relación de unidades poblacionales. Coruña (A)
|год=2010
|аўтар=Instituto Nacional de Estadística (España)
}} {{ref-es}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.ine.es/nomen2/index.do?accion=busquedaRapida&amp;subaccion=&amp;numPag=0&amp;ordenAnios=ASC&amp;nombrePoblacion=Vigo&amp;botonBusquedaRapida=Consultar+selecci%F3n
|загаловак=Nomenclátor. Relación de unidades poblacionales. Vigo
|год=2010
|аўтар=Instituto Nacional de Estadística (España)
}}{{ref-es}}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

Вакол гораду раскінулася [[Ля-Каруньня (гарадзкая мэтраполія)|аднайменная гарадзкая мэтраполія]], якая разам з суседнімі муніцыпалітэтамі і горадам [[Фэроль]], зьяўляецца [[канурбацыя]]й, што аб’ядноўвае больш паловы агульнай колькасьці насельніцтва [[Ля-Каруньня (правінцыя)|правінцыі]]. Бягучы дэфіцыт зямлі пад забудову вельмі павысіў кошт муніцыпальных земляў, што прымушае горад расьці вэртыкальна. Шчыльнасьць насельніцтва муніцыпалітэта адна з самых высокіх у Гішпаніі (6680 чал/км²), ягоная плошча — 36,83 км²&lt;ref&gt;{{Кніга|спасылка=http://www.coruna.es/servlet/Satellite?c=Page&amp;cid=1215370543747&amp;pagename=Urbanismo/Page/Urbanismo-Generica|загаловак=Las dimensiones físicas del municipio: un problema y una oportunidad|год=2010|аўтар=Ayuntamiento de La Coruña}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;. Большая частка вобласьці, аддадзенай прамысловай дзейнасьці, знаходзіцца ў сумежным муніцыпалітэце [[Артэйха]], адным з найбольш прамыслова разьвітых у Галісіі. Такім чынам, у цэнтры засяроджана ў асноўным [[сфэра паслугаў|сфэра паслуг]]. Другасны сэктар зьвязаны ў асноўным з [[Ля-Каруньня (порт)|портам]] і нафтаперапрацоўчым заводам.

У горадзе знаходзяцца [[Вышэйшы суд Галісіі]], прадстаўніцтва ўраду гэтай аўтаномнай супольнасьці і штаб-кватэра [[Каралеўская акадэмія Галісіі|Каралеўскай акадэміі Галісіі]]&lt;ref&gt;{{кніга
|спасылка=http://www.realacademiagalega.org/
|загаловак=Real academia Galega. Dámoslle a benvida.
|год=2010
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt; з моманту ейнага заснаваньня. Таксама горад быў сталіцай VIII вайсковай акругі, якая цяпер не існуе, але тут дагэтуль знаходзіцца штаб-кватэра Генэральных сілаў апэратыўнай лягістыкі&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.mde.es/contenido.jsp?id_nodo=4344&amp;&amp;&amp;keyword=&amp;auditoria=F
|загаловак=Delegaciones de Defensa
|год=2009
|аўтар=Ministerio de Defensa de España
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;.

Клімат у горадзе [[Марскі клімат|марскі]] зь мяккімі тэмпэратурамі на працягу ўсяго году.

== Тапонім ==
Існуе некалькі тэорыяў паходжаньня гораду, то бок, як кельцкае, гэтак і лацінскае.
* Некаторыя дасьледчыкі паказваюць рымскае паходжаньне назвы гораду. Магчыма, адбылася эвалюцыя ад {{мова-la|acrunia|скарочана}} — паўвостраў; такім чынам, '''a Crunia''' &gt; '''la Crunia'''. Падчас панаваньня караля [[Леон (каралеўства)|Леона]] [[Фэрдынанд II Леонскі|Фэрдынанда II]] у XII стагодзьдзі задакумэнтаваны тапонім ''Crunia'', у творах XIII стагодзьдзя на галісійскай мове сустракаюцца формы ''áá Crunia'' і ''da Crunia''&lt;ref&gt;«foy Lourenzo Eanes polo uino áá Crunia… Deu polo uino que adusso da Crunia LII soldos.». Martínez Salazar, Andrés (ed.) (1911): Documentos gallegos de los siglos XIII al XVI. A Coruña: Casa de la Misericordia: doc. 4.&lt;/ref&gt;, таксама ''da Cruna'' (1257)&lt;ref&gt;«Eu, Martjn Eanes, notario, jurado do concello da Cruna, fuy preſente». Sponer, Margot (ed.) (1932-4): «Documentos antiguos de Galicia», Anuari de l'Oficina Románica de Lingüística i Literatura (Barcelona), 7, pp. 113-92.&lt;/ref&gt;; у творы 1262 году згадана ''La Crunia'', гэта даказвае той факт, што сучасная назва на [[Гішпанская мова|гішпанскай]] не зьяўляецца перакладам з [[Галісійская мова|галісійскай]]. Назвы '''Curunia''', '''Crunnia''' і '''Crunna''' былі распаўсюджаныя ў [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]].
* Яшчэ адзін магчымы шлях паходжаньня назвы — ад {{мова-la|corona|скарочана}} — высокае месца, са шматлікімі варыяцыямі на галісійскай: ''curuto'', ''curota'', ''corote'', ''coroa''. Можна назіраць сувязь з эўрапейскімі тапонімамі на [[Ангельская мова|ангельскай]], [[Швэдзкая мова|швэдзкай]], [[Чэская мова|чэскай]] і г. д.
* Паводле вэрсіі Карыдада Арыяса, «Coruña» паходзіць ад назвы '''corono''' ці [[Кронас]], якая мае варыянты Acorán, Gron, Goron, Gronwy у [[Валійская мова|валійскай мове]]. Трэба памятаць, што [[Гэркулесавы слупы]] называлі таксама Слупамі Кронаса, а ў горадзе захаваўся старажытнарымскі маяк, які мае назву [[Вежа Гэркулеса]]. Гэтыя назвы ставяцца да імя грэцкага галоўнага богу [[Кронас]]а, эквівалентнага рымскаму [[Сатурн (міталёгія)|Сатурну]], якое адсылае нас да значэньняў «высокая», «высокі», «гара», што дае разуменьне слова Каруньня як «высокі горад», «горад на вяршыні».
* Кельцкая форма імя ''Кронаса'' — '''cruinne'''. Улічваючы тэндэнцыю губленьня ў [[Кельцкія мовы|кельцкай]] літары «i», гэтае імя эквівалентна ''Crunni'' і можа непасрэдна быць [[эпанім]]ам з [[кельтыбэрыйская мова|кельтыбэрыйскай мовы]] ў выглядзе ''Cruna'' ці ''Crunia''.
* Кельцкія геаграфічныя назвы з коранем '''clunia''', якія могуць прывесьці да Crunnia, Cruna, Curuña і Каруньня. Існуе населены пункт з аналягічнай назвай — [[Карунія-дэль-Кондэ]] ў правінцыі [[Бургас (правінцыя)|Бургас]], які раней зваўся Клюнія. У [[Партугалія|Партугаліі]] ёсьць горад з назвай ''Quinta da Corunha'', назва якога, магчыма, роднасная назьве Ля-Каруньні.
* Іншая тэорыя выводзіць тапонім Coruña праз Cornia, маючы на ўвазе ''геаграфічны рог'', падобна да брытанскага рэгіёна [[Карнўол]], які мае форму, што выходзіць з ''kerne'' (''Kernyw'' на кельцкай), вельмі падобную на імя кельтскага бога [[Кернунас]]. Грэцкія аўтары [[Скіляк]], [[Дыядор Сыцылійскі]] казалі таксама пра востраў ці паўвостраў (''nêsos'') на атлянтычным ўзьбярэжжы Афрыкі, які называўся ''Kerne''. Слова ''рог'' ({{мова-la|cornus|скарочана}}) мае ў грэцкай адзін корань ''ker-'' з тапонімам ''Kerne''.
* З шырокага пункту гледжаньня, раманскі корань '''Cor'''- (таксама '''Car'''-) мае значэньне ''камень, скала на беразе мора''. Існуюць варыянты кельцкіх і міжземнаморскіх словаў зь індаэўрапейскімі каранямі. Супадзеньне падобных тапонімаў у рэгіёне пацьвяржае гэтую вэрсію: [[Каркубіён]] ({{мова-es|Corcubión|скарочана}}), [[Кормэ]] ({{мова-es|Corme|скарочана}}), [[Карыньнё]] ({{мова-es|Cariño|скарочана}}), [[Карнота]] ({{мова-es|Carnota|скарочана}}) і іншыя.
[[Файл:Coruna foto baia do orzan.JPG|міні|цэнтар|700пкс|Панарама гораду з гары Монтэ-дэ-Сан-Пэдра]]

На сёньня існуюць некалькі афіцыйна ўжывальных назваў:
* '''A Coruña''' выкарыстоўваецца як [[Галісійская мова|галісійскі]] і афіцыйны варыянты ў адпаведнасьці з законам 1983 году&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20111221160146/http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/lo3-1983.html Ley 3/1983, de 15 de junio, de normalización lingüística]&lt;/ref&gt;.
* '''La Coruña''' — гэта традыцыйная назва на [[Гішпанская мова|гішпанскай]], якая рэкамэндавана [[Каралеўская акадэмія гішпанскай мовы|Каралеўскай акадэміяй гішпанскай мовы]] і выкарыстоўваецца пры напісаньні на гішпанскай мове&lt;ref&gt;[http://buscon.rae.es/dpdI/SrvltGUIBusDPD?clave=La+Coru%F1a Recomendación toponímica de la Real Academia Española], [[Каралеўская акадэмія гішпанскай мовы]]&lt;/ref&gt;.
* '''Coruña''' — гэта форма тапоніма без артыкля, часта выкарыстоўваецца ў абедзьвюх мовах, а таксама жыхарамі гораду ў штодзённым жыцьці.
* Таксама ў карыстаньні знаходзяцца назвы ''A Cruña''/''A Crunha''.

У лістападзе 2004 году муніцыпалітэт ухваліў пастанову, якая абапіралася на [[Закон буйных гарадоў Гішпаніі|Закон буйных гарадоў]]&lt;ref&gt;{{кніга
|спасылка=http://www.boe.es/boe/dias/2003/12/17/pdfs/A44771-44791.pdf
|загаловак=Ley 57/2003, de 16 de diciembre, de medidas para la modernización del gobierno local
|год=2010
|аўтар=Ministerio del Interior
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кніга
|спасылка=http://www.todalaley.com/mostrarLey1279p1tn.htm
|загаловак=Ley 57/2003, de 16 de diciembre, de medidas para la modernización del gobierno local
|год=2010
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;, каб усталяваць афіцыйны статус двух тапанімічных формаў, парушаючы закон аб моўнай стандартызацыі. Рашэньне аб прыняцьці падвойнай назвы ''A Coruña''/''La Coruña'' было адменена Вярхоўным Судом Гішпаніі з той высновы, што муніцыпальны закон ня можа адмяніць галісійскі закон 1983 году аб моўнай нармалізацыі, артыкул №10 якога абвяшчае, што «ў якасьці афіцыйных назваў галісійскіх тапонімаў выкарыстоўваюцца назвы на галісійскай мове».

У цяперашні час некалькі арганізацыяў&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.libertaddigital.com/sociedad/el-ayuntamiento-de-la-coruna-veta-una-campana-a-favor-del-bilinguismo-1276375956
|загаловак=El ayuntamiento de La Coruña veta una campaña a favor del bilingüismo
|год=2010
|аўтар=Libertad Digital
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt; працягваюць абараняць назву ''La Coruña'' як афіцыйную форму, спасылаючыся да [[Канстытуцыя Гішпаніі|Канстытуцыі Гішпаніі 1978 году]]. Яны сьцьвярджаюць, што яна парушаецца, калі забараняецца выкарыстаньне назвы на гішпанскай, афіцыйнай мове, і што ніякі аўтаномны закон ня можа быць вышэйшым за канстытуцыю. Зь іншага боку, артыкул 14.2 Закона 7/1985 «Рэгуляваньне сыстэмы самакіраваньня» ({{мова-es|Reguladora de las Bases del Régimen Local|скарочана}}), асноўны закон дзяржавы, абвяшчае, што муніцыпалітэты могуць мець назвы на гішпанскай, таксама на другой афіцыйнай мове ці на абедзьвух, такім чынам робячы легітымным выкарыстаньне галісійскай формы ў якасьці афіцыйнай назвы.

== Этнахаронім ==
Этнахаронім як ў галісійскай, гэтак і ў гішпанскай мовах гучыць аднолькава: ''coruñeses'' ці ''coruñesas''.

== Сымбалі ==
[[Файл:Escudo de A Coruña.svg|60пкс|міні|Герб Ля-Каруньні]]
Выява герба гораду шырока прадстаўлена па ўсяму гораду, напрыклад, на гарадзкой мэблі, ліхтарных слупах, урнах і нават на гарадзкіх тратуарах. Ён ўяўляе сабой сіні шчыт, на якім зьмешчаны маяк [[Вежа Гэркулеса]], які стаіць на камнях, і сем марскіх грабеньчыкаў па тры з кожнага боку і адзін унізе. Таксама яркім элемэнтам зьяўляецца наяўнасьць чэрапа і скрыжаваных костак, якія сымбалізуюць міталягічны трыюмф [[Гэракл]]а над [[Герыён]]ам, косткі якога пахаваны ў фундамэнце маяка.

Згодна зь легендай, Гэракл перамог Герыёна. Гэркулес перасьледваў яго ад [[Кадыс]]а да карунскага паўвострава, дзе меў зь ім жорсткую бойку, зь якой выйшаў пераможцам, абезгаловіўшы Герыёна на невялікім паўвостраве сярод вялікіх камянёў на беразе мора. У гонар перамогі над ворагам была пабудавана знакамітая вежа, якая зьяўляецца на гербе Ля-Каруньні прыкладна з 1521 году&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.sitographics.com/enciclog/provincias/source/24.html
|загаловак=Escudo de La Coruña
|год=2010
|аўтар=Enciclográfica
}} {{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

Варта адзначыць, што цяперашні [[сьцяг Галісіі]] бяз шчыта быў утвораны ад сьцяга марской правінцыі [[Ля-Каруньня (марская правінцыя)|Ля-Каруньня]]&lt;ref&gt;{{Кніга 
|аўтар=Antonio Couceiro Freijomil
|загаловак=La bandera de Galicia
|спасылка=http://books.google.es/books?id=fgcsNQAACAAJ&amp;dq=COUCEIRO+FREIJOMIL+A,+La+bandera+de+Galicia&amp;ei=yXyiSb-_IZb0ygTxhqy4BQ&amp;
|выданьне=2009
|выдавецтва=Imprenta Galicia
|месца=Orense
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;.

== Фізычная геаграфія і навакольнае асяродзьдзе ==
[[Файл:Ensenadaorzan.jpg|міні|500пкс|Панарама бухты Арсан, можна бачыць [[пярэсмык]], які фарміруе паўвостраў Ля-Каруньня, на якім зьмяшчаюцца раёны Пэскадары́я і [[Арсан (пляж)|Арсан]]]]
[[Файл:Palacio da Ópera, A Coruña.jpg|міні|Вадаспад побач з опэрным тэатрам]]
=== Месцазнаходжаньне ===
Муніцыпалітэт Ля-Каруньня знаходзіцца ў правінцыі Ля-Каруньня аўтаномнай супольнасьці [[Галісія]], на паўночным захадзе [[Пірэнэйскі паўвостраў|Пірэнэйскага паўвострава]]. Абмежаваны з поўначы [[Атлянтычны акіян|Атлянтычным акіянам]], з усходу [[рыяс]]ам [[Ля-Каруньня (рыяс)|Ля-Каруньня]] і муніцыпалітэтам [[Алейрас]], з поўдня муніцыпалітэтам [[Кальерэда]] і з усходу муніцыпалітэтам [[Артэйха]].

=== Тапаграфія і рэльеф ===
[[Файл:A Coruña, un mar de cidade.jpg|міні|зьлева|[[Атлянтычны акіян]] ля гораду]]
Ля-Каруньня мае ўнікальны рэльеф, пачынаючы з паўвострава ў форме літары «Т» з плоскім пярысмыкам і крутымі пагоркамі, створанымі ў архаічныя часы. У цяперашні час некаторыя пагоркі ўвайшлі ў склад гораду пасьля ягонага пашырэньня ў 1940 годзе, напрыклад, Монтэ-Альта, Санта-Маргарыта, Эйрыс і Ля-Сапатэйра. Некаторыя былі пераўтвораны ў зялёныя зоны (Бэнс і Монтэ-дэ-Сан-Пэдра). Большая частка раёнаў мае выхад да мора.

На тэрыторыі муніцыпалітэта ёсьць пагоркі, як то Монтэ-дэ-Сан-Пэдра, і некалькі астравоў, напрыклад, архіпэляг [[Астравы Сан-Пэдра|Сан-Пэдра]].

=== Гідраграфія ===
Ля-Каруньня амаль з усіх бакоў амываецца водамі Атлянтычнага акіяна, з усходу знаходзіцца Бухта Арсан-Рыясор, з захаду — рыяс Ля-Каруньня. Існуе таксама штучны вадаспад побач з опэрным тэатрам і паркам Сьвятой Маргарыты.

=== Клімат ===
[[Файл:Clima La Coruña (España).PNG|міні|250пкс|Кліматаграма Ля-Каруньні]]
Клімат у горадзе [[Марскі клімат|марскі]] зь мяккімі тэмпэратурамі на працягу ўсяго году. Ля-Каруньня знаходзіцца ў [[Эўра-Сыбірскі рэгіён|Эўра-Сыбірскім рэгіёне]]&lt;ref&gt;[http://geohistoriaymas.wordpress.com/2011/05/03/ejercicio-practico-resuelto-vegetacion-eurosiberiana/ Гісторыка-геаграфічны рэсурс Geohistoriaymas] {{ref-es}}&lt;/ref&gt;, у ляндшафце плоскіх узгоркаў, якія шырока сустракаюцца ў Галісіі на паверхнях ад 0 да 500 мэтраў [[Вышыня НУМ|над узроўнем мора]].

Зьяўляючыся прыбярэжным горадам, Ля-Каруньня мае мяккі марскі клімат, які ня робіць рэзкіх тэмпэратурных перападаў на працягу году. Лета і зіма мяккія, з чаргаваньнем сонечных і даждлівых дзён. Сярэднегадавая адносная вільготнасьць складае каля 70 %&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090630082538/http://www.tutiempo.net/clima/datos.php?stn=80020 Datos climáticos y meteorológicos de La Coruña] {{ref-es}}&lt;/ref&gt;.

Рэкорды тэмпэратуры: максымальныя тэмпэратуры былі адзначаны мэтэаролягамі 12 жніўня 2003 году — 37,7&amp;nbsp;°C — на мэтэастанцыі аэрапорта [[Аэрапорт Ля-Каруньні|Ля-Каруньні]] і 28 жніўня 1961 году — 39,6&amp;nbsp;°C — на гарадзкой мэтэастанцыі. Мінімальнымі тэмпэратурамі былі −4,8&amp;nbsp;°C 7 студзеня 1985 году на мэтэастанцыі аэрапорта і −3&amp;nbsp;°C 22 лютага 1948 году на гарадзкой мэтэастанцыі&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20161029123513/http://www.emiliopolis.net/es/int/cli/esp-totales.htm Temperaturas históricas en España]. Emiliópolis&lt;/ref&gt;.

Экстрэмальныя сытуацыі: на працягу апошніх дзесяцігодзяў ў горадзе было зафіксавана некалькі нетыповых выпадкаў надвор’я, як то [[цыклён Кляўс]], які ў студзені 2009 году пабіў рэкорд хуткасьці ветру, што дасягаў 200 км/г, ураган Гартэнзія, які зрабіў тое ж самае ў кастрычніку 1984 году, або [[сьпякота ў Эўропе ў 2003 годзе]].

Сярод іншых падзеяў варта адзначыць буру ў сакавіку 2008 году, якая выклікала паводку на набярэжнай і прасьпекце Пэдрп-Барые-дэ-ля-Маса ({{мова-es|Pedro Barrié de la Maza|скарочана}}), і пахаладаньне ў 1987 годзе, з прычыны якога на вуліцы гораду выпаў сьнег. Пасьля гэтага выпадку сьнегу ў горадзе не было, калі не ўлічваць высакагор’е Сапатэйра&lt;ref&gt;[http://www.lavozdegalicia.es/coruna/2009/01/10/0003_7451641.htm La sexta nevada en 50 años]. La Voz de Galicia&lt;/ref&gt;.

{{Кліматычная інфармацыя
| Назва_ў_родным_склоне = Ля-Каруньні
| Крыніца = [http://www.worldweather.org/083/c01231.htm Сусьветная мэтэралягічная арганізацыя (UN)]

&lt;!-- максымумы і мінімумы тэмпэратур --&gt;

| Студзень_абс_макс =       | Студзень_макс = 13.1      | Студзень_мін = 7.6  | Студзень_абс_мін = 
| Люты_абс_макс =           | Люты_макс = 13.7          | Люты_мін = 8.0        | Люты_абс_мін = 
| Сакавік_абс_макс =        | Сакавік_макс = 14.9       | Сакавік_мін = 8.6     | Сакавік_абс_мін = 
| Красавік_абс_макс =       | Красавік_макс = 15.5      | Красавік_мін = 9.4    | Красавік_абс_мін = 
| Травень_абс_макс =        | Травень_макс = 17.4       | Травень_мін = 11.4    | Травень_абс_мін = 
| Чэрвень_абс_макс =        | Чэрвень_макс = 19.8       | Чэрвень_мін = 13.7    | Чэрвень_абс_мін = 
| Ліпень_абс_макс =         | Ліпень_макс = 21.8        | Ліпень_мін = 15.6     | Ліпень_абс_мін = 
| Жнівень_абс_макс =        | Жнівень_макс = 22.5       | Жнівень_мін = 16.0    | Жнівень_абс_мін = 
| Верасень_абс_макс =       | Верасень_макс = 21.5      | Верасень_мін = 14.8   | Верасень_абс_мін = 
| Кастрычнік_абс_макс =     | Кастрычнік_макс = 18.7    | Кастрычнік_мін = 12.6 | Кастрычнік_абс_мін = 
| Лістапад_абс_макс =       | Лістапад_макс = 15.8      | Лістапад_мін = 10.3   | Лістапад_абс_мін = 
| Сьнежань_абс_макс =       | Сьнежань_макс = 14.0      | Сьнежань_мін = 8.9   | Сьнежань_абс_мін =
| Год_абс_макс =            | Год_макс = 17.4           | Год_мін = 11.4        | Год_абс_мін =

&lt;!-- сярэдняя тэмпэратура --&gt;

| Студзень_сяр   = 10.4
| Люты_сяр       = 10.9
| Сакавік_сяр    = 11.8
| Красавік_сяр   = 12.5
| Травень_сяр    = 14.4
| Чэрвень_сяр    = 16.8
| Ліпень_сяр     = 18.7
| Жнівень_сяр    = 19.3
| Верасень_сяр   = 18.2
| Кастрычнік_сяр = 15.7
| Лістапад_сяр   = 13.1
| Сьнежань_сяр   = 11.5
| Год_сяр        = 14.4

&lt;!-- тэмпэратура вады --&gt;

| Студзень_вады = 
| Люты_вады = 
| Сакавік_вады = 
| Красавік_вады = 
| Травень_вады = 
| Чэрвень_вады = 
| Ліпень_вады = 
| Жнівень_вады = 
| Верасень_вады = 
| Кастрычнік_вады = 
| Лістапад_вады = 
| Сьнежань_вады = 
| Год_вада =

&lt;!-- колькасьць ападкаў --&gt;

| Студзень_ападкі = 128
| Люты_ападкі = 102
| Сакавік_ападкі = 79
| Красавік_ападкі = 85
| Травень_ападкі = 80
| Чэрвень_ападкі = 42
| Ліпень_ападкі = 30
| Жнівень_ападкі = 35
| Верасень_ападкі = 68
| Кастрычнік_ападкі = 110
| Лістапад_ападкі = 114
| Сьнежань_ападкі = 135
| Год_ападкі = 1 008

&lt;!-- вільготнасьць --&gt;

| Студзень_вільготнасьць = 
| Люты_вільготнасьць = 
| Сакавік_вільготнасьць = 
| Красавік_вільготнасьць = 
| Травень_вільготнасьць = 
| Чэрвень_вільготнасьць = 
| Ліпень_вільготнасьць = 
| Жнівень_вільготнасьць = 
| Верасень_вільготнасьць = 
| Кастрычнік_вільготнасьць = 
| Лістапад_вільготнасьць = 
| Сьнежань_вільготнасьць = 
| Год_вільготнасьць =
}}

=== Флёра і фаўна ===
[[Файл:Cidade da Coruña nun mar de brétema.jpg|міні|400пкс|Выгляд гораду ў туманны дзень]]
У парках гораду, Лёс-Хардынэс-дэ-Мэндэс-Нуньнес, садзе Сан-Карляс і парку Санта-Маргарыта маецца вельмі многа птушак, сустракаюцца такія віды, як то [[ібэрыйская пеначка]], [[чорная сініца]], [[вялікая сініца]], [[туркаўка кольчатая]] і [[голуб вялікі]]. Іншыя птушкі агульныя для ўскраінаў, напрыклад, [[звычайны канюк]], [[ястраб-перапёлачнік]] і [[звычайная пустальга]]. Акрамя таго можна назіраць некалькі відаў [[кірля]]ў. Найбольш распаўсюджанымі зьяўляюцца [[жоўталапая кірля]], [[кірля-чарнакрылка]] і [[кірля-рыбачка]].

У парку Сан-Пэдра і Бэнс сустракаюцца зграйкі зь дзясяткаў [[чачоткі|чачотак]]. Узімку ў траве гуляюць шматлікія [[сьвірстуны]]. Улетку [[голуб|галубы]] ўюць гнёзды сярод прыродных зарасьнікаў [[жаўтазель|жаўтазелю]]. Сярод іншых жывёлаў гэтых паркаў сустракаюцца яшчаркі, трусы і нават лісы.

Даволі дзіўна выглядае плывучы хвалялом, пабудаваны са старых шын, ён зьяўляецца ў час прыліву сховішчам ўражлівай колькасьці вадаплаўных птушак, у тым ліку такіх, як то [[чорнавалёвік]], [[малы грыцук]]&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь|спасылка=https://www.gosinspekciya.gov.by/actual/rybolovstvo-i-rybolovnoe-khozyaystvo/339/|выдавец=[[Дзяржаўная інспэкцыя аховы жывёльнага і расьліннага сьвету пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь]]|дата публікацыі=2023|дата доступу=21 красавіка 2023}}&lt;/ref&gt;, [[баклан вялікі]] і [[доўганосы баклан]]. На пляжах і скалах зьбіраецца багавіньне, што чапляецца за камяні; побач зь імі, у лужах салёнай вады, сустракаюцца чырвоныя водарасьці розных відаў. На ўзьбярэжжы безьліч [[мідыя]]ў, [[малюскі|малюскаў]] і [[марскія зоркі|марскіх зорак]].

На скалах цяжкія ўмовы для жыцьця з-за сталых вятроў, салёнасьці і цяжкасьці спасьціжэньня харчовага субстракту, яны часта амаль вэртыкальныя. Але і на іх можна знайсьці расьліннасьць, напрыклад, [[армэрыя прыморская|армэрыю прыморскую]], побач зь ёю можна сустрэць [[крытмум марскі]], [[расходнік]], розныя лішайнікі, якія пакрываюць пароду шэрым, чорным, жоўтым і аранжавым колерамі.

Што тычыцца дзікай фаўны падводных рыбаў, можна адзначыць [[заходнеэўрапейская атэрына|атэрыну заходнеэўрапейскую]], [[марская ластаўка|марскую ластаўку]] і [[залацісты спар]], якія жывуць паміж скалаў, агульна распаўсюджанымі зьяўляюцца [[абалон]]ы, [[каракаціцы]] і [[васьміногі]]. Акрамя гэтага ля берага можна ўбачыць [[афаліна звычайная|афаліну звычайную]] і [[грында звычайная|грынду звычайную]]&lt;ref&gt;[http://www.coruna.es/medioambiente/03070101pare.jsp Encuentro con el mar]. CoruñaSostenible&lt;/ref&gt;.

== Экалягічныя катастрофы ==
[[Файл:Maregeo coruna1.jpg|міні|Кадр кінэматаграфістаў падчас крушэньня танкера «[[Aegean Sea]]» у 1992 годзе]]
=== Крушэньне танкера «Urquiola» ===
У 1976 годзе адбылося першае з марскіх экалягічных бедзтваў, якія абрынуліся на ўзьбярэжжа Каруньні. 13 траўня гэтага году, нафтавы танкер «Urquiola» сеў на мель і пасьля загарэўся пры набліжэньні да порту Ля-Каруньня. Улады спрабавалі выцягнуць лодку ў адкрытае мора, але танкі судна разарваліся і пачаўся разьліў нафты ў мора, якая затым загарэлася. У выніку гэтага інцыдэнту жыхарам Каруньні засталіся брудныя берагі з палівам на некалькі тыдняў.

=== Крушэньне танкера «Aegean Sea» ===
Раніцай 3 сьнежня 1992 году танкер «Aegean Sea» наблізіўся да порта Ля-Каруньня ва ўмовах неспрыяльнага надвор’я, з хуткасьцю ветру больш за 100 км/г і бачнасьцю менш за 100 мэтраў. З-за моцнага хваляваньня, паводле меркаваньня капітана судна, або пасьля няправільнага манэўру, у адпаведнасьці з Генэральнай дырэкцыяй марскога флёту, карабель сышоў з усталёванага маршруту і ў канчатковым выніку наскочыў на скалы за некалькі сотняў мэтраў ад берагу і ўваходу ў гавань. Паводле інфармацыі капітана, гэта адбылося ў 4:50 раніцы. У 08:00 карабель сеў на мель ля Вежы Гэркулеса, каля ўваходу ў гавань. У 9:45 раніцы судна раскалолася на дзьве часткі.

[[Файл:Maregeo coruna3.jpg|міні|Пажар на танкеры «Aegean Sea». З правага боку ад вялікага выбліску відаць Вежу Гэркулеса]]
Неўзабаве карабель пачаў гарэць, таму што інэртны газ падпітваў гарэньне. Прайшло крыху больш за паўгадзіны, перш чым капітан дазволіў эвакуацыю 28 чальцоў экіпажу, якія былі зьняты выратавальнымі [[верталёт|гэлікоптэрамі]] «Helimer Galicia», «Pesca I» і «Pesca II», разам з караблём [[Міжнародны рух Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца|Чырвонага Крыжа]] «Blanca Quiroga».

Чалавечых ахвяраў не было. Прыйшлося эвакуяваць жыхароў з навакольных дамоў, каля 300 сем’яў правялі ноч па-за домам. Воблака дыму ад караблю на некалькі гадзінаў схавалі неба гораду, у той час як у другой палове дня вецер перамяніўся на рыяс Фэроль.

Не зважаючы на тое, што атрымалася адпампаваць каля 6000 тонаў сырой нафты, вялікая ейная частка трапіла ў мора або загарэлася, астатняя нафта выпарылася з-за высокай [[валатыльнасьць (хімія)|валатыльнасьць]] гэтага тыпу нафты. Недастатковыя меры па барацьбе з нафтавым забруджваньнем і затрымка з пачаткам працы прывялі да таго, што нафтавая пляма дасягнула мыса [[Прыёр (мыс)|Прыёр]] і рыясаў Ля-Каруньня, Арэс, Бэтансас і Фэроль.

[[Файл:Maregeo coruna4.jpg|міні|Пляжы [[Рыясор (пляж)|Рыясор]] і [[Арсан (пляж)|Арман]], пакрытыя нафтай]]
Пацярпелі ў агульнай складанасьці каля 300 км берагавой лініі, гэта абмежавала дзейнасьць больш за 4000 рыбакоў, здабытчыкаў морапрадуктаў і малюскаў, і ачыстныя збудаваньні зьвязаных з узьбярэжжам галінаў [[аквакультура|аквакультуры]]. Сумма прэтэнзіяў на кампэнсанцыі дасягнула 300 млн эўра. Колькасьць мёртвых жывёлаў вар’іруецца ад 500 паводле зьвестак [[Гандлёвы флёт|гандлёвага флёту]] да 26 тысяч у адпаведнасьці з экалягічнымі групамі.

Карма «Aegean Sea», якая амывалася хвалямі ля Вежы Гэркулеса зрабілася на працягу многіх гадоў турыстычнай славутасьцю. У выніку яе прадалі на мэталалом. Катвіга захавалася ў акварыюме Фіністэраэ. Кампэнсацыі пацярпелым пачалі выплачвацца ў 2002 годзе, пасьля доўгага судовага працэсу ў [[Вышэйшы суд Галісіі|Вышэйшым судзе Галісіі]].

=== Абвал звалкі Bens ===
10 верасьня 1996 году ў горадзе адбылася яшчэ адна фатальная падзея, калі абвалілася звалка Бэнс на раён О-Партыньнё ({{мова-es|O Portiño|скарочана}}), заваліўшы некалькі плацінаў і будынкаў струменьнем у 200 тысячаў м³ бруду і сьмецьця, што выклікала сьмяротны зыход некалькіх людзей і захапіла некалькі дзясяткаў аўтамабіляў і катэраў. Інцыдэнт выклікаў вялікія нязручнасьці для мяшчанаў, на працягу некалькіх дзён невыносны смурод пакрываў горад, асабліва шчыльны ў зоне аварыі.

=== Разьліў нафты з танкера «Prestige» ===
Апошняе зь вялікіх бедзтваў, зь якімі давялося сутыкнуцца Ля-Каруньні, адбылося 13 лістапада 2002 году, калі нафтавая пляма, выкліканая [[Крушэньне танкера «Prestige»|крушэньнем]] танкера [[Prestige (танкер)|«Prestige»]], дасягнула берагоў, хоць шкода для навакольляў была не такой моцнай, як у іншых абласьцях Галісіі.

== Гісторыя ==
{{Асноўны артыкул|Гісторыя Ля-Каруньні}}

=== Дарымская і рымская эпохі ===
Існуюць запісы аб існаваньні ў дарымскія часы паселішчаў на тэрыторыі сучаснай Ля-Каруньні. На гэтых тэрыторыях жыло племя [[альтабры|альтабраў]], якія зьяўляліся карэннымі жыхарамі вобласьці паміж рыясамі Арэс і Фэроль. Заліў Ля-Каруньні згаданы пад назвай ''Portus Magnus Artabrorum'' (Вялікі порт альтабраў) і быў адным з важных пунктаў гэтак званага [[Срэбраны маршрут|Срэбранага маршруту]]. Назва ''Brigantium'' адносіцца да рыяса Бэтансас. [[Кляўдыюс Пталямэй|Пталямэй]] піша пра паселішча Фара ({{мова-es|Faro|скарочана}}), што, безумоўна, адносіцца да сучаснай Каруньні, і згадвае Вежу Гэркулеса. [[Дыян Касіюс]] кажа пра прыбыцьцё Цэзара да ўзьбярэжжа Брыгантыюма. Пад рымлянамі Ля-Каруньня была апошнім пунктам маршруту і даволі важным портам.

Войскі [[Гай Юліюс Цэзар|Юліюса Цэзара]] ўпершыню прыбылі сюды ў 62 годзе да н. э. і нараклі месца Брыгантыюм. У II стагодзьдзі н. э. была пабудавана Вежа Гэркулеса, што паказвае важнасьць порта ў гэтай мясцовасьці ў тыя часы. У апошні час былі знойдзены рэшткі нэкропаліса&lt;ref&gt;[http://www.lavozdegalicia.es/coruna/2008/11/19/00031227077637985162625.htm Tres mujeres de mil seiscientos años, halladas en las excavaciones de la calle Real y Riego de Agua]&lt;/ref&gt; і іншых рымскіх будынкаў у гарадзкіх раёнах Pescadería і Monte Alto.

=== Сярэднявечча і Адраджэньне ===
[[Файл:Azcarraga 09015TM.jpg|значак|Плошча Аскарага ў старым горадзе]]
Пасьля падзеньня [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]] маленькае паселішча падпала пад валоданьне [[свэвы|свэваў]] і [[вэстготы|вэстготаў]]. Уварваньне [[арабы|арабаў]] на Пірэнэйскі паўвостраў у 711 годзе не зрабіла вялікага ўплыву на гэтую вобласьць, якая на працягу стагодзьдзя заставалася часткай хрысьціянскага каралеўства [[Каралеўства Астурыя|Астурыя]].

[[Бэрмуда II Падагрык|Бэрмуда II]] дараваў Царкве ўладу над Каруньняй і востравам Фара, які пазьней стаў паўвостравам, на ім пабудавалі Вежу Гэркулеса, а ў IX—X стагодзьдзях пэрыядычныя атакі флёту [[Вікінгі|вікінгаў]] зрабілі мясцовасьць бязьлюднай, таму што людзі аддавалі перавагу жыцьцю ў раёне Бэтансаса, бо лічылі зону рыяса больш бясьпечнай.

Гэтак працягвалася да 1208 году, калі горад скарыўся пад уладу караля [[Каралеўства Леон|Леона]] [[Альфонса IX]], які перасяліў жыхароў суседняй вёскі Эль-Бурга на месца цяперашняга Старога гораду, аднавіў горад і надаў яму прывілеі паводле [[Фуэрас Бэнавэнтэ|Фуэраса Бэнавэнтэ]]. Такім чынам, Ля-Каруньня зрабілася анклявам, які падпарадкоўваўся непасрэдна каралю, вольным ад вернасьці духавенству і фэадалам, якія падзялілі астатнюю Галісію. Дзесяцігодзьдзем пазьней [[Альфонса X Кастыльскі]] дараваў гораду права гандляваць сольлю бяз выплаты падаткаў, што прывяло да эканамічнага буму.

У часы панаваньня [[Энрыке III Кастыльскі|Энрыке III]], у апошнія гады XIV стагодзьдзя былі пабудаваныя сьцены, якія абаранялі цэнтар Старога гораду. Некаторыя рэшткі захаваліся, напрыклад, тры брамы, якія адкрываліся да мора. Таксама захавалася крэпасьць, якую называюць Старая крэпасьць, зараз на гэтым месцы знаходзіцца [[Сан-Карляс (сад)|сад Сан-Карляс]].

Ужо ў XV стагодзьдзі [[Хуан II Кастыльскі|Хуан II]] надаў Ля-Каруньні ў 1446 годзе статус гораду. [[Карл V (імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі)|Карл V]] заснаваў у ім Дом Гандлю для спэцыяў і адплыў адсюль з порту, каб каранавацца імпэратарам у Нямеччыне.

=== Новы час ===
==== XVII стагодзьдзе ====
[[Файл:Maria Pita PlazaMP.jpg|міні|125пкс|Статуя Марыі Піты на [[Плошча Марыі Піта|плошчы ейнага імя]]]]
На працягу XVII і XVIII стагодзьдзяў бесьперапынныя войны за Гішпанскую манархію вырабілі ўплыў на павышэньне падаткаў і вярбоўку насельніцтва. Горад прыйшоў у заняпад. Каралева [[Лізавета I]] адчувала глыбокую варожасьць да караля Гішпаніі [[Філіп II (кароль Гішпаніі)|Філіпа II]], што прывяло да сэрыі ваенных канфліктаў. 21 ліпеня 1588 году ў порт зайшла [[Непераможная армада]]&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.clubdelamar.org/invencible.htm
|загаловак=La Armada Invencible
|год=2010
|аўтар=elclubdelamar
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;, якая пацярпела ад шторму на шляху зь [[Лісабон]]у, каб адрамантаваць караблі і папоўніць прыпасы.

Годам пазьней, у 1589 годзе, ангельская каралева выслала флёт пад камандаваньнем [[Фрэнсіс Дрэйк|Фрэнсіса Дрэйка]]. Горад змагаўся з захопнікамі пад кіраўніцтвам гераіні [[Марыя Піта|Марыі Піты]] і спрабаваў супрацьстаяць аблозе. Такім чынам, спаліўшы манастыр Санта-Дамінга, раёны Санта-Томас і рыбнага рынку, 19 траўня ангельцы зьнялі аблогу.

Менавіта ў гэты час [[Каралеўскі суд Галісіі]] пераехаў з гораду [[Сант’яга-дэ-Кампастэля]] ў Ля-Каруньню&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://ruc.udc.es/dspace/bitstream/2183/5146/1/ETSA_7-6.pdf
|загаловак=Invencible
|год=2010
|аўтар=Universidad de La Coruña
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;. У 1620 годзе [[Філіп III (кароль Гішпаніі)|Філіп III]] заснаваў тутака Марскую школу для хлопчыкаў і ў 1682 годзе ажыцьцявіў аднаўленьне Вежы Гэркулеса паводле праекту архітэктара Антунэса.

==== XVIII стагодзьдзе ====
Падчас [[Вайна за гішпанскую спадчыну|Вайны за гішпанскую спадчыну]], горад зноўку зьведаў рост падаткаў і вярбоўку насельніцтва. Вайна скончылася ў 1716 годзе і спрыяла аднаўленьню эканомікі, пачаліся вытворчасьць і экспарт дзейнасьці каталёнскіх буржуазных прадпрымальнікаў, якія базаваліся ў горадзе.

Падчас панаваньня [[Карляс III (кароль Гішпаніі)|Карляса III]] Ля-Каруньня ў канчатковым рахунку разбурыла манаполію [[Кадыса]] як адзінага гораду, якому было дазволена гандляваць з калёніямі ў Амэрыцы. Трынаццаць партоў, у тым ліку Ля-Каруньня, атрымлівалі карысьць ад такога гандлю. З гэтага моманту горад квітнеў, кароль пабудаваў сьцяну вакол рыбнага рынку, яна захавалася ў выглядзе [[хвалярэз]]у, які падзяляе пляжы Рыясор і Арсан.

Менавіта ў гэтым стагодзьдзі, калі пачалася першая прамысловая дзейнасьць у горадзе са стварэньнем Каралеўскага завода па вытворчасьці тытуню, які працаваў да 90-х гадоў мінулага стагодзьдзя і Каралеўскай фабрыкі па вытворчасьці галаўных убраньняў.

=== Сучасныя часы ===
==== Вайна за незалежнасьць ====
[[Файл:Monumento homenaxe expedición Balmis Coruña.JPG|міні|125пкс|Помнік у порце Ля-Каруньні, які называюць Паротэ ({{мова-es|Parrote|скарочана}}), пастаўлены ў гонар дзяцей-сіротаў, якія ўдзельнічалі ў экспэдыцыі Бальміса]]
[[Файл:Mporlier.jpg|міні|125пкс|зьлева|Помнік [[Хуан Дыяс Парліер|Хуану Дыясу Парліеру]] ў месцы пакараньня]]
У першай палове ХIХ стагодзьдзя горад перажыў значны рост насельніцтва з 12 тысячаў жыхароў у першыя гады да прыкладна 20 тысячаў на 1850 год. 30 лістапада 1803 году з порту выйшла, накіроўваючыся ў Амэрыку, [[Экспэдыцыя Бальміса|экспэдыцыя]] пад кіраўніцтвам [[Франсіска Хавіер Бальміс|Франсіска Хавіера Бальміса]], якая везла вакцыну супраць [[Натуральная воспа|воспы]] ў гішпанскую Амэрыку. Гэта была першая міжнародная здраваахоўчая экспэдыцыя ў сьвеце.

Падчас нашэсьця [[Напалеон I Банапарт|Напалеона]] ў траўні 1808 году горад выказаў супраціў францускай акупацыі ад самага ейнага пачатку, на чале з [[Сынфарыяна Лёпэс]]ам.

Патрыятычнае паўстаньне пачалося 30 траўня, калі натоўп людзей з суседніх правінцыяў, разьюшаны весткамі пра ўсеагульнае паўстаньне, запатрабаваў, каб павесілі гішпанскі сьцяг і распачалі салюты, якія былі традыцыйнымі ў той дзень, дзень [[Фэрдынанд III Кастыльскі|Сан-Фэрнанда]] і анамастыкі караля [[Фэрдынанд VII|Фэрдынанда VII]]. Генэрал-капітан [[Антоніё Філяньеры]] спрабаваў супакоіць патрыётаў, але яны зайшлі ў ягоны палац. Быў сфарміраваны Савет абароны, як і ў іншых буйных гарадох Гішпаніі, у выніку чаго Ля-Каруньня стала на бок патрыётаў і знаходзілася ў стане вайны з французамі.

[[Файл:Battle of Corunna.jpg|міні|125пкс|зьлева|Мапа [[Бітва пры Эльвіньні|Бітвы пры Эльвіньні]] 1809 году, у якой войскі [[Нікалё Жан дэ Д’ё Сульт|Нікалё Жана дэ Д’ё Сульта]] сустрэліся з войскамі [[Джон Мур|Джона Мура]]]]
У Ля-Каруньні адбылося некалькі бітваў, найбольш значнай зь якіх зьяўляецца [[Бітва пры Эльвіньні|Бітвы пры Эльвіньні]], у якой 16 студзеня 1809 году сустрэліся французы і ангельцы.

19 жніўня 1815 году фэльдмаршал [[Хуан Дыяс Парліер]], празваны ''El Marquesito'', выступіў з намерам аднавіць [[Канстытуцыя Гішпаніі (1812)|Канстытуцыю 1812 году]], падтрыманую буржуазіяй і інтэлігенцыяй Каруньні. Тым ня менш, 22 жніўня войскі лібэралаў сдаліся, былі схоплены і дастаўлены ў замак [[Кастыльлё-дэ-Сан-Антон]], дзе былі прысуджаны да сьмерці і павешаныя на шыбеніцах 3 кастрычніка 1815 году.

==== Карлісцкія войны ====
[[Файл:Tumba de Sir John Moore.jpg|міні|190пкс|Магільня Джона Мура ў [[Сан-Карляс (сад)|садзе Сан-Карляс]]]]
У пачатку 1833 году ў Гішпаніі пачалася [[Першая карлісцкая вайна]], Ля-Каруньня, адданая свайму лібэральнаму духу, абвесьціла пра сваю падтрымку каралевы [[Ізабэла II|Ізабэлы II]]. Горад быў абложаны некалькі разоў экспэдыцыямі карлістаў, але ніводнага разу ня быў заняты войскамі [[Дон Карляс Старэйшы|Дона Карляса Старэйшага]]. Пасьля заканчэньня канфлікту, каралева Ізабэла II даравала гораду статус сталіцы правінцыі ў 1849 годзе.

==== Канец XIX стагодзьдзя ====
У канцы XIX стагодзьдзя ў горадзе пачалі разьвівацца новыя галіны прамысловасьці і банкі, што сталася асновай сучаснага мэгаполісу. У той час постаці, як то [[Эмілія Парда Басан]] і [[Аўрэліяна Лінарэс Рывас]] (дэпутат Лібэральнае партыі) падвысілі прэстыж гораду і забясьпечылі значныя фінансавыя ахвяраваньні ў цяжкія часы для насельніцтва Каруньні.

Пасьля страты апошніх гішпанскіх калёніяў за мяжой у 1898 годзе, многія галісійцы, якія зарабілі багацьце ў [[Вэст-Індыя|Карыбскім рэгіёне]], гэтак званыя «indianos», вярнуліся са сваімі грашыма і жаданьнем аднавіць у «горадзе Гэркулеса» ({{мова-es|ciudad herculina|скарочана}}) тую раскошу, якую яны ведалі ў такіх гарадох як [[Гавана]] або [[Сант’яга-дэ-Куба]].

==== XX стагодзьдзе: анэксія муніцыпалітэта Оса ====
[[Файл:edificio banco pastor.jpg|міні|150пкс|Будынак [[Пастор (банк)|банка Пастор]], які быў самым высокім у Гішпаніі да 1929 году]]
У XX стагодзьдзі адбыўся дэмаграфічны і эканамічны выбух, у выніку якога быў [[Анэксія|анэксаваны]] муніцыпалітэт Оса. Гэта дало штуршок для разьвіцьця прамысловасьці, энэргетыкі порту, павелічэньня заснаваных зьвязаў і сеткі бізнэсу і гарадзкіх службаў. Ля-Каруньня сталася сталіцай галісійскага архітэктурнага авангарда, пашырылася будаўніцтва будынкаў з фасадамі ў стылі мадэрн, як то раён плошчаў Люга,Арэнсэ, Пантэвэдра, Лінарэс Рывас, сымбалічныя будынкі [[Кіёск Альфонса]], Гішпанскага нацыянальнага радыё і гатэль Атантыка, з 1922 году самым высокім будынкам у Гішпаніі быў галоўны офіс [[Пастор (банк)|банка Пастор]]&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2000/11/12/284650.shtml
|загаловак=El edificio del Banco Pastor fue el más alto de su época.
|год=2010
|аўтар=La Voz de Galicia
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;, які страціў сваё першынство ў 1929 годзе з будаўніцтвам на мадрыдзкай вуліцы [[Гран-Вія (Мадрыд)|Гран-Вія]] штаб-кватэры кампаніі [[Telefónica]].

==== Другая рэспубліка (1931—1936) ====
У часы [[Другая Гішпанская Рэспубліка|Другой рэспублікі]] горад працягваў сваю эканамічную і палітычную экспансію. Менавіта ў гэты час рацыяналізм прыйшоў у горад, архітэктурныя характарыстыкі 1930-х гадоў у гэты час выкарыстоўваюцца пры будаўніцтве інстытутаў, бібліятэкі і ваенна-марской акадэміі.

==== Грамадзянская вайна (1936—1939) ====
У 1936 годзе ўспыхвае грамадзянская вайна і войскі ляяльных да вайсковага перавароту генэрала [[Франсіска Франка|Франка]] абложваюць горад. Яны захапілі кантроль і ўчынілі крывавую разьню з казьнямі ў мясцовасьці Кампа-дэ-ля-Рата, аднак Каруньня засталася бастыёнам фэдэральнага рэспубліканізму.

==== Дыктатура Франка (1939—1975) ====
[[Файл:torre hercon la coruña.jpg|міні|150пкс|[[Коста-Рыка (вежа)|Вежа Гэркона]] зьяўляецца самым высокім будынкам Галісіі на працягу 35 гадоў]]
Падчас [[Дыктатура Франка|Дыктатуры Франка]] была пабудавана адна з асноўных дарогаў, якая вядзе з цэнтру гораду, гэта адбылося ў 1957 годзе&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2004/04/24/2619252.shtml
|загаловак=Aquellos maravillosos atascos
|год=2009
}}&lt;/ref&gt;. Яна была названая ў гонар [[Альфонса Маліна]]. Прадпрымальнік [[Пэдра Барые дэ ля Маза]] заснаваў кампанію [[Unión Fenosa]]. У 1960-х гадох горад адчуў на сабе высокія тэмпы росту насельніцтва, атрымаўшы 60 тысяч новых жыхароў усяго за адно дзесяцігодзьдзе, у сувязі з хваляй іміграцыі зь сельскіх раёнаў, горад пашырыўся на захад і поўдзень, будаваліся новыя раёны, як то Лёс-Мальлёс і Агра-дэль-Арсан.

У 1975 годзе з будаўніцтвам [[Коста-Рыка (вежа)|Вежы Гэркона]], якая таксама вядома як Вежа Коста-Рыка, горад пачаў расьці вэртыкальна, што паказвае адметнасьць яго ад іншых гішпанскіх гарадоў. З моманту завяршэньня будаўніцтва, вежа застаецца самым высокім будынкам у паўночнай Гішпаніі, ягоная вышыня складае 108 мэтраў і 119 з улікам антэны [[Тэлебачаньне Галісіі|Тэлебачаньня Галісіі]], штаб-кватэра якога ў Ля-Каруньні знаходзіцца ў гэтым будынку.

==== Дэмакратычны пэрыяд ====
Паводле [[Статут Аўтаноміі Галісіі|Статуту Аўтаноміі Галісіі]] ў 1981 годзе Ля-Каруньня страціла статус галісійскай сталіцы, які мела з 1563 году&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2007/06/07/5875481.shtml
|загаловак=La manifestación más multitudinaria de la historia coruñesa cumple 25 años
|год=2010
|аўтар=La Voz de Galicia
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.galiciadigital.com/images/especiales/especiales/25julio/paginas/histo_patria.html
|загаловак= La Coruña en 1919 todavía era capital de Galicia.
|год=2010
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://ruc.udc.es/dspace/bitstream/2183/5146/1/ETSA_7-6.pdf
|загаловак=En 1563 se traslada la Real Audiencia a La Coruña. Durante el siglo XIX fue la capital del
Reino de Galicia y su población más representativa.
|год=2010
|аўтар=Universidad de La Coruña
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt; на карысьць [[Сант’яга-дэ-Кампастэля|Сант’яга-дэ-Кампастэлы]], у выніку чаго адбылася самая маштабная маніфэстацыя ў гісторыі гораду&lt;ref&gt;[http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2007/06/07/5875481.shtml La Voz de Galicia.es. La manifestación más multitudinaria de la historia coruñesa cumple 25 años]&lt;/ref&gt;.

=== Горад у апошнія дзесяцігодзьдзі ===
[[Файл:Palacio de la opera.jpg|міні|300пкс|Опэрны тэатар]]
Падчас кіраваньня [[Франсіска Васкес Васкес]]а, які 6 разоў запар абіраўся мэрам гораду абсалютнай большасьцю галасоў, у Ля-Каруньні былі распачатыя амбіцыйныя горадабудаўнічыя праекты, адной з самых сымбалічных пабудоваў была [[Марская набярэжная Ля-Каруньні|вялікая набярэжная]] даўжынёй у 12 кілямэтраў (самая доўгая ў Эўропе)&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.coruna.es/medioambiente/031202paseo.jspy
|загаловак=Paseo Marítimo &lt;!--Generado por Muro Bot. Puedes ayudar a rellenar esta plantilla--&gt;
|год=2009
|аўтар=Ayuntamiento de La Coruña
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;, і тры навуковыя музэі:

* [[Дом Навукі (Ля-Каруньня)|Дом Навукі]], які ўлучае ў сабе плянэтарый
* [[Дом Чалавека (Ля-Каруньня)|Дом Чалавека]], адзіны музэй у сьвеце, прысьвечаны выключна чалавеку
* [[Акварыюм Фіністэраэ]] ці Дом рыбаў.

Было створана кіраваньне «=MC²» ({{мова-es|Museos Científicos Coruñeses|скарочана}} — Навуковыя музэі Каруньні), які зрабіў Ля-Каруньню нацыянальным навукова-папулярным цэнтрам&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.casaciencias.org/mc2/sobre-mc2.html
|загаловак=Sobre =MC² &lt;!--Generado por Muro Bot. Puedes ayudar a rellenar esta plantilla--&gt;
|год=2009
|аўтар=Museos Científicos Coruñeses. Ayuntamiento de La Coruña.
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;. У гэты час у горадзе зьявіліся [[Опэрны тэатар Ля-Каруньні|Опэрны тэатар]], шматфункцыянальны для розных тыпаў падзеяў, у тым ліку і для бою быкоў цэнтар [[Калізэй Ля-Каруньні|Калізэй]], парк скульптураў вакол Вежы Гэркулеса, абэліск [[Міленіюм (абэліск)|Міленіюм]], стадыён [[Рыяасор (стадыён)|Рыясор]] і іншыя збудаваньні.

Незважаючы на тое, што Франсіска Васкес ніколі не атрымліваў паразы на выбарах, апошнія гады ягонага кіраўніцтва былі адзначаны некалькімі спрэчкамі, у тым ліку ягонай канфрантацыяй з галісійскім рэгіянальным урадам па назьве гораду на гішпанскай і галісійскай мовах. Васкес абіраўся мэрам да 2006 году, пакуль прэм’ер-міністар краіны [[Хасэ-Люіс Радрыгес-Сапатэра]] не прызначыў яго амбасадарам Гішпаніі ў [[Ватыкан]]е. Мэрам зрабіўся былы намесьнік Васкеса [[Хавіер Лясада]]. На [[Муніцыпальныя выбары ў Гішпаніі 2007 году|выбарах 2007 году]] партыя [[Партыя сацыялістаў Галісіі-ІСПП|ПСГ-ІСПП]] атрымала большасьць галасоў&lt;ref&gt;Cf. [http://www.elmundo.es/especiales/2007/05/elecciones_mayo_2007/html/resultados/municipales/15/coruf1a2028a29.html Resultados de la elecciones municipales de 2007 en La Coruña]&lt;/ref&gt;. У гэтай сытуацыі Лясада абраў прагрэсіўнае пагадненьне ўраду з [[Блёк нацыяналістаў Галісіі|Блёкам нацыяналістаў Галісіі]] (BNG), кандыдатам ад гэтай партыі зьяўляўся віцэ-мэр Энрыке Тэль.

[[Файл:Torre de control marítimo, porto da Coruña.jpg|міні|200пкс|Вежа Марскога кіраваньня, адна з найвышэйшых пабудоваў гораду]]
У апошнія дзесяцігодзьдзі было праведзена некалькі зьменаў у горадзе: зьніжэньне долі розных адміністрацыйных і вайсковых функцыяў, умацаваньне ягонай структуры і бізнэсу, тут разьмясьціліся філіялы некаторых буйных гішпанскіх кампаніяў, як то банкі [[Novagalicia Banco]] і [[Пастор (банк)|Банка Пастор]], мэдыя-група [[Grupo Voz]] і тэлекамунікацыйная кампанія [[R (тэлекамунікацыйная кампанія)|R]], у суседнім муніцыпалітэце [[Артэйха]] знаходзіцца штаб-кватэра [[Inditex]], адной з буйнейшых тэкстыльных кампаніяў у сьвеце, то бок яна валодае папулярнымі брэндамі [[Pull and Bear]], [[Zara]], [[Massimo Dutti]] і [[Bershka]] і іншыя. Гэтая кампанія робіць значны ўплыў на горад. Важным трэба лічыць таксама дзейнасьць [[Порт Ля-Каруньні|Карунскага порту]], які зьяўляецца другім ў Галісіі паводле пастаўках сьвежай марской рыбы, і бум у камэрцыйнай дзейнасьці порту, як то перавозаў нафты й навалочных грузаў&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.udc.es/iuem/documentos/monografias/2004-8.pdf
|загаловак=Incidencia del nuevo modelo de gestión portuaria en el frente portuario gallego, mediante la decisión multicentro descreta
|год=2009
|аўтар=Instituto Universitario de Estudios Marítimos
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;. З [[Аэрапорт Ля-Каруньні|аэрапорту]] Ля-Каруньні, які разьмешчаны ў муніцыпалітэце [[Кульярэда]] зьдзяйсьняюцца палёты па Гішпаніі і ў некаторыя эўрапейскія гарады. Штогадовы пасажырапаток рэзка павялічыўся ў апошнія гады.

Горад таксама стаў вядомы на міжнародным узроўні дзякуючы нядаўнім посьпехам сваёй асноўнай футбольнай каманды, «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]», якая стала [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|чэмпіёнам Гішпаніі]] ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1999—2000 гадоў|сэзоне 1999—2000 гадоў]] і некалькі разоў заняла другое месца.

У 2008 годзе адбылося сьвяткаваньне 800-й гадавіны заснаваньня Ля-Каруньні [[Альфонса IX|Альфонсам IX]] у 1208 годзе і 200-годзьдзе з дню Бітвы пры Элвіньні. 29 чэрвеня Вежа Гэркулеса, старажытны сымбаль гораду, была аб’яўлена [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчынай]] [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры|ЮНЭСКО]].

== Насельніцтва і гарадзкое плянаваньне ==
[[Файл:coruña parroquias 2.png|міні|200пкс|Прыблізныя межы паміж пяцьцю прыходамі Ля-Каруньні]]
[[Файл:Demografía La Coruña (España).PNG|міні|Дэмаграфічнае разьвіцьцё Ля-Каруньні з 1900 па 2007 год. Як можна бачыць, за апошнія гады для дэмаграфічнага становішча характэрны прыпын, выкліканы адсутнасьцю зямлі пад забудову і нізкімі коштамі жыльля ў сталічнай вобласьці. Аднак у апошнія 10 гадоў горад аднавіў частку свайго насельніцтва, дасягнуўшы ў 2009 годзе значэньня, адпаведнага паказчыку 1991 году (246 000).]]

=== Адміністрацыйны падзел ===
Ля-Каруньня падзелена на 5 прыходаў:
* Ля-Каруньня — знаходзіцца ў былых межах гораду да анэксіі муніцыпалітэта Оса
* Сан-Вісэнтэ-дэ-Эльвіньня
* Оса
* Сан-Крыстабаль-дэ-ляс-Віньняс
* Вісма

Апошнія чатыры былі далучаныя да гораду шляхам анэксіі суседняга муніцыпалітэту Оса.

=== Насельніцтва ===
Паводле зьвестак за 2010 год&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка = http://www.ine.es/nomen2/index.do
|загаловак= Nomenclátor. Relación de unidades poblacionales. A Coruña. (2010)
|аўтар= ine.es}}
&lt;/ref&gt;, на тэрыторыі муніцыпалітэту знаходзіцца 46 асобных паселішчаў, тым ня менш, самым густа заселеным зь іх (з 220 581 зарэгістраваным жыхаром) зьяўляецца сталіца муніцыпалітэта Ля-Каруньня.

Насельніцтва астатніх прыходаў складае:
* Сан-Вісэнтэ-дэ-Эльвіньня: 13 181 жыхароў у 14 асобных паселішчах;
* Оса: 5 556 жыхароў у 12 асобных паселішчах;
* Сан-Крыстабаль-дэ-ляс-Віньняс: 4 045 жыхароў у 11 асобных паселішчах;
* Вісма: 2 684 у 8 асобных паселішчах;

=== Дэмаграфія ===
Ля-Каруньня аказалася за межамі працэсу павелічэньня буйных гарадоў, які адбываецца ў [[Эўропа|Эўропе]]. Такім чынам, у апошнім дзесяцігодзьдзі ХХ стагодзьдзя горад страціў каля 3 500 жыхароў, у той час як сталічная вобласьць, якая складаецца з васьмі муніцыпальных утварэньняў вырасла на 20 000. Прырост насельніцтва, які назіраўся з канца XIX стагодзьдзя, пачынае зьніжацца, у асноўным, дзякуючы двум фактарам:

* '''Дэцэнтралізацыя жыцьця''': існаваў сталы пераход з гарадзкіх раёнаў у муніцыпалітэты сталічнай вобласьці, дзе пражывае амаль 100 тысяч чалавек. Кошт на зямлю і жыльлё стымулюе такую міграцыю ў буйных гарадох. Аглямэрацыя складаецца з муніцыпалітэтаў [[Кульярэда]], [[Артэйха]], [[Алейрас]], [[Сада]], [[Бэргонда]], [[Абэгонда]], [[Камбрэ]] і [[Караль (горад)|Караль]]
* '''Адмоўны натуральны прырост''': людзей нараджаецца менш, чым памірае, і, такім чынам, колькасьць насельніцтва зьмяншаецца з 1987 году. Узровень нараджальнасьці складае каля 6,9, больш чым на 2 пункты ніжэйшы, чым аналягічны агульнагішпанскі паказчык, але прыкладна на сярэднім узроўні для Галісіі. Нараджальнасьць усёй сталічнай вобласьці ў два разы вышэйшая за сам горад.

{| align=&quot;center&quot; margin=13px&quot;
! &lt;small&gt;Графік насельніцтва Ля-Каруньні &lt;/small&gt;
|- align=&quot;center&quot;
|
&lt;timeline&gt;
Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:735 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:300000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1920 text:1920
 bar:1930 text:1930
 bar:1940 text:1940
 bar:1950 text:1950
 bar:1960 text:1960
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2010 text:2010
 
PlotData=
 color:d width:20 align:left

 
 bar:1900 from:0 till: 44057
 bar:1910 from:0 till: 49290
 bar:1920 from:0 till: 63610
 bar:1930 from:0 till: 71511
 bar:1940 from:0 till: 98534
 bar:1950 from:0 till: 127518
 bar:1960 from:0 till: 173661
 bar:1970 from:0 till: 189548
 bar:1981 from:0 till: 231821
 bar:1991 from:0 till: 246531
 bar:2001 from:0 till: 236782
 bar:2010 from:0 till: 246056
 
PlotData=
 
 
 bar:1900 at: 44057 fontsize:s text: 44.057 shift:(-15,5)
 bar:1910 at: 49290 fontsize:s text: 49.290 shift:(-15,5)
 bar:1920 at: 63610 fontsize:s text: 63.610 shift:(-15,5)
 bar:1930 at: 71511 fontsize:s text: 71.511 shift:(-15,5)
 bar:1940 at: 98534 fontsize:s text: 98.534 shift:(-15,5)
 bar:1950 at: 127518 fontsize:s text: 127.518 shift:(-15,5)
 bar:1960 at: 173661 fontsize:s text: 173.661 shift:(-15,5)
 bar:1970 at: 189548 fontsize:s text: 189.548 shift:(-15,5)
 bar:1981 at: 231821 fontsize:s text: 231.821 shift:(-15,5)
 bar:1991 at: 246531 fontsize:s text: 246.531 shift:(-15,5)
 bar:2001 at: 236782 fontsize:s text: 236.782 shift:(-15,5)
 bar:2010 at: 246056 fontsize:S text: 246.056 shift:(-15,5)
 
&lt;/timeline&gt;
|-
| &lt;center&gt;&lt;small&gt;Крыніца: [http://www.ine.es/ Instituto Nacional de Estadística de España]&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;
|}

{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;float:right; margin:0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
! colspan=4 align = center | '''Колькасьць насельніцтва 1877—2008'''
|- align=center
| '''''Год'''''
| '''''Агульнае&lt;br /&gt;муніцыпалітэт'''''
| '''''Агульнае&lt;br /&gt;правінцыя'''''
| '''''Адсотак&lt;br /&gt;(%)'''''
|- align=right
|1877
|35.718
|612.402
|5,82 %
|- align=right
|1887
|39.609
|635.327
|6,23 %
|- align=right
|1897
|38.927
|651.623
|5,97 %
|- align=right
|1900
|44.057
|681.895
|6,46 %
|- align=right
|1910
|49.290
|726.697
|6,78 %
|- align=right
|1920
|63.603
|772.363
|8,23 %
|- align=right
|1930
|71.511
|835.906
|8,55 %
|- align=right
|1940
|98.834
|912.662
|10,83 %
|- align=right
|1950
|127.618
|971.641
|13,13 %
|- align=right
|1960
|173.661
|1.035.619
|16,77 %
|- align=right
|1970
|189.467
|1.030.745
|18,38 %
|- align=right
|1981
|231.721
|1.093.121
|21,20 %
|- align=right
|1991
|246.953
|1.096.966
|22,51 %
|- align=right
|2001
|236.379
|1.096.027
|21,56 %
|- align=right
|2009
|246.056
|1.145.488
|21,48 %
|}

Не зважаючы на гэтыя зьвесткі, насельніцтва пачало аднаўляцца дзякуючы іміграцыі. Хоць гэта ў асноўным, рэпатрыянты, якія зьехалі адсюль ў 1980-х і 1990-х гадох, спэцыялісты і пэнсіянэры, таксама моладзь з [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёвай Амэрыкі]] і, ў значна меншай ступені, людзі з [[Далёкі Ўсход|Далёкага Ўсходу]], [[Афрыка|Афрыкі]] і [[Усходняя Эўропа|Ўсходняй Эўропы]].

Калі разглядаць месца паходжаньня жыхароў Ля-Каруньні, амаль палова зь іх нарадзілася ў гэтым горадзе, 88% — у Галісіі і 96% нарадзіліся дзе-небудзь у Гішпаніі. Такім чынам, толькі 4% маюць замежнае паходжаньне&lt;ref&gt;[http://www.aytolacoruna.es/5negocios/513demo.htm Datos demográficos del Ayuntamiento de La Coruña] (De 1998)&lt;/ref&gt;. Паводле зьвестак за 2008 год горад і ягоныя сталічныя вобласьці працягваюць пашырацца.

=== Гарадзкая мэтраполія  ===
{{Асноўны артыкул|Гарадзкая мэтраполія Ля-Каруньня}}
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;float:left; margin:0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
!colspan=4 align = center | '''Гарадзкая мэтраполія'''
|-
|Муніцыпалітэт||насельніцтва
|-
|Ля-Каруньня||246.056
|-
|Кульярэда||28.227
|-
|Артэйха||29.762
|-
|Алейрас||33.443
|-
|Сада||14.487
|-
|Бэргонда||6.696
|-
|Абэгонда||5.798
|-
|Камбрэ||23.231
|-
|Караль||5.770
|}
З урбанізацыяй колькасьць новых зямель у Ля-Каруньні значна зьнізілася з 1970-х гадоў, кошт за квадратны мэтар зямлі пачаў падвышацца, а прылеглыя муніцыпалітэты адчулі на сабе прыток новых жыхароў, якія толькі зараз пачалі вяртацца ў сам горад Ля-Каруньня. Гэта павольна цягнулася да 1990-х гадоў, калі яны адчулі значны рост. У некаторых паселішчах насельніцтва падвоілася з 1991 году.

У цяперашні час плошча Ля-Каруньні займае 55% ад агульнага ліку муніцыпальных тэрыторыяў, з чаго вынікае, што горад займае плошчу ў 20 квадратных кілямэтраў (з калягарадзкімі тэрыторыямі ў 36,83 км²) і мае 246 056 жыхароў.

Агульная колькасьць насельніцтва і плошча сталічнай вобласьці Каруньні вар’іруецца ў залежнасьці ад аўтараў. Ягоны ўплыў распаўсюджваецца, вядома, за межамі вобласьці Ля-Каруньня, а таксама дасягае раёнаў [[Бэргантыньняс (камарка)|Бэргантыньняс]], [[Бэтансас]]у, [[Эўмэ (камарка)|Эўмэ]] і [[Фэроль]], утвараючы [[Канурбацыя|канурбацыю]].

У цяперашні час праводзяцца розныя мерапрыемствы, якія спрыяюць падвышэньню зьвязваньня Ла-Каруньні з астатняй сталічнай вобласьцю. Ствараюцца новыя дарогі і распрацоўваюцца новыя віды транспартнай сеткі ([[Лёгкарэйкавы транспарт]]).

Бліжэйшымі для Ля-Каруньні вялікімі цэнтрамі насельніцтва зьяўляюцца прыход [[Мэйсэндэ]] (каля 7 000 тысяч жыхароў, самы вялікі ў муніцыпалітэце Артэйха), а таксама паселішчы, прылеглыя да вусьця рыяса, з агульнай колькасьцю ў прыкладна 40 000 чалавек, у тым ліку [[Пэрыльлё]], [[О Тэмпле]], [[Ля-Баркаля (камарка)|Ля-Баркаля]], [[Эль-Бурга]], [[Вілябоа]] і іншыя.

== Палітыка і гарадзкая адміністрацыя ==
[[Файл:Ayuntamiento, La Coruña, España, 2015-09-25, DD 141-143 HDR.jpg|міні|320пкс|Ратуша Ля-Каруньні на [[Плошча Марыі Піты|плошчы Марыі Піты]]]]

=== Мэры гораду ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Гады
! [[Мэр]]
! [[Палітычная партыя]]
|-
|1979—1981||[[Дамінгас Мэрына]]||[[Галісійскі зьвяз]]
|-
|1981—1983||[[Жаакін Лёпэс]]||[[Зьвяз дэмакратычнага цэнтру]]
|-
|1983—2007||[[Франсіска Васкес Васкес]]||[[Партыя сацыялістаў Галісіі-ІСПП|ПСГ-ІСПП]]
|-
|2006—2011||[[Хавіер Лясада]]||[[Партыя сацыялістаў Галісіі-ІСПП|ПСГ-ІСПП]]
|-
|2011—||[[Карляс Нэгрэйра Саўта]]||[[Народная партыя Галісіі]]
|}

=== Судовая адміністрацыя ===
Судовая адміністрацыя ўлучае ў сябе [[Вышэйшы суд Галісіі]], Суд правінцыі і Кіраўніцтва судовай акругі № 4 у правінцыі Ля-Каруньня, чый раён уключае ў сабе горад Ля-Каруньня і шэсьць 6 вёсак у рэгіёне&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка = http://www.cgpe.es/partido.aspx?idprovincia=15&amp;numpartido=4 
|загаловак = Partido Judicial de La Coruña 
|аўтар = cgpe.es
}}&lt;/ref&gt;.

== Архітэктура і манумэнты ==
=== Вежа Гэркулеса ===
Сярод выбітных помнікаў галоўнае месца займае сымбаль Ля-Каруньні, [[Вежа Гэркулеса]], найстарэйшы дзейны маяк у сьвеце&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.coruna.es/torredehercules
|загаловак=El faro en funcionamiento más antiguo del mundo
|год=2010
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;. Паходжаньне вежы невядомае, яна была перабудавана рымлянамі ў II стагодзьдзі. Надпіс на камне зьмяшчае імя ''C. Servius Lupus'', архітэктара [[Люзітанія|Люзітаніі]], старажытнарымскай правінцыі ў [[Гішпанія|Гішпаніі]]. Сучасны фасад нэаклясычнага стылю зьявіўся пасьля рэканструкцыі, зробленай у XVIII стагодзьдзі. За час [[Карл IV (кароль Гішпаніі)|Карла IV]] праводзілася поўная рэканструкцыя збудаваньня, якая працягвалася ў пэрыяд зь ліпеня 1788 па сьнежань 1790 гадоў, на чале з [[Эўстак’ё Джаніні]] ў стылі нэаклясыкі. Зараз паводле пляну яна квадратная (у адрозьненьне ад мінулага, яна ўяўляла сабой кола), складае 58 мэтраў у вышыню і працягвае заставацца дзейным маяком. У 1991 годзе вакол вежы быў створаны Парк скульптураў з працамі мастакоў [[Франсіска Лейра Лёіс]]а, [[Паблё Сэрана]] і іншых.

У 2007 годзе&lt;ref&gt;[http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5131 Tentative List: The Tower of Hercules]. [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры|ЮНЭСКО]]&lt;/ref&gt;, Вежа стала кандыдатам на абраньне ў сьпіс [[Сусьветная спадчына ЮНЭСКО|Сусьветнай спадчыны]]. З 9 сьнежня 2008 году&lt;ref&gt;[http://www.lavozdegalicia.es/coruna/2008/09/10/0003_7128337.htm La estatua de la Libertad elige como primera hermana a la Torre coruñesa]. La Voz de Galicia, 10.09.2008)&lt;/ref&gt; яна сталася пабрацімам [[Статуя Свабоды]] ў [[Нью-Ёрк]]у, а 25 чысла таго ж месяца яна паўтарыла гэтае ж [[Маяк замка Мора]] ў [[Гавана|Гаване]], які зьяўляецца старэйшым у Амэрыцы і лічыцца сымбалем [[Куба|Кубы]].

27 чэрвеня 2009 году [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры|ЮНЭСКО]] абвесьціла Вежу Гэркулеса Сусьветнай спадчынай&lt;ref&gt;[http://www.lavozdegalicia.com/coruna/2009/06/28/0003_7814564.htm La Torre se hizo universal en 17 minutos]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. La Voz de Galicia, 28.06.2009&lt;/ref&gt;.

=== Замак Сан-Антон ===
[[Файл:Castelo de San Anton.001 - A Coruña.jpg|міні|200пкс|зьлева|Замак Сан-Антон уначы]]
{{Асноўны артыкул|Замак Сан-Антон (Ля-Каруньня)}}
Замак Сан-Антон месьціцца ля порту, у раёне Ля-Саляна. Ён быў пабудаваны на тагачаснай невялікай высьпе ў сярэдзіне [[бухта|бухты]] Ля-Каруньня, дзе была невялікая капліца, прысьвечаная [[Сьвяты Антоні|Сьвятому Антонію]]. Ён абараняў горад ад нападаў з боку мора. У адпаведнасьці з надпісам на сьцяне фартэцыі, будаўніцтва было пачата ў 1587 годзе.

Падчас нападу брытанцаў у складзе [[Ангельская армада|Ангельскай армады]], якая адбылася ў 1589 годзе, замак зрабіў эфэктыўны ўнёсак у абарону гораду, нягледзячы на тое, што быў недабудаваны. Пасьля завяршэньня нападу, будаўніцтва працягвалася да поўнага сканчэньня працаў у 1590 годзе. З XVIII стагодзьдзя фартэцыя стала турмой, гэтую функцыю яна выконвала да перадачы яе [[Гарадзкая рада Ля-Каруньні|гарадзкой радзе Каруньні]] ў 1960 годзе.

Цяпер там знаходзіцца [[Музэй археалёгіі і гісторыі ў Замку Сан-Антон|музэй археалёгіі і гісторыі гораду]], з моманту ягонага заснаваньня ў кастрычніку 1968 году.

=== Манастырская царква Санта-Марыя-да-Кампа ===
[[Файл:Colegiata de Santa Maria6.jpg|міні|200пкс|Санта-Марыя-да-Кампа, раманская царква XII стагодзьдзя]]
{{Асноўны артыкул|Манастырская царква Санта-Марыя-да-Кампа}}
У Старым горадзе стаіць у сваёй прыгажосьці манастырская царква Сьвятой Марыі (таксама называецца Санта-Марыя-да-Кампа). Гэта позьнераманская царква (XII—XIII стагодзьдзі), зьяўляецца [[Калегіяльная царква|калегіяльнай]] з 1441 году. Паводле рэгістрацыйных зьвестак ейнае будаўніцтва было скончана ў 1302 годзе. Яна мае тры [[нэф]]ы і паўкруглую [[Апсыда|апсыду]].

=== Царква Сант’яга ===
Царква Сант’яга, пабудаваная ў рымскай традыцыі, мае вялікі [[нэф]] з драўляным дахам і макаўку з трыма [[апсыда]]мі, перабудаваную ў XV і XVI стагодзьдзях. Захаваліся руіны, якія належаць манастыру Сан-Францыска, заснаванаму каля 1214 году і разбуранаму, часткова, у сярэдзіне XVI стагодзьдзя, пасьля быў перабудаваны ў 1651 годзе, але быў зноў разбураны ў выніку выбуху порахавай бочкі. Ён выкананы ў гатычным стылі, мае адзіны нэф, [[сяродкрыжжа]] і тры апсыды, пяцікутную па цэнтры і квадратныя з бакоў. Нэфы зробленыя з дрэва, а апсыды маюць [[звод]]ы. Прыцягваюць увагу сяродкрыжжа і цікавы партал у раманскай традыцыі.

=== Царква Сан-Хорхэ ===
Пабудаваная ў стылі [[барока]] царква Сан-Хорхэ зьяўляецца храмам з трыма нэфамі, якія маюць раскошныя дэкарацыі ў інтэр’еры. Фасад з гіганцкімі [[калёна]]мі, разьметка для іх была зроблена галісійскім архітэктарам барока [[Фэрнанда дэ Касас Навоа|Фэрнанда дэ Касасам Навоа]]. Вялікі прамавугольны праём старшынствуе над кампазыцыяй, у той час, як езуіцкія контарфорсы нагадваюць архітэктурнае паходжаньне.

У ёй таксама адбылася першая спроба рэгістрацыі аднаполых шлюбаў у [[Гішпанія|Гішпаніі]], у 1901 годзе&lt;ref&gt;[http://www.elpais.com/articulo/portada/Marcela/Elisa/casadas/1901/elpepusoceps/20100314elpepspor_4/Tes Marcela y Elisa, casadas en 1901] {{ref-es}}&lt;/ref&gt;.

=== Царква Сан-Нікаляс ===
Сярэднявечны храм пацярпеў у сярэдзіне васемнаццатага стагодзьдзя поўнае аднаўленьне. Найбольш заўважным у ягонай архітэктуры зьяўляецца [[арнамэнт]] інтэр’еру. Найбольшае ягонае разьвіцьцё адбылося на дэкаратыўных бакавых дзьвярах сьвятыні (1704—1867).

=== Муры ===
[[Файл:Muralla parrote.jpg|міні|180пкс|Рэшткі старажытных абарончых гарадзкіх муроў, за імі бачны Госьпіталь Абэнтэ і Ляга]]
Рэшткі абарончых сьценаў і тры брамы месьцяцца ў горадзе ля мора ўздоўж праспэкта Паротэ, перад бухтай. Яны ахоўваюць фартэцыю, вядомую як Старая крэпасьць, на месцы якой зараз знаходзіцца [[Сад Сан-Карляс (Ля-Каруньня)|Сад Сан-Карляс]].

Муры знаходзяцца пад абаронай дэклярацыі аб абвяшчэньні культурных каштоўнасьцяў ад 22 красавіка 1949 году, а таксама аб’яўлены гістарычнай спадчынай у Гішпаніі Законам 16/1985&lt;ref&gt;[http://www.castillosnet.org/programs/castillosnet.php?tip=ficcas&amp;dat=lacoruna/C-CAS-016 Muralla urbana de La Coruña]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. CastillosNet&lt;/ref&gt;.

=== Абэліск Кантонаў ===
[[Файл:Obelisco.La Coruña.004.JPG|міні|160пкс|зьлева|[[Абэліск Кантонаў|Абэліск]], прысьвечаны [[Аўрэліяна Лінарэс Рывас|Аўрэліяна Лінарэсу Рывасу]], адчынены ў 1895 годзе]]
{{Асноўны артыкул|Абэліск Кантонаў}}
Абэліск быў пабудаваны ў 1893 годзе, калі горад Ля-Каруньня прапанаваў усталяваць помнік, які б захаваў памяць аб [[Аўрэліяна Лінарэс Рывас|Аўрэліяна Лінарэсе Рывасе]], які быў палітыкам у горадзе падчас рэгенцтва [[Марыя Крыстына Аўстрыйская|Марыі Крыстыны]], і аддзячыць яму за шматлікую прадуктыўную дзейнасьць на карысьць Каруньні.

=== Абэліск «Міленіюм» ===
[[Файл:Obelisco Millenium.002 - A Coruña.jpg|міні|160пкс|Абэліск «Міленіюм»]]
{{Асноўны артыкул|Міленіюм (абэліск)}}
Абэліск «Міленіюм» зьяўляецца манумэнтам у форме абэліска. Ён зьмешчаны на [[Марская набярэжная Ля-Каруньні|гарадзкой набярэжнай]]. Помнік быў усталяваны, каб адзначыць пачатак XXI стагодзьдзя. Абэліск мае ў вышыню 46 мэтраў і зроблены з 2 тонаў сталі і 147 плітак горнага крышталя, якія прывезьлі зь [[Нідэрлянды|Нідэрляндаў]]. На першых 13 мэтрах распавядаюцца асноўныя гістарычныя падзеі і паказаны выбітныя постаці Ля-Каруньні, нанесеныя на крышталь. Уначы абэліск асьвятляецца 142 лямпачкамі.

=== Іншыя манумэнты ===
У горадзе можна пабачыць архітэктурны комплекс [[Плошча Марыі Піта|плошчы Марыі Піты]], дзе месьціцца муніцыпальны [[Палац Марыі Піты]], які датуецца 1897 годам і быў пабудаваны ў стылі [[мадэрн]]. Цэнтрам гэтай зоны зьяўляецца Кіёск Альфонса, таксама ў стылі мадэрн, пабудаваны ў 1913 годзе і прысьвечаны каралю [[Альфонса XIII]]. Сярод іншых важных будынкаў маюцца Ўправа портам і Будынак пошты, абодва пабудаваныя ў 1950-я гады, тэатар [[Калён-да-Каруньня]] (1940-я) і будынак банку [[Пастор]], пабудаванага паводле праекту мясцовага архітэктара [[Антоніё Тэнрэйха]] сумесна з [[Пэрыгрын Эстэльлес|Пэрыгрынам Эстэльлесам]] у 1922 годзе, які быў самым высокім у Гішпаніі на той час.

Таксама можна адзначыць будынак [[Інстытут Эўсэбіё да Гуарда|Інстытута Эўсэбіё да Гуарда]], які датуецца 1898 годам і Палац Юстыцыі ў стылі мадэрн з выяўленым уплывам [[нэаклясыка|нэаклясыкі]], пабудаваны ў 1922 годзе, таксама дзясяткі будынкаў у стылях мадэрн і авангард першай трэці ХХ стагодзьдзя. Ёсьць таксама вялікія архітэктурныя будынкі, пабудаваныя ў ХХ стагодзьдзі, як то [[Опэрны тэатар Ля-Каруньні|Опэрны тэатар]] (1989), [[Дом Чалавека (Ля-Каруньня)|Музэй чалавецтва]] (1995), [[Дом Навукі (Ля-Каруньня)|Дом Навукі]] (1964) і іншыя. Нарэшце, варта адзначыць, археалягічную каштоўнасьць [[Форт Элвіньня|гарадзішча Элвіньня]], дзе ў цяперашні час ажыцьцяўляецца тэхнічнае абслугоўваньне і аднаўленчыя працы, каб стварыць новы гарадзкі музэй.

=== Галерэі Ля-Каруньні ===
[[Файл:La Coruña 2003 07 04.jpg|міні|350пкс|Галерэі Ля-Марыны ў Ля-Каруньні]]
[[Галерэі Ля-Каруньні|Галерэі]], якія лепш за ўсё паказаны на шэрагу дамоў з агульным фасадам на вуліцы Ля-Марына, прадстаўлены па ўсяму гораду і акрузе. Гэтыя галерэі сталі прычынай таго, што Ля-Каруньню называюць «Крыштальны горад».

Гэты спэцыфічны для Галісіі архітэктурны элемэнт уяўляе сабой [[балькон]]ы, якія закрыты драўлянымі рамамі, пафарбаванымі ў белы колер зь вялікай плошчай шкленьня. Галерэі ўпрыгожваюць заднія фасады дамоў.

Яны датуюцца XIX стагодзьдзем і пачалі зьяўляцца з узьнікненьнем плоскага нарэзанага шкла, якое пачалі вырабляць у [[Сэговія|Сэговіі]]. Спачатку яно прыйшло ў горад [[Фэроль]], дзе ім шклілі [[карма (карабель)|кармавыя]] часткі [[галеон]]аў у сярэдзіне XVIII стагодзьдзя, потым яго сталі выкарыстоўваць, каб рабіць вокны ў дамах, у Фэроле, [[Пуэнтэдэўмэ]], [[Бэтансас]] і Ля-Каруньні. Яны былі патрэбны, каб пусьціць у вокны сьвятло, але ня даць патрапіць туды дажджу.

Рамы могуць быць з [[чыгун]]у ці зьяўляцца [[Ліцьцё|літымі]].

=== Стары горад ===
{{Асноўны артыкул|Стары горад (Ля-Каруньня)}}
Старым горадам называюць самую старажытную частку Ля-Каруньні. У IX—X стагодзьдзях жыхары вострава Фара (паўвостраў, на якім сёньня стаіць Вежа Гэркулеса) пакінулі раён з-за сталых нападаў флёту [[вікінгі|вікінгаў]] і пасяліліся ў раёне Бэтансасу. У 1208 годзе кароль [[Альфонса IX]] нанова заснаваў горад, перасяліўшы людзей на месца цяперашняга Старога гораду, паселішча падпарадкоўвалася непасрэдна каралю і было свабодным ад вернасьці духавенству і фэадалам.

У XIV стагодзьдзі дзеля абароны Старога гораду былі пабудаваныя сьцены, сьляды якіх застаюцца дагэтуль, а таксама тры брамы, якая адкрываліся з гораду на мора: Партоэ, Клява і Сан-Мігель. Таксама тут захавалася фартэцыя, вядомая як Стары Форт, у цяперашні час пераўтвораная ў сад Сан-Карляс.

Стары горад Ля-Коруньні захоўвае вуліцы і плошчы, што ажыўляюць гісторыю гораду, і высакародныя маёнткі і рэзыдэнцыі. Той, у якім адбыўся шлюб [[Мануэль Мургуя|Мануэля Мургуя]] і паэткі [[Расалія дэ Кастра|Расаліі дэ Кастра]], знаходзіцца на вуліцы Прынсыпэ ({{мова-es|Príncipe|скарочана}}).

=== Набярэжная ===
[[Файл:Escaneopaseo.jpg|250пкс|міні|Марская набярэжная Рыясор-Арсан]]
Набярэжная Ля-Каруньні была пабудаваная як клясычная набярэжная, марфалёгія якой улучае:
* Пешаходную зону, у тым ліку шырокія тратуары, з вонкавага боку абмежаваныя парэнчамі.
* Зону для [[ровар|раварыстаў]], у тым ліку роварная дарожка. Гэты элемэнт прысутнічае толькі ў больш шырокіх месцах, дзе ён не перашкаджае пешаходнай зоне: у вузейшых месцах роварныя і пешаходныя зоны аб’яднаныя.
* Паласу для [[трамвай|трамваяў]].
* Дарогі для аўтамабіляў.
* Яшчэ адзін шэраг стальных парэнчаў, з унутранага боку набярэжнай.

Набярэжная Ля-Каруньні зьяўляецца самай працяглай набярэжнай у Эўропе, яна цягнецца ўздоўж узьбярэжжа амаль на 16 км, апярэзваючы горад. Уздоўж яе можна пабачыць буйныя пляжы, высокія скалы, вузкія ручаі, зялёныя лугі і цудоўныя музэі, тыповае шкло будынкаў (галерэі) і шматлікія архітэктурныя помнікі.

[[Файл:Secciontr.jpg|300пкс|міні|Папярочны разрэз набярэжнай]]
Што тычыцца малых архітэктурных формаў, будаўнічых матэрыялаў, добраўпарадкаваньня і іншых элемэнтаў, яны ўлучаюць:
* У верхняй частцы (Замак Сан-Антон, Вежа Гэркулеса, раён Старага гораду) набярэжная асьвятляецца чырвонымі ліхтарамі, упрыгожанымі эмальлю дызайнэра [[Хулія Арэс|Хуліі Арэс]], якія сягаюць уздоўж трамвайнай лініі.
* У рэгіёне бухты Ля-Каруньня, пляжаў Рыясор і Арсан, набярэжная зьмяняецца, становіцца больш зялёнай і сьветлай, дадаюцца элемэнты дызайна, якія нагадваюць пра мора: белыя лямпы-шары, жывыя загароджы з бакоў тратуараў, газоны побач з трамвайнай лініяй.
* Пры праектаваньні ўпершыню ў горадзе быў задуманы трамвайны маршрут.
* Акрамя таго, набярэжная абсталявана шматлікімі лаўкамі, добрымі для адпачынку і прыемнымі звонку, уздоўж яе растуць [[пальма (дрэва)|пальмы]], разьбіты газоны і ўтвораны жывыя загарадзі.

== Пляжы ==
[[Файл:Praia de Riazor.A Coruña Galicia.jpg|міні|200пкс|Пляж Рыясор з палацам на тле Палаца спорту]]
Ля-Каруньня мае больш за два кілямэтры пляжаў у горадзе&lt;ref&gt;[http://www.turismocoruna.com/web/corTurServer.php?idSecweb=311&amp;idInfo=117&amp;id_secPadre=260&amp;idCategoria=188&amp;idSecDescendencia=309 Playas]. Turismo Coruna&lt;/ref&gt;. Галоўнымі зьяўляюцца:

[[Файл:Playaorzan2011.jpg|міні|150пкс|зьлева|Пляж Арсан]]
* '''Рыясор''': разьмешчаны ў цэнтры гораду і мае 610 м у даўжыню, з цуркім белым пяском ля падножжа набярэжнай гораду. Ветраны, з моцнымі хвалямі. Падыходзіць для [[сэрфінг]]у і ўсіх відаў пляжных відаў спорту. Яго часьцяком аб’ядноўваюць з суседнім пляжам Арсан, іх падзяляе «La Coraza», рэшткі старажытнай сьцяны. Сьцяг блакітны.
* '''Арсан''': у цэнтры гораду, падобны на пляж Рыясор, але пясок больш дробны. Даўжыня каля 700 мэтраў. Сьцяг блакітны.
* '''Матадэра''': у цэнтры гораду, падобны на Рыясор і Арсан, пясок белы, зусім дробны, 80 мэтраў даўжынёй. Сьцяг блакітны.
* '''Ляпас''': ля падножжа Вежы Гэркулеса, 70 мэтраў даўжынёй, больш ціхі, зь белым дробным пяском. Сьцяг блакітны.
* '''Сан-Амара''': у раёне Адармідэйрас, блізка да Вежы Гэркулеса і нябярэжнай. 105 мэтраў даўжынёй, зь белым дробным пяском. Сьцяг блакітны.
* '''Оса''': абаронены ад ветру, зь ціхімі хвалямі, мае дробны белы пясок, даўжынёй 100 мэтраў. Сьцяг блакітны.
У горадзе маюцца таксама мноства невялікіх пляжаў і бухтаў, як то пляж Сан-Роке або Адармідэйрас.
[[Файл:Panorámica desde el paseo marítimo, Rizor, A Coruña.jpg|міні|650пкс|цэнтар|Панарама пляжаў Рыясор, Арсан, Матадэра, якія аб’ядноўваюцца падчас адплыву]]

== Паркі і сады ==
[[Файл:Mendez Nuñez (fuente).003 - A Coruña.jpg|міні|200пкс|Сад Мэндэса Нуньнеса]]
[[Файл:A Coruña desde San Pedro.jpg|міні|200пкс|Парк Сан-Пэдра і Бэнс]]
[[Файл:Ascensor del Monte San Pedro.006 - A Coruña.jpg|міні|200пкс|Ліфт гары Сан-Пэдра]]
[[Файл:Parque dos menhires, Torre de Hércules, A Coruña.jpg|міні|200пкс|Мэнхіры, Парк-дэ-ля-Торэ]]
У цяперашні час у горадзе на кожнага жыхара прыходзіцца 10 м² паркаў і садоў. Гэта азначае, што горад налічвае каля 2,5 км² добраўпарадкаваных зялёных тэрыторыяў. Гэта даволі высокі паказчык, улічваючы невялікі памер муніцыпалітэта, а таксама тое, што колькасьць муніцыпальных земляў пад будоўляй або гарадзкім выкарыстаньнем складае каля 50%, у той час як свабодных зямель засталося нямнога. Асноўнымі паркамі і садамі зьяўляюцца:

* '''Парк Сан-Пэдра і Бэнс'''. Гэта найбуйнешая зялёная зона гораду. Парк мае цудоўны від на горад і ўзьбярэжжа муніцыпалітэтаў [[Артэйха]], [[Карбальлё]] і [[Мальпіка-дэ-Бэргантыньнёс]], у пагодны дзень можна пабачыць астравы [[Сысаргас]]. Парк складаецца зь вялікіх прастораў газону, мае дзьве сажалкі, абсталяваныя пешаходнымі дарожкамі і дзіцячай пляцоўкай. Іншая частка парку разьмешчана на вяршыні гары Сан-Пэдра, дзе з 1929 па 1999 гады месьціліся тры берагавыя батарэі артылерыі Міністэрства абароны. У парку знаходзіцца выдатны пункт назіраньня за горадам і суседнімі муніцыпалітэтамі, маецца рэстарацыя-бар, невялічкі батанічны сад, расьлінны лябірынт, старадаўнія гарматы, адрэстаўраваныя і пераўтвораныя ў турыстычныя аб’екты. Таксама дзейнічае ліфт сфэрычнай формы, які перамяшчае пасажыраў з набярэжнай на верхні ярус парку.
* '''Парк-дэ-ля-Торэ'''. Разьмешчаны на паўночным ускрайку гарадзкога паўвострава, цягнецца ад Вежы Гэркулеса да навакольляў Адармідэрас. У сярэдзіне можна знайсьці могілкі [[Маўры|маўраў]], у цяперашні час — Музэй словаў, помнік загінуўшым у Грамадзянскай вайне, вялікі ансамбль скульптураў і вышэйзгаданы маяк.
* '''Парк Сьвятой Маргарыты'''. Разьмешчаны на вяршыні стромкага ўзгорку ў цэнтры гораду, зьяўляецца найбуйнейшым гаем у горадзе, з сотнямі розных відаў расьлінаў. Тут маюцца сажалкі і гарышчы, а таксама некалькі дзіцячых пляцовак і пляцовак сумеснага адпачынку для дзяцей і дарослых, што кожны дзень прываблівае вялікую колькасьць людзей. У цэнтры парку месьціцца прэстыжны Музэй навукі і [[плянэтарый]]. На паўночны ўсход ад уваходу ў парк знаходзіцца Опэрны тэатар.
* '''Сад Мэндэса Нуньнеса'''. Разьмешчаны ў цэнтры раёну Пэскадары́я і прылеглы да партовых збудаваньняў, побач з Кантонамі Вялікім і Малым. Гэты сад зьяўляецца самым старым у горадзе, ён дзейнічае зь сярэдзіны XIX стагодзьдзя. Тут можна пабачыць помнікі [[Эмілія Парда Басан|Эміліі Парда Басан]], [[Альфонса Маліна|Альфонса Маліны]], [[Мануэль Курас|Мануэля Кураса]] і [[Джон Ўінстан Она Ленан|Джону Ўінстану Ленану]].
* '''Парк Эўропа'''. Разьмешчаны паміж раёнамі Куатра-Камінас-і-Ля-Гайтэйра ({{мова-es|Cuatro Caminos y La Gaiteira|скарочана}}) і зьяўляецца папулярным месцам адпачынку. Побач знаходзіцца будынак Форум Мэтрапалітана ({{мова-es|Fórum Metropolitano|скарочана}}), які аб’ядноўвае ў агульную культурную прастору муніцыпальную бібліятэку, сацыяльны цэнтар, фільматэку, [[Эмэратэка|эмэратэку]] і Моладзевы інфармацыйны цэнтар.
* '''Парк Сан-Дыега'''. У гэтай зялёнай зоне абсталявана роварная дарожка, якая цягнецца да пляжу Оса і праходзіць празь некаторыя важныя спартовыя збудаваньні, як то трэнажорная заля, басэйны, муніцыпальнай уласнасьці.

== Культура ==
Штогадовы гістарычны фэстываль [[Кулі з Атлянтычнага акіяна|«Кулі з Атлянтычнага акіяна»]] праводзіцца ў горадзе з 1998 году.

=== Музэі ===
[[Файл:Archivo del Reino de Galicia.jpg|міні|200пкс|[[Архіў Каралеўства Галісіі]], які знаходзіцца ў садзе Сан-Карляс]]
[[Файл:Domus.jpg|міні|200пкс|Domus, [[Дом Чалавека (Ля-Каруньня)|Дом Чалавека]]]]
* '''Музэй выяўленчых мастацтваў''' зьмяшчае творы выбітных нацыянальных і міжнародных мастакоў ад XV да XIX стагодзьдзяў. Сярод ягоных калекцыяў маюцца эскізы [[Пітэр Паўль Рубэнс|Рубэнса]], вялікая выстаўка карцін імпрэсіяністаў і рэлігійных карцін&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131001122205/http://museobelasartescoruna.xunta.es/ Museo de Bellas Artes]&lt;/ref&gt;.
* '''Музэй археалёгіі і гісторыі ў Замку Сан-Антон''' быў створаны ў 1964 годзе пасьля таго, як міністэрства абароны саступіла замак мэрыі. Зьмяшчае прадметы са скарбаў старажытных цывілізацыяў да X стагодзьдзя і выстаўку, прысьвечаную жыцьцю гішпанскага войска пасьля вайны за незалежнасьць да валадараньня [[Альфонса XIII]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20051001091000/http://www.elpater.com/ Museo Arqueológico]&lt;/ref&gt;.
* '''[[Дом Чалавека (Ля-Каруньня)|Дом Чалавека]]''', вядомы таксама як ''Domus'', адносіцца да інтэрактыўных музэяў гораду і дазваляе больш пільна зірнуць на функцыянаваньне чалавечага арганізма.
* '''[[Дом Навукі (Ля-Каруньня)|Дом Навукі]]''': музэй агульнай навукі, які таксама зьмяшчае плянэтарый.
* '''[[Музэй сучаснага мастацтва (Ля-Каруньня)|Музэй сучаснага мастацтва]]''', адчынены кампаніяй [[Unión Fenosa]].
* '''[[Акварыюм Фіністэраэ]]''' ці '''Дом рыб''', дзе жывуць марскія віды, характэрныя для Атлянтыкі, а таксама можна ўбачыць трапічныя віды і цюленяў, тутака месьціцца, таксама, батанічны сад.
[[Файл:Peces en el Aquarium Finisterrae.jpg|міні|200пкс|зьлева|[[Акварыюм Фіністэраэ]]]]
[[Файл:Casa de las ciencias.jpg|міні|200пкс|зьлева|[[Дом Навукі (Ля-Каруньня)|Дом Навукі]]]]
* '''[[Музэй рэлігійнага мастацтва царквы Санта-Марыя-да-Кампа]]''', маленькі музэй, які знаходзіцца ў сучасным будынку (арх. Мануэль Галега), які знаходзіцца ў Старым горадзе. Ёсьць цікавыя срэбраныя рэлігійныя ювэлірныя вырабы розных школаў, эпох і краінаў.
* '''Ваенны музэй Ля-Каруньні''' ўтрымоўвае мадэлі абарончых сыстэмаў гораду, а таксама мундзіры і зброю гішпанскай арміі ад XV стагодзьдзя да нашых дзён. Тэрытарыяльна адносіцца да каньёнаў гары Сан-Пэдра.
* '''[[Дом-музэй Марыі Піты]]''', дом, дзе жыла гераіня каруньнезцаў Марыя Піта.
* '''[[Дом-музэй Пікаса]]''', музэй жыцьця знакамітага мастака, разьмешчаны ў ягоным былым доме, дзе ён правёў сваё дзяцінства і вырас як мастак.
* '''Музэй Касарэса Кірога''', музэй памяці [[Сант’яга Касарэс Кірога|Касарэса Кірога]] і рэспубліканізма каруньнезцаў і галісійцаў.
* '''Музэй электрычнасьці''' гісторыі электрычнасьці Галісіі, які знаходзіцца ў адным будынку з музэям сучаснага мастацтва.
* '''Дом-музэй Эміліі Парда Басан''', старажытны будынак маёнтку шляхеткі [[Эмілія Парда Басан|Эміліі Парда Басан]], дзе зараз знаходзіцца [[Каралеўская акадэмія Галісіі]]. Прадастаўляе моманты з жыцьця і творчасьці пісьменьніцы.

=== Тэатры ===
У горадзе дзейнічае некалькі тэатраў:

* '''[[Тэатар Разаліі Кастра]]'''. Будынак XIX стагодзьдзя, у эклектычным стылі, разьмешчаны ў самым цэнтры гораду, недалёка ад плошчы Марыі Піты. Самыя прэстыжныя і відовішчныя мерапрыемствы праводзяцца тут.
* '''[[Тэатар Калён (Ля-Каруньня)|Тэатар Калён]]'''. Адчынены ў 1948 годзе і нядаўна адноўлены.
* '''[[Опэрны тэатар (Ля-Каруньня)|Оперны тэатар]]'''
* '''Форум Мэтрапалітана'''
* '''Цэнтар Агара'''

== Спорт ==
У горадзе праводзіцца мноства спартовых мерапрыемстваў на шматлікіх спартовых аб’ектах і збудаваньнях

=== Футбол ===
[[Файл:Alineacion Deportivo - CSKA de Moscú.jpg|міні|180пкс|Мясцовая каманда «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]» ў 2008 годзе]]
Галоўнымі спартовымі зоркамі гораду зьяўляюцца футбалісты каманды «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]», яны зьяўляюцца ўладальнікамі тытулу [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|чэмпіёнаў Гішпаніі]] ў [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе 1999—2000 гадоў|сэзоне 1999—2000 годзе]], а таксама двойчы атрымлівалі [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубак Гішпаніі]] (1995, 2002) і тройчы [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубак Гішпаніі]] (1995, 2000, 2002), а таксама [[Кубак УЭФА Інтэртота|Кубак Інтэртота]] ў 2008 годзе. Яны ўваходзяць у лік 9 клюбаў, якія калісьці атрымлівалі перамогу ў розыгрышах гішпанскай [[Ля Ліга|Ля Лігі]].

Сярод іншых футбольных камандаў варта таксама адзначыць клюб «[[Мантанэрас Ля-Каруньня|Мантанэрас]]», заснаваны ў 1968 годзе.

Найбольш важныя футбольныя падзеі адбываюцца на стадыёнах [[Рыясор (стадыён)|Рыясор]] і [[Эльвіньня (стадыён)|Эльвіньня]], хатніх для «Дэпартыва» і «Мантанэрасу» адпаведна.

=== Хакей ===
Іншай важнай камандай у горадзе зьяўляецца хакейны клюб «[[Лісэо Ля-Каруньня|Лісэо]]», якая ня раз атрымліваў тытулы ў розных спаборніцтвах.

=== Спартовыя збудаваньні ===
[[Файл:Estadio de Riazor.A Corunha.Galiza.jpg|міні|180пкс|[[Рыясор (стадыён)|Рыясор]]]]
==== Стадыёны ====
* '''[[Рыясор (стадыён)|Рыясор]]''' быў адчынены ў 1944 годзе. Зьяўляецца самым буйным у горадзе, а таксама самым вядомым, бо ёсьць хатнім для клюбу «Дэпартыва». Знаходзіцца ў раёне Рыясор, побач з аднайменным пляжам. Пакрыцьцё — газон, памеры 105х68 мэтраў і ёмістасьць у 34 600 гледачоў.
* '''[[Эльвіньня(стадыён)|Эльвіньня]]''' разьмешчаны на вуліцы Глазга, са штучным газонам памерам 104х68 мэтраў і ёмістасьцю ў 1500 гледачоў. Акрамя таго зьяўляецца хатнім стадыёнам клюбу «Мантанэрас».
* '''Унівэрсытэцкі стадыён''' зьмяшчаецца ў кампусе [[Унівэрсытэт Ля-Каруньні|ўнівэрсытэту Ля-Каруньні]]. Газон пакрыты звычайнай травой, памеры складаюць 105x64, ёсьць бегавая дарожка на 400 мэтраў.

== Эканоміка ==
Ля-Каруньня лічыцца самай заможнай камаркай у Галісіі. [[Сукупны ўнутраны прадукт|СУП]] складае 3,486 млн эўра&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.elpais.com/articulo/Galicia/Coruna/desplaza/Vigo/primer/area/empresarial/Galicia/elpepuespgal/20071012elpgal_3/Tes
|загаловак=La Coruña desplaza a Vigo como primer área empresarial de Galicia &lt;!--Generado por Muro Bot. Puedes ayudar a rellenar esta plantilla--&gt;
|год=2009
|аўтар=El País
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.lavozdegalicia.es/dinero/2008/10/03/0003_7192449.htm
|загаловак=La Coruña se consolida como motor de la riqueza industrial de Galicia &lt;!--Generado por Muro Bot. Puedes ayudar a rellenar esta plantilla--&gt;
|год=2009
|аўтар=La Voz de Galicia
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;.

[[Сфэра паслугаў|Сэктар паслуг]], фінансы сэктар, партовая дзейнасьць (камэрцыйная і рыбалоўная) і ў меншай ступені, прамысловы сэктар — гэта асноўныя напрамкі дзейнасьці для эканомікі гораду. Горад зьяўляецца важным фінансавым і прадпрымальніцкім цэнтрам для Галісіі. Сярод банкаў самыя важныя [[Банк Пастор]] і [[Caixa Galicia]]. У горадзе зьмяшчаецца буйная карпарацыя [[Inditex]], найбуйнейшая тэкстыльная група ў сьвеце, якая належыць [[Амансіё Артэга]], гэтай карпарацыі належаць такія брэнды, як то [[Zara]] (дарэчы, першая ў сьвеце крама гэтай маркі адкрылася менавіта ў Ля-Каруньні&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.inditex.com/es/quienes_somos/trayectoria
|загаловак=Grupo Inditex
|год=2009
|аўтар=Inditex S.A.
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;), [[Pull and Bear]], [[Massimo Dutti]] і [[Bershka]]. Таксама ў горадзе зьмяшчаюцца кампанія [[Hijos de Rivera]], якая валодае маркай піва «Estrella Galicia», а таксама прадае ваду, безалькагольныя напоі і іншыя прадукты. Тутака месьціцца камунікацыйная кампанія [[R (тэлекамунікацыйная кампанія)|R]], якая пракладвае валаконна-аптычны кабэль ў Галісіі і галісійскі вядучы пастаўшчык тэлефонных паслуг, [[інтэрнэт]]у і кабэльнага тэлебачаньня.

=== Порт ===
{{Асноўны артыкул|Порт Ля-Каруньні}}
==== Унутраны порт ====
[[Файл:Coruña GDFL2005 10.JPG|міні|200пкс|зьлева|Пірс Сэнтэнарыё, у цяперашні час выкарыстоўваецца для навалочных грузаў ([[вугаль]], [[кокс]] і кантэйнэры)]]
[[Файл:Puerto de La Coruna (Spain).jpg|міні|200пкс|Пірс Кальва Сатэлё, выкарыстоўваецца для транспартаваньня [[драўніна|драўніны]], цынку, [[збожжа]] і іншых тавараў]]
Порт Ля-Каруньні зьяўляецца найбуйнейшым гандлёвым аб’ектам у Галісіі, у 2008 годзе адбылося павелічэньне грузавых перавозак на 23%&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.elcorreogallego.es/indexCanales.php?idMenu=151&amp;idNoticia=418649
|загаловак=El Puerto de La Coruña incrementó en un 22.5% su tráfico de mercancías en 2008 
|год=2009
|аўтар=El Correo Gallego
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;. Праз порт праходзіць больш за 14 мільёнаў тон грузаў штогод&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.elcorreogallego.es/indexCanales.php?idMenu=151&amp;idNoticia=273936
|загаловак=El Puerto de La Coruña incrementó su tráfico un 3.91% en 2007 
|год=2009
|аўтар=El Correo Gallego
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;, большасьць трафіку складаюць наліўныя грузы, як то прадукты нафтаперапрацоўкі і біяэтаноль. Вядзецца гандаль дрэвам і сыпучымі грузамі, як то [[цэмэнт]], [[вугаль]], [[кокс]], [[цынк]] і іншымі. У меншай ступені адбываецца грузапаток кантэйнэраў і іншых грузаў. Аб’ём грузапатоку рыбы і морапрадуктаў зьяўляецца другім паводле значнасьці ў [[Галісія|Галісіі]], у парту знаходзіцца адзін з асноўных рынкаў рыбы ў краіне. Порт Ля-Каруньні таксама галоўны пункт прыпынку для круізных суднаў. Напрыклад, у 2007 годзе ў тут пабывалі 40 тысяч наведвальнікаў і 62 круізы на суднах RMS Queen Elizabeth 2, Jewel of the Seas і MV Oriana. Порт забясьпечвае дзейнасьць асноўных эканамічных цэнтраў гораду. Ён мае больш за 6 км пірсаў.

==== Зьнешні порт ====
[[Файл:Obras do porto exterior da Coruña- 25 Abr 09.jpg|міні|200пкс|Выгляд зьнешняга порту ў 2009 годзе]]
З 2004 году праводзіцца рэканструкцыя порта ў [[Пунта-Лянгастэйра]]. Новы порт зьмяшчае хвалярэз 3250 м у даўжыню, 264 гектараў ўнутраных водаў (што эквівалентна больш за 100 футбольных палёў) і 91 гектар зямлі пад забудову. Акрамя таго, маецца пад’яздная дарога да трасы і чыгункі. Прычальная лінія цягнецца больш чым на 9 км з глыбінямі ад 16 да 30 мэтраў, што дазваляе прымаць судны да 250 тысячаў тонаў.

Выкарыстаньне гэтага новага порту дапаможа да 2020 году выкараніць перавозку брудных і небясьпечных грузаў (як то сыпкіх матэрыялаў і вадкасьцяў) ад гораду Ля-Каруньня. Пасьля выкананьня другога і трэцяга пашырэньня, заплянаваных да 2020 году, у новым порце будуць таксама разьмешчаны кантэйнэры, генэральныя грузы і рыбапрадукты, якія адправяцца ў гарадзкія докі Сан-Дыега і Оса.

=== Прамысловасьць ===
У сваіх межах горад мае два індустрыяльных паркі: [[А-Грэла-Бэнс]] ({{мова-es|A Grela-Bens|скарочана}}), у якім зьмешчана больш за 600 кампаніяў і [[PO.CO.MA.CO]], які абслугоўвае каля 400 кампаніяў.

У сталічным рэгіёне разьмешчаны іншыя буйныя прамысловыя зоны, у асноўным, у паўднёва-заходнім раёне (муніцыпалітэты [[Кульлярэда]] і [[Артэйха]]), напрыклад, Сабон ({{мова-es|Sabón|скарочана}}), дзе, сярод іншага, знаходзіцца штаб-кватэра шматнацыянальнай [[Inditex]] і цеплавая электрастанцыя Sabón.

Сярод іншых прамысловых месцаў у сталічнай вобласьці [[Альвэдра]], [[Баркала (камарка)|Баркала]], [[Мэйсэндэ]].

Буйнымі прамысловымі аб’ектамі ў межах гораду зьяўляюцца нафтаперапрацоўчы завод [[Repsol YPF]], які пачаў працаваць ў 1967 годзе і алюмініевы завод мэталюргічнай кампаніі [[Alcoa]].

=== Камэрцыя ===
У Ля-Каруньні дзейнічаюць сотні камэрцыйных цэнтраў і прадпрыемстваў, тут знаходзіцца самая вялікая колькасьць гандлёвых кампаніяў на тэрыторыі Паўночнай Гішпаніі.

==== Буйныя гарадзкія гандлёвыя цэнтры ====
* '''Абэліск'''. Вялікі цэнтар, якім карыстаюцца і мясцовыя жыхары, і турысты. Тут знаходзяцца крамы міжнародных кампаніяў, як то [[Benetton]], [[Inditex]], [[Springfield]], Ulanka, Vidrio, Pronovias.
* '''Вуліца Барсэлёна'''. Пешаходная вуліца, якая знаходзіцца даволі далёка ад турыстычных маршрутаў, але таксама папулярная для пакупцоў, бо знаходзіцца ў адным з самых густанаселеных раёнаў.
* '''Вуліца Сан-Андрэс'''. Яна адчула спад гандлю пасьля адкрыцьця буйных гандлёвых цэнтраў, але застаецца папулярнай да гэтых часоў, дзякуючы выдатнай транспартнай сувязі з цэнтрам гораду.

=== Турызм ===
Турызм ў Ля-Каруньні павялічваецца ў апошнія гады, у год сюды заходзіць каля 60 [[Круізнае судна|круізных суднаў]]. Горад мае шмат турыстычных славутасьцяў, сярод іх маяк, набярэжная, шматлікія музэі і паркі, замак Сан-Антон і старажытныя цэрквы, у горадзе экспануюцца працы мастакоў і працуюць крамы розных гандлёвых марак. У горадзе шмат пляжаў, асноўныя зь іх добра прыдатныя да [[сэрфінг]]у. Тут праходзяць розныя сьвяты, напрыклад, Ноч Сьвятога Хуана&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150514190831/http://mw2.google.com/mw-panoramio/photos/medium/1090343.jpg Сьвяткаваньне Дня Сьвятога Хуана на пляжы Рыясор]&lt;/ref&gt;, якая прыцягвае гледачоў вогнішчамі на пляжах і фаервэркамі.

У 2006 годзе ўпершыню ў гісторыі городу колькасьць турыстаў пераўзышла падвоенае насельніцтва гораду, дасягнуўшы паўмільёна наведвальнікаў, а ў 2010 годзе гэты паказчык дасягнуў мільёна чалавек&lt;ref&gt;[http://www.lavozdegalicia.es/coruna/2011/01/18/00031295372842649211809.htm A Coruña recibió en 2010 un millón y medio de visitantes, un 7,25% más]. La voz de Galicia&lt;/ref&gt;. У горадзе маецца разгалінаваная сетка гатэляў, як міжнароднага рангу, гэтак і мясцовых. Агульная колькасьць месцаў, якія можа прапанаваць гатэльны сэктар, складае больш, чым за 3500.

{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
|+Гасьцёўні Ля-Каруньні
|-
!colspan=2|Тып||Колькасьць
|-
|rowspan=6|Гасьцёўні
|5 зорак||1
|-
|4 зоркі||10
|-
|3 зоркі||3
|-
|2 зоркі||4
|-
|1 зорка||7
|-
|'''Агульная колькасьць'''||'''25'''
|}

== Сацыяльнае забесьпячэньне ==
[[Файл:Logo udc.jpg|міні|180пкс|Лягатып Унівэрсытэту Ля-Каруньні]]
=== Адукацыя ===
У горадзе маюцца 12 прыватных, 26 публічных і 17 сярэдніх школаў і 3 унівэрсытэты, раскіданыя па ўсім муніцыпалітэце.

=== Унівэрсытэты ===
Унівэрсытэт Ля-Каруньні мае 5 кампусаў у Ля-Каруньні (у Эльвіньні, Сапатэйры, Рыясоры і Осе) і адзін у Фэроле. Тут навучаецца каля 24 тысячаў студзентаў&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.laopinioncoruna.es/coruna/2009/12/06/numero-matriculados-universidad-crece-6/340882.html
|загаловак=La Universidad aumenta un 6% el número de matriculados 2010/2011
|год=2010
|аўтар=La Opinión A Coruña
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;. Унівэрсытэт прапануе некалькі спэцыяльнасьцяў, унікальных для Галісіі і нават для Паўночнай Гішпаніі, напрыклад, [[Падыятрыя]], звычайная і [[Тэхнічная архітэктура]], [[прамысловы дызайн]], [[карабельныя прылады]], грамадзянскае будаўніцтва, каналы і порты, сацыялёгія, паліталёгія і кіраваньне. Таксама ў горадзе працуюць філіялы [[Нацыянальны ўнівэрсытэт дыстанцыйнай адукацыі (Гішпанія)|Нацыянальнага ўнівэрсытэту дыстанцыйнай адукацыі]] і [[Інтэрнацыянальны ўнівэрсытэт Мэнэндэса-і-Пэлаё|Інтэрнацыянальнага ўнівэрсытэту Мэнэндэса-і-Пэлаё]].

=== Ахова здароўя ===
[[Ахова здароўя|Аховай здароўя]] займаюцца комплекс шпіталя ўнівэрсытэту Ля-Каруньні, які ўлучае гарадзкі шпіталь, шпіталь Абэнтэ і Ляга, марскі шпіталь Оса і шпіталь Тэрэзы Эрэра, а таксама іншыя цэнтры. Існуюць таксама прыватныя клінікі, напрыклад, Мадэлё або Шпіталь Санта-Тэрэза.

== Транспарт і камунікацыі ==
=== Аўтамабільныя дарогі і магістралі ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Ідэнтыфікатар !! Назва !! Маршрут
|-
|align=&quot;center&quot; | '''A-6''' || Аўтадарога '''А-6'''
| [[Мадрыд]] — [[Кальляда-Вільляльба]]/[[Аданэра]] — [[Тардэсыльляс]] — [[Бэнавэнтэ]] — [[Панфэрада]] — [[Люга]] — Ля-Каруньня
|-
|align=&quot;center&quot; | '''AP-9''' || Атлянтычная шаша
|| [[Фэроль]] — Ля-Каруньня — [[Сант’яга-дэ-Кампастэля]] — [[Пантэвэдра]] — [[Віга]] — [[Туй (Гішпанія)|Туй]] — '''A-55''' — [[Партугалія]]
|-
|align=&quot;center&quot; | '''AC-10''' || Злучэньне | '''AC-11''' з '''AC-12''' || Вуліца Альфонса Маліна — Тунэль Эйрыс — Порт Оса
|-
|align=&quot;center&quot; | '''AC-11''' || Пад’езд да Ля-Каруньні||Вуліца Альфонса Маліна — скрыжаваньне з дарогай '''N-550''' — Мост Пасахэ
|-
|align=&quot;center&quot; | '''AC-12''' || Пад’езд да Ля-Каруньні '''N-VI'''||Вуліца Прыма-дэ-Рывэра — Касаблянка — Тунэр і Порт Оса — Мост Пасахэ
|-
|align=&quot;center&quot; | '''AC-14''' || Пад’езд да Ля-Каруньні ад '''A-6'''||Ас Лёнсас — [[А-Сапатэйра]] — Тарыя — '''A-6'''
|-
|align=&quot;center&quot; | '''N-VI''' ||Паўночна-заходняя шаша || [[Мадрыд]] — [[Мэдына-дэль-Кампа]] — [[Тардэсыльляс]] — [[Бэнавэнтэ]] — [[Панфэрада]] — [[Люга]] — Ля-Каруньня
|}
[[Файл:Estacionrenfeacoruña.jpg|міні|Станцыя Рэнфэ]]
Асноўнымі транспартнымі артэрыямі гораду зьяўляюцца:
* Вуліца Альфонса Маліна, адна з галоўных вуліцаў з трафікам 140 тысячаў транспартных сродкаў&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.laopinioncoruna.es/secciones/noticia.jsp?pRef=2009022100_2_262611__A-Coruna--Metro-Fomento-preve-doblar-numero-carriles-tramo-Alfonso-Molina
|загаловак=Fomento prevé doblar el número de carriles en un tramo de Alfonso Molina — A Coruña / Metro — La Opinión A Coruña
|год=2009
|аўтар=La Opinión A Coruña
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;;
* Вуліца Хубіяс ({{мова-es|Jubias|скарочана}})&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.enelburgo.es/content/view/511/1/lang,es/
|загаловак= Salidas directas &lt;!--Generado por Muro Bot. Puedes ayudar a rellenar esta plantilla--&gt;
|год=2009
}}&lt;/ref&gt;;
* Колца Хуана Карляса I: у цяперашні час у стадыі будаўніцтва, пасьля сканчэньня будаўніцтва будзе трэцяй колцавай дарогай гораду&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.riazor.org/una-calle-menos-109890
|загаловак=La tercera ronda se llamará Ronda de Juan Carlos I
|год=2010
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;.

=== Чыгунка ===
У горадзе ёсьць дзьве станцыі чыгункі:
* Пасажырская: Станцыя Ля-Каруньня—Сан-Крыстабаль, перабудаваная ў 1991 годзе, мае рэгіянальныя цягнікі ў буйныя гарады Галісіі, а таксама злучае горад з [[Мадрыд]]ам, [[Барсэлёна]]й і лініяй [[Ірун]]/[[Більбао]]. Некалькі гадоў таму станцыя зазнала невялікую рэканструкцыю, якая падрыхтавала будучы прыход кампаніі [[AVE]] у горад. Чакаецца, што ў 2012 годзе будзе дабудавана высокахуткасная лінія Фэроль—Ля-Каруньня—Сант’яга-дэ-Кампастэля, якая ў сваю чаргу непасрэдна зьвязана з Мадрыдам. У 2005 годзе станцыя абслугоўвала каля 600 тысячаў пасажыраў, што зьяўляецца рэкордам за ўсю ейную гісторыю.
* Грузавая: Станцыя Сан-Дыега, якая абслугоўвае порт гораду. Асноўнымі напрамкамі дзейнасьці кампаніі зьяўляюцца перавозкі дрэва, жалеза, цынку, вугалю і кантэйнэраў з портаў.

=== Аэрапорт ===
{{Асноўны артыкул|Аэрапорт Ля-Каруньні}}
[[Файл:Aeropuerto de Coruna.jpg|міні|Аэрапорт Ля-Каруньні]]
Ля-Каруньня мае аэрапорт у 9 км ад гораду, вядомы як Аэрапорт Альвэда ці Аэрапорт Ля-Каруньні. Ён мае невялікую пасадачную паласу ў 1,9 км і сучасную супрацьтуманную сыстэму ILS II/III, якая пачала эксплюатавацца ў 2008 годзе. У апошнія гады трафік аэрапорту хутка павялічыўся, то бок ён падвоіў лік пасажыраў на працягу трох гадоў&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.aena.es/csee/Satellite?Language=ES_ES&amp;MO=6&amp;SMO=1&amp;SiteName=LCG&amp;c=Page&amp;cid=1048146841374&amp;pagename=subHome
|загаловак=Alvedro es el Aeropuerto que más ha crecido, más de un 51.8%. &lt;!--Generado por Muro Bot. Puedes ayudar a rellenar esta plantilla--&gt;
|год=2009
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt; і дасягнуў 1,175 млн пасажыраў у 2008 годзе&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.aena.es/csee/ccurl/12.Estadistica_Diciembre_2008.pdf
|загаловак= Salidas directas &lt;!--Generado por Muro Bot. Puedes ayudar a rellenar esta plantilla--&gt;
|год=2009
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;.

Аэрапорт мае рэгулярныя рэйсы ў буйныя гарады ў мацерыковай частцы (Мадрыд, Барсэлёна, [[Сэвільля]], Більбао, [[Сарагоса]] і [[Валенсія]]), таксама ёсьць рэйсы ў [[Лісабон]], [[Лёндан]] і [[Амстэрдам]] і на [[Канарскія астравы]], у цяперашні час таксама вядуцца перамовы для злучэньня гораду з трымя гарадамі Ўсходняй Эўропы і паўднёвай Гішпаніі.

=== Міжгароднія аўтобусы ===
Ля-Каруньня мае аўтобусную станцыю ў гандлёвым цэнтры гораду, яна была пабудавана ў 1989 годзе і ў цяперашні час абслугоўвае больш за 6 мільёнаў пасажыраў у год (17 000 у дзень)&lt;ref&gt;{{Кніга
|спасылка=http://www.coruna.es/servlet/Satellite?c=Page&amp;cid=1132316994654&amp;pagename=Portal%2FPage%2FPortal-SubportadaSeccionDescriptivos
|загаловак= Comunicaciones 
|год=2009
}} {{ref-es}}&lt;/ref&gt;. Станцыя мае злучэньне з галісійскімі, гішпанскімі і іншымі гарадамі, у тым ліку з [[Жэнэва]]й, [[Парыж]]ам, [[Лісабон]]ам, [[Рым]]ам і [[Мюнхэн]]ам.

=== Гарадзкі транспарт ===
[[Файл:Tranvía.A Coruña Galicia.jpg|міні|зьлева|Трамвай на набярэжнай]]
У горадзе працуе аўтобусныя 24 маршруты, яны кіруюцца Трамвайнай кампаніяй Ля-Каруньні&lt;ref&gt;[http://www.tranviascoruna.com/ Compañía de Tranvías de la Coruña]&lt;/ref&gt; і трамваі, якія ходзяць уздоўж набярэжнай. Таксама ў Ла-Каруньі працуе кампанія BICICORUÑA, якая займаецца пракатам ровараў.

== Рэсурснае забесьпячэньне і жыльлёва-камунальная гаспадарка ==
=== Водазабесьпячэньне ===
[[Файл:EncoroCecebre.jpg|міні|200пкс|Рэзэрвуар Сэсэбрэ ўзімку]]
«Муніцыпальная кампанія Воды Каруньі» ({{мова-es|Aguas de La Coruña|скарочана}}) кіруе ўсім цыклем водазабесьпячэньня ў горадзе Ля-Каруньня і іншых суседніх гарадох, як то Артэйха, Кульлярэда, Алейрас, Бэргонда, Сада, Камбрэ і Караль. Водазабесьпячэньне ажыцьцяўляецца з рэзэрвуара [[Сэсэбрэ]].

=== Збор гарадзкіх адкідаў ===
Паслугі па збору гарадзкіх адкідаў вырабляе гарадзкая кампанія Cespa. Адходы перапрацоўваюцца на заводзе ў раёне Настыян.

=== Ачыстка вуліцаў ===
Ачыстка вуліцаў ажыцьцяўляецца комплекснай сыстэмай прыбіраньня вуліцаў пад лёзунгам «Ля-Каруньня, прыродная», якая дасягае кожнай вуліцы, плошчы, садочка і парка. Для дасягненьня гэтай мэты выкарыстоўваецца сучасная машынная тэхніка апошняга пакаленьня, разнастайнае матэрыяльна-тэхнічнае абсталяваньне ў спалучэньні з чалавечымі рэсурсамі, неабходнымі для выкананьня ручных апэрацыяў ачысткі.

=== Санітарыя ===
Адкрытыя пасьля некалькіх гадоў затрымкі, станцыя ачысткі сьцёкавых водаў, якая знаходзіцца ў раёне Бэнс, абслугоўвае жыхароў муніцыпалітэтаў Ля-Каруньня, Артэйха, Кульлярэда, Алейрас&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100408023415/http://augasdegalicia.xunta.es/es/edars/ACOR.html Augas de Galicia. EDAR de Bens]&lt;/ref&gt;.

== Сродкі масавай інфармацыі ==
* '''Тэлебачаньне''':
** [[Telecoruña]]
** [[Localia Coruña]], якая належыць групе [[Голас Галісіі]]
** [[VTelevisión]]: тэлеканал групы Голас Галісіі.
* '''Радыё''':
** Прыватныя камэрцыйныя: Onda Cero, належыць Grupo Planeta; Cadena SER, 40 Principales, M80 Radio і Cadena Dial, належыць Grupo PRISA; COPE, Grupo Voz і Punto Radio.
** Грамадзкія: Radio Nacional de España і Radio Galega
** Радыёстанцыі супольнасьці: Cuac FM, кіруецца Калектывам унівэрсытэтскіх актываў, і штаб-кватэра Red de Medios Comunitarios
* '''Друкаваныя СМІ''': [[La Voz de Galicia]], La Opinión A Coruña, El Ideal Gallego, Depor Sport (афіцыяльны бюлетэнь футбольнага клюбу «[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]») і DxT Campeón, таксама ADN, Qué!, De luns a venres і 20 minutos.

== Гарады-сябры ==
* [[Мар-дэль-Плята]], [[Аргентына]]
* [[Рэсыфі]], [[Бразылія]]&lt;ref name=Irmandamento&gt;[https://web.archive.org/web/20110930083516/http://www.igadi.org/ti/005/os_irmanamentos_dos_concellos_de_galicia.htm Os irmanamentos dos concellos en Galicia]&lt;/ref&gt;
* [[Кадыс]], [[Гішпанія]]
* [[Марыльянэльля]], [[Італія]]
* [[Брэст]], [[Францыя]]&lt;ref name=&quot;Irmandamento&quot;/&gt;

== Асобы ==
* [[Мартын Рывас]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [http://www.coruna.es/ Афіцыйны сайт]{{ref-es}}
* [http://www.dicoruna.es/ Web de la Diputación de La Coruña]{{ref-es}}
* [http://www.corunacity.com/ Навіны Ля-Каруньні]{{ref-es}}

[[Катэгорыя:Ля-Каруньня| ]]
[[Катэгорыя:Гарады Гішпаніі]]</text>
      <sha1>t061yisw36yjdfxbcltn47zbj0q75ui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Міхаіл Лермантаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92676</id>
    <revision>
      <id>2698307</id>
      <parentid>2351739</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:25:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4581" sha1="rhiwtwo61c176206dw5y7lfiz8ee6qk" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Міхаіл Лермантаў
|Арыгінал імя        = Михаил Лермонтов
|Партрэт             = Mikhail_lermontov.jpg
|Памер               = 250пкс
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = Михаил Юрьевич Лермонтов
|Псэўданімы          = 
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|15|10|1814}}
|Месца нараджэньня   = [[Масква]]
|Дата сьмерці        = {{Памёр|25|7|1841|гадоў = 26}}
|Месца сьмерці       = [[Пяцігорск]]
|Грамадзянства       = [[Расейская імпэрыя]]
|Род дзейнасьці      = [[паэт]], [[проза|празаік]], [[драматург]], мастак, перакладчык
|Гады актыўнасьці    = 
|Напрамак            = [[рамантызм]]
|Жанр                = верш, паэма, раман
|Дэбют               = «Весна» (1830)
|Значныя творы       = «[[Дэман (паэма)|Дэман]]»&lt;br /&gt;«Герой нашага часу»&lt;br /&gt;«На сьмерць Пушкіна»
|Прэміі              = 
|Подпіс              = Mikhail_Lermontov_Signature.svg
|ВікіКрыніца         = be:s:Аўтар:Міхаіл Лермантаў
|Апісаньне подпісу   = 
|Палічка             = 
|Сайт                = 
}}
'''Міхаі́л Ле́рмантаў''' ({{мова-ru|Михаил Юрьевич Лермонтов}}; {{Дата ў старым стылі|15 кастрычніка|1814|3}}, [[Масква]] — {{Дата ў старым стылі|25 ліпеня|1841|15}}, Пяцігорск) — [[расейцы|расейскі]] [[паэт]], [[проза|празаік]], [[драматург]], мастак, афіцэр.

Творы Лермантава перакладзеныя на [[нямецкая мова|нямецкую]], [[ангельская мова|ангельскую]], [[француская мова|францускую]], [[польская мова|польскую]] (перакладзеныя [[Уладзіслаў Сыракомля|Уладзіславам Сыракомляй]]), [[дацкая мова|дацкую]], швэдзкую, [[беларуская мова|беларускую]], [[сэрбская мова|сэрбскую]] і іншыя мовы.

== Беларускія пераклады ==
Творы Лермантава перакладаў на беларускую мову [[Алесь Бадак]], [[Алег Бембель]], [[Сяргей Дзяргай]], [[Аркадзь Куляшоў]], [[Валянцін Таўлай]]&lt;ref&gt;Галасы з-за небакраю: анталогія паэзіі свету ў беларускіх перакладах ХХ ст. Склад. М. Скобла. — Мн.: Лімарыус 2008. — 896 с.&lt;/ref&gt;, [[Яўген Міклашэўскі]], [[Якуб Колас]] і інш.

==Крыніцы==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20120202164651/http://prajdzisvet.org/authors/29-liermantau-mikhail.html Міхаіл Лермантаў] на [[ПрайдзіСвет|ПрайдзіСвеце]]

{{Рамантызм}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лермантаў, Міхаіл Юр’евіч}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 15 кастрычніка]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1814 годзе]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве]]
[[Катэгорыя:Міхаіл Лермантаў| ]]
[[Катэгорыя:Асобы Пензенскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Расейскія паэты]]
[[Катэгорыя:Расейскія драматургі]]
[[Катэгорыя:Расейскія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Расейскія мастакі і мастачкі]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі паэзіі на расейскую мову]]
[[Катэгорыя:Літаратары рамантызму]]
[[Катэгорыя:Забітыя на дуэлі]]
[[Катэгорыя:Забітыя літаратары]]
[[Катэгорыя:Памерлі 25 ліпеня]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1841 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Пяцігорску]]</text>
      <sha1>rhiwtwo61c176206dw5y7lfiz8ee6qk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Райнэр Марыя Рыльке</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96068</id>
    <revision>
      <id>2698383</id>
      <parentid>2671164</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2317" sha1="irrhrf5kl7nvpjfausox0yekg9e8vlx" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік}}
'''Ра́йнэр Мары́я Ры́льке''' ({{Мова-ням|Rainer Maria Rilke}}, поўнае імя: René Karl Wilhelm Johann Josef Maria Rilke — '''Рэнэ Карл Вільгельм Ёган Ёзэф Марыя Рыльке'''; 4 сьнежня 1875, [[Прага]] — 29 сьнежня 1926, Вальмонт, [[Швайцарыя]]) — аўстрыйскі [[паэт]]-сымбаліст.

== Творы ==

=== Паэтычныя зборнікі ===
* Жыцьцё і песьні / Leben und Lieder (1894)
* Ахвяры ларам / Larenopfer (1895)
* Увянчаны снамі / Traumgekrönt (1897)
* Адвент / Advent (1898)
* Першыя вершы / Erste Gedichte (1903)
* Мне на свята / Mir zur Feier (1909)
* Кніга вобразаў / Buch der Bilder (1902)
* Часасловец / Stundenbuch (1905)

== Беларускія пераклады ==
На беларускую мову вершы Рыльке перакладалі [[Аляксей Зарыцкі]], Кацярына Маціеўская, Ларыса Раманава, [[Алесь Салавей]], [[Васіль Сёмуха]], [[Масей Сяднёў]], [[Ганна Янкута]], [[Андрэй Хадановіч]].

* Рыльке Р.М. Санэты Арфэю. /Перакл. зь ням. В.Сёмухі. Мн.: Маст. літаратура, 1982. (&quot;Паэзія народаў сьвету&quot;).
* Рыльке Р.М. Выбраная лірыка. / Перакл. зь ням. В.Сёмухі. Мн.: Зьміцер Колас, 2016. (&quot;Паэты плянэты&quot;).
* [https://web.archive.org/web/20160305144651/http://kamunikat.org/halounaja.html?pubid=4483 Рыльке Райнэр Марыя. Санеты Арфею] у перакладзе [[Васіль Сёмуха|Васіля Сёмухі]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210101234124/http://prajdzisvet.org/kit/127-plach-pa-antynoju.html Плач па Антыною. Вершы]

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Накід:Пісьменьнік}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рыльке, Райнэр Марыя}}
[[Катэгорыя:Аўстрыйскія паэты]]</text>
      <sha1>irrhrf5kl7nvpjfausox0yekg9e8vlx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Партыя вугорскай грамады</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96595</id>
    <revision>
      <id>2698338</id>
      <parentid>2263651</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:15:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7282" sha1="ijigo0fdhdz8wuu94pg2kwrnamn25o5" xml:space="preserve">{{Партыя
| назва                   = Партыя вугорскай грамады
| арыгінальная назва      = Strana maďarskej komunity&lt;/br&gt;Magyar Közösség Pártja
| тып                     = 
| лягатып                 = Party of the hungarian coalition logo.jpg
| подпіс                  = 
| памер                   = 200пкс
| лідэр                   = Ёжэш Бэрэньі
| заснавальнік            = 
| заснаваная              = 22 траўня 1998
| дата роспуску           = 2 кастрычніка 2021
| штаб-кватэра            = Чаякава, 8&lt;br /&gt;811 05 [[Браціслава]]
| супрацоўніцтва          = 
| ідэалёгія               = абарона інтарэсаў [[вугорцы ў Славаччыне|вугорскага насельніцтва]], хрысьціянская дэмакратыя, лібэральны кансэрватызм
| інтэрнацыянал           = Эўрапейская народная партыя
| моладзевая арганізацыя  = 
| колькасьць              = 
| дэпутатаў у Эўрапарлямэнце = {{Партыя месца|2|13|hex=#029C02}}
| назва парлямэнту        = [[Парлямэнт Славаччыны|Нацыянальная рада]]
| дэпутатаў у парлямэнце  = {{Партыя месца|0|150|hex=#029C02}}
| назва ніжняй палаты парлямэнту        = 
| дэпутатаў у ніжняй палаце парлямэнту  = 
| назва верхняй палаты парлямэнту       = 
| дэпутатаў у верхняй палаце парлямэнту = 
| назва мясцовых саветаў                =
| дэпутатаў у мясцовых саветах          =
| орган партыйнага друку  = 
| гімн                    = 
| дэвіз                   = 
| сайт                    = [http://www.mkp.sk www.mkp.sk]
}}
'''Па́ртыя вуго́рскай грамады́''' ({{мова-sk|Strana maďarskej komunity}}, {{мова-hu|Magyar Közösség Pártja}}), да 2012 — '''''Партыя вугорскай кааліцыі''''' ({{мова-sk|Strana maďarskej koalície|скарочана}}, {{мова-hu|Magyar Koalíció Pártja|скарочана}}) — правацэнтрысцкая палітычная партыя, якая прадстаўляе інтарэсы [[вугорцы|вугорцаў]] [[Славаччына|Славаччыны]]. Партыя была заснаваная трыма невялікімі партыямі вугорскай нацыянальнай меншасьці ў [[1998]] годзе. Нагодай для стварэньня адзінай партыі стала прыняцьце закона, які забараняў фармаваньне кароткачасовых палітычных аб’яднаньняў незадоўга да выбараў.

== Мінуўшчына ==
Першым старшынём партыі стаў Бэла Бугар, якога ў [[2007]] годзе зьмяніў Пал Чакі. У [[2009]] годзе выйшлы з партыі Бугар стварыў сваю партыю [[Мост (партыя)|«Most-Híd» (Мост)]], якая выступала за міжнацыянальны мір і супрацоўніцтва паміж [[славакі|славакамі]] і [[вугорцы|вугорцамі]].

У 1998—2006 гадох партыя ўваходзіла ў склад урада Мікулаша Дзурынды, дзе была прадстаўленая 4 міністрамі (Пал Чакі быў міністрам па эўрапейскай інтэграцыі і правам нацыянальных меншасьцяў, Ласла Міклаш — міністрам навакольнага асяродзьдзя, Ласла Дзюроўскі — міністрам рэгіянальнага разьвіцьця, Жолт Шыман — міністрам сельскай гаспадаркі). У 2006—2010 ПВК знаходзілася ў апазыцыі ўраду [[Робэрт Фіца|Робэрта Фіца]], у склад якога ўваходзіць нацыяналістычная [[Славацкая нацыянальная партыя]].

На [[Парлямэнцкія выбары ў Славаччыне (2010)|парлямэнцкіх выбарах 12 чэрвеня 2010 году]] партыя ня здолела пераадолець пяціадсоткавы бар’ер (яна атрымала 109 639 (4,33%) галасоў) і пазбавілася старшынства ў парлямэнце. ПВК прадстаўлена ў [[Эўрапарлямэнт|Эўрапарлямэнце]] двумя дэпутатамі. З [[2000]] году ПВК далучылася да Эўрапейскай народнай партыі.

== Удзел у выбарах ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Рок выбараў
! Выбары ў
! Галасоў, %
! Атрымана мандатаў
! Месца на выбарах
! Статус
|-
| [[1998]]
| [[Выбары ў Народную Раду Славаччыны (1998)|Народная Рада]]
| 9,12%
| 15
| чацьвертае
| Упершыню
|-
| [[2002]]
| [[Выбары ў Народную Раду Славаччыны (2002)|Народная Рада]]
| 11,16%
| 20
| чацьвертае
| {{Рост}} 5
|-
| [[2004]]
| [[Выбары ў Эўрапарлямэнт у Славаччыне 2004 году|Эўрапейскі парлямэнт]]
| 13,24%
| 2
| пятае
| Упершыню
|-
| [[2006]]
| [[Выбары ў Народную Раду Славаччыны (2006)|Народная Рада]]
| 11,68%
| 20
| чацьвертае
| =
|-
| [[2009]]
| [[Выбары ў Эўрапарлямэнт у Славаччыне 2009 году|Эўрапейскі парлямэнт]]
| 11,33%
| 2
| трэцяе
| =
|-
| [[2010]]
| [[Выбары ў Народную Раду Славаччыны (2010)|Народная Рада]]
| 4,33%
| 0
| сёмае
| {{Падзеньне}} 20
|-
| [[2012]]
| [[Выбары ў Народную Раду Славаччыны (2012)|Народная Рада]]
| 4,28%
| 0
| восьмае
| =
|}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20140405135119/http://www.mkp.sk/ Афіцыйная бачына]
* [https://web.archive.org/web/20131022125446/http://www.ives.sk/registre/detailuplnyps.do?action=uplny&amp;formular=&amp;id=152976 Рэестар партыяў] [[Міністэрства ўнутраных справаў Славаччыны|Міністэрства ўнутраных справаў]]

{{Партыі Славаччыны}}

[[Катэгорыя:Палітычныя партыі Славаччыны]]
[[Катэгорыя:Партыі вугорскіх меншасьцяў]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1998 годзе]]
[[Катэгорыя:Вугорцы ў Славаччыне]]</text>
      <sha1>ijigo0fdhdz8wuu94pg2kwrnamn25o5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марэк Вадас</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96951</id>
    <revision>
      <id>2698254</id>
      <parentid>2350693</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:44:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1988" sha1="8iw3lekuotnxi180l55kd3ly2ramf45" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік}}
'''Ма́рэк Ва́дас''' ({{мова-sk|Marek Vadas}}; 27 траўня 1971, [[Кошыцэ]]) — [[славакі|славацкі]] [[пісьменьнік]].

Ягоныя «Казкі з чорнай Афрыкі» (2004) былі прызнаныя ў Славаччыне найлепшай дзіцячай кнігай году, а за зборнік аповедаў «Знахар» (2006) пісьменьнік атрымаў прэстыжную прэмію «Anasoft Litera»&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = Марэк Вадас| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://arche.by/by/30/50/3457/%D0%A2%D0%BE-%D0%BC%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B0-%D1%82%D0%BE-%D0%BC%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D0%B0.htm| загаловак = То мулатка, то мурынка| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[ARCHE]]| дата = 8 лютага 2011 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

== Творы ==
* Malý román (1994)
* Univerzita (суаўтар Эман Эрдэлі, 1996)
* Diabol pod čapicou (суаўтар Эман Эрдэлі, 2002) 
* Prečo sa smrtka smeje (2003)
* Rozprávky z čiernej Afriky (''Казкі з чорнай Афрыкі''; 2004)
* Liečiteľ (''Знахар''; 2006)

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210103000451/http://prajdzisvet.org/text/780-kazki-chornaj-afryki.html Казкі чорнай Афрыкі]

{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вадас, Марэк}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 27 траўня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кошыцэ]]
[[Катэгорыя:Славацкія літаратары]]
[[Катэгорыя:Славацкія дзіцячыя літаратары]]</text>
      <sha1>8iw3lekuotnxi180l55kd3ly2ramf45</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лідзія Вадкерці-Гаварнікава</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97966</id>
    <revision>
      <id>2698236</id>
      <parentid>2350694</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:57:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6390" sha1="ep24a0bzptrg7hytureullw5mp939sz" xml:space="preserve">{{Пісьменьніца
|Імя                 = Лідзія Вадкерці-Гаварнікава
|Арыгінал імя        = Lýdia Vadkerti-Gavorníková
|Партрэт             = 
|Памер               = 
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = 
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзілася|30|3|1932|0|1}}
|Месца нараджэньня   = {{Сьцяг Чэхаславаччыны}} [[Модра]]
|Дата сьмерці        = {{Памерла|22|5|1999}}
|Месца сьмерці       = {{Сьцяг Славаччыны}} [[Браціслава]]
|Грамадзянства       = {{Сьцягафікацыя|Чэхаславаччына}}
|Род дзейнасьці      = [[паэтка]], [[перакладніца]]
|Гады актыўнасьці    = 
|Напрамак            = 
|Жанр                = 
|Мова                = славацкая
|Мова2               = 
|Дэбют               = 
|Значныя творы       = 
|Прэміі              = 
|Подпіс              = 
|Апісаньне подпісу   = 
|ВікіКрыніца         = 
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую = 
|Палічка             = 
|Сайт                = 
}}
'''Лідзія Вадкерці-Гаварнікава''' ({{мова-sk|Lýdia Vadkerti-Gavorníková}}; [[30 сакавіка]] [[1932]], Модра, [[Чэхаславаччына]] — [[22 траўня]] [[1999]], [[Браціслава]], [[Славаччына]]) — [[славакі|славацкая]] [[паэт]]ка і [[перакладніца]].

== Біяграфія ==
Нарадзілася ў Модры ў сям’і сталяра. Першую адукацыю атрымала ў [[Копчаны (раён Скаліца)|Копчанах]], у [[1951]] годзе скончыла пэдагагічную гімназію ў [[Браціслава|Браціславе]], дзе ў [[1951]]—[[1962]] гг. працавала настаўніцай. З [[1962]] году пасьля няшчаснага выпадку жыла на пэнсію па інваліднасьці, цалкам прысьвяціўшы сябе творчасьці. З [[1978]] году працавала рэдактарам, а пазьней — намесьніцай галоўнага рэдактара ў часопісе «Агляд сусьветнай літаратуры».

== Творчасьць ==
Лідзія Вадкерці-Гаварнікава — аўтарка васьмі паэтычных зборнікаў. Свае першыя творы пачала друкаваць яшчэ ў школьным часопісе «Іскра». У [[1965]] годзе яе вершы публікаваліся ў часопісах «Славацкія погляды» ({{мова-sk|Slovenské pohľady|скарочана}}) і «Маладая творчасць» ({{мова-sk|Mladá tvorba|скарочана}}). Годам пазьней выйшла яе першая кніга «Паграмніцы» ({{мова-sk|Pohromnice|скарочана}}). Акрамя вершаскладаньня таксама займалася перакладамі зь [[нямецкая мова|нямецкай]], [[расейская мова|расейскай]] і [[француская мова|францускай моваў]]. У перакладзе Л. Вадкерці-Гаварнікавай на славацкую мову выйшла некалькі кніг францускіх паэтаў.

== Крытыка ==
Паводле крытыка Станіслава Шматлака, для Вадкерці-Гаварнікавай напісаньне вершаў — гэта не прыгожая гульня, не нагода выказацца, але найперш пошук шляху для выказваньня сутнасьці ўласнага лёсу&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://prajdzisvet.org/authors/148-vadkiertsi-havarnikava-lidzija.html| загаловак = Лідзія Вадкерці-Гаварнікава ( Lýdia Vadkerti-Gavorníková )| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[ПрайдзіСвет]]| дата = 26 лютага 2011 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

== Творы ==
=== Паэзія ===
* [[1966]] — «Паграмніцы» ({{мова-sk|Pohromnice|скарочана}})
* [[1970]] — «Тоеснасьць» ({{мова-sk|Totožnosť|скарочана}})
* [[1972]] — «Катрынка» ({{мова-sk|Kolovrátok|скарочана}})
* [[1973]] — «Камень і збан» ({{мова-sk|Kameň a džbán|скарочана}})
* [[1977]] — «Пясочная песьня» ({{мова-sk|Piesočná pieseň|скарочана}})
* [[1979]] — «Трываньне» ({{мова-sk|Trvanie|скарочана}})
* [[1982]] — паэма «Віна» ({{мова-sk|Víno|скарочана}})
* [[1992]] — «Гульня ў цот і лішку» ({{мова-sk|Hra na pár-nepár|скарочана}})

=== Пераклады ===
* [[1976]] — «Фэдра» [[Жан Расін]]

== Крыніцы ==
{{Зноскі}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://zlatyfond.sme.sk/autor/117/Lydia-Vadkerti-Gavornikova Лідзія Вадкерці-Гаварнікава. Збор твораў] {{ref-sk}}
* [https://web.archive.org/web/20110228033947/http://prajdzisvet.org/kit/59-tryvannie.html Лідзія Вадкерці-Гаварнікава. Трываньне. Вершы] на [[ПрайдзіСвет|ПрайдзіСвеце]]

{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вадкерці-Гаварнікава, Лідзія}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Модры]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Браціславе]]
[[Катэгорыя:Славацкія літаратаркі]]
[[Катэгорыя:Славацкія паэты]]
[[Катэгорыя:Славацкія перакладчыкі]]</text>
      <sha1>ep24a0bzptrg7hytureullw5mp939sz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Оскар Мілаш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108572</id>
    <revision>
      <id>2698325</id>
      <parentid>2219505</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6914" sha1="n6i372m5bjetjcjl53j3jzue4jacln6" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Оскар Мілаш
|Арыгінал імя        = Oscar Milosz
|Партрэт             = MilašiusOskaras.jpg
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = 
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|28|5|1877}}
|Дата сьмерці        = {{Памёр|2|3|1939|гадоў=61}}
|Род дзейнасьці      = паэзія
|Гады актыўнасьці    = 
|Кірунак             = 
|Жанр                = 
|Мова                = 
|Мова2               = 
|Дэбют               = 
|Значныя творы       = 
|Прэміі              = 
|Подпіс              = 
|Апісаньне подпісу   = 
|ВікіКрыніца         = 
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую = 
|Палічка             = 
|Сайт                = 
}}
'''О́скар Мі́лаш гербу [[Любіч (герб)|Любіч]]''' ({{мова-fr|Oscar Venceslas de Lubicz Milosz}}, {{мова-lt|Oskaras Milašius}}; 28 траўня 1877, мястэчка [[Чарэя]], цяпер вёска ў [[Чашніцкі раён|Чашніцкім раёне]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]] — 2 сакавіка 1939, [[Фантэнблё]], [[Францыя]]) — францускі паэт беларускага паходжаньня; дзядзька і настаўнік ляўрэата [[Нобэлеўская прэмія па літаратуры|Нобэлеўскай прэміі па літаратуры]] 1980 року [[Чэслаў Мілаш|Чэслава Мілаша]].

== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся ў мястэчку Чарэя ў сям’і Ўладыслава дэ Любіч Мілаша, былога афіцэра расейскае арміі, і Марыі Разаліі Разэнталь, жыдоўкі з Варшавы.

З 1889 году жыў у Парыжы, навучаўся ў [[Ліцэй Жансон-дэ-Саі|ліцэі Жансон-дэ-Саі]], пасьля вывучаў [[Асірыйская мова|асірыйскую мову]] й [[іўрыт]] у Школе ўсходніх моваў.

У 1904 годзе, пасьля сьмерці бацькі, вярнуўся ў Чарэю, дзе мусова заняўся вялікай гаспадаркаю&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=[[Сяргей Харэўскі]].|загаловак=Чарэя Мілаша|арыгінал=|спасылка=http://www.novychas.org/literature/%D1%81%D1%8F%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9-%D1%85%D0%B0%D1%80%D1%8D%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96-%D1%87%D0%B0%D1%80%D1%8D%D1%8F-%D0%BC%D1%96%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0|аўтар выданьня=|выданьне=«[[Новы час (газэта)|Новы час]]»|тып=газэта|месца=|выдавецтва=|год=20 кастрычніка 2010|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Lietuvos atstovybe Paryziuje. Representation of Lithuania in Paris.jpg|міні|Прадстаўніцтва Летувы ў Францыі. Оскар Мілаш — трэці зьлева ў ніжнім шэрагу]]
Пасьля [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў публічных выступах прапагандаваў ідэю стварэньня незалежнае летувіскае дзяржавы. У 1925 годзе быў першым прадстаўніком Летувы ў [[Францыя|Францыі]], у 1925—1938 гадах — дарадцам амбасады [[Летува|Летувы]] ў [[Парыж]]ы. У 1931 годзе атрымаў францускае грамадзянства.

== Творчасьць ==
Дэбютаваў «Паэмай упадку» («Le Poéme des Décadences») у 1899 годзе. Акрамя вершаваных твораў, пакінуў драматычныя сачыненьні («Мігель Маньяра», «Мэфібасэт», «Саўл з Тарса»), містычныя трактаты-паэмы «Ars Magna» (1924) і «Les Arcanes» (1927), [[раман (жанр)|раман]] «L’Amoureuse Initiation» (1910), выдаў зборнік летувіскіх песьняў і [[Казка|казак]] ва ўласным перакладзе на францускую мову.

Свае творы падпісваў ''Oscar Vladislas de Lubicz Milosz'', ''O. V. de L. Milosz''.

== Творы ==
* Le Poème des Décadences, 1899
* Les Sept Solitudes, 1906
* L’Amoureuse Initiation, roman1910
* Les Éléments, 1911
* Chefs d’œuvre lyriques du Nord, traductions, 1912
* Miguel Mañara. Mystère en six tableaux. 1913
* Mephiboseth, théâtre, 1914
* Saul de Tarse, théâtre, 1914 (non publié)
* Symphonies, Nihumim, 1915
* Épître à Storge, 1917
* Adramandoni, 1918
* La Confession de Lemuel, 1922
* Ars Magna, 1924
* Les Arcanes, 1927
* Les origines ibériques du peuple Juif, 1932
* Les origines de la nation lituanienne, 1936
* Psaume de l’Étoile du matin, 1936
* La Clef de l’Apocalypse, 1938

Поўны збор твораў Оскара Мілаша выдадзены ў 13 тамах у парыскім выдавецтве ''Silvaire/du Rocher''. Усе паэмы Мілаша абагульненыя ў 2 тамах «Паэзія» (Poésies).

== Узнагароды ==
Узнагароджаны [[Ордэн Ганаровага легіёну|Ордэнам Ганаровага легіёну]] (1931).

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://eleven.co.il/article/12767 Жыцьцяпіс Оскара Мілаша]{{ref-ru}} ў «Электроннай габрэйскай энцыкляпэдыі»
* [https://web.archive.org/web/20210102164121/http://prajdzisvet.org/kit/95-try-simfonii.html «Тры сымфоніі»]. Вершы Оскара Мілаша ў перакладзе [[Андрэй Хадановіч|А. Хадановіча]]
* [https://web.archive.org/web/20090513030122/http://amisdemilosz.org/ Таварыства «Сябры Мілаша»]{{ref-fr}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мілаш, Оскар}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чашніцкім раёне]]
[[Катэгорыя:Францускія паэты]]
[[Катэгорыя:Летувіскія паэты]]
[[Катэгорыя:Кавалеры ордэна Ганаровага легіёну]]
[[Катэгорыя:Беларускія жыды]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Францыі]]</text>
      <sha1>n6i372m5bjetjcjl53j3jzue4jacln6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мікола Хаўстовіч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112939</id>
    <revision>
      <id>2698292</id>
      <parentid>2579171</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:30:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14104" sha1="k9qsdju50jkwfpnce9caghap63k1na8" xml:space="preserve">{{Навуковец
|Імя               = Мікола Хаўстовіч
|Лацінка           = Mikoła Chaŭstovič
|Вядомы як         = дасьледнік творчасьці Яна Баршчэўскага і беларускай літаратуры 19 ст.
}}
'''Мікола Хаўстовіч''' ({{Н}} 10 жніўня 1959, [[вёска]] [[Млынка (вёска)|Млынка]], [[Слуцкі раён]], [[Менская вобласьць]], [[БССР]], [[СССР]]) — [[Беларусы|беларускі]] і польскі [[літаратуразнаўца]], [[перакладнік]] гісторык [[беларуская літаратура|беларускай літаратуры]], [[выкладнік]] [[БДУ]], [[прафэсар]] [[Варшаўскі ўнівэрсытэт|Варшаўскага ўнівэрсытэту]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;''Prof. dr hab. Mikalaj Chaustowicz'', [у:] baza «Ludzie nauki» portalu Nauka Polska (OPI), https://nauka-polska.pl/#/profile/scientist?id=131750&amp;_k=mwpwzr&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;[[Варшаўскі ўнівэрсытэт|.]]

== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся ў 1959 г. на [[Случчына|Случчыне]]. Скончыў Беліцкую СШ у 1976 г. Служыў у войску.

У 1980—1985 гг. вучыўся на [[Філялягічны факультэт БДУ|філялягічным факультэце БДУ]]. У 1985—1988 гг. працаваў настаўнікам на Случчыне. У 1988—1991 гг. вучыўся ў [[Асьпірантура|асьпірантуры]] пры катэдры беларускае літаратуры, пасьля — выкладнік названае катэдры. З 1993 г. выкладнік, старшы выкладнік, дацэнт катэдры гісторыі беларускае літаратуры. З 2000 г. — загаднік катэдры гісторыі беларускае літаратуры&lt;ref&gt;[http://khblit.narod.ru/info/khaustovich.htm &lt;small&gt;Біяграфія&lt;/small&gt;]&lt;/ref&gt;.

У 1993 г. абараніў [[Кандыдацкая дысэртацыя|кандыдацкую дысэртацыю]] «Беларускі літаратурна-грамадзкі рух 30-40 гг. ХІХ ст.», а ў 2003 г. — доктарскую дысэртацыю «Мастацкі мэтад [[Ян Баршчэўскі|Яна Баршчэўскага]] і развіцьцё беларускай літаратуры 30-40 гг. ХІХ ст.»&lt;ref&gt;[http://khblit.narod.ru/info/khaustovich.htm &lt;small&gt;Біяграфія&lt;/small&gt;]&lt;/ref&gt;

Дасьледуе беларускую літаратуру XVIII-ХІХ стагодзьдзяў. У кастрычніку 2005 года камандзіраваны на [[Катэдра беларусістыкі Варшаўскага унівэрсытэту|катэдру беларусістыкі Варшаўскага унівэрсытэту]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Мікола Хаўстовіч / Часопіс ARCHE-Пачатак, https://web.archive.org/web/20220903135855/https://store.arche.by/authors/608&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

Аўтар каля 300 публікацыяў, у тым ліку шматлікіх манаграфіяў&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Хаўстовіч Мікола Валянцінавіч / Філалагічны факультэт БДУ, https://philology.bsu.by/by/tsentry/1853-kha-stovich-mikola-valyantsinavich&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. Перакладае з [[Польская мова|польскай мовы]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Мікола Хаўстовіч / ПрайдзіСвет, https://web.archive.org/web/20220903135905/http://prajdzisvet.org/translators/77-khaustovich-mikola.html&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

Жыве і працуе ў [[Варшава|Варшаве]].

== Абраныя працы ==
● Новыя аспекты праграмы па беларускай літаратуры XVIII—XIX стагоддзяў: Вучэбна-метадычны дапаможнік. — Мінск: БДУ, 1994. — 54 с (У сааўтарстве).

● ХІХ стагоддзе: Навукова-літаратурны альманах / Уклад., уступныя артыкулы, падрыхтоўка тэкстаў, пераклад з польск. мовы і камент. М. Хаўстовіча. — Мінск: БДУ, 1999. — Кн. першая. — 214 с.

● Гісторыя беларускай літаратуры ХІ-ХІХ стст.: Праграма. — Мінск: БДУ, 1999. — 44 с (У сааўтарстве).

● ХІХ стагоддзе: Навукова-літаратурны альманах / Уклад., уступныя артыкулы, падрыхтоўка тэкстаў, пераклад з польск. мовы і камент. М. Хаўстовіча. — Мінск: БДУ, 2000. — Кн. другая. — 224 с.

● Беларуская літаратура XVIII—XIX стагоддзяў: Зборнік тэкстаў / Склад. і аўтар камент. М. В. Хаўстовіч. — Мн: БДУ, 2000. — 229 с.

● Гісторыя беларускай літаратуры 30-40-х гг. ХІХ ст.: Дапаможнік для студэнтаў філал. спец. вышэйш. навуч. устаноў. — Мінск: БДУ, 2001. — 171 с.

● На парозе забытае святыні: Творчасць Яна Баршчэўскага. — Мінск: ВТАА «Права і эканоміка», 2002. — 186 с.

● Мастацкі метад Яна Баршчэўскага. — Мінск: БДУ, 2003. — 204 с.

● Беларуская літаратура: Хрэстаматыя. Частка першая (другая палова XVIII — першая палова ХІХ стст). Дапаможнік для польскіх студэнтаў па спецыяльнасці «Беларуская філалогія». — Мн., 2006. — 224 с.

● Беларуская літаратура: Хрэстаматыя. Частка другая. (Другая палова ХІХ ст.) Дапаможнік для польскіх студэнтаў па спецыяльнасці «Беларуская філалогія» / Уклад. і камент. М. Хаўстовіча. Мн., 2006. − 204 с.

● Беларуская літаратура: Хрэстаматыя. Частка трэцяя (1901—1920). Дапаможнік для польскіх студэнтаў па спецыяльнасці «Беларуская філалогія». — Мн., 2006. — 305 с.

● Айчына здалёку і зблізку: Ігнацы Яцкоўскі і Аляксандар Рыпінскі. — Мн., 2006. — 280 с.

● Тэкля з Бажымоўскіх Урублеўская і яе літаратурная спадчына // Беларусь і беларусы ў прасторы і часе: Зборнік да 75-годдзя прафесара Адама Мальдзіса / Пад рэд. С. Запрудскага, А. Фядуты, З. Шыбекі. — Мн.: Лімарыус, 2007. — С. 218—234.

● Жыццё і творчасць Рамуальда Падбярэскага. Мн., 2008. — 148 с.

● «Я, хоць і не паэта…» // Arche. 2008. № 7-8. С. 880—923.

● Творчасць Яна Баршчэўскага вачыма рускага чалавека // Arche. 2009. № 4. С. 385—400.

● Аляксандар Рыпінскі: знаёмы і незнаёмы // Arche. 2009. № 5. С. 281—395.

● Літаратурна-выдавецкая дзейнасць Аляксандра Рыпінскага ў Лёндане, [у:] Your Sun Shall Never Set Again, And Yuor Moon Shall Wane No More: Essays in Honor of Fr Alexander Nadson on the Occasion of his Eightieth Birthday and Fiftieth Anniversary of His Priesthood — Сонца тваё не закоціцца, і месяц твой не схаваецца: Зборнік артыкулаў па беларусістыцы і багаслоўі ў гонар 80-годзьдзя з дня нараджэньня і 50-годзьдзя сьвятарства айца Аляксандра Надсана, Мінск 2009, с. 190—203.

● Шляхамі да беларускасці: Нарысы, артыкулы, эсэ, Варшава 2010, 648 с.

● Гісторыя беларускай літаратуры (ХІ-ХІХ стагоддзі): Тыпавая вучэбная праграма для вышэйшых навучальных устаноў /у сааўтарстве, Мінск 2011, 66 с.

● Даследаванні і матэрыялы: Літаратура Беларусі XVIII—XIX стагоддзяў, том першы, Варшава, 2014.

● Даследаванні і матэрыялы: Літаратура Беларусі XVIII—XIX стагоддзяў, том другі, Варшава, 2016.

● Даследаванні і матэрыялы: Літаратура Беларусі XIX — пачатку XX стагоддзя, том трэці, Варшава, 2017.

● Даследаванні і матэрыялы: Літаратура Беларусі канца XVIII—XIX стагоддзя, том чацвёрты, Варшава, 2018.

● Даследаванні і матэрыялы: Літаратура Беларусі XIX — пачатку XX стагоддзя, том пяты, Варшава, 2019.

● Даследаванні і матэрыялы: Літаратура Беларусі XIX стагоддзя, том шосты, Варшава, 2020.

● Даследаванні і матэрыялы: Літаратура Беларусі XIX стагоддзя, том сёмы, Варшава, 2021.

● Даследаванні і матэрыялы: Літаратура Беларусі XIX стагоддзя, том восьмы, Варшава, 2022.

== Абраныя пераклады ==
● Пільштынова С. Авантуры майго жыцця / Пераклад з польскае мовы, каментарыі. — Мн.: Маст. літ., 1993. — С. 19-379.

● Баршчэўскі Я. Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях / Пераклад з польскае мовы, пасляслоўе, каментарыі. — Мн.: Юнацтва, 1996. — С. 5-261.

● Станкевіч С. Беларускія элемэнты ў польскай рамантычнай паэзіі: V. Балады і рамансы А. Міцкевіча / Пераклад з польскае // Спадчына. — 1998. — № 6. — С. 75-159.

● Равускі Г. Князь Радзівіл Пане Каханку (Раздзел з &quot;Успамінаў Сапліцы) / Пераклад з польскае, каментарыі // Полымя. — 2000. — № 6. — С. 131—150.

● Ходзька І. Успаміны квестара / Пераклад з польскае, каментарыі // Край-Kraj. Дыялог на сумежжы культур: Polonica-Lithuanica-Albaruthenica / Рэд. А. Агееў і Я. Іваноў. — Магілёў: Магілёўск. абл. друкарня, 2000. — С. 167—245.

● Яцкоўскі І. Аповесць з майго часу, або Літоўскія прыгоды (урывак) / пераклад з польскае // Працы кафедры гісторыі беларускае літаратуры Белдзяржуніверсітэта: Навуковы зборнік / Пад агульн. рэд. М. Хаўстовіча. Выпуск восьмы. − Мн.: Права і эканоміка, 2007. − С. 167—237.

● Ходзька І. Успаміны квестара / пер. з польскае мовы, прадмова і камент. — Мн.: Universitas, 2007. — 204 с.

● Ганна Мастоўская. Не заўсёды так робіцца, як гаворыцца / Пераклад і каментар // Працы кафедры гісторыі беларускае літаратуры Белдзяржуніверсітэта: Навуковы зборнік, выпуск дзевяты. Мн., 2008. С. 169—196.

● Яцкоўскі І. Аповесць з майго часу, альбо Літоўскія прыгоды / Пераклад і каментар // Arche. 2008. № 7-8. С. 924—1055.

● Аляксандар Рыпінскі. Беларусь / пераклад з польскае мовы і каментар // Arche. 2009. № 5. С. 202—280.

● Баляслаў Прус. «Лялька» // Arche. 2010. № 4. С. 441—583.

● Ігнацы Яцкоўскі, Аповесць з майго часу, альбо Літоўскія прыгоды / укладане, пераклад, пасляслоўе і каментар, Варшава 2010, 290 с.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Парады артыкулу|вікіфікаваць}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Хаўстовіч, Мікола}}
[[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Беларускія прафэсары]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі філялягічнага факультэту БДУ]]
[[Катэгорыя:Прафэсары Варшаўскага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Польскія літаратуразнаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускія публіцысты]]</text>
      <sha1>k9qsdju50jkwfpnce9caghap63k1na8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Робэрт Рос</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113018</id>
    <revision>
      <id>2698390</id>
      <parentid>2188045</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T11:54:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16912" sha1="1heh5mw6981lz1vp0nbphvso8jpbz90" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Робэрт Рос
|Арыгінал імя        = Robert Baldwin Ross
|Партрэт             = Robert Ross (1869-1918) nel 1911 in una foto di Elliott and Fry.JPG
|Памер               = Робэрт Рос, каля 1911 году
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = 
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|25|5|1869}}
|Месца нараджэньня   = [[Тур (горад)|Тур]], [[Францыя]]
|Дата сьмерці        = {{Памёр|5|10|1918|гадоў=49}}
|Месца сьмерці       = [[Лёндан]]
|Грамадзянства =
|Род дзейнасьці = літаратурны крытык
|Гады актыўнасьці =
|Напрамак =
|Жанр =
|Дэбют =
|Значныя творы =
|Прэміі =
|Подпіс =
|Апісаньне подпісу =
|ВікіКрыніца =
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую =
|Палічка =
|Сайт =
}}
'''Робэрт Болдўін Рос''' ({{мова-en|Robert Baldwin «Robbie» Ross}}; 25 траўня 1869, [[Тур (горад)|Тур]], [[Францыя]] — 5 кастрычніка 1918, [[Лёндан]]) — журналіст і мастацкі крытык канадзкага паходжаньня, блізкі сябра [[Оскар Ўайлд|Оскара Ўайлда]].

== Жыцьцяпіс ==
Бацька, Джон Рос, нарадзіўся ў [[Ірляндыя|Ірляндыі]], большую частку жыцьця правёў у [[Канада|Канадзе]], дзе стаў юрыстам і генэральным пракурорам у 1853 годзе, а ў 1853—1862 гадах быў прэзыдэнтам чыгуначнай кампаніі «Grand Trunk Railway». Маці Роса, Аўгуста Элізабэт Болдўін, была дачкою прэм’ер-міністра заходняй Канады [[Робэрт Болдўін|Робэрта Болдўіна]]. У Робэрта было дзьве сястры і двое братоў. Пачатковую адукацыю Рос атрымаў у прэстыжнай школе Сэндрайд у Сурэі, дзе выявіў сябе здольным вучнем, асабліва ў галіне антычнай літаратуры і мастацтва. Лічыцца, што тамака ён атрымаў першы гомасэксуальны вопыт. У 13 гадоў яго прынялі на клясычнае аддзяленьне ў Грыфтан-коледж, аднак маці вырашыла, што сын занадта слабы для таго, каб вучыцца ў школе, а таму наступныя два гады ён правучыўся дома. Брат Алек, які на той момант ужо скончыў Кембрыдж, пачаў уводзіць Робэрта ў літаратурныя колы Лёндану. Прыкладна ў гэты час Рос пазнаёміўся з Оскарам Ўайлдам, аднак абставіны іх знаёмства невядомыя.

Хутка пасьля знаёмства 17-гадовы Робэрт спакусіў Ўайлда, але сэксуальная сувязь іх цягнулася вельмі нядоўга. У 1888 годзе Робэрт быў прыняты ў кембрыдзкі Кінгс-коледж. Адным з выкладчыкаў гісторыі там быў Оскар Браўнінг, які пасьля шмат дапамагаў Росу. Аднакурсьнікі не любілі Роса, магчыма, празь яго паводзіны і сьмелыя артыкулы ва ўнівэрсытэцкім часопісе. У сакавіку 1889 году група з шасьці чалавек напала на Роса і скінула яго ў фантан у двары коледжа. У Роса здарыўся нэрвовы крызіс (асабліва калі ён даведаўся, што крыўдзіцелі ня будуць пакараныя), і сям’я забрала яго дадому. У выніку ён вырашыў пакінуць унівэрсытэт.
[[Файл:Robert Ross at 24.jpg|міні|Робэрт Рос у 24 гады]]
У той жа час у сям’і заўважылі гомасэксуальнасьць Робэрта і вырашылі адаслаць яго далей ад спакусаў Лёндану. Рос зьехаў у [[Эдынбург]], дзе працаваў у часопісе «Шкоцкі назіральнік» (''Scott Observer''). Прыкладна тады ж Рос напісаў апавяданьне «Як мы згубілі Кнігу Яшэр» (''How we Lost the Book of Jasher''), адно з тых нешматлікіх апавяданьняў, якія ён напісаў за сваё жыцьцё.

Разам з [[Мор Эйдзі|Морам Эйдзі]] Рос напісаў прадмову да перавыданьня рамана «Мэльмат-вандроўнік» Чарлза Мэт’юрына і адаслаў гэтую прадмову вядомаму і ўплывоваму крытыку [[Эдмунд Гос|Эдмунду Госу]], жадаючы зьвярнуць на сябе ўвагу. Празь некаторы час Гос стаў добрым сябрам Роса. Апроч гэтага, Рос пазнаёміўся з [[Обры Бэрдсьлі]] і [[Ўільям Ратэнштайн|Ўільямам Ратэнштайнам]], зь якімі таксама досыць шмат стасаваўся.

Калі ў 1895 годзе Оскар Ўайлд падаў у суд на маркіза Куінсбэры, бацьку Альфрэда Дугласа, Робэрт Рос спрабаваў яго адгаварыць ад гэтае задумы. Пасьля арышту пісьменьніка менавіта Рос забраў зь яго дома некаторыя рэчы Ўайлда, частку рукапісаў і прыватных папераў (каб апошнія не зьявіліся ў судзе як кампрамат). Пасьля шматлікіх настойлівых просьбаў маці Рос пакінуў Ангельшчыну і пасяліўся ў [[Кале]], адкуль сачыў за далейшаю хадой падзеяў з газэт. 25 траўня Ўайлду быў вынесены прысуд, у той жа дзень Робэрт даведаўся пра сьмерць жонкі свайго брата Джэка і вярнуўся ў Ангельшчыну. Рос наведваў Ўайлда ў вязьніцы і дапамагаў яму ўладкаваць фінансавыя праблемы.

У 1897 годзе Оскара Ўайлда выпусьцілі з турмы, і ён паехаў у [[Францыя|Францыю]], дзе яго чакаў Рос. Цягам некалькіх першых месяцаў Ўайлд нават не загаворваў пра Дугласа, але празь некаторы час стала відавочна, што сустрэча непазьбежная. Незважаючы на ўсе аргумэнты сяброў, у верасьні Ўайлд зьехаў да Дугласа ў [[Нэапаль]], што вымусіла Роса ледзь ня першы раз у жыцьці страціць сваю стрыманасьць і закідаць Ўайлда раззлаванымі лістамі. Памірыліся яны толькі празь некалькі месяцаў.

У гэты час рэзка пагоршылася здароўе яшчэ аднаго сябра Роса — [[Обры Бэрдсьлі]], які быў хворы на [[сухоты]]. Хутка пасьля яго сьмерці Рос напісаў яму панэгірык, які ўвайшоў у выданьне камэдыі Бэна Джонсана «Вальпонэ» з малюнкамі Бэрдсьлі, выпушчанае Леанардам Сьмітэрсам. У траўні Рос дапамог маці і сястры Бэрдсьлі арганізаваць памінальную імшу ў езуіцкай капэле і аплаціў палову выдаткаў за яе.

У кастрычніку 1900 году Оскар Ўайлд моцна захварэў і папрасіў Роса прыехаць. Разам з [[Рэджыналд Тэрнэр|Рэджыналдам Тэрнэрам]] Рос заставаўся з Ўайлдам да самое сьмерці, знайшоў сьвятара, які, згодна з жаданьнем пісьменьніка, ахрысьціў яго і памазаў, а пасьля сьмерці Ўайлда заняўся разьвязваньнем усіх фінансавых праблемаў, арганізацыяй пахаваньня і адказамі на лісты са спачуваньнямі. На пахаваньні Ўайлда Рос абмяняўся з Дугласам, які не наведаў пісьменьніка ў часе хваробы, але ўзяў на сябе ролю галоўнага плакальшчыка, некалькімі рэзкімі фразамі.

Пасьля вяртаньня ў Лёндан Рос атрымаў месца адміністратара ў галерэі «Карфакс» і ўзяўся за гэтую справу разам з Морам Эйдзі. Менавіта ў гэтай галерэі адбылася выстава сатырычных малюнкаў [[Макс Бірбам|Макса Бірбама]]. Апроч гэтага, Рос займаўся літаратурнай спадчынай Ўайлда, афіцыйна аформіўшыся павернікам пісьменьніка. Настроены Рос быў рашуча: ён верыў у тое, што з часам творчасьць Ўайлда зойме вартае месца ў літаратуры і на сцэне, і тады ўсе прыбыткі будуць атрымліваць сыны пісьменьніка — Сырыл і Вівіян Голанды. Хутка Рос зрабіўся значнай асобай у сьвеце мастцтва. У 1903 годзе ў «Карфаксе» прайшла вальмі пасьпяховая выстава [[Роджэр Фрай|Роджэра Фрая]], крытыка і мастака, пасьля чаго «Карфакс» атрымаў рэпутацыю рэспэктабельнага месца, якое пастаянна наведвалі знаўцы мастацтва.

У наступныя гады Рос шчыльна займаўся праблемамі літаратурнай спадчыны Ўайлда. У 1905 годзе ў [[Дрэздэн]]е адбылася прэм’ера славутай опэры «Салямэя» [[Рыхард Штраўс|Рыхарда Штраўса]], у 1906 годзе было ануляванае банкруцтва Ўайлда, і ўвесь прыбытак ад аўтарскіх правоў пачалі атрымліваць Сырыл і Вівіян, у 1908 годзе дзякуючы Росу пачаў выдавацца 12-томнік твораў Ўайлда, а парэшткі самога пісьменьніка былі перавезеныя на могілкі Пэр-Ляшэз. Помнік Рос замовіў скульптару Джэйкабу Эпштэйну. 1908 год скончыўся трыюмфам Роса: 1 сьнежня ў лёнданскім гатэлі «Рытц» сабралося больш за сто пяцьдзясят гасьцей, каб падзякаваць Росу за ўсю яго працу над рэабілітацыяй рэпутацыі Ўайлда як выбітнага пісьменьніка.

Першая кніга Робэрта Роса выйшла ў 1909 годзе, была прысьвечаная Обры Бэрдсьлі і так і называлася — «Обры Бэрдсьлі» (Aubrey Beardsley). У верасьні таго ж году выйшла яшчэ адна кніга, «Маскі і фазы» (''Masques and Phases'') — зборнік эсэ, артыкулаў і кароткіх апавяданьняў (адзін з артыкулаў кнігі зноў жа прысьвечаны творчасьці Бэрдсьлі і мае падзагаловак «Погляд у мінулае»).

У пачатку 1910-х гадоў Рос прайшоў праз шэраг судовых працэсаў. Ініцыятарам некаторых зь іх выступіў [[Альфрэд Дуглас]]: ён падаваў у суд на біёграфа Ўайлда Рэнсама, які выкарыстаў у сваіх працах тэкст «De Profundis», а таксама на Роса, абвінаваціўшы яго ў гомасэксуальных сувязях. Першую справу Дуглас прайграў, другая была закрытая, як і справа Крослэнда, які абвінавачваў Роса ў злосным перасьледзе (Рос да гэтага падаваў у суд на Дугласа і Крослэнда за паклёп). За Роса заступаліся [[Гэрбэрт Ўэлз]], [[Вівіян Голанд]], [[Эдмунд Гос]].

Апошнія гады жыцьця Роса зьвязаныя з паэтам [[Зыгфрыд Сасун|Зыгфрыдам Сасунам]]. Рос ставіўся да Сасуна як апякун — падтрымліваў яго маральна, даваў прыстанак, уводзіў у літаратурныя колы і знаёміў зь пісьменьнікамі (у прыватнасьці, з Гэрбэртам Ўэлзам і Арналдам Бэнэтам). Сасун шмат напісаў пра Роса ў сваёй аўтабіяграфіі «Падарожжа Зыгфрыда» (Siegfried’s Journey, 1945).

У пачатку 1918 году Рос захварэў; 5 кастрычніка ён вярнуўся пасьля абеду зь сябрамі і сказаў, што ў яго баліць у грудзях і што ён крыху адпачне. Калі прыйшлі клікаць яго да вячэры, ён быў мёртвы. Прычынай сьмерці стала страта прытомнасьці, выкліканая хранічным бранхітам і гастрытам. У адпаведнасьці з тэстамэнтам ён быў крэміраваны, а урна зь яго прахам была ў 1950 годзе дастаўленая ў [[Парыж]] і зьмешчаная ў спэцыяльным паглыбленьні ў помніку Оскару Ўайлду — ужо замаўляючы помнік Эпштэйну, Рос вырашыў, што яго прах будзе ляжаць побач з прахам сябра.

Зыгфрыд Сасун у вышэйзгаданай аўтабіяграфіі напісаў: «''Адпачываючы перад вячэрай, ён памёр — у яго спынілася сэрца. І, думаю, да месца будзе сказаць, што гэта быў адзіны выпадак, калі сэрца яго падвяло''».

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20120202191459/http://prajdzisvet.org/authors/113-ros-robiert.html Робэрт Рос] на [[ПрайдзіСвет|Прайдзісвеце]]
** [https://web.archive.org/web/20120130223523/http://prajdzisvet.org/text/399-obry-biordsli-pohliad-u-minulaje.html Обры Бёрдслі: Погляд у мінулае] пер. [[Ганна Янкута]]
* [https://web.archive.org/web/20110729044346/http://prajdzisvet.org/text/812-vypadak-u-muziei.html Выпадак у музеі]

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Рос, Робэрт}}
[[Катэгорыя:Ангельскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Лёндане]]</text>
      <sha1>1heh5mw6981lz1vp0nbphvso8jpbz90</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>П’ер дэ Фэрма</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113183</id>
    <revision>
      <id>2698382</id>
      <parentid>2510619</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T09:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5826" sha1="lbti1xt6ih6i2ux63ptwtyfjfdt4haw" xml:space="preserve">{{Навуковец 
| Імя               = П’ер дэ Фэрма
| Арыгінал імя      = Pierre de Fermat
| Фота              = Pierre_de_Fermat.jpg
| Шырыня            = 
| Навуковая сфэра   = [[матэматыка]]
| Навуковы кіраўнік = 
| Знакамітыя вучні  = 
| Вядомы як         = аўтар [[Вялікая тэарэма Фэрма|Вялікай тэарэмы Фэрма]]
| Сайт              = 
}}
'''П’ер дэ Фэрма''' ({{мова-fr|Pierre de Fermat}}; 17 жніўня 1601 — 12 студзеня 1665) — францускі матэматык, адзін з стваральнікаў [[Аналітычная геамэтрыя|аналітычнай геамэтрыі]], [[Матэматычны аналіз|матэматычнага аналізу]], [[тэорыя імавернасьцяў|тэорыі імавернасьцяў]] і [[Тэорыя лікаў|тэорыі лікаў]]. Паводле прафэсіі юрыст, з 1631 — дараднік парлямэнту ў [[Тулюза|Тулюзе]]. Бліскучы паліглёт. Найбольш вядомы фармуляваньнем [[Вялікая тэарэма Фэрма|Вялікай тэарэмы Фэрма]].

== Біяграфія ==

П’ер Фэрма нарадзіўся 17 жніўня 1601 году ў [[Гасконь|гасконскім]] мястэчку Бамон-дэ-Лямань (''Beaumont-de-Lomagne'', [[Францыя]]). Яго бацька, Дамінік Фэрма, быў заможным гандляром, другім гарадзкім консулам; маці, Клер дэ Лёнг — выкладніца матэматыкі. У сям’і, акрамя П’ера, былі яшчэ адзін сын і дзьве дачкі. Фэрма атрымаў юрыдычную адукацыю — спачатку ў [[Тулюза|Тулюзе]], а затым у [[Бардо]] і [[Арлеан]]е.

У 1631 годзе, пасьпяхова скончыўшы навучаньне, Фэрма выкупіў пасаду каралеўскага саветніка парлямэнту (іншымі словамі, чальца вышэйшага суда) у Тулюзе. У гэтым жа годзе ён жаніўся на далёкай сваячцы маці, Люізе дэ Лёнг. У іх было пяцёра дзяцей&lt;ref name=sw&gt;''Стиллвелл Д.'' Математика и ее история. — Москва-Ижевск: Институт компьютерных исследований, 2004, стр. 211—212.&lt;/ref&gt;.

Хуткі службовы рост дазволіў Фэрма стаць чальцом Палаты эдыктаў у горадзе [[Кастр]] (1648). Менавіта гэтай пасадзе ён абавязаны даданьнем да свайго імя адзнакі знатнасьці — часьціцы ''de''; з гэтага часу ён становіцца П’ерам дэ Фэрма.

Каля 1652 году Фэрма прыйшлося аспрэчваць паведамленьне пра сваю сьмерць у часе эпідэміі чумы; ён сапраўды заразіўся, але выжыў.

У 1660 годзе плянавалася яго сустрэча з [[Блез Паскаль|Паскалем]], але праз дрэнны стан здароўя абодвух вучоных сустрэча не адбылася&lt;ref name=sw /&gt;.

П’ер дэ Фэрма памёр 12 студзеня 1665 году ў горадзе [[Кастр]] у часе выязной сэсіі суда. Першапачаткова яго пахавалі там жа, у Кастры, але неўзабаве (1675) прах перанесьлі ў сямейны магільны склеп Фэрма, у царкве аўгустынцаў ([[Тулюза]]). Старэйшы сын, Клеман-Самуэль, выдаў пасьмяротны збор яго працаў, зь якога сучасьнікі і пазналі пра выдатныя адкрыцьці П’ера Фэрма.

Сучасьнікі характарызуюць Фэрма як сумленнага, акуратнага, ураўнаважанага і ветлівага чалавека, бліскуча эрудаванага як у матэматыцы, так і ў гуманітарных навуках, знатака шматлікіх старажытных і жывых моваў, на якіх ён пісаў неблагія вершы.&lt;ref&gt;''Белл Э. Т.'' Указ. соч., стр. 58.&lt;/ref&gt;

== Ушанаваньне памяці ==
* Найстарэйшы і самы прэстыжны ліцэй Тулюзы носіць імя Фэрма (''Lycée Pierre de Fermat'').

== Крыніцы ==
{{зноскі}}

== Глядзіце таксама ==
* [[Вялікая тэарэма Фэрма]]

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20110111162140/http://www.maths.tcd.ie/pub/HistMath/People/Fermat/RouseBall/RB_Fermat.html The Life and times of Pierre de Fermat (1601—1665)] from W. W. Rouse Ball’s History of Mathematics
* [https://web.archive.org/web/20040803221632/http://cgd.best.vwh.net/home/flt/flt01.htm The Mathematics of Fermat’s Last Theorem]
* [http://fermatslasttheorem.blogspot.com/2005/05/fermats-achievements.html Fermat’s Achievements]

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Фэрма, П’ер дэ}}
[[Катэгорыя:Францускія матэматыкі]]
[[Катэгорыя:П’ер дэ Фэрма| ]]</text>
      <sha1>lbti1xt6ih6i2ux63ptwtyfjfdt4haw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мэт’ю Грэгары Льюіс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119448</id>
    <revision>
      <id>2698270</id>
      <parentid>2170729</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:56:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1056" sha1="hskdbomgfz82ftl3jgj32o7kk0w2ain" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік}}
'''Мэт’ю Грэгары Льюіс''' ({{мова-en|Matthew Gregory Lewis}}, {{Нарадзіўся|9|7|1775}}, [[Лёндан]] — {{Памёр|14|5|1818}}, на моры на шляху з [[Вэст-Індыя|Вэст-Індыі]]) — [[Ангельшчына|ангельскі]] [[раман]]іст і [[драматург]], аўтар гатычнага рамана «[[Манах (раман)|Манах]]» (1796).

==Крыніцы==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210102110053/http://prajdzisvet.org/text/403-manakh.html Манах (фрагмент)]

{{Бібліяінфармацыя}}
{{Накід:Пісьменьнік}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Льюіс, Мэт’ю Грэгары}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лёндане]]
[[Катэгорыя:Брытанскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардзкага ўнівэрсытэту]]</text>
      <sha1>hskdbomgfz82ftl3jgj32o7kk0w2ain</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Манах (раман)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119451</id>
    <revision>
      <id>2698242</id>
      <parentid>2170779</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:30:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1336" sha1="7v89yxel2sxmtgkxgwexqizv4lrauxm" xml:space="preserve">[[Файл:Lewismonk.png|thumb|Тытульная старонка рамана]]
«'''Манах'''» ({{мова-en|The Monk: A Romance}}) — [[гатычны раман]] 19-гадовага ангельца [[Мэт’ю Грэгары Льюіс‎|М. Г. Люіса]], напісаны ўсяго за 10 тыдняў і ўпершыню надрукаваны ў 1796 годзе. Пасьля некалькі разоў пераглядаўся аўтарам.

Францускі пераклад рамана Люіса выклікаў сэнсацыю ў кантынэнтальнай [[Эўропа|Эўропе]]. [[Маркіз дэ Сад]] ухваліў твор юнага пісьменьніка, назваўшы яго найбольш характэрным з раманаў у найноўшым гусьце&lt;ref&gt;http://www.english.upenn.edu/~mgamer/Etexts/coleridge.reviews&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210102110053/http://prajdzisvet.org/text/403-manakh.html Манах (фрагмент)]

{{Накід:Літаратура}}

[[Катэгорыя:Гатычныя раманы]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1796 годзе]]
[[Катэгорыя:Раманы на ангельскай мове]]</text>
      <sha1>7v89yxel2sxmtgkxgwexqizv4lrauxm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Максім Лужанін</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119710</id>
    <revision>
      <id>2698240</id>
      <parentid>2562529</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T14:54:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32977" sha1="ec306y2zo9hns8yslaf0z7g48bexxkm" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Максім Лужанін
|Лацінка             = Maksim Łužanin
|Партрэт             = Maksim Łužanin.jpg
|Памер               = 
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = М.Бусловіч; Ал. Даведка; Мікола Драч; Л.Трыер
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|2|11|1909}}
|Месца нараджэньня   = в. Прусы, [[Слуцкі павет (Расейская імпэрыя)|Слуцкі павет]], [[Менская губэрня]] (цяпер [[Салігорскі раён]], [[Менская вобласьць]])
|Дата сьмерці        = {{Памёр|13|10|2001|гадоў=91}}
|Месца сьмерці       = [[Менск]]
|Грамадзянства =
|Род дзейнасьці =
|Гады актыўнасьці =
|Напрамак =
|Жанр =
|Мова =
|Жонка = [[Яўгенія Пфляўмбаўм]]
|Мова2 =
|Дэбют =
|Значныя творы =
|Прэміі = {{Блёк узнагародаў|{{Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцягу}}|{{Ордэн Знак Пашаны}}|{{Ордэн Айчыннай вайны 2 ступені}}|{{Ордэн «Дружбы Народов»}}}}
|Подпіс =
|Апісаньне подпісу =
|ВікіКрыніца =
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую =
|Палічка =
|Сайт =
}}
'''Максім Лужанін''' (сапр. — '''Аляксандар Амвросьевіч Каратай'''; {{Нарадзіўся|2|11|1909}}, в. Прусы, [[Слуцкі павет (Расейская імпэрыя)|Слуцкі павет]], [[Менская губэрня]] — {{Памёр|13|10|2001}}, [[Менск]]) — [[беларус]]кі [[паэт]], [[празаік]], кінадраматург, перакладнік. Жонка — [[Яўгенія Пфляўмбаўм]].

== Біяграфія ==
[[Файл:Maksim Łužanin1.jpg|міні|зьлева|292x292px|Максім Лужанін у 1928 г.]]
Дзед будучага паэта меў тры дзесяціны зямлі, зь якіх яго чатыры сыны не маглі пракарміцца. Пакінуўшы родную вёску [[Нянькава]] на Наваградчыне, бацька пісьменьніка Амвросі Сямёнавіч Каратай (1866—1931) у пошуках заробку апынуўся на Случчыне, дзе скончыў пачатковую школу&lt;ref name=enc1&gt;Беларускія пісьменнікі: Біябібліягр. слоўнік. У 6 т. Лазарук — Перкін / Ін-т літ. імя Я. Купалы АН Рэспублікі Беларусь, Беларус. Энцыкл.; Пад. рэд. А. В. Мальдзіса; Рэдкал.: І. Э. Багдановіч і інш. — Мн.: БелЭн, 1994. — С. 81. — 524 с.&lt;/ref&gt;. Служыў дзякам у Прускай царкве.

М. Лужанін рана навучыўся чытаць. Скончыў сямігодку ў Чырвонай Слабадзе. У 1924—1928 вучыўся ў [[Менскі беларускі пэдагагічны інстытут|Менскім беларускім пэдагагічным інстытуце]]. Разам з П. Глебкам і [[Паўлюк Трус|П. Трусам]] пад агульным псэўданімам «Шаўцы» рыхтаваў газэту «Чырвоны прамень». У 1928—1931 вучыўся на літаратурна-лінгвістычным аддзяленьні пэдагагічнага факультэта [[БДУ]]. Быў сябрам літаратурных арганізацыяў «[[Маладняк (літаратурнае аб’яднаньне)|Маладняк]]» (з 1925), «[[Узвышша (літаратурнае аб’яднаньне)|Узвышша]]» (з 1926). Працаваў у часопісе «Ўзвышша» (1930—1931) і на Беларускім радыё (1931—1933). Улетку 1931 ажаніўся зь [[Яўгенія Пфляўмбаўм|Яўгеніяй Пфляўмбаўм]]. Быў хросным бацькам [[Тадзіяна Кляшторная|Тадзіяны Кляшторнай]] — дачкі беларускага паэта [[Тодар Кляшторны|Тодара Кляшторнага]]&lt;ref&gt;[https://docs.google.com/viewer?a=v&amp;q=cache:ip_b3pqKjh4J:nastaunik.info/files/f/568_kaupak-klastornaja.ppt+%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%8F%D0%BD%D0%B0+%D0%9A%D0%BB%D1%8F%D1%88%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F&amp;hl=be&amp;gl=by&amp;pid=bl&amp;srcid=ADGEESh_0cX0DqqB66MawKL_TQeQeEzJSYbihqxShvnxuU1PolMlzTVG-cZf1iEZdkV1MkwySw-KriYm4pgfRaT1FzIfyMe8Tut3Vqijynk5ZjUz6hmM7swZ3yRchYtxedwAD0pwcGKt&amp;sig=AHIEtbQevkaVcWEk6PdubljLufzNdtTaiA Тадзіяна Кляшторная]&lt;/ref&gt;.

Арыштаваны ГПУ БССР 15 сакавіка 1933 у [[Менск]]у па адрасе: вул. Ленін­ская, д. 25, кв. 4 па справе «Беларускай народнай грамады»; асуджаны асобай нарадай пры НКВД 10 жніўня 1933 як «член контрарэвалюцыйнай нацдэмаўскай арганізацыі» да 2 гадоў ссылкі. Высланы ў Марыінск Кемераўскай вобласьці. У 1935—1941 гг. — рэдактар Галоўнай рэдакцыі літаратуры па машынабудаваньні ў [[Масква|Маскве]]. Удзельнічаў у [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайне]]. Пасьля заканчэньня Падольскай пяхотнай вучэльні (1942) ваяваў у [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|Чырвонай Арміі]] пад Масквой і Сталінградам. З 1944 г. загадчык аддзела культуры газэты «[[Звязда]]», адказны сакратар часопіса «[[Вожык (часопіс)|Вожык]]», быў рэфэрэнтам [[АН БССР]] (асабісты сакратар [[Якуб Колас|Якуба Коласа]]). Рэабілітаваны судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага суда БССР 24 жніўня 1956 г. З 1959 г. — сябар сцэнарнай калегіі, у 1967—1972 гг. галоўны рэдактар кінастудыі «[[Беларусьфільм]]». У 1968 г. удзельнічаў у рабоце XXIII сэсіі [[Генэральная Асамблея ААН|Генэральнай Асамблеі ААН]], у часе якой перанёс інфаркт. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1967—1985 гг.. Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР з 1943 г.

Памёр у ноч на 13 кастрычніка 2001 г. у Менску&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Спасылка|загаловак=Максім Лужанін. 1909—2001|url=https://nn.by/?c=ar&amp;i=95917|аўтар=[[Людміла Рублеўская]]|дата публікацыі=|назва праекту=|выдавец=[[Наша Ніва]]|мова=|прозьвішча=|імя=|аўтарlink=|суаўтары=|фармат=|дата=|камэнтар=}}&lt;/ref&gt;. Пісьменьнік не дажыў 3 тыдні да свайго 92-годзьдзя. Быў пахаваны на могілках вёскі Паперня Менскага раёну, поруч з магілай Яўгеніі Пфляўмбаўм&lt;ref&gt;[http://news.21.by/culture/2009/11/11/400416.html Людмила Рублевская. Прощальные портреты ноября.] 11.11.2009 г.&lt;/ref&gt;.

Узнагароджаны ордэнамі [[Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцяга СССР|Працоўнага Чырвонага Сьцяга]], «Знак Пашаны», Дружбы народаў, Айчыннай вайны II ступені і мэдалямі.

== Творчасьць ==
[[Файл:Maksim Łužanin charge.jpg|thumb|Максім Лужанін. Шарж мастака Алейнікава. 1933 г.]]
Дэбютаваў у 1925 вершам «Звоніць восень» у часопісе «Чырвоны сьцяг». Аўтар зборнікаў вершаў і паэм. У 1960 выйшлі Выбраныя творы ў 2 тамах, у 1968—1970 гг. — збор твораў у 3-х, у 1979 — у 4 тамах. Працаваў у галіне мастацай прозы і літаратурнай крытыкі.

Аўтар сцэнараў мастацкага фільма па аднайменнай п’есе [[Янка Купала|Янкі Купалы]] «Паўлінка» (пастаўлены ў 1952) і дакумэнтальнага — «Народны паэт» (пастаўлены ў 1952), з [[Аркадзь Куляшоў|А. Куляшовым]] напісаў сцэнары мастацкіх фільмаў «Першыя выпрабаваньні» (пастаўлены ў 1960), «Запомнім гэты дзень» (пастаўлены ў 1967).

На беларускую мову пераклаў «Жыцьцё Кліма Самгіна» [[Максім Горкі|М. Горкага]] (1938), «Гора ад розуму» А. Грыбаедава (1949), «Вечары на хутары ля Дзіканькі» (1950) і «Выбраныя творы» [[Мікалай Гогаль|М. Гогаля]] (1952). «Падарожжа зь Пецярбурга ў Маскву» А. Радзішчава (1951), «Маладую гвардыю» А. Фадзеева (1953), «Яны змагаліся за радзіму» М. Шолахава (1975), «Пераяслаўскую Раду» Н. Рыбака (1954—1955), «Чорнага чалавека» [[Сяргей Ясенін|С. Ясеніна]] (2000), паасобныя творы [[Аляксандар Пушкін|А. Пушкіна]], [[Адам Міцкевіч|А. Міцкевіча]], [[Мікалай Някрасаў|М. Някрасава]], [[Іван Бунін|І. Буніна]], [[Уладзіслаў Сыракомля|У. Сыракомлі]], [[Юльян Тувім|Ю. Тувіма]], [[Уладзімер Маякоўскі|У. Маякоўскага]], Я. Сьмелякова і інш. Зрэшты, [[Яўгенія Пфляўмбаўм]] была аўтаркай перакладаў многіх твораў сусьветнай клясыкі, перакладчыкам якіх значыцца Максім Лужанін&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Пісьменьніку прысьвечаны дакумэнтальны фільм «Назавершаная хата» (1993).

Ляўрэат Літаратурнай прэміі БССР імя Якуба Коласа (1965) за кнігу «Колас расказвае пра сябе». Заслужаны дзяяч мастацтваў БССР (1969), заслужаны дзяяч культуры Польскай Народнай Рэспублікі (1975).

=== Паэзія ===
Паводле Л. Гарэлік, пачатак творчасьці М. Лужаніна і пошукі свайго адметнага голасу цалкам зьвязаныя з маладнякоўскай паэзіяй, своеасаблівымі ўзорамі якой зьяўляюцца яго кнігі «Крокі» і «Новая ростань». Для іх характэрны абстрактна-вобразная сымболіка, рэвалюцыйная рамантыка, прыўзьнята-ўрачысты настрой, каляровае ўспрыманьне сьвету, зрокавыя і слыхавыя асацыяцыі&lt;ref&gt;Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя. У 4 т. Т. 3 / Нац. акад. навук Беларусі. Ін-т літ. імя Я. Купалы. — Мн.: Беларуская навука, 2001. — С. 267. — 952 с.&lt;/ref&gt;. На думку Ўл. Гніламёдава, «гэта нагадвае свайго роду літаратурны „[[авангардызм]]“ у яго беларускім варыянце. Ускладненасьць мовы, стылю, уласьцівая ў аднолькавай ступені і паэзіі, і прозе...». Аднак, як заўважае крытык, «мова ў беларускай паэзіі ніколі не станавілася самамэтным прадметам творчасьці, крыніцай для абстрактных пабудоваў»&lt;ref&gt;Лужанін М. Зб. тв.: У 4 т. Т. 1. Мн., 1979. С. 6-7.&lt;/ref&gt;.

Зрэшты, на вульгарызатарскія патрабаваньні тагачаснай крытыкі М. Лужанін пачынае актыўна ўводзіць у сваю паэзію працоўныя рытмы сацыялістычнае будоўлі. Іншым разам у год выходзілі па дзьве-тры ягоныя кнігі: паэма «Неаплочаны рахунак» (1930), зборнікі «Кастрычнікам! Ліпенем! Маем!», «Аднагалосна» і «Галасуе вясна за вясну» (усе ў 1931), «Галасы гарадоў» і «Першамайская вуліца» (абедзьве ў 1932). Але з трох кніг 1931 году дзьве амаль цалкам паўтараюць першую. Верш «Галасуе вясна за вясну» зьмешчаны ўва ўсіх выданьнях гэтага году. Паўтарюцца таксама ў розных выданьнях вершы «Дзень гневу», «Сьлівень паказвае рогі», «Дужасьць», «Маёвае».

У сваім артыкуле «Нататкі пра творчасьць Максіма Лужаніна» (Узвышша, 1931, № 10) [[Пятро Глебка|П. Глебка]] канстатуе, што пісьменьнік належыць да групы спадарожнікаў правага крыла, а гэта пісьменьнікі, якія «найбольш былі пад уплывам буржуазнай ідэолёгіі»&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Глебка П.|загаловак=Нататкі пра творчасьць Максіма Лужаніна|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Узвышша|тып=|месца=Менск|выдавецтва=|год=1931|выпуск=|том=|нумар=10|старонкі=107|isbn=}}&lt;/ref&gt;. Спрабуючы адхрысьціцца ад навешаных ярлыкоў М. Лужанін засьпяшаўся пераканаць крытыкаў у сваёй адданасьці партыі і справе сацыялізму. У вышэй названых кнігах зьявіліся баявыя камсамольска-піянэрскія лёзунгі, рыфмаваная публіцыстыка, бальшавіцкія заклікі да пільнасьці і змаганьня з ворагамі («Тэмы-лёзунгі на агітплякаты»). Крытыка адзначыла ў кнігах 1930—1932 гг. станоўчы паварот да рэвалюцыйнай рэчаіснасьці і ўхваляла творчую перабудову аўтара. П. Глебка заўважыў: «гэты зрух пераводзіць творчасьць Максіма Лужаніна з правага на левае крыло спадарожніцтва. Задача цяпер... заключаецца ў тым, каб гэты зрух паглыбіць, каб перайсьці на новую, вышэйшую ступень — у саюзьнікі пролетарскай літаратуры»&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Глебка П.|загаловак=Нататкі пра творчасьць Максіма Лужаніна|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Узвышша|тып=|месца=Менск|выдавецтва=|год=1931|выпуск=|том=|нумар=10|старонкі=142|isbn=}}&lt;/ref&gt;.

Тым ня менш, паэт не заўсёды прытрымліваецца прадпісаньняў крытыкі, часам выказваючы антыномію погляду на яе пастуляты («Сьмешная геральдыка», «Вясновы сыгнал»). Часам паэта вымушаюць апраўдвацца, спавядацца ў сваёй аўтабіяграфічнай бязгрэшнасьці («Сны аб моры»).

У паэзіі М. Лужаніна, як ня раз адзначалі крытыкі (В. Бечык, Р. Бярозкін, [[Анатоль Вялюгін|А. Вялюгін]], [[Уладзімер Гніламёдаў|У. Гніламёдаў]]), нярэдка адчуваюцца ўплывы іншых паэтаў, улоўліваюцца інтанацыі [[Мікалай Някрасаў|М. Някрасава]] і [[Міхаіл Лермантаў|М. Лермантава]], сустракаюцца матывы [[Аляксандар Блок|А. Блока]] і [[Сяргей Ясенін|С. Ясеніна]], эстэтыка [[Максім Багдановіч|М. Багдановіча]]. Асаблівая зачараванасьць паэзіяй С. Ясеніна адчуваецца ў сярэдзіне 1920-х гг&lt;ref&gt;Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя. У 4 т. Т. 3 / Нац. акад. навук Беларусі. Ін-т літ. імя Я. Купалы. — Мн.: Беларуская навука, 2001. — С. 268. — 952 с.&lt;/ref&gt;. Таксама паэт актыўнай насьледаваў паэтычнай манеры [[Уладзімер Маякоўскі|Ул. Маякоўскага]]&lt;ref&gt;Лужанін М. Выбраныя творы. У 2 т. Т. 1. Вершы / Прадм. А. Куляшова. — Мн.: Маст. літ., 1993. — С. 5. — 318 с.&lt;/ref&gt;.

Вершы пра каханьне М. Лужаніна, сабраныя ў нізках «Два галасы пад выраем» (1933—1940) і «Птушка юнацтва» (у кнізе «Прага крыла»), на думку Л. Гарэлік, сталі значным набыткам беларускай паэзіі. На думку крытыка, вучоба ў Маякоўскага была надзвычай плённай у сэнсе ўдасканаленьня вэрсыфікатарскага майстэрства. Вынікам выкарыстаньня дольніка і настойлівага звароту да раскаваных рытмаў зьяўялецца адчувальна большая ў параўнаньні з ранейшымі творамі свабода мысьленьня, дасканаласьць вершаванага радка і дысцыплінаванасьць думкі&lt;ref&gt;Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя. У 4 т. Т. 3 / Нац. акад. навук Беларусі. Ін-т літ. імя Я. Купалы. — Мн.: Беларуская навука, 2001. — С. 272. — 952 с.&lt;/ref&gt;.

Творы ваеннага пэрыяду былі сабраныя паэтам у кнізе «Шырокае поле вайны» (1945), дзе апісваецца суровая проза салдацкіх будняў і біяграфія франтавога пакаленьня. Паэт шырока выкарыстоўвае мэтанімію, надзяляючы неадушаўлёныя прадметы і зьявы прыроды рысамі жывых істотаў.

Найбольш плённымі для паэтычнага натхненьня М. Лужаніна сталі 1970-80-я гг., калі выходзяць кніга за кнігай: «Росы на коласе» (1973), «Прага крыла» (1974), паэма «Як нараджаўся новы сьвет» (1975), «Лявоніха» (1977), «Галасы над выраем» (1980), «Паразмаўляй са мной, зямля» (1983), «Вярнуся ветрам» (1987). Многія вершы з згаданых зборнікаў носяць мэдытацыйны характар. Крытык В. Бечык адзначае ўзмацненьне слоўнай экспрэсіі сымболікай, пошукі шляхоў да ўнутранага псыхалягізму і выкарыстаньне ўскладненых рыфмовак і строфікі&lt;ref&gt;Бечык В. Прад высокаю красою... Мн., 1984. С. 75&lt;/ref&gt;.

==== Эстэтычныя прынцыпы ====
На думку Ўл. Гніламёдава, эпічнасьць — адна з галоўных тыпалягічных рысаў лужанінскай паэзіі. Ён адыходзіць ад маналягічнай лірыкі. Душэўнае жыцьцё праступае ў яго вершах апасродкавана, у «формах самога жыцьця» — праз аб’ектывізаваныя вобразы, дэталі і падрабязнасьці, якія набываюць важнае значэньне ў эстэтычнай сыстэме М. Лужаніна. Таксама крытык адзначае дзьве капітальныя і ўзаемазьвязаныя катэгорыі паэзіі аўтара, як гістарызм і народнасьць, першая зь якіх вынікае з «багацьця перажытага ім і краінай, уменьня бачыць сёньняшні дзень як зьвяно паміж мінулым і будучыняй, у сувязях гістарычнай рэтраспэкцыі і погляду ў будучыню», а рысы другой палягаюць у самой лексыцы і сынтаксе яго паэзіі, ва ўменьні ляканічна выказаць мудраслоўе, «знайсьці патрэбнае і адзінае прыдатнае на гэты раз слова, зварот»&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Гніламёдаў У.|загаловак=Натхненне і майстэрства. Творчасць Максіма Лужаніна|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=|выдавецтва=|год=1998|выпуск=|том=|нумар=5|старонкі=17|isbn=}}&lt;/ref&gt;.

=== Проза ===
У апавяданьнях «Багун», «Мяцеліца», «Бабіна лета» і іншых аўтар імкнуўся выявіць новы погляд на жыцьцё, зьмены ў беларускай вёсцы, шмат увагі надаваў аналізу душэўных настрояў, псыхалёгіі чалавека. На думку Ўл. Гніламёдава, лужанінская проза 20-х гг. зьяўляецца рытмізаванаю, яна засьведчыла схільнасьць пісьменьніка да «арнамэнтальнай» паэтыкі, здольнай плястычна ўзнавіць рух жыцьця. Проза Максіма Лужаніна падабалася [[Кузьма Чорны|К. Чорнаму]]&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Гніламёдаў У.|загаловак=Натхненне і майстэрства. Творчасць Максіма Лужаніна|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=|выдавецтва=|год=1998|выпуск=|том=|нумар=5|старонкі=13|isbn=}}&lt;/ref&gt;.

Да празаічнага жанру пісьменьнік вярнуўся ў 50-я, 60-я гг. [[Анатоль Вярцінскі|А. Вярцінскі]] зазначыў: «За што б ён ні браўся — усюды, і ў прозе, і ў кінадраматургіі, першы за ўсё адчуваецца, што аўтар гэтых твораў паэт». Ул. Гніламёдаў адзначае, што лужанінская проза 1950-60 гг. нічым не падобная на паэтычную прозу 1920-х гг: «яна стала аналітычнай, больш рэалістычнай і актыўнай у стылёвых адносінах»&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Гніламёдаў У.|загаловак=Натхненне і майстэрства. Творчасць Максіма Лужаніна|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=|выдавецтва=|год=1998|выпуск=|том=|нумар=5|старонкі=14|isbn=}}&lt;/ref&gt;. Высокія маральна-этычныя прынцыпы ўзаемаадносін паміж людзьмі, патрыятычныя пачуцьці, усьведамленьне сваёй чалавечай годнасьці, схільнасьць да гумару, прыроджаная дасьціпнасьць беларускіх вяскоўцаў апаэтызаваныя ў яго кнігах «Дванаццаць вячорных вогнішчаў» і «Людзі, птушкі, прастор»&lt;ref name=enc1/&gt;.

=== Публіцыстыка ===
Разам з тым паэт засяроджваўся і на мовазнаўчых пытаньнях. Сваю візію моўнага майстэрства пісьменьнік падмацоўваў публікацыяй тэарэтычных артыкулаў «Пісьменьнік і мова» (1950), «Мова ў газэце» (1960—1962), «Магчымасьці мовы» (1973, 1976), дзе выкладываюцца патрабаваньні да мовы мастацкіх твораў. Узорам літаратурнай мовы лічыў творы [[Кузьма Чорны|К. Чорнага]]&lt;ref&gt;Гісторыя беларускай літаратуры XX стагоддзя. У 4 т. Т. 3 / Нац. акад. навук Беларусі. Ін-т літ. імя Я. Купалы. — Мн.: Беларуская навука, 2001. — С. 285. — 952 с.&lt;/ref&gt;.

== Бібліяграфія ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-6}}

=== Паэзія ===
; Зборнікі паэзіі
* «Крокі» (1928)
* «Новая ростань» (1930)
* «Аднагалосна» (1931)
* «Галасуе вясна за вясну» (1931)
* «Кастрычнікам! Ліпенем! Маем!» (1931)
* «Першамайская вуліца» (1932)
{{слупок-6}}
* «Шырокае поле вайны» (1945)
* «Моваю сэрца» (1955)
* «Прасторы» (1958)
* «Прага крыла» (1974)
; Паэмы
* «Неаплачаны рахунак» (1930)
* «Галасы гарадоў» (1932)
* «Як нараджаўся новы сьвет» (1975)
{{слупок-6}}
; Вершы і паэмы
* «Поступ» (1950)
* «Сьвятло Радзімы» (1952)
* «Росы на коласе» (1973)
* «Лявоніха» (1977)
* «Галасы над выраем» (1980)
* «Паразмаўляй са мной, зямля» (1983),
* «Вярнуся ветрам» (1987)
{{слупок-6}}
; Дзіцяч. літ.
* «Вершы для дзяцей» (1948)
* паэма-казка «Хто робіць пагоду» (1960)

=== Проза ===
; Мэмуары
* «Вачыма часу» (успаміны, артыкулы, эсэ, 1964)
{{слупок-6}}
* «З ранку да вечара» (роздумы, накіды партрэтаў, 1978)
; Кнігі прозы
* «Колас расказвае пра сябе» (1964)
* «Дванаццаць вячорных вогнішчаў» (1968)
* зборнік сатыры і гумару «Сілівон на дачы» (1958)
{{слупок-6}}
* кніга публіцыстыкі «Рэпартаж з рубцом на сэрцы» (1973),
; Зборнікі аповесьцяў, апавяданьняў, успамінаў
* «Людзі, птушкі, прастор» (1976)
* «Песні зь леснічоўкі» (1982)
* «Сустрэчы» (1982)
* «Трое» (1989)
{{слупок-канец}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* [https://web.archive.org/web/20190219040820/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19611 Лужанін Максім] // {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|2|0|РЛ1-3|РЛ1-3}}
* [http://slounik.org/81155.html Лужанін Максім] // {{Літаратура/Беларускія пісьменьнікі (1917—1990)}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://knihi.com/Maksim_Luzanin/ Максім Лужанін] на [[Беларуская Палічка|Беларускай Палічцы]]
* [https://web.archive.org/web/20191002065905/http://www.prajdzisvet.org/linguists/4-luzhanin-maksim.html Максім Лужанін] на [[ПрайдзіСвет|ПрайдзіСвеце]]
* [https://web.archive.org/web/20200520113631/http://vershy.ru/category/maks%D1%96m-luzhan%D1%96n Максім Лужанін] на [[Vershy.ru]]
; Узвышша
* [https://web.archive.org/web/20120130104251/http://prajdzisvet.org/storehouse/linguists/Uzvyshsha,%20Litaraturnae%20abyadnanne/1929_uzv_1(13).pdf Мяцеліца (апавяданьне)] // ''Узвышша''. — 1929. — № 1 (13) — С. 31—45.
* [https://web.archive.org/web/20120130092744/http://prajdzisvet.org/storehouse/linguists/Uzvyshsha,%20Litaraturnae%20abyadnanne/1929_uzv_2(14).pdf Два вершы] // ''Узвышша''. — 1929. — № 2 (14) — С. 43—45.
* [https://web.archive.org/web/20120130083409/http://prajdzisvet.org/storehouse/linguists/Uzvyshsha,%20Litaraturnae%20abyadnanne/1929_uzv_3(15).pdf Случчына (падарожжа)] // ''Узвышша''. — 1929. — № 3 (15) — С. 57—72.
* [https://web.archive.org/web/20120130074724/http://prajdzisvet.org/storehouse/linguists/Uzvyshsha,%20Litaraturnae%20abyadnanne/1929_uzv_4(16).pdf Мініатуры, Вясновы сыгнал (вершы)] // ''Узвышша''. — 1929. — № 4 (16) — С. 42—48.

{{Пісьменьнікі й паэты Беларусі}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лужанін, Максім}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Салігорскім раёне]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Беларускія сцэнарысты]]
[[Катэгорыя:Беларускія драматургі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднаньня «Маладняк»]]
[[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднаньня «Ўзвышша»]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі нямецка-савецкай вайны]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў БССР]]
[[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету БССР]]
[[Катэгорыя:Мэмуарысты]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Менску]]
[[Катэгорыя:Коласазнаўцы]]
[[Катэгорыя:Ляўрэаты Літаратурнай прэміі імя Якуба Коласа]]</text>
      <sha1>ec306y2zo9hns8yslaf0z7g48bexxkm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рада прадстаўнікоў Іраку</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121916</id>
    <revision>
      <id>2698284</id>
      <parentid>2669310</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>521</id>
      </contributor>
      <comment>Са старонкі прыбраны файл Baghdad_Convention_Center.jpg, бо ён быў выдалены з Commons удзельнікам [[c:User:IronGargoyle|IronGargoyle]]. Прычына: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Baghdad Convention Center|]].</comment>
      <origin>2698284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3212" sha1="11sodnl6r3vswflt0fplbsm0qpy2ekr" xml:space="preserve">'''Рада прадстаўнікоў [[Ірак]]у''' ({{мова-ar|مجلس النواب العراقي}} ''Majlis an-Nuwwāb al-ʿIrāqiyy'') — на сёньняшні дзень галоўны заканадаўчы орган Іраку. Колькасьць прадстаўнікоў — 325 чалавек. Засядае ў [[Багдад]]зе ў [[Зялёная зона (Багдад)|Зялёнай зоне]].

== Канстытуцыя 2005 року ==
Паводле Часовай Канстытуцыі, якая была зацьвержана [[15 кастрычніка]] [[2005]] року, Рада прадстаўнікоў уяўляе сабою ніжнюю палату [[Парлямэнт Іраку|Парлямэнту Іраку]]. Аднак верхняя палата — [[Рада Саюзу (Ірак)|Рада Саюзу]] — пакуль не сфармаваная.

== Склад ==
[[Парлямэнцкія выбары ў Іраку (2010)|Апошнія выбары]] адбыліся 7 сакавіка 2010 року, аднак вынікі аспрэчваюцца, і Выбарчая камісія Іраку праводзіць частковы пералік галасоў.

Паводле афіцыйных зьвестак (да пераліку) у Раду прадстаўнікоў уваходзяць дэпутаты ад наступных выбарчых блёкаў:
* [[Аль-Іракія]] — 91
* [[Кааліцыя ў падтрымку дзяржавы закону]] — 89
* [[Іракскі нацыянальны альянс]] — 70
* [[Курдыстанія]] — 43
* Рух за зьмены — 8
* Фронт ірацкай згоды — 6
* Курдзкі ісламскі хаўрус — 4
* Ісламскае курдзкае грамадзтва — 3
* Ірацкае адзінства — 3
* Сьпіс Дзьвюхмоўя — 1

Пакінутыя 7 мандатаў (кампэнсавальныя месцы) будуць разьмеркаваныя паміж мінулымі ў парлямэнт партыямі пазьней.

== Глядзіце таксама ==
* [[Мэджліс]]

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.parliament.iq Афіцыйны сайт]
* [https://web.archive.org/web/20181224211125/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html#Govt Даведнік ЦВУ]
* [https://web.archive.org/web/20180625060641/http://www.iraqigovernment.org/index-EN.htm Пераходны ірацкі ўрад]
* [http://fpc.state.gov/documents/organization/68287.pdf Katzman, Kenneth. «Iraq: Elections, Government, and Consistution.» CRS Report for Congress: January 15, 2006.]
* [https://web.archive.org/web/20120530001823/http://www.pogar.org/publications/other/laws/bylaws/iraq-cr-06e.pdf Рэглямэнт]

{{Азія па тэмах|Парлямэнт|Парлямэнты|колер=Ірак}}

[[Катэгорыя:Парлямэнты паводле краінаў|Ірак]]
[[Катэгорыя:Дзяржаўнае ўладкаваньне Іраку]]
[[Катэгорыя:Ірацкая палітыка]]</text>
      <sha1>11sodnl6r3vswflt0fplbsm0qpy2ekr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Обры Бэрдсьлі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123345</id>
    <revision>
      <id>2698321</id>
      <parentid>2596635</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:23:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3472" sha1="nahzcphgq34fr3pb6l16t72qb4p52z9" xml:space="preserve">{{Мастак
|Імя                 = Обры Бэрдсьлі
|Партрэт             = AubreyBeardsley-Hollyer1.jpg
|Памер               = 
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|21|8|1872}}
|Месца нараджэньня   = [[Брайтан]], [[Ангельшчына]]
|Дата сьмерці        = {{Памёр|16|3|1898}} (25 гадоў) 
|Месца сьмерці       = [[Мэнтона]], [[Францыя]]
|Нацыянальнасьць     = 
|Грамадзянства       = [[Вялікабрытанія]]
|Заняткі             = ілюстрацыя
|Вучоба              = 
|Плынь               = [[мадэрн]], эстэтызм
|Працы               = 
|Узнагароды          = 
|Commons             = 
}}
'''Обры Вінсэнт Бэрдсьлі''' ({{мова-en|Aubrey Vincent Beardsley}}; {{Нарадзіўся|21|8|1872}}, [[Брайтан]] — {{Памёр|16|3|1898}}, [[Мэнтона]]) — [[ангельшчына|ангельскі]] [[мастак]]-графік, ілюстратар, дэкаратар, [[паэт]], адзін з найвыбітнейшых прадстаўнікоў ангельскага эстэтычнага руху 1890-х гг. Ягоныя малюнкі, натхнёныя японскімі гравюрамі і выкананыя чорным атрамантам, надавалі асаблівую мастацкую ўвагу стылістыцы гратэску, дэкадансу і эротыкі. Зрабіў значны ўнёсак у разьвіцьцё стылю [[мадэрн]] і жанру [[плякат]]а.

==Крыніцы==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210102110204/http://prajdzisvet.org/text/415-vieniera-i-tanhiojzer.html Венера і Тангэйзэр ''(Under Hill)''] у перакладзе на беларускую мову
* [https://web.archive.org/web/20091101110906/http://www.beautyandruin.com/findesiecle/beardsley_mots.php The Bon Met Library, The Pall Mall Budget, and The Studio (1893)]
* [https://web.archive.org/web/20110128172114/http://www.beautyandruin.com/findesiecle/beardsley_arthur.php Sir Thomas Malory’s Morte d’Arthur (1893—1894)]
* [https://web.archive.org/web/20120101130030/http://www.beautyandruin.com/findesiecle/beardsley_salome.php Salomé (1894)]
* [https://web.archive.org/web/20090629081538/http://www.beautyandruin.com/findesiecle/beardsley_yellow.php The Yellow Book (1894—1895)]
* The Savoy Magazine (1896) [http://www.artpassions.net/cgi-bin/show_image.pl?../galleries/beardsleyn/savoy_cvr.jpg 1] [http://www.artpassions.net/cgi-bin/show_image.pl?../galleries/beardsleyn/savoy-cv2.jpg 2]
* [https://web.archive.org/web/20120212064544/http://www.beautyandruin.com/findesiecle/beardsley_lock.php The Rape of the Lock (1896)]
* [http://www.pornokrates.com/lysistrata.html Lysistrata (1896)]
* [http://www.artcontext.info/pictures-of-great-artists/55-2010-12-14-08-01-06/355-obri-beardsley.html Галерэя графікі Обры Бэрдсьлі]

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Ангельскія мастакі]]
[[Катэгорыя:Ангельскія паэты]]
[[Катэгорыя:Мадэрн]]
[[Катэгорыя:Памерлі ад сухотаў]]</text>
      <sha1>nahzcphgq34fr3pb6l16t72qb4p52z9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пераклады Бібліі на беларускую мову</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124403</id>
    <revision>
      <id>2698343</id>
      <parentid>2658104</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:09:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93308" sha1="jb0oqw8pwvg7d4fj1gnd2iwq3aod7l8" xml:space="preserve">{{Хрысьціянства}}
{{Асноўны артыкул|Пераклады Бібліі}}
'''Бі́блія на белару́скіх зе́млях''' пачаткова распаўсюджвалася на [[Стараславянская мова|стараславянскай мове]]. Першыя вядомыя пераклады на тагачасную беларускую мову датаваныя пачаткам XVI стагодзьдзя.

Першыя пераклады на сучасную беларускую мову зьявіліся пасьля доўгага перапынку на пачатку XX стагодзьдзя. З тае пары створаны цэлы шэраг перакладаў Бібліі, аднак агульнапрынятага і прызнанага ўсімі канфэсіямі перакладу не існуе.

== Зьяўленьне Бібліі на беларускіх землях ==
На тэрыторыі сучаснай Беларусі сьпісы асобных кніг [[Біблія|Бібліі]] або іх фрагмэнтаў зьявіліся верагодней за ўсё пасьля [[Хрышчэньне Русі|хрышчэньня Русі]] (986—988). Агульнадаступным у моўных адносінах і дасканалым у багаслоўскім сэнсе перакладам доўгі час зьяўлялася Біблія [[Кірыла й Мятод|Кірылы й Мятода]] на [[Царкоўнаславянская мова|царкоўнаславянскай мове]]. Вядомыя дзясяткі рукапісаў XI—XV стагодзьдзяў, напісаных царкоўнаславянскай мовай.

Біблія распаўсюджвалася шляхам працаёмкага перапісваньня ў манастырскіх, царкоўных, княскіх майстэрнях-скрыпторыях. Магчыма, перапісваньнем сьвятых кніг займалася [[Эўфрасіньня Полацкая]] ў XII стагодзьдзі. Пра сталую біблійную традыцыю сьведчаць рукапісныя помнікі: [[Лаўрышаўскае Эвангельле|Лаўрышаўскае]], [[Аршанскае Эвангельле|Аршанскае]], [[Друцкае Эвангельле|Друцкае]] Эвангельлі, [[Смаленскі псалтыр]] і інш&lt;ref name=&quot;sieviaryniec&quot; /&gt;.

== Першыя спробы ==
Як паказваюць дасьледаваньні (акадэмік [[Яўхім Карскі]] і інш.), ужо з XI стагодзьдзя робяцца спробы прыстасаваць кірыла-мятодаўскі пераклад да мясцовых асаблівасьцяў мовы, яе царкоўна-літургічнага стылю, удакладненьня тэксту і выпраўленьня памылак перапісчыкаў на аснове старажытнагабрэйскага і старажытнагрэцкага арыгіналаў&lt;ref name=&quot;katecheta&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар = Родаў Г. Я.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 14 лістапада 2008|url = http://katecheta-by.narod.ru/from_history.htm|загаловак = З гісторыі перакладу Бібліі на ўсходнеславянскіх тэрыторыях|фармат = |назва праекту = Катэхета|выдавец = Ручнік Барыс Рыгоравіч|дата = 12 красавіка 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. З захаваных такога кшталту тэкстаў можна адзначыць [[Эвангельлі]]: [[Тураўскае Эвангельле|Тураўскае]] (XI ст.), [[Полацкае Эвангельле|Полацкае]] (XII ст.), [[Аршанскае Эвангельле|Аршанскае]] (XII—XIII стагодзьдзі), [[Лаўрышаўскае Эвангельле|Лаўрышаўскае]], [[Пінскае Эвангельле|Пінскае]], [[Мсьціскае Эвангельле|Мсьціскае]] (XIV ст.), [[Друцкае Эвангельле|Друцкае]], [[Ваўкавыскае Эвангельле|Ваўкавыскае]], [[Кобрынскае Эвангельле|Кобрынскае]], [[Лемяшэвіцкае Эвангельле|Лемяшэвіцкае]], [[Слуцкае Эвангельле|Слуцкае]] (XVI ст.), [[Жухавіцкае Эвангельле|Жухавіцкае]] (XVII ст.) — і [[Псалтыр]]ы: [[Смаленскі псалтыр|Амсьціслаўскі/Смаленскі]] (1395), [[Віцебскі псалтыр|Віцебскі]] (1492), [[Пінскі псалтыр|Пінскі]] (1543){{Зноска|Čarota|2010|Чарота|497—498}}.

Вядомыя некалькі ўрыўкаў перакладаў са старажытнагабрэйскае мовы невядомых аўтараў даскарынаўскага пэрыяду: «[[Песьня Песьняў]]» (XIV—XV стагодзьдзі), 9 кніг Старога Запавету (2 палова XV — пачатак XVI стагодзьдзяў)&lt;ref name=&quot;salaviejka11-12&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар = А. Аўдзяюк.|прозьвішча = Аўдзяюк|імя = Аляксандар|аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 26 красавіка 2014|url = http://salavejka.blogspot.com.by/2011/12/blog-post.html|загаловак = Бібліяграфія перакладаў Бібліі на беларускую мову|фармат = |назва праекту = Салавейкава хатка|выдавец = [[Blogspot]]|дата доступу = 12 сьнежня 2017|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pravenc17&quot; /&gt;.

Вельмі важным трэба лічыць стварэньне ў Беларусі самастойнага поўнага біблійнага зводу, які быў складзены [[Мацьвей Дзясяты|Мацьвеем Дзясятым]] («[[Дзясятаглаў]]», 1502—1507) і [[Фёдар Янушэвіч|Фёдарам Янушэвічам]] (гістарычныя кнігі і «Пяцікніжжа Майсеева», 1514). У адрозьненьне ад так званага [[Генадзеўская Біблія|Генадзеўскага збору Бібліі]] ([[Ноўгарад]], 1499), які грунтаваўся пераважна на баўгарскай рэдакцыі кірыла-мятодаўскага перакладу і перакладзеных з [[Вульгата|Вульгаты]] недастатніх кніг, беларускі збор узыходзіў да больш раньняе і дастаткова поўнае мараўскае рэдакцыі перакладу.

== Вялікае Княства Літоўскае ==
[[Віленскі зборнік]] канца XV — пачатку XVI стагодзьдзяў, акрамя ўласна летапісаў, зьмяшчае пераклад з [[іўрыт|габрэйскае мовы]] кніг [[Кніга Ёва|Ёва]], [[Кніга Рут|Рут]], [[Псалтыр]]ы, [[Найвышэйшая Песьня Саламонава|Найвышэйшае Песьні]], [[Эклезіяст]]а, [[Выслоўі Саламонавы|Выслояў Саламонавых]], [[Ераміін Плач|Ераміінага Плачу]], [[Кніга прарока Данііла|прарока Данііла]] і [[Кніга Эстэр|Эстэр]]. У мове сустракаюцца беларускія і ўкраінскія рысы. Літаральны пераклад з арыгіналу зрабіў тэксты малазразумелымі&lt;ref name=&quot;pravenc15&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар = А. А. Пичхадзе.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 2 верасьня 2009|url = http://www.pravenc.ru/text/209473.html#part_15|загаловак = БИБЛИЯ. IV. ПЕРЕВОДЫ. Переводы Б. На древние языки. Церковнославянский|фармат = |назва праекту = Православная энциклопедия|выдавец = Церковно-научный центр «Православная Энциклопедия»|дата = 5 студзеня 2013|мова = ru|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

=== Пераклады Скарыны ===
{{Асноўны артыкул|Біблія Францішка Скарыны}}
[[Файл:Biblia Ruska.jpg|міні|зьлева|180пкс|«Бівлія руска», выдадзеная [[Францішак Скарына|Скарынам]] у [[Прага|Празе]], 1517]]
Першым унікальным навукова-папулярным друкаваным выданьнем Бібліі на мове, блізкай да [[Старабеларуская мова|тагачаснае беларускай]], была [[Біблія Скарыны|Біблія]] беларускага першадрукара [[Скарына|Францішка Скарыны]]. Пераклад быў зроблены ім з [[Вульгата|Вульгаты]] [[Геранім Стрыдонскі|Гераніма]] або з чэскага перакладу 1506 року. 6 жніўня 1517 Скарына выдаў [[Псалтыр]], пасьля амаль кожны месяц па новай кнізе Бібліі. Да 1521 року выйшлі 23 ілюстраваныя кнігі [[Стары Запавет|Старога Запавету]] (у пасьлядоўнасьці: Псалтыр, [[Кніга Ёва|Ёў]], [[Прытчы]], [[Мудрасьць Сірахава|Ісус Сірахаў]], [[Эклезіяст]], [[Песьня Песьняў]], [[Выслоўі Саламонавы]], 4 [[кнігі Царстваў]], [[Кніга Ісуса Навіна|Ісус Навін]], [[Кніга Эдыты|Эдыт]], [[Кніга Судзьдзяў|Судзьдзі]], [[Быцьцё (кніга)|Быцьцё]], [[Другазаконьне]], [[Кніга прарока Данііла|прарока Данііла]], [[Кніга Эстэр|Эстэр]], [[Кніга Рут|Рут]], [[Ераміін Плач]], [[Кніга Выхад|Выхад]], [[Кніга Лявіт|Лявіт]], [[Кніга лікаў|Лічбы]]) пад агульнай назвай «Біблія руска, выложена доктором Франциском Скориною из славного града Полоцька, Богу ко ч(е)сти и людым посполитым к доброму научению». У першую беларускую Біблію выдавец улучыў амаль паўсотні ілюстрацыяў: шматлікія застаўкі, іншыя дэкаратыўныя элемэнты, гармануючыя з шыхтоўкай старонак, шрыфтам і тытульнымі аркушамі.

Як вынікае са Скарынавай прадмовы да першай кнігі Царстваў, на беларускую мову ім былі перакладзеныя ўсе кнігі Старога і Новага Запаветаў, «на руські язык выложенных»&lt;ref name=&quot;katecheta&quot; /&gt;. Гэта пацьвярджаецца знойдзенымі ў XIX стагодзьдзі [[Якаў Галавацкі|Якавам Галавацкім]] ў Львоўскім Ануфрыеўскім манастыры рукапісамі, сярод якіх знаходзіліся дадаткова 30 кніг, ідэнтыфікаваных паводле прадмоваў як скарынінскія.

Пераклад Скарыны кананічна дакладны ў перадачы літары й духу біблійнага тэксту, не дапускае вольнасьці й дапісак тлумачальніка, зьберагае адпаведны старажытнагабрэйскаму і старажытнагрэцкаму арыгіналу іменны стан мовы. Перакладнік намагаўся спрасьціць мову біблійных тэкстаў з тым, каб зрабіць іх даступнымі для разуменьня простых людзей. У мове ягонае Бібліі шмат беларускіх рысаў. Кнігі Скарыны заклалі грунт для ўнармаваньня беларускае літаратурнае мовы, сталі першым у сьвеце перакладам Бібліі на [[Усходнеславянскія мовы|ўсходнеславянскую]] і чацьвертым — на набліжаную да гутарковай мовы народу (пасьля [[Нямецкая мова|нямецкай]], [[Італійская мова|італійскай]] і [[Чэская мова|чэскай]])&lt;ref name=&quot;sieviaryniec&quot; /&gt;.

Яшчэ больш набліжаныя да жывой беларускай мовы выдадзеныя Скарынам «Псалтыр» (1517, 1522) і асабліва «Апостал» (1525), якія складаюць асобную групу не перакладных, але адаптаваных зь іншых царкоўнаславянскіх крыніцаў кніг з набліжэньнем да народнае мовы&lt;ref name=&quot;salaviejka11-12&quot; /&gt;. Тым ня менш, тэоляг і доктар філязофіі [[Ірына Дубянецкая]] адной з прычынаў таго, чаму Біблія Скарыны не адыграла культуратворчай ролі для тагачаснай Беларусі, называе факт перакладу «не на жывую мову»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210923151302/http://methodology.by/?p=3194 Urbi et Orbi: Ірына Дубянецкая «1000 гадоў без Бібліі: беларускія біблійныя пераклады і еўрапейская цывілізацыя» (відэа)] // methodology.by&lt;/ref&gt;.

=== Пазьнейшыя пераклады ===
Пераклады сярэдзіны — апошняе чвэрці XVI стагодзьдзя ахопліваюць выключна новазапаветныя кнігі (Эвангельле і Апостал), што зьвязана з распаўсюджаньнем [[Пратэстанцтва ў Вялікім Княстве Літоўскім|пратэстанцтва]] на тэрыторыі Рэчы Паспалітае і [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|рэфармацыйнаю]] практыкай перакладу Сьвятога Пісаньня на нацыянальныя мовы&lt;ref name=&quot;pravenc17&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар = А. А. Турилов.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 2 верасьня 2009|url = http://www.pravenc.ru/text/209473.html#part_17|загаловак = БИБЛИЯ. IV. ПЕРЕВОДЫ. На славянские языки. Белорусско-украинские переводы XV-XVI вв.|фармат = |назва праекту = Православная энциклопедия|выдавец = Церковно-научный центр «Православная Энциклопедия»|дата доступу = 29 траўня 2017|мова = ru|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. Пасьля выданьня [[Берасьцейская Біблія|Берасьцейскай Бібліі]] (1563) зьявіліся рукапісныя пераклады розных частак гэтай кнігі па-беларуску{{Зноска|Бокун|2023|Бокун|XVI}}.

Наступным значным перакладам зьявілася праца [[Васіль Цяпінскі|Васіля Цяпінскага]]. Ён быў вядомым прыхільнікам Рэфармацыі ў Беларусі, заснаваў ва ўласным маёнтку [[Цяпіна]] друкарню. Каля 1580 року Цяпінскі выдаў Эвангельлі [[Эвангельле паводле Мацьвея|паводле Мацьвея]], [[Эвангельле паводле Марка|Марка]] і пачатак [[Эвангельле паводле Лукі|паводле Лукі]] ў два слупкі: царкоўнаславянскай і [[Старабеларуская мова|беларускай]] мовамі. Гэтыя працы захаваліся да нашага часу ў двух асобніках. Паводле [[Карскі|Карскага]], беларускі пераклад зроблены з [[Біблія Сымона Буднага|польскамоўнага тэксту]] [[Сымон Будны|Сымона Буднага]] 1572 року, царкоўнаславянскі — паводле нейкага паўднёва-заходняга ізводу&lt;ref name=&quot;salaviejka11-12&quot; /&gt;.

Пазьней выданьнем біблійных кніг займаліся [[Сымон Будны]], [[Іван Федаровіч]] і [[Пётра Мсьціславец]], [[Канстантын Астроскі (малодшы)|Канстантын-Васіль Астроскі]], [[Стэфан Зізаній]], [[Мялеці Сматрыцкі]]&lt;ref name=&quot;dubian&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар = Юлія Інышава.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 26 сакавіка 2012|url = http://eurobelarus.info/by/article/iryna-dubianeckaya1|загаловак = Ірына Дубянецкая: Нацыя ня склалася, пакуль яна ня мае перакладу Бібліі на сваю мову|фармат = |назва праекту = |выдавец = ЭўраБеларусь|дата = 12 красавіка 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;, [[Сьпірыдон Собаль]], [[Максім Вашчанка]] і інш&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Чалавек і грамадства: Энцыклапедычны даведнік|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Мн.}}|выдавецтва = [[Беларуская энцыкляпэдыя (выдавецтва)|Беларуская Энцыклапедыя]]|год = 1998|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = 985-11-0108-7|наклад = }}&lt;/ref&gt;. Паказальна, што Іван Федаровіч і Пётар Мсьціславец пры выданьні ў [[Заблудаўская друкарня|Заблудаве]] «[[Эвангельле навучальнае (1569)|Эвангельля вучыцельнага]]», як вынікае з прадмовы, напачатку рыхтавалі яго на беларускай мове, імаверна, у перакладзе Францішка Скарыны.

== Рэч Паспалітая і Расейская імпэрыя ==
З надыходам [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]] беларуска-ўкраінскія пераклады Бібліі зьнікаюць&lt;ref name=&quot;pravenc17&quot; /&gt;, і на працягу XVII—XIX стагодзьдзяў не было зроблена ніводнага перакладу на беларускую мову.

На пачатку XX стагодзьдзя супрацоўнік Брытанскага Біблійнага таварыства Ўілфрыд Ўайзман пісаў:
{{Цытата|Беларусы — адзін зь першых народаў, якія надрукавалі Пісаньне на сваёй мове. Гэта было ў 1517 року, на восем гадоў раней за першае друкаванае выданьне па-ангельску. Можна ўявіць, якімі былі б цяпер беларусы, калі б перасьлед і ўціск веры ў канцы XVI ст. не прывялі народ да заняпаду. Разам з забаронай і зьнішчэньнем Бібліі пачалі згасаць сьвятло і надзея.|Ўілфрыд Ўайзман|{{Кніга|аўтар = |частка = 500 год беларускай Бібліі|загаловак = Новы Запавет. Кніга Прыповесьцяў|арыгінал = |спасылка = |адказны = Бокун А., пераклад на беларускую мову|выданьне = |месца = {{Мн.}}|выдавецтва = Пазітыў-цэнтр|год = 2016|том = |старонкі = 7|старонак = |сэрыя = |isbn = 978-985-6983-69-9|наклад = }} }}

== XX стагодзьдзе ==
У пачатку XX стагодзьдзя з нацыянальным адраджэньнем пачалося і эвангельскае прабуджэньне. Першыя заклікі да перакладу і выданьня беларускамоўнага Сьвятога Пісаньня зьяўляюцца ў пэрыёдыцы ў 1913 року. Першую спробу перакласьці Эвангельле на літаратурную беларускую мову зьдзейсьніў каталіцкі сьвятар [[Ільдэфонс Бобіч]] у 1912—1921 роках. Ягоныя «Niadzielašnija Ewanhielii i Nawuki» ўяўлялі збор казаньняў (навукаў), складзеных на аснове Новага Запавету, і былі прызначаныя ў дапамогу сьвятарам дзеля выкарыстаньня ў казаньнях&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Трацяк І. І.|частка = Шлях да беларускамоўнай Бібліі|загаловак = Біблія ў кантэксце беларускай культуры: Вучэб. дапам.|арыгінал = |спасылка = http://www.lib.grsu.by/library/data/resources/catalog/66752.pdf|адказны = |выданьне = |месца = Горадня|выдавецтва = [[ГарДУ|ГрДУ]]|год = 2003|том = |старонкі = 41|старонак = |сэрыя = |isbn = 985-417-454-9|наклад = }}&lt;/ref&gt;. Аднак ягоная кніга не атрымала прызнаньня&lt;ref name=&quot;pravenc18&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар = А. А. Турилов.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 2 верасьня 2009|url = http://www.pravenc.ru/text/209473.html#part_18|загаловак = БИБЛИЯ. IV. ПЕРЕВОДЫ. На славянские языки. Белорусский |фармат = |назва праекту = Православная энциклопедия|выдавец = Церковно-научный центр «Православная Энциклопедия»|дата = 6 студзеня 2013|мова = ru|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

У 1920—1930-я ідэя перакладу Сьвятога Пісьма на беларускую мову становіцца нацыянальнай справай. Ёй зацікавіліся такія вядомыя беларускія дзеячы, як [[Антон Луцкевіч]], [[Браніслаў Тарашкевіч]], [[Радаслаў Астроўскі]], [[Сымон Рак-Міхайлоўскі]], [[Гальяш Леўчык]], [[Аляксандар Уласаў]], [[Кастусь Езавітаў]]&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар = Трацяк І. І.|загаловак = Біблія ў беларускім перакладзе: праблема высокага стылю|арыгінал = |спасылка = http://www.jesusby.com/parish/moladz/biblia.html|аўтар выданьня = |выданьне = Надзённыя пытанні лінгвістыкі (да 75-годдзя прафесара П.У. Сцяцко): матэрыялы міжнарод. навук. канф.|тып = |месца = Горадня|выдавецтва = [[ГарДУ|ГрДУ]]|год = 2005|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 94—98|isbn = }}&lt;/ref&gt;.

=== Пераклад Дзекуць-Малея ===
{{Асноўны артыкул|Біблія Дзекуць-Малея}}
Адным зь першых у пратэстанцкім асяродку, хто зьвярнуўся да ідэі перакладу, быў [[Баптызм|баптысцкі]] прэсьбітар зь [[Берасьце|Берасьця]] [[Лукаш Дзекуць-Малей]]. На пачатку 20-х рокаў XX стагодзьдзя ён пераклаў на сучасную [[Беларуская мова|беларускую мову]] [[Пераклад Бібліі Дзекуць-Малея|чатыры Эвангельлі]], выдадзеныя «[[тарашкевіца]]й» цягам 1926—1930 рокаў. Пазьней свае паслугі перакладу прапанаваў [[Антон Луцкевіч]], і ў 1931 року выйшаў іх [[Пераклад Бібліі Дзекуць-Малея і Луцкевіча|супольны пераклад]] [[Новы Запавет|Новага Запавету]] і [[Псалтыр|псальмаў]].

=== Пераклад Гадлеўскага ===
{{Асноўны артыкул|Біблія Гадлеўскага}}
[[Файл:Čatyry Ewanelii.jpg|міні|180пкс|Вокладка кнігі «Čatyry Ewanelii» ў перакладзе [[Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнта Гадлеўскага]]]]
Сярод каталіцкага духавенства найбольш чынна працаваў над стварэньнем беларускай Бібліі рымска-каталіцкі сьвятар [[Вінцэнт Гадлеўскі]]. Ягоны [[Пераклад Бібліі Гадлеўскага|камэнтаваны пераклад]] быў зроблены яшчэ да 1930 року, аднак супрацьстаяньне каталіцкіх уладаў дазволіла выдаць ягоныя «Čatyry Ewanelii i Apostalskija Dziei» [[лацінка]]й толькі ў 1938. Перакладнік выкарыстоўваў уласьцівую для польскай мовы рэлігійную тэрміналёгію і карыстаўся польскай тапанімікай.

Гадлеўскі пачаў працу над перакладам і [[Стары Запавет|Старога Запавету]], аднак загінуў падчас [[Вялікая Айчынная вайна|савецка-нямецкай вайны]] ад рук [[гестапа]]. Ягоную працу працягнуў [[Пётар Татарыновіч]], выдаўшы ў 1954 у Рыме камэнтаваныя «Sviatuju Evaneliju i Apostolskija Dziei», а ў 1974 — «Listy Sviatych Apostalau». Аднак ягоны пераклад, зазнаўшы значны ўплыў выданьня Гадлеўскага, таксама моцна насычаны [[палянізм]]амі.

=== Пераклад Станкевіча ===
{{Асноўны артыкул|Біблія Станкевіча}}
Першым, хто пераклаў усю Біблію на сучасную беларускую мову, стаў вядомы гісторык мовы, лексыкограф і дасьледнік беларускіх старадаўнасьцяў [[Янка Станкевіч]]. Выкананы ў супрацоўніцтве зь вельмі кваліфікаваным гэбраістам [[Майсей Гітлін|Майсеем Гітліным]], [[Пераклад Бібліі Станкевіча|пераклад]] зроблены з арыгіналу&lt;ref name=&quot;labadz_dubian&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар = Глеб Лабадзенка.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 20 сакавіка 2012|url = http://labadzenka.by/?p=16729|загаловак = Ірына Дубянецкая: Беларусь 1000 гадоў жыве без Бібліі|фармат = |назва праекту = Блог Глеба Лабадзенкі|выдавец = |дата = 12 красавіка 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt; (Стары Запавет — з габрэйскай, Новы Запавет — з грэцкай моваў) і тэкстуальна не саступае ў даставернасьці пераўтварэньня клясычным перакладам. Ён, аднак перанасычаны [[дыялектызм]]амі і [[наватвор]]амі. Сьпярша ў 1970 року ў Нью-Ёрку быў выдадзены «Новы Закон», а ў 1973 — і ўся «Сьвятая Біблія».

=== Пераклад Чарняўскага ===
{{Асноўны артыкул|Біблія Чарняўскага}}
У 1968 року дабраславеньне на пераклад Бібліі ад [[Папа рымскі|Папы рымскага]] [[Павал VI (папа рымскі)|Паўла VI]] атрымаў ксёндз [[Уладзіслаў Чарняўскі]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 16 лютага 2012|url = http://new.racyja.com/news/vyishau-novy-peraklad-biblii-na-belaruskuyu-movu|загаловак = Выйшаў новы пераклад Бібліі на беларускую мову|фармат = |назва праекту = |выдавец = [[Радыё Рацыя]]|дата = 12 красавіка 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. [[Пераклад Бібліі Чарняўскага|Ягоны пераклад]] ствараўся на аснове польскае «[[Біблія тысячагодзьдзя|Бібліі тысячагодзьдзя]]» з выкарыстаньнем тэкстаў лацінскай «[[Вульгата|Вульгаты]]», расейскага [[Расейскі Сынадальны пераклад|Сынадальнага перакладу]] і польскае [[Біблія Якуба Вуйка|Бібліі Якуба Вуйка]]. У 1995—1998 роках Уладзіслаў Чарняўскі перадаў рукапісы [[Антоні Бокун|Антонію Бокуну]], цяпер пастару пратэстанцкае царквы «[[Ян Прадвесьнік (царква)|Ян Прадвесьнік]]», які ў 1997 року зьдзейсьніў выданьне Кнігі Роду, у 1999 — Новага Запавету ў арыгінале і ў 2002 — [[Пяцікніжжа Майсеева|Пяцікніжжа]]&lt;ref name=&quot;bartnicki75291&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар = а. Сяргей Сурыновіч.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 7 красавіка 2012|url = http://bartnicki.livejournal.com/75291.html|загаловак = Біблія, што зачыніла стагоддзе…|фармат = |назва праекту = Блог Сяргея Сурыновіча|выдавец = [[LiveJournal]]|дата = 29 лютага 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. Вэрсія Чарняўскага зьмяшчае больш беларускіх паняткаў, азначэньняў, канструкцыяў у параўнаньні зь іншымі «апалячанымі» каталіцкімі перакладамі&lt;ref name=&quot;pravenc18&quot; /&gt;.

=== Іншыя пераклады ===
У эміграцыі перакладамі біблійных тэкстаў займаліся а. [[Леў Гарошка]], арцыбіскуп [[БАПЦ]] [[Мікалай Мацукевіч|Мікалай (Мацукевіч)]] («Напрастольнае сьвятое Эвангельле» тарашкевіцай, Таронта, 1988), а. [[Аляксандар Надсан]] («Боская літургія між сьвятымі Айца нашага Яна Залатавуснага», 1999), [[Ян Пятроўскі]] («Гэнэзіс», 1984, «Кніга Эклезіяста, або Прапаведніка», 1987, «Эвангеле паводля Сьв. Яна», 1991), [[Міхась Міцкевіч]]. Пасьля закону аб веравызнаньнях у СССР да перакладу Бібліі зьвярнуўся [[Анатоль Клышка]] (Новы Запавет).

Існуе [[Дзіцячая Біблія]] на беларускай мове ў ананімным перакладзе, выдадзеная ў 1992 року [[стакгольм]]скім Інстытутам перакладу Бібліі ([[Швэцыя]])&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://knihi.by/knihi/dziciacaja-biblija|загаловак = Дзіцячая Біблія: Біблейскія апавяданьні з малюнкамі|фармат = |назва праекту = Кнігі поштай|выдавец = |дата = 12 жніўня 2013|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

== XXI стагодзьдзе ==
Вялікім штуршком да павелічэньня колькасьці беларускіх перакладаў стала адзначэньне ў 2017 року 500-годзьдзя выданьня Францішкам Скарынам першай беларускай друкаванай кнігі. За 2016—2017 гады зьявіліся праваслаўны і каталіцкі пераклады Новага Запавету, другое выданьне Бібліі Беларускага біблійнага таварыства&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = Павал Міцкевіч.|імя = Павал|прозьвішча = Міцкевіч|аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 3 жніўня 2017|url = http://be.radiovaticana.va/news/2017/08/03/%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C_%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D1%8F_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%96_%D0%B1%D1%96%D0%B1%D0%BB%D1%96%D1%96_%D1%9E_500-%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B4%D0%B7%D0%B5_%D0%BA%D0%BD%D1%96%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%83_/1328593|загаловак = У 500-годдзе кнігадруку ў Беларусі выйдуць новыя выданні Бібліі|фармат = |назва праекту = Касьцёл|выдавец = [[Ватыканскае радыё]]|дата доступу = 12 сьнежня 2017|мова = |копія = |дата копіі = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;, Новы Запавет у [[Пераклад Бібліі Бокуна|перакладзе Антонія Бокуна]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |імя = |прозьвішча = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 29 лютага 2016|url = http://budzma.by/news/da-500-hoddzya-byelaruskay-biblii-novy-pyeraklad-novaha-zapavyetu-i-prypavyescyaw.html|загаловак = Да 500-годдзя беларускай Бібліі: новы пераклад Новага Запавету і Прыпавесцяў|фармат = |назва праекту = Беларуская мова|выдавец = [[Будзьма беларусамі!]]|дата доступу = 12 сьнежня 2017|мова = |копія = |дата копіі = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;, факсымільнае выданьне ўсіх вядомых кніг Скарыны&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар = |імя = |прозьвішча = |загаловак = У Мінску прэзентавалі «Кніжную спадчыну Скарыны»|спасылка = https://krynica.info/be/2017/09/02/kirauniki-katalickajj-i-pravaslaunykh-cehrkvau-uzyali-udzel-u-prehzentacyi-knizhnajj-spadchyny-skaryny/|выдавец = [[Krynica.info]]|дата публікацыі = 2 верасьня 2017|дата доступу = 12 сьнежня 2017|мова = |копія = |дата копіі = }}&lt;/ref&gt;; а выданьне Новага Запавету, зьдзейсьненае «[[Гедэонавы браты|Гедэонавымі братамі]]» накладам 30 тысячаў асобнікаў&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар = |імя = |прозьвішча = |загаловак = Новы Запавет «Гедэонавых братоў» цяпер і па-беларуску|спасылка = https://krynica.info/be/2017/12/11/novy-zapavet-gedehonavykh-bratou-cyaper-i-pa-belarusku/|выдавец = Krynica.info|дата публікацыі = 11 сьнежня 2017|дата доступу = 12 сьнежня 2017|мова = |копія = |дата копіі = }}&lt;/ref&gt;, стала самым масавым беларускім перакладам.

=== Пераклад БПЦ ===
{{Асноўны артыкул|Біблія Беларускай праваслаўнай царквы}}
У 1989 годзе Менскі [[мітрапаліт]] [[Філарэт (Вахрамееў)|Філарэт]] стварыў Біблійную камісію&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Архіпастыр і Беларусь|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=55491|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=20 сакавіка 2010|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2010-03-20 51 (26659)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/55492/20sak-3.indd.pdf 3]|issn=1990-763x}}&lt;/ref&gt; [[Беларуская праваслаўная царква|Беларускага экзархату]]. У 1991 годзе выйшаў беларускі пераклад Біблійнай камісіі [[Эвангельле паводле Мацьвея|Эвангельля паводле Мацьвея]]. Праз некалькі гадоў па-беларуску выйшлі астатнія тры Эвангельлі паводле [[Марк (эвангеліст)|Марка]], Лукі і [[Ян (апостал)|Яна]]. Пазьней надрукавалі [[Дзеі Сьвятых Апосталаў|кнігу Дзеяньняў апостальскіх]]. Усе гэтыя выданьні былі 4-моўнымі і зьмяшчалі па парадку: арыгінальны старажытнагрэцкі тэкст, [[Царкоўнаславянская мова|царкоўнаславянскі]] (Елісавецінскай Біблііі), расейскі сынадальны пераклад 19-га стагодзьдзя і беларускі пераклад Біблійнай камісіі. У 2007 годзе выдалі па-беларуску богаслужэбнае [[Эвангельле]] ўсіх 4-х апосталаў-эвангелістаў. Выданьне зьмяшчала пазнакі ўрыўкаў, якія варта зачытваць сьвятарам у вызначаныя дні цягам году, таму стала выкарыстоўвацца ў храмах пры набажэнстве&lt;ref name=&quot;з&quot;/&gt;.

2 верасьня 2017 году на [[Дзень беларускага пісьменства|Дні беларускага пісьменства]] ў Полацку (Віцебская вобласьць) беларускі экзарх Павал прадставіў «Новы Запавет Госпада нашага Іісуса Хрыста» ў новым перакладзе на беларускую мову&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=Аляксандар Хітроў|загаловак=Дзень беларускага пісьменства ў Полацку|спасылка=http://blr.belta.by/fotoreportage/view/dzen-belaruskaga-pismenstva-u-polatsku-61473-2017/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=2 верасьня 2017|дата доступу=12 сьнежня 2017}}&lt;/ref&gt;. Пераклад з арыгінальнага [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкага]] тэксту ажыцьцявіла Біблійная камісія Беларускай праваслаўнай царквы, у склад якой увайшлі 6 асобаў: протаярэй [[Сергій Гардун]], кандыдат багаслоўя протаярэй [[Аляксандар Пачопка]], бакаляўр багаслоўя [[Іван Чарота]], доктар філялягічных навук [[Уладзімер Васілевіч]], кандыдат філялягічных навук [[Алесь Кароль]] і кандыдатка багаслоўя [[Тацяна Матрунчык]]. Выданьне на царкоўныя грошы выйшла накладам у 6000 асобнікаў з выявай [[Крыж Эўфрасіньні Полацкай|Эўфрасіньнеўскага крыжа]] на вокладцы&lt;ref name=&quot;з&quot;&gt;{{Артыкул|аўтар=Ніна Шчарбачэвіч.|загаловак=«Для землякоў-беларусаў»|спасылка=http://www.zviazda.by/be/news/20170911/1505140587-dlya-zemlyakou-belarusau|выданьне=Ігуменскі тракт|тып=|год=12 верасьня 2017|нумар=13 (192)|старонкі=[http://www.zviazda.by/sites/default/files/12ver-10_optim.pdf 10]|issn=}}&lt;/ref&gt;.

У ходзе працы Біблійная камісія [[Беларуская праваслаўная царква|Беларускай праваслаўнай царквы]] ўлічыла 8 ранейшых спробаў перакладу Сьвятога Пісаньня на беларускую мову: [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукашам Дзекуць-Малеем]] (Новы Запавет і Псалтыр, 1931), [[Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнтам Гадлеўскім]] (Дабравесьце і Дзеі апосталаў, 1939), [[Ян Станкевіч|Янам Станкевічам]] (Біблія, 1973), [[Пётар Татарыновіч|Пятром Татарыновічам]] (Дабравесьце і Дзеі апосталаў, 1954), [[Уладзіслаў Чарняўскі|Уладзіславам Чарняўскім]] (Новы Запавет, 1999), [[Міхась Міцкевіч|Міхасём Міцкевічам]] (Дабравесьце, 1979), [[Васіль Сёмуха|Васілём Сёмухам]] (Біблія, 2002) і [[Анатоль Клышка|Анатолем Клышкам]] (Новы Запавет, 2014). Таксама выкарысталі пераклады Бібліі на ангельскую, [[Пераклады Бібліі на польскую мову|польскую]], расейскую і [[Пераклады Бібліі на ўкраінскую мову|ўкраінскую]] мовы. Новы Запавет выдалі пад кіраўніцтвам Выдавецкай рады БПЦ пры ўдзеле [[Беларускае біблійнае таварыства|Біблійнага таварыства ў Беларусі]] і ТАА «Мэдыял». Наклад выданьня склаў 6000 асобнікаў, зь іх 500 падарункавых выдалі ў скураной вокладцы з залатым абрэзам. Макет Новага Запавету падрыхтавала [[Брацтва трох віленскіх мучанікаў]] пры [[Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Менск)|Петрапаўлаўскім саборы]] ў Менску. Мастацкае афармленьне графічнымі застаўкамі кожнай кнігі Новага Запавету выканаў мастак [[Валер Сенчанка]]. Наклад надрукавалі ў [[Беласток|беластоцкай]] праваслаўнай друкарні «Ортдрук» ([[Падляскае ваяводзтва]])&lt;ref&gt;{{Навіна|аўтар=|загаловак=Выдадзены пераклад Сьвяшчэннага Пісаньня Новага Запавету на сучасную беларускую мову|спасылка=http://church.by/by/news/uvidel-svet-perevod-svjashennogo-pisanija-novogo-zaveta-na-sovremennyj-belorusskij-jazyk|выдавец=[[Беларуская праваслаўная царква]]|дата публікацыі=7 верасьня 2017|дата доступу=26 ліпеня 2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Пераклад Сёмухі ===
{{Асноўны артыкул|Біблія Сёмухі}}
[[Файл:Sjomucha-4.jpg|міні|180пкс|[[Васіль Сёмуха]], аўтар поўнага перакладу [[Біблія|Бібліі]] на [[Беларуская мова|беларускую мову]]]]
У 2002 року ў [[Менск]]у выдадзеная поўная [[Пераклад Бібліі Сёмухі|Біблія клясычным правапісам]] у перакладзе [[Васіль Сёмуха|Васіля Сёмухі]] пад рэдакцыяй місіянэра Юркі Рапецкага (Канада) і з дапамогай мітрапаліта [[БАПЦ|Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы]] [[Мікалай Мацукевіч|Мікалая]]. Асновай для ягонага перакладу стаў [[расейскі Сынадальны пераклад]] 1840 року. Сёмухаў пераклад вельмі багаты моўна, аднак крытыкуецца за «непрыкрытую вольнасьць у перакладзе цяжкіх месцаў, дыялектнае напісаньне біблійных імёнаў, нярэдка да страты іх запаветнай этымалёгіі»&lt;ref name=&quot;katecheta&quot; /&gt;; акрамя таго, дасьледніца [[Ірына Дубянецкая]], доктар сакральнае філязофіі, заўважае, што крыніца перакладу — расейская Сынадальная Біблія — мае сама па сабе шмат тэкстуальных памылак&lt;ref name=&quot;labadz_dubian&quot; /&gt;.

=== Пераклад Беларускага Біблійнага таварыства ===
{{Асноўны артыкул|Біблія Беларускага біблійнага таварыства}}
Антоні Бокун дапамог наладзіць кантакты прадстаўнікоў [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Беларускага Біблійнага таварыства]] з ксяндзом Чарняўскім. Пазьней да гэтае справы далучыліся айцец [[Андрэй Абламейка]] і айцец [[Сяргей Гаек]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = Сяргей Абламейка.|прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 29 сьнежня 2001|url = http://archive.svaboda.org/programs/symbal/2001/12/20011229045622.asp|загаловак = Які будзе лёс перакладу Бібліі айца Ўладыслава Чарняўскага?|фармат = |назва праекту = Сымбаль веры|выдавец = [[Радыё «Свабода»]]|дата = 26 красавіка 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. Незадоўга да сваёй сьмерці, пры канцы 2001 року, Уладзіслаў Чарняўскі перадаў Біблійнаму таварыству правы на выданьне ўласных рукапісаў. Дасьледчыкі таварыства распачалі іх дапрацоўку і набор, і ўжо ў 2003 року выйшла новае выданьне Новага Запавету. Цягам наступных рокаў вялася праца па рэдагаваньні тэксту поўнае Бібліі, да якое былі прыцягнутыя навукоўцы-лаціністы Жанна Некрашэвіч-Кароткая і Тацяна Федасеева. Падчас іхняе працы тэкст Чарняўскага зьвяраўся з [[Новая Вульгата|Новай Вульгатай]], быў набліжаны да сынадальнага перакладу і пазбавіўся дыялектызмаў з гаворак Гарадзеншчыны і Валожыншчыны, дзе Ўладзіслаў Чарняўскі нарадзіўся і мешкаў значную частку жыцьця&lt;ref name=&quot;bartnicki75291&quot; /&gt;.

Выданьне [[Пераклад Бібліі Беларускага біблійнага таварыства|поўнае Бібліі]] паводле тэксту Ўладзіслава Чарняўскага адбылося напачатку 2012 року [[Наркамаўка|афіцыйным правапісам]]. Пераклад Біблійнага таварыства стаў першым беларускім выданьнем, якое мае спасылкі на паралельныя месцы ў Бібліі і мапы тагачасных дзяржаваў і мясьцінаў; тэкст у квадратных дужках, які, хоць і адсутнічае ў старажытных грэцкіх рукапісах Новага Запавету, аднак утрымліваецца ў г. зв. «[[Бізантыйскі тып тэксту|Тэкстах большасьці]]»; у канцы дададзены невялічкі тлумачальны слоўнік паняткаў, якія могуць быць незразумелыя сучаснаму чытачу. Назвы, нумарацыя і разьмяшчэньне кніг Бібліі пададзеныя паводле заходняе традыцыі; нумарацыя псальмаў падвойная: у дужках падаецца нумар паводле [[Сэптуагінта|Сэптуагінты]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 10 красавіка 2012|url = http://news.tut.by/society/283566.html|загаловак = Издана первая Библия на современном белорусском языке|фармат = |назва праекту = Грамадства|выдавец = [[TUT.BY]]|дата = 12 красавіка 2012|мова = ru|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. Варыянт перакладу Біблійнага таварыства крытыкуе каталіцкі сьвятар [[Сяргей Сурыновіч]], які таксама займаецца праблематыкай беларускіх перакладаў Бібліі. Хібамі выданьня ён лічыць непасьлядоўнасьць трансьлітарацыі і перакладу ўласных імёнаў і геаграфічных назваў, а таксама пазбаўленьня перакладу індывідуальнасьці праз залішняе выкарыстаньне літаратурнай лексыкі (у адрозьненьне ад гутарковай мовы ксяндза Чарняўскага) і, як вынік, ускладненьня чытаньня канчатковага варыянту тэксту&lt;ref name=&quot;bartnicki75291&quot; /&gt;.

=== Пераклад Каталіцкай царквы ===
{{Асноўны артыкул|Біблія Рыма-Каталіцкага касьцёлу на Беларусі}}
Перакладам займаецца «Сэкцыя па перакладзе літургічных тэкстаў і афіцыйных дакумэнтаў Касьцёлу» Камісіі Божага культу і дысцыпліны сакрамэнтаў пры [[Канфэрэнцыя каталіцкіх біскупаў Беларусі|Канфэрэнцыі каталіцкіх біскупаў у Беларусі]], якая дзейнічае з 1992 року. Паводле дакумэнтаў Касьцёлу, пераклад можна рабіць толькі з арыгінальных моваў ([[Габрэйская мова|габрэйская]], [[Арамэйская мова|арамэйская]], [[Грэцкая мова|грэцкая]]; літургічныя — з [[Лацінская мова|лацінскай]]); таксама варта кіравацца тэкстам Новай Вульгаты&lt;ref name=&quot;sekcyja&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар = Ян Крэміс, кс. др.|імя = |прозьвішча = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 8 кастрычніка 2010|url = http://churchby.info/bel/621/|загаловак = Гісторыя перакладу тэкстаў Сьвятога Пісаньня на беларускую мову, зьдзейсьненых Сэкцыяй па перакладзе літургічных тэкстаў і афіцыйных дакумэнтаў Касьцёлу пры ККББ|фармат = |назва праекту = Даклад на Сымпозыюме, прысьвечаным Божаму Слову ў год сьв. апостала Паўла: «Слова Божае жывое і дзейснае» (Гбр. 4:12)|выдавец = Беларускі партал «Царква»|дата доступу = 12 сьнежня 2017|мова = |копія = |дата копіі = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. З 2011 року асобнымі выданьнямі выйшлі:
* [[Эвангельлі]]
* 7 апостальскіх пасланьняў
* [[Апакаліпсіс сьв. Яна]]
* [[Дзеі Апосталаў]] ды 7 [[Пасланьні апостала Паўла|пасланьняў апостала Паўла]]&lt;ref name=&quot;salaviejka11-12&quot; /&gt;.

У 2017 року выйшла поўнае выданьне кніг Новага Запавету на аснове [[Novum Testamentum Graece]] 27 і 28 рэдакцыяў&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |імя = |прозьвішча = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 25 лістапада 2017|url = https://catholic.by/3/lib/bible|загаловак = Новы Запавет|фармат = |назва праекту = Бібліятэка|выдавец = Рыма-каталіцкі касцёл у Беларусі|дата доступу = 12 сьнежня 2017|мова = |копія = |дата копіі = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

== Параўнаньне перакладаў ==
На прыкладзе 10 разьдзелу [[Эвангельле паводле Мацьвея|Эвангельля паводле Мацьвея]] — гэтая кніга прысутнічае ў большасьці перакладнікаў&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://casasloviec.co.uk/index.php?do=cat&amp;category=peraklad_bible|загаловак = Біблійныя пераклады|фармат = |назва праекту = Часасловец|выдавец = |дата доступу = 2 траўня 2019|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
! Дзекуць-Малей і Луцкевіч||Вінцэнт Гадлеўскі||Пётар Татарыновіч||Ян Станкевіч||Уладзіслаў Чарняўскі||Анатоль Клышка||Васіль Сёмуха||Міхась Міцкевіч||БПЦ||Касьцёл
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
| '''Паводле Мацьвея сьв. Эвангельле'''&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=871&amp;news_page=10|загаловак = Паводле Мацьвея сьв. Эвангельле. Разьдзел 10|фармат = |назва праекту = Часасловец|выдавец = |дата доступу = 2 траўня 2019|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
|| '''Сьвятая Эванэлія Езуса Хрыста паводле Матэуша'''&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=701&amp;news_page=11|загаловак = Сьвятая Эванэлія Езуса Хрыста паводле Матэуша. Раздзел 10|фармат = |назва праекту = Часасловец|выдавец = |дата доступу = 2 траўня 2019|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
|| '''Сьвятая Эванэлія паводля сьв. Матауша'''&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=154&amp;news_page=10|загаловак = Сьвятая Эванэлія паводля сьв. Матауша. Раздзел 10|фармат = |назва праекту = Часасловец|выдавец = |дата доступу = 2 траўня 2019|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
|| '''Евангеля подле сьвятога Мацьвея'''&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=705&amp;news_page=10|загаловак = Евангеля подле сьвятога Мацьвея. 10|фармат = |назва праекту = Часасловец|выдавец = |дата доступу = 2 траўня 2019|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
|| '''Эвангелія паводле Матэвуша'''&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=803&amp;news_page=11|загаловак = Эвангелія паводле Матэвуша. 10|фармат = |назва праекту = Часасловец|выдавец = |дата доступу = 2 траўня 2019|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
|| '''Паводле Мацвея Святое Дабравесце'''&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=707&amp;news_page=11|загаловак = Паводле Мацвея Святое Дабравесце. Раздзел 10|фармат = |назва праекту = Часасловец|выдавец = |дата доступу = 2 траўня 2019|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
|| '''Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце'''&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://knihi.com/none/Biblija.html#chapter982|загаловак = Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце. Разьдзел 10|фармат = |назва праекту = [[Беларуская палічка]]|выдавец = |дата доступу = 24 студзеня 2019|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
|| '''Паводле Мацьвея Сьвятое Евангельле'''&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://churchby.info/bel/254/#10|загаловак = Паводле Мацьвея Сьвятое Евангельле. Разьдзел 10|фармат = |назва праекту = Беларускі хрысьціянскі партал «Царква»|выдавец = |дата = 6 лістапада 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
|| '''Святое Дабравесце паводле Матфея'''&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://churchby.info/bel/pub/gospelbel/?sec=1&amp;chap=10|загаловак = Святое Дабравесце паводле Матфея. Раздзел 10|фармат = |назва праекту = Беларускі хрысьціянскі партал «Царква»|выдавец = |дата = 6 лістапада 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
|| '''Святое Евангелле паводле Мацвея'''&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://catholic.by/2/files/bible/Matthaeus.pdf|загаловак = Святое Евангелле паводле Мацвея. 10 (1-42)|фармат = |назва праекту = |выдавец = Рыма-каталіцкі касцёл у Беларусі|дата = 6 лістапада 2012|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
|1. І, паклікаўшы дванаццаць вучняў Сваіх, Ён даў ім уладу над нячыстымі духамі, каб выганяць іх і лячыць усякую хворасьць і ўсякую немач.
||1. І склікаўшы дванаццаць сваіх вучняў, даў ім уладу над нячыстымі духамі, каб выганяць іх і лячыць усякую хваробу і ўсякую немач.
||1. І склікаўшы дванаццаць сваіх вучняў, даў ім уладу над нячыстымі духамі, каб выганяць іх і лячыць усякую хваробу і ўсякую немач.
||1. І пагука́ўшы двананцацёх ву́чанікаў Сваіх, Ён даў ім моц над нячыстымі духамі, выганяць іх, і ўздараўляць усялякую хваробу і ўсялякае няўздоленьне.
||1. Затым сазваўшы дванаццаць вучняў Сваіх, даў ім уладу над духамі нячыстымі, выганяць іх, аздараўляць усякую хваробу ды ўсякую немач.
||1. І, паклікаўшы Сваіх дванаццаць вучняў, Ён даў ім моц над нячыстымі духамі, каб выганяць іх і лячыць усялякую хваробу і ўсялякую немач.
||1. І, паклікаўшы дванаццаць вучняў Сваіх, Ён даў ім уладу над нячыстымі духамі, каб выганяць іх, і ацаляць усякую хваробу і ўсякую немач.
||1. І прыклікаўшы дванаццацёх вучняў Сваіх, даў ім уладу над нячыстымі духамі, каб выганяць іх і лекаваць усякі нядуг і ўсякую хворасьць.
||1. І паклікаўшы дванаццаць вучняў Сваіх, Ён даў ім уладу над нячыстымі духамі, каб выганяць іх, і ацаляць усякую хваробу і ўсякую немач.
||1. Паклікаўшы дванаццаць вучняў сваіх, Ён даў ім уладу выганяць нячыстых духаў і лячыць усялякую хваробу і ўсялякую немач.
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
| 2. А дванаццацёх апосталаў іменьні вось якія: першы Сымон, называны Пятром, і Андрэй, брат яго, Якаў Завядзеяў і Іоан, брат яго,
|| 2. А дванаццацёх апосталаў імёны ёсьць гэтакія: першы Сымон, называны Пятром, і Андрэй, брат яго,
|| 2. А імёны дванаццацёх апастолаў вось гэткія: Першы Сымон, які завецца Пятром, і Андрэй, брат ягоны;
|| 2. Вось жа двананцацёх апосталаў імёны гэткія: першы Сымон, званы Пётрам, і Андрэй, брат ягоны, Якаў Зэведэяў а Яан, брат ягоны,
|| 2. А імёна Дванаццаці Апосталаў такія: першы Сымон, якога завуць Пятром, і Андрэй, брат яго.
|| 2. А імёны дванаццаці апосталаў вось якія: першы Сіман, званы Пятром, і Андрэй, яго брат; Якаў Завядзееў і Іаан, яго брат;
|| 2. А дванаццацёх апосталаў імёны вось такія: першы Сымон, якога называюць Пятром, і Андрэй, брат ягоны, Якаў Зевядзееў і Ян, брат ягоны.
|| 2. А імёны-ж дванаццацёх апосталаў гэткія: першы Сымон, званы Пятром, і Андрэй, брат яго; Якуб Завядзеяў і Ян, брат яго;
|| 2. А дванаццаці Апосталаў імёны вось такія: першы Сіман, якога называюць Пятром, і Андрэй, брат ягоны, Іакаў Зевядзееў і Іаан, брат яго.
|| 2. Імёны ж дванаццаці Апосталаў такія: першы Сымон, называны Пятром, і
Андрэй, брат яго, Якуб Зэбэдэеў і Ян, брат ягоны,
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
| 3. Філіп і Баўтрамей, Хама і Мацьвей мытнік, Якаў Алфеяў і Ляўвей, празваны Фадзеем,
|| 3. Якуб Зэбэдэяў, і Ян, брат яго, Філіп і Баўтрамей, Тамаш і Матэуш мытнік, Якуб Альфэяў і Тадэуш,
|| 3. Якуб Зэбэдэяў і Ян, брат яго; Філіп і Баўтрамей, Тамаш і Матауш кунойміт; Якуб Альфэяў і Тадауш;
|| 3. Піліп а Варфаламей, Хама а Мацьвей мытнік, Якаў Алфеяў а Леўвей, каторага мянушка была́ Хвадзей,
|| 3. Якуб, сын Зэбэдэяў ды Ян, брат ягоны; Філіп і Баўтрамей, Тамаш і Матэвуш, мытнік, Якуб, сын Алфея, і Тадэвуш.
|| 3. Філіп і Варфаламей; Фама і Мацвей, мытнік; Якаў Алфееў і Леўвей, празваны Фадзеем;
|| 3. Піліп і Барталамей, Тамаш і Мацьвей мытнік, Якаў Алфееў і Леўвей, празваны Тадэем,
|| 3. Піліп і Баўтарамей, Хама й Мацьвей — мытнік, Якуб Алфеяў і Ляўвей, званы Фадзеем;
|| 3. Філіп і Варфаламей, Фама і Матфей мытнік, Іакаў Алфееў і Леўвей, празваны Фадзеем,
|| 3. Філіп і Барталамей, Тамаш і мытнік Мацвей, Якуб Алфееў і Тадэвуш,
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
| 4. Сымон Кананіт і Юда Іскарыёт, які і здрадзіў Яго.
|| 4. Сымон Кананэец і Юдаш Іскарыёт, каторы яго і выдаў.
|| 4. Сымон Кананэец ды Юдаі Іскарыёт, які яго й выдаў.
|| 4. Сымон Каноянін а Юда Іскарыёт, што й ізрадзіў Яго.
|| 4. Сымон Хананеец і Юда Іскарыёт, які яго выдаў.
|| 4. Сіман Кананіт і Іуда Іскарыёт, які і выдаў Яго.
|| 4. Сымон Кананіт і Юда Іскарыёт, які і здрадзіў Яму.
|| 4. Сымон Кананіт і Юда Іскарыёт, які і прадаў Яго.
|| 4. Сіман Кананіт і Іуда Іскарыёт, які і здрадзіў Яму.
|| 4. Сымон Кананэец і Юда Іскарыёт, які і выдаў Яго.
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
| 5. Гэтых дванаццацёх паслаў Ісус і наказваў ім, гаворачы: на шлях паганаў ня ўзыходзьце і ў места Самарыйскае не ўваходзьце;
|| 5. Гэтых дванаццацёх паслаў Езус, загадваючы ім, кажучы: На дарогу паганаў ня ўзыходзьце і ў гарады самаранаў не заходзьце,
|| 5. Гэтых дванаццацёх паслаў Езус, загадваючы й кажучы: На дарогу паганаў ня ўзыходзьце і ў гарады самарытанаў не ўваходзьце,
|| 5. Гэтых двананцацёх паслаў Ісус і расказаў ім, кажучы:

&quot;На дарогу да паган не хадзіце і да места Самарскага ня ўходзьце;
|| 5. Гэтых Дванаццаць паслаў Езус загадваючы ім ды кажучы: &quot;На дарогу паган не заходзьце і ў гарады самар’янаў не ўваходзьце.
|| 5. Гэтых дванаццаць Ісус паслаў і загадаў ім, кажучы: на дарогу язычнікаў не хадзіце і ў Самаранскі горад не ўваходзьце;
|| 5. Гэтых дванаццацёх паслаў Ісус і запавядаў ім, кажучы: на шлях язычнікаў не хадзеце і ў горад Самаранскі ня ўваходзьце;
|| 5. Іх дванаццацёх паслаў Ісус і запавядаў ім, кажучы: &quot;У дарогу да паганаў не выбірайцеся, і ў месты Самаранскія не ўваходзьце.
|| 5. Гэтых дванаццаць паслаў Іісус і запавядаў ім, кажучы: на шлях язычнікаў не хадзіце і ў горад Самаранскі не ўваходзьце;
|| 5. Гэтых Дванаццаць паслаў Езус, наказваючы ім: &quot;На шлях язычнікаў не ўзыходзьце і ў гарады самарыйскія не ўваходзьце.
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
| 6. але ідзеце найбалей да загінуўшых авец дому Ізраілявага.
|| 6. але ідзеце лепш да загінуўшых авец з дому Ізраілявага.
|| 6. але йдзеце лепш да загінуўшых авец з дому Ізраэлевага.
|| 6. Але вале́й ідзіце да загінулых авец дому Ізраелявага.
|| 6. Але перш ідзіце да авец, якія прапалі з дому Ізраеля.
|| 6. Але ідзіце лепш да загінулых авечак Ізраілевага дому.
|| 6. а ідзеце найболей да пагіблых авечак дому Ізраілевага;
|| 6. Лепш ідзеце да загінуўшых авец дому Ізраілевага.
|| 6. а ідзіце найболей да пагіблых авечак дому Ізраілевага;
|| 6. Але перадусім ідзіце да загінуўшых авечак з дому Ізраэля.
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
| 7. А ходзячы абвяшчайце, кажучы, што наблізілася Царства Нябеснае.
|| 7. А ідучы, абвяшчайце, кажучы, што прыблізілася каралеўства нябеснае.
|| 7. А йдучы прапаведуйце, кажучы, што прыблізілася валадарства нябеснае.
|| 7. І ходзячы, абяшчайце, кажучы: 'Дабліжылася гаспадарства нябёснае'.
|| 7. А ідучы прапаведайце і кажыце, што прыблізілася Каралеўства Нябеснае.
|| 7. Ідзіце і абвяшчайце, кажучы, што наблізілася Царства Нябеснае.
|| 7. і ходзячы, прапаведуйце, што наблізілася Царства Нябеснае;
|| 7. А праходзячы абвяшчайце, што наблізілася Ўладарства Нябеснае.
|| 7. і ходзячы, прапаведуйце, што наблізілася Царства Нябеснае;
|| 7. Ідзіце і абвяшчайце, кажучы: «Наблізілася Валадарства Нябеснае».
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
| 8. Хворых аздараўляйце, пракажоных ачышчайце, памёршых уваскрашайце, злых духоў выганяйце. Дарма дасталі, дарма давайце.
|| 8. Аздараўляйце хворых, ускрашайце ўмерлых, ачышчайце пракажаных, выганяйце д’яблаў. Дарма вы атрымалі, дарма давайце.
|| 8. Аздараўляйце хворых, ускрашайце мяртвых, ачышчайце запаветраных, дзяблаў выганяйце. Дарма вы атрымалі, дарма й давайце.
|| 8. Хворых уздараўляйце, пракажаных ачышчайце, мертвых ускрышайце, нячысьцікаў выганяйце; дарма́ адзяржалі, дарма́ давайце.
|| 8. Аздараўляйце хворых, ускрашайце памёршых, ачышчайце пракажоных, выганяйце дэманаў. Дарма атрымалі, дарма давайце.
|| 8. Хворых вылечвайце, пракажоных ачышчайце, памерлых уваскрашайце, дэманаў выганяйце. Дарма атрымалі, дарма давайце.
|| 8. хворых ацаляйце, пракажоных ачышчайце, мёртвых уваскрашайце, дэманаў выганяйце; задарам атрымалі, задарам давайце.
|| 8. Хворых аздараўляйце, пракажоных ачышчайце, памершых уваскрашайце, злыдухаў выганяйце — дарма атрымалі, дарма давайце.
|| 8. хворых ацаляйце, пракажоных ачышчайце, мёртвых уваскрашайце, дэманаў выганяйце; задарам атрымалі, задарам давайце.
|| 8. Хворых аздараўляйце, мёртвых уваскрашайце, пракажоных ачышчайце, злых духаў выганяйце. Задарма атрымалі, задарма давайце.
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
| 9. Не бярэце з сабою ні золата, ні серабра, ні медзі ў поясы сваі,
|| 9. Ня мейце золата, ані серабра, ані грашэй у паясох вашых.
|| 9. Ня мейце золата, ані серабра, ані грошай у паясох вашых,
|| 9. Не бярыце із сабою ані золата, ані срэбла, ані медзі ў чарэслы свае,
|| 9. Не мейце ў капшукох вашых ані золата, ані серабра, ані грошай,
|| 9. Не бярыце золата, ані серабра, ані медзі ў свае паясы,
|| 9. Не бярэце з сабою ні золата, ні срэбра, ні медзі ў паясы свае,
|| 9. Не бярэце з сабою золата, ані срэбра, ані медзі ў паясы вашыя;
|| 9. Не бярыце з сабою ні золата, ні срэбра, ні медзі ў паясы свае,
|| 9. Не бярыце з сабою ні золата, ні срэбра, ні медзі ў паясы свае,
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
| 10. ні торбы на дарогу, ні дзьвёх адзежын, ні абутку, ні кія. Бо работнік варт стравы сваёй.
|| 10. ані торбы ў дарозе, ані дзьвёх адзежын, ані абутку, ані кія; бо работнік варт сваей ежы.
|| 10. ані торбы ў дарозе, ані дзвёх адзежын, ані абутку, ані кія; годзен бо работнік пражытку свайго.
|| 10. Ані хатуля ў дарогу, ані дзьвюх сарочкаў, ані вобую, ані посаха, бо працаве́нь варты еміны свае.
|| 10. ані торбы, ані двух вопраткаў, ані сандалаў, ані кія. Бо працаўнік варт сваёй стравы.
|| 10. Ані торбы ў дарогу, ані двух адзенняў, ані абутку, ані кія. Бо варты работнік сваёй спожыці.
|| 10. ні торбы ў дарогу, ні дзьве вопраткі, ні абутку, ні кія. Бо хто працуе, той варты пракорму.
|| 10. Ні торбы ў дарогу, ні вопраткі ў запас, ні абутку, ні палкі; годзен бо працаўнік пражываньня свайго.
|| 10. ні торбы ў дарогу, ні дзве вопраткі, ні абутку, ні посаха. Бо хто працуе, той варты пракорму.
|| 10. ні торбы ў дарогу, ні дзвюх вопратак, ні сандаляў, ні кія. Бо варты працаўнік сваёй стравы.
|}

== Праблемы розных перакладаў ==
* розныя правапісы («[[станкевічанка]]»&lt;ref name=&quot;labadz_dubian&quot; /&gt;, «[[тарашкевіца]]», «[[наркамаўка]]»)
* розныя варыянты назваў:
** «Паводле Іоана сьв. Эвангельле», «Сьвятое Дабравесьце паводле Іаана», «Паводле Яна сьв. Эвангельле», «Сьвятое Эвангельле паводле Яна», «Эвангеля паводле Яана», «Паводле Яна Сьвятое Дабравесьце», «Паводля сьв. Яна Эвангеле», «Эванэлія паводля сьв. Яна»;&lt;ref name=&quot;dubian&quot; /&gt;
** Сьвяшчэннае — Сьвятое, Пісаньне — Пісьмо, Завет — Запавет — Закон, Біблія — Бібля — Бівлія і да т. п.
* розныя каноны («пратэстанцкія» пераклады Янкі Станкевіча і Васіля Сёмухі не зьмяшчаюць «другакананічных» кніг, якія ўваходзяць у праваслаўныя і каталіцкія каноны&lt;ref name=&quot;dubian&quot; /&gt;)

== Дзіцячыя Бібліі ==
{{Асноўны артыкул|Дзіцячая Біблія}}
У незалежнай Беларусі першы пераклад Бібліі для дзяцей зьявіўся ў 1992 року. Гэта выданьне {{Не перакладзена|Інстытут перакладу Бібліі|Інстытуту перакладу Бібліі||Institute for Bible Translation}} ў Стакгольме (Швэцыя) ў перакладзе з расейскай мовы&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Дзіцячая Біблія. Біблейскія апавяданні з малюнкамі|арыгінал = |спасылка = |адказны = {{Не перакладзена|Барыслаў Араповіч||sr|Борислав Араповић}} і Вера Маццёлмякі|выданьне = Трэцяе выданне|месца = Стакгольм, Швецыя|выдавецтва = Інстытут перакладу Бібліі|год = 1992|том = |старонкі = |старонак = 542|сэрыя = |isbn = 91-88394-05-0|наклад = }}&lt;/ref&gt;. У гэтым жа годзе каталіцкая дабрадзейная арганізацыя «{{Не перакладзена|Царква ў патрэбе||de|Kirche in Not}}» выдала ў Гішпаніі пераказ Бібліі пад назваю «Бог гаворыць да сваіх дзетак»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Бог гаворыць да сваіх дзетак. Біблейскія апавяданьні|арыгінал = |спасылка = |адказны = Элеанора Бэк, Мірэн Сорнэ|выданьне = |месца = {{Не перакладзена|Эстэльля (Навара)|Эстэльля|es|Estella}}|выдавецтва = Verbo Divino|год = 1992|том = |старонкі = |старонак = 96|сэрыя = |isbn = 84-7151-819-8|наклад = }}&lt;/ref&gt;. У 1993 року пераказ Бібліі выйшаў ужо ў Беларусі ў выкладаньні [[Уладзімер Ліпскі|Ўладзімера Ліпскага]]&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Уладзімер Ліпскі.|частка = |загаловак = Як Бог стварыў свет. Пераказ біблейскіх гісторый|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Мн.}}|выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]]|год = 1993|том = |старонкі = |старонак = 80|сэрыя = |isbn = |наклад = 50000}}&lt;/ref&gt;.

У 1994 року {{Не перакладзена|Бібліка|Міжнароднае біблейскае грамадзтва||International Bible Society}} выдала «Маю першую Біблію ў малюнках» ў паралельных беларускім і ангельскім тэкстах аўтара {{Не перакладзена|Кенэт Натэніэл Тэйлар|Кенэта Тэйлара||Kenneth N. Taylor}}&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Kenneth N. Taylor.|частка = |загаловак = Мая першая Біблія ў малюнках|арыгінал = My first Bible in pictures|спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Мн.}}|выдавецтва = Міжнароднае Біблейскае Грамадства|год = 1994|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = 35100}}&lt;/ref&gt;.

У 2012—2014 роках выйшла «Біблія для маленькіх» у трох частках, перакладзеная з «Beginner’s Bible»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Біблія для маленькіх ад сатварэньня да Язэпа|арыгінал = Beginner’s Bible|спасылка = |адказны = Садоўская Т|выданьне = |месца = {{Мн.}}|выдавецтва = Юніпак|год = 2012|том = |старонкі = |старонак = 88|сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Біблія для маленькіх. Новы Запавет|арыгінал = |спасылка = |адказны = Садоўская Т|выданьне = |месца = {{Мн.}}|выдавецтва = Юніпак|год = 2013|том = |старонкі = |старонак = 240|сэрыя = |isbn = 978-985-6802-55-6|наклад = 1000}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Біблія для маленькіх. Стары Запавет|арыгінал = |спасылка = |адказны = Садоўская Т|выданьне = |месца = {{Мн.}}|выдавецтва = Юніпак|год = 2014|том = |старонкі = |старонак = 184|сэрыя = |isbn = 978-985-6802-59-4|наклад = 500}}&lt;/ref&gt;.

У 2017 року місіянэрскае таварыства «Дабравест» Беларускага зьвязу [[Баптысты|эвангельскіх хрысьціянаў-баптыстаў]] выдала два пераказы біблійных гісторыяў: «Першую Біблію» ў перакладзе з «Starter Bible»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Чарлі Лінч, Б. А. Джоўнс.|частка = |загаловак = Першая Біблія|арыгінал = Starter Bible|спасылка = https://clc-blagovest.by/product/piershaja-biblija-dzheouns-charli-linch-clc-filadielfija-9785990707641|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = CLC Філадэльфія|год = 2017|том = |старонкі = |старонак = 40|сэрыя = |isbn = 978-5-9907076-4-1|наклад = 1000}}&lt;/ref&gt; і «Адчыненую Біблію» ў перакладзе з «My Key Verse Bible»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Фабіяна Фьёрын, Сесілія Фодар, Ванэса Кэрал.|частка = |загаловак = Адчыненая Біблія|арыгінал = My Key Verse Bible|спасылка = https://clc-blagovest.by/product/adchyinenaya-bibliya-vanessa-keroll-sesiliya-fodor-fabiano-ferin-filadelfiya-9785990707672|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = CLC Філадэльфія|год = 2017|том = |старонкі = |старонак = 93|сэрыя = |isbn = 978-5-9907076-7-2|наклад = }}&lt;/ref&gt;.

У 2019 року Беларуская місія ў ЗША выдала «Вялікую карціну біблейскай гісторыі» ў перакладзе з «The Big Picture Story Bible»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = David R. Helm, Gail Schoonmaker.|частка = |загаловак = Вялікая карціна біблейскай гісторыі|арыгінал = The Big Picture Story Bible|спасылка = https://www.crossway.org/books/the-big-picture-story-bible-case/|адказны = |выданьне = |месца = Вільня|выдавецтва = WM Publishing|год = 2019|том = |старонкі = |старонак = 453|сэрыя = |isbn = 978-9984-153-92-6|наклад = }}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2|refs =
&lt;ref name=&quot;sieviaryniec&quot;&gt;{{Кніга|аўтар = [[Павал Севярынец|Севярынец, П.]]|частка = Біблія|загаловак = Люблю Беларусь: 200 фэномэнаў нацыянальнай ідэі|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Вільня|выдавецтва = Інстытут беларусістыкі|год = 2008|том = |старонкі = 520|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;
}}

== Літаратура ==
* {{Кніга
|аўтар          = 
|частка         = 
|загаловак      = Біблія. Кнігі Сьвятога Пісаньня Старога і Новага Запавету кананічныя ў беларускім перакладзе
|арыгінал       = 
|спасылка       = http://knihi.com/none/Biblija.html
|адказны        = Пер. [[Васіль Сёмуха|В. Сёмуха]]
|выданьне       = 
|месца          = Duncanville (USA)
|выдавецтва     = World Wide Printing
|год            = 2002
|том            = 
|старонкі       = 
|старонак       = 1534
|сэрыя          = 
|isbn           = 1-58712-085-2
|наклад         = 10000
}}
* {{Кніга
|аўтар          = 
|імя            = 
|прозьвішча     = 
|частка         = 
|загаловак      = Біблія. Кнігі Сьвятога Пісаньня Старога і Новага Запавету
|арыгінал       = 
|спасылка       = 
|адказны        = пер. [[Антоні Бокун|А. Бокун]]
|выданьне       = 
|месца          = {{Мн.}}
|выдавецтва     = [[Саюз эвангельскіх хрысьціянаў баптыстаў у Рэспубліцы Беларусі]]
|год            = 2023
|том            = 
|старонкі       = 
|старонак       = 1762
|сэрыя          = 
|isbn           = 978-985-7033-32-4
|наклад         = 2500
|ref            = Бокун
}}
* {{Артыкул
| аўтар          = Иван А. Чарота.
| загаловак      = Переводы Священного Писания на белорусский язык
| арыгінал       = 
| спасылка       = http://www.doiserbia.nb.rs/img/doi/0350-185X/2010/0350-185X1066497C.pdf
| мова           = ru
| адказны        = 
| аўтар выданьня = [[Сэрбская акадэмія навукі і мастацтва|Српска академија наука и уметности]]
| выданьне       = Јужнословенски филолог
| тып            = 
| месца          = Београд
| выдавецтва     = 
| год            = 2010
| выпуск         = LXVI
| том            = 
| нумар          = 
| старонкі       = 497—511
| ref            = Čarota
| issn           = 
}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://casasloviec.co.uk/index.php-do=cat&amp;category=peraklad_bible.htm Біблійныя пераклады розных аўтараў] на сайце „Часасловец“
* [https://www.biblija.by/ Беларуская Біблія]
* Родаў Г. Я. [https://web.archive.org/web/20180818043232/http://churchby.info/bel/623 З гісторыі перакладу Бібліі на ўсходнеславянскіх тэрыторыях]
* А. Аўдзяюк. [https://web.archive.org/web/20180430154717/http://salavejka.blogspot.com.by/2011/12/blog-post.html Бібліяграфія перакладаў Бібліі на беларускую мову] (актуальная вэрсія)
* А. Аўдзяюк. [http://pawet.net/ns/2011/46/%E2%84%96_46_%281041%29.html Бібліяграфія перакладаў Бібліі на беларускую мову] (першая друкаваная вэрсія)
* Лекцыя Ірыны Дубянецкай Urbi et Orbi «1000 гадоў без Бібліі» на [[YouTube]]: часткі [http://www.youtube.com/watch?v=_4MN1mssA_A 1-я] і [http://www.youtube.com/watch?v=Rzb2UEjcDVg 2-я]

{{Беларускія пераклады Бібліі|ключ = *}}</text>
      <sha1>jb0oqw8pwvg7d4fj1gnd2iwq3aod7l8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Павал Сьцяцко</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125594</id>
    <revision>
      <id>2698328</id>
      <parentid>2561482</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T03:22:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9188" sha1="8de6vujeod9a5k5q1f6709cxfa63zou" xml:space="preserve">{{Навуковец
|Лацінка              = Pavał Ściacko
|Месца нараджэньня    = вёска [[Грабава (Зэльвенскі раён)|Грабава]], [[Ваўкавыскі павет (1921—1939)|Ваўкавыскі павет]], [[Беластоцкае ваяводзтва (1919—1939)|Беластоцкае ваяводзтва]], [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польская рэспубліка]]
|Навуковая сфэра      = [[Мовазнаўства]]
|Месца працы          = 
|Альма-матэр          = [[Гарадзенскі пэдагагічны інстытут]] (1953)
|Навуковы кіраўнік    = 
|Знакамітыя вучні     = 
|Вядомы як            = Адзін з стваральнікаў першага Факультэту беларускай філялёгіі
|Узнагароды і прэміі  = 
|Сайт                 = 
}}
'''Па́вал Уладзі́меравіч Сьцяцко́''' (5 сакавіка 1930, в. Грабава, цяпер [[Зэльвенскі раён]], [[Гарадзенская вобласьць]], Беларусь — 23 сакавіка 2020, [[Азёры (Гарадзенская вобласьць)|Азёры]], Гарадзенская вобласьць, Беларусь) — беларускі мовазнавец і пэдагог. Доктар філялягічных навук (1980), прафэсар.

== Біяграфія ==
Скончыў літаратурны факультэт (аддзел беларускай мовы і літаратуры) [[Гарадзенскі пэдагагічны інстытут|Гарадзенскага пэдагагічнага інстытуту]]. Пазьней выкладнік, старэйшы выкладнік катэдры беларускай мовы і літаратуры.

21 сьнежня 1962 абараніў кандыдацкую дысэртацыю на тэму лексыкі гаворак Зэльвенскага раёну. Выкладаў у [[Менскі пэдагагічны інстытут|Менскім пэдагагічным інстытуце]] на катэдры беларускай мовы. З 10 ліпеня 1980 кіраўнік катэдры расейскага, агульнага і славянскага мовазнаўства [[Гомельскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя Францішка Скарыны|Гомельскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]].

Пазьней зноў у Гарадзенскім дзяржаўным ўнівэрсытэце, на катэдры польскай філялёгіі, зь ліпеня 1990 узначаліў катэдру беларускай культуры. Браў удзел у стварэньні першага ў Беларусі факультэту беларускай філялёгіі і культуры, пазьней узначаліў катэдру беларускага і тэарэтычнага мовазнаўства. Удасканальваў веды чэскай і польскай мовы ў [[Карлаў унівэрсытэт|Карлавым унівэрсытэце]] ў [[Прага|Празе]] (1983) і [[Варшаўскі ўнівэрсытэт|Варшаўскім унівэрсытэце]] (1988).

28 чэрвеня 2016 пасьля заўвагі Міністэрства адукацыі адміністрацыі Гарадзенскаму ўнівэрсытэту сышоў на пэнсію&lt;ref name=&quot;sv27856527&quot;&gt;{{Спасылка|аўтар = Міхал Карневіч.|прозьвішча = Карневіч|імя = Міхал|аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 13 ліпеня 2016|url = http://www.svaboda.org/a/paula-sciacko-zvolnili-z-haradzienskaha-universytetu/27856527.html|загаловак = Легендарнага прафэсара Паўла Сьцяцко звольнілі з Гарадзенскага ўнівэрсытэту ў 86 год|фармат = |назва праекту = |выдавец = [[Радыё «Свабода»]]|дата доступу = 14 ліпеня 2016|мова = |камэнтар = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/30470187.html 7 правілаў 90-гадовага філёляга Паўла Сьцяцко, які змагаецца з русыфікацыяй беларускай мовы], Радыё Свабода, 5-03-2020&lt;/ref&gt;.

== Навуковая дзейнасьць ==
Рэдактар навуковага альманаху «Гарадзенскія запісы. Старонкі гісторыі і культуры», сябра рэдакцыйных калегіяў выданьняў «Веснік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта», часопіса Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь «Роднае слова», «Веснік Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта», «Białostocki Przegląd Kresowy», «Русский язык».

Уваходзіў у склад Камісіі ў словаўтварэньні Міжнароднага камітэту славістаў, у склад Міжнароднага Камітэту беларусістаў. Узначальваў Гарадзенскую філію Рэспубліканскай тэрміналягічнай камісіі пры Міністэрстве адукацыі Рэспублікі Беларусь.

Удзельнічаў у працы ІХ Міжнароднага зьезду славістаў, І Міжнароднага Кангрэсу беларусістаў, у многіх міжнародных сымпозіюмах і канфэрэнцыях. Падрыхтаваў 15 кандыдатаў навук, зь якіх А. Рогалеў абараніў доктарскую дысэртацыю.

Мае больш за 600 апублікаваных працаў&lt;ref name=&quot;sv27856527&quot; /&gt;, у тым ліку больш за 30 кніг і 6 брашураў (зь іх 5 манаграфіяў, 5 слоўнікаў, 18 навучальных дапаможнікаў і падручнікаў для ВНУ і сярэдніх спэцыяльных вучэльняў). Асноўныя працы:
* Сінтаксіс сучаснай беларускай мовы. Менск, 1969. (разам з М. С. Яўневічам)
* Беларуская мова. Менск, 1970. (разам з М. Ц. Кавалёвай)
* Народная лексіка. Менск, 1970.
* Дыялектны слоўнік: З гаворак Зэльвеншчыны. Менск, 1970.
* Народная лексіка і словаўтварэнне. Менск, 1972.
* Беларускае народнае словаўтварэнне. Менск, 1977.
* Беларуская граматыка. Ч. 1. 1985. (разьдзел «Словаўтварэнне» і частка «Марфалогіі»)
* Праблемы лексічнага нармавання беларускай мовы. Горадня, 1990.
* Праблемы нормы, культуры мовы. Горадня, 1998.
* Руска-беларускі фізічны слоўнік. Горадня, 1999. (разам з А. М. Каладзінскім і Д. М. Карацінскай)
* Слоўнік рэгіянальнай лексікі Гродзеншчыны. Горадня, 1999
* Культура мовы. Менск, 2002.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Прафесар Павел Уладзіміравіч Сцяцко / І. І Бубновіч, В. Л Варановіч, Ж. С. Сіплівеня. — Гродна: ГрДУ, 2000.
* Грані роднага слова. Зборнік мовазнаўчых навуковых артыкулаў (да 80-годдзя прафесара П. У. Сцяцко). — Гродна: ГрДУ, 2010.
* Бубновіч І. Знакаміты даследчык і педагог: да юбілею Паўла Сцяцко // «Роднае слова» № 2, 2010. С. 34―35.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20120130130215/http://prajdzisvet.org/linguists/6-stsiatsko-paviel.html Павел Сцяцко. Біяграфія] на [[ПрайдзіСвет]]

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сьцяцко, Павал}}
[[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускія пэдагогі]]
[[Катэгорыя:Дактары філялягічных навук]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Зэльвенскім раёне]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Гарадзенскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Гарадзенскім раёне]]</text>
      <sha1>8de6vujeod9a5k5q1f6709cxfa63zou</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марыё Гомэс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125634</id>
    <revision>
      <id>2698253</id>
      <parentid>2623136</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6555" sha1="c5wb9e9qx4dexn26utggumhe274ckki" xml:space="preserve">{{Футбаліст}}
'''Марыё Гомэс Гарсія''' ({{мова-es|Mario Gómez García}}; {{Н}} 10 ліпеня 1985 году, [[Рыдлінген]], [[Нямеччына|ФРН]]) — былы нямецкі футбаліст гішпанскага паходжаньня, нападнік. Выбітны гулец [[Зборная Нямеччыны па футболе|нацыянальнай зборнай Нямеччыны]]. Найлепшы футбаліст Нямеччыны 2007 году.

== Біяграфія ==
=== «Штутгарт» ===
У 2004 годзе Гомэс згуляў 10 хвілінаў за «[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]» у матчы [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]] у гульні супраць «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]» 9 сакавіка, а 8 траўня дэбютаваў за клюб у розыгрышы [[Нямецкая Бундэсьліга|Бундэсьлігі]].

=== «Баварыя» ===
26 траўня 2009 году «[[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]]» заплаціла за яго рэкордную для Бундэсьлігі суму — паводле розных крыніцах ад 30 да 35 мільёнаў эўра. Лічыцца адным з найлепшых нападнікаў Нямеччыны. У першым сэзоне ў «Баварыі» Гомэс згуляў нядрэнна, але ад яго чакалі большага. Валодае цудоўнай тэхнікай і часьцяком забівае прыгожыя мячы, аднак у зборнай яму стала не шанцуе. 7 траўня 2011 году Гомэс забіў тры галы ў браму «[[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]]», што стала ягоным пятым [[хет-трык]]ам за [[Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе 2010—2011 гадоў|сэзон 2010—2011 гадоў]] у Бундэсьлізе, што зьяўляецца другім падобным паказчыкам за ўсю гісторыю нямецкіх чэмпіянатаў&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110510140817/http://www.championat.ru/football/news-805990.html Форвард «Баварии» Гомес сделал пятый хет-трик в нынешнем сезоне]. championat.ru&lt;/ref&gt;.

=== «Фіярэнтына» ===
8 ліпеня 2013 году Гомэс далучылася да клюбу [[Сэрыя А|Сэрыі А]] флярэнтыйскай «[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтыны]]», падпісаўшы чатырохгадовы кантракт. Як мяркуецца за гульца італьянскі клюб заплаціў 20 млн эўра&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230727163708/https://www.bild.de/sport/fussball/mario-gomez/transfer-zum-ac-florenz-perfekt-31082962.bild.html Gomez-Wechsel nach Florenz perfekt]. Bild.&lt;/ref&gt;. Марыё быў афіцыйна прадстаўлены ў якасьці гульца «Фіярэнтыны» 15 ліпеня, на цырымоніі прысутнічала 20 тысяч чалавек&lt;ref&gt;[http://www.video.mediaset.it/video/sportmediaset/calcio/399439/tutti-pazzi-per-gomez.html Tutti pazzi per Gomez]. Mediaset&lt;/ref&gt;.

== Нацыянальная зборная ==
Марыё Гомэс дэбютаваў за [[Зборная Нямеччыны па футболе|зборную Нямеччыны]] ў матчы супраць [[зборная Швайцарыі па футболе|зборнай Швайцарыі]] 7 лютага 2007 году. Нямеччына перамагла ў той гульні зь лікам 3:1, а Гомэс забіў другі гол каманды.

== Асабістае жыцьцё ==
У Гомэса нямецка-гішпанскія карані, ягоны бацька [[гішпанцы|гішпанец]], родам з [[Гранада|Гранады]], а маці — [[немцы|немка]].

== Дасягненьні ==
'''«Штутгарт»''':
* [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|Чэмпіён Нямеччыны]]: 2007

'''«Баварыя»''':
* [[Чэмпіянат Нямеччыны па футболе|Чэмпіён Нямеччыны]]: 2010, 2013
* Уладальнік [[Кубак Нямеччыны па футболе|Кубка Нямеччыны]]: 2010, 2013
* Уладальнік [[Супэркубак лігі Нямеччыны па футболе|Супэркубка лігі Нямеччыны]]: 2010, 2012
* Пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]: 2013

'''«Бэшыкташ»''':
* [[Чэмпіянат Турэччыны па футболе|Чэмпіён Турэччыны]]: 2016

'''Нямеччына''':
* Бронзавы прызэр [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянату сьвету]]: [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|2006]], [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2010 году|2010]]
* Срэбраны прызэр [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянату Эўропы]]: [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20170626155740/http://mario-gomez.de/ Афіцыйны сайт]
* [http://www.fcbayern.t-com.de/en/teams/profis/00390.php Профіль на афіцыйным сайце «Баварыі»]

{{Навігацыйная група
|назоў = Гомэс у складзе [[Зборная Нямеччыны па футболе|зборнай Нямеччыны]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Эўропы]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Нямеччына}};
|Нямеччына на ЧЭ-2008
|Нямеччына на ЧС-2010
|Нямеччына на ЧЭ-2012
|Нямеччына на ЧЭ-2016
|Нямеччына на ЧС-2018
}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гомэс, Марыё}}
[[Катэгорыя:Нямецкія футбалісты]]</text>
      <sha1>c5wb9e9qx4dexn26utggumhe274ckki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Натальля Ламека</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126536</id>
    <revision>
      <id>2698311</id>
      <parentid>2194058</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T23:42:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3222" sha1="19zuwjq1n9q5hdg5tqfdyy3g6f87ghx" xml:space="preserve">{{Навуковец
|Месца нараджэньня = [[Менск]]
|Навуковая сфэра = замежная літаратура (ангельская, ірляндзкая, нямецкая).
|Месца працы =
|Альма-матэр = [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт]]
|Навуковы кіраўнік = Халіпаў В.В.
|Знакамітыя вучні =
|Вядомы як =
|Узнагароды і прэміі =
|Сайт =
}}
'''Натальля Ўладзімераўна Ламека''' ({{Нарадзіўся|8|3|1981|0|1}}, [[Менск]]) — кандыдат філялягічных навук, дацэнт, літаратуразнаўца, выкладніца катэдры замежнай літаратуры [[БДУ]].

== Біяграфія ==
Скончыла рамана-германскае аддзяленьне філфака БДУ ([[2003]]), асьпірантуру, абараніла кандыдацкую дысэртацыю па творчасьці [[Джэймс Джойс|Дж. Джойса]] («Мастацкі універсум Джэймса Джойса: структура, канцэпцыя чалавека, тыпалагічны кантэкст», 2007). 

Займаецца дасьледаваньнем заходнеэўрапейскай мадэрнісцкай літаратуры, аўтар дзьвюх манаграфій, двух навучальна-мэтадычных дапаможнікаў у суаўтарстве і шэрагу навуковых публікацый. Мае пераклады з ангельскай і нямецкай моваў. 

== Бібліяграфія ==
* «Мастацкі універсум творцы», Мінск, 2005
* «Хаосмас Джэймса Джойса як мультыстабільная сістэма (сінергетычная прырода мастацкага феномена», Мінск, 2006
* «Дэкадэнцкія матывы ў творчасці [[Георг Тракль|Георга Тракля]] і Эгана Шыле» // [[ARCHE]], 2011, # 9
* «Міфапрастора паэзіі Г. Тракля», [[ПрайдзіСвет]], 2009  [https://web.archive.org/web/20160307011211/http://prajdzisvet.org/critique/5-mifaprastora-paezii-h-traklia.html ]

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20160306235719/http://prajdzisvet.org/critics/3-lamieka-natallia-.html Наталля Ламека] на [[ПрайдзіСвет|ПрайдзіСвеце]]

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Ламека, Натальля Ўладзімераўна}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску]]
[[Катэгорыя:Кандыдаты філялягічных навук]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускія перакладчыцы]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ]]
[[Катэгорыя:Джойсазнаўцы]]</text>
      <sha1>19zuwjq1n9q5hdg5tqfdyy3g6f87ghx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мікола Куліш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135396</id>
    <revision>
      <id>2698291</id>
      <parentid>2691575</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16557" sha1="8ux5voaassiqo4dn4v4m4swsuu5ksqw" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Мікола Куліш
|Арыгінал імя        = Микола Гурович Куліш
|Жанчына             = 
|Партрэт             = Микола Куліш (бл. 1915).jpg
|Памер               = 
|Апісаньне           = Мікола Куліш (каля 1915)
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = 
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|18|12|1892}}
|Месца нараджэньня   = {{Сьцяг Расейскай імпэрыі}} [[Чаплінка (мястэчка)|Чаплінка]], [[Дняпроўскі павет]], [[Таўрыйская губэрня]]
|Дата сьмерці        = {{Памёр|3|11|1937}}
|Месца сьмерці       = {{Сьцяг РСФСР}} ур. Сандармох, [[Мядзьвежагорскі раён]], [[Карэльская АССР]]
|Грамадзянства       = [[СССР]]
|Род дзейнасьці      = [[драматург]]
|Гады актыўнасьці    = 
|Напрамак            = [[мадэрнізм]]
|Жанр                = [[п’еса]]
|Мова                = украінская
|Мова2               = расейская
|Дэбют               = 
|Значныя творы       = «[[Мына Мазайла]]»&lt;br&gt;«Патэтычная саната»
|Прэміі              = 
|Узнагароды          = 
|Подпіс              = 
|Апісаньне подпісу   = 
|ВікіКрыніца         = 
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую = 
|Палічка             = 
|Сайт                = 
}}
{{Цёзкі|Куліш}}
'''Міко́ла Гу́равіч Кулі́ш''' ({{Мова-uk|Мико́ла Гу́рович Кулі́ш}}; {{Дата ў старым стылі|18 сьнежня|1892|5 сьнежня}}, [[Чаплінка (мястэчка)|Чаплінка]]&amp;nbsp;— 3 лістапада 1937, ур. Сандармох, [[Карэльская АССР|Карэлія]])&amp;nbsp;— [[Украінцы|украінскі]] [[пісьменьнік]], [[рэжысэр]], [[драматург]], [[грамадзкі дзяяч]], [[журналіст]] і [[рэдактар]], асьветнік, [[пэдагог]].

== Жыцьцяпіс ==
Нарадзіўся ў вёсцы [[Чаплінка (мястэчка)|Чаплінка]] [[Дняпроўскі павет|Дняпроўскага павету]] [[Таўрыйская губэрня|Таўрыйскай губэрні]] (цяпер у [[Хэрсонская вобласьць|Хэрсонскай вобласьці]]).

Падчас навучаньня ў царкоўна-парафіяльнай школе выявіў неблагія здольнасьці, таму ягоныя настаўнікі параілі працягваць навучаньне і нават сабралі для яго пэўную суму.

У 1905 року Мікола паступіў у Алёшкаўскую (цяпер [[Алёшкі]] Хэрсонскай вобласьці) мескую васьміклясную вучэльню. За «арганізацыю гурткоў моладзі і непавагу да начальства», як ён пісаў у аўтабіяграфіі, Міколу Куліша некалькі разоў адлічвалі з вучэльні. Нягледзячы на гэта, у 1908 року ён паступіў у Алёшкаўскую [[Прагімназія|прагімназію]]. Аднак яе зачынілі, калі Міколу заставалася да выпуску зусім крыху часу.

Мікола Куліш мешкаў на кватэры свайго гімназійнага сябра Ўсевалада Нэвеля, дзе й пазнаёміўся з будучай жонкай Антанінаю Нэвель.

Калі яму споўнілася 22 рокі, Мікола адаслаў дакумэнты ў [[Адэскі нацыянальны ўнівэрсытэт імя Мечнікава|Наварасійскі ўнівэрсытэт]] і быў залічаны на філялягічны факультэт. Аднак у жніўні 1914 року ён мабілізаваны ў сувязі з пачаткам [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]]. Накіраваны ў Адэскую школу прапаршчыкаў, пасьля сканчэньня якое трапляе на фронт. У 1915—1917 роках ваяваў на перадавой, быў паранены, кантужаны. Падчас [[Лютаўская рэвалюцыя 1917 году ў Расеі|Лютаўскае рэвалюцыі]] прымае яе бок, зьвязваючы з гэтым свае надзеі на пабудову гуманістычнага і справядлівага грамадзтва.

З пачатку 1918 — старшыня Алёшкаўскага савету працоўных і сялянскіх дэпутатаў. У ліпені 1919 року, перабуваючы ў [[Хэрсон]]е, сфармаваў Дняпроўскі сялянскі полк у складзе Чырвонай арміі, зь якім абараняў Хэрсон і [[Мікалаеў (Мікалаеўская вобласьць)|Мікалаеў]] ад [[Дзянікінцы|дзянікінцаў]]. За [[Украінская дзяржава|гетманатам]] [[Паўло Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]] ўвязьнены на 5 месяцаў. Пасьля вяртаньня Чырвонай арміі стаў начальнікам штабу групы войскаў Хэрсонскага і Дняпроўскага павятовых ваенкаматаў.

Пасьля дэмабілізацыі кіраваў органамі народнай асьветы ў Алёшкаўскім павеце, у 1922 — у губэрнскім аддзеле народнай асьветы ў Адэсе на пасадзе інспэктара школ. У Адэсе стаў сябрам пісьменьніцкае суполкі «[[Гарт (літаратурнае аб’яднаньне)|Гарт]]». У Зіноўеўску (цяпер [[Крапіўніцкі]]) з канца красавіка да пачатку чэрвеня 1925 року рэдагаваў газэту «Червоний шлях».

Пасьля пераехаў у [[Харкаў]], дзе пазнаёміўся з такімі выбітнымі дзеячамі ўкраінскай літаратуры, як [[Мікола Хвілёвы]], [[Лэсь Курбас]], [[Астап Вішня]], [[Уладзімер Сасюра]], [[Юры Яноўскі]], [[Паўло Тычына]], [[Іван Дняпроўскі]], [[Рыгор Эпік]] і іншыя. У гэты пэрыяд уваходзіў у літаратурную арганізацыю [[ВАПЛІТЭ]]. Вёў шматгадовую плённую супрацу з групаю тэатру «[[Бэразіль]]».

У 1926—1928 быў прэзыдэнтам ВАПЛІТЭ, уваходзіў у склад рэдкалегіі часопісу «Червоний шлях», друкаваўся ў альманаху «[[Літаратурны кірмаш]]». З канца 1929 — сябра прэзыдыюму новага літаратурнага аб’яднаньня «[[Пралітфронт]]».

Аднак з пачаткам 1930-х у жыцьці Міколы Куліша настаюць трагічныя старонкі жыцьця: большасьць ягоных твораў, што дагэтуль былі папулярныя, зазнаюць вялікую палітычную і эстэтычную крытыку. Творчасьць Куліша становіцца адною з нэгатыўных тэндэнцыяў у тагачаснай украінскай літаратуры. Сам ён, бачачы [[галадамор]] 1933 року падчас вандровак па Хэрсоншчыне, пачынае разчароўвацца ў рэвалюцыйных ідэях.

У гэты час супраць яго разварочваецца ідэалягічная кампанія, у ходзе якой зацьвярджаецца, што п’есы «Народны Малахій», «[[Мына Мазайла]]», «Патэтычная саната» маюць асноваю варожыя камуністычнаму рэжыму погляды. На першым усесаюзным зьезьдзе савецкіх пісьменьнікаў, што адбываўся 17 жніўня — 1 верасьня 1934 року, Міколу Куліша абвясьцілі буржуазна-нацыяналістычным драматургам. У сьнежні 1934 року ён арыштаваны органамі [[НКУС]] па абвінавачаньні ў прыналежнасьці да тэрарыстычнай арганізацыі ў сувязях з [[АУН]].

На судовым працэсе па гэтак званай «справе барацьбітаў» у сакавіку 1935 Куліш асуджаны да 10 рокаў [[Салавецкі лягер асаблівага прызначэньня|Салавецкіх лягероў]]. Утрымліваўся ў жорсткай ізаляцыі. 3 лістапада 1937 року пастановаю асаблівай [[Тройка НКУС|тройкі НКУС]] па Ленінградзкай вобласьці ад 9 кастрычніка расстраляны ва ўрочышчы [[Сандармох]] [[Мядзьвежагорскі раён|Мядзьвежагорскага раёну]] ([[Карэльская АССР|Карэлія]]) ў складзе г. зв. «Салавецкага этапу» ў колькасьці 1111 асобаў.

Рэабілітаваны 4 жніўня 1956 у сувязі з адсутнасьцю склада злачынства.

== Творчасьць ==
Мікола Куліш займаўся літаратурнай дзейнасьцю практычна ўсё жыцьцё — 30 гадоў з 45. Пісаў п’есы нават падчас зьняволеньня на Салаўках.

Першыя творы Мікола Куліш стварыў падчас навучаньня ў Алёшках. Гэта былі сатырычныя вершы, фэльетоны, эпіграмы, што зьяўляліся на старонках вучнёўскіх рукапісных часопісаў «Наша жизнь», «Колючка», «Стрела», «Веселое язычество», ініцыятарам якіх ён сам і быў.

У Алёшках таксама зьявіліся першыя драматычныя спробы Куліша — калярытныя малюнкі з колішняга жыцьця. У 1913 року ён напісаў першую п’есу расейскай моваю «На рыбнай лоўлі», што пазьней лягла ў аснову камэдыі «Вотак загінуў Гуска».

Падзеі пачатку 1920-х рокаў Мікола Куліш адлюстроўвае ў дакумэнтальнай аповесьці «Па вёсках і сёлах» (расейскаю мовай, апублікаваныя ў адэскім пэдагагічным часопісе «Наша школа», 1923). З выкарыстаньнем элемэнтаў мастацкага аповеду, публіцыстычных меркаваньняў, дакумэнталізаваных назіраньняў аўтар апісаў голад у Таўрыі. П’еса «97» пра голад 1921—1922 рокаў, напісаная ў наступным року, была пастаўленая ў 1925 на харкаўскай сцэне і прынесла Кулішу ўсеагульнае прызнаньне. За 1923—1924 рокі ён стварыў каля 15 п’есаў, аднак некаторыя зь іх былі страчаныя падчас арышту пісьменьніка.

Творчаю вяршыняй драматурга сталі п’есы «Народны Малахій» (1927), «[[Мына Мазайла]]» (1929). Тэма гэтых п’ес — аблуднасьць ідэалаў бальшавіцкай рэвалюцыі, нацыянальнае прыстасаванства і фальш мяшчанскага асяродзьдзя. «Патэтычная саната» (1929) паказвае барацьбу трох сілаў — камуністычнай, белагвардзейскай і нацыянальна-патрыятычнай у 1917—1918 роках. У п’есе выкарыстаныя сродкі тагачаснай экспэрымэнтальнай драмы ў злучэньні з традыцыйным украінскім тэатрам (вертэпам).

У 1930-х Куліш напісаў п’есы «Маклена Граса» (1933), «Бывай, сяло» (1933), «Вяртаньне Марка» (1934), «Вечны бунт» і інш. Творы Куліша востра крытыкавала афіцыйная крытыка.

== Вонкавыя спасылкі ==
{{ВікіЦытатнік-мова|uk|Куліш Микола Гурович}}
{{ВікіКрыніца-мова|uk|Микола Куліш}}
* [https://web.archive.org/web/20210102120936/http://prajdzisvet.org/text/149-narodny-malakhij.html Народны Малахій]
* [http://www.ukrlib.com.ua/bio/printout.php?id=179 Бібліятэка ўкраінскай літаратуры]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20120226104030/http://librportal.org.ua/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=568&amp;Itemid=45 Бібліятэчна-інфармацыйна-асьветны партал]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20160314020157/http://ostriv.in.ua/index.php?id=2063&amp;itemid=-5&amp;option=com_content&amp;task=view Востраў ведаў]{{ref-uk}}
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/pages/K/U/KulishMykola.htm Энцыкляпэдыя Ўкраіны]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20080803201749/http://www.dompavlov.com/mykola_kulish.htm Dompavlov Travelling]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20071229070213/http://www.library.kherson.ua/young/tavrica/kulish/mkulish.html Бібліяграфія]{{ref-uk}} — Хэрсонская абласная бібліятэка для дзяцей
* [https://web.archive.org/web/20071229082907/http://www.library.kherson.ua/young/tavrica/kulish/mkulish_4.htm Мастацкія творы пра Міколу Куліша]{{ref-uk}}
* [https://web.archive.org/web/20150317141046/http://chtyvo.org.ua/authors/Kulish_Mykola/ Электронная бібліятэка «Чытво»]{{ref-uk}}
* [http://md-eksperiment.org/etv_page.php?page_id=1012&amp;album_id=11&amp;category=novosti_kulturi Сьвяткаваньне 120-годзьдзя зь дня нараджэньня Міколы Куліша]{{ref-uk}}

{{Ізаляваны артыкул}}
{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Куліш, Мікола Гуравіч}}
[[Катэгорыя:Украінскія драматургі]]
[[Катэгорыя:Савецкія журналісты]]
[[Катэгорыя:Украінскія журналісты]]
[[Катэгорыя:Украінскія пэдагогі]]
[[Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусьветнай вайны]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Хэрсонскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Карэліі]]
[[Катэгорыя:Пакараныя літаратары]]
[[Катэгорыя:Расстраляныя]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў УССР]]
[[Катэгорыя:Украінскамоўныя пісьменьнікі]]</text>
      <sha1>8ux5voaassiqo4dn4v4m4swsuu5ksqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мілаш Мацоўрак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137765</id>
    <revision>
      <id>2698296</id>
      <parentid>2168265</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:58:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6086" sha1="i7ihgsddc4kqr9ycq82xwte71qphsyc" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Мілаш Мацоўрак
|Арыгінал імя        = Miloš Macourek
|Жанчына             = 
|Партрэт             = 
|Памер               = 
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = 
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|2|12|1926}}
|Месца нараджэньня   = {{Сьцяг Чэхаславаччыны}} [[Кромержыж]]
|Дата сьмерці        = {{Памёр|30|9|2002}}
|Месца сьмерці       = {{Сьцяг Чэхіі}} [[Прага]]
|Грамадзянства       = 
|Род дзейнасьці      = [[паэт]], [[пісьменьнік]], [[драматург]], [[сцэнарыст]]
|Гады актыўнасьці    = 1958—2002
|Напрамак            = 
|Жанр                = [[гумар]], [[казка]], [[фантастыка]]
|Мова                = чэская
|Мова2               = 
|Дэбют               = 
|Значныя творы       = 
|Прэміі              = 
|Узнагароды          = 
|Подпіс              = 
|Апісаньне подпісу   = 
|ВікіКрыніца         = 
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую = 
|Палічка             = 
|Сайт                = 
}}
'''Мі́лаш Мацо́ўрак''' ({{Мова-cs|Miloš Macourek}}; 2 сьнежня 1926, [[Кромержыж]] — 30 верасьня 2002, [[Прага]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=http://kultura.idnes.cz/filmvideo.aspx?r=filmvideo&amp;c=A020930_150035_filmvideo_vlk&amp;t=A020930_150035_filmvideo_vlk&amp;r2=filmvideo|загаловак=Zemřel scenárista Miloš Macourek|дата публікацыі=2020-09-30|назва праекту=iDnes|выдавец=Mladá fronta DNES|мова=cs|дата=27 February 2011}}&lt;/ref&gt;) — [[Чэхі|чэскі]] [[паэт]], [[пісьменьнік]], [[драматург]], [[сцэнарыст]]&lt;ref&gt;{{Спасылка|url=http://www.slovnikceskeliteratury.cz/showContent.jsp?docId=1284|загаловак=Miloš Macourek|выдавец=Slovník české literatury po roce 1945|мова=cs|дата=27 February 2011}}&lt;/ref&gt;, казачнік.

== Жыцьцяпіс ==
У 1953—1960 Мілаш Мацоўрак працаваў выкладчыкам гісторыі мастацтва; пазьней працаваў драматургам на кінастудыі [[Barrandov Studios]].

== Творчасьць ==
Аўтар дзіцячых кніг, тэлесэрыялаў і камэдыяў.

Літаратурную творчасьць пачаў як паэт, аднак пасьля першай выдадзенай кнігі вершаў выдаў некалькі кніг казак, якія былі перакладзеныя на шматлікія мовы.

У гэты ж час Мілаш Мацоўрак пачаў пісаць кінасцэнары. У кіно ў яго склаліся шчыльныя творчыя саюзы з рэжысэрамі [[Вацлаў Ворлічак|Вацлавам Ворлічкам]] і [[Олдржых Ліпскі|Олдржыхам Ліпскім]].

Сталым ілюстратарам ягоных казак стаў графік [[Адольф Борн]], разам зь якім яны стварылі сэрыял пра прыгоды шкаляроў [[Мах і Шэбестава|Маха і Шэбеставу]], які выходзіў адначасна ў мультыплікацыйным і кніжным варыянтах.

=== Кнігі ===
* «Živočichopis»
* «Казкі»
* «Mravenečník v početnici»
* «Ostrov pro šest tisíc budíků»
* «Světe, div se»
* «Žofka»
* «Žofka ředitelkou zoo»
* «Láska a dělová koule: povídky a bajky»
* «Člověk by nevěřil svým očím»
* «Якуб і дзьвесьці дзядуляў»
* «[[Мах і Шэбестава]]»
* «Жырафа ці тульпан?»

=== Фільмы і тэлеспэктаклі ===
* «[[Хто хоча забіць Джэсьсі?]]» (1966)
* «[[Я забіў Айнштайна, спадарства]]» (1969)
* «[[Чатырох забойстваў дастаткова, каханы]]»
* «[[Спадару, вы ўдава!]]» (1970)
* «[[Дзяўчына на мятле]]» (1971)
* «[[Як утапіць доктара Мрачка]]» (1974)
* «[[Цырк у цырку]]» (1975)
* «Шэсьць мядзьведзяў і Цыбулька»
* «[[Заўтра падымуся і апякуся гарбатай]]» (1977)
* «[[Арабэля (тэлесэрыял)|Арабэля]]» (1979)
* «[[Госьці з Галяктыкі]]» (1981)
* «Лятаючы Чэстмір» (1983)
* «Тры мушкетэры»
* «[[Букет (фільм)|Букет]]» (2000)
* «Мах, Шэбестава і чароўныя навушнікі» (2001)

=== Коміксы ===
* «[[Мюрыэль і анёлы]]» (1969)
* «[[Мюрыэль і аранжавая сьмерць]]» (1969/1970)
* «Пэруанскі дзёньнік» (1984)

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210102093352/http://prajdzisvet.org/text/1155-makh-i-shebiestava-u-shkolie.html Мах і Шэбестава ў школе]
* {{Imdb імя|0534181}}
* [http://www.csfd.cz/tvurce/6604-milos-macourek/ Чэска-Славацкая фільмавая база]

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Мацоўрак, Мілаш}}
[[Катэгорыя:Чэскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Чэскія паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Чэскія драматургі]]
[[Катэгорыя:Чэскія сцэнарысты]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кромержыжы]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Празе]]</text>
      <sha1>i7ihgsddc4kqr9ycq82xwte71qphsyc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140995</id>
    <revision>
      <id>2698312</id>
      <parentid>2696274</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T00:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23608" sha1="fkt8yfufs15063vvp4k43o7alh0nhls" xml:space="preserve">{{Арганізацыя
|назва           = Нацыянальны акадэмічны&lt;/br&gt;драматычны тэатар&lt;/br&gt;імя Якуба Коласа
|арыгінальная назва = 
|выява           = Belarus-Vitsebsk-Drama Theater.jpg
|рамка выявы     = 
|памер выявы     = 300пкс
|альтэрнатыўны тэкст выявы = Будынак тэатру
|подпіс выявы    = Будынак тэатру
|мапа            = 
|памер мапы      = 
|альтэрнатыўны тэкст мапы = 
|подпіс мапы     = 
|мапа 2          = 
|абрэвіятура     = 
|дэвіз           = 
|папярэднік      = 
|наступнік       = 
|дата ўтварэньня = {{Дата пачатку|21|11|1926|1}}
|дата спыненьня існаваньня = 
|тып             = [[Тэатар]]
|юрыдычны статус = дзяржаўная ўстанова
|мэта            = 
|штабкватэра     = 
|месцазнаходжаньне = [[Віцебск]], вул. Замкавая, д. 2
|каардынаты      = 
|дзейнічае ў рэгіёнах = 
|сяброўства      = 
|афіцыйныя мовы  = 
|генэральны сакратар = 
|пасада кіраўніка = Дырэктар—-мастацкі кіраўнік
|імя кіраўніка   = [[Валер Анісенка]]
|пасада кіраўніка 2 = Загадчык мастацка-пастановачнай часткі
|імя кіраўніка 2 = [[Рыгор Сухавал]]
|пасада кіраўніка 3 = Галоўны мастак
|імя кіраўніка 3 = [[Сьвятлана Макаранка]]
|пасада кіраўніка 4 = Загадчык музычнае часткі
|імя кіраўніка 4 = [[Аляксандар Крыштафовіч]]
|пасада кіраўніка 5 = Загадчык літаратурнае часткі
|імя кіраўніка 5 = [[Марына Пятрова]]
|пасада кіраўніка 6 = Загадчык трупы
|імя кіраўніка 6 = [[Андрэй Качан]]
|асноўныя асобы  = 
|кіроўны орган   = 
|матчыная кампанія = 
|зьвязаныя кампаніі = 
|бюджэт          = 
|колькасьць супрацоўнікаў = 
|колькасьць валянтэраў = 
|сайт            = [http://kolastheatre.by/be http://kolastheatre.by]
|заўвагі         = 
|колішняя назва  = Беларускі дзяржаўны тэатар Другі (БДТ-2)
}}
{{ГККРБ|213Г000028}}
'''Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа''' — адзін з найстарэйшых існуючых [[Беларусь|беларускіх]] [[тэатар|тэатраў]]. Адзіны нацыянальны тэатральны калектыў у Беларусі, які працуе ў абласным цэнтры.&lt;ref name=&quot;tyk&quot;&gt;{{Спасылка
 | аўтар           = 
 | прозьвішча      = 
 | імя             = 
 | аўтарlink       = 
 | суаўтары        = 
 | дата публікацыі = 
 | url             = http://kolastheatre.by/be/gistoryya-teatra
 | копія           = 
 | загаловак       = Гісторыя тэатру
 | фармат          = вэбсайт Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатру імя Якуба Коласа
 | назва праекту   = 
 | выдавец         = 
 | дата            = 4 траўня 2013
 | accessyear      = 
 | мова            = 
 | камэнтар        = 
}}&lt;/ref&gt;

== Гісторыя ==
Днём нараджэньня тэатру лічыцца [[21 лістапада]] [[1926]] году, калі ў [[Віцебск]]у на базе выпускнога курсу Беларускае драматычнае студыі пры МХАТ ([[Маскоўскі мастацкі акадэмічны тэатар]]) быў адкрыты Беларускі Дзяржаўны тэатар Другі (БДТ-2). Першапачаткова рэпэртуар тэатру складаўся з пастановаў, падрыхтаваных у Беларускай драматычнай студыі. Першы спэктакль студыі — «У былыя часы» І. Бэна.&lt;ref name=&quot;tyk&quot;/&gt;

У гады Вялікай Айчыннай вайны з [[1941]] году тэатар працаваў ва [[Ўральск]]у, а потым ([[1943]]—[[1944]]) — у [[Арэхава-Зуева]]. У кастрычніку [[1944]] году тэатар вярнуўся ў [[Віцебск]].

У [[1944]] годзе тэатру было нададзена імя [[Народны пісьменьнік Беларусі|народнага пісьменьніка Беларусі]] [[Якуб Колас|Якуба Коласа]]. З [[1964]] году тэатар працуе ў будынку на плошчы Тысячагодзьдзя [[Віцебск]]у (да [[1974]] году яна называлася Тэатральнай).&lt;ref name=&quot;tyk&quot;/&gt;

У [[1977]] годзе тэатру нададзенае званьне акадэмічнага. У сэзоне 1992 году колькасьць гледачоў на вечаровых спэктаклях павялічылася на 22% да 1991 году&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар=Дашкевіч С.|загаловак=Тэатралаў стала больш…на 25%|выданьне=Витебский курьер|год=1992|нумар=41|старонкі=5}}&lt;/ref&gt;. У [[2001]] годзе за высокія дасягненьні ў галіне разьвіцьця беларускае тэатральнае культуры [[Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь]] надаў тэатру статус «Нацыянальнага».&lt;ref name=&quot;tyk&quot;/&gt;

Сярод выпускнікоў Беларускае драматычнае студыі, чые імёны ўвайшлі ў гісторыю беларускага тэатральнага мастацтва, — народныя артысты СССР [[Аляксандар Ільінскі]], [[Павал Малчанаў]], народныя артысты БССР [[Яніна Глебаўская]], [[Алена Радзялоўская]], [[Любоў Мазалеўская]], [[Марыя Бялінская]], [[Цімох Сяргейчык]], заслужаныя артысты БССР [[Алена Лагоўская]], [[Леанід Маркевіч]], заслужаны дзяяч мастацтваў Беларусі [[Мікола Міцкевіч]]. Сярод выдатных майстроў сцэны, якія выйшлі з драматычных студый тэатру,: народныя артысты Беларусі [[3інаіда Канапелька]], [[Ёсіф Матусевіч]], [[Анатоль Трус]], [[Анатоль Шэлег]], [[Яўген Шыпіла]], [[Леанід Трушко]]; заслужаныя артысты БССР [[Акцябрына Мельдзюкова]], [[Галіна Каралькова]], [[Людміла Пісарава]]. Сярод знакамітых артыстаў-коласаўцаў — народныя артысты СССР [[Фёдар Шмакаў]], [[Мікалай Яроменка (старэйшы)]], народныя артысты БССР [[Георгі Дубаў]], [[Мікалай Звездачотаў]], [[Уладзімер Куляшоў]], [[Галіна Маркіна]], [[Канстанцін Саньнікаў]], заслужаныя артысты Беларусі [[Марына Маркоўская]], [[Барыс Левін]], [[Мікалай Цішачкін]], [[Алесь Лабанок]], [[Баляслаў Сяўко]], [[Генадзь Шкуратаў]].&lt;ref name=&quot;tyk&quot;/&gt;

У тэатры працавалі высокапрафэсійныя рэжысэры: [[Віктар Дарвішаў]], [[Навум Лойтар]], [[Юры Шчарбакоў]], [[Ёсіф Папоў]], [[Сямён Казіміроўскі]], [[Барыс Эрын]], [[Аляксандар Смелякоў]], [[Валеры Мазынскі|Валер Мазынскі]], [[Валер Масьлюк]], [[Рыд Таліпаў]]. Сёньня ў тэатры працуюць рэжысэры-пастаноўнікі [[Юры Лізянгевіч]] і [[Міхась Краснабаеў]].&lt;ref name=&quot;tyk&quot;/&gt;

=== Адметныя пастаноўкі ===
* [[Паўлінка (спэктакль, Нацыянальны тэатар імя Якуба Коласа)|«Паўлінка»]] ([[1936]])
* [[Раскіданае гняздо (спэктакль, Нацыянальны тэатар імя Якуба Коласа)|«Раскіданае гняздо»]] ([[1951]])
* [[Сон на кургане (спэктакль, Нацыянальны тэатар імя Якуба Коласа)|«Сон на кургане»]] ([[2007]])

== Трупа ==
{| valign=top
|-
|valign=top|
[[Народны артыст Беларусі|Народныя артысты Беларусі]]
* [[Сьвятлана Акружная]]
* [[Тадэвуш Кокштыс]]
|valign=top|
Заслужаныя артысты Беларусі
* [[Вячаслаў Грушоў]]
* [[Тамара Скварцова]]
* [[Рыгор Шацько]]
|valign=top|
Артысты
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* [[Натальля Аладка]]
* [[Вадзім Асьвяцінскі]]
* [[Ульяна Ацясава]]
* [[Валянціна Багданава]]
* [[Анжаліка Баркоўская]]
* [[Ларыса Баярынцава (Антосева)]]
* [[Яўген Берасьнёў]]
* [[Галіна Букаціна]]
* [[Генадзь Гайдук]]
* [[Раіса Грыбовіч]]
* [[Вікторыя Грыева]]
* [[Зінаіда Гурбо]]
* [[Віктар Дашкевіч]]
* [[Ягор Дзяюн]]
* [[Сьвятлана Жукоўская]]
* [[Уладзіслаў Жураўлёў]]
* [[Цімур Жусупаў]]
* [[Людміла Заграбельная]]
* [[Тамара Кабяк]]
* [[Максім Каржыцкі]]
* [[Руслан Карнякоў]]
{{слупок-2}}
* [[Андрэй Качан]]
* [[Тамара Краснабаева-Чарняк]]
* [[Юлія Крашэўская]]
* [[Вольга Куляшова]]
* [[Пятро Ламан]]
* [[Тацьцяна Ліхачова]]
* [[Георгі Лойка]]
* [[Яўген Лук'янаў]]
* [[Ніна Обухава]]
* [[Валянціна Петрачкова]]
* [[Натальля Саламаха-Конанава]]
* [[Уладзімер Сівіцкі]]
* [[Сьвятлана Сухадолава]]
* [[Аляксандар Фралоў]]
* [[Юрась Цьвірка]]
* [[Валянцін Цьвяткоў]]
* [[Ірына Цішкевіч]]
* [[Юлія Чуліна]]
* [[Анастасія Чыстабаева]]
* [[Алена Шарэпчанка]]&lt;ref name=&quot;tyk&quot;/&gt;
{{слупок-канец}}
|}

== Рэпэртуар ==
{| valign=top
|-
|valign=top|
* «Бацька» (прэм’ера — сакавік [[2004]] г.)
* «Вельмі простая гісторыя» (прэм’ера — чэрвень [[2010]] г.)
* «Візіт дамы» (прэм’ера — [[7 кастрычніка]] [[2012]] г.)
* «Дажыць да прэм’еры» (прэм’ера — люты [[2013]] г.)
* «Ён. Яна. Акно. Нябожчык.» (прэм’ера — люты [[2005]] г.)
* «Жарты»
* «За двума зайцамі» (прэм’ера — чэрвень [[2006]] г.)
|valign=top|
* «Леанарда?» (прэм’ера — студзень [[2013]] г.)
* «Леаніды не вернуцца на Зямлю» (прэм’ера — [[17 сакавіка]] [[2012]] г.)
* «Легенда пра каханьне» (прэм’ера — [[15 траўня]] [[2012]] г.)
* «Ліфт» (прэм’ера — [[30 лістапада]] [[2012]] г.)
* «Несьцерка» (прэм’ера — [[18 траўня]] [[1941]] г.)
* «О-ля-ля!» (прэм’ера — [[18 кастрычніка]] [[2009]] г.)
* «Пазычанае шчасьце» (прэм’ера — красавік [[2009]] г.)
|valign=top|
* «Палёты з анёлам» (прэм’ера — ліпень [[2012]] г.)
* «Парадоксы пачуцьцяў» (прэм’ера — [[9 сьнежня]] [[2012]] г.)
* «Песьні ваўка» (прэм’ера — [[10 кастрычніка]] [[2012]] г.)
* «Псіхааналітык для псіхааналітыка» (прэм’ера — люты [[2007]] г.)
* «Шагал… Шагал…» (прэм’ера — кастрычнік [[1999]] г.)
* «Што баліць?» (прэм’ера — [[9 сакавіка]] [[2013]] г.)
* «Я чакаю сапраўднага мужчыну» (прэм’ера — чэрвень [[2011]] г.)&lt;ref name=&quot;tyk&quot;/&gt;
|}

== Узнагароды ==
* [[1946]] год — Дзяржаўная прэмія [[СССР]] за спэктакль [[Несьцерка (п’еса)|«Несьцерка»]] [[Віталь Вольскі|В. Вольскага]] (прэм’ера спэктаклю адбылася [[18 траўня]] [[1941]] году)
* [[1968]] год — Дзяржаўная прэмія [[БССР]] за спэктакль «Шостае ліпеня» [[Міхаіл Шатроў|М. Шатрова]]
* [[1976]] год — прэмія Ленінскага камсамола Беларусі за спэктакль «[[Сымон-музыка]]» паводле Якуба Коласа
* [[1986]] год — Дзяржаўная прэмія БССР за спэктакль «Вечар» [[Аляксей Дудараў|А. Дударава]]&lt;ref name=&quot;tyk&quot;/&gt;

== Будынак тэатру ==
Будынак тэатру пабудаваны ў [[1958]] годзе (архітэктары А. Максімаў і І. Рыскіна). Галоўным фасадам зьвернуты да плошчы 1000-годдзя Віцебску. Галоўны фасад мае выгляд 8-калённага дарычнага порціка, завершанага трохкутным франтонам. Бакавыя фасады ўпрыгожаныя рустам ды пілястрамі. Задні фасад вырашаны ў выглядзе 4-калённага порціка. Трох’ярусная глядзельная заля з партэрам і двума балконамі ўмяшчае 758 гледачоў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* {{Артыкул| аўтар = | загаловак = 20 год тэатра імя Якуба Коласа. | спасылка  = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1947-01.pdf | мова  = | выданьне  = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год  = 4 студзеня 1947 | том   = | нумар  = 1 (596)| старонкі  = 1—4 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{артыкул|аўтар =В. М. Баскова, [[Тамара Чарняўская|Т. І. Чарняўская]].| частка = |загаловак = Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа (№ 2).|арыгінал = |спасылка =http://orda.of.by/.lib/spik/vit/47 |адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]](гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1985|выпуск=|том=Віцебская вобласьць|нумар= | старонкі=47-49 |isbn=}}
* {{Артыкул| аўтар = [[Аляксандар Вазьнясенскі]].| загаловак = Другі Беларускі дзяржаўны тэатр| спасылка  = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Uzvyssa.pdf.zip/1929-006.pdf | мова  = | выданьне  =[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]] | тып = часопіс | год  = 1929 | том   = | нумар  = 6| старонкі  = 96—111 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Артыкул| аўтар = Гаробчанка Т. Я., Няфёд Н. У., Iваноускi В. С.  | загаловак  = Нацыянальны акадэмiчны драматычны тэатр iмя Якуба Коласа. | арыгінал = | спасылка  = | мова = | адказны = Р. Б. Смольскі і інш.; навуковы рэдактар А. І. Лакотка| аўтар выданьня = | выданьне = Беларусы | тып = энцыкляпэдыя| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] | год = 2012| выпуск = | том = 13: Тэатральнае мастацтва| нумар  = | старонкі  = 454—556 | isbn  =978-985-08-1360-2 | issn  = }} 
* Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка горада Віцебска: У 2-х кн. Кн. 2-я / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. БелЭн, 2003. С. 495—470. ISBN 985-11-0257-1
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Сабалеўскi А. В., Савiцкая А. А.  | загаловак  = Другi беларускi тэатр (1921-1941 гг.) . | арыгінал = | спасылка  = | мова = | адказны = Р. Б. Смольскі і інш.; навуковы рэдактар А. І. Лакотка| аўтар выданьня = | выданьне = Беларусы | тып = энцыкляпэдыя| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] | год = 2012| выпуск = | том = 13: Тэатральнае мастацтва| нумар  = | старонкі  = 246—266 | isbn  =978-985-08-1360-2 | issn  = }} 
* {{Артыкул| аўтар = Мік. Таўбэ.| загаловак = «Бакханкі». (Пастаноўкі БДТ-2).| спасылка  = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Cyrvonaja_zmiena.zip/1927-145.pdf | мова  = | выданьне  =[[Чырвоная зьмена]] | тып =газэта | год  =1927, 31 сьнежня | том   = | нумар  = 145 (527) | старонкі  = 4 | issn  = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Тэатральная Беларусь: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактар: [[Генадзь Пашкоў|Пашкоў Г. П.]] і інш. |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год =2002 |том =2: Л—Я |старонкі = |старонак =571 |сэрыя = |isbn =985-11-0259-8 |наклад =4000 }} 
* {{Артыкул| аўтар = Вераніка Ярмалінская.| загаловак = Ад студыі да акадэмічнай сцэны: Да 100-годдзя Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа. | спасылка  = | мова  = | выданьне  = [[Роднае слова]] | тып = часопіс | год  = 2026 | том   = | нумар  = 10 (466)| старонкі  = 28—31 | issn  = 0234—1360| архіўная спасылка = | недасяжны}}
* Витебск: Энциклопедический справочник / Гл. редактор И. П. Шамякин. — Мн., БелСЭ им. П. Бровки, 1988.
{{слупок-канец}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}  
* [https://web.archive.org/web/20131011004527/http://kolastheatre.by/be Сайт тэатра]
* {{Спасылка | аўтар = Госьці радыё «Культура» – вядучыя майстры сцэны Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа, артысты [[Раіса Грыбовіч]] і [[Юрась Цьвірка]]. Вядучы [[Навум Гальпяровіч]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары =  | дата публікацыі = 9 верасьня   2026 | url = https://www.youtube.com/watch?v=mN20P6QLakY&amp;t=591s | копія = | дата копіі = | загаловак = Cлаўны шлях на Віцебскай сцэне. Да 100-годдзя Нацыянальнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа. | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }}
{{слупок-2}}
* [http://vitebsk.biz/theatre/teatr/ Інфармацыя аб тэатры] на сайце [http://vitebsk.biz Vitebsk.biz]
* [http://www.kino-teatr.ru/teatr/207/ Інфармацыя аб тэатры] на сайце [http://www.kino-teatr.ru Кино-Театр.ru]
* [https://web.archive.org/web/20131022061331/http://www.belactors.info/theater/vitebsk.html Інфармацыя аб тэатры] на сайце [http://belactors.info Беларускія акторы тэатру і кіно]
* [http://www.interfax.by/afisha/details/14217 Афіша тэатру]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на сайце [https://web.archive.org/web/20110927045204/http://www.interfax.by/ interfax.by]
* [http://vk.com/club2163779 Адкрытая група, прысьвечаная тэатру] на сайце [http://vk.com В контакте]
{{слупок-канец}}

{{Беларускія тэатры}}

[[Катэгорыя:Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Якуба Коласа| ]]
[[Катэгорыя:Беларускія драматычныя тэатры]]
[[Катэгорыя:Акадэмічныя тэатры]]
[[Катэгорыя:Збудаваньні Віцебску]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1926 годзе]]
[[Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Якуба Коласа]]</text>
      <sha1>fkt8yfufs15063vvp4k43o7alh0nhls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Менск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>142187</id>
    <revision>
      <id>2698251</id>
      <parentid>2295799</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>XHCKidx</username>
        <id>11053</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2698251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14373" sha1="lg3wrr0511wyq84i4513wal1i5531v9" xml:space="preserve">{{Славутасьць 
|Тып                      = Парк
|Назва                    = Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага
|Арыгінальная назва       = 
|Выява                    = Gorki park, Minsk14.JPG
|Подпіс выявы             = 
|Шырыня выявы             = 
|Статус                   = 
|Краіна                   = Беларусь
|Назва месцазнаходжаньня  = горад
|Месцазнаходжаньне        = Менск
|Канфэсія                 = 
|Эпархія                  = 
|Ордэнская прыналежнасьць = 
|Тып кляштара             = 
|Тып будынка              = 
|Архітэктурны стыль       = 
|Аўтар праекту            = 
|Будаўнік                 = 
|Заснавальнік             = 
|Першае згадваньне        = 
|Заснаваньне              = 1805
|Асноўныя даты            = {{Славутасьць/Даты||||||}}
|Скасаваны                = 
|Пачатак будаўніцтва      = 
|Канчатак будаўніцтва     = 
|Будынкі                  = {{Славутасьць/Будынкі||||||}}
|Прыбудоўкі               = 
|Вядомыя насельнікі       = 
|Рэліквіі                 = 
|Плябан                   = 
|Стан                     = 
|Шырата паўшар'е          = паўночнае
 |Шырата градусаў         = 53
 |Шырата хвілінаў         = 54
 |Шырата сэкундаў         = 15
|Даўгата паўшар'е         = усходняе
 |Даўгата градусаў        = 27
 |Даўгата хвілінаў        = 34
 |Даўгата сэкундаў        = 17
|Назва мапы               = 
|Пазыцыя подпісу на мапе  = 
|Водступ подпісу на мапе  = 
|Сайт                     = 
|Commons                  = Central Children's Park, Minsk
}}
'''Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага''' — парк культуры й адпачынку ў цэнтры [[Менск]]у недалёка ад [[Плошча Перамогі (Менск)|Плошчы Перамогі]]. Месьціцца паміж вуліцамі [[Вуліца Янкі Купалы (Менск)|Янкі Купалы]], [[Вуліца Фрунзэ (Менск)|Фрунзэ]], [[Вуліца Першамайская (Менск)|Першамайскай]] і [[Праспэкт Незалежнасьці (Менск)|праспэктам Незалежнасьці]] й на сёньняшні дзень займае плошчу ў 28 гектараў.

== Гісторыя парку ==

=== Заснаваньне парку. Да рэвалюцыі. ===
[[Файл:Minsk - Gubernatarski sad - before 1917 AD.jpg|значак|зьлева|Алея каханьня ў Губэрнатарскім садзе]]
[[Файл:Korneev Z.JPG|Помнік [[Захар Карнееў|Карнееву]] ў парку|thumb|зьлева]]
Парк заснаваны ў 1805 г. першым [[губэрнатар]]ам Менску [[Захар Карнееў|Захарам Карнеевым]] і першапачаткова зваўся Губэрнатарскім садам&lt;ref name=&quot;navinyby&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20141012140314/http://naviny.by/rubrics/society/2006/08/04/ic_news_116_257094/ У Менску ёсьць дуб, якому больш за 400 гадоў]&lt;/ref&gt;, у гонар заснавальніка парку. Парк зьяўляўся першым грамадзкім месцам адпачынку ў [[Беларусь|Беларусі]]. Гэта быў вялікі парк з кветнікамі, алеямі й штучнымі каналамі. Яго плошча складала каля 18 га. Уздоўж яго маляўнічых алеяў стаялі лаўкі, на якіх можна было спакойна прысесьці адпачыць у цені дрэваў. А на адным з паркавых слупоў было высечана на [[Лацінская мова|латыні]]: «Post laborem requies» (пасьля працы — адпачынак).

У канцы XIX стагодзьдзя ў парку зьявіўся першы стадыён з вэлятрэкам, пляцоўкі для [[лаўн-тэніс]]у, [[кракет]]у, [[кегельбан]]у. Можна было ўзяць напракат ровар, а для дзяцей ладзіліся гімнастычныя заняткі й дзіцячыя сьвяты. Напоі ў парку прадаваліся выключна безалькагольныя: [[мінэральная вада]], [[малако]], [[кефір]], [[гарбата]], [[кава]].

=== Пасьля рэвалюцыі ===
Пасьля [[Кастрычніцкі пераварот|кастрычніцкага перавароту]] 1917 году й утварэньня [[БССР]] парк атрымлівае назву ў духу таго часу — «Прафінтэрн». З 1936 г. за паркам замацоўваецца назва — «парк імя Максіма Горкага».

=== Паваенны час ===
Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], жылыя кварталы, разьмешчаныя каля [[Сьвіслач (басэйн Дняпра)|Сьвіслачы]], былі разбураныя, і зьявілася магчымасьць пашырыць тэрыторыю парку. Сярод зьніклых кварталаў знаходзіўся й дом, дзе ў 1927—1941 гадах жыў народны пісьменьнік [[Якуб Колас]]. Цяпер на гэтым месцы аднапавярховы цагляны домік — будынак адміністрацыі парку, з мэмарыяльнай таблічкай, што на гэтым месцы стаяў дом гэтага паэта й пісьменьніка.

Паваенная рэканструкцыя парку зьдзяйсьнялася паводле праекту архітэктара І. Рудэнка. Ён жа праектаваў і суседні [[парк імя Янкі Купалы]]. У парку зьявіліся разнастайныя зоны адпачынку для дзяцей і дарослых, новыя атракцыёны, шэраг павільёнаў. Нават быў пабудаваны летні [[кінатэатар]], які так і зваўся — «Летні», ён стаяў недалёка ад галоўнага ўваходу. Прыведзены ў парадак стадыён, адзіны ацалелы ў Менску (сёньня выкарыстоўваецца галоўным чынам для гульні й правядзеньні чэмпіянатаў па [[Хакей на траве|хакеі на траве]]. З 1945 году на ім праходзяць матчы ўсесаюзнага чэмпіянату па [[футбол]]е. У менскіх заўзятараў зьявілася магчымасьць убачыць сваю каманду ў гульнях з прафэсіяналамі савецкага футболу. Узімку стадыён ператвараўся ў лядовую пляцоўку. Напачатку 70-х на ім праходзілі хакейныя матчы.

[[Файл:Belarus-Minsk-Educational Observatory.jpg|thumb|Абсэрваторыя (на пярэднім пляне) і кола агляду]]

У 1960 парк цалкам становіцца дзіцячым і за ім замацоўваецца яго сёньняшняя назва «Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага». Распрацаваны новы генэральны плян парку архітэктарамі: Л. Усава, В. Вараксін, В. Герашчанка. Сьвіслач атрымлівае новую набярэжную, празь яе перакінуўся пешаходны масток. Былі рэканструяваныя алеі й збудаваныя новыя павільёны. Пры стадыёне зьявіўся спартовы павільён і комплекс пляцовак. Асобна дададзены новыя й разнастайныя атракцыёны для дзяцей. На ўзвышэньні пабудаваны будынак навучальнага [[Менскі плянэтарый|плянэтарыя, абсэрваторыі й мэтэаралягічнай станцыі]]. Дадаткова высаджаныя дрэвы, хмызьнякі й кветкі.

[[Файл:Gorki park, Minsk3.JPG|Крыты каток|thumb|зьлева]]
Напачатку 70-х гадоў, у выніку пажару, згарае летні кінатэатар. На месцы былога вэлятрэку ўзводзіцца крыты каток (сёньня гэта лядовы палац, дзе праходзяць матчы чэмпіянату Беларусі па хакеі). Каток быў пабудаваны па праекце архітэктараў Ю. Грыгор’ева й В. Бабашкіна. Адкрыты ў 1976 г. У яго комплекс увайшлі хакейнае поле з трыбунамі для гледачоў на 1300 месцаў, поле для трэніровак юных хакеістаў і фігурыстаў, залі харэаграфіі й цяжкай атлетыкі. Пераробленая эстрада, зьявіліся горкі для аматараў ролікавых канькоў, цір, рэканструяванае асьвятленьне алеяў. Завяршаецца рэканструкцыя ўваходнай арачнай брамы парку з боку [[Плошча Перамогі (Менск)|Плошчы Перамогі]], якая служаць і сёньня візытнай карткай парку. У парку праводзяцца дзіцячыя сьвяты, выстаўкі, канцэрты, працуюць кружкі, школа фігурнага катаньня, у ціры — сэкцыя стральбы з малакалібэрнай зброі, шахматны клюб «Сланяня».

У 1955 г., недалёка ад цэнтральнага ўваходу, быў усталяваны [[помнік Максіму Горкаму (Менск)|помнік Максіму Горкаму]] ў выглядзе манумэнта, на якім стаяў пісьменьнік. У 1981 г. быў адкрыты новы помнік Горкаму дзе ён сядзіць на імправізаванай лаўцы.

== Парк сёньня ==
Сёньняшні парк займае плошчу ў 28 гектараў. У парку расьце больш за 60 мясцовых парод дрэваў і хмызьнякоў. Тут маюцца й рэдкія садова-паркавыя расьліны — кедравая хвоя, хвоя Веймутава, піхта каліфарнійская, лістоўніца эўрапейская, клёны палявы й серабрысты, а таксама й некаторыя іншыя. Захаваліся дэкаратыўныя групы ліпаў і клёнаў, якім больш за сто гадоў.

Сёньня ў парку дзейнічаюць атракцыёны: Кола агляду, [[Аўтадром (атракцыён)|Аўтадром]], Сюрпрыз, Шарыкавы басэйн, Званок, Сонейка, Дзіцячыя арэлі, Лодачкі, Ланцужковая карусель і іншыя. Гонар парку — агляднае «Кола агляду», вышынёй 54 мэтры, зь якога менчукі й госьці сталіцы могуць агледзець горад з вышыні.
Самыя маленькія могуць пакатацца на дзіцячых электрамабілях і матацыклах. Дзеці старэйшага ўзросту й дарослыя — на Паратруперы, Сатурне, Ракавінках (Вальс), Спруце, Арбіце, Рамонку й іншых. Можна пакатацца на прагулачным цягніку, пракаціцца на катары па Сьвіслачы.

Апроч новага Кола агляду, увесну 2003 г. усталяваныя яшчэ чатыры новыя атракцыёны. Усталяваны скачкі на батуце, зьявіўся «Пакой страху», а таксама й «Пакой сьмеху».
Дарожкі парку выбрукаваныя тратуарнай пліткай, усталяваныя новыя, стылізаваныя пад даўніну [[ліхтар]]ы, лаўкі, урны для сьмецьця. З кастрычніка 2003 г. Цэнтральны дзіцячы парк імя Горкага абвешчаны зонай, свабоднай ад [[тытунепаленьне|тытунепаленьня]].

У парку можна пакарміць [[Качка|качак]], якіх шмат і ў Сьвіслачы, і ў рачулках парку, і ў сажалцы каля стадыёну. Нярэдка ў парку можна ўбачыць і [[Вавёркі|вавёрак]].

== Крыніцы й заўвагі ==
{{Крыніцы}}
{{Гісторыка-культурная каштоўнасьць Рэспублікі Беларусь|712Г000156}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}

{{Менск}}

[[Катэгорыя:Сады і паркі Менску]]</text>
      <sha1>lg3wrr0511wyq84i4513wal1i5531v9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Памылка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>142876</id>
    <revision>
      <id>2698331</id>
      <parentid>2452057</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:37:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2600" sha1="cvozfi6pxy9k9tykumggf0oo4gw4i2r" xml:space="preserve">[[Файл:Train wreck at Montparnasse 1895.jpg|міні|200пкс|Крушэньне цягніка на [[Манпарнас]]е, [[Францыя]] (1895)]]
'''Памылка''' — неадпаведнасьць паміж [[аб’ект]]ам або [[зьява]]й, прынятым за [[эталён]], як то матэрыяльны аб’ект, рашэньне задачы, дзеяньне, якое прывяло б да жаданага выніку, і аб’ектам ці зьявай, якое мае супастаўленьне першаму.

Памылкі сустракаюцца як у [[прырода|прыродзе]], гэтак і ва ўсіх сфэрах чалавечай дзейнасьці. Вядома шмат гістарычных прыкладаў, у якіх памылкі прывялі да катастрафічных наступстваў. Памылкам прысьвечана мноства [[афарызм]]аў, іх асэнсоўваюць [[філёзаф]]ы, [[паэт]]ы, [[пісьменьнік]]і, [[гісторыя|гісторыкі]]і й прадстаўнікі іншых дысцыплінаў. Гэтак, са сьцьвярджэньнем «на памылках вучацца» згодны шматлікія філёзафы-дыялектыкі. Скептыкі ж і агностыкі мяркуюць, што ўсе нашы ўяўленьні, хутчэй за ўсё, памылковыя. Часьцяком мяжа паміж «слушным» і «хібнасьцю» той ці іншай зьявы гэткая ж тонкая, што іх немагчыма адрозьніць.

У адрозьненьне ад [[ілюзія|ілюзіі]], памылкі часам могуць быць разьвеяныя празь [[веды]], то бок, калі чалавек ведае, што глядзіць на [[міраж]], а не на рэальную ваду, ня робіць міраж зьнікалам.

Аналізам памылак (хібнасьцяў) вымярэньняў займаюцца [[тэорыя імавернасьцяў|тэорыя імавернасьцяў]] і [[статыстыка]].

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20110514041509/http://www.accuracyproject.org/cbe-errors-books.html Errors contained in reference books]. Internet Accuracy Project

[[Катэгорыя:Чалавечыя зносіны]]
[[Катэгорыя:Вымярэньне]]
[[Катэгорыя:Памылкі| ]]</text>
      <sha1>cvozfi6pxy9k9tykumggf0oo4gw4i2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пераклады Бібліі на вугорскую мову</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144916</id>
    <revision>
      <id>2698344</id>
      <parentid>2697999</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:10:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6415" sha1="9f9jkz9gl3ns0lp91yy7l8aceqkllj9" xml:space="preserve">[[Файл:Vizsolyi biblia.jpg|значак|Біблія Кароі (таксама вядомая як ''Віжоі'')]]
Першыя '''пераклады Бібліі на [[Вугорская мова|вугорскую мову]]''' зьявіліся ў XV—XVI стагодзьдзях&lt;ref name=&quot;HunBibl&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.biblia.hu/bevez/magyar.htm| копія = | дата копіі = | загаловак = Magyar bibliafordítások| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = 25 красавіка 2022 | мова = hu| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hist&quot;&gt;{{Кніга|аўтар = Kristó Gyula, Barta János, Gergely Jenő.|частка = |загаловак = Гісторыя Вугоршчыны з дагістарычнасьці да 2000|арыгінал = Magyarország története előidőktől 2000-ig|спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Budapest|выдавецтва = Pannonica Kiadó|год = 2002|том = |старонкі = 246—247|старонак = 687|сэрыя = |isbn = 963-9252-56-5|наклад = }}&lt;/ref&gt;.

Першым вугорскім перакладам стала [[Гусіцкая Біблія]], названая паводле перакладчыкаў — [[Гусіты|гусіцкіх]] сьвятароў Тамаша Пэчы і Балінта Уйлакі, выпускнікоў [[Карлаў унівэрсытэт|Карлавага ўнівэрсытэту]]. Іхняя Біблія выйшла ў 1416 року&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар = Békesi Emil.|загаловак = Adalékok a legrégibb magyar szentírás korának meghatározásához|арыгінал = |спасылка = |аўтар выданьня = |выданьне = Magyar Sion|тып = |месца = |выдавецтва = |год = 1880|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = |isbn = }}&lt;/ref&gt; (захаваліся толькі фрагмэнты). Першы пераклад Новага Запавету, які захаваўся цалкам, зьдзейсьніў {{Не перакладзена|Янаш Сыльвэстар||hu|Sylvester János}} у 1541 року. Ён стаў і першай друкаванай кнігай на тэрыторыі Вугоршчыны.

Першы [[Пераклад Бібліі Кароі|поўны пераклад Бібліі]], які захаваўся да нашага часу, выканаў [[Кальвінізм|кальвінісцкі]] пастар {{Не перакладзена|Гашпар Кароі||hu|Károlyi Gáspár}}. Ягоная вэрсія, выдадзеная ў 1590 року, атрымала назву «Віжоі» паводле месца знаходжаньня друкарні&lt;ref name=&quot;HunBibl&quot;/&gt;. Кніга выйшла вялікім накладам у 700—800 асобнікаў, мела вялікую папулярнасьць і да цяперашняга дня часам ужываецца як «клясычны» пераклад.

Пераклад [[Дзёрдзь Калдзі|Дзёрдзя Калдзі]], выдадзены ў 1626 року ў Вене, стаў першым поўным каталіцкім перакладам Бібліі&lt;ref name=&quot;HunBibl&quot;/&gt;. З тае пары некалькі разоў перавыдаваўся з выпраўленьнямі, апошнім разам — у 1997 року.

З сучасных перакладаў найбольш вядомыя:
* ''Szent István Társulati Biblia'': пераклад таварыства [[Іштван I|сьвятога Іштвана]]; каталіцкі (1973)&lt;ref name=&quot;szentiras&quot;&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://szentiras.hu/forditasok| копія = | дата копіі = | загаловак = Bibliafordítások| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = 25 красавіка 2022 | мова = hu| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;
* пратэстанцкі пераклад Вугорскага біблійнага таварыства ({{Мова-вуг|Magyar Bibliatársulat|скарочана}}, 1975)
* пераклад таварыства [[Геранім Стрыдонскі|сьвятога Гераніма]] ({{Мова-вуг|Szent Jeromos Bibliatársulat|скарочана}}); каталіцкі. Перакладзены зь Бібліі Калдзі і [[Новая Вульгата|Новай Вульгаты]]&lt;ref name=&quot;szentiras&quot;/&gt; (1997)
* [[Сьвятое Пісаньне — Пераклад Новага Сьвету|Пераклад Новага Сьвету]]: [[Сьведкі Еговы]]&lt;ref name=&quot;uj vilag ford&quot;&gt;{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = A Szentírás Új világ fordítása|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania|год = 2003|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt; (2003)

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20130902021502/http://www.biblia.hu/bevez/magyar.htm Гісторыя вугорскіх перакладаў Бібліі] {{ref-hu}}
* [https://web.archive.org/web/20080219064843/http://www.apologia.hu/xtianity/bib-transl.html Параўнаньне розных перакладаў] {{ref-hu}}
* [https://szentiras.hu/ Онлайн-вэрсіі перакладаў] {{ref-hu}}
* [https://web.archive.org/web/20170227232002/http://kaldibiblia.netii.net/ Пераклад Бібліі Кальдзі]
* [https://web.archive.org/web/20130808053910/http://www.biblia.hu/biblia_k/k_1_1.htm Пераклад Бібліі Кароі]
* [https://web.archive.org/web/20120428035639/http://sylvesterbiblia.atw.hu/ Пераклад Бібліі Сыльвэстра ў фармаце PDF]

[[Катэгорыя:Пераклады Бібліі на вугорскую мову| ]]</text>
      <sha1>9f9jkz9gl3ns0lp91yy7l8aceqkllj9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ньюфаўндлэндзкі францускі дыялект</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145056</id>
    <revision>
      <id>2698315</id>
      <parentid>2186911</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T01:12:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16398" sha1="j33vgvz09f90hcxs3zsal75aqx5z0um" xml:space="preserve">{{Інфармацыя пра мову       
|Назва мовы                = Ньюфаўндлэндзкі дыялект
|Назва мовы ў арыгінале    = Français terre-neuvien
|Краіны ўжываньня          = [[Канада|Канадзе]]
|Рэгіён                    = паўвостраў [[Пор-о-Пор (паўвостраў)|Пор-о-Пор]] ([[Ньюфаўндлэнд]])
|Колькасьць карыстальнікаў = прыкладна менш за 500
|Клясыфікацыя              = [[Індаэўрапейскія мовы]]
* [[Італійскія мовы]]
** [[Раманскія мовы]]
*** [[Заходнераманскія мовы]]
**** [[Гала-раманскія мовы]]
***** [[мовы д'ойль]]
****** [[француская мова]]
******* '''ньюфаўндлэндзкі дыялект'''
|Афіцыйная мова ў          = 
|Дапаможная мова ў         = 
|Рэгулюецца                = 
|Код па ISO 639-1          = 
|Код па ISO 639-2(B)       = 
|Код па ISO 639-2(T)       = 
|Код па SIL                = 
|Выява                     = 
|Подпіс да выявы           = 
|Шырыня выявы              = 
}}
'''Ньюфа́ўндлэндзкі францу́скі дыяле́кт''', '''францу́скі дыяле́кт паўвострава Ньюфа́ўндлэнд''' ({{мова-fr|Français terre-neuvien}}) — дыялект (рэгіянальны варыянт) [[француская мова|францускае мовы]], на якім размаўляюць на [[Пор-о-Пор (паўвостраў)|паўвостраве Пор-о-Пор]] (частка г.зв. «[[Францускі Бераг|Францускага Берагу]]»), выспа [[Ньюфаўндлэнд]].

[[франкафоны|Франкамоўнае]] насельніцтва гэтага рэгіёну зьяўляецца ўнікальным для Канады. Карані ягонага паходжаньня прасочваюцца ад рыбакоў [[Францыя|кантынэнтальнае Францыі]], якія сяліліся ў рэгіёне напрыканцы 1800-х і напачатку 1900-х гадоў; яно не зьвязанае з [[франка-квэбэкцамі|франка-квэбэкцамі]] альбо [[франка-акадыйцы|франка-акадыйцамі]] [[Прыморскія правінцыі|Прыморскіх правінцыяў]]. З гэтае прычыны ньюфаўндлэндзкі францускі дыялект найбольш цесна зьвязаны з [[Нармандыя|нарманскім]] ды [[Брэтанія|брэтонскім]] варыянтамі францускае мовы суседняга архіпэлягу [[Сэн-П'ер і Мікелён]]. За сёньняшнім часам моцныя кантакты з [[акадыйскі францускі дыялект|акадыйскім францускім дыялектам]] і, асабліва, шырокі распаўсюд [[білінгвізм|дзьвюхмоўнасьці]] з удзелам [[ньюфаўндлэндзкі ангельскі дыялект|ньюфаўндлэндзкага ангельскага дыялекту]] аказваюць значны ўплыў на дыялект, з-за чаго супольнасьць носьбітаў знаходзіцца ў заняпадзе.

Ступень, згодна зь якою [[лінгвістычная тыпалёгія|лексычныя асаблівасьці]] ньюфаўндлэндзкае францускае ўтвараюць асобны дыялект, зьяўляецца ў цяперашні час невядомай. Зьяўляецца невядомым лёс дыялекту з нагоды таго, што ён знаходзіцца пад пагрозаю зьнікненьня. Існуе правінцыйная ахоўная арганізацыя ''[[франка-ньюфаўндлэндцы|Fédération des Francophones de Terre-Neuve et du Labrador]]'', якая прадстаўляе абедзьве франкамоўныя супольнасьці, а менавіта французаў паўвострава ды франка-акадцаў.

== Геаграфія ==
На ньюфаўндлэндзкім францускім дыялекце размаўляюць у мясцовасьцях мысу Сэнт-Джорджс, Пэці-Жардэн, Гран-Жардэн, Дэ-Гро, Русо-Руж, Ля-Пуан-а-Лю, Труа-Кэлю, Ля-Грандтэр, Ль'Анс-о-Канард, Мэзон-д'Івэр ды Люрдэ.

Разам з гэтым паблізу, у мясцовасьцях даліны Кодрай і мястэчка Стэфэнвіл існуюць супольнасьці, якія размаўляюць на акадыйскім дыялекце.

== Гісторыя ==
=== Паходжаньне ===
Францыя аспрэчвала тэрыторыі выспы Ньюфаўндлэнд з [[1662]] да [[1713]] гадоў, пасьля чаго яна саступіла востраў Вялікабрытаніі паводле ўмоваў [[Утрэхцкая дамова|Утрэхцкае дамовы]]. Падчас [[Сямігадовая вайна|Сямігадовае вайны]] Францыя (і Гішпанія) вяла барацьбу за кантроль над Ньюфаўндлэндам і каштоўным рыбалоўным промыслам у ягоных навакольлях. Баявыя дзеяньні спыніліся ў [[1763]] року з замацаваньнем [[Парыская дамова (1763)|Парыскай дамовай]] права Францыі на рыбалоўства на заходнім узьбярэжжы рэгіёну. У гэты пэрыяд назіраўся прыток [[брэтонцы|брэтонскіх]], [[нарманы|нарманскіх]] і [[баскі]]х рыбаловаў у рэгіён, хоць вялікая частка дзейнасьці насіла сэзонны характар, а францускія паселішчы былі забароненыя да канцу 1800-х гадоў. Нягледзячы на незадавальненьне з брытанскага боку, прцягвалася таемнае засяленьне, хоць і без адкрыцьця школаў і асноўных паслуг. У выніку гэтага пісьменнасьць сярод франкафонаў была рэдкай у [[19 стагодзьдзе|ХХ стагодзьдзі]]. У [[1904]] годзе права ўласнасьці на рэгіён было пераведзенае з боку Францыі на карысьць [[гісторыя Ньюфаўндлэнду|Калёніі Ньюфаўндлэнд]].

У дадатак да францускай эміграцыі з [[Эўропы|Эўропы]], таксама, пачынаючы зь [[19 стагодзьдзе|ХІХ стагодзьдзя]], ішла калянізацыя з боку франка-акадцаў, якія сяліліся з выспы [[Кэйп-Брэтан]] і выспаў [[Мадлен (выспы)|Мадлен]] у мясцовасьцях мысу Сэнт-Джордж, даліны Кодрай і мястэчку Стэфэнвіл, якія набылі назву „l'Anse-aux-Sauvages” (''Ль’Анс-о-Саважэ'', {{мова-be|«Бухта Дзікуноў»}})&lt;ref&gt;(Waddell &amp; Doran 1979, p. 150)&lt;/ref&gt;. Да сярэдзіны [[20 стагодзьдзе|ХХ стагодзьдзя]] рыбакі з Брэтані, якія размаўлялі на [[брэтонская мова|брэтонскай мове]] ў якасьці роднай, але атрымалыя пры гэтым франкамоўную адукацыю паводле праграмы школаў [[Жуль Фэры|Жуля Фэры]], замацаваліся на тэрыторыі паўвыспы Пор-о-Пор; гэтая прычына, верагодна, магла паслужыць асноўным фактарам узьнікненьня адрозьненьняў між ньюфаўндлэндзкім і акадыйскім дыялектамі францускае мовы&lt;ref&gt;(Brasseur 2007, p. 67)&lt;/ref&gt;.

=== Кантакты з англямоўным насельніцтвам, білінгвізм і асыміляцыя ===
Кантакты між франка- і англямоўнымі ньюфаўндлэндцамі гістарычна былі абмежаванымі і звычайна мірнымі. У першай палове [[20 стагодзьдзе|ХХ стагодзьдзя]]. Заходняе ўзьбярэжжа Ньюфаўндлэнду было прыкладна раўнамерна разьмеркаванае паміж франка- й англямоўнымі сем'ямі, большасьць у асноўным працавала ў сваіх моўных грамадах. Асноўным выняткам была [[Каталіцкая Царква]], сьвятары якой былі пераважна аднамоўнымі з выкарыстоўваньнем ангельскае мовы. Гэтая зьява спрычыніліся да моцнага заахвочваньня дзьвюхмоўнасьці ў франкамоўнай супольнасьці і, такім чынам, склала падмурак для асыміляцыі.

Са стварэньнем у [[1940]] року [[база ВПС Эрнэст-Гарман|амэрыканскае базы ВПС]] у [[Стэфэнвіл]]е пачалося зьніжэньне ўжытку ньюфаўндлэндзкай францускай. Асобы, для якіх ньюфаўндлэндзкая ды акадыйская француская была роднай, і якія жылі ды працавалі ўсё жыцьцё ў адноснай ізаляцыі франкамоўнай супольнасьцю, апынуліся ў эканамічным цэнтры англямоўных амэрыканцаў, канадцаў, брытанцаў і ньюфаўндлэндцаў. Франкамоўныя жыхары станоўча ўспрынялі эканамічныя магчымасьці, узьніклыя з базай, але між тым рэзка ўпала перадача францускае мовы цягам пакаленьняў.

Адсутнасьць франкамоўнай адукацыі і абавязковы характар наведваньня англямоўных школаў усімі дзецьмі, а таксама англямоўнае радыё і тэлебачаньне сталі прычынаю таго, што апошнія пакаленьні сталі ня ў стане авалодаць больш складанай граматыкай і прадмэтамі францускай мовы. Ангельская мова сталася адзінай мовай адукаваных асобаў&lt;ref&gt;(Brasseur 2007, p. 78)&lt;/ref&gt;.

Патрыс Брасёр, францускі лінгвіст, зьдзейсьніў значны шэраг візытаў да выспы. У размовах з пажылымі франкамоўнымі ньюфаўндлэндцамі ён выявіў, што франкамоўных дзяцей часта каралі за францускую гутарку ў школе&lt;ref&gt;(Brasseur 1995, pp. 110–111)&lt;/ref&gt;. Шлюбы між франка- ды англямоўнымі каталікамі таксама сталі адным з фактараў, што спрыяюць асыміляцыі; зьмяшаныя шлюбы сталі ўсё больш распаўсюджанымі пачынаючы з 1930-х гадоў&lt;ref&gt;&lt;nowiki&gt;http://www.heritage.nf.ca/society/portauport.html&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;.

=== Канфэдэрацыя ===
З [[1949]] году, калі Ньюфаўндлэнд стаў правінцыяй Канады, выкарыстаньне францускай на востраве працягвае скарачацца. На думку некаторых, прысутнасьць францускай мовы была праігнараваная абодвума ўрадамі, па аналёгіі (на думку некаторых) з насельніцтвам народу [[мікмак]], праз адсутнасьць (на думку некаторых) афіцыйнае пазыцыі па гэтым пытаньні, але, на думку некаторых, з ''дэ-факта'' палітыкай асыміляцыі. У выніку адсутнасьці франкамоўнай адкацыі і рэлігійнага навучаньня на ньюфаўндлэндзкім францускім дыялекце зараз размаўляе толькі невялікая група пажылых жыхароў і дыялект лічыцца выміраючым. Як правіла франка-ньюфаўндлэндцы ў Ньюфаўндлэндзе цяпер карыстаюцца акадыйскім францускім дыялектам, а не ньюфаўндлэндзкім, хоць невялікая колькасьць сем'яў дагэтуль размаўляе на моцна зьмененым гібрыдным дыялекце. Сёньня 15 000 нашчадкаў францускіх пасяленцаў жывуць у правінцыі, існуе рух з мэтай аднаўленьня ньюфаўндлэндзкага дыялекту францускай мовы ў адукацыі ў правінцыі. Тым ня менш, школьнікі ў правінцыі зараз пераходзяць на канадзкі стандарт францускае мовы альбо на яе [[варыянт (лінгвістыка)|варыянт]] з акадыйскім уплывам.

== Вонкавыя спасылкі ==
&lt;div style=&quot;font-size:90%&quot;&gt;
* [https://web.archive.org/web/20050418152856/http://www.mun.ca/gref/bibliography.html Bibliography]
* [http://www.francotnl.ca/FichiersUpload/Documents/20090238Profil_Port_au_Port_2009_FINAL.pdf Profil Port-au-port 2009]{{ref-fr}}
* [https://web.archive.org/web/20210126205829/https://www.heritage.nf.ca/exploration/f_presence.html French Presence in Newfoundland]
* [http://books.google.ca/books?hl=en&amp;lr=&amp;id=Q4XBAf2n6-4C&amp;oi=fnd&amp;pg=PA9&amp;dq=newfoundland+french&amp;ots=ptxE3G8ktJ&amp;sig=gr3UIcAzza9nOzTDsTR5OEC-1_s#v=onepage&amp;q=newfoundland%20french&amp;f=false The Two Traditions: The Art of Storytelling Amongst French Newfoundlanders] By Gerald Thomas
* [http://books.google.ca/books?id=ghxy6qDIFEgC&amp;pg=PA130&amp;dq=dialect+french+port-au-port&amp;lr=&amp;num=50&amp;as_brr=3&amp;cd=10#v=onepage&amp;q=port-au-port&amp;f=false Le français parlé au 21&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; siècle] By Michaël Abecassis, Laure Ayosso, Élodie Vialleton{{ref-fr}}
* [http://books.google.com/books?id=7g7VcyrlirwC&amp;pg=PA26&amp;dq=%2Bbrayon+dialect&amp;as_brr=0&amp;cd=1#v=onepage&amp;q=%2Bbrayon%20dialect&amp;f=false The Lexical Basis of Grammatical Borrowing]. King, Ruth Elizabeth.
* [http://books.google.com/books?id=iCJcjx3QMdkC&amp;pg=PR35&amp;dq=%22george%27s+bay%22+gaelic&amp;as_brr=3&amp;cd=3#v=onepage&amp;q=%22george%27s%20bay%22%20gaelic&amp;f=false Ballads and Sea-Songs of Newfoundland]. Greenleaf, Elizabeth Bristol &amp; Grace Yarrow Mansfield.
* [http://books.google.ca/books?id=YMdYqTvG3EgC&amp;pg=PA254&amp;lpg=PA254&amp;dq=jackatar&amp;source=bl&amp;ots=HrRp9CcSTx&amp;sig=N6G2T7IN8pAWsMbB5nlWZ5i8dJc&amp;hl=en&amp;ei=tPeCS6iXO5CYtgfEo53wBg&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=9&amp;ved=0CB0Q6AEwCA#v=onepage&amp;q=jackatar&amp;f=false Walking a tightrope: aboriginal people and their representations]. David McNab, Ute Lischke.
&lt;/div&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Француская мова]]
[[Катэгорыя:Мовы Канады]]</text>
      <sha1>j33vgvz09f90hcxs3zsal75aqx5z0um</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марына Шода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145257</id>
    <revision>
      <id>2698249</id>
      <parentid>2416344</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6637" sha1="qg395hzq6x6yln71hirlk76r4azr9j6" xml:space="preserve">{{Пісьменьніца
|Імя                 = Марына Шода
|Арыгінал імя        = 
|Партрэт             = 
|Памер               = 
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = Марына Юльянаўна Шода
|Месца нараджэньня   = {{Сьцяг БССР}} [[Пружаны]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]]
|Род дзейнасьці      = выкладчыца, перакладніца
|Гады актыўнасьці    = 
|Напрамак            = 
|Жанр                = 
|Мова                = беларуская
|Мова2               = расейская
|Дэбют               = 
|Значныя творы       = 
|Прэміі              = 
|Подпіс              = 
|Апісаньне подпісу   = 
|ВікіКрыніца         = 
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую = 
|Палічка             = 
|Сайт                = 
}}
'''Мары́на Юлья́наўна Шо́да''' (* 1973, [[Пружаны]], [[Берасьцейская вобласьць]]) — беларуская [[перакладчыца]].

== Жыцьцяпіс ==
Скончыла [[Пружаны|пружанскую]] [[Пружанская гімназія|сярэднюю школу №2]] з залатым мэдалём (1990)&lt;ref&gt;{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://gimpr.brest.by/ur2/vizitka/istor.html|загаловак = Гісторыя школы|фармат = |назва праекту = |выдавец = Гімназія г. Пружаны|дата = 15 жніўня 2013|мова = ru|камэнтар = }}&lt;/ref&gt;, [[Філялягічны факультэт БДУ|філялягічны факультэт]] [[БДУ]] (1995), асьпірантуру БДУ па спэцыяльнасьці «замежная літаратура». Працуе старэйшым выкладчыкам на гуманітарным факультэце БДУ, выкладае міталёгію і замежную літаратуру.

Мае брата Алега, дачку Алену.

== Творчасьць ==
У 2000—2005 брала ўдзел у міжнароднай школе перакладнікаў Translatorium.

Перакладае з [[Польская мова|польскай]] і [[Украінская мова|ўкраінскай]] моваў. Пераклала паасобныя творы [[Яраслаў Івашкевіч|Яраслава Івашкевіча]], [[Славамір Мрожак|Славаміра Мрожака]], [[Канстанты Ільдэфанс Галчынскі|Канстантыя Галчынскага]], [[Павал Гюле|Паўла Гюле]], [[Ежы Пільх]]а, [[Вольга Такарчук|Вольгі Такарчук]], [[Юры Андруховіч|Юрыя Андруховіча]], [[Чэслаў Мілаш|Чэслава Мілаша]], [[Януш Корчак|Януша Корчака]], [[Натальля Гузеева|Натальлі Гузеевай]], [[Міхал Андрасюк|Міхала Андрасюка]].

== Творчасьць ==

=== Пераклады ===
* [[Вольга Такарчук]]. Прафэсар Эндрус у Варшаве (пер. Марына Шода) // 20 польскіх апавяданьняў. — Менск: І. П. Логвінаў, 2007.
* Вольга Такарчук. Правек ды іншыя часы / Пераклад з польскай М. Шода. — Менск: І. П. Логвінаў, 2010. — 258 с.

=== Асноўныя публікацыі ===
* Шода, М. Ю. З якіх цаглінаў будавалася «Вежа»: аналіз аднаго тэксту / Актуальные проблемы изучения литературы США и Великобритании. Межвуз. сборник науч. статей молодых ученых. — Минск, 2003.
* Шода, М. Ю. Яшчэ адзін міф: аналіз цыклу вершаў пра Крука Тэда Х’юза / Славянские литературы в контексте мировой: Материалы VII Международной научной конференции. — Минск, 2005.
* Шода, М. Ю. Мифология древнего мира: учебное пособие для студентов специальности 1-21 04 01 «Культурология» / М. Ю. Шода. — Минск, 2007.
* Шода, М. Ю. Миф и мифотворчество в поэтике У. Б. Йейтса / Литература в контексте культуры: типология, взаимосвязи, проблемы преподавания: сб. науч. ст. — Минск: БГУ, 2009.
* Шода, М. Ю. Міфалагічнае і аўтабіяграфічнае ў творчасці Ў. Б. Ейтса / Универсальное и национальное в культуре: сборник научных статей/ Белорусский государственный университет, гуманитарный факультет. — Минск, 2012.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20130224054313/http://prajdzisvet.org/translators/57-shoda-maryna.html Жыцьцяпіс і пераклады] на «[[ПрайдзіСьвет|Прайдзісьвеце]]»
* [https://web.archive.org/web/20180503153222/http://elib.bsu.by/browse?type=author&amp;value=%D0%A8%D0%BE%D0%B4%D0%B0%2C+%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0+%D0%AE%D0%BB%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0 Публікацыі ў электроннай бібліятэцы БДУ] {{ref-ru}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шода, Марына Юльянаўна}}
[[Катэгорыя:Беларускія перакладчыцы]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі з украінскай мовы]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пружанах]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]</text>
      <sha1>qg395hzq6x6yln71hirlk76r4azr9j6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мікалай Лабачэўскі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145484</id>
    <revision>
      <id>2698287</id>
      <parentid>2458534</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51137" sha1="0edqud8jd8pt6s8rc3nqqvlr98eket7" xml:space="preserve">{{Навуковец
|Арыгінал імя        = {{мова-ru|Николай Лобачевский|скарочана}}
|Фота                = Lobachevsky 03 crop.jpg
|Шырыня              = 200пкс
|Подпіс              = Партрэт 1839 году
|Месца нараджэньня   = [[Ніжні Ноўгарад]], [[Расейская імпэрыя]]
|Месца сьмерці       = [[Казань]], Расейская імпэрыя
|Навуковая сфэра     = [[Матэматыка]]
|Месца працы         = [[Казанскі ўнівэрсытэт]]
|Альма-матэр         = Казанскі ўнівэрсытэт
|Навуковы кіраўнік   = [[Марцін Бартэльс]]
|Знакамітыя вучні    = [[Ёсіф Бальцані]], [[Мікалай Зінін]], [[Аляксандар Папоў]], [[Эраст Янішэўскі]]
|Вядомы як           = Адзін са стваральнікаў [[Геамэтрыя Лабачэўскага|неэўклідавай геамэтрыі]]
|Узнагароды і прэміі = {{Ордэн Сьвятой Ганны}}{{Ордэн сьвятога Станіслава}}{{Ордэн сьвятога Ўладзімера}}
|Сайт                = 
}}
'''Мікала́й Іванавіч Лабачэўскі''' (1 сьнежня 1792, Ніжні Ноўгарад — 24 лютага 1856, Казань) — расейскі матэматык польскага паходжаньня, стваральнік [[Неэўклідава геамэтрыя|неэўклідавай геамэтрыі]]. Цягам 40 гадоў выкладаў у Казанскім унівэрсытэце, у тым ліку 19 гадоў кіраваў ім на пасадзе [[рэктар]]а.

== Жыцьцяпіс ==
Даты падаюцца паводле [[Юліянскі каляндар|Юліянскага календара]].

=== Паходжаньне ===
Дзед Максім быў [[паляк]]ам з Украіны&lt;ref&gt;{{Артыкул|аўтар= Б.В. Федоренко|загаловак=Некоторые сведения к биографии Н. И. Лобачевского|выданьне=Историко-математические исследования|нумар=9|выдавецтва=ГИТТЛ|месца=Масква|год=1956|старонкі=65-76}}&lt;/ref&gt;. У 1757 годзе [[князь]] [[Міхаіл Даўгарукаў]] (1731—1794), якому ён служыў, дазволіў яму ажаніцца са сваёй [[прыгон]]най Аграфенай, а ў 1775 годзе даў ёй вольную.

Бацьку Івана (1760—1800) па нараджэньні хрысьцілі ў каталіцкім абрадзе, аднак пазьней ён прыняў [[праваслаўе]]. У 1787 годзе яго накіравалі служыць у межавую кантору Ніжняга Ноўгараду, дзе ён хутка сканаў ад хваробы ў 40-гадовым узросьце. Па сьмерці пакінуў жонку Праскоўю з трыма [[сын]]амі.

=== Першыя гады жыцьця (1792—1807) ===
У 1802 годзе маці аддала сыноў у Казанскую [[Гімназія|гімназію]], найбольш [[усход]]нюю з усіх у Расейскай імпэрыі, на «казённае [[Разначынцы|разначынскае]] ўтрыманьне». Мікалай Лабачэўскі добра скончыў гімназію пры канцы 1806 году, паказаўшы выдатныя [[веды]] ў матэматыцы і [[Лацінская мова|лацінскай]], [[Нямецкая мова|нямецкай]] і [[Француская мова|францускай]] мовах. Цікавасьць да матэматыкі ў значнай ступені была заслугай выкладніка [[Рыгор Карташэўскі|Рыгора Карташэўскага]].

14 лютага 1805 году расейскі імпэратар [[Аляксандар I Раманаў|Аляксандар І]] сваім загадам адчыніў Казанскі ўнівэрсытэт. Шэраг настаўнікаў гімназіі перайшоў у яго выкладаць: [[Ільля Якоўкін]] стаў [[прафэсар]]ам [[Гісторыя|гісторыі]], [[Геаграфія|геаграфіі]] і [[Статыстыка|статыстыкі]] Расейскай імпэрыі і дырэктарам унівэрсытэту, Р. Карташэўскі — [[ад’юнкт]]ам [[Вышэйшая матэматыка|вышэйшай матэматыкі]], І. Эрых — ад’юнктам старажытнасьцяў, лацінскай і [[Грэцкая мова|грэцкай]] моваў, Л. Лявіцкі — ад’юнктам абстрактнай і практычнай [[Філязофія|філязофіі]], І. Запольскі — ад’юнктам прыкладной матэматыкі і [[досьлед]]най фізыкі. На прапанову Рады ўнівэрсытэту маці пагадзілася працягнуць ў ім пасьля гімназіі адукацыю сыноў. Старэйшага брата Аляксандра залічылі ва ўнівэрсытэт 18 лютага 1805 году. Мікалай у ліпені 1806 году няўдала здаў [[іспыт]]ы, але 22 сьнежня прайшоў паўторны іспыт і 14 лютага 1807 году быў залічаны. У 1807 г. малодшы брат Аляксей таксама стаў [[студэнт]]ам.

=== Маладыя гады (1807—1814) ===
У першыя гады існаваньня ўнівэрсытэту не было аддзяленьняў ([[факультэт]]аў), на якія той меў дзяліцца паводле статуту. Толькі 2 курсы ва ўнівэрсытэцкай праграме 1806/1807 г. тычыліся [[фізыка]]-матэматычных навук. У 2 паўгодзьдзях (сэмэстрах) І. Запольскі чытаў курс фізыкі. У першым паўгодзьдзі Р. Карташэўскі паўтарыў са студэнтамі агульную [[Арытмэтыка|арытмэтыку]], прачытаў курс [[Альгебра|альгебры]] і перайшоў да выкладаньня [[Дыфэрэнцыяльнае зьлічэньне|дыфэрэнцыяльнага зьлічэньня]]. 5 сьнежня 1806 г. праз канфлікт з дырэктарам І. Якоўкіным яго звольнілі разам з шэрагам іншых выкладнікаў. Выкладаць матэматыку і шэраг іншых прадметаў даручылі студэнтам.

У лютым 1808 году на запрашэньне наглядніка Казанскай навучальнай акругі [[Сьцяпан Румоўскі|Сьцяпана Румоўскага]] прыехаў прафэсар чыстай матэматыкі [[Марцін Бартэльс]], які настаўляў нямецкага матэматыка [[Карл Фрыдрых Гаўс|Карла Фрыдрыха Гаўса]]. 2 сакавіка ён пачаў курс [[лекцыя]]ў па чыстай матэматыцы. У верасьні ў Казань прыехаў матэматык [[Каспар Рэнэр]], а ў 1810 годзе — прафэсар тэарэтычнай і досьледнай фізыкі [[Франц Бронэр]] і прафэсар [[Астраномія|астраноміі]] [[Ёзэф Літраў]].

У 1808 г. Мікалай Лабачэўскі больш увагі ўдзяляў [[Мэдыцына|мэдыцыне]], аднак пад уплывам М. Бартэльса зацікавіўся фізыка-матэматычнымі [[навука]]мі. У 1807 г. у данясеньнях камэрных студэнтаў паводзіны Лабачэўскага прызнаваліся добрымі, аднак у 1808-м за піратэхнічныя практыкаваньні (13 жніўня ён разам з таварышамі запусьціў ракету) яго пакаралі [[карцэр]]ам. Пры гэтым 31 траўня 1809 году Мікалай стаў камэрным студэнтам, атрымаўшы станоўчую атэстацыю І. Якоўкіна, дзе адзначаліся ня толькі добрыя [[паводзіны]], але і посьпехі ў навуках. Увосень 1809 году Мікалаю даручылі праверыць [[інвэнтар]] хімічнага кабінэта, які застаўся пасьля сьмерці ад’юнкта Эвэрста. Аднак у студзені 1810 г. ён насуперак забароне ходзіць падчас навагодніх [[сьвята]]ў у госьці і ўдзельнічае ў [[маскарад]]зе. За гэта яго пазбавілі званьня дзейнага камэрнага студэнта і выплаты на кнігі і [[падручнік]]і. На апошнім 1811 годзе навучаньня ў данясеньні аб паводзінах Лабачэўскага адзначаюцца: упартасьць, «летуценная [[самаацэнка]], упёртасьць, непаслухмянасьць», а таксама «абуральныя ўчынкі» і нават «прыкметы бязбожнасьці». Навісла пагроза, што яго выключаць і аддадуць у [[салдат]]ы, але заступніцтва М. Бартэльса і Ф. Бронэра дапамагло адвесьці пагрозу.

Па заканчэньні ўнівэрсытэту Лабачэўскі атрымаў ступень магістра па фізыцы і матэматыцы з адзнакай і быў пакінуты пры ўнівэрсытэце. Напярэдадні яго прымусілі пакаяцца за «дрэнныя паводзіны» і даць абяцаньне надалей прытрымлівацца ўзорных паводзінаў. Пры канцы жніўня 1811 г. Ё. Літраў разам з Лабачэўскім і [[Іван Сіманаў|Іванам Сіманавым]] назірае [[Вялікая камэта 1811 году|вялікую камэту]]. З кастрычніка М. Бартэльс пачаў займацца з Лабачэўскім вывучэньнем клясычных працаў К. Гаўса і [[П’ер-Сымон Ляпляс|П’ера-Сымона Ляпляса]]. Іх вывучэньне пабудзіла да самастойных дасьледаваньняў. У канцы 1811 г. Лабачэўскі прадстаўляе разважаньне «Тэорыя эліптычнага руху нябесных целаў». У 1813 годзе прадстаўляе працу «Аб разьвязаньні альгебраічнага ўраўненьня &lt;math&gt;x^m - 1 = 0&lt;/math&gt;». Акрамя навуковых заняткаў Мікалай працуе са студэнтамі і чытае па арытмэтыцы і геамэтрыі асобыя лекцыі для чыноўнікаў, якія ня мелі ўнівэрсытэцкай адукацыі, але жадалі атрымаць пасады 8 клясы. 26 сакавіка 1814 году 21-гадовага Лабачэўскага на [[хадайніцтва]] Ф. Бронэра і М. Бартэльса зацьвярджаюць ад’юнктам чыстай матэматыкі.

=== Пачатак выкладаньня (1814—1820) ===
24 лютага 1814 г. на пасаду рэктара зацьвярджаюць [[Іван Браўн|Івана Браўна]], ва ўнівэрсытэце вылучаюць 4 аддзяленьні (маральна-палітычнае, фізыка-матэматычных навук, слоўнае і лекарскае), прызначаюцца [[дэкан]]ы аддзяленьняў. Дэканам аддзяленьня фізыка-матэматычных навук стаўся М. Бартэльс. Першы курс, які даручылі выкладаць маладому ад’юнкту Лабачэўскаму — курс [[Тэорыя|тэорыі]] лікаў па працах К. Гаўса і [[Адрыен Мары Лежандр|Адрыена Лежандра]]. Гэты ж курс ён чытаў і ў наступным 1815/1816 акадэмічным годзе.

7 ліпеня 1816 году праз хадайніцтва наглядніка Міхаіла Салтыкова перад міністрам, пасьля пярэчаньня Рады ўнівэрсытэту адносна адпаведнасьці статуту, Лабачэўскага зацьвярджаюць экстраардынарным прафэсарам. У 1816/1817 акадэмічным годзе Лабачэўскі чытае курс арытмэтыкі, альгебры і [[Трыганамэтрыя|трыганамэтрыі]] па сваім сшытку, у 1817/1818 годзе — курс плоскай і сфэрычнай геамэтрыі па сваім сшытку, у 1818/1819 годзе — курс дыфэрэнцыяльнага і інтэгральнага зьлічэньня па працах [[Гаспар Монж|Гаспара Монжа]] і [[Жазэф Лягранж|Жазэфа Лягранжа]]. 13 кастрычніка 1816 г. Лабачэўскага абіраюць у камітэт па справе «аб непаслушэнстве студэнтаў проці начальства і чыненьні грубасьцяў». 23 траўня 1818 году яго зацьвярджаюць у якасьці чальца Вучэльневага камітэту, які наглядаў за вучэльнямі ўсёй навучальнай акругі.

=== Дэкан (1820—1827) ===
У 1819 годзе рэвізор [[Міхаіл Магніцкі]] ў заключэньні аб стане справаў ва ўнівэрсытэце адзначыў гаспадарчы беспарадак, звадкі і адсутнасьць набожнасьці. З пахвалой ён абмовіўся толькі пра фізыка-матэматычны факультэт. У выніку Магніцкага прызначылі нагляднікам навучальнай акругі і даручылі ажыцьцявіць «выпраўленьне». Ён звольніў 9 прафэсараў, з ганьбай і бяз пэнсіі выгнаў І. Якоўкіна за тое, што ня справіўся з абавязкамі, ачысьціў [[Бібліятэка|бібліятэку]] ад «крамольных» кніг, увёў цэнзуру лекцыяў і стварыў катэдру багаслоўя. Бартэльс і іншыя чужаземцы зьехалі. 28-гадовага Лабачэўскага прызначылі замест М. Бартэльса дэканам фізыка-матэматычнага факультэту.

Яму даручылі чытаньне лекцыяў па матэматыцы, астраноміі і фізыцы, камплектацыю і ўпарадкаваньне бібліятэкі, [[Музэй|музэя]], фізычнага кабінэта, стварэньне [[Абсэрваторыя|абсэрваторыі]] і «нагляд за добранадзейнасьцю» навучэнцаў Казані. У 1821 годзе нагляднік М. Магніцкі прадставіў Лабачэўскага да ўзнагароды ордэнам сьвятога Ўладзімера IV ступені, які зацьвердзілі і ўручылі ў 1824 годзе. Пазьней М. Магніцкі атрымаў даносы аб саманадзейнасьці і адсутнасьці належнай набожнасьці ў Лабачэўскага.

У гэтыя гады Лабачэўскі падрыхтаваў падручнік па геамэтрыі, асуджаны рэцэнзэнтам (акадэмікам [[Павал Фус|Паўлам Фусам]]) за выкарыстаньне [[Мэтрычная сыстэма мер|мэтрычнай сыстэмы мер]] і празьмерны адыход ад [[Эўклід]]аўскага канона (падручнік не апублікавалі пры жыцьці аўтара). Другі напісаны ім падручнік, па альгебры, удалося апублікаваць праз 10 гадоў (1834). 23 лютага 1826 году Лабачэўскі выступіў са «Сьціслым выкладам пачаткаў геамэтрыі», якім заклаў асновы неэўклідавай геамэтрыі.

У 1826 г. новым нагляднікам стаўся [[граф]] [[Міхаіл Мусін-Пушкін]], які ў маладосьці (1810) здаваў іспыты (на чын) у Казанскім унівэрсытэце. 3 траўня 1827 г. 35-гадовага Лабачэўскага тайным галасаваньнем абралі рэктарам [[унівэрсытэт]]а (11 галасамі супраць 3). Неўзабаве М. Мусін-Пушкін выехаў у [[Пецярбург]] і толькі вёў перапіску з Лабачэўскім.

=== Рэктар (1827—1845) ===
[[Файл:Kazan University, 1832.jpg|міні|300пкс|Казанскі ўнівэрсытэт у 1830-я гады]]
За часам рэктарства Лабачэўскі ўдзельнічаў у стварэньні «[[Казанскі весьнік]]а». Вёў курсы па геамэтрыі, трыганамэтрыі, альгебры, [[Матэматычны аналіз|аналізу]], [[Тэорыя імавернасьцяў|тэорыі імавернасьцяў]], [[Мэханіка|мэханіцы]], фізыцы, астраноміі і [[Гідраўліка|гідраўліцы]]. Адначасова чытаў навукова-папулярныя лекцыі для насельніцтва. У 1829 годзе Казанскі ўнівэрсытэт прымаў нямецкага прыродазнаўца [[Аляксандар фон Гумбальт|Аляксандра фон Гумбальта]] і расейскага палярнага дасьледніка [[адмірал]]а [[Фэрдынанд Урангель|Фэрдынанда Ўрангеля]].

У 1832 годзе Лабачэўскі ажаніўся з Варварай Маісеевай, якая была амаль на 20 гадоў маладзейшая за яго. Паводле паслужнога сьпісу ў [[шлюб]]е нарадзілася і выжыла 7 дзяцей.

У 1832—1834 гадах апублікаваная праца Лабачэўскага па неэўклідавай геамэтрыі зазнала крытыку ў Пецярбургу. На трэці тэрмін (1833) Лабачэўскага абралі рэктарам 9 галасамі супраць 7. У 1834 годзе па ініцыятыве Лабачэўскага замест «Казанскага весьніка» пачынаецца выданьне «Навуковых запісак Казанскага ўнівэрсытэту», дзе ён публікуе свае новыя адкрыцьці. Пецярбурскія прафэсары ацэньвалі працы Лабачэўскага адмоўна, яму так і не ўдалося абараніць дысэртацыю.

[[Файл:Gerb Lobachevsky.gif|міні|Герб Лабачэўскага, АГ 11-127]]
У 1836 годзе расейскі цар [[Мікалай I]] наведаў унівэрсытэт і ўзнагародзіў Лабачэўскага [[Ордэн Сьвятой Ганны|ордэнам сьв. Ганны]] II ступені, які даваў права на [[Дваране|патомнае дваранства]]. 29 красавіка 1838 году «за заслугі на службе і ў навуцы» Мікалаю Лабачэўскаму надалі дваранства і герб, у апісаньні да якога сказана&lt;ref&gt;[http://gerbovnik.ru/arms/1935.html Общий гербовник дворянских родов Всероссийской империи]&lt;/ref&gt;:
&lt;blockquote&gt;
''Шчыт разьдзелены. У першай, барвовай частцы, залатая з шасьцю прамянямі, складзеная з двух трохкутнікаў зорка і залатая пчала. У другой, блакітнай частцы, срэбраная перакуленая страла, над такою ж перакуленаю падковаю. Шчыт увенчаны дваранскім шлемам і каронаю. Нашлемнік: тры срэбраныя страўсавыя пёры. Шаты справа — барвовыя, з золатам, зьлева — блакітныя, са срэбрам. Рэктар Імпэратарскага Казанскага ўнівэрсытэту Мікалай Лабачэўскі на службу заступіў у 1814 годзе; 1818 сьнежня 31 ўзьведзены ў Надворныя дарадцы і, у чыне Стацкага дарадцы, 29 красавіка 1838 году атрымаў дыплём на патомную дваранскую годнасьць''.
&lt;/blockquote&gt;
Герб Лабачэўскага ўнесены ў [[Агульны гербоўнік дваранскіх родаў Расейскай імпэрыі]] (частка 11, стар. 127).

[[Файл:Lobachevsky.jpg|міні|250пкс|Партрэт Лабачэўскага працы Л. Крукава (між 1833 і 1836)]]
У канцы 1830-х гадоў памерлі М. Бартэльс і Р. Карташэўскі, а 27 лютага 1840 году ў яго доме памерла маці. Лабачэўскі быў рэктарам Казанскага ўніверсытэту з 1827 па 1846 гады.

=== Апошнія гады (1845—1856) ===
[[Файл:Lobachevsky. Commemorative plaque.JPG|міні|250пкс|Памятная дошка на Доме рэктара, дзе ў 1827—1846 гадах жыў Мікалай Лабачэўскі]]
Праз прызначэньне ў красавіку 1845 г. нагляднікам Пецярбурскай навучальнай акругі М. Мусін-Пушкіна 18 красавіка да Лабачэўскага пераходзіць пасада наглядніка Казанскай. 20 лістапада Лабачэўскага шосты раз абралі рэктарам на новае 4-годзьдзе (аднагалосна).

8 лютага 1846 г. памерла яго 2-гадовая дачка Надзея. 11 чэрвеня па заканчэньні 30 гадоў службы паводле статута ўнівэрсытэцкая Рада паведаміла міністру, што «ня бачыць ніякіх прычынаў» адхіляць Лабачэўскага ад выкладаньня. Аднак 16 жніўня 1846 г. Міністэрства «па ўказаньню [[Кіроўны сэнат|Кіроўнага сэната]]» звольніла Лабачэўскага з прафэсарскай катэдры і з пасады рэктара. Яго прызначылі памочнікам наглядніка Казанскай навучальнай акругі са зьніжэньнем [[аклад]]у. Неўзабаве Лабачэўскі разарыўся, дом у Казані і [[маёнтак]] жонкі давялося прадаць за даўгі. У 1852 годзе памёр ад [[Сухоты|сухотаў]] старэйшы сын Аляксей, улюбёнец Мікалая Лабачэўскага.

Апошнюю працу «Пангеамэтрыю» ў 1855 годзе запісалі пад дыктоўку вучні, бо сам навуковец асьлеп. Памёр Лабачэўскі 12 (24) лютага 1856 году, у той самы дзень, у які 30 гадамі раней упершыню абнародаваў сваю вэрсію неэўклідавай геамэтрыі. Пахаваны на [[Арскія могілкі|Арскіх могілках]] Казані.

Калі ў другой палове 1860-х гадоў працы Лабачэўскага ацанілі і пераклалі на асноўныя эўрапейскія мовы, Казанскі ўнівэрсытэт запрасіў 600 рублёў на выданьне «Поўнага збору працаў па геамэтрыі» Лабачэўскага. Ажыцьцявіць гэты праект удалося праз 16 гадоў (1883). Некаторыя раньнія працы Лабачэўскага ня знойдзены дагэтуль.

== Геамэтрыя Лабачэўскага ==
Захаваліся студэнцкія запісы лекцыяў Лабачэўскага (ад 1817 г.), дзе ён спрабаваў даказаць [[Аксіёма паралельнасьці Эўкліда|пяты пастулат]] [[Эўклід]]а, але ў рукапісе падручніка «Геамэтрыя» (1823) ён адмовіўся ад гэтых спробаў. У «Аглядах выкладаньня чыстай матэматыкі» за 1822/23 і 1824/25 гады Лабачэўскі зазначыў, што цяжкасьць праблемы паралельнасьці «дагэтуль не пераможана», і што ў якасьці зыходных паняткаў у геамэтрыі неабходна прымаць тыя, што непасрэдна бяруцца з прыроды.

7 (19) лютага 1826 г. Лабачэўскі падаў у друк у «Запісках фізыка-матэматычнага аддзяленьня» працу «Сьціслы выклад пачаткаў геамэтрыі са строгім доказам тэарэмы аб паралельных» на францускай мове&lt;ref&gt;{{артыкул |аўтар=Лаптев Б. Л. |загаловак=Теория параллельных прямых в ранних работах Н. И. Лобачевского |выданне=Историко-математические исследования |нумар=4 |выдавецтва=ГИТТЛ |месца=М. |год=1951 |старонкі=201-230 }}&lt;/ref&gt;. Але працу ня выдалі. [[Рукапіс]] і водгукі не захаваліся, але сам твор Лабачэўскі ўлучыў у працу «Аб пачатках геамэтрыі» (1829—1830), надрукаваную ў [[часопіс]]е «Казанскі весьнік». Тая праца стала першай у сьвеце сур’ёзнай публікацыяй па неэўклідавай геамэтрыі, або [[Геамэтрыя Лабачэўскага|геамэтрыі Лабачэўскага]].

[[Файл:LineOnHyper.svg|міні|Нагляднае прадстаўленьне геамэтрыі Лабачэўскага: праз пункт M праходзяць 2 простыя, паралельныя простай D]]
Лабачэўскі лічыў [[Аксіёма|аксіёму]] паралельнасьці Эўкліда адвольным абмежаваньнем. На яго погляд, гэта патрабаваньне залішне строгае і абмяжоўвала магчымасьці тэорыі, што апісвае ўласьцівасьці прасторы. У якасьці альтэрнатывы прапанаваў іншую аксіёму: ''на плоскасьці праз пункт, які не ляжыць на дадзенай простай, праходзіць больш чым адна простая, якая не перасякае дадзеную''. Распрацаваная Лабачэўскім новая геамэтрыя не ўлучае [[Эўклідава геамэтрыя|эўклідаву геамэтрыю]], аднак эўклідаву геамэтрыю можна атрымаць зь яе гранічным пераходам (пры імкненьні крывізны прасторы да нуля). У самой геамэтрыі Лабачэўскага [[крывізна]] адмоўная. Ужо ў першай публікацыі Лабачэўскі падрабязна распрацаваў трыганамэтрыю неэўклідавай прасторы, [[Дыфэрэнцыяльная геамэтрыя|дыфэрэнцыяльную геамэтрыю]] (у тым ліку вылічэньне [[даўжыня]]ў, [[плошча]]ў і [[аб'ём]]аў) і сумежныя аналітычныя пытаньні.

Але яго праца «Аб пачатках геамэтрыі», прадстаўленая ў 1832 г. Радай унівэрсытэту ў Акадэмію навук, атрымала ў [[Міхаіл Астраградзкі|Міхаіла Астраградзкага]] адмоўную ацэнку. У водгуку на кнігу М. Астраградзкі адкрыта прызнаўся, што нічога ў ёй не зразумеў, акрамя 2 [[інтэграл]]аў, адзін зь якіх, на яго думку, быў вылічаны няправільна. Сярод іншых калегаў таксама амаль ніхто не падтрымаў Лабачэўскага, нарасталі неразуменьне і насьмешкі.

Вянцом цкаваньня стаўся зьдзеклівы ананімны [[пасквіль]] (падпісаны псэўданімам С. С.), які зьявіўся ў часопісе [[Фадзей Булгарын|Фадзея Булгарына]] «[[Сын айчыны]]» ў 1834 годзе&lt;ref&gt;[[:s:ru:Сын отечества/О началах Геометрии, соч. Г. Лобачевского/ДО|О началах Геометрии, соч. Г. Лобачевского]] // Сын отечества. 1834 г. Стр. 407—416.&lt;/ref&gt;:

{{пачатак цытаты}}
Нашто ж пісаць, ды яшчэ й друкаваць, такія бязглуздыя фантазіі? &lt;…&gt; Як можна падумаць, каб пан Лабачэўскі, звычайны прафэсар матэматыкі, напісаў зь якой-небудзь сур’ёзнай мэтай кнігу, якая ня многа б прынесла гонару і апошняму прыходзкаму настаўніку? Калі не навуковасьць, то прынамсі здаровы розум павінен мець кожны настаўнік, а ў новай геамэтрыі нярэдка не хапае і гэтага. &lt;…&gt; Новая Геамэтрыя &lt;…&gt; напісана так, што з тых, хто яе прачытаў, ніхто амаль нічога не зразумеў.
{{канец цытаты}}

У артыкуле зьмяшчаліся тыя ж крытычныя заўвагі, што і ў водгуку Астраградзкага.

Спроба Лабачэўскага надрукаваць у тым часопісе адказ рэдакцыя праігнаравала. У 1835—1838 гадах ён апублікаваў у «Навуковых запісках Казанскага ўнівэрсытэту» артыкулы аб «уяўнай геамэтрыі», а затым выйшла самая поўная зь яго працаў «Новыя пачаткі геамэтрыі з поўнай тэорыяй паралельных».

У 1837 годзе артыкул Лабачэўскага «Уяўная геамэтрыя» на францускай мове зьявіўся ў [[бэрлін]]скім часопісе [[Аўгуст Леапольд Крэле|Аўгуста Крэле]], а ў 1840 годзе Лабачэўскі апублікаваў на нямецкай мове кнігу «Геамэтрычныя дасьледаваньні па тэорыі паралельных», дзе зьмясьціў дакладны і сыстэматычны выклад сваіх асноўных [[ідэя]]ў. Два асобнікі атрымаў [[Карл Фрыдрых Гаўс]], які з захапленьнем выказаўся аб кнізе ў сваіх дзёньніках і лістах блізкім сябрам. Напрыклад, у лісьце астраному [[Генрых Хрысьціян Шумахер|Генрыху Шумахеру]] (1846) К. Гаўс так ацаніў працу Лабачэўскага:

{{пачатак цытаты}}
Вы ведаеце, што ўжо 54 гады (з 1792 г.) я трымаюся тых жа поглядаў (зь некаторым іх разьвіцьцём, пра якое не хачу тут згадваць); такім чынам, я не знайшоў для сябе ў працы Лабачэўскага нічога фактычна новага. Але ў разьвіцьці прадмета аўтар ішоў не тым шляхам, якім ішоў я сам; яна выканана Лабачэўскім па-майстэрску, у сапраўды геамэтрычным духу. Лічу сябе абавязаным зьвярнуць Вашу ўвагу на гэту працу, якая, напэўна, прынясе Вам надзвычайную асалоду&lt;ref&gt;
Об основаниях геометрии. Сборник классических работ по геометрии Лобачевского и развитию её идей. М.: Гостехиздат, 1956, С. 119—120.&lt;/ref&gt;.
{{канец цытаты}}

Карл Гаўс прапанаваў абраць Лабачэўскага замежным чальцом-карэспандэнтам [[Акадэмія навук у Гётынгене|Гётынгенскага каралеўскага навуковага таварыства]]. Абраньне Лабачэўскага адбылося ў 1842 годзе і стала адзіным прыжыцьцёвым прызнаньнем навуковых заслуг Лабачэўскага.

Яго новы артыкул (рашэньне некаторых праблемаў аналізу) зноў атрымаў адмоўны водгук М. Астраградзкага (1842). Лабачэўскі памёр непрызнаным, не дажыўшы да перамогі сваіх ідэяў 12 год. Прызнаньню працаў Лабачэўскага пасадзейнічалі дасьледаваньні [[Эўджэніа Бельтрамі]] (1868), [[Фэлікс Клейн|Фэлікса Клейна]] (1871) і [[Анры Пуанкарэ]] (1883). Зьяўленьне [[мадэль Клейна|мадэлі Клейна]] даказала, што геамэтрыя Лабачэўскага несупярэчлівая, як і эўклідава. Усьведамленьне таго, што існуе паўнавартасная альтэрнатыва эўклідавай геамэтрыі, падштурхнула да зьяўленьня [[Рыманава геамэтрыя|рыманавай геамэтрыі]], [[Эрлангенская праграма|«Эрлангенскай праграмы»]] Ф. Клейна і агульнай тэорыі [[Фармальная сыстэма|аксіяматычных сыстэмаў]]&lt;ref&gt;{{артыкул |аўтар=Хилькевич Э. К. |загаловак=Из истории развития и распространения идей Н. И. Лобачевского в 60-70-х годах XIX столетия |выданне=Историко-математические исследования |нумар=2 |выдавецтва=ГИТТЛ |месца=М.-Л. |год=1949 |старонкі=168-230 }}&lt;/ref&gt;.

== Іншыя навуковыя дасягненьні ==
У альгебры Лабачэўскі распрацаваў, незалежна ад Ж. Дзендзелена, [[Мэтад Лабачэўскага — Грэфэ|мэтад прыбліжанага рашэньня ўраўненьняў]], у матэматычным аналізе атрымаў шэраг тонкіх [[тэарэма]]ў пра [[шэраг Фур'е|трыганамэтрычныя шэрагі]], удакладніў панятак [[Непарыўная функцыя|непарыўнай функцыі]] і знайшоў [[Прыкмета Лабачэўскага|прыкмету зьбежнасьці шэрагаў]].

== Узнагароды і званьні ==
На працягу жыцьця М. Лабачэўскі атрымаў шэраг узнагародаў:
* 1818 — як прафэсар атрымаў чын [[Надворны дарадца|надворнага дарадцы]].
* 1824 — [[ордэн Сьвятога Ўладзімера]] IV ступені, чын [[Калескі дарадца|Калескага дарадцы]].
* 1831 — асабістую падзяку цара за пасьпяховую барацьбу з [[Эпідэмія|пошасьцю]] [[Халера|халеры]] і персьцень з [[дыямэнт]]ам.
* 1833 — [[ордэн Сьвятога Станіслава]] III ступені, чын [[Стацкі дарадца|стацкага дарадцы]].
* 1836 — [[ордэн Сьвятой Ганны]] II ступені, званьне патомнага двараніна (зацьверджана ў 1838 годзе).
* 1838 — чын [[Сапраўдны стацкі дарадца|сапраўднага стацкага дарадцы]]&lt;ref&gt;{{кніга |аўтар= |загаловак=Николай Иванович Лобачевский (1793-1943), юбилейный сборник |месца=М.-Л. |выдавецтва=ГИТТЛ |год=1943 |старонак=100 |старонкі=18 }}&lt;/ref&gt;.
* 1841 — званьне заслужанага прафэсара па выслузе 25 гадоў.
* 1842 — па рэкамэндацыі [[Карл Фрыдрых Гаўс|К. Гаўса]] абраны чальцом-карэспандэнтам [[Акадэмія навук у Гётынгене|Гётынгенскага каралеўскага навуковага таварыства]].
* 1842 — ордэн Сьвятога Ўладзімера III ступені.
* 1844 — ордэн Сьвятога Станіслава I ступені.
* 1852 — ордэн Сьвятой Ганны I ступені, да 60-годзьдзя.
* 1855 — з нагоды стагодзьдзя [[Маскоўскі ўнівэрсытэт|Маскоўскага ўнівэрсытэту]] абраны яго ганаровым чальцом, з уручэньнем срэбранага мэдаля.

== Памяць ==
[[Файл:Celebrating the birthday of Lobachevsky.JPG|міні|Штогадовае сьвяткаваньне дня нараджэньня М. Лабачэўскага ўдзельнікамі Паволскай матэматычнай алімпіяды студэнтаў]]
* У 1895 годзе ўстаноўлена [[прэмія імя Лабачэўскага]] (1895)&lt;ref&gt;Гл. [http://www.ras.ru/about/awards/awdlist.aspx?awdid=62 сьпіс ляўрэатаў прэміі імя М. І. Лабачэўскага.]{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.
* 1896: у Казані адкрыты помнік навукоўцу (скульптарка [[Марыя Дзілан]], архітэктар Н. Ігнацьеў).
* У 1992 годзе на 200-годзьдзе [[Банк Расеі]] выпусьціў адпаведную [[Памятная манэта|памятную манэту]] ў сэрыі «Выдатныя асобы Расеі».
* 10 чэрвеня 2004 году ў горадзе Казлоўка ([[Чувашыя]], Расея) адбылося адкрыцьцё дома-музэю Лабачэўскага.

У гонар Лабачэўскага названыя:
* Малая [[плянэта]] № 1858.
* [[Кратэр]] на адваротным баку [[Месяц (спадарожнік)|Месяца]] (9,9°N, 112,6°E).
* Навуковая бібліятэка Казанскага ўнівэрсытэту.
* Вуліцы Лабачэўскага ў некалькіх гарадах Расеі.
* [[Самалёт]] [[Аэрафлёт]]а&lt;ref&gt;[http://www.aviaport.ru/digest/2010/11/13/205569.html «Аэрофлот» ввел в эксплуатацию самолет А320 «Н. Лобачевский»]{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;.
* Школа № 52 у [[Львоў|Львове]], Украіна.
* [[Ліцэй]] імя М. Лабачэўскага пры КФУ ([[Казань]]).
* 20 сакавіка 1956 году выйшаў указ Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету СССР аб прысваеньні [[Ніжагародскі ўнівэрсытэт|Горкаўскаму ўнівэрсыітэту]] імя Мікалая Лабачэўскага.

&lt;gallery class=&quot;center&quot; widths=150 heights=150 caption=&quot;Юбілейныя мэдалі, манэты і маркі&quot;&gt;
Stamp of USSR 1628g.jpg|1951 год
Stamp of USSR 1890.jpg|1956 год
5009-0005-reverse.gif|1992 год
&lt;/gallery&gt;

=== У культуры ===
[[Велімір Хлебнікаў]] у паэме «Ладамір» выкарыстаў вобраз «новай геамэтрыі» як сымвал рэвалюцыйнай пераробкі сьвету.

У фантастычным [[раман]]е [[Пол Уільям Андэрсан|Пола Андэрсана]] «Апэрацыя „Хаос“» героі выклікалі [[прывід]] Лабачэўскага для дапамогі ў вымярэньні, якое падпарадкоўвалася законам неэўклідавай геамэтрыі.

У 1965 г. татарскі навуковец і пісьменьнік [[Джавад Тарджаманаў]] апублікаваў дакумэнтальны раман «Юнацтва Лабачэўскага» (Казань: Татарскае кніжнае выдавецтва), прысьвечаны гадам навучаньня ва ўнівэрсытэце і нялёгкім узаемінам зь І. Якоўкіным і М. Магніцкім. Раман перавыдаваўся ў 1968 і 1987 гадах.

У сваім [[верш]]ы «Канец цудоўнай эпохі» (1969 год) [[Ёсіф Бродзкі]] згадвае сьвет Лабачэўскага як мэтафару. На гэты ж верш напісана аднайменная песьня ў сольным альбоме саліста групы «[[Сплін]]» [[Аляксандар Васільеў|Аляксандра Васільева]].

[[Яўген Еўтушэнка]] прысьвяціў Лабачэўскаму разьдзел у паэме «Казанскі ўнівэрсытэт»&lt;ref&gt;{{кніга |спасылка=http://lib.ru/POEZIQ/EWTUSHENKO/kazan.txt |загаловак=Казанский университет |аўтар=Евгений Евтушенко. |месца=Казань |год=1971 |выдавецтва=Татарское книжное издательство |старонак=98 }}&lt;/ref&gt;.

== Працы ==
* ''Н. И. Лобачевский.'' Полное собрание сочинений в пяти томах. М.: ГИТТЛ.
: Том 1, 1946 год.
:: Геометрические исследования по теории параллельных линий.
:: О началах геометрии.
: Том 2, 1949 год.
:: Геометрия. Новые начала геометрии с полной теорией параллельных.
: Том 3, 1951 год.
:: Воображаемая геометрия.
:: Применение воображаемой геометрии к некоторым интегралам.
:: Пангеометрия.
: Тома 4-5, 1951 год.
:: Работы в других областях, письма.
* ''Н. И. Лобачевский.'' Полное собрание сочинений по геометрии.
** Том 1. [https://web.archive.org/web/20190926111715/http://nasledie.enip.ras.ru/ras/view/publication/general.html?id=42078839 Сочинения на русском языке.] — Казань, 1883. — 560 с.
** Том 2. [http://nasledie.enip.ras.ru/ras/view/publication/general.html?id=42079074 Сочинения на французском и немецком языках.]{{Недаступная спасылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — Казань, 1886. — 158 с.
* ''Н. И. Лобачевский.'' [https://web.archive.org/web/20071109091430/http://math.ru/lib/book/djvu/klassik/lobachevsky.djvu Геометрические исследования по теории параллельных линий], Перевод, комментарии, вступительные статьи и примечания профессора [[Веньямін Каган|В. Ф. Кагана]]. М.-Л.: изд-во Академии Наук СССР, 1945, 176 с, djvu.
* ''Н. И. Лобачевский.'' [http://imwerden.de/cat/modules.php?name=books&amp;pa=showbook&amp;pid=1681 Геометрические исследования по теории параллельных линий]. М.-Л.: Изд-во Академии Наук СССР, 1941, 177 с.
* ''Н. И. Лобачевский.'' Избранные труды по геометрии. Серия: Классики науки. М.: Изд-во Академии Наук СССР, 1956.
* Об основаниях геометрии. Сборник классических работ по геометрии Лобачевского и развитию её идей. М.: Гостехиздат, 1956.
** ''Н. И. Лобачевский.'' [http://osnovanija.narod.ru/geometr/025.djvu О началах геометрии.(1 часть). Воображаемая геометрия. (1 часть). Новые начала геометрии с полной теорией параллельных (Вступление).]

== Літаратура ==
{{Пачатак сьпісу крыніцаў|2}}
* ''Александров П. С.'' Николай Иванович Лобачевский. «Квант». 1976. № 2.
* {{кніга |аўтар=Белл Э. Т. |загаловак=Творцы математики, глава 15
  |месца=М. |выдавецтва=Просвещение |год=1979 |старонак=256
  |спасылка=http://www.math.ru/lib/book/djvu/istoria/bell.djvu |ref=Белл }}
* {{кніга |аўтар=Глейзер Г. И. |загаловак=История математики в школе
  |спасылка = http://ilib.mccme.ru/djvu/istoria/school.htm
  |выдавецтва=Просвещение |месца=М. |год=1964 |старонкі=345-350}}
* {{кніга |аўтар=Каган В. Ф. |загаловак=Лобачевский
  |спасылка=http://ilib.mccme.ru/djvu/istoria/lobach.htm |выданне=Издание второе, дополненное
  |выдавецтва=АН СССР |месца=М.-Л. |год=1948 |старонак=507 |ref=Каган }}
* {{артыкул |аўтар=Лаптев В. И. |загаловак=Жизнь и деятельность Н. И. Лобачевского
  |спасылка=http://www.ksu.ru/news/medal/lobachv.htm
  |выданне=Успехи математических наук |месца=М. |год=1951 |том=6 |нумар=3 (43) |старонкі=10-17 }}
* {{артыкул |аўтар=Лахтин Л. К. |загаловак=О жизни и научных трудах Николая Ивановича Лобачевского (по поводу столетней годовщины дня его рождения)
  |спасылка=http://mi.mathnet.ru/rus/msb/v17/i3/p474 |выданне=Математический сборник
  |месца=М. |год=1894 |том=17 |нумар=3 |старонкі=474—493 }}
{{Канец сьпісу крыніцаў}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20140716061513/http://nasledie.enip.ras.ru/ras/view/person/general.html?id=42078835 Біяграфія і публікацыі Мікалая Іванавіча Лабачэўскага]{{ref-ru}} ў Электроннай бібліятэцы «Навуковая спадчына Расеі»

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лабачэўскі, Мікалай}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ніжнім Ноўгарадзе]]
[[Катэгорыя:Расейскія матэматыкі]]
[[Катэгорыя:Асобы Казані]]
[[Катэгорыя:Выкладчыкі ВНУ]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі расейскіх ВНУ]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Казані]]</text>
      <sha1>0edqud8jd8pt6s8rc3nqqvlr98eket7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мікалай Гумілёў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148026</id>
    <revision>
      <id>2698286</id>
      <parentid>2170724</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:45:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3706" sha1="t5a0xp4ftmo3q6cdbgklztk2oapzp8c" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Мікалай Гумілёў
|Арыгінал імя        = {{мова-ru||скарочана}} Николай Степанович Гумилёв
|Партрэт             = Ngumil.jpg
|Памер               = 230пкс
|Апісаньне           = 
|Імя пры нараджэньні = 
|Псэўданімы          = Анатоль Грант
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|15|4|1886}}
|Месца нараджэньня   = [[Кранштат]]
|Дата сьмерці        = {{Памёр|26|8|1921}}
|Месца сьмерці       = пад [[Петраград]]ам
|Грамадзянства       = 
|Род дзейнасьці      = [[паэт]]
|Гады актыўнасьці    = 
|Напрамак            = [[акмэізм]]
|Жанр                = 
|Мова                = расейская
|Мова2               = 
|Дэбют               = 
|Значныя творы       = 
|Прэміі              = 
|Узнагароды          = 
|Подпіс              = 
|Апісаньне подпісу   = 
|ВікіКрыніца         = 
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую = 
|Палічка             = 
|Камунікат           = 
|Сайт                = http://gumilev.ru/
}}
'''Мікала́й Сьцяпа́навіч Гумілё́ў''' ({{мова-ru|Николай Степанович Гумилёв}}; {{Дата ў старым стылі|15 красавіка|1886|3 красавіка}}, [[Кранштат]], [[Расейская імпэрыя]] — 26 жніўня 1921, пад [[Петраград]]ам, [[РСФСР]]) — расейскі [[паэт]], перакладчык, [[літаратурны крытык]], стваральнік школы акмэізму.

Муж [[Ганна Ахматава|Ганны Ахматавай]], 5 жніўня 1918 году разьвёўся зь ёй. Бацька [[Леў Гумілёў|Льва Гумілёва]].

Арыштаваны чэкістамі 3 жніўня 1921 году. Расстраляны 26 жніўня таго ж году пад [[Петраград]]ам.

== Зборнікі вершаў ==
* Горы і цясьніны (рукапісны) (Тыфліс, 1901)
* Шлях канквістадораў (1905)
* Рамантычныя кветкі (Парыж, 1908)
* Перлы (1910)
* Чужое неба (1912)
* Калчан (1916)
* Вогнішча (1918)
* Парцалянавы павільён (1918)
* Шацёр (1921)
* Вогнены слуп (1921)

== П’есы ==
* Дон Жуан у Эгіпце (1912)
* Гульня (1913, апублікаваная ў 1916)
* Актэон (1913)
* Гондла (1917)
* Дзіця Алагу (1918)
* Атручаная туніка (1918, апублікаваная ў 1952)
* Дрэва ператварэньняў (1918, апублікаваная ў 1989)
* Паляваньне на насарога (1920, апублікаваная ў 1987)

==Крыніцы==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спаслыкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210101230923/http://prajdzisvet.org/authors/14-humiliou-mikalaj.html Мікалай Гумілёў] На сайце «[[ПрайдзіСвет]]»
* [http://gumilev.ru/ Электронны збор твораў М.Гумілёва]

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гумілёў, Мікалай Сьцяпанавіч}}
[[Катэгорыя:Расейскія паэты]]
[[Катэгорыя:Дасьледнікі Афрыкі]]</text>
      <sha1>t5a0xp4ftmo3q6cdbgklztk2oapzp8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Расейская рэспубліка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151433</id>
    <revision>
      <id>2698299</id>
      <parentid>2657486</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:21:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Франак Радзівіл</username>
        <id>96369</id>
      </contributor>
      <origin>2698299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6292" sha1="bgxgkqinlltrucnk2kuk3rkwwwb5vcv" xml:space="preserve">{{Колішняя краіна
| Назва       = Расейская рэспубліка
| Родны склон = Расейскай рэспублікі
|Герб=Russian Republic and bank eagle.png}}
'''Расе́йская рэспу́бліка''' ({{мова-ru|Россійская республика}}) — назва [[Расея|Расеі]] з 1 верасьня па 25 кастрычніка 1917 году. Абвешчаная пастановай Часовага ўраду ад 1 (14) верасьня 1917 году&lt;ref&gt;[http://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%BE_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B9 Постановление Временного правительства России «о провозглашении России республикой» от 1 (14) сентября 1917 года]&lt;/ref&gt;. 5 (18) студзеня 1918 году Ўсерасейскі Ўстаноўчы збор у законе пра зямлю зацьвердзіў назву «Расейская рэспубліка», а затым абвясьціў Расею дэмакратычнай фэдэратыўнай рэспублікай (аднак гэта ня мела практычнага значэньня, бо яшчэ да гэтага [[Усерасейскі цэнтральны выканаўчы камітэт|Ўсерасейскі цэнтральны выканаўчы камітэт]] абвясьціў фэдэратыўны лад Расейскай Савецкай рэспублікі. Словазлучэньне «Расейская Рэспубліка» сустракаецца ў [[Канстытуцыя РСФСР 1918 году|Канстытуцыі 1918 году]] два разы (арт. 10 і арт. 20), адзін раз «Расейская Савецкая Рэспубліка» (арт. 2), а ў астатніх выпадках Расея ў гэтым дакумэнце называецца «[[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|Расейская Сацыялістычная Фэдэратыўная Савецкая Рэспубліка]]».

== Беларускія нацыянальныя арганізацыі ==
У пэрыяд 1905—1917 гадоў з пачаткам росту нацыянальных рухаў у Расеі шматлікія палітычныя арганізацыі беларускага кірунку, разам з рухамі іншых не-расейскіх народаў Расеі, выказвалі ідэі пра будучую дэмакратызацыю ў Расеі, у выніку якой у Расеі будзе ўтвораная фэдэрацыя, а беларускія землі ў ёй атрымаюць статус аўтаноміі. Падобны шлях разьвіцьця Расеі й Беларусі бачыла, напрыклад, [[Беларуская хрысьціянская дэмакратыя (1927)|Беларуская хрысьціянская дэмакратыя]], якая, аднак, ужо ў 1918 годзе падтрымала абвяшчэньне незалежнасьці Беларусі.

Ужо пасьля канца існаваньня Расейскай рэспублікі і прыходу ёй на зьмену савецкай улады шэраг беларускіх нацыянальных арганізацыяў першапачаткова прытрымліваліся думкі пра аднаўленьне не-савецкае фэдэратыўнае Расеі, у якой Беларусь мела б аўтаномію на [[рэспубліка]]нскай аснове&lt;ref name=mir&gt;{{артыкул | загаловак = Брэсцкі мір. Абвяшчэнне Беларускай Народнай Рэспублікі | спасылка = http://library.by/portalus/modules/belarus/print.php?subaction=showfull&amp;id=1290693758&amp;archive=1291455490&amp;start_from&amp;ucat=8&amp; | выдавецтва = library.by | год = 2010 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=snapkouski/&gt;. Падобныя пляны таксама падзялялі расейскія эсэры і габрэйскія сіяністы&lt;ref name=mir/&gt;.

У сьнежні 1917 году Ўсебеларускі зьезд сфармуляваў ідэю стварэньня [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускае Народнае Рэспублікі]] як аўтаноміі ў складзе Расеі&lt;ref name=snapkouski&gt;{{артыкул|аўтар= [[Уладзімер Снапкоўскі]]. | загаловак = Беларуская дзяржаўнасць і дыпламатыя ў ХХ ст. | спасылка = http://evolutio.info/content/view/410/52/ |выдавецтва = {{мова|ru|Белорусский журнал международного права и международных отношений 2001}} }}&lt;/ref&gt;

== Дзяржавы-пераемніцы ==
* [[Савецкая Расея]]
* [[Украінская Народная Рэспубліка]]
* [[Беларуская Народная Рэспубліка]]
* [[Фінляндыя]]
* [[Малдаўская Дэмакратычная Рэспубліка]]
* [[Рэспубліка Іскалату]]
* [[Закаўкаская дэмакратычная фэдэратыўная рэспубліка]]
* [[Горская рэспубліка]]
* [[Эстонія]]
* [[Алаская аўтаномія]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Распад Расейскай імпэрыі]]
[[Катэгорыя:Лютаўская рэвалюцыя 1917 году ў Расеі]]
[[Катэгорыя:Гісторыя Расеі]]
[[Катэгорыя:Зьніклі ў 1917 годзе]]
[[Катэгорыя:Дзяржавы і тэрыторыі, заснаваныя ў 1917 годзе]]
[[Катэгорыя:1917 год у Расеі]]</text>
      <sha1>bgxgkqinlltrucnk2kuk3rkwwwb5vcv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ольстэрска-шатляндзкая мова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153838</id>
    <revision>
      <id>2698322</id>
      <parentid>2387312</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:26:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45735" sha1="a3hjzdo9n625vyppekcpm9sg95vc5y1" xml:space="preserve">{{Інфармацыя пра мову       
|Назва мовы                = Ольстэрска-шатляндзкая мова
|Назва мовы ў арыгінале    = Ulstèr-Scotch і г.д.
|Краіны ўжываньня          = [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], [[Ірляндыя|Ірляндыі]]
|Рэгіён                    = [[Паўночная Ірляндыя]], [[Данэгол]]
|Клясыфікацыя              = [[індаэўрапейскія мовы|Індаэўрапейская сям’я]]
* [[германскія мовы|Германская галіна]]
** [[заходнегерманскія мовы|Заходнегерманская група]]
*** [[англа-фрыскія мовы|Англа-фрыская падгрупа]]
**** [[ангельскія мовы|Ангельская галіна]]
***** [[шатляндзкая мова (германская)|Шатляндзкая мова]]
****** '''Ольстэрска-шатляндзкая'''
|Афіцыйная мова ў          = 
|Дапаможная мова ў         = [[Паўночная Ірляндыя|Паўночнай Ірляндыі]]
|Рэгулюецца                = Агенцтвам па ольстэрска-шатляндзай мове
|Код па ISO 639-1          = 
|Код па ISO 639-2(B)       = 
|Код па ISO 639-2(T)       =
|Код па SIL                = 
|Выява                     = English dialects in Ulster contrast.png
|Подпіс да выявы           = &lt;center&gt;{{легенда|turquoise|Ольстэрска-шатляндзкія дыялекты на лінгвістычнай мапе паўночнай і цэнтральнай [[Ірляндыя (востраў)|Ірляндыі]]&lt;ref name=gregg/&gt;}}&lt;/center&gt;
|Шырыня выявы              = 250пкс
}}
'''Ольстэрска-шатля́ндзкая мова''' (саманазвы: ''Ulstèr-Scotch'', ''Ullans'', ''(Braid) Scots'', ''Scotch''&lt;ref name=leid&gt;{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.ulsterscotslanguage.com/usl/language/| копія = | дата копіі = | загаловак = Leid| фармат = | назва праекту = The Ulster-Scots Language Society| выдавец = | дата = 12 сакавіка 2014 | мова = | камэнтар = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=traynor&gt;{{Кніга|аўтар = Traynor, Michael.|частка = |загаловак = The English dialect of Donegal|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Dublin|выдавецтва = Royal Irish Academy|год = 1953|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Nic Craith M.|частка = |загаловак = Plural Identities—singular Narratives|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Berghahn Books|год = 2002|том = |старонкі = 107|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;) — сукупнасьць [[шатляндзкая мова (германская)|шатляндзкіх]] [[германскія мовы|германскіх]] дыялектаў, распаўсюджаных у некаторых частках гістарычнага рэгіёну [[Ольстэр]], што на поўначы востраву [[Ірляндыя (востраў)|Ірляндыя]]&lt;ref name=gregg&gt;{{Кніга|аўтар = Gregg R. J.|частка = |загаловак = The Scotch-Irish Dialect Boundaries in Ulster|арыгінал = |спасылка = |адказны = Wakelin M. F|выданьне = |месца = London|выдавецтва = Patterns in the Folk Speech of The British Isles|год = 1972|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=macafee&gt;{{Кніга|аўтар = C. Macafee.|частка = |загаловак = Lowland Sources of Ulster Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = J.M. Kirk &amp; D.P. Ó Baoill|выданьне = Languages Links: The Languages of Scotland and Ireland|месца = Belfast|выдавецтва = Cló Ollscoil na Banríona|год = 2001|том = |старонкі = 121|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=harris&gt;{{Кніга|аўтар = J. Harris.|частка = |загаловак = Phonological Variation and Change: Studies in Hiberno English|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Cambridge|выдавецтва = |год = 1985|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. У шырэйшым сэнсе паняцьце ольстэрска-шатляндзкіх дыялектаў можа ўключаць стандартную [[ангельская мова|ангельскую мову]] з наяўнасьцю ольстэрска-шатляндзкага акцэнту, што карэлюе з блізкімі да ольстэрска-шатляндзкіх дыялектаў германскімі [[шатляндзкая мова (германская)|шатляндзкімі дыялектамі]], якія могуць разглядацца разам зь мясцовымі формамі ангельскае мовы&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = J. Harris.|частка = |загаловак = English in the north of Ireland|арыгінал = |спасылка = |адказны = P. Trudgill|выданьне = Language in the British Isles|месца = Cambridge |выдавецтва = |год = 1984|том = |старонкі = 119|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;.

Гістарычна зазнавала ўплыў ірляндзкага варыянту ангельскай мовы (асабліва г. зв. сярэднеольстэрскіх дыялектаў) і ольстэрскага дыялекту [[ірляндзкая мова|ірляндзкае мовы]], пры гэтым, у сваю чаргу, аказала ўплыў на сярэднеольстэрскія дыялекты ірляндзкага варыянту ангельскай мовы. Разам з гэтым, ольстэрска-шатляндзкая зазнавала ўплывы ангельскай і шатляндзкай германскай моваў, у выніку чаго склаліся формы маўленьня зь перавагай ангельскага або шатляндзка-германскага ўплываў адпаведна&lt;ref name=harris/&gt;.

Упершыню ольстэрска-шатляндзкія дыялекты датуюцца пачаткам XVII стагодзьдзя па пачатку засваеньня шатляндзкімі пасяленцамі Ольстэру, у выніку чаго шатляндзкія германскія дыялекты былі прынесеныя на поўнач Ірляндыі&lt;ref name=&quot;Montgomery &amp; Gregg 1997: 572&quot;&gt;Montgomery &amp; Gregg 1997: 572&lt;/ref&gt;. Пачынаючы з гэтага часу й да самага канца [[20 стагодзьдзе|ХХ]] ст. ольстэрска-шатляндзкія былі амаль поўнасьцю ідэнтычныя шатляндзкім дыялектам свайго першапачатковага рэгіёну распаўсюджаньня, [[Шатляндыя|Шатляндыі]], аднак па адраджэньні цікавасьці да ольстэрска-шатляндзкіх дыялектаў пачалося стварэньне новых артаграфічных нормаў, аўтары якіх на думку некаторых актывістаў імкнуліся да як мага большага адрозьненьня ольстэрска-шатляндзкай ад ангельскай і шатляндзкай моваў&lt;ref name=&quot;Montgomery &amp; Gregg 1997: 585&quot;&gt;Montgomery &amp; Gregg 1997: 585&lt;/ref&gt;&lt;ref name=mcpoilin&gt;{{артыкул|аўтар=Aodan Mac Poilin .|загаловак=Language, Identity and Politics in Northern Ireland |арыгінал=|спасылка=http://www.bbc.co.uk/northernireland/learning/history/stateapart/agreement/culture/support/cul2_c013.shtml|аўтар выданьня=|выданьне=BBC — Northern Ireland — Learning|тып=|месца=|выдавецтва=|год=|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}&lt;/ref&gt;.

== Назва ==
У ангельскай лінгвістычнай літаратуры ольстэрска-шатляндзкія дыялекты часьцей за ўсё ўзгадваюцца пад тэрмінамі ''Ulster Scots'' і, асабліва ў ранейшых працах, ''Scotch-Irish''&lt;ref name=harris/&gt;. Літаральныя калькі гэтых назваў у асноўным выкарыстоўваюцца ў літаратуры краінаў былога [[СССР]].

Носьбіты мовы звычайна вызначаюць роднае маўленьне словамі ''Braid Scots'', ''Scotch'' або ''the hamely tongue''&lt;ref name=traynor/&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Nic Craith M.|частка = |загаловак = Plural Identities—singular Narratives|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Berghahn Books|год = 2002|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Fenton J.|частка = |загаловак = The Hamely Tongue: A Personal Record of Ulster-Scots in County Antrim|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Ulster-Scots Academic Press|год = 1995|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;.

З 1980-х гадоў мясцовым гісторыкам-аматарам і палітычным дзеячом Іенам Адамсанам быў прасунуты [[нэалягізм]] ''Ullans'', утвораны ў выніку зьліцьця словаў ''Ulster'' («Ольстэр») і ''Lallans'' — адной з назваў шатляндзкай германскай мовы Шатляндыі&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Hickey R.|частка = |загаловак = A Sound Atlas of Irish English|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Walter de Gruyter|год = 2004|том = |старонкі = 156|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. Існуе іншае тлумачэньне слова ''Ullans'', згодна зь якім яно зьяўляецца [[абрэвіятура]]й ад ангельскага выразу «Ulster-Scots language in literature and native speech» («Ольстэрска-шатляндзкая мова ў літаратуры й родным маўленьні»). У колах культурных дзеячоў таксама мае ўжытак тэрмін ''Ulstèr-Scotch'' (літ. «ольстэрска-шатляндзкая»)&lt;ref name=leid/&gt;. Апрача таго, ужываецца тэрмін ''Hiberno-Scots'' (літ. «ірляндзка-шатляндзкая»), які, тым ня менш, часьцей тычыцца адпаведнай этнічнай групы (ольстэрскія шатляндцы)&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Winston A.|частка = |загаловак = Global Convulsions: Race, Ethnicity, and Nationalism at the End of the Twentieth Century|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = SUNY Press|год = 1997|том = |старонкі = 161|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;.

== Лінгвагеаграфія ==
[[Файл:Map showing the percentage of people aged 3+ claiming to have some ability in Ulster Scots in the 2011 census.png|міні|265пкс|Адсоткавая дзеля людзей з узростам больш за 3 гады, якія паводле перапісу насельніцтва 2011 году ў Паўночнай Ірляндыі заявілі пра свае здольнасьці па ольстэрска-шатляндзкай мове.]]
У сярэдзіне ХХ стагодзьдзя лінгвістам Р. Грэгам былі абрысаваныя межы арэалу ольстэрска-шатляндзкіх дыялектаў, што засноўвалася на палявых зьвестках, атрыманых ад носьбітаў мовы&lt;ref name=gregg/&gt;.

Ольстэрска-шатляндзкія дыялекты ў асноўным распаўсюджаныя ў брытанскай частцы востраву Ірляндыя (Паўночная Ірляндыя, ня блытаць з гістарычным рэгіёнам Ольстэр), а таксама ў пэўных частках востраву, што належаць Рэспубліцы Ірляндыя. У брытанскай частцы Ірляндыі мова мае распаўсюджваньне на ўсходзе графства Антрым, поўначы графства Даўн, паўночным усходзе графства Лёндандэры, а таксама ў рыбацкіх паселішчах мясцовасьці Мурн, што на паўднёвым усходзе Паўночнай Ірляндыі пры мяжы з Рэспублікай Ірляндыя. У Рэспубліцы Ірляндыя ольстэрска-шатляндзкія дыялекты маюць ужытак у мясцовасьці Лаган (графства Данэгол, паўночны захад Ірляндыі пры мяжы з Паўночнай Ірляндыяй)&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Caroline I. Macafee.|частка = |загаловак = A Concise Ulster Dictionary|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Oxford|выдавецтва = Oxford University Press|год = 1996|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;.

Дасьледаваньні 1999 году вызначылі, што 2% ад насельніцтва Паўночнай Ірляндыі заяўляе пра сваё ўменьне размаўляць на ольстэрска-шатляндзкай, што складае прыкладна 30 тыс. чал.&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.ark.ac.uk/nilt/1999/Community_Relations/USPKULST.html| копія = | дата копіі = | загаловак = NI Life and Times Survey — 1999: USPKULST| фармат = | назва праекту = Northern Ireland Life and Times Survey| выдавец = | дата = 12 сакавіка 2014 | мова = en| камэнтар = }}&lt;/ref&gt; Іншыя ацэнкі налічваюць ад 35 000 да 100 000 носьбітаў (з улікам Рэспублікі Ірляндыя)&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.dcalni.gov.uk/index/language-cultural-diversity-r08/frequently_asked_questions.htm#q1| копія = | дата копіі = | загаловак = Frequently Asked Questions| фармат = | назва праекту = | выдавец = The Department of Culture, Arts and Leisure| дата = 12 сакавіка 2014 | мова = en| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.uni-due.de/IERC/ulster_scots.htm| копія = | дата копіі = | загаловак = Ulster Scots| фармат = | назва праекту = | выдавец = Universität Duisburg-Essen| дата = 12 сакавіка 2014 | мова = en| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

Перапіс 2011 году па Паўночнай Ірляндыі засьведчыў наяўнасьць 16 373 чалавекі (або 0,9% ад насельніцтва рэгіёну), якія заявілі пра сваё ўменьне размаўляць, чытаць, пісаць на ольстэрска-шатляндзкай мове, а таксама разумець яе. 140 204 чалавекі (або 8,1%) паведамілі пра валоданьне ў некаторай ступені ольстэрска-шатляндзкай мовай&lt;ref&gt;Гл. адпаведныя [https://web.archive.org/web/20140330054647/http://www.ninis2.nisra.gov.uk/Public/Home.aspx зьвесткі] на сайце статыстычнага й дасьледчага агенцтва Паўночнай Ірляндыі.&lt;/ref&gt;.

== Статус ==
Энтузіясты па разьвіцьці ольстэрска-шатляндзкай мовы мяркуюць, што ольстэрска-шатляндзкая зьяўляецца асобнаю мовай&lt;ref name=leid/&gt;. Падобны пункт гледжаньня, між тым, аспрэчваецца Агенцтвам па ольстэрска-шатляндзкай мове, якое разглядае мову як частку дыялекталягічнай сыстэмы шатляндзкай германскай мовы&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар=Conor Spackman.|загаловак=Ulster-Scots academy 'misguided'|арыгінал=|спасылка=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/northern_ireland/7535681.stm|аўтар выданьня=|выданьне=BBC News|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2008|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}&lt;/ref&gt;. Падобная пазыцыя падзяляецца таксама Акадэміяй па ольстэрска-шатляндзкай мове&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.dcalni.gov.uk/usaig_-_consultation_-_full_responses__53_-2.doc| копія = | дата копіі = | загаловак = Public consultation on proposals for an Ulster-Scots Academy. Synopses &amp; Statistical Analyses of Responses &amp; EQIA| фармат = | назва праекту = | выдавец = Department of Culture, Arts and Leisure| дата = 13 сакавіка 2014 | мова = en| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

=== Лінгвістычнае вызначэньне як мовы або дыялекту ===
Пэўныя лінгвісты лічаць ольстэрска-шатляндзкія дыялекты, як і іншыя дыялектныя формы шатляндзкіх германскіх дыялектаў, аднымі з [[дыялект]]аў [[ангельская мова|ангельскае мовы]]&lt;ref&gt;Гл. напрыклад {{Кніга|аўтар = Raymond, Hickey|частка = |загаловак = History and Present Day Forms|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Cambridge University Press|год = 2007|том = |старонкі = 85-120|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. Тым ня менш, сярод некаторых лінгвістаў пануе думка пра самастойны лінгвістычны статус шатляндзкай германскай мовы, з-за чаго ольстэрска-шатляндзкія дыялекты могуць разглядаць як дыялекты асобнай шатляндзкай германскай мовы&lt;ref&gt;Гл. напрыклад C. Macafee (2001).&lt;/ref&gt;. Кароткі ольстэрскі слоўнік вызначае ольстэрска-шатляндзкую як «адзін з дыялектаў нізіннай шатляндзкай [адна з назваў шатляндзкай германскай мовы], прызнаны ў якасьці мовы Эўрапейскім бюро па рэдка ўжываных мовах»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = C.I. Macafee.|частка = |загаловак = A Concise Ulster Dictionary|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Oxford|выдавецтва = Oxford University Press|год = 1996|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;.

Аабапіраючыся на разьмежаваньне мовы й дыялекту паводле г. зв. [[аўсбаў-парадыгма|аўсбаў-парадыгмы]], распрацаванай нямецкім лінгвістам Гайнцам Клёсам, ольстэрска-шатляндзкія дыялекты могуць прэтэндаваць толькі на статус ''нацыянальнага дыялекту'' шатляндзкай германскай мовы (параўн. з амэрыканскім і брытанскім варыянтамі ангельскай мовы) з прычыны адсутнасьці ў ольстэрска-шатляндзкай мовы г.зв. «мінімальнага разыходжаньня», неабходнага для дасягненьня статусу мовы за кошт уласнай [[літаратурная мова|стандартызацыі й кадыфікацыі]].

=== Афіцыйны статус ===
Ольстэрска-шатляндзкая мова мае афіцыйнае прызнаньне паводле Пагадненьня між урадамі Вялікабрытаніі й Ірляндыі ад 1998 году, згодна з чым ольстэрска-шатляндзкая мова лічыцца ''дыялектам шатляндзкай мовы, традыцыйна ўжываным у некаторых часткай Паўночнай Ірляндыі й Данэголе''&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Cornelia Albert.|частка = |загаловак = The Peacebuilding Elements of the Belfast Agreement and the Transformation of the Northern Ireland Conflict|арыгінал = |спасылка = http://books.google.by/books?id=B0Djz3Aq_7IC&amp;source=gbs_navlinks_s|адказны = Peter Lang|выданьне = |месца = |выдавецтва = Political Science|год = 2009|том = |старонкі = 395|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.legislation.gov.uk/uksi/1999/859/schedule/1/made| копія = | дата копіі = | загаловак = The North/South Co-operation (Implementation Bodies) (Northern Ireland) Order 1999. Schedule 1. Text of the agreement| фармат = | назва праекту = legislation.gov.uk| выдавец = | дата = 13 сакавіка 2014 | мова = en| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;. Дакумэнты, выдадзеныя ўрадам Злучнага Каралеўства адносна [[Эўрапейская Хартыя рэгіянальных моваў або моваў меншасьцяў|Эўрапейскае Хартыі рэгіянальных моваў або моваў меншасьцяў]], прызнаюць як шатляндзкую германскую, так і ольстэрска-шатляндзкую мовы&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&amp;CV=1&amp;NA=&amp;PO=999&amp;CN=999&amp;VL=1&amp;CM=9&amp;CL=ENG| копія = | дата копіі = | загаловак = List of declarations made with respect to treaty No. 148 (гл. частку, прысьвечаную Вялікабрытаніі, артыкул 2, частка 1)| фармат = | назва праекту = Афіцыйная старонка Рады Эўропы| выдавец = Рада Эўропы| дата = 13 сакавіка 2014 | мова = en| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;.

Гэтае прызнаньне ў пэўнай ступені адрозьнівалася ад абавязацельстваў, узятых дзеля падтрымкі ірляндзкае мовы. Вызначэньне ольстэрска-шатляндзкай мовы, прыведзенае вышэй у адпаведнасьці з пагадненьнем 1999 году, выкарыстоўвалася Вялікабрытаніяй для справаздачы па выкананьні Хартыі. Бэлфасцкае пагадненьне, якое ўрэгулявала канфлікт у Паўночнай Ірляндыі, ня згадвае ольстэрска-шатляндзкую мову як асобную, але прызнае яе як частку культурнай спадчыны Паўночнай Ірляндыі. Дамова 1999 году садзейнічае больш шырокаму выкарыстаньню ольстэрска-шатляндзкай мовы як у Паўночнай Ірляндыі, так і па ўсім востраве Ірляндыя; падобных мэтаў прытрымліваецца й адпаведна створанае Агенцтва па ольстэрска-шатляндзкай мове&lt;ref&gt;Гл. [https://web.archive.org/web/20140401011036/http://www.ulsterscotsagency.com/about-us/ апісаньне] на афіцыйнай старонцы арганізацыі.&lt;/ref&gt;. Тым ня менш, нягледзячы на згадкі Агенцтвам ольстэрска-шатляндзкай як ''мовы'', ольстэрска-шатляндзкія дыялекты разглядаюцца арганізацыяй як частка шатляндзкай культуры.

Прынятыя ў 2006 годзе папраўкі ў згаданую дамову прадугледжваюць прыняцьце стратэгіі па разьвіцьці й пашырэньні ольстэрска-шатляндзкай мовы, спадчыны й культуры&lt;ref&gt;{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2006/53/contents| копія = | дата копіі = | загаловак = Northern Ireland (St Andrews Agreement) Act 2006| фармат = | назва праекту = | выдавец = legislation.gov.uk| дата = 13 сакавіка 2014 | мова = en| камэнтар = }}&lt;/ref&gt;, падобныя гарантыі прадугледжвае г.зв. Пагадненьне Сьв. Андрэя.

== Гісторыя ==
Гісторыя ольстэрска-шатляндзкіх дыялектаў зьнітаваная з гісторыяй шатляндзкай калянізацыі Ольстэру. З XV стагодзьдзя у рэгіён пачалі прыбываць пераважна кельцкамоўныя шатляндцы, што размаўлялі на [[шатляндзкая гэльская мова|гэльскай шатляндзкай мове]], аднак у XVII ст. пачалося [[перасяленьне]] шатляндцаў-лаўлэндэраў, якія на той момант, у адрозьненьне ад горных шатляндцаў, ужо размаўлялі на [[шатляндзкая мова (германская)|шатляндзкай германскай мове]]. Пік міграцыі быў дасягнуты ўжо ў 1690-х гадох, а ў некаторых раёнах шатляндзкія перасяленцы ў 5-6 разоў колькасна пераўзыходзілі ангельскіх перасяленцаў&lt;ref name=&quot;Montgomery &amp; Gregg 1997: 572&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Adams 1977: 57&lt;/ref&gt;.

Па заканчэньні вуснай традыцыі на мяжы ХІХ—ХХ стагодзьдзяў ольстэрска-шатляндзкая літаратура была практычна ідэнтычнай сучаснай пісьмовай норме шатляндзкай германскай мовы (напрыклад, мова твораў У. Літла супадала з шатляндзкай у адрозьненьне ад сучаснай ольстэрска-шатляндзкай, дзе шэраг словаў зьмяніліся на ангельскаваныя формы)&lt;ref name=&quot;Montgomery &amp; Gregg 1997: 585&quot;/&gt;. Многія з сучасных адрозьненьняў між ольстэрска-шатляндзкімі дыялектамі й шатляндзкімі дыялектамі Шатляндыі могуць зьвязвацца з дыялектным нівэляваньнем або ўплывам сярэднеольстэрскага дыялекту ангельскай мовы, уплыў кантактаў з ірляндзкай мовай, захаваньне старых моўных рысаў або ўласныя інавацыі звычайна маюць маленькую дзелю ў разьвіцьці адрозьненьняў між ольстэрска-шатляндзкімі дыялектамі й шатляндзкімі дыялектамі Шатляндыі.

Найранейшым ольстэрскім пісьмовым дакумэнтам, напісаным на шатляндзкіх германскіх дыялектах, зьяўляецца ліст ад імя Агнэс Кэмпбэл да [[Лізавета І|Лізаветы І]], напісаны мужам Кэмпбэл у 1571 годзе. Дакумэнты пэрыяду шатляндзкай калянізацыі маюць пэўную колькасьць кансэрватыўных характарыстык, аднак з паступовым пераходам носьбітаў шатляндзкай германскай на ангельскую пачынаецца ўзьнікненьне перавагі ангельскіх рысаў (з 1620-х гг.)&lt;ref name=mcclure&gt;{{Кніга|аўтар = Corbett, McClure.|частка = |загаловак = The Edinburgh Companion to Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Edinburgh|выдавецтва = Stuart-Smith|год = 2003|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = 0-7486-1596-2|наклад = }}&lt;/ref&gt;.

У шатляндзкамоўных раёнах Ольстэру ў мясцовых выданьнях карысталіся вызначаным попытам шатляндкзамоўныя паэты. Цягам усяго XVIII стагодзьдзя у Ольстэры выдаваліся творы такіх пісьменьнікаў як А. Мантгомэры, Д. Ліндсэй, А. Рэмзэй, [[Робэрт Бэрнз|Р. Бэрнз]], Дж. Гог, Р. Танагіл. Працэс літаратурнага разьвіцьця ўзмацніўся прыблізна з 1720-х гадоў, калі паэзійны жанр стаў зазнаваць росквіт і стала ўзьнікаць традыцыя прозы&lt;ref name=robinson&gt;{{Кніга|аўтар = Robinson.|частка = |загаловак = The historical presence of Ulster-Scots in Ireland|арыгінал = |спасылка = |адказны = Cronin, Ó Cuilleanáin|выданьне = The Languages of Ireland|месца = |выдавецтва = |год = 2003|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = 1-85182-698-X|наклад = }}&lt;/ref&gt;. Найвядомай зьяўляецца г.зв. ткацкая паэзія, традыцыя якой узьнікла ў 1735 годзе й існавала ажно да 1840 году&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Hewitt.|частка = |загаловак = Rhyming Weavers|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = 1974|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. Паэты гэтай літаратурнай хвалі арыентаваліся ў сваёй творчасьці на падобную літаратуру Шатляндыі і лічацца літаратуразнаўцамі пасьлядоўнікамі шатляндзкай літаратурнай традыцыі. Сярод паэтаў-«ткачоў» адзначаюцца, у прыватнасьці, Дж. Кэмпбэл, Дж. Ор, Т. Бэгс, Д. Гербісан, Г. Портэр, Э. МакКензі.

Ольстэрска-шатляндзкія дыялекты таксама выкарыстоўваліся ў нізцы празаічных твораў. Прыкладна ў сярэдзіне [[19 стагодзьдзе|ХІХ]] ст. Кэйл’ярдзкая школа прозы стала адным з дамінуючых кірункаў у літаратуры, абагнаўшы па сваёй папулярнасьці вершаваныя творы. Гэтая традыцыя стала агульнай зь літаратурай Шатляндыі і працягвалася і ў пачатку [[20 стагодзьдзе|ХХ]] ст.&lt;ref name=robinson/&gt; Мясцовыя дыялекты таксама рэгулярна зьяўляліся ў пэрыядычных выданьнях Ольстэру (асабліва графстваў Антрым і Даўн) у выглядзе нататак на сацыяльную тэматыку ад першай асобы&lt;ref name=mcclure/&gt;. Пачынаючы з 1880-х гадоў на працягу блізу ста гадоў камічныя нататкі аўтара пад псэўданімам Бэб М’Кін (пад якім, верагодна, хаваліся чальцы сям’і Ўэйраў: Джон, Ўільям і Джэк) друкаваліся ў газэце «Ballymena Observer and County Antrim Advertiser»&lt;ref name=ferguson&gt;{{Кніга|аўтар = Ferguson.|частка = |загаловак = Ulster-Scots Writing|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Dublin|выдавецтва = |год = 2008|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = 978-1-84682-074-8|наклад = }}&lt;/ref&gt;.

У [[20 стагодзьдзе|ХХ]] ст. трохі зьменшылася распаўсюджаньне народнае паэзіі, але яна захоўвалася ў працах творчасьці такіх паэтаў як А. Лін, Дж. Стывэнсан, Дж. Кліфард&lt;ref name=ferguson/&gt;. Напрыканцы [[20 стагодзьдзе|ХХ]] ст. пачало адзначацца пэўнае адраджэньне паэтычнага жанру, пры гэтым літаратурная традыцыя сучаснай шатляндзкай мовы стала разбаўляцца [[ідыялект]]амі (варыянт мовы, што выкарыстоўваецца адным чалавекам). Сярод сучасных або адносна нядаўніх паэтаў, што пішуць у канцы [[20 стагодзьдзе|ХХ]]—нашыя часы вылучаюцца Дж. Фэнтан, М. Лонглі, Ф. Робінсан.

Вядзецца праца па перакладзе [[Біблія|Бібліі]] на ольстэрска-шатляндзкую мову, якая ажыцьцяўляецца асобнай групай у [[Бэлфаст|Бэлфасьце]]. Ужо ў 2009 годзе выдавецтвам The Ullans Press было выдадзенае [[Эвангельле паводле Лукі]].

=== Цяперашні час ===
[[Файл:Multilingual sign Department Culture Leisure Arts Northern Ireland.jpg|міні|265пкс|Прыклад трохмоўнай шыльды ў Паўночнай Ірляндыі (ангельская, ольстэрска-шатляндзкая, ірляндзкая), дзе ольстэрска-шатляндзкая — у апошнім шэрагу.]]
У 1992 годзе было ўтворана Таварыства олсьтэрска-шатляндзкай мовы, мэтай якога стала прасоўваньне й папулярызацыя мовы ў вуснай і пісьмовай камунікацыі, а таксама ва ўсіх галінах грамадзтва. Некаторыя зь сябраў арганізацыі разглядаюць ольстэрска-шатляндзкую як асобную мову.

Згодна з палажэньнямі, прынятымі Вялікабрытаніяй паводле Эўрапейскае Хартыі рэгіянальных моваў або моваў меншасьцяў (гл. вышэй) брытанскі ўрад абавязваецца, сярод іншага, садзейнічаць выкарыстаньню шатляндзкай у вуснай і пісьмовай камунікацыі, у грамадзкім і асабістым жыцьці; забясьпечваць формы й сродкі выкладаньня мовы, а таксама мажлівасьць вывучэньня гэтае мовы для асобаў, што жывуць у рэгіёнах, дзе размаўляюць на мове; садзейнічаць навуковаму дасьледаваньню мовы. Існуе Агенцтва па ольстэрска-шатляндзкай мове, створанае ў 1998 годзе паводле вынікаў Бэлфасцкага пагадненьня, якое ставіць на мэце садзейнічаньне выкарыстаньня мовы й падвышэньне цікавасьці да культуры як у Паўночнай Ірляндыі, так і па ўсім востраве Ірляндыя. У 2001 годзе быў створаны Інстытут дасьледаваньняў ольстэрска-шатляндзкай мовы пры Ольстэрскім унівэрсытэце. Падобныя мэты па адраджэньні мовы ставіць Акадэмія ольстэрска-шатляндзкай мовы, якая прыцягвае да сваёй працы таксама носьбітаў мовы.

=== Сучасная артаграфія ===
Да пачатку [[20 стагодзьдзе|ХХ]] ст. мясцовая літаратурная традыцыя амаль зьнікла, аднак некаторая частка дыялектнай літаратуры працягвала разьвівацца&lt;ref name=ferguson/&gt;&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Montgomery, Michael; Robert Gregg.|частка = |загаловак = The Scots language in Ulster|арыгінал = |спасылка = |адказны = Jones|выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = 1997|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;.

Сучасныя дзеячы ольстэрска-шатляндзкага адраджэньня маюць вызначаны адрыў ад шатляндзкай літаратурнай традыцыі, на думку ірляндзкамоўнага актывіста А. МакПоліна сучасныя артаграфічныя сыстэмы ольстэрска-шатляндзкай мовы ствараюцца з мэтаю стварэньня незалежнай пісьмовасьці, дасягненьня афіцыйнага статусу й як мага большых пісьмовых адрозьненьняў ад ангельскай і, часам, шатляндзкай&lt;ref name=mcpoilin/&gt;. Разам з гэтым, на думку МакПоліна сучасная пісьмовая ольстэрска-шатляндзкая мова ўвабрала ў сябе шмат пурызмаў і нэалягізмаў, ускладненага напісаньня некаторых словаў (напр., «хто» — ''qoho'') і формаў, што кажуць пра няўстойлівасьць правапісу&lt;ref name=mcpoilin/&gt;, што агулам адлюстроўвае не гістарычныя або сучасныя нормы маўленьня, а звычайную гаворку&lt;ref name=mcpoilin/&gt;. У выніку гэтага на думку МакПоліна літаратурная ольстэрска-шатляндзкая часта зьяўляецца незразумелай носьбітам мовы&lt;ref name=mcpoilin/&gt;. Як мяркуе доктар Дж. Кірк, сучасная літаратурная ольстэрска-шатляндзкая ёсьць «сумесьсю традыцыйных, захаваных, адроджаных, зьмененых і вынайдзеных рысаў», якія агулам уяўляюць сабою «штучны дыялект»; таксама на думку Кірка літаратурная ольстэрска-шатляндзкая не зьяўляецца пісьмовай формай традыцыйнага мясцовага дыялекту, а самі ягоныя носьбіты лічаць новую літаратурную мову даволі нелягічнай&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = John. M. Kirk.|частка = |загаловак = The New Written Scots Dialect in Present–day Northern Ireland|арыгінал = |спасылка = |адказны = Magnus Ljung|выданьне = Language Structure and Variation|месца = |выдавецтва = Almqvist &amp; Wiksell, Stockholm|год = 2000|том = |старонкі = 121-138|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. На думку Г. Фэлканэра грошы падаткаплацельшчыкаў сыходзяць «у чорную дзірку незразумелых перакладаў»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Falconer, Gavin.|частка = |загаловак = Breaking Nature’s Social Union – The Autonomy of Scots in Ulster|арыгінал = |спасылка = |адказны = John Kirk, Dónall Ó Baoill|выданьне = Legislation, Literature and Sociolinguistics: Northern Ireland, the Republic of Ireland, and Scotland|месца = Belfast|выдавецтва = Queen’s University|год = 2005|том = |старонкі = 48-59|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. Зь іншага боку нядаўна выдадзеныя навучальныя матэрыялы маюць, як правіла, больш пазытыўныя ацэнкі.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.bbc.co.uk/northernireland/learning/history/stateapart/agreement/culture/support/cul2_c011.shtml Мова, ідэнтычнасьць і палітыка ў Паўночнай Ірляндыі]{{ref-en}}, BBC
* [http://ulster-scots.co.uk Ulster-Scotch Online]{{ref-en}} — сайт пра ольстэрска-шатляндзкую мову
* [https://web.archive.org/web/20181224221612/https://www.ulsterscotsagency.com/%20 Агенцтва па ольстэрска-шатляндзкай мове]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20071008212844/http://www.ulster-scots-learning.org.uk/library/sounds/amy_carmichael.mp3 Узор ольстэрска-шатляндзкага вымаўленьня]
* [https://web.archive.org/web/20040417160318/http://www.scots-online.org/grammar/uscots.htm Зьвесткі пра граматыку й фанэтыку ольстэрска-шатляндзкай мовы на партале scots-online.org]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20080626053621/http://www.scots-online.org/airticles/awaeoo.pdf Шатляндзкая мова ў Шатляндыі й Ольстэры]{{ref-en}}

[[Катэгорыя:Англа-фрыскія мовы]]
[[Катэгорыя:Мовы Ірляндыі]]
[[Катэгорыя:Мовы Паўночнай Ірляндыі]]</text>
      <sha1>a3hjzdo9n625vyppekcpm9sg95vc5y1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Даніель Карвахаль</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156347</id>
    <revision>
      <id>2698261</id>
      <parentid>2624518</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:12:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4655" sha1="ewwit7lt4bfziotnritafwmq12svs8s" xml:space="preserve">{{Футбаліст}}
'''Даніель Карвахаль''' ({{мова-es|Daniel Carvajal}}; {{Н}} 11 студзеня 1992 году, [[Леганэс]], [[Гішпанія]]) — гішпанскі футбаліст, які выступае за «[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]» і нацыянальную [[Мужчынская зборная Гішпаніі па футболе|зборную Гішпаніі]] на пазыцыі абаронцы.

== Кар’ера ==
Даніель зьяўляецца выхаванцам юнацкіх камандаў футбольных клюбаў «[[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]]» і мадрыдзкага «Рэалу».

У дарослым футболе дэбютаваў у 2009 годзе выступамі за каманду клюбу «Рэал Мадрыд Кастыльля», у якой правёў тры сэзоны, прыняўшы ўдзел у 67 матчах чэмпіянату. Большасьць часу, праведзенага ў складзе фарм-клюбу мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэала]]», быў асноўным гульцом абароны каманды.

11 ліпеня 2012 году пасьля няўдалай спробы зачапіцца за месца асноўнага гульца «Рэалу». Карвахаль падпісаў кантракт на пяць гадоў зь нямецкім клюбам «[[Баер Левэркузэн|Баер]]». Сума трансфэру склала 5 млн эўра. У новым клюбе адразу стаў асноўным гульцом на правым флянзе абароны нямецкай каманды. На працягу сэзону адыграў за каманду зь Левэркузэна 32 матчы ў нацыянальным чэмпіянаце.

3 чэрвеня 2013 году стаў першым набыцьцём мадрыдзкага «Рэала» ў летнім міжсэзоньні. Каралеўскі клюб выкупіў правы на свайго выхаванца, скарыстаўшыся опцыяй вярнуць гульца за фіксаваную плату, прапісанай у дамове, паводле якой Даніель годам раней перайшоў у «Баер». ДЭбютаваў у складзе мадрыдзкага клюбу 18 жніўня 2013 году ў пераможным матчы супраць «[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Рэал Бэтыса]]» (2:1)&lt;ref&gt;[http://espnfc.com/uk/en/report/373215/report.html?soccernet=true&amp;cc=5739 Isco an instant hero]. ESPN FC&lt;/ref&gt;.

== Дасягненьні ==
'''«Рэал»''':
* [[Чэмпіянат Гішпаніі па футболе|Чэмпіён Гішпаніі]]: 2017, 2020, 2022, 2024
* Уладальнік [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]]: 2014, 2023
* Уладальнік [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]]: 2017, 2020, 2022, 2024
* Пераможца [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]: 2014, 2016, 2017, 2018, 2022, 2024
* Уладальнік [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка УЭФА]]: 2017, 2016, 2017, 2022, 2024
* Пераможца [[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе|клюбнага чэмпіянату сьвету]]: 2014, 2016, 2017, 2018, 2022

'''Гішпанія''':
* [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіён Эўропы]]: 2024

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.realmadrid.com/en/football/squad/daniel-carvajal-ramos Старонка на афіцыйным сайце ФК «Рэал»]
* {{Soccerway}}

{{Навігацыйная група
|назоў = Карвахаль у складзе [[Зборная Гішпаніі па футболе|зборнай Гішпаніі]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Эўропы]]
|стыль_назова = background-color: {{Колер|Гішпанія}};
|Гішпанія на ЧС-2018
|Гішпанія на ЧС-2022
|Гішпанія на ЧЭ-2024
}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Карвахаль, Даніель}}
[[Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты]]</text>
      <sha1>ewwit7lt4bfziotnritafwmq12svs8s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маркел Савіцкі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156536</id>
    <revision>
      <id>2698246</id>
      <parentid>2664039</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28502" sha1="7rlitl2r9jsh88a0qbzqbrzbs3tci75" xml:space="preserve">{{іншыя значэньні|тып=прозьвішча|Савіцкі}}
{{Навуковец 
|Імя =Маркел Савіцкі 
|Арыгінал імя =  
|Фота = 
|Шырыня = 
|Подпіс = 
|Дата нараджэньня = 
|Месца нараджэньня =[[Расасна]] 
|Дата сьмерці = 
|Месца сьмерці =[[Горкі]] 
|Навуковая сфэра =[[біялёгія ]], [[расьлінаводзтва]] 
|Месца працы =Маскоўская дзяржаўная камісія па сортавыпрабаваньні,&lt;br /&gt;[[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія]],&lt;br /&gt; 
|Альма-матэр =[[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Горацкі сельскагаспадарчы інстытут]],&lt;br /&gt;[[Маскоўская сельскагаспадарчая акадэмія імя Ціміразева]] 
|Навуковы кіраўнік = 
|Знакамітыя вучні = 
|Вядомы як = 
|Узнагароды і прэміі = 
|Сайт = }}
'''Маркел Сьцяпанавіч Савіцкі''' (*[[19 чэрвеня]] 1898, [[Расасна]], [[Горацкі павет]], [[Магілёўская губэрня]] — †[[24 ліпеня]] 1975&lt;ref&gt;{{артыкул|аўтар = | частка = |загаловак =Савіцкі, Маркел Сцяпанавіч: некралог|арыгінал = |спасылка =|адказны = |выданьне=[[Ленінскі шлях (Горкі)|Ленінскі шлях]]|тып=газэта|месца=Горкі|выдавецтва= |год=26 ліпеня 1975  |выпуск=|том=|нумар= | старонкі= |isbn=}}&lt;/ref&gt;, [[Горкі]], [[Магілёўская вобласьць]]) — беларускі [[Навука|вучоны]] ў галіне расьлінаводзтва. Скончыў [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Горацкі сельскагаспадарчы інстытут]], [[Маскоўская сельскагаспадарчая акадэмія імя Ціміразева|Маскоўскаю сельскагаспадарчую акадэмію імя Ціміразева]] (1924). Кандыдат сельскагаспадарчых навук (1945). Доктар сельскагаспадарчых навук (1958). Прафэсар [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі]], загадчык катэдры расьлінаводзтва (1963). Аўтар больш за 120 навуковых працаў. Аўтар шэрагу выданьняў на беларускай мове.

== Біяграфія ==
Пасьля заканчэньня Аршанскай настаўніцкай сэмінарыі ён працуе ў адной са школаў гораду [[Горкі]]. У канцы 1918 году абіраецца дэпутатам павятовага савету, а потым прызначаецца намесьнікам загадчыка аддзелам народнай адукацыі. Там паступае ў землеўпарадкавальную вучэльню, праз год — студэнт [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Горацкага сельскагаспадарчага інстытуту]]. Потым — вучоба ў Маскве, у {{Артыкул у іншым разьдзеле|Маскоўская сельскагаспадарчая акадэмія імя Ціміразева|Ціміразеўскай сельскагаспадарчай акадэміі|ru|Московская сельскохозяйственная академия имени К. А. Тимирязева}}.

Пасьля яе заканчэньня ў 1924 працуе дырэктарам Беліцкай сельскагаспадарчай вучэльні ў [[Віцебская акруга|Віцебскай акрузе]], кіруе аддзелам Народнага камісарыяту па зямлі БССР. Ён працуе над арганізацыяй у рэспубліцы сярэдняй сельскагаспадарчай адукацыі, дзяржаўных сортавыпрабаваньні ўчасткаў і сэлекцыйных станцыяў.

З 1935, працуючы ў Маскве ў дзяржаўнай камісіі па сортавыпрабаваньні, займаецца навукова-дасьледчай працай. Ён распрацаваў новую мэтодыку сортавыпрабаваньня. Пад яго кіраўніцтвам і пры яго ўдзеле выйшла з друку «Кіраўніцтва па апрабацыі сельскагаспадарчых культураў» у некалькіх тамах. Плённыя яго працы на сортавыпрабавальных участках сельскагаспадарчай выставы (г. Масква), дзе праз свае ідэі, аналіз і сынтэз ураджайнасьці атрымаў у 1937 годзе 99,8 ц/га, а ў 1940 г. — 110,9 ц/га азімае пшаніцы.

У 1941 Маркел Сьцяпанавіч добраахвотна ідзе ў народныя апалчэнцы. Нясе ахову прадпрыемстваў, рые акопы, усталёўвае процітанкавыя заслоны. Цяжкае раненьне зьявілася чыньнікам сыходу яго з апалчэньня.

Пасьля вайны займаецца навуковай дзейнасьцю. Абараняе кандыдатскую дысэртацыю «Заканамернасьці вар'іраваньня элемэнтаў ураджаю збожжавых культур» ў 1945 годзе&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Савицкий, Маркелл Степанович |частка = |загаловак = Закономерности варьирования элементов урожая зерновых культур: диссертация кандидата сельскохозяйственных наук |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Масква|Москва]] |выдавецтва =  |год = 1945 |том = |старонкі =  |старонак = 391 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. Спэцыяльную ўвагу ў навуковай дзейнасьці ён надае элемэнтам структуры ўраджаю, іх узаемасувязі і сувязі з навакольным асяродзьдзем, пытаньням самарэгуляцыі расьлінаў, стварэньні выгадных фітацэнозаў. Элемэнты структуры ўраджаю даюць поўную магчымасьць усталяваць заканамернасьці фармаваньня ўраджаяў у залежнасьці ад разнастайнасьці фактараў навакольнага асяродзьдзя, што дае магчымасьць экспэрымэнтальна распрацаваць комплексы кіраваных фактараў атрыманьня высокіх ураджаяў. Упершыню выводзіць структурную формулу ўраджайнасьці.

У 1959 годзе выкладчык Усесаюзнага сельскагаспадарчага інстытуту завочнай адукацыі (УСГІЗА). У 1958 абараняе доктарскую дысэртацыю «Біялягічныя асновы мэтодыкі вызначэньня нормаў высеву пшаніцы»&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Савицкий, Маркелл Степанович. |частка = |загаловак = Биологические основы методики определения норм высева пшеницы в СССР: диссертация  доктора сельскохозяйственных наук |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Масква|Москва]] |выдавецтва =  |год = 1958|том = |старонкі =  |старонак = 660 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. У 1963 годзе — прафэсар у [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі]] на пасадзе загадчыка катэдрай расьлінаводзтва. Зь яго прыходам на катэдру расьлінаводзтва адкрыўся аддзел «Распрацоўкі тэарэтычных асноваў фармаваньня і праграмаваньня высокіх ураджаяў». Пачала функцыянаваць асьпірантура. У аснову выкладаньня расьлінаводзтва былі пакладзеныя біялягізацыя тэхналягічных працэсаў гадоўлі, аптымізацыя фактараў асяродзьдзя, стварэньне рэжымаў найбольшай спрыяльнасьці ва ўсе пэрыяды росту і разьвіцьця.

== Прэміі і ўзнагароды ==
Заслужаны дзеяч навукі Беларусі — 1965.

Узнагароджаны ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі, ордэнам «Знак Пашаны», мэдалём «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне», срэбным мэдалём Выставы дасягненьняў народнай гаспадаркі, значком «Выдатнік сацыялістычнай сельскай гаспадаркі» і інш.

== Ушанаваньне памяці ==
Са сьнежня 2009 на агранамічным факультэце прызначаецца стыпэндыя імя Маркела Сьцяпановіча Савіцкага — беларускага вучонага, доктара сельскагаспадарчых навук, прафэсара, заслужанага дзеяча навук Беларусі&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Герасімовіч, А. А., Лившиц, В. М.|частка = |загаловак = Летопись Белорусской государственной сельскохозяйственной академии 1840 – 2015.|арыгінал = |спасылка =|адказны =П. А. Саскевич і інш. |выданьне = |месца =[[Горкі]] |выдавецтва =[[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|БДСГА]] |год =2015 |том = |старонкі =55, 101, 160. |старонак =212 |сэрыя = |isbn =978-985-467-569-5  |наклад = }}&lt;/ref&gt;.
Яго імем названа аўдыторыя ў корпусе № 4 [[БДСГА]].

== Асноўныя публікацыі ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* {{Кніга|аўтар = Маркел Савіцкі. |частка = |загаловак = Вынікі палёвых досьледаў з угнаеньнямі па Меншчыне |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларускае дзяржаўнае выдавецтва]] |год = 1928 |том = |старонкі =  |старонак = 49 |сэрыя = |isbn = |наклад = 750 }}
* {{Кніга|аўтар = Маркел Савіцкі. |частка = |загаловак = Галоўныя вынікі работы раённых с.-г. дасьледчых станцый БССР у галіне рольніцтва (за 1924—1928 г.) |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца =  [[Менск]]  |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларускае дзяржаўнае выдавецтва]] |год = 1929 |том = |старонкі =  |старонак = 96 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Хведар Бахцееў. Маркел Савіцкі. |частка = |загаловак = Попел як угнаеньне |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларускае дзяржаўнае выдавецтва]] |год = 1929 |том = |старонкі =  |старонак = 24 |сэрыя = Сялянская бібліятэка; № 105|isbn = |наклад = }}
* {{Артыкул| аўтар = М. Савіцкі.| загаловак = Да вапнаваньня глебы на Беларусі. | спасылка  = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Sielskaja_i_lasnaja_haspadarka.zip/1929-008.pdf| мова  = | выданьне  =[[Сельская і лясная гаспадарка]] | тып =часопіс | год  = 1929, студзень—сакавік | том   = кніга 8| нумар  = 1| старонкі  = 134—138 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Кніга|аўтар = Маркел Савіцкі. П. С. Трусс.|частка = |загаловак = Вапнаваньне глебы |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларускае дзяржаўнае выдавецтва]] |год = 1929 |том = |старонкі =  |старонак = 30 |сэрыя = Сялянская бібліотэка; № 118|isbn = |наклад = 25000}}
** {{Артыкул| аўтар = П. Т. | загаловак = Бібліяграфія. М. Савіцкі і П. Трусс. Вапнаваньне гебы. Белдзяржвыдавецтва, Менск — 1929. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Savieckaja_Bielarus.pdf.zip/1929-223a.pdf | мова  =  | выданьне  = [[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]] | тып = газэта | год  = 1929, 29 верасьня | том   = | нумар  = 223 (2712) | старонкі  = 3 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Кніга|аўтар = Маркел Савіцкі. П. С. Трусс. |частка = |загаловак = Вапна як угнаеньне |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларускае дзяржаўнае выдавецтва]] |год = 1930|том = |старонкі =  |старонак =  67 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Кніга|аўтар = Змачынскі, Э. В., Савiцкi, М. С. |частка = |загаловак = Хімізацыя народнай гаспадаркі БССР |арыгінал = |спасылка = |адказны = ред. В. С. Натансон |выданьне = |месца = [[Менск]] |выдавецтва =  [[Беларусь (выдавецтва)|Беларускае дзяржаўнае выдавецтва]] |год = 1930 |том = |старонкі =  |старонак = 39 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
* {{Артыкул| аўтар = Георг Робертавіч Рэго і Маркел Сцяпанавіч Савіцкі.| загаловак = Вынікі гатункаапрабаваньня і папярэдняе раёнаваньне гатункаў збожжавых, тэхнічных культур, канюшыны і карнеплодаў ва ўмовах БССР. | спасылка  = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Miensk/Sielskaja_i_lasnaja_haspadarka.zip/1930-010.pdf| мова  = | выданьне  =[[Сельская і лясная гаспадарка]] | тып =часопіс | год  = 1930, сакавік—чэрвень | том   = кніга 10| нумар  = 2—3| старонкі  = 67—83 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}} 
* {{Кніга|аўтар = Маркел Савіцкі. |частка = |загаловак = Хімізацыя сельскай гаспадаркі БССР у сувязі з павелічэннем ураджайнасці: Угнаенне глебы |арыгінал = |спасылка = |адказны = Пад рэдакцыяй В. В. Вінэра|выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва =  [[Беларусь (выдавецтва)|Беларускае дзяржаўнае выдавецтва]] |год = 1930 |том = |старонкі =  |старонак = 70 |сэрыя = |isbn = |наклад = 7000}}
* {{Кніга|аўтар = Маркел Савіцкі і іншыя. |частка = |загаловак = Агротэхніка яравых зерневых культур у БССР |арыгінал = |спасылка = |адказны = Менская сэлекцыйная станцыя зерневых і бабовых культур |выданьне =  |месца = [[Менск]] |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларускае дзяржаўнае выдавецтва]] |год = 1933 |том = |старонкі =  |старонак = 67 |сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}}
{{слупок-2}}
* {{Артыкул| аўтар = Савицкий, Маркелл Степанович. | загаловак = Наш опыт борьбы за сто центнероа озимой пшеницы с гектара. | спасылка  = | мова  = | выданьне  = «Химизация социалистического земледелия» | тып = часопіс | год  = 1938 | том   = | нумар  = 7 | старонкі  =  | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}} 
* {{Кніга|аўтар = Савицкий, Маркел Степанович. |частка = |загаловак = Биологические и агротехнические факторы высоких урожаев зерновых культур|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне =  |месца = [[Масква|Москва]] |выдавецтва = Сельхозгиз |год = 1948 |том = |старонкі =  |старонак = 172+3 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
** {{Кніга|аўтар = Savickij, M. S. |частка = |загаловак =  Biologické a agrotechnické faktory vysokých sklizní u obilovin. {{Ref-cz}}|арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Брно|Brno]] |выдавецтва = Státní zemědělské nakladatelství |год = 1949|том = |старонкі =  |старонак = 170 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;ref&gt;{{Артыкул| аўтар = K. Schwammenhoffrová-Stráská.| загаловак = Vyájemné vytahz hospodářskz důležitých znakü trí botanických variet brassica oleracea L.| спасылка  = https://cjgpb.agriculturejournals.cz/contents/cjg/1976/04.pd| мова  = cz | выданьне  = Genetika a šlechtění | тып = sborník ÜVTIZ | год  = 1976 | том   = | нумар  = 4 | старонкі  = 227, 241 | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}&lt;/ref&gt;
** {{Кніга|аўтар = М. С. Савицки. |частка = |загаловак = Биологически и агротехнически фактори за високи добиви от житните култури {{Ref-bg}}|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне =  |месца = [[Сафія|София]] |выдавецтва = Наука и изкуство |год = 1950|том = |старонкі =  |старонак = 190 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
** {{Кніга|аўтар = M. S. Savitchi. |частка = |загаловак = Factori biologici și agrotehnici ai randamentelor ridicate de cereale {{Ref-ro}}|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне =  |месца = [[Бухарэст|București]] |выдавецтва = Editura de Stat |год = 1950 |том = |старонкі =  |старонак = 184 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = Савицкий, Маркелл Степанович. |частка = |загаловак = Определение норм высева зерновых по оптимальному стеблестою. |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Масква|Москва]] |выдавецтва = Сельхозгиз |год = 1956 |том = |старонкі = |старонак = 53 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Артыкул| аўтар = Савицкий, Маркелл Степанович. | загаловак = О структурной формуле урожайности.| спасылка  = | мова  = | выданьне  = «Вестник сельскохозяйственных наук» | тып = часопіс | год  = 1967| том   = | нумар  = 4 | старонкі  =  | issn  = | архіўная спасылка = | недасяжны}}
* {{Кніга|аўтар = Савицкий, Маркелл Степанович. |частка = |загаловак = Биологические и агрономические основы формирования высоких урожаев зерновых культур : лекция по курсу «Растениеводство» для студентов-заочников агрономических и экономических факультетов; Министерство сельского хозяйства СССР, Главное управление высшего и среднего сельскохозяйственного образования |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Масква|Москва]] |выдавецтва =  |год = 1968 |том = |старонкі =  |старонак = 34 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = М. С. Савицкий. |частка = |загаловак = Принципы расчета норм высева зерновых культур по оптимальному стеблестою : лекции по курсу «Растениеводство» для студентов-заочников агрофака, экфака и факультета механизации сельского хозяйства|арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Горкі|Горки]] |выдавецтва = [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Белорусская сельскохозяйственная академия]] |год = 1974 |том = |старонкі =  |старонак = 30 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}}
* {{Кніга|аўтар = М. С. Савицкий, М. Е. Николаев. |частка = |загаловак = Структура урожая зерновых культур в Белоруссии : методическое пособие : для повышения квалификации агрономов|арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне =  |месца = [[Горкі|Горки]] |выдавецтва = [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Белорусская сельскохозяйственная академия]] |год = 1974|том = |старонкі =  |старонак = 21 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}}
* {{Кніга|аўтар = М. С. Савицкий, М. Е. Николаев |частка = |загаловак = Структура урожая зерновых культур: учебное пособие |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне = |месца = [[Горкі|Горки]] |выдавецтва = [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Белорусская сельскохозяйственная академия]] |год = 1976 |том = |старонкі =  |старонак = 20 |сэрыя = |isbn = |наклад = 2000}}
{{слупок-канец}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}}
* Савіцкі, Маркел Сцяпанавіч. // {{Літаратура/БелСЭ|9}} — С. 308.
* Савіцкі, Маркел Сцяпанавіч. {{Літаратура/БелЭн|14}} — С. 70.
* Савіцкі, Маркел Сцяпанавіч. {{Літаратура/Памяць/Горацкі раён|1}} С. 546.
{{слупок-2}}
* Савіцкі Маркел Сцяпанавіч.  // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя прыроды Беларусі|4}} С. 425.
* {{артыкул|аўтар =М. Е. Николаев, А. А. Шелюто, М. Н. Старовойтов.| частка = |загаловак =Научно-педагогическая деятельность профессора М. С.Савицкого.|арыгінал = |спасылка =|адказны =|выданьне=Биология и совершенствование агротехники сельскохозяйственных культур : сборник научных трудов студентов и аспирантов.|тып=зборнік|месца=[[Менск|Мн]]|выдавецтва=БГСХА, Агрономический факультет|год=2008|выпуск=4|том=|нумар= | старонкі=5—8|isbn=}}
* {{артыкул|аўтар = Мельничук, Д.| частка = |загаловак =Творческое наследие ученого :  (к 110-летию со дня рождения профессора Маркела Степановича Савицкого).|арыгінал = |спасылка =|адказны = |выданьне=[[Вестник БГСХА.]]|тып=часопіс|месца=Горкі|выдавецтва= |год=2008|выпуск=|том=|нумар=2| старонкі=147—148|issn = 2076-5215}}
{{слупок-канец}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20260411065824/https://pridvinie.vlib.by/index.php/mtree-lib/vydatnyya-i-znakamityya-lyudzi/savitski-markel-stsyapanavich Прыдзвінскі край — Выдатныя і знакамітыя людзі — Савіцкі М. С.]

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Савіцкі, Маркел}}
[[Катэгорыя:Расасна]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дубровенскім раёне]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі]]
[[Катэгорыя:Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія]]
[[Катэгорыя:Беларускія навукоўцы]]</text>
      <sha1>7rlitl2r9jsh88a0qbzqbrzbs3tci75</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мілан Экерт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156602</id>
    <revision>
      <id>2698295</id>
      <parentid>2010109</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:56:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9866" sha1="mboqtjgvpzpxfoom2e020k94tl576pq" xml:space="preserve">{{Палітык
|імя                = Мілан Экерт
|выява              = Milan_Ekert.jpg
|памер              = 
|подпіс_пад_выявай  = 

|пасада             = [[Сьпіс амбасадараў Чэхіі ў Беларусі|Амбасадар Чэхіі ў Беларусі]]
|пачатак_тэрміну    = студзень 2014
|канец_тэрміну      = 
|прэзыдэнт          = 
|прэм'ер-міністар   = 
|папярэднік         = Дагмар Дзідзенка-Наваградзка (в. а.)
|наступнік          = 

|пасада2            = 
|пачатак_тэрміну2   = 
|канец_тэрміну2     = 
|папярэднік2        = 
|наступнік2         = 
|прэм'ер-міністар2  = 
|прэзыдэнт2         = 

|пасада3            = дэпутат [[Эўрапейскі парлямэнт|Эўрапейскага парлямэнту]]
|пачатак_тэрміну3   = [[1 траўня]] [[2004]]
|канец_тэрміну3     = [[19 ліпеня]] [[2004]]
|папярэднік3        = 
|наступнік3         = 
|прэм'ер-міністар3  = 
|прэзыдэнт3         = 

|пасада4            = дэпутат [[Палата дэпутатаў Парлямэнту Чэхіі|Палаты дэпутатаў ЧР]]
|пачатак_тэрміну4   = [[1 чэрвеня]] [[1996]]
|канец_тэрміну4     = [[15 чэрвеня]] [[2006]]
|папярэднік4        = 
|наступнік4         = 
|прэм'ер-міністар4  = 
|прэзыдэнт4         = 

|пасада5            = раднік [[Клатавы]]
|пачатак_тэрміну5   = [[2 лістапада]] [[2002]]
|канец_тэрміну5     = [[10 лютага]] [[2004]]
|папярэднік5        = 
|наступнік5         = 
|прэм'ер-міністар5  = 
|прэзыдэнт5         = 

|пасада6            = 
|пачатак_тэрміну6   = [[21 кастрычніка]] [[2006]]
|канец_тэрміну6     = [[21 кастрычніка]] [[2010]]
|папярэднік6        = 
|наступнік6         = 
|прэм'ер-міністар6  = 
|прэзыдэнт6         = 

|дата_нараджэньня   = {{Нарадзіўся|2|3|1965|2}}
|месца_нараджэньня  = {{Сьцяг|Чэхаславаччына}} [[Пльзень]], [[Чэхаславаччына]]
|дата_сьмерці       = 
|месца_сьмерці      = 
|нацыянальнасьць    = [[чэх]]
|назва_палітычнай_арганізацыі = &lt;!-- Рух, Аб’яднаньне, і пад. Неабавязковы. Па змоўчаньні — «Партыя» --&gt;
|партыя             = [[Чэская сацыял-дэмакратычная партыя|ЧСДП]]
|жонка              = Івана Экертава
|дзеці              = Марцін
|бацька             = 
|маці               = 
|род                = 
|адукацыя           = 
|рэлігія            = 
|подпіс             = 
|узнагароды         = 
|Commons            = 
}}
'''Мі́лан Э́керт''' ({{Мова-cs|Milan Ekert}}; * [[2 сакавіка]] [[1965]], [[Пльзень]], [[Чэхаславаччына]]) — [[Чэхія|чэскі]] палітычны дзяяч, дэпутат [[Палата дэпутатаў Парлямэнту Чэхіі|дэпутацкай палаты]] [[Парлямэнт Чэхіі|парлямэнту]] ад [[Чэская сацыял-дэмакратычная партыя|сацыял-дэмакратычнай партыі]] (ЧСДП).

== Жыцьцяпіс ==
Навучаўся ў сярэдняй школе ў Клатавы. Скончыў факультэт аграноміі філіі [[Чэскі аграрны ўнівэрсытэт|Чэскага аграрнага ўнівэрсытэту]] ў [[Чэске Будэёвіцэ|Чэскіх Будэёвіцах]] (1984—1988), працаваць пачаў тэхнічным экспэртам.

Адслужыўшы ў войску (1988—1989), працаваў аграномам на фэрме, праектным архітэктарам&lt;ref&gt;Zpráva ČTK: Kandidáti ČSSD pro volby do Evropského parlamentu, Datum vydání: 6.4.2004, Čas vydání: 10:00, ID: 20040323F00412.&lt;/ref&gt;, землемерам.

На [[Парлямэнцкія выбары ў Чэхіі 1996 году|выбарах 1996 року]] быў абраны ў дэпутацкую палату ад ЧСДП (выбарчая акруга [[Заходнечэскі край]])&lt;ref&gt;{{Спасылка
| выдавец = volby.cz
| загаловак = Volby do Poslanecké sněmovny Parlamentu České republiky konané ve dnech 31.5. - 1.6.1996
| url = http://www.volby.cz/pls/ps1996/u321?xpl=0&amp;xtr=1&amp;xvstrana=02&amp;xkraj=00
| мова = čs
| дата = 2012-12-08}}&lt;/ref&gt;. Пераабіраўся ў [[Парлямэнцкія выбары ў Чэхіі 1998 году|1998]] і [[Парлямэнцкія выбары ў Чэхіі 2002 году|2002 роках]]. У 1996—1998 уваходзіў у сельскагаспадарчы камітэт, у 1998—2002 — у бюджэтным камітэце, у 1998—2004 — у камітэце па пытаньнях эўрапейскай інтэграцыі, таксама ў 1998—2006 — старшыня пастаяннай дэлегацыі Парлямэнту ў Міжпарлямэнцкім зьвязе. У 2000—2003 быў намесьнікам старшыні парлямэнцкай фракцыі ЧСДП&lt;ref&gt;{{Спасылка
| выдавец = [[Палата дэпутатаў Парлямэнту Чэхіі|Poslanecká sněmovna Parlamentu České republiky]]
| загаловак = Milan Ekert
| url = http://www.psp.cz/sqw/detail.sqw?id=210&amp;o=2
| мова = čs
| дата = 2012-12-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка
| выдавец = Poslanecká sněmovna Parlamentu České republiky
| загаловак = Milan Ekert
| url = http://www.psp.cz/sqw/detail.sqw?id=210&amp;o=3
| мова = čs
| дата = 2012-12-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка
| выдавец = Poslanecká sněmovna Parlamentu České republiky
| загаловак = Milan Ekert
| url = http://www.psp.cz/sqw/detail.sqw?id=210&amp;o=4
| мова = čs
| дата = 2012-12-08}}&lt;/ref&gt;.

У траўні — ліпені 2004 часова ўваходзіў у склад Эўрапарлямэнту, сябра сельскагаспадарчага камітэту. У 2004—2006 — сябра камітэту па эўрапейскіх справах Парлямэнту ЧР.

Займаўся камунальнай палітыкай. На камунальных выбарах 1998 беспасьпяхова вылучаўся ў раду места [[Клатавы]] ад ЧСДП, а ў 2002 і 2006 быў абраны сябрам рады Клатавы.

З 2006 — у структуры [[Міністэрства замежных справаў Чэхіі|Міністэрства замежных справаў]], сакратар намесьніка міністра&lt;ref&gt;{{Спасылка
| выдавец = komunalnipolitika.cz
| загаловак = Počet obyvatel: 22 898 Osoba: Milan Ekert
| url = http://www.komunalnipolitika.cz/mesto_klatovy?prijmeni=Ekert&amp;jmeno=Milan
| мова = čs
| дата = 2012-12-08}}&lt;/ref&gt;. З 2008 працаваў у [[Амбасада Чэхіі ва Ўкраіне|амбасадзе ў Кіеве]] (віцэ-консул, прэс-аташэ).

У 2010 Мілан Экерт быў прызначаны прэс-аташэ [[Амбасада Чэхіі ва Ўкраіне|чэскай амбасады ў Кіеве]]&lt;ref&gt;Zpráva ČTK: Právo: Kyjev chce prodat budovu, ve které sídlí česká ambasáda, Datum vydání: 3.3.2010, Čas vydání: 01:41, ID: T201003030025501.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Спасылка
| выдавец = novinky.cz
| загаловак = České ambasádě v Kyjevě hrozí, že přijde o střechu nad hlavou
| url = http://www.novinky.cz/zahranicni/evropa/193681-ceske-ambasade-v-kyjeve-hrozi-ze-prijde-o-strechu-nad-hlavou.html
| мова = čs
| дата = 2012-12-08}}&lt;/ref&gt;.

Валодае расейскай, ангельскай, разумее нямецкую, украінскую мовы.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.mzv.cz/minsk/be/x2004_01_28/x2004_01_28/index.html Жыцьцяпіс] на бачыне [[Амбасада Чэхіі ў Беларусі|чэскай амбасады]]
* [https://web.archive.org/web/20160304223816/http://www.psp.cz/sqw/detail.sqw?id=210&amp;o=2 Дэпутат Парлямэнту ЧР 1996—1998] {{ref-cz}}
* [https://web.archive.org/web/20160305015814/http://www.psp.cz/sqw/detail.sqw?o=3&amp;id=210 Дэпутат Парлямэнту ЧР 1998—2002] {{ref-cz}}
* [https://web.archive.org/web/20131112081701/http://www.psp.cz/sqw/detail.sqw?id=210&amp;o=4 Дэпутат Парлямэнту ЧР 2002—2006] {{ref-cz}}
* {{Facebook|milan.ekert}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Экерт, Мілан}}
[[Катэгорыя:Сябры Чэскай сацыял-дэмакратычнай партыі]]
[[Катэгорыя:Чэскія дыпляматы]]
[[Катэгорыя:Дэпутаты Палаты прадстаўнікоў Чэскай рэспублікі]]
[[Катэгорыя:Дэпутаты Эўрапарлямэнту з Чэхіі]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пльзені]]
[[Катэгорыя:Амбасадары Чэхіі ў Беларусі]]</text>
      <sha1>mboqtjgvpzpxfoom2e020k94tl576pq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Павал Орсаг Гвездаслаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171932</id>
    <revision>
      <id>2698327</id>
      <parentid>2627378</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T03:16:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12572" sha1="5qbbyidzpijavy4rzjan3fpgc4gbxi9" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік
|Імя                 = Павал Орсаг Гвездаслаў
|Арыгінал імя        = Pavol Országh Hviezdoslav
|Партрэт             = Hviezdoslav.jpg
|Памер               = 
|Апісаньне           = славацкі пісьменьнік, паэт, драматург, перакладнік, юрыст
|Імя пры нараджэньні = Павал Орсаг
|Псэўданімы          = 
|Дата нараджэньня    = {{Нарадзіўся|2|2|1849}}
|Месца нараджэньня   = [[Вышні Кубін]] (цяпер [[Долны Кубін (раён)|Долны Кубін]])
|Дата сьмерці        = {{Памёр|8|11|1921|гадоў = 72}}
|Месца сьмерці       = [[Долны Кубін]]
|Грамадзянства       = 
|Род дзейнасьці      = 
|Гады актыўнасьці    = 
|Напрамак            = 
|Жанр                = 
|Мова                = 
|Мова2               = 
|Дэбют               = 
|Значныя творы       = 
|Прэміі              = 
|Узнагароды          = 
|Подпіс              = 
|Апісаньне подпісу   = 
|ВікіКрыніца         = 
|ВікіКрыніца пераклады на беларускую = 
|Палічка             = 
|Камунікат           = 
|Сайт                = 
|Бацька              = Мікулаш Орсаг (1816—1888)
|Маці                = Тэрэзія Мэдзыградзкая (1819—1887)
}}
'''Павал Орсаг Гвездаслаў''' ({{Мова-sk|Pavol Országh Hviezdoslav}}), сапраўднае імя '''Павал Орсаг''' (псэўданімы: Hviezdoslav, Jozef Zbranský, Syn ľudu&lt;ref name=&quot;SBS2-449&quot;&gt;Hviezdoslav (vl. m. Pavol Ország). In: ''Slovenský biografický slovník E — J.'', 1987, s. 449.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;osobnosti&quot;&gt;Pavol Ország Hviezdoslav: Spisovatelia. In: ''Osobnosti.sk.''&lt;/ref&gt;; 2 лютага 1849, [[Вышні Кубін]] — 8 лістапада 1921, [[Долны Кубін]]) — [[Славаччына|славацкі]] [[паэт]], [[драматург]], [[пісьменьнік]], [[перакладнік]], [[юрыст]], сябра [[Рэвалюцыйны народны сход Чэхаславаччыны|Рэвалюцыйнага народнага сходу ЧСР]] (1918) і ганаровы старшыня [[Славацкая маціца|Маціцы славацкай]] (1919)&lt;ref name=&quot;SBS2-450&quot;&gt;Hviezdoslav (vl. m. Pavol Ország). Tamže, 1987, s. 450.&lt;/ref&gt;.

Гвездаслаў — адна з найвыбітнейшых зьяваў у [[Славацкая культура|культуры]] канца XIX — пачатку XX стагодзьдзя і [[Славацкая літаратура|славацкай літаратуры]] ў цэлым&lt;ref name=&quot;ES2-378&quot;&gt;Hviezdoslav, vl. m. Pavol Ország. In: ''Encyklopédia Slovenska, II. zv. A — J,'' 1978, s. 378.&lt;/ref&gt;

== Жыцьцяпіс ==
Быў трэцім дзіцём у зьбяднелай сялянскай сям’і, меў брата і сястру. Першапачатковую адукацыю атрымаў у роднай Ораве (1854—1859) і ў суседніх вёсках [[Ясэнава]] і [[Лэшціны]] (1860). Вялікі ўплыў на ягоны сьветапогляд аказаў у гэты час лэшцінскі настаўнік Адольф Мэдзіградзкі, які вучыў іх славацкай мове. Ён жа пераканаў бацькоў накіраваць сына ў вугорскую гімназію ў [[Мішкальц]]ы, зважаючы на яркі талент хлапца. Адзін рок Павал дапамагаў на фэрме свайму [[Стрый|стрыю]] Яну&lt;ref name=BARATOVA&gt;BARÁTHOVÁ, Nora: Pavol Ország-Hviezdoslav. In: ''Oficiálna stránka múzea v Kežmarku.''&lt;/ref&gt;, аднак урэшце сям’я вырашыла адаслаць яго ў Мішкальц да іншага стрыя, адносна заможнага і бязьдзетнага краўца Паўла&lt;ref name=osobnosti /&gt;. Так у 1862 року Павал Орсаг пачаў навучаньне ў тамтэйшай гімназіі, дзе займеў веды вугорскай мовы, а ў дзядзькі прачытаў усю бібліятэку, захапіўшыся паэзіяй і творамі вугорскіх паэтаў. Па сьмерці стрыя ў 1865 року вярнуўся дадому ў Славаччыну і паступіў у эвангельскі ліцэй у [[Кежмарк]]у, які скончыў у 1870. Пасьля пераехаў у [[Прэшаў]], дзе навучаўся ў Юрыдычнай акадэміі (1870—1872).

[[Адвакат|Адвакацкую]] практыку праходзіў у [[Долны Кубін|Долным Кубіне]], [[Марцін (Славаччына)|Марцін]]е, [[Сэніца (Славаччына)|Сэніцы]]. Іспыты на адваката здаў у 1875 року ў [[Будапэшт|Будапэшце]]&lt;ref name=&quot;SBS2-449&quot; /&gt;, адкрыў у [[Намэстава|Намэставе]] ўласную адвакацкую кантору. Усё сваё творчае жыцьцё правёў на [[Орава (рэгіён)|Ораве]], дзе быў таксама чальцом суду і загадчыкам філіі «Татрабанку».

У 1876 року пераехаў у Долны Кубін, дзе стаў судзьдзём, у траўні ажаніўся зь Ілонаю Новакаваю, дачкою мясцовага эвангельскага {{Не перакладзена|Сэньярат (хрысьціянства)|сэньёра|sk|Seniorát (evanjelici)}}. Іхні шлюб быў бязьдзетны, аднак па сьмерці ягонай маці ў 1887, бацькі ў 1888, а праз год і брата Мікулаша яны з жонкай вырашылі ўсынавіць Мікулашавых дзяцей Яраслава і Сідоню.

У траўні 1918 ўзначальваў славацкую дэлегацыю на сьвяткаваньні 50-рочча заснаваньня [[Нацыянальны тэатар (Прага)|Нацыянальнага тэатру]] ў [[Прага|Празе]]. У сваім выступе выказаўся за магчымасьць славацкага-чэскага адзінства. І ўжо напрыканцы таго ж году з энтузіязмам вітаў стварэньне [[Чэхаславаччына|Чэхаславаччыны]], і зь ім і зьяўленьне рэальных пэрспэктываў для свабоднага разьвіцьця славацкай нацыі.

У 1919 атрымаў званьне [[Доктар honoris causa|ганаровага доктара]] філязофіі [[Карлаў унівэрсытэт|Карлавага ўнівэрсытэту]] ў Празе&lt;ref name=MATOVCIK&gt;MAŤOVČÍK, Augustín: Pavol Országh Hviezdoslav. In: ''Knižnica'', 2009, s. 43.&lt;/ref&gt;.

У 1921 стан здароўя рэзка згоршыўся, прайшоў курс лячэньня ў Празе і [[Лугачавіцэ|Лугачавіцах]], сканаў у Долным Кубіне, дзе й пахаваны.

== Творчасьць ==
Пісаць вершы пачаў падчас навучаньня [[Вугорская мова|па-вугорску]] і [[Нямецкая мова|нямецку]]. Публікавацца пачаз у 60-х роках XIX стагодзьдзя пад псэўданімам ''Jozef Zbranský''. У 1871 разам з [[Коламан Баншэл|Коламанам Баншэлам]] рэдагаваў альманах «Napred», але гэты зборнік выклікаў у старэйшага пакаленьня ([[Ёзэф Міласлаў Гурбан]], Андрэй Сытнянскі і інш.) такі моцны адпор, што малады паэта ня меў магчымасьці друкавацца ў адзіным славацкім літаратурным месячніку «Orol». Сытуацыя зьмянілася толькі пасьля сыходу Сытнянскага з рэдакцыі «Арла». Публікаваўся, акрамя гэтага, і ў часопісе «Slovenské pohľady».

Псэўданімам ''Hviezdoslav'' упершыню скарыстаўся ў 1877 у вершаваным [[нэкралёг]]у па [[Вільям Паўліні-Тот|Вільяме Паўліні-Тоце]], пасьля чаго выкарыстаў яго да канца жыцьця.

Перакладаў творы расейскіх ([[Аляксандар Пушкін]] — «Цыганы», «Барыс Гадуноў», «Каўкаскі палонны» і іншыя, [[Міхаіл Лермантаў]] — «Дэман»), нямецкіх паэтаў ([[Ёган Вольфганг Гётэ]] — «Фаўст», [[Фрыдрых Шылер]] — «Песьня пра звон»), польскія творы ([[Адам Міцкевіч]], [[Юльюш Славацкі]]). Перакладаў і п’есы з ангельскай ([[Ўільям Шэксьпір]] — «Гамлет», «Макбэт», «Сон у летнюю ноч»), з вугорскай пераклаў вершы [[Шандар Пэтэфі|Шандара Пэтэфі]] і п’есу [[Імрэ Мадач]] «Трагедыя чалавека».

== Творы ==

=== Лірычныя нізкі ===
* 1882 / 1886 — ''Sonety''
* 1885 / 1896 — ''Letorosty I.'', ''Letorosty II.'' a ''Letorosty III.''
* 1885 / 1896 — ''Žalmy a hymny''
* 1898 — ''Prechádzky jarom''
* 1898 — ''Prechádzky letom''
* 1903 — ''Stesky''
* 1914—1918 — ''Krvavé sonety''

=== Паэтычныя зборнікі ды іншае ===
* 1868 — ''Básnické prviesenky Jozefa Zbranského''
* 1879 — ''Ilona Žltovlas''
* 1880 — ''Krb a vatra'' (толькі рукапіс, нявыдадзены)
* 1888 — ''Čierny tok''
* 1888 — ''Mlyn v Tatrách''
* 1889 — ''Na obchôdzke''
* 1890 — ''V žatvu''
* 1891 — ''Poludienok''
* 1892 — ''Obed a večera''
* 1909 / 1911 — ''Stužková a Dozvuky''

=== Эпічныя творы ===
* 1882 — ''Agar''
* 1884 / 1886 — ''Hájnikova žena''
* 1888 — ''Bútora a Čútora''
* 1890 — ''Ežo Vlkolinský''
* 1884 / 1886 — ''Gábor Vlkolinský''
* 1892 — ''Ráchel''
* 1897 — ''Vianoce''
* 1900 — ''Kain'' (táto zbierka nebola vydaná)
* 1900 — ''Sen Šalamúnov''

=== Драмы ===
* 1868 — ''Vzhledanie''
* 1869 — ''Pomsta''
* 1871 — ''Otčim''
* 1879 — ''Oblaky''
* 1904 — ''Na Luciu''
* 1909 — ''Herodes a Herodias''

== Беларускія пераклады ==
* З «Крывавых санетаў» // Славацкая паэзія. Мн., 1990.
* Krvavé sonety = Крывавыя санеты : [на славацкай і беларускай мовах]. Мн., 2024.

== Памяць ==
Імем Паўла Орсага названая вёска [[Гвездаславаў]], некалькі плошчаў і вуліцаў, а таксама вадаспад і [[3980 Hviezdoslav|малая плянэта]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210102184943/http://prajdzisvet.org/text/380-parastki-iii.html Парасткі ІІІ. Верш]
* [http://zlatyfond.sme.sk/autor/56/Pavol-Orszagh-Hviezdoslav/ Творы Паўла Орсага Гвездаслава]

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гвездаслаў, Павал Орсаг}}
[[Катэгорыя:Славацкія літаратары]]
[[Катэгорыя:Славацкія паэты]]
[[Катэгорыя:Славацкія драматургі]]
[[Катэгорыя:Славацкія філёзафы]]
[[Катэгорыя:Асобы на марках]]
[[Катэгорыя:Асобы, у гонар якіх названы астэроід]]</text>
      <sha1>5qbbyidzpijavy4rzjan3fpgc4gbxi9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Беларусы ў Швэцыі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175966</id>
    <revision>
      <id>2698259</id>
      <parentid>2343699</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:07:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lesnas ättling</username>
        <id>11208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мінуўшчына */ выява</comment>
      <origin>2698259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6768" sha1="9f3su4bo5glw05xm1t6qhbhmtrd4cpb" xml:space="preserve">'''Белару́сы ў Швэ́цыі''' — [[Беларусы|беларуская]] дыяспара ў [[Швэцыя|Швэцыі]]. На 2016 рок інтарэсы дыяспары прадстаўляе арганізацыя «Згуртаваньне беларусаў у Швэцыі» ({{Мова-sv|Sveriges Belarusier}}). Устаноўчы сход Згуртаваньня адбыўся 24 кастрычніка 2009 ў [[Стакгольм]]е, гэты дзень лічыцца афіцыйным Днём стварэньня Згуртаваньня. Сход абмеркаваў і прыняў Статут, сымболіку, а таксама абраў Раду Згуртаваньня.

23 лістапада 2009 року «Згуртаваньне беларусаў Швэцыі» было афіцыйна зарэгістравана ў падатковай інспэкцыі Швэцыі.

== Мінуўшчына ==
[[Файл:SverigesBelarusiersManifestationOkt2019.jpg|значак|Беларусы Швэцыі ладзяць пікет у цэнтры Стакгольму з заклікам зьмяніць у швэдзкай мове назву «Беларасея» на «Беларусь», 15 кастрычніка 2019]]
[[Файл:ЛукашыкБШIMG 3496.jpg|thumb|Беларусы Швэцыі на магіле Васіля Лукашыка, 31/10/2026]]
У жніўні 1948 року ў Стакгольме на зьезьдзе мясцовых беларусаў заснаваная першая арганізацыя «Беларуская Грамада» ({{Мова-sv|Vitryssland societet}}). Ініцыятары стварэньня — [[Васіль Лукашык]] і [[Язэп Федарчук]]. Суполка атрымала юрыдычную рэгістрацыю, выдала статут па-беларуску і па-швэдзку, публікавала свае адозвы ў СМІ.

У 1949 року «Беларуская Грамада» дапамагла зладзіць у [[Мальмё]] выставу [[Алексантэры Ахола-Вало]].

Праца суполкі ішла цяжка. Моцная польская суполка перацягвала ўсіх беластоцкіх беларусаў да сябе на падставе іхняга былога польскага грамадзянства. Расейская суполка цягнула да сябе, выкарыстоўваючы тое, што беларусы былі парафіянамі [[Расейская праваслаўная царква|Расейскай праваслаўнай царквы]] ў [[Стакгольм|Стакгольме]]. Але нягледзячы на цяжкасьці, арганізатары захавалі арганізацыйную структуру. Сябры суполкі ладзілі рэгулярныя сустрэчы, штогадовыя вечары, прысьвечаныя [[Дзень Волі|Дню Волі]]. Грамада падтрымлівала сувязі з [[Беларусы ў ЗША|дыяспарамі ЗША]] і [[Беларусы ў Аўстраліі|Аўстраліі]]. Лукашык асабіста супрацоўнічаў з газэтай «[[Беларус (газэта)|Беларус]]» ([[Нью-Ёрк]]) і ейным галоўным рэдактарам [[Станіслаў Станкевіч (палітык)|Станіславам Станкевічам]]. У 1975 годзе суполка спыніла сваё існаваньне з-за сьмерці заснавальніка.

У 1995 годзе была заснаваная суполка «Беларусь» ({{Мова-sv|Vitryssland}}). Штогод арганізацыя абірае новую раду. Чарговы штогадовы сход Згуртаваньня Беларусаў Швэцыі адбыўся 30-га сакавіка 2019 году&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210508200449/https://sverigesbelarusier.se/archives/679?langswitch_lang=by новы склад рады Беларусаў Швэцыі]&lt;/ref&gt;.

З 1997 року ў Швэцыі жыве беларускі пісьменьнік і перакладнік [[Зьміцер Плакс]].

Зь 2009 року Беларусы Швэцыі змагаюцца за скасаваньне ў афіцыйным ужытку ў [[Швэдзкая мова|швэдзкай мове]] назвы «Беларасея» ({{мова-sv|Vitryssland}}) і заменай гэтае назвы на «Беларусь» ({{мова-sv|Belarus}}). Чарговы пікет з падобным заклікам да [[Міністэрства замежных справаў Швэцыі]] быў праведзены ў [[Стакгольм]]е 15 кастрычніка 2019 року&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/30217679.html Беларусы Швэцыі зладзілі пікет супраць назвы «Беларасея».]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://belsat.eu/news/belarusy-shvetsyi-razam-z-myadzvedzem-piketavali-suprats-nazvy-belaraseya/ Беларусы Швецыі разам з мядзведзем пікетавалі супраць назвы «Беларасея»]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191102105627/https://gazeta.arche.by/article/200.html Беларусы Швецыі зладзілі пікет у цэнтры Стакгольма супраць назвы «Беларасія»]&lt;/ref&gt;. 24 лістапада 2019 году міністарка замежных справаў Швэцыі [[Ан Ліндэ]] паведаміла, што міністэрствам было прынятае рашэньне задаволіць гэтае патрабаваньне: ад гэтага часу ўрад Швэцыі ў афіцыйных зносінах будзе называць Беларусь па-швэдзку «Belarus»&lt;ref&gt;[https://www.svaboda.org/a/30289611.html Беларусь у Швэцыі больш ня будзе «Белай Расеяй»]&lt;/ref&gt;.

== Глядзіце таксама ==
* [[Беларуска-швэдзкія стасункі]]

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20161006182153/http://sverigesbelarusier.se/ Афіцыйная бачына «Згуртаваньня беларусаў Швэцыі»] {{ref-be}}{{ref-sv}}

{{Беларусы замежжа}}

[[Катэгорыя:Беларуская дыяспара]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Швэцыі]]
[[Катэгорыя:Народы Швэцыі]]</text>
      <sha1>9f3su4bo5glw05xm1t6qhbhmtrd4cpb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Оршанский вестник (1915)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177782</id>
    <revision>
      <id>2698323</id>
      <parentid>2619680</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9552" sha1="c20nc2k4qiutpa3znslpvr3norgzeng" xml:space="preserve">{{Газэта
|назва        = Оршанский вестник
|выява        = 
|тып          = штодзённая
|фармат       = 
|уладальнік   = 
|выдавец      = 
|рэдактар     = [[Хаім Маісеявіч Іоселевіч]]
|заснаваная   = 10 лютага 1915
|зачыненая    = 9 красавіка 1918
|палітыка     = Расейская Аб’яднаная Саціял-Дэмакратычная партыя і [[Усеагульны габрэйскі рабочы зьвяз у Літве, Польшчы і Расеі|Бунд]]
|мова         = [[Расейская мова|расейская]] і [[Беларуская мова|беларуская]], [[Польская мова|польская]], [[ідыш]]
|штаб-кватэра = [[Ворша]], Магілёўская вул.
|наклад       = 
|ISSN         = 
|сайт         = 
}}
«'''Оршанский вестник'''» — штодзённая грамадзка-палітычная [[газэта]] была ўтвораная ў 1915 годзе, была органам Расейскай сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі й [[Усеагульны габрэйскі рабочы зьвяз у Літве, Польшчы і Расеі|Бунда]].

Выдавалася зь 10 лютага 1915 да 9 сакавіка 1918 году ў [[Ворша|Воршы]] на чатырох мовах: [[Расейская мова|расейскай]], [[Беларуская мова|беларускай]], [[Польская мова|польскай]] і [[ідыш]]. Рэдактар-выдавец газэты [[Хаім Маісеявіч Іоселевіч]] — уласьнік друкарні ў [[Ворша|Воршы]]&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Фабрично-заводскія предпріятія Россійской Имперіи / подъ наблюденіемъ Редакціоннаго Комитета, состоящаго изъ членовъ Совѣта съѣздовъ представителей промышленности и торговли.|арыгінал = |спасылка =https://dlib.rsl.ru/viewer/01003757739#?page=1118|адказны =Составил Л. К. Езіоранскій|выданьне =Изданія годъ первый|месца =[[Санкт-Пецярбург|С.-Петербургъ]] |выдавецтва =Изданіе Торгового дома &quot;А. Срока и К°&quot; , Т-во &quot;Справочникъ&quot;|год =1909|том = |старонкі =№ 1058«З»|старонак =1443|сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;. Выйшла 1040 нумароў&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Газэты Беларусі, 1776 — 1975. |арыгінал = |спасылка =https://bukvica.org/w/images/a/a7/Gazety_Belarusi_1776-1975.pdf|адказны =Склад.: Л.М.Няхайчык і інш. ; Навук. рэд. [[Віталь Скалабан|В.У.Скалабан]]|выданьне =Бібліяграфічны паказальнік.|месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Нацыянальная кніжная палата Беларусі]] |год =2003|том = |старонкі =118 (№ 996)|старонак =322|сэрыя = |isbn =985-6020-28-X|наклад =700}}&lt;/ref&gt;. Адрас рэдакцыі: [[Ворша]], Магілёўская вул. 64. 

Газэта асьвятляла мясцовыя навіны, унутранае й міжнароднае становішча краіны, падзеі на франтах [[Першая сусьветная вайна на Беларусі|1-й сусьветнай вайны]]. Прыхільна сустрэла [[Лютаўская рэвалюцыя|Лютаўскую рэвалюцыю]] 1917 году, агітавала за падтрымку [[Часовы ўрад Расіі|Часовага ўрада]], скліканьне Ўстаноўчага сходу й вайну да пераможнага канца. Выступіла супраць [[Кастрычніцкі пераварот на Беларусі|кастрычніцкага перавароту]] 1917 г. Інфармавала пра [[беларускі нацыянальны рух]], выступленьне ў [[Ворша|Воршы]] [[Першае беларускае таварыства драмы і камэдыі|Першага таварыства беларускай драмы і камэдыі]] (паведамленьні «Сярод беларусаў», «Беларускія спэктаклі» і інш.). Друкавала лірычныя вершы, апавяданьні і нарысы мясцовых аўтараў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* {{Артыкул| аўтар =[[Даніла Васілеўскі|Васілеўскі, Д]]. | загаловак = З гісторыі Аршанскага друку. | спасылка  = https://knihi.com/none/Nas_kraj_zip.html#1927-06_07.pdf_78 | мова  = | выданьне  = [[Наш край (1925)|Наш Край]]|тып=штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Інстытуце Беларускай Культуры | год  = люты—сакавік 1927 | том   = | нумар  = 6—7 (21—22) | старонкі  =76—80 }}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Газеты Беларусі, 1776—1975: Рэтрасп. бібліягр. паказ.|арыгінал = |спасылка =https://bukvica.org/w/images/a/a7/Gazety_Belarusi_1776-1975.pdf|адказны =Склад. Л. М. Няхайчык і інш.; Навук. рэд. [[Віталь Скалабан|В. У. Скалабан]]|выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[ Нацыянальная кніжная палата Беларусі]] |год =2003|том = |старонкі =118 (№ 996)|старонак =322|сэрыя = |isbn =985-6020-28-X|наклад =700}} 
* [[Уладзімер Конан|Конан. У. М.]] «Оршанский  вестник». {{Літаратура/БелЭн|11}} С. 451
* [[Мікола Сяменчык|Сяменчык. Мікалай]]. «Оршанский  вестник». {{Літаратура/ЭГБ|5}} — С. 359.
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Газеты дореволюционной России 1703 — 1917. Каталог.|арыгінал = |спасылка = https://imwerden.de/pdf/gazety_dorevolyutsionnoj_rossii_1703-1917_katalog_2007.pdf |адказны =Т.В. Акопян і інш.|выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербург]] |выдавецтва =«Российская национальная библиотека»|год =2007|том = |старонкі =271 (№ 3427) |старонак =592|сэрыя = |isbn =978-5-8192-0343-9|наклад =500}}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Документы и материалы по истории Белоруссии (1900—1917)|арыгінал = |спасылка = |адказны =[[Уладзімер Перцаў|В. Н. Перцев]], И. С. Кравченко, Е. П. Лукьянова, [[Аляксандра Воранава|А. И. Воронова]] |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Академия наук БССР|год =1953|том =3|старонкі =816, 834, 835, 882, 888, 905, 910 |старонак =1020|сэрыя = |isbn = |наклад =4000}}  

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20190610191638/https://e-catalog.nlb.by/Collection/BY-NLB-br0001497341 «Оршанский  вестник» у фондзе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі]
* [https://web.archive.org/web/20160926083624/http://vlib.by/index.php/by/ Віцебская абласная бібліятэка]. [https://web.archive.org/web/20170215070553/http://pdf.vlib.by/OLD-KRAY/list.pdf Сьпіс лічбавых дакумэнтаў].
* [https://web.archive.org/web/20210917094224/https://orsha.eu/bel/%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D0%BD%D1%8B/1752/ Воспоминания Иоселевича. Ч.5]
* {{Спасылка | аўтар =[[Ігар Казьмерчык]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 10 лютага 2024| url = https://www.youtube.com/watch?v=5IejWm7I39o&amp;t=68s| копія = | дата копіі = | загаловак = Неверагодная гісторыя першай у Оршы газеты «Аршанскі веснік» | фармат = | назва праекту = Гэты дзень у гісторыі | выдавец = Аршанскі рэгіянальны партал | дата доступу = | accessyear =  | мова = | камэнтар = }}
 
{{Беларускія пэрыядычныя выданьні}}

[[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]]
[[Катэгорыя:Беларускія газэты]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1915 годзе]]
[[Катэгорыя:Газэты на расейскай мове]]</text>
      <sha1>c20nc2k4qiutpa3znslpvr3norgzeng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Новасібірскі мэтрапалітэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>182852</id>
    <revision>
      <id>2698314</id>
      <parentid>2310580</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T00:51:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2927" sha1="7fb9mveuqu33z2v6mg6ssoyz72i5hrt" xml:space="preserve">{{Мэтрапалітэн
|назва = Новасібірскі мэтрапалітэн
|лёга = Logo-Nsk-Metro.svg
|фота = Metro_NSK_Collage_2017.png
|подпіс = 
|месца = [[Новасібірск]], [[Новасібірская вобласьць]] [[Расея]]
|пачатак працы = 28 сьнежня [[1985 год у гісторыі мэтрапалітэну|1985]]
|лініі = 2
|даўжыня = 15,9 км
|станцыі = 13
|пасажыры = 221 тыс. (сярэдні, 2015)
|пасажыры2 = 80,7 млн (2015)
|схема = [[Файл:Novosibirsk_subway.JPG|250пкс]]
}}
'''Новасібі́рскі мэтрапалітэ́н, Новасыбі́рскі мэтрапалітэ́н''' ({{мова-ru|Новосибирский метрополитен}}) — сыстэма лініяў мэтрапалітэну ў [[Новасыбірск]]у, першы й адзіны ў Сыбіры, чацьверты на тэрыторыі [[Расея|Расеі]]. Адкрыты 28 сьнежня [[1985 год у гісторыі мэтрапалітэну|1985]] году. На 2017 год дзейнічаюць 2 лініі й 13 станцыяў. Даўжыня лініяў складае 15,9 км. Штодзённы пасажырапаток складае 225 тыс. чалавек.

Мэтрапалітэн Новасыбірску складаецца зь дзьвюх лініяў — ''Ленінскай'' і ''Дзяржынскай''. Дзяржынская лінія на працягу першых 20 гадоў (1987—2007) ажыцьцяўляла чоўнавы рух цягнікоў. Толькі з чэрвеня 2007 году стала магчымым арганізаваць абаротны рух. Абедзьве лініі мэтро абслугоўвае адзінае электрадэпо ''«Яльцоўскае»''.

== Дадатковыя зьвесткі ==
* Самая глыбокая станцыя — «Сыбірская» (~15 мэтраў)
* Самы доўгі перагон — «Студэнцкая» — «Рачны вакзал» (2967 мэтраў], зь якіх 2145 мэтраў перагону — мэтрамост)
* Самы кароткі перагон — «Гагарынская» — «Заяльцоўская» (927 мэтраў)
* Самы доўгі эскалятар — 150 прыступкаў, даўжыня стужкі — 30 мэтраў («Сыбірская»)

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.nsk-metro.ru/ Афіцыйны сайт]
* [https://web.archive.org/web/20090906022158/http://metroworld.ruz.net/novosibirsk.htm Раздзел на сайце metroworld.ruz.net]

{{Мэтрапалітэны Расеі}}

[[Катэгорыя:Мэтрапалітэны Расеі]]
[[Катэгорыя:Новасібірск|Мэтрапалітэн]]</text>
      <sha1>7fb9mveuqu33z2v6mg6ssoyz72i5hrt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мухалніца</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194492</id>
    <revision>
      <id>2698265</id>
      <parentid>2003881</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13673" sha1="1i7cg61lra9xdoge2f8xe2ypmsuuqa8" xml:space="preserve">{{Арганізацыя
|назва           = Мухалніца
|арыгінальная назва = Мухалница
|выява           = Muhalnitsа.jpg
|рамка выявы     = 
|памер выявы     = 
|альтэрнатыўны тэкст выявы = 
|подпіс выявы    = 
|мапа            = 
|памер мапы      = 
|альтэрнатыўны тэкст мапы = 
|подпіс мапы     = 
|мапа 2          = 
|абрэвіятура     =
|дэвіз           = 
|папярэднік      = 
|наступнік       = 
|дата ўтварэньня = {{Дата пачатку|8|5|1992|1}}
|дата спыненьня існаваньня = 
|тып             = [[запаведнік]]
|юрыдычны статус = 
|мэта            = 
|штабкватэра     = 
|месцазнаходжаньне = [[Боцеўград]], [[Баўгарыя]]
|каардынаты      = 
|дзейнічае ў рэгіёнах = 
|сяброўства      = 
|афіцыйныя мовы  = 
|генэральны сакратар = 
|пасада кіраўніка = 
|імя кіраўніка   = 
|пасада кіраўніка 2 = 
|імя кіраўніка 2 = 
|пасада кіраўніка 3 = 
|імя кіраўніка 3 = 
|пасада кіраўніка 4 = 
|імя кіраўніка 4 = 
|асноўныя асобы  = 
|кіроўны орган   = 
|матчыная кампанія = 
|зьвязаныя кампаніі = 
|бюджэт          = 
|колькасьць супрацоўнікаў = 
|колькасьць валянтэраў = 
|сайт            = [http://eea.government.bg/zpo/bg/area.jsp?NEM_Partition=1&amp;categoryID=6&amp;areaID=100 Мухалніца на сайце Выканаўчага агенцтва навакольнага асяродзьдзя Баўгарыі]
|заўвагі         = 
|колішняя назва  = 
}}
'''Муха́лніца''' ({{мова-bg|Мухалница}}) — прыродаахоўная зона на захадзе [[Баўгарыя|Баўгарыі]]. Знаходзіцца за 1 км на поўдзень ад [[Боцеўград]]у і за 63 км на паўночны ўсход ад [[Сафія|Сафіі]]. Заснавана ў 1992 годзе з мэтай захаваньня ўнікальнай сваімі маштабамі міграцыі [[Жаба травяная|травяной жабы]] (''Rana temporaria'').&lt;ref&gt;
{{cite web |url=http://eea.government.bg/zpo/bg/area.jsp?NEM_Partition=1&amp;categoryID=6&amp;areaID=100 |title=Мухалница |last1= |first1= |last2= |first2= |date= |website= |language=bg |publisher=Изпълнителна агенция по околна среда |accessdate=17 лістапада 2017}}&lt;/ref&gt;.

== Гістарычная даведка ==
14 лютага 1968 году баўгарскі заоляг [[Уладзімер Бешкаў]] адкрыў папуляцыю зь некалькіх сотняў травяных жабаў у маленькім [[балота|балоце]] непадалёк ад Боцеўграду, што зусім нехарактэрна для такога роду на гэткай нязначнай вышыні (360 м). 1 і 4 сакавіка 1971 году ён пазначыў некалькі сотняў асобінаў і адпусьціў іх назад у балота. 4 чэрвеня 1971 году адна з пазначаных жабаў была заўважана на схілах гары [[Біла (гара)|Біла]] за 4925 м па простай лініі ад балота і на вышыні 875 м над узроўням мора. Празь некалькі гадоў Бешкаў аднавіў свае дасьледваньні ў 1979 годзе, калі паміж 31 студзеня і 3 сакавіка было пазначана 457 жабаў. Таксама ў лютым і сакавіку 1980 году былі пазначаны жабы на вышыні 5,5 і 6 км над балотам падчас іхняга руху ўніз па цячэньні. 11 сакавіка 1980 году дзьве зь іх былі знойдзены ў балоце Мухалніца (адну праз 4, іншую — праз 11 дзён пасьля пазначаньня)&lt;ref&gt;Бешков Владимир. Най-голямата периодична миграция в света на земноводните // Природа. — 1988. — Т. 37 (1). — С. 34—39.&lt;/ref&gt;. Бешкаў апублікаваў вынікі свайго дасьледваньня ў шэрагу навуковых і навукова-папулярных артыкулаў, якія сталі падставай для абвяшчэньня ў 1992 годзе балота і тэрыторыі між ім і рачулкай Стара (Зелінска) прыродаахоўнай зонай&lt;ref&gt;Заповед №&amp;nbsp;328 от 08.05.1992 г., Обн. ДВ. бр. 43/1992&lt;/ref&gt;.

== Гісторыя міграцыі жабаў ==
[[Файл:R_temporaria_pair.jpg|ліворуч|міні|Пара горных жабаў сярод адкладзенай ікры]]
[[Файл:Shema_migracia.jpg|міні|Схема міграцыі травяной жабы ў Мухалніцы. Рымскімі лічбамі пазначаны месяцы году.]]
[[Файл:Klumpeni.jpg|ліворуч|міні|У разгар шлюбнага пэрыяду амаль уся водная паверхня пакрыта ікрой]]
Масавае прыбыцьце тысячаў жабаў у мясцовасьць Мухалніца пачалося, імаверна, у канцы апошняга [[Ледніковы пэрыяд|ледніковага пэрыяду]], то бок каля 8 000 год таму. Падчас штогадовай міграцыі зь месцаў зімоўлі (рэк і ручаёў у верхняй частцы гары) да абалоны Мухалніца, травяныя жабы за некалькі дзён праходзяць адлегласьць да 6 км, а некаторыя зь іх, магчыма, і больш за 10 км. Сам пэрыяд размнажэньня працягваецца каля 2 тыдняў, звычайна ў канцы лютага і на пачатку сакавіка, у залежнасьці ад тэмпэратуры. Наяўнасьць адкладзенай ікры падчас раставаньня лёду ёсьць звычайнай зьявай. Жабы перасоўваюцца ўніз па цячэньні рачулкі Зелінская і інстынктыўна адчуваюць, дзе яны павінны выйсьці зь яе, каб дасягнуць балота. Па заканчэньні шлюбнага пэрыяду жабы вяртаюцца назад да вяршыні гары, праходзячы па сушы прыкладна тую ж адлегласьць у супрацьлеглым кірунку. З аплодненых [[Заплодкавая вуза|заплодкавых вузаў]] вылупляюцца апалонікі, якія ператвараюцца ў маленькіх жабаў і запаўняюць тое балота ў канцы траўня, або ў пачатку чэрвеня&lt;ref&gt;Бешков, В., Б. Ангелова. Една необикновена размножителна миграция на планинската водна жаба (Rana temporaria L.) // Екология. — 1981. — Т. 8. — С. 34—42.&lt;/ref&gt;. Гэткая міграцыя дзеля размнажэньня ёсьць унікальнай для віду і зьяўляецца адной з найдаўжэйшых сярод вядомых міграцыяў у сьвеце [[амфібія]]ў&lt;ref&gt;Russell, A., Bauer, A., Johnson, K. 2005. Migration in amphibians and reptiles: An overview of patterns and orientation mechanisms in relation to life history strategies. In: Elewa A.M.T. (eds) Migration of Organisms. Springer, Berlin, Heidelberg pp. 151—203&lt;/ref&gt;

== Іншыя віды амфібіяў і рэптыліяў ==
Акрамя травяной жабы ў тым самым балоце выяўлена яшчэ 8 відаў [[Земнаводныя|земнаводных]]&lt;ref&gt;Stoyneva, M., T. Michev. 2007. Blattse Mouhalnitsa. — In: Michev, T., M. Stoyneva (eds.) Inventory of Bulgarian Wetlands and their Biodiversity. Part 1: Non-Lotic Wetlands, IBW5732, Publ. House Svetlostrouy, Sofia&lt;/ref&gt;: [[Трытон звычайны|звычайны трытон]] ''(Lissotriton vulgaris)'', [[трытон Карэліна]] ''(Triturus ivanbureschi)'', [[Кумка жаўтачэраўная|жаўтачэраўная жаба]] ''(Bombina variegata)'', [[рапуха шэрая]] ''(Bufo bufo)'' і [[рапуха зялёная]] ''(Bufotes viridis)'', [[квакша звычайная]] ''(Hyla orientalis)'', [[жаба бойкая]] ''(Rana dalmatina)'' і [[жаба азёрная]] ''(Pelophylax ridibundus)''. Ёсьць выпадкі, калі сустракалася [[эўрапейская балотная чарапаха]] ''(Emys orbicularis)''. Гэткая адносна высокая відавая разнастайнасьць на такой невялікай па памерах плошчы пацьвярджае важнасьць аховы мясцовасьці Мухалніца для захаваньня мясцовай фаўны.

== Пагрозы і спробы іх прадухіленьня ==
За апошнія 10 гадоў назіраецца павелічэньне памераў балота і зарастаньне яго [[рагоз]]ам (''Typha sp.''), які паступова захапляе амаль усю яго плошчу. Прычынай гэтага зьяўляюцца шматгадовыя сьцёкі з трубаў мясцовага волазабесьпячэньня і каналізацыі, якія маюць выражана адмоўны ўплыў на жабаў, якім дзеля размнажэньня патрабуецца адкрытая вадзяная паверхня. У сувязі са сьцёкамі, імаверна, зьмяніўся водны ражым балота, які ператварыўся ў больш спрыяльны для рагозу. Прагрэсуючае распаўсюджаньне рагозу, імаверна, выклікае новыя зьмены воднага рэжыму, і балота перасохне. Апошняе азначае, што ў найбліжэйшыя гады папуляцыя горных жабаў страціць асноўнае месца для размнажэньня, а фэнамэнальная міграцыя спыніць адбывацца. Асаблівасьцю гэтае пагрозы зьяўляецца тое, што яна непасрэдна закранае ўсе іншыя віды земнаводных, што былі выяўленыя ў прыродаахоўнай зоне.

Іншай істотнай пагрозай для папуляцыі травяных жабаў ёсьць іх масавая гібель падчас міграцыі на асфальтаванай дарозе, якая праходзіць уздоўж паўночна-ўсходняга берагу балота. Выйшаўшы з рачулкі, жаба абавязкова павінна перайсьці дарогу (акрамя тых, якія праходзяць пад дарагой праз трубу для стоку вады). Аўтамабільны рух тут не вялікі, але, паводле паведамленьняў мясцовых жыхароў, у дні міграцыі дарога пакрыта безьліччу задушаных жабаў.

У 2017 годзе [[Боцеўград (грамада)|грамада Боцеўграду]] супольна з камандай вучоных з [[Баўгарскі Інстытут дасьледваньняў біяразнастайнасьці і экасыстэмаў|Інстытуту дасьледваньняў біяразнастайнасьці і экасыстэмаў]] і [[Нацыянальны музэй прыродных навук (Баўгарыя)|Нацыянальнага музэю прыродных навук]] пры [[Баўгарская акадэмія навук|Баўгарскай акадэміі навук]] распачалі дзейнасьць, зьвязаную з прадухіленьнем вышэйапісанай пагрозы, шляхам вырываньня рагозу і ўсталяваньня трубаў для бясьпечнага пераходу цераз дарогу.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* {{youtube|37x2HqKt7sA|Владимир Бешков за Мухалница}}
* [http://botevgrad.bg/ Община Ботевград]
* [https://web.archive.org/web/20180519005353/http://www.iber.bas.bg/ ИБЕИ-БАН]
* [http://www.nmnhs.com/index_bg.php НПМ-БАН]

[[Катэгорыя:Боцеўград (грамада)]]
[[Катэгорыя:Запаведнікі Баўгарыі]]</text>
      <sha1>1i7cg61lra9xdoge2f8xe2ypmsuuqa8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзявятая акруга</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216003</id>
    <revision>
      <id>2698288</id>
      <parentid>2083873</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:11:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rotondus</username>
        <id>11902</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Вікіпэдыя:Катэгорыя|катэгорыя]], [[Вікіпэдыя:Шаблёны|шаблён]]</comment>
      <origin>2698288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8702" sha1="aljvccn0nrgf8suz911p3xa605lelb0" xml:space="preserve">{{Фільм}}
'''«Дзявятая акруга»''' ({{Мова-en|District 9}}) — паўднёва-афрыканскі навукова-фантастычны фільм рэжысэра Ніла Бломкампа і прадусара Пітэра Джэксана. Сусьветная прэм’ера карціны адбылася 13 жніўня 2009 году, рэліз на DVD — 9 верасьня. У аснову сюжэту быў пакладзены кароткамэтражны псэўдадакумэнтальны фільм Ніла Бломкампа «Выжыць у Ёбурзе» ({{Мова-en|Alive in Joburg|скарочана}}); дзеяньне фільма «Дзявятая акруга», як і яго кароткамэтражнага папярэдніка, адбываецца ў горадзе Ёханэсбург, у Паўднёвай Афрыцы, дзе побач зь людзьмі жывуць загнаныя ў гета іншаплянэтныя прышэльцы.

== Сюжэт ==

=== Перадгісторыя ===

14 красавіка 1982 году чалавецтва ўступае ў першы кантакт з пазаземным розумам, калі па-над Ёханэсбургам завісае гіганцкі касьмічны карабель. Тым ня менш, на працягу трох месяцаў зь яго ніхто не зьяўляецца, і зямныя навукоўцы самі пранікаюць у яго, прарэзаўшы ашалёўку карабля — там яны знаходзяць велізарную колькасьць моцна зьнясіленых і хворых іншаплянэтнікаў.

Прышэльцы шмат у чым падобныя да грамадзкіх казурак — усе зьмешчаныя на караблі іншаплянэтнікі зьяўляюцца прымітыўнымі «працоўнымі». Цікавы той факт, што ўсе прадстаўнікі расы — гермафрадыты. Яны, тым ня менш, разумныя і, шмат у чым, падобныя да людзей. Іх лідэры таямнічым чынам зьніклі, і іншаплянэтнікі засталіся без кіраўніцтва і сродкаў да існаваньня. З карабля, які знаходзіцца ў аварыйным стане, паступова падаюць на зямлю шматлікія важныя дэталі — гэтак падае і зьнікае сярод ёханэсбурскіх трушчобаў камандны модуль, зь якога вялося кіраваньне суднам.

Прышэльцаў вывозяць з карабля ў арганізаваны ўрадам ПАР лягер для бежанцаў, аказваючы ім усялякую дапамогу. Аднак зь цягам гадоў іншаплянэтнікі, якія жывуць на зямную гуманітарную дапамогу, пачынаюць надакучаць людзям. Прышэльцаў называюць «малюскамі» або «крэвэткамі» (англ. Prawn). Утрыманьне лягера становіцца занадта цяжкім для паўднёваафрыканскага ўраду, і кіраваньне гэтай зонай, ператворанай у так звану «акругу№ 9», перадаецца міжнароднай кампаніі Multi-National United (MNU).

Іншаплянэтнікі атрымалі зямныя дакумэнты і, адпаведна, зямныя імёны; нягледзячы на ​​тое, што яны фізычна ня здольныя засвоіць фанэтыку ніводнай чалавечай мовы, яны з часам навучыліся разумець людзей. Аналягічна людзі, для якіх фанэтыка мовы іншаплянэтнікаў таксама не паддаецца рэпрадукаваньню, здолелі засвоіць мову прышэльцаў: усе супрацоўнікі, якія працуюць з прышэльцамі, размаўляюць зь імі на ангельскай, а прыхадні адказваюць на роднай мове.

Дзявятая акргуа з-за перанаселенасьці і беднасьці фінансаваньня, нягледзячы на ​​ўсе намаганьні ваенных і ахоўнікаў MNU, хутка ператвараецца ў моцна крыміналізаваныя трушчобы, якія выклікаюць страх і раздражненьне ў суседніх раёнах. Колькасьць іншаплянэтнікаў хутка расьце, а дапамога ім скарачаецца. Праз ксэнафобію жыхароў Ёханэсбурга — як белых, так і чарнаскурых, якія аб’ядналіся ў сваёй нянавісьці да «крэвэтак» — і банальнга браку працоўных месцаў у горадзе іншаплянецяне ня ў стане пракарміць сябе; яны рыюцца ў сьмецьцевых кантэйнэрах, бяруць маёмасьць людзей, часам нават рабуюць і забіваюць іх і адзін аднаго.

=== Падзеі ў фільме ===

Фільм пачынаецца сэрыяй «архіўных дакумэнтальных» здымак аб прыбыцьці іншаплянэтнікаў на Зямлю. У эпізодах такога «дакумэнтальнага» каляжу фігуруе і галоўны герой фільма — супрацоўнік MNU Вікус ван дэ Мэрвэ, які ўзначальвае адзін з аддзелаў арганізацыі. Глядач становіцца сьведкам павышэньня Вікуса і даручэньня яму паўнамоцтваў кіраўніка апэрацыяй па перасяленьні іншаплянэтніакаў — абодва гэтыя службовыя павышэньні аказваюцца ініцыяваныя высокапастаўленым цесьцем Вікуса.

Паколькі прыхадні фармальна разглядаліся як грамадзяне ПАР ці як суб’екты грамадзянскіх і гуманітарных правоў, карпарацыя апынулася пад ціскам праваабарончых арганізацыяў, якія настаялі, па меншай меры, на захаваньні правілаў аб высяленьні з папярэджаньнем. Гэтую апэрацыю і даручылі Вікусу і яго людзям. Спалучаную з гэтым небясьпеку гвалту паміж прышэльцамі і людзьмі вырашана было нэўтралізаваць сілавым прыкрыцьцём наёмных ваенных пад камандаваньнем палкоўніка Кубуса Вэнтэра.

Падчас гэтай апэрацыі Вікус ван дэ Мэрвэ ўдыхае чорную матэрыю ў адным зь іншаплянэтных дамоў, што выклікае мутацыі ў яго целе. Імкнучыся ўцячы, ён зьбягае ў Дзявятую акругу па дапамогу, дзе знаходзіць партнэра сярод прышэльцаў. Вікус ван дэ Мэрвэ трапляе з прышэльцам у MNU, каб атрымаць канфіскаванае рэчыва. Фільм заканчваецца тым, што партнэр Вікуса разам зь дзіцём ляціць дадому на касьмічным караблі, а прышэльцы перасяляюцца ў Дзясятую акругу.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы ЗША]]
[[Катэгорыя:Фільмы пра іншаплянэтнікаў]]
[[Катэгорыя:Фільмы ЗША 2009 году]]
[[Катэгорыя:Фільмы на ангельскай мове]]
[[Катэгорыя:Фільмы TriStar Pictures]]</text>
      <sha1>aljvccn0nrgf8suz911p3xa605lelb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Міхай Эмінэску</title>
    <ns>0</ns>
    <id>233886</id>
    <revision>
      <id>2698301</id>
      <parentid>2583211</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5584" sha1="0bzn7id7gwhv6h13yvmjhz3uolths0r" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік}}
'''Міхай Эмінэску''' ({{Мова-ro|Mihai Eminescu}}, {{IPA|/mi'haj e.mi'nes.ku/}}; сапраўднае прозьвішча Эміновіч (Eminovici); 15 студзеня 1850, [[Баташані]] — 15 чэрвеня 1889, [[Бухарэст]]) — румынскі [[паэт]], клясык румынскай літаратуры.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся 15 студзеня 1850 году ў Баташані ў шматдзетнай сям’і.

Вучыцца Міхая Эмінэску накіравалі ў [[Чарнаўцы]] ў нямецкую гімназію. Першы надрукаваны верш паэта — «Ля магілы Арона Пумнула» быў надрукаваны ў 1866 годзе ў часопісе «Сьлёзы ліцэістаў». Ня скончыўшы навучаньня ў гімназіі ў Чарнаўцах, Міхай па патрабаваньні бацькі зьязджае на вучобу ў [[Вена|Вену]], дзе становіцца вольным слухачом унівэрсытэту і вывучае філялёгію, філязофію і юрыспрудэнцыю. У гэты пэрыяд аўтар выдае цыкль вершаў і патрыятычную паэму «эпігонаў».

Восеньню 1872 году паэт перабраўся ў [[Бэрлін]], дзе да верасьня 1874 году слухаў цыкль лекцый пры Бэрлінскім унівэрсытэце. У верасьні 1874 году паэт пераязджае ў [[Ясы|горад Ясы]] ў пошуках заробку, дзе ўладкоўваецца выкладчыкам у гімназію, адначасова бібліятэкарам і школьным інспэктарам. Зьнясільваючая праца, матэрыяльныя цяжкасьці і духоўная нездаволенасьць прыводзяць паэта да дэпрэсіі і псыхічнай хваробы ў 1883 годзе, якая, нягледзячы на пэўнае ​​паляпшэньне пасьля лячэньня, будзе перасьледваць яго да канца жыцьця. У гэтым жа 1883 годзе выходзіць адзіная прыжыцьцёвая кніга вершаў Эмінэску. І хоць імя паэта адразу атрымала прызнаньне, ён ужо быў ня здольны гэта ўсьвядоміць. Памёр Эмінэску ў псыхіятрычным шпіталі ў [[Бухарэст|Бухарэсьце]] 15 чэрвеня 1889 году.

== Беларускія пераклады ==
Творы М. Эмінэску перакладалі на беларускую мову [[Станіслаў Пятровіч Шушкевіч|Станіслаў Шушкевіч]], [[Рыгор Барадулін]], [[Мікола Федзюковіч]], [[Казімер Камейша]], [[Таіса Бондар]]&lt;ref&gt;[http://www.slounik.org/147149.html Эмінэску Міхай]&lt;/ref&gt;, [[Лявон Баршчэўскі]], К. Коракс&lt;ref&gt;Выбраная паэзія: пераклад з румынскай: [да 25-годдзя ўстанаўлення дыпламатычных адносінаў паміж Румыніяй і Рэспублікай Беларусь] / Міхай Эмінэску. - Мінск : Зміцер Колас, 2017. - 104, [1] с. - (Паэты планеты)&lt;/ref&gt;, [[Аксана Данільчык]]&lt;ref&gt;Галасы з-за небакраю: анталогія паэзіі свету ў беларускіх перакладах ХХ ст. Склад. М. Скобла. — Мн.: Лімарыус 2008. — 896 с.&lt;/ref&gt;.

* Паэма «Лучафэрул», выбр. вершы / Пераклад Р. Барадуліна // Анталогія малдаўскай паэзіі. Т.1. Мн., 2003.
* Выбраная паэзія / Пераклад Р. Барадуліна, Л. Баршчэўскага, К. Коракс. Мн., 2017 («Паэты планеты»).
* Выбраная паэзія: пераклад з румынскай / Міхай Эмінеску. — Мінск : Зміцер Колас, 2019. — 84, [1] с.

== Зноскі ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20221215163302/http://prajdzisvet.org/text/285-vurdalaki.html Вурдалакі. Паэма] (пераклад К. Коракс)
* [https://web.archive.org/web/20070510040434/http://www.mihai-eminescu.net/ Сайт пра Міхая Эмінэску] {{ref-ro}}
* [https://web.archive.org/web/20041015192919/http://www.molddata.md/Literatura/eminescu.html Біяграфія] {{ref-ro}}
* [http://www.agonia.ro/index.php/author/0002121/ Тэксты, біяграфія, рэцэнзіі і вершы Эмінэску] {{ref-ro}}

{{Рамантызм}}
{{бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Эмінэску, Міхай}}
[[Катэгорыя:Румынскія паэты]]
[[Катэгорыя:Румынскамоўныя паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Асобы на банкнотах]]
[[Катэгорыя:Асобы на марках]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Венскага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя ў Бухарэсьце]]</text>
      <sha1>0bzn7id7gwhv6h13yvmjhz3uolths0r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марцыял</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234005</id>
    <revision>
      <id>2698247</id>
      <parentid>2510374</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:07:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9173" sha1="hcgh2i89ci9n1wafzr0hypfyx0avcdv" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік}}
'''Марк Валерый Марцыял''' ({{Мова-la|Marcus Valerius Martialis}}; каля 40 — паміж 102 і 104) — рымскі [[паэт]]. Найбольш вядомы дванаццацьцю кнігамі [[эпіграма|эпіграм]], лічыцца стваральнікам эпіграмы ў яе сучасным выглядзе.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся, вырас і атрымаў адукацыю ў горадзе [[Більбао|Більбіліс]] у [[Гішпанія|Гішпаніі]]. Каля 64 году перабраўся ў [[Рым]] і ў часы дынастыі Флявіяў дасягнуў значнага посьпеху як паэт. Яго першаю ўдачаю была «Кніга відовішчаў», прысьвечаная адкрыцьцю [[Калізэй|Калізэю]] ў 80 годзе. За ўдалаю кнігаю зьявіліся іншыя, у тым ліку дзьве тэматычныя кнігі эпіграм: «Гасьцінцы» і «Падарункі». Вядомасьць прынесьлі 12 кніг зьмешанага зьместу. Амаль палова вершаў — сатырычныя эпіграмы, астатнія — традыцыйныя: прысьвячальныя, хвалебныя, застольныя, надмагільныя, мэдытатыўныя.

Сваімі літаратурнымі талентамі заслужыў прыхільнасьць імпэратараў [[Тытус]]а і [[Дамітыян]]а, атрымаў званьне [[Эквіты|вершніка]]. Пад канец жыцьця, у 98 годзе, вярнуўся ў Гішпанію, дзе і памёр у падораным яму маёнтку паблізу роднага Більбіліса.

Высьмейваў чалавечыя заганы, выкрываў прадстаўнікоў розных сацыяльных груп і прафэсій, паказваў маральнае падзеньне знаці ў Рымскай імпэрыі. Яго эпіграмы адметныя жыцьцёвай дакладнасьцю, сьцісласьцю і яскравасьцю апісаньняў, дасьціпнасьцю і тонкім гумарам паўплывалі і на паэтаў Новага часу.

Аматар смачна паесьці, Марцыял служыць сёньня, між іншым, карыснаю крыніцаю зьвестак па гісторыі рымскай кухні: у сваіх вершах ён шмат паведамляе пра тое, што трапляла да рымлян на сталы, а адна кніга, «Xenia», цалкам прысьвечаная разнастайнай ежы і пітву.

== Тэксты і пераклады ==

=== Лацінскія тэксты Марцыяла ===
# У фармаце [[HTML]] паводле выданьня XX ст.
## {{cite web|url=http://www.fh-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost01/Martialis/mar_intr.html|title=Паводле выданьня Hereus-Borovskij на вэб-сайце fh-augsburg|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW6D5rJt|archivedate=2012-11-28}}
## {{cite web|url=http://www.thelatinlibrary.com/martial.html|title=Паводле выданьня Lindsay на вэб-сайце thelatinlibrary|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW6Di8Eg|archivedate=2012-11-28}} (Он-лайн бібліятэка лацінскіх аўтараў)
# У фармаце [[Алічбаваная кніга|алічбаваных кніг]] паводле выданьняў XV—XIX ст. {{cite web|url=http://www.digital-collections.de/index.html?c=startseite&amp;l=en|title=MDZ — Мюнхенскі цэнтр алічбоўкі|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW6EDq0U|archivedate=2012-11-28}} сярод сваіх матэрыялаў, выкладзеных для бесплатнага доступу, даў поўныя факсымільныя копіі эўрапейскіх друкаваных выданьняў Марцыяла, у т.л. дзьве [[інкунабула|інкунабулы]] і ''Cornucopiae'' кардынала Пэрота (1506).
##{{cite web|url=http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb00003188/images/|title=Выданьне Фрыдлендэра (Ляйпцыг, 1886)|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW6FjDwu|archivedate=2012-11-28}} — «адно зь лепшых», на думку Дэратані (1936)
## {{cite web|url=http://www.digitale-sammlungen.de/index.html?c=autoren_index&amp;l=de&amp;ab=Martialis%2C+Marcus+Valerius|title=Дванаццаць старадрукаў Марцыяла (XV—XVI ст.)|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW6GQEOP|archivedate=2012-11-28}}.
# {{cite web|url=http://bookmarks2009.de/marcus-valerius-martialis-epigrammata/marcus-valerius-martialis-epigrammata/160/|title=Старонкі аднаго з рукапісных выданьняў Эпіграм Марцыяла (1465)|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW6I1Kxv|archivedate=2012-11-28}} — тры старонкі выбарачна. Крыніца: {{cite web|url=http://bookmarks2009.de/category/die-bibliothek-%e2%80%93-menschheitsgedachtnis-und-schatzkammer/|title=Збор рукапісаў Бібліятэкі імя Лейбніца|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW6IUSpv|archivedate=2012-11-28}}, Ніжняя Саксонія.
# Аўдыёфайлы. Як маглі гучаць эпіграмы Марцыяла? — «Аднаўленьне лацінскага маўленьня I ст. н. э.» — файлы ў фармаце MP3 — {{cite web|url=http://www.rhapsodes.fll.vt.edu/audiofiles/MartialI96.mp3|title=эпіграма I-96 «Шчаслівае жыцьцё»|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW6IuWfN|archivedate=2012-11-28}}, чытае У. Фостэр (Унівэрсітэт Мізуры) і {{cite web|url=http://www.cambridgescp.com/ws2_php/ws2_go_to_url.php?url_id=2670|title=эпіграма V-20|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW6JjfkQ|archivedate=2012-11-28}}.
* {{cite web|url=http://www.thelatinlibrary.com/martial.html|title=Лацінскія тэксты|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW6Di8Eg|archivedate=2012-11-28}}
* У сэрыі «[[Loeb Classical library]]» творы выданы ў 3-х тамах (1-е выданьне ў 2-х тамах; 2-е выданьне ў перакладзе Шэклтана Бэйлі: № 94, 95, 480).
* У сэрыі «[[Collection Budé]]» творы {{cite web|url=http://www.lesbelleslettres.com/recherche/?fa=tags&amp;tag=MARTIAL|title=выданы|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW6KJWuI|archivedate=2012-11-28}} у 2-х тамах, 3-х кнігах.

=== Беларускія пераклады ===
Асобныя творы пераклалі [[Васіль Зуёнак]], [[Антон Францішак Брыль]] і [[Анатоль Клышка]].

* [http://miram.livejournal.com/712548.html 43 эпіграмы Марцыяла] / Пер. А. Клышкі // Полымя № 6, 1980. — С. 188—193.
* [http://prajdzisvet.org/kit/109-niama-kudy-praudziviej.html Няма куды праўдзівей] {{Недаступная спасылка|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: выбраныя эпіграмы / Пер. А. Ф. Брыля // ПрайдзіСвет [Электронны рэсурс] — Дата доступу: 18.06.2018
* Марк Валерый Марцыял. Выбраныя эпіграмы / Пер. з лацінскай. — Мн.: Альфа-кніга, 2018. — 116 с. Обл.
* Марк Валеры Марцыял. Выбраныя вершы / Пер. з лацінскай А. Ф. Брыля. — Мн.: Выдавец З. Колас, 2018.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Малюковіч С. Марцыял // {{Літаратура/БЭ|10}}
* Martial, The Unexpected Classic. ''J. P. Sullivan''. Cambridge University Press, 1991. ISBN 978-0-521-60703-2

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20201011213403/http://www.prajdzisvet.org/authors/255-martsyjal-mark-valieryj.html Біяграфія ў інтэрнэт-часопісе «ПрайдзіСвет»]
* [http://www.martialis.net/ MARTIALIS.NET, тэксты, пераклады, матэрыялы]
* [http://www.martialis.net/index.xps?4.1.1.15 Марк Валерый Марцыял, «Кніга відовішчаў»]
* [http://www.martialis.net/index.xps?5.0.2 Ліст Плінія Малодшага па смерці Марцыяла]

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Марцыял, Марк Валер}}
[[Катэгорыя:Лацінамоўныя паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Старажытнарымскія паэты]]
[[Катэгорыя:Сатырыкі]]</text>
      <sha1>hcgh2i89ci9n1wafzr0hypfyx0avcdv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мікола Зэраў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234064</id>
    <revision>
      <id>2698290</id>
      <parentid>2602959</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:25:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8647" sha1="kg2kfueteyxde8rg5mvnmi9ncglszpr" xml:space="preserve">{{пісьменьнік}}
'''Мікола Канстанцінавіч Зэраў''' ({{Мова-uk|Зеров Микола Костянтинович}}; {{Нарадзіўся|26|4|1890}} — {{Памёр|3|11|1937}}) — украінскі літаратуразнавец, [[паэт]], майстра санэтаў, лідэр групы «нэаклясыкаў», перакладчык на ўкраінскую і рускую мовы.

== Біяграфія ==
Нарадзіўся ў Зянькове (цяпер [[Палтаўская вобласьць]]) у шматдзетнай сям’і настаўніка мясцовай двухгадовай школы. Малодшы брат Міколы — Міхаіл — стаў паэтам і перакладчыкам, вядомым пад літаратурным псэўданімам Міхайла Орэст.

Пасьля заканчэньня школы навучаўся ў Ахтырскай і Першай Кіеўскай гімназіях (1903—1908). У 1908—1914 гг. — студэнт гістарычна-філялягічнага факультэта [[Кіеўскі нацыянальны ўнівэрсытэт імя Тараса Шаўчэнкі|Кіеўскага унівэрсытэта Сьвятога Уладзімера]].

У 1912 годзе ў часопісе «Світло» і газэце «Рада» былі надрукаваныя першыя артыкулы і рэцэнзіі Зэрава. З 1914 г. ён працуе выкладчыкам гісторыі Златапольскай мужчынскай, а з кастрычніка 1916 г. — жаночай гімназіі. З 1917 году працуе выкладчыкам у Другой Кіеўскай гімназіі імя Кірыла-Мефодзіеўскага брацтва. У 1918—1920 гадах выкладае ўкраіназнаўства ў Архітэктурным інстытуце, працуе рэдактарам бібліяграфічнага часопіса «Книгарь» (да пачатку 1920 году). З восені 1923 году — [[прафэсар]] Кіеўскага інстытуту народнай адукацыі. Менавіта ў гэты час Зэраў увайшоў у элітны гурток дзеячаў украінскай культуры, які сфармаваўся вакол Георгія Нарбута. На зборах гуртка абмяркоўваліся пытаньні разьвіцьця ўкраінскай літаратуры, мастацтва, графікі. У 1920 годзе ажаніўся з Сафіяй Лабадой (якая пасьля сьмерці Зэрава выйшла замуж за іх агульнага сябра — пісьменьніка У. П. Пятрова).

У 1920—1923 гг. працуе ў Барышэўскай сацыяльна-эканамічнай школе. Менавіта там напісаныя вершы яго зборніка «Каліна» (1924), зробленыя на замову многія пераклады і створаны шэраг санэтаў, сатыр і апавяданьняў.

У 1923 годзе гучна заявіла пра сябе група «нэаклясыкаў», якія ладзяць літаратурныя вечары. Наступны час у жыцьці Зэрава — гэта час бурных літаратурных дыскусій, самая значная сярод якіх — дыскусія, што пачалася з артыкула Г. Якавенкі «Пра крытыкаў і крытыку ў літаратуры» («Культура і побут», 1925, 20 красавіка) і адказу на яе М. Хвылявога і доўжылася да 1928 году. Зэраў-крытык стаў на бок Хвылявога, які патрабаваў асэнсаваньня і засваеньня скарбаў украінскай нацыянальнай традыцыі і перанясеньня на ўкраінскую глебу найлепшых твораў эўрапейскай клясыкі і сучаснай літаратуры, што павысіла б «планку мастацкасьці» і ўсталявала б атмасфэру здаровай літаратурнай канкурэнцыі, а не кан’юнктурнага пратэкцыянізму. Гэты выклікала гарачыя спрэчкі.

У 1927 годзе ЦК КП(б)У даў указаньні па палітычнай ацэнцы «нэаклясыкаў», што фактычна абазначала забарону літаратурнай і крытычнай дзейнасьці Зэрава. Адзінае, чым мог займацца пісьменьнік — гэта гістарычна-літаратурныя дасьледваньні. У 1930 годзе Зэраў вымушаны выступіць «сьведкам» на працэсе «Саюза вызваленьня Украіны», у 1933 годзе пачалі патрабаваць публічнага самавыкрыцьця, у 1934 годзе пісьменьніка звольнілі з унівэрсытэту, а 28 красавіка 1935 году ён быў арыштаваны пад Масквой на станцыі Пушкіна. 1-4 лютага 1936 году Вайсковы трыбунал Кіеўскай вайсковай акругі разгледзеў справу Зэрава і асудзіў яго на 10 гадоў, але ўжо 9 кастрычніка 1937 справа была перагледжаная, і Зэрава прысудзілі да [[расстрэл]]у. Расстраляны на ст. Мядзьведжая Гара (Сандармох) Карэла-Фінскай АССР (цяпер Мядзьвеж’ягорскі раён, [[Карэлія]], Расея)&lt;ref&gt;[http://visz.nlr.ru/person Возвращенные имена. Книги памяти России {{ref-ru}}]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Остання адреса: Розстріли соловецьких в'язнів з України у 1937–1938 роках: В 2 т.&amp;nbsp;— 2-е вид., доопрац. і доп.&amp;nbsp;— Київ: Сфера, 2003. {{ref-uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Сергій Шевченко. [http://svitlytsia.crimea.ua/?section=article&amp;artID=14028 Микола Зеров: неокласика політичних репресій] // Кримська світлиця.&amp;nbsp;— 2014.&amp;nbsp;— №&amp;nbsp;39.&amp;nbsp;— 26 вересня. {{ref-uk}}&lt;/ref&gt;.

== Беларускія пераклады ==
Акрамя [[Алег Мінкін|Алега Мінкіна]] (гл. ніжэй), асобныя вершы Зэрава пераклалі [[Уладзімер Караткевіч|Ўладзімер Караткевіч]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200907050136/http://zviazda.by/be/news/20170407/1491584272-uladzimir-karatkevich-galasy-syabrou Уладзімір Караткевіч. Галасы сяброў...]&lt;/ref&gt; і Аляксей Арцёмаў&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20201011210852/http://prajdzisvet.org/texts/kits/peraklady-peramozhtsau-konkursu-tretsjaga-numaru-chasopisa-prajdzisvet.html Пад Новы год (Під Новий рік)]&lt;/ref&gt;.
* Выбраная паэзія / пераклад Алега Мінкіна. Мн.: Зміцер Колас, 2019 («Паэты планеты»). ISBN 978-985-23-0029-2.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=16057 Енциклопедія сучасної України] {{ref-uk}}
* Остання адреса: Розстріли соловецьких в’язнів з України у 1937–1938 роках: В 2 т.&amp;nbsp;— 2-е вид., доопрац. і доп.&amp;nbsp;— Київ: Сфера, 2003. {{ref-uk}}

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Зэраў}}
[[Катэгорыя:Украінскія паэты]]
[[Катэгорыя:Украінскія літаратуразнаўцы]]
[[Катэгорыя:Украінскія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Кіеўскага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР]]
[[Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР]]</text>
      <sha1>kg2kfueteyxde8rg5mvnmi9ncglszpr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Макс Бірбам</title>
    <ns>0</ns>
    <id>235666</id>
    <revision>
      <id>2698239</id>
      <parentid>2537588</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T14:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5663" sha1="1akcengbwgbgocs2x05qs03mzyyywa8" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік}}
'''Макс Бірбам''' ({{Нарадзіўся|24|8|1872}}, [[Лёндан]] — {{Памёр|20|5|1956}}, [[Рапала]], [[Генуя]]) — [[Вялікабрытанія|ангельскі]] [[эсэіст]], парадыст і карыкатурыст.

== Біяграфія ==
Атрымаў элітную адукацыю, паступіў у [[Оксфардзкі ўнівэрсытэт]]. Там ён пазнаёміўся з [[Оскар Ўайльд|Оскарам Ўайльдам]] і яго асяродкам дзякуючы брату [[Гэрбэрт Бірбам Тры|Гэрбэрту Бірбаму Тры]], вядомаму актору. Па заканчэньні каледжа ён выяўляў схільнасьць да дэндызму і гумарыстыкі.

У 1893 годзе Бірбам пазнаёміўся з мастаком [[Ўільям Ротэнстайн|Ўільямам Ротэнстайнам]], а той у сваю чаргу прывёў яго да [[Обры Бэрдсьлі]] і іншых сяброў літаратурных і мастацкіх колаў, блізкіх да выдавецтва «Бодлі Хэд». У Оксфардзе Бірбам не выказваў асаблівай стараннасьці ў навучаньні, але стаў даволі вядомым дзякуючы сваім стасункам з рознымі вядомымі людзьмі. У той жа час ён пачаў дасылаць свае артыкулы і карыкатуры ў разнастайныя лёнданскія выданьні, якія з энтузіязмам прымаліся. У 1894 годзе ўзыходзячай зоркай ангельскай літаратуры ён скончыў Оксфард без аніякай навуковай ступені.

Актыўна друкаваўся ў «Жоўтай кнізе», дзе адзін час Обры Бэрдсьлі быў рэдактарам. У 1896 годзе выйшаў зборнік яго эсэ «Творы Макса Бірбама» ({{Мова-en|The Works of Max Beerbohm}}). У 1897 годзе ён зьмяніў [[Джордж Бэрнард Шоў|Джорджа Бэрнарда Шоў]] на пасадзе тэатральнага крытыка «Saturday Review», дзе прапрацаваў да 1910 году. У тым жа 1910 годзе Макс Бірбам ажаніўся і разам з жонкай зьехаў у [[Італія|Італію]]. Там ён пражыў большую частку свайго жыцьця, толькі на непрацяглы час наведваючыся ў [[Ангельшчына|Ангельшчыну]].

З 1935 году М. Бірбам вёў перадачы пра аўтамабілі, экіпажы і канцэртныя залі на [[BBC]], пазьней яны выйшлі асобнай кніжкай.

М. Бірбам у асноўным вядомы дзякуючы такім сваім творам, як «Калядная гірлянда» (цыкль пародый на літаратурныя стылі сучасьнікаў), сатырычны раман пра жыцьцё Оксфарда «Зулейка Добсан», зборнік навэлаў «Сямёра мужчын», куды ўваходзіць «Энох Сомс», а таксама сваімі шматлікімі карыкатурамі на сучасьнікаў і мастацкімі ілюстрацыямі.

Памёр Макс Бірбам ва ўзросьце 83 гадоў у Італіі. Яго прах захоўваецца ў [[сабор Сьвятога Паўла|саборы Сьвятога Паўла]] ў [[Лёндан]]е.

== Беларускія пераклады ==
Паасобныя творы М. Бірбама на беларускую пераклала [[Юлія Цімафеева]].

==Крыніцы==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Riewald J. G. Sir Max Beerbohm, Man and Writer: A Critical Analysis with a Brief Life and Bibliography. The Hague: M. Nijhoff; Brattleboro: Stephen Greene Press, 1953
* Cecil D. Max: A Biography of Max Beerbohm. Boston: Houghton Mifflin, 1964 (переизд. 1985)
* Viscusi R. Max Beerbohm, or, The Dandy Dante: rereading with mirrors. Baltimore: Johns Hopkins UP, 1986
* Danson L. Max Beerbohm and the Act of Writing. Oxford: Clarendon Press; New York: Oxford UP, 1989
* Hall J.N. Max Beerbohm: A Kind of a Life. New Haven: Yale UP, 2002

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://www.victorianweb.org/authors/mb Бірбам на сайце Віктарыанцы]
* [http://www.gutenberg.org/browse/authors/b#a397 Тэксты Бірбама on line]
* [http://www.artcyclopedia.com/artists/beerbohm_sir_max.html Працы Бірбама ў музеях свету]
* [https://web.archive.org/web/20201124150248/http://prajdzisvet.org/text/291-enokh-soms-uspamin-pra-1890-ja.html «Энох Сомс: Успамін пра 1890-я» у перакладзе на беларускую мову]

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бірбам}}
[[Катэгорыя:Брытанскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Ангельскія эсэісты]]
[[Катэгорыя:Брытанскія мастакі]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардзкага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Пахаваныя ў Лёндане]]</text>
      <sha1>1akcengbwgbgocs2x05qs03mzyyywa8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Павал Гюле</title>
    <ns>0</ns>
    <id>235742</id>
    <revision>
      <id>2698326</id>
      <parentid>2169815</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T03:06:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5769" sha1="25ddi4etzh69eqgaj3ep7wyxi8nxret" xml:space="preserve">{{пісьменьнік}}
'''Павал Марэк Гюле''' ({{Мова-pl|Paweł Marek Huelle}}; нар. {{Нарадзіўся|10|9|1957}}, [[Гданьск]]) — польскі [[празаік]], [[паэт]], [[драматург]], [[сцэнарыст]],

== Біяграфія ==
Вывучаў польскую філялёгію ў [[Гданьскі ўнівэрсытэт|Гданьскім унівэрсытэце]]. Выкладаў філязофію ў Мэдыцынскай акадэміі. У 1980-я гады быў зьвязаны з кансьпірацыйнай прэсай — працаваў у прэс-службе [[Салідарнасьць (прафсаюз)|«Салідарнасьці»]]. У 1994—1999 гадах кіраваў гданьскім аддзелам [[Польскае тэлебачаньне|Польскага тэлебачаньня]].

Калі П. Гюле пытаюць пра музыку і кнігі, якія ўзяў бы з сабою на бязьлюдны востраў, ён называе Баха, «Пінк Флёйд», «Атляс неба», «Чарадзейную гару» [[Томас Ман|Т. Мана]], апавяданьні [[Іван Бунін|І. Буніна]], вершы [[Райнэр Марыя Рыльке|Р. М. Рыльке]] і [[Юзэф Чаховіч|Ю. Чаховіча]].

== Творчасьць ==
Першы раман П. Гюле «Вайзэр Давідэк» (Weiser Dawidek, 1987) адразу стаў папулярным і чытаным ня толькі ў Польшчы, але і за мяжой. Падзеі твора, які адбываюцца ў 1957 годзе і ў сучаснасьці, зьвязаныя з таямнічым зьнікненьнем 13-гадовага габрэйскага хлопчыка Давідка, які ў вачах прыяцеляў быў кімсьці накшталт чараўніка і мэсыі. У 2000 годзе раман экранізаваны польскім рэжысэрам В. Марчэўскім.

Аўтар кніг «Апавяданьні падчас пярэбараў» (Opowiadania na czas Przeprowadzki, 1991), «Вершы» (Wiersze, 1994), «Першае каханьне і іншыя апавяданьні» (Pierwsza miłość i inne opowiadania, 1994), «Мэрсэдэс-Бэнц. Зь лістоў да Грабала» (Mercedes Benz. Z listów do Hrabala, 2001). У 2004 годзе выходзіць раман «Кастарп» (Castorp), які паўстаў са згадкі пэрсанажа «Чарадзейнай гары» Томаса Мана — Ганса Кастарпа пра ''«чатыры сэмэстры навучаньня ў Гданьскай Політэхніцы»''. Затым выйшаў раман «Таемная вячэра» (Ostatnia Wieczerza, 2007) і зборнік апавяданьняў «Аповесьці халоднага мора» (Opowieści chłodnego morza, 2008).

Большая частка твораў П. Гюле прысьвечана роднаму Гданьску і ваколіцам, згадкам дзяцінства і пошукам духоўных каранёў. Прычым трывалае выкарыстаньне біяграфічных элемэнтаў у творчасьці ня варта блытаць з аўтабіяграфічнай прозай. Таксама ў тэкстах вялікую ролю грае дыялёг зь літаратурнымі папярэднікамі ([[Гюнтэр Грас]], Томас Ман, Бруна Шульц, Багуміл Грабал).

Творы П. Гюле перакладзеныя на [[ангельская мова|англійск]], [[беларуская мова|беларускую]], [[гішпанская мова|гішпанскую]], [[італьянская мова|італьянскую]], [[расейская мова|расейскую]], [[фінская мова|фінск]]ую, [[француская мова|французск]]ую, [[швэдзкая мова|швэдзк]]ую і іншыя мовы і адзначаны шматлікімі літаратурнымі ўзнагародамі.

== Беларускія пераклады ==
* Павел Гюле. Мэрсэдэс-Бэнц: Раман, апавяданні / Пераклад з польскай [[Марына Шода|М. Шоды]]. — Мінск: І. П. Логвінаў, 2007.
* [https://web.archive.org/web/20200930101226/http://prajdzisvet.org/text/308-frants-karl-veber.html «Франц Карл Вэбер»] / Перакл. М. Шоды (2014)&lt;ref&gt;Падарунак на Каляды: зборнік святочнага апавядання / Укладанне Ганна Янкута. — Мінск : Кнігазбор, 2014. — 196 с. — (Бібліятэка Саюза беларускіх пісьменнікаў «Кнігарня пісьменніка»; Бібліятэка часопіса «ПрайдзіСвет» «PostScriptum»). — ISBN 978-985-7119-15-8&lt;/ref&gt;
* [https://web.archive.org/web/20210103023229/http://prajdzisvet.org/texts/prose/vajzer-davidzik.html «Вайзэр Давідзік». Урывак з рамана]

==Крыніцы==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20200731222328/http://prajdzisvet.org/authors/71-hiulie-paviel.html П. Гюле] на «Прайдзісвет»

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Гюле Павел}}
[[Катэгорыя:Польскія літаратары]]</text>
      <sha1>25ddi4etzh69eqgaj3ep7wyxi8nxret</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пляўт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>235920</id>
    <revision>
      <id>2698346</id>
      <parentid>2571891</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T06:57:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4263" sha1="0i5h5ihm88iu6d4nu39d8tns8frtkbr" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік}}
'''Тытус Макцыюс Пляўт''' (~[[254 да н.э.|254]]—[[184 да н.э.]]) — адзін з найвядомейшых, побач з [[Публіюс Тэрэнцыюс Афр|Тэрэнцыюсам]], [[Старажытны Рым|рымскіх]] паэтаў-[[камэдыя|камэдыёграфаў]].

Аб жыцьці Пляўта вядома мала надзейнага. [[Марк Туліюс Цыцэрон|Цыцэрон]] называе год яго нараджэньня і згадвае, што ён дажыў да старасьці (адсюль прынятыя ў літаратуры гады жыцьця — умоўна лічыцца, што ён пражыў каля 70 год). [[Павал Дыякан]] (абапіраючыся, магчыма, на згубленыя сёньня антычныя крыніцы) паведамляе, што Пляўт паходзіў зь нярымскай сям’і, з Сарсіны (Умбрыя); калі гэта сапраўды так, то няроднаю для яго лацінаю Пляўт авалодаў надзіва добра.&lt;ref&gt;Introduction // Plautus, vol. I., edited and translated by W. de Melo. Harward University Press, 2011.&lt;/ref&gt;

Пляўт узяў сябе за ўзор аўтараў грэкамоўнай «новай камэдыі» (перадусім [[Мэнандр]]а), чые п’есы перакладаў і апрацоўваў. Паводле [[Аўл Геліюса|Аўла Геліюса]], у яго часы Плэўту прыпісвалася каля 130 камэдый, аднак спрэчкі аб сапраўднасьці многіх тэкстаў вяліся ўжо ў антычнасьці; Варон паведамляе, што толькі 21 п’есу прыпісвалі Пляўту ўсе і згодна. Нам сёньня вядомыя тэксты 20 камэдый Пляўта, некаторыя зь іх х лакунамі (усе — зь ліку згаданых вышэй «бясспрэчна Пляўтавых»; зь іх амаль цалкам згубленая толькі «Vidularia»).

Выявай Пляўта, ''магчыма'', зьяўляецца непадпісаная статуя з пары, знойдзенай у Рыме ў 16 ст. (іншая падпісана [[Пасэйдзіп]])&lt;ref name=par&gt;''Хафнер Г.'' [http://historic.ru/books/item/f00/s00/z0000219/index.shtml Выдающиеся портреты античности] : 337 портретов в слове и образе / Пер. с нем. В. А. Сеферьянц. — М.: Прогресс, 1984. — 311 с.{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;. Пляўт аказаў значны ўплыў на [[Ўільям Шэксьпір|Шэксьпіра]]; у прыватнасьці, шэксьпірава «[[Камэдыя памылак]]», праўдападобна, наўпрост заснаваная на пляўтавай камэдыі ''Menaechmi''.

== Творы ==
Традыцыйны збор з 21 камэдыі Пляўта ў альфабэтным парадку, які амаль цалкам дажыў да нашых дзён, уключае наступныя творы:

* Amphitryon
* Asinaria
* Aulularia ([[Збаночак]]; канец камэдыі згублены)
* Bacchides (пачатак камэдыі згублены)
* Captivi
* Casina
* Cistellaria
* Curculio
* Epidicus
* Menaechmi
* Mercator
* Miles Gloriosus ([[Ваяр-выхваляка]])
* Mostellaria
* Persa
* Poenulus
* Pseudolus ([[Псэўдол]])
* Rudens
* Stichus
* Trinummus
* Truculentus
* Vidularia (захаваліся толькі фрагмэнты)

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20210102082106/http://prajdzisvet.org/authors/282-plaut-tsit-maktsyj.html Пляўт] на сайце часопіса «[[ПрайдзіСвет]]»

==Крыніцы==
{{Крыніцы}}

{{Бібліяінфармацыя}}

[[Катэгорыя:Старажытнарымскія літаратары]]
[[Катэгорыя:Старажытнарымскія драматургі]]</text>
      <sha1>0i5h5ihm88iu6d4nu39d8tns8frtkbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марына Цьвятаева</title>
    <ns>0</ns>
    <id>236141</id>
    <revision>
      <id>2698248</id>
      <parentid>2285990</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9235" sha1="9efu1439eriiudv9rqz49zyu20neq54" xml:space="preserve">{{Пісьменьніца}}
'''Мары́на Іва́наўна Цьвята́ева''' ({{Мова-ru|Марина Ивановна Цветаева}}; {{Нарадзілася|8|10|1892}}, [[Масква]], [[Расейская імпэрыя]] — {{Памерла|31|8|1941}}, [[Ялабуга]], [[СССР]]) — вядомая расейская [[паэт]]ка, празаік, [[Перакладчык|перакладчыца]].

== Жыцьцяпіс ==
Нарадзілася ў сям’і прафэсара Маскоўскага ўнівэрсытэту, філёляга і ўсходазнаўцы Івана Цьвятаева. Маці Марыя Мэйн была піяністкай. Дзіцячыя гады паэткі прайшлі ў Маскве і [[Таруса|Тарусе]] (Калуская вобласьць). Пісаць вершы Марына пачала ў шасьцігадовым веку. У 1906 ейная маці памерла ад сухотаў, Марына разам зь сястрой Анастасіяй засталіся пад апекай бацькі. Праз хваробу маці сям’я падоўгу жыла ў Італіі, Швайцарыі і Нямеччыне. Пачатковую адукацыю Марына атрымала ў Маскве, пасьля навучалася ў пансіёнах [[Лязана|Лязаны]] (Швайцарыя) і [[Фрайбург-ім-Брайсгаў|Фрайбургу]] (Нямеччына). У шаснаццаць гадоў пабывала ў [[Парыж]]ы, каб праслухаць у [[Сарбона|Сарбоне]] кароткі курс лекцый па старафранцускай літаратуры.

У 1910 годзе Марына за ўласныя грошы выдала свой першы зборнік вершаў «Вечаровы альбом» («Вечерний альбом») і ў тым жа годзе напісала свой першы крытычны артыкул «Чарадзейства ў вершах Брусава» («Волшебство в стихах Брюсова»). Праз два гады выйшаў наступны зборнік М. Цьвятаевай — «Чароўны ліхтар» («Волшебный фонарь», 1912).

Пачатак творчасьці Цьвятаевай зьвязаны з колам маскоўскіх сымбалістаў. Пасьля знаёмства з [[Валеры Брусаў|Валерыем Брусавым]] і Элісам паэтка ўдзельнічае ў дзейнасьці гурткоў і студыяў пры выдавецтве «Мусагет». На раньнія творы Цьвятаевай паўплывалі Някрасаў, Брусаў і Валошын.

У 1911 годзе Марына Цьвятаева пазнаёмілася зь Сяргеем Эфронам і ў студзені 1912 году выйшла за яго замуж. У тым жа годзе ў іх нарадзілася дачка Арыядна (Аля).

У 1913 годзе выйшаў трэці зборнік вершаў М. Цьвятаевай — «З дзьвюх кніг» («Из двух книг»).

У 1914 годзе Цьвятаева пазнаёмілася з паэткай і перакладчыцай Соф’яй Парнок; іх стасункі доўжыліся да 1916 году (калі яны разышліся і Марына вярнулася да мужа). Цьвятаева прысьвяціла Парнок цыкл вершаў «Сяброўка» («Подруга»).

У Цьвятаевай і Эфрона ў 1917 годзе нарадзілася дачка Ірына, якая памерла ў прытулку ад голаду ў трохгадовым веку. Гады Грамадзянскай вайны былі для паэткі вельмі цяжкімі. Сяргей Эфрон служыў у Белай арміі. У гэтыя гады зьявіўся цыкль вершаў «Лебядзіны стан», прасякнуты спачуваньнем да белага руху.

У 1918—19 гадах М. Цьвятаева піша рамантычныя п’есы, стварае паэмы «Ягорушка» («Егорушка»), «Цар-дзяўчына» («Царь-девица»), «На чырвоным кані» («На красном коне»).

У траўні 1922 Марыне Цьвятаевай і яе дачцэ Арыядне дазволілі зьехаць за мяжу — да мужа, які пасьля разгрому Дзянікіна стаў студэнтам Праскага ўнівэрсытэту. Спачатку М. Цьвятаева з дачкой жылі ў [[Бэрлін]]е, пасьля тры гады ў прадмесьцях [[Прага|Прагі]]. У Чэхіі напісаныя «Паэма Гары» і «Паэма Канца». У 1925, пасьля нараджэньня сына Георгія, сям’я перабралася ў [[Парыж]], дзе Эфрона абвінавачваюць у тым, што ён завэрбаваны [[НКУС]] і ўдзельнічаў у змове супраць Льва Сядова, сына [[Леў Троцкі|Льва Троцкага]].

Большая частка створанага ў эміграцыі засталася нявыдадзенай. У 1928 годзе ў Парыжы пабачыў сьвет апошні прыжыцьцёвы зборнік вершаў «Пасьля Расеі» («После России»), куды ўвайшлі вершы 1922—25 гадоў.

У адрозьненьне ад вершаў, якія ня мелі ў эмігранцкім асяродзьдзі прызнаньня, проза М. Цьвятаевай была папулярнай і заняла першае месца ў яе творчасьці. У гэты час выдадзеныя «Дом ля Старога Пімена» (1934), «Маці і музыка» (1935), «Мой Пушкін» (1937), «Аповесьць пра Сонечку» (1938), успаміны пра Валошына «Жывое пра жывое» (1933), пра Андрэя Белага «Палонны дух» («Пленный дух», 1934), пра Міхаіла Кузьміна «Вецер зь іншых мясьцінаў» («Нездешний ветер», 1936).

З 1930-х гадоў Марына Цьвятаева зь сям’ёй жыве амаль у галечы. У 1937 Арыядна выехала ў Маскву, атрымаўшы магчымасьць вярнуцца на радзіму. 10 кастрычніка таго ж году з Францыі зьбег Эфрон, які быў замяшаны ў замоўленым палітычным забойстве. У 1939 годзе паэтка таксама вярнулася ў СССР. Па прыезьдзе жыла на лецішчы НКУС у Болшаве. 27 жніўня была арыштаваная Арыядна, 10 кастрычніка — Эфрон. У жніўні 1941 году Сяргея Эфрона расстралялі, Арыядна была рэабілітаваная ў 1955 годзе пасьля пятнаццаці гадоў рэпрэсій.

У апошнія гады паэтка амаль не пісала вершаў і займалася перакладамі. Была ў эвакуацыі ў горадзе [[Ялабуга]]. Скончыла жыцьцё самагубствам.

== Беларускія пераклады ==
Сярод перакладчыкаў Цьвятаевай на беларускую мову — Пятро Макарэвіч, [[Валянціна Аколава]]&lt;ref&gt;Галасы з-за небакраю: анталогія паэзіі свету ў беларускіх перакладах ХХ ст. Склад. М. Скобла. — Мн.: Лімарыус 2008. — 896 с.&lt;/ref&gt;, [[Лявон Баршчэўскі]]&lt;ref&gt;Выбраная лірыка. Пераклад Лявона Баршчэўскага. — Мінск: Зьміцер Колас, 2021. — 108 с. — ( «Паэты плянэты»).&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{Вікікрыніцы-мова|ru|Марина Ивановна Цветаева|Марына Цьвятаева}}
* [https://web.archive.org/web/20200801114334/http://prajdzisvet.org/text/634-kamienny-aniol.html Каменны анёл. П’еса ў шасьці карцінах, у вершах]

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Цьвятаева, Марына Іванаўна}}
[[Катэгорыя:Савецкія паэты]]
[[Катэгорыя:Расейскамоўныя паэты]]
[[Катэгорыя:Расейскія паэткі]]
[[Катэгорыя:Расейскамоўныя пісьменьнікі]]</text>
      <sha1>9efu1439eriiudv9rqz49zyu20neq54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пахаджане</title>
    <ns>0</ns>
    <id>238158</id>
    <revision>
      <id>2698341</id>
      <parentid>2672464</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2835" sha1="3fq98qaoq9ybuc07ip46owouk49rfb2" xml:space="preserve">{{Літаратурны твор 
|Назва               = Пахаджане
|Выява               = Пахаджане.png
|Памер               = 
|Подпіс выявы        = Вокладка першага выданьня кнігі ў 1999 годзе 
|Жанр                = прыпавесьці
|Аўтар               = [[Васіль Быкаў]]
|Мова арыгіналу      = беларуская
|Напісаны            = 
|Публікацыя          = 1999
|Папярэдні твор      = 
|Электронная вэрсія  = https://kamunikat.org/?pubid=16182
}}
'''„Пахаджа́не“''' — зборнік 20 прыпавесьцяў беларускага пісьменьніка [[Васіль Быкаў|Васіля Быкава]], выдадзены „[[Наша Ніва|Нашай Нівай]]“ у 1999 годзе асобнай кнігай. У 2008 годзе ў выдавецтве Логвінава пабачыла сьвет другое выданьне&lt;ref&gt;[https://knihi.by/en/knihi/bykau-vasil-pachadzanie Пахаджане, 2-е выданьне]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, knihi.by&lt;/ref&gt;.

== Зьмест ==
* Аб’яднаньне
* Абязбожаны люд
* Байкі жыцьця (трыпціх)
* Вежа
* Восьлік
* Вуціны статак
* Галоўны крыгсман
* Камень
* Кошка і мышка
* Маленькая чырвоная кветачка
* Музыка
* На поўню
* Насарогі ідуць
* Новая цывілізацыя
* Пагібель зайца
* Пахаджане
* Сонца ў ваконцы?
* Тры словы нямых
* Хвастаты
* Хутаранцы

== Пераклады ==
У 2013 годзе зборнік на ўкраінскую кнігу пераклаў Дмытро Шчарбіна. Прадмову да ўкраінскага выданьня напісаў [[Ігар Альшэўскі]], сябра Нацыянальнага саюза пісьменьнікаў Украіны&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211020194626/http://prajdzisvet.org/events/1238-pakhadzhanie-vasilia-bykava-vyjshli-pa-ukrainsku.html “Пахаджане” Васіля Быкава выйшлі па-ўкраінску], [[ПрайдзіСвет]], 21 чэрвеня 2013&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20200401195303/http://kamunikat.org/?pubid=16182 Пахаджане] на Камунікаце

[[Катэгорыя:Творы Васіля Быкава]]
[[Катэгорыя:Кнігі 1999 году]]
[[Катэгорыя:Творы на беларускай мове]]</text>
      <sha1>3fq98qaoq9ybuc07ip46owouk49rfb2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нічыпар Пашкевіч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>238588</id>
    <revision>
      <id>2698319</id>
      <parentid>2278577</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8144" sha1="7skv95khotpqtg6dl6zmy2b4mackbwf" xml:space="preserve">{{Навуковец}}
{{Цёзкі}}
'''Нічыпар Еўдакімавіч Пашкевіч''' (12 сьнежня 1924, в. [[Філістава]], [[Талачынскі раён]], [[Аршанская акруга]], [[БССР]] — 5 лютага 2003; псэўданімы: П. Зелянькоўскі, А. Каліна, К. Кветка, А. Крушына) — беларускі літаратуразнаўца, журналіст. Кандыдат філялягічных навук (1970). Заслужаны работнік культуры Беларусі (1974).

== Біяграфія ==
Нарадзіўся 12 сьнежня 1924 году ў в. [[Філістава]] [[Талачынскі раён|Талачынскага раёну]] [[Аршанская акруга|Аршанскае акругі]] ў сялянскай сям’і. У 1939 годзе паступіў у Менскую пэдагагічную вучэльню. Вучоба перапынілася з-за [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]], у 1942 годзе ўступіў у партызанскі атрад імя Катоўскага брыгады «Граза», якая дзейнічала ў [[Талачынскі раён|Талачынскім раёне]]. Быў байцом, памочнікам камісара атраду па камсамолу, камісарам атраду.

Пасьля вызваленьня Беларусі працаваў рэдактарам талачынскай раённай газэты «Чырвоны хлебароб», а з 1945 году — загадчыкам аддзелу рэдакцыі абласной газэты «[[Віцебскі рабочы]]». У 1946—1948 гадох вучыўся ў Рэспубліканскай партыйнай школе пры [[ЦК КПБ]]. Загадваў аддзелам у газэце «Віцебскі рабочы». У 1951 годзе скончыў завочна гістарычны факультэт [[Віцебскі пэдагагічны інстытут|Віцебскага пэдагагічнага інстытуту]]. Працаваў у газэце «[[Звязда]]» загадчыкам аддзелу, адказным сакратаром рэдакцыі (1951—1956).

У 1960 годзе скончыў Акадэмію грамадзкіх навук пры [[ЦК КПСС]] (Масква). У 1960—1961 гадох — рэдактар аддзелу культуры і быту «Экономической газеты», у 1961—1969 гадох — галоўны рэдактар газэты «[[Літаратура і мастацтва]]», у 1969—1972 гадох — рэдактар газэты «[[Праўда (газэта)|Праўда]]» па аддзелу прэсы, крытыкі і бібліяграфіі. З 1972 году — першы намесьнік галоўнага рэдактара часопісу «Литературное обозрение», з 1974 году — намесьнік дырэктара [[Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы|Інстытуту літаратуры імя Янкі Купалы]] [[Акадэмія навук БССР|Акадэміі навук БССР]], з 1976 году — рэктар [[Менскі інстытут культуры|Менскага інстытуту культуры]]. У 1979—1987 гадох — галоўны рэдактар кінастудыі «[[Беларусьфільм]]». У 1975 годзе ў складзе дэлегацыі БССР удзельнічаў у рабоце XXX сэсіі [[Генэральная Асамблея ААН|Генэральнай Асамблеі ААН]]. Выбіраўся дэпутатам Менскага гарадзкога савету.

Кандыдат філялягічных навук. Сябра [[Саюз пісьменьнікаў БССР|Саюзу пісьменьнікаў БССР]] з 1958 году&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210201015012/http://pridvinie.vlib.by/index.php/mtree-lib/pismenniki-paety-litaratary/pashkevich-nichypar-e-dakimavich Пашкевіч Нічыпар Еўдакімавіч]&lt;/ref&gt;.

Памёр 5 лютага 2003 году ў [[Менск]]у.

== Творчасьць ==
Друкавацца пачаў у 1943 годзе — першая публікацыя (верш «Бура грымне») у раённай газэце «Чырвоны хлебароб». Пісаў пад псэўданімамі П. Зелянькоўскі, А. Каліна, К. Кветка, А. Крушина, А. Крушына.

Пісаў артыкулы, рэцэнзіі пра творчасьць беларускіх пісьменьнікаў [[М. Лынькоў|М. Лынькова]], [[І. Мележ]]а, [[І. Шамякін]]а, [[Я. Брыль|Я. Брыля]], [[П. Панчанка|П. Панчанкі]], [[Іван Навуменка|І. Навуменкі]], [[Алесь Адамовіч|А. Адамовіча]], А. Зарыцкага, А. Васілевіч, [[Аляксандар Кулакоўскі|А. Кулакоўскага]], У. Карпава, А. Асіпенкі, А. Чарнышэвіча, [[Вольга Іпатава|В. Іпатавай]].

Выступаў з артыкуламі ў друку з 1948 году. Зьвяртаўся да сучасных праблемаў разьвіцьця беларускай літаратуры, дасьледаваў пытаньні пісьменьніцкага майстэрства.

Аўтар кніг «На шырокіх шляхах жыцьця» (1965), «На эпічным кірунку» (1969). У кнізе «На шырокіх шляхах жыцьця» прааналізаваў разьвіцьцё сучаснага беларускага раману, адлюстраваньне беларускімі празаікамі подзьвігу народу ў Вялікай Айчыннай вайне.

== Узнагароды ==
* [[Ордэн Чырвонай Зоркі]],
* ордэн Айчыннай вайны II ступені,
* ганаровая грамата Вярхоўнага Савету БССР,
* Заслужаны работнік культуры БССР (1974),
* ляўрэат [[Дзяржаўная прэмія БССР імя Якуба Коласа|Дзяржаўнай прэміі БССР імя Якуба Коласа]] (1966) за кнігу крытычных артыкулаў «На шырокіх шляхах жыцьця».

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Пашкевіч Нічыпар // Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. / пад. рэд. А. В. Мальдзіса. — Мн., 1993. — Т. 4. — С. 512—515.
* Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 12. — Мінск, 2001.
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. У 5 т. Т. 4. — Мінск, 1987.
* Беларуская савецкая энцыклапедыя : [у 12 т.] Т. 8. — Мінск, 1975.
* Белорусское кино : персоналии. — Минск, 2007.
* Регионы Беларуси : энциклопедия. В 7 т. Т. 2. Витебская область. В 2 кн. Кн. 2. — Минск, 2010.
* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.] Т. 5. — Минск, 2007.

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Пашкевіч, Нічыпар Еўдакімавіч}}
[[Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры і мастацтваў]]
[[Катэгорыя:Заслужаныя работнікі культуры БССР]]</text>
      <sha1>7skv95khotpqtg6dl6zmy2b4mackbwf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Міхась Зарэмба</title>
    <ns>0</ns>
    <id>238877</id>
    <revision>
      <id>2698305</id>
      <parentid>2647016</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:08:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3504" sha1="jiuik92mmy3tqy2avdc4vqbhy34w09t" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Зарэмба}}
{{Пісьменьнік}}
'''Міхась Зарэмба''' (2 студзеня 1941, в. [[Падонкі]] (''з 1969 - Знаменка''), [[Лагойскі раён]] — 2002) — беларускі пісьменьнік.

Нарадзіўся ў сям’і службоўцаў. Пасьля заканчэньня Лагойскай сярэдняй школы № 1 працаваў у калгасе, памочнік брыгадзіра калгаса «Перамога» (1957-1960). У 1965 годзе скончыў аддзяленьне журналістыкі [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]. З 1965 году літсупрацоўнік, з 1968 году загадчык аддзелу школьнага і піянэрскага жыцьця газэты «[[Піянер Беларусі]]». З 1989 году працаваў загадчыкам рэдакцыі літаратуры для дзяцей малодшага школьнага ўзросту выдавецтва «[[Юнацтва (выдавецтва)|Юнацтва]]». Сябра [[СП БССР]] і [[СП СССР]] з 1989 году. Пахаваны ў в. [[Сьвідна (Менская вобласьць)|Сьвідна]] Лагойскага раёну.

Пераклаў на беларускую мову раман [[Гэрбэрт Ўэлз|Ўэлза]] «Чалавек-невідзімка» (1997), шэраг твораў расейскіх і ўкраінскіх пісьменьнікаў.

== Творчасьць ==
Першы верш апублікаваў у 1956 годзе (газэта «Піянер Беларусі»). Аўтар кніг аповесьцей і апавяданьняў для дзяцей «Камандзір зялёнага патруля» (1967), «Загадка без адгадкі» (1972), «Бі, барабан!» (1972), «Хто каго?» (1978), «Пераправа» (1987), «Сакрэт тэлепата» (1989), Дзеці магнітнай буры (1992), «Малінавая шкатулка» (1997), «Арэхавы спас» (1997), «Рыжая ластаўка» (2001).

== Узнагароды ==
Узнагароджаны мэдалём і граматай Вярхоўнага Савету БССР&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210205201427/http://deti.vlib.by/index.php/2779-2-yanvarya-75-let-so-dnya-rozhdeniya-mikhaila-zaremba-1941-2002 2 января – 75 лет со дня рождения Михаила Заремба (1941–2002)], Віцебская абласная бібліятэка&lt;/ref&gt;.

Выдатнік народнай асьветы Беларусі (1978).

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://knihi.com/Michas_Zaremba/ Творы Міхася Зарэмбы] на Беларускай палічцы

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Зарэмба, Міхась}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лагойскім раёне]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі]]
[[Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]]</text>
      <sha1>jiuik92mmy3tqy2avdc4vqbhy34w09t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Патрыёт (газэта)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239395</id>
    <revision>
      <id>2698340</id>
      <parentid>2618197</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:36:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3565" sha1="24rczgze67nnmjnok35urn9piwpqy8s" xml:space="preserve">{{Газэта
| назва        = Патрыёт 
| выява        = 
| подпіс       = 
| памер        = 
| тып          = 2 разы на тыдзень
| фармат       = 
| заснавальнік = Ушацкі раённы выканаўчы камітэт&lt;br&gt;Ушацкі раённы Савет дэпутатаў
| уладальнік   = 
| выдавец      = 
| рэдактар     = Дзьмітры Раманоўскі 
| заснаваная   = {{Дата пачатку|7|11|1930|1}}
| зачыненая    = 
| палітыка     = [[Урад]]авая
| мова         = 
| штаб-кватэра = [[Ушачы]], вуліца Ленінская, 20а
| наклад       = 
| кошт         = 
| ISSN         = 
| сайт         = 
}}
'''Патрыёт''' — раённая газэта [[Ушацкі раён|Ушацкага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. Заснавальнікі газэты: Ушацкі раённы выканаўчы камітэт і Ушацкі раённы Савет дэпутатаў.

Газэта выдаецца ў наваполацкай друкарні, матэрыялы друкуюцца на [[Беларуская мова|беларускай]] і [[Расейская мова|расейскай мовах]]. Перыядычнасць выхаду — 2 разы на тыдзень, на 8 старонках, фармат — А3.

== Гісторыя ==
Першы нумар выйшаў 7 лістапада 1930 году, і па 1944 год, калі ў ліпені ў вызваленым раёне аднавіўся пастаянны выпуск раёнкі, яна насіла назву «Прымежны калгаснік», бо Ушаччына межавала ў той час з [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшчай]]. Выпускалася газэта і ў гады [[Нямецка-савецкая вайна|нямецка-савецкай вайны]], пасьля таго як пачаў дзейнічаць падпольны райкам партыі, аднак перыядычнасьць выхаду не была пастаяннай.

Са студзеня 1945 году па 1962 год (да расфармавання раёну) газэта насіла назву «Сацыялістычны шлях», а са студзеня 1967 году — «Патрыёт»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20241212042618/http://pridvinie.vlib.by/index.php/drukavanyya-smi/218-suchasnyya-smi/4633-patryjot-gazeta-ushatski-rajon-g-p-ushachy Патрыёт, газета. Ушацкі раён, г. п. Ушачы]&lt;/ref&gt;.

У газэце працавалі народны мастак Беларусі [[Віктар Грамыка]], пісьменьнікі [[Сяргей Законьнікаў]] і [[Алег Салтук]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200221162920/http://vlib.by/PRIDVINIE-11/USHACHI/Culture-USHACHI-6.htm Патрыёт]&lt;/ref&gt;.

== Рэдактары ==
* І. Клінаў (1944—1945)
* С. Шаўчук (1945 — лістапад 1953)
* Фёдар Волах
* Дзьмітры Раманоўскі&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200412095426/http://www.belpatriot.by/?page_id=2365 Контакты]&lt;/ref&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Беларускія газэты]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1930 годзе]]</text>
      <sha1>24rczgze67nnmjnok35urn9piwpqy8s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мікола Воранаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239534</id>
    <revision>
      <id>2698289</id>
      <parentid>2260500</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:23:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3883" sha1="9tri11hx5a7kdqfjc6vjclp0dfgd4dg" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Воранаў (неадназначнасьць)}}
{{Пісьменьнік}}
'''Мікола (Мікалай Гаўрылавіч) Воранаў''' ({{Нарадзіўся|13|12|1936}}, в. [[Віры (Гарадоцкі раён)|Віры]], [[Гарадоцкі раён]] — {{Памёр|23|1|2005}}, [[Шаркоўшчына]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210303205008/http://pridvinie.vlib.by/index.php/mtree-lib/pismenniki-paety-litaratary/vorana-mikola-mikalaj-ga-rylavich Жыцьцяпіс Воранава] ў газэце Прыдзьвінскі край&lt;/ref&gt;) — беларускі [[пісьменьнік]].

== Жыцьцяпіс ==
Пасьля сканчэньня сямігодкі працаваў у леспрамгасе, Задзьвінскай МТС, служыў у ВМФ на Балтыцы. Пасьля дэмабілізацыі супрацоўнічаў з сураскай, аршанскай, сеньненскай раённымі газэтамі, незадоўга да выхаду на пэнсію — працаваў у шаркаўшчынскай раённай газэце «Кліч Радзімы». Жыў у [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыне]].

== Творчасьць == 
Літаратурнай працай пачаў займацца ў 1952 годзе. Яго вершы і замалёўкі друкаваліся ў часопісе «Советский моряк», газэтах «Страж Балтыкі», «Советский флот». 
 
Першае апавяданьне «Прымак» апублікавана ў 1963 годзе ў газэце «Віцебскі рабочы». Выйшлі зборнікі апавяданьняў і аповесьцей «Ветраны дзень» (1976), «Перад адлігай» (1984). У часопісе «[[Маладосць]]» надрукаваны аповесьці «Завея», «Вадалазы», у тыднёвіку «Літаратура і мастацтва» — апавяданьні «Чалавек з дарогі», «Цёплая восень», «Раньнія замаразкі», «Суседзі» і іншыя. 
 
Апавяданьні Міколы Воранава перакладаліся на [[баўгарская мова|баўгарскую]], [[расейская мова|расейскую]], [[украінская мова|украінскую]], [[чуваская мова|чуваскую мовы]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* {{Літаратура/БелЭн|4}}
* Воранаў Мікола // Беларускія пісьменьнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. / пад рэд. А.В. Мальдзіса. — Мн., 1993. — Т. 2. — С. 50-52.
* Воранаў Мікалай Гаўрылавіч // Памяць: Гарадоцкі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал.: Н. А. Бурунова [і інш.] ; уклад. С. І. Садоўская ; мастак Э. Э. Жакевіч. — Мінск : Беларусь, 2004. — С. 718.
* Салтук, А. Праўда жыцця / А. Салтук // Віцебскі рабочы. — 2001. — 15 сьнежня — С. 3.
* Скапа, У. Шчыра, даверліва, задушэўна / У. Скапа // Віцебскі рабочы. — 1996. — 13 сьнежня. — С. 4.

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Воранаў, Мікола}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гарадоцкім раёне]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратары]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Шаркоўшчыне]]</text>
      <sha1>9tri11hx5a7kdqfjc6vjclp0dfgd4dg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Васіль Лукашык</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239777</id>
    <revision>
      <id>2698260</id>
      <parentid>2697146</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:11:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lesnas ättling</username>
        <id>11208</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эміграцыя і дзейнасьць у Швэцыі */ [[Вікіпэдыя:Выявы|выява]]</comment>
      <origin>2698260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14279" sha1="1a1aja9114ehejp2bpxk254ecv7w91t" xml:space="preserve">{{Палітык
|імя                = Васіль Лукашык
|арыгінал_імя       = Васіль Лукашык
|жанчына            = 
|выява              = 
|памер              = 
|подпіс_пад_выявай  = 
|пасада             = 
|пачатак_тэрміну    = 
|канец_тэрміну      = 
|прэзыдэнт          = 
|прэм’ер-міністар   = 
|папярэднік         = 
|наступнік          = 

|назва_палітычнай_арганізацыі =
|партыя             = [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада]]&lt;br&gt;&lt;/br&gt;[[Беларуская Народная Грамада (1941)]]
|сужэнец            = Яніна Лукашык
}}
'''Васі́ль Лука́шык''' (1905 — 17 сакавіка 1975) — беларускі палітычны і культурны дзяяч, выдавец. Бурмістар [[Беласток]]у падчас [[Другая Сусьветная Вайна|Другой Сусьветнай Вайны]]. Актыўны дзяяч [[Беларусы ў Швэцыі|беларускай дыяспары ў Швэцыі]]. Стваральнік [[Беларуская Грамада (Швэцыя)|Беларускай Грамады ў Швэцыі]].&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210114154602/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19612 Кароткая біяграфія Васіля Лукашыка]&lt;/ref&gt;

== Біяграфія ==

=== Юнацтва ===
Нарадзіўся ў 1905 годзе (паводле пашпарту — 11 жніўня 1911 году&lt;ref&gt;[http://grav.genealogi.se/Gravsokview.php?g_id=214655 Выява могілкі Васіля Лукашыка{{ref-sv}}]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;) на Сакольшчыне каля [[Беласток]]у ў сям’і беларуса і расейкі (дзявочае прозьвішча — Цьвярдынская). Гадаваўся ў Беластоку, скончыў там расейскую гімназію. Пасьля пераехаў у [[Вільня|Вільню]], дзе браў актыўны ўдзел у беларускім руху, вывучаў паліталёгію ў [[Віленскі ўнівэрсытэт|Віленскім унівэрсытэце]] і сябраваў з [[Станіслаў Грынкевіч|Станіславам Грынкевічам]]. Быў актыўным сябрам [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|Беларускай сялянска-работніцкай грамады]], сябрам [[Таварыства беларускай школы]] і арганізатарам беларускіх культурна-асьветных установаў на Беласточчыне. Выкладаў гісторыю і беларускую граматыку.

=== Другая Сусьветная вайна ===
Пасьля пачатку [[Другая Сусьветная вайна|Другой Сусьветнай вайны]] і акупацыі саветамі Беластоку ў пэрыяд 1939—1941 гг. Васіль Лукашык стварае сеціва беларускіх школаў у рэгіёне. Працуе загадчыкам дзіцячага дому ў Беластоку, які з часам перапаўняецца дзецьмі рэпрэсаваных камуністамі беларусаў, палякаў, габрэяў і расейцаў. У 1941 годзе з пачаткам нямецкай акупацыі немцы зачыняюць дзіцячый дом. Быў створнаны [[Беларускі нацыянальны камітэт (Беласток)|Беларускі нацыянальны камітэт]] у месьце [[Беласток]].

Восеньню 1941 г. Васіль Лукашык разам з [[Сяргей Хмара|Сяргеем Хмарам]], [[Іван Гелда|Іванам Гелдам]], [[Васіль Вір|Васілём Вірам]] і [[Юрка Стасевіч|Юркам Стасевічам]] удзельнічае у нелегальнай канфэрэнцыі часткі даваенных актывістаў [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|Беларускай сялянска-работніцкай грамады]], якую сазваў іншы сябра [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|БСРГ]] [[Юльян Саковіч]]&lt;ref name=&quot;часопісвасільлукашык&quot;&gt;[https://czasopis.pl/sjabar-svabodnaj-belarusi/ Сябар свабоднай Беларусі] ў часопісе [[Czasopis|Часопіс]]&lt;/ref&gt;. Лукашык разам зь Юльянам Саковічам і Іванам Гелдам прапануе цесна супрацоўнічаць зь немцамі і карыстацца кожнай мажлівасьцю для рэалізацыі нацыянальных патрэбаў, але супраць гэтага выступаюць іншыя ўдзельнікі канфэрэнцыі. У выніку канфэрэнцыі была створана нелегальная [[Беларуская Народная Грамада (1941)|Беларуская Народная Грамада]]. Пасьля перамоваў зь немцамі беларусам удаецца атрымаць дазвол нямецкай акупацыйнай адміністрацыі на стварэньне беларускае грамадзянскае ўправы і Васіль Лукашык стае бурмістрам Беластоку.

Па даносе Васіль Лукашык быў арыштаваны [[Гестапа]] і адпраўлены ў канцлягер [[Асьвенцім]]. Васіль Лукашык зьбягае з Асьвенціму і едзе ў [[Варшава|Варшаву]], дзе набывае фальшывыя дакумэнты, аднак падчас чарговай апэрацыі немцаў гэта выкрываецца і яго адпраўляюць на прымусовыя працы ў [[Нарвэгія|Нарвэгію]]. Там у цяжкіх фізычных і псыхічных умовах ён разам з савецкімі палоннымі — заходнімі беларусамі і палякамі — будуе стратэгічную дарогу. У лягеры прымусовай працы Лукашык стварае беларускі гурток і ў 1944 годзе сябры гуртка вырашаюць уцячы зь лягеру. Васіль Лукашык разам зь дзясяткам беларусаў праз горы праходзіць у [[Швэцыя|Швэцыю]], дзе ім удаецца асталявацца на пастаяннае жыхарства.

=== Эміграцыя і дзейнасьць у Швэцыі ===
У 1948 г. Васіль Лукашык у якасьці дэлегату беларусаў Швэцыі ўдзельнічае ў [[Першы сусьветны зьезд беларускай паваеннай эміграцыі|Першым сусьветным зьезьдзе беларускай паваеннай эміграцыі]], які праходзіў з 28 лістападу па 2 сьнежня ў [[Парыж]]ы. Выконваючы рашэньне зьезду, Васіль Лукашык разам зь сябрам [[Язэп Федарчук|Язэпам Федарчуком]] стварае беларускую суполку ў Швэцыі — «[[Беларуская Грамада (Швэцыя)|Беларускую Грамаду]]» ({{мова-sv|Vitryssland societet}}). Праца па стварэньні суполкі ішла цяжка: расейская суполка цягнула беларусаў да сябе бо яны былі парафіянамі расейскай праваслаўнай царквы ў [[Стакгольм]]е, а польская суполка — на падставе былога польскага грамадзянства беларусаў, большасьць зь якіх была з Заходняй Беларусі. Але вынік цяжкай працы ня быў марны і Васіль Лукашык разам зь [[Язэп Федарчук|Язэпам Федарчуком]] здолелі атрымаць юрыдычную рэгістрацыю, выдаць статут Грамады па-беларуску і па-швэдзку, а пасьля гэтага на працягу 30 гадоў арганізацыя ладзіць прысьвечаныя [[Дзень Волі|Дню Волі]] штогадовыя вячэры, робіць сталыя сустрэчы і займаецца зьяднаньнем беларускай дыяспары. Беларуская Грамада атрымлівала і распаўсюджвала беларускія часопісы і газэткі, падтрымлівала сувязь з дыяспарай [[Аўстралія|Аўстраліі]] і [[ЗША]]. Васіль Лукашык супрацоўнічаў з газэтай «[[Беларус (1950—2015)|Bielarus-Беларус]]» беларускай дыяспары ў ЗША і яе галоўным рэдактарам [[Станіслаў Язэпавіч Станкевіч|Станіславам Станкевічам]]. Вядома, што Лукашык таксама быў сябрам Камітэту вольнай Беларусі і Фэдэрацыі вольных беларускіх журналістаў.

[[Выява:ЛукашыкМагіла863907813 10244821508010492 3499944749064162940 n.jpg|thumb|Магіла Васіля Лукашыка ў Густаўсбэргу (ля Стакгольму), 31/10/2026]]

17 сакавіка 1975 г. Васіль Лукашык раптоўна памірае напярэдадні чарговых угодак [[БНР]]. З нагоды жальбы газэта «Беларускі голас» (№ 232 за 1975) зьмяшчае наступны нэкралёг:
&lt;blockquote&gt;
{{Па цэнтры|'''''Сьв. † пам.'''''}}
{{Па цэнтры|'''''ВАСІЛЬ ЛУКАШЫК'''''}}
''былы дзяяч БСР Грамады і Таварыства Беларускае Школы ў Беластоку. Былы Бурмістар Беластоку. Арганізатар «Беларускай Грамады» ў Скандынавіі. Сябра Камітэту Вольнае Беларусі, памёр раптоўна 17-га сакавіка 1975 году ў Густаўсбэргу ў Швэдыі. Паходзіў з Сакольшчыны.
Хай будзе яму лёгкай чужая зямля!''&lt;br /&gt;
'''Сябры'''
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20170601052500/http://belarus8.tripod.com/hazeta/svecyja.htm&lt;/ref&gt;

Пасьля сьмерці Лукашыка «[[Беларуская Грамада (Швэцыя)|Беларуская Грамада]]» ў Швэцыі фактычна перастала існаваць. У 1995 г. у Швэцыі пачала дзейнічаць новая беларуская суполка «Беларусь» ({{мова-sv|Vitryssland}}), якую ачольвала вядомая швэдзкая фотажурналістка [[Марыя Сёдэрбэрг (фатограф)|Марыя Сёдэрбэрг]] — энтузіястка беларускага руху і беларускай культуры. У кастрычніку 2009 году была заснаваная суполка [[Беларусы Швэцыі]], якая па стане на кастрычнік 2026 году актыўна дзейнічае дагэтуль.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Czasopis (Беласток). 1995. № 11;
* [[Андрэй Катлярчук]]. Швэды у гісторыі й культуры беларусаў. Менск, 2002, 296 с ISBN 985-6599-58-X.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.svaboda.org/a/24876625.html Гісторыя і сучаснасьць беларускай прысутнасьці ў Швэцыі]
* [http://niva.bialystok.pl/issue/2002/13/13_2002.pdf Біяграфія Васіля Лукашыка. Тыднёвік беларусаў у Польшчы]
* {{Артыкул|спасылка=http://kamunikat.org/usie_czasopisy.html?pubid=34727|выдавецтва=[[БІНіМ]]|выданьне=[[Запісы БІНіМ|Запісы]]|мова=be|загаловак=Лукашык Васіль|месца=[[Нью-Ёрк]] - [[Менск]]|год=2014|старонкі=135-136|нумар=37}}
* [https://czasopis.pl/sjabar-svabodnaj-belarusi/ Сябар свабоднай Беларусі] ў часопісе [[Czasopis|Часопіс]]

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лукашык, Васіль}}
[[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]]
[[Катэгорыя:Беларускія настаўнікі]]
[[Катэгорыя:Сябры Таварыства беларускай школы]]
[[Катэгорыя:Вязьні Асьвенціму]]
[[Катэгорыя:Сябры БСРГ]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай народнай грамады (1941)]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Швэцыі]]
[[Катэгорыя:Беларускія бурмістры (1941—1944)]]
[[Катэгорыя:Асобы Беластоку]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўнівэрсытэту]]</text>
      <sha1>1a1aja9114ehejp2bpxk254ecv7w91t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698263</id>
      <parentid>2698260</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:13:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lesnas ättling</username>
        <id>11208</id>
      </contributor>
      <comment>[[Вікіпэдыя:Выявы|выява]]</comment>
      <origin>2698263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14310" sha1="14l73gpkc0tx97lt6tzj6p9ocleqtvx" xml:space="preserve">{{Палітык
|імя                = Васіль Лукашык
|арыгінал_імя       = Васіль Лукашык
|жанчына            = 
|выява              = Васіль_Лукашык.jpg
|памер              = 
|подпіс_пад_выявай  = 
|пасада             = 
|пачатак_тэрміну    = 
|канец_тэрміну      = 
|прэзыдэнт          = 
|прэм’ер-міністар   = 
|папярэднік         = 
|наступнік          = 

|назва_палітычнай_арганізацыі =
|партыя             = [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада]]&lt;br&gt;&lt;/br&gt;[[Беларуская Народная Грамада (1941)]]
|сужэнец            = Яніна Лукашык
}}
'''Васі́ль Лука́шык''' (1905 — 17 сакавіка 1975) — беларускі палітычны і культурны дзяяч, выдавец. Бурмістар [[Беласток]]у падчас [[Другая Сусьветная Вайна|Другой Сусьветнай Вайны]]. Актыўны дзяяч [[Беларусы ў Швэцыі|беларускай дыяспары ў Швэцыі]]. Стваральнік [[Беларуская Грамада (Швэцыя)|Беларускай Грамады ў Швэцыі]].&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210114154602/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19612 Кароткая біяграфія Васіля Лукашыка]&lt;/ref&gt;

== Біяграфія ==

=== Юнацтва ===
Нарадзіўся ў 1905 годзе (паводле пашпарту — 11 жніўня 1911 году&lt;ref&gt;[http://grav.genealogi.se/Gravsokview.php?g_id=214655 Выява могілкі Васіля Лукашыка{{ref-sv}}]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;) на Сакольшчыне каля [[Беласток]]у ў сям’і беларуса і расейкі (дзявочае прозьвішча — Цьвярдынская). Гадаваўся ў Беластоку, скончыў там расейскую гімназію. Пасьля пераехаў у [[Вільня|Вільню]], дзе браў актыўны ўдзел у беларускім руху, вывучаў паліталёгію ў [[Віленскі ўнівэрсытэт|Віленскім унівэрсытэце]] і сябраваў з [[Станіслаў Грынкевіч|Станіславам Грынкевічам]]. Быў актыўным сябрам [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|Беларускай сялянска-работніцкай грамады]], сябрам [[Таварыства беларускай школы]] і арганізатарам беларускіх культурна-асьветных установаў на Беласточчыне. Выкладаў гісторыю і беларускую граматыку.

=== Другая Сусьветная вайна ===
Пасьля пачатку [[Другая Сусьветная вайна|Другой Сусьветнай вайны]] і акупацыі саветамі Беластоку ў пэрыяд 1939—1941 гг. Васіль Лукашык стварае сеціва беларускіх школаў у рэгіёне. Працуе загадчыкам дзіцячага дому ў Беластоку, які з часам перапаўняецца дзецьмі рэпрэсаваных камуністамі беларусаў, палякаў, габрэяў і расейцаў. У 1941 годзе з пачаткам нямецкай акупацыі немцы зачыняюць дзіцячый дом. Быў створнаны [[Беларускі нацыянальны камітэт (Беласток)|Беларускі нацыянальны камітэт]] у месьце [[Беласток]].

Восеньню 1941 г. Васіль Лукашык разам з [[Сяргей Хмара|Сяргеем Хмарам]], [[Іван Гелда|Іванам Гелдам]], [[Васіль Вір|Васілём Вірам]] і [[Юрка Стасевіч|Юркам Стасевічам]] удзельнічае у нелегальнай канфэрэнцыі часткі даваенных актывістаў [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|Беларускай сялянска-работніцкай грамады]], якую сазваў іншы сябра [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|БСРГ]] [[Юльян Саковіч]]&lt;ref name=&quot;часопісвасільлукашык&quot;&gt;[https://czasopis.pl/sjabar-svabodnaj-belarusi/ Сябар свабоднай Беларусі] ў часопісе [[Czasopis|Часопіс]]&lt;/ref&gt;. Лукашык разам зь Юльянам Саковічам і Іванам Гелдам прапануе цесна супрацоўнічаць зь немцамі і карыстацца кожнай мажлівасьцю для рэалізацыі нацыянальных патрэбаў, але супраць гэтага выступаюць іншыя ўдзельнікі канфэрэнцыі. У выніку канфэрэнцыі была створана нелегальная [[Беларуская Народная Грамада (1941)|Беларуская Народная Грамада]]. Пасьля перамоваў зь немцамі беларусам удаецца атрымаць дазвол нямецкай акупацыйнай адміністрацыі на стварэньне беларускае грамадзянскае ўправы і Васіль Лукашык стае бурмістрам Беластоку.

Па даносе Васіль Лукашык быў арыштаваны [[Гестапа]] і адпраўлены ў канцлягер [[Асьвенцім]]. Васіль Лукашык зьбягае з Асьвенціму і едзе ў [[Варшава|Варшаву]], дзе набывае фальшывыя дакумэнты, аднак падчас чарговай апэрацыі немцаў гэта выкрываецца і яго адпраўляюць на прымусовыя працы ў [[Нарвэгія|Нарвэгію]]. Там у цяжкіх фізычных і псыхічных умовах ён разам з савецкімі палоннымі — заходнімі беларусамі і палякамі — будуе стратэгічную дарогу. У лягеры прымусовай працы Лукашык стварае беларускі гурток і ў 1944 годзе сябры гуртка вырашаюць уцячы зь лягеру. Васіль Лукашык разам зь дзясяткам беларусаў праз горы праходзіць у [[Швэцыя|Швэцыю]], дзе ім удаецца асталявацца на пастаяннае жыхарства.

=== Эміграцыя і дзейнасьць у Швэцыі ===
У 1948 г. Васіль Лукашык у якасьці дэлегату беларусаў Швэцыі ўдзельнічае ў [[Першы сусьветны зьезд беларускай паваеннай эміграцыі|Першым сусьветным зьезьдзе беларускай паваеннай эміграцыі]], які праходзіў з 28 лістападу па 2 сьнежня ў [[Парыж]]ы. Выконваючы рашэньне зьезду, Васіль Лукашык разам зь сябрам [[Язэп Федарчук|Язэпам Федарчуком]] стварае беларускую суполку ў Швэцыі — «[[Беларуская Грамада (Швэцыя)|Беларускую Грамаду]]» ({{мова-sv|Vitryssland societet}}). Праца па стварэньні суполкі ішла цяжка: расейская суполка цягнула беларусаў да сябе бо яны былі парафіянамі расейскай праваслаўнай царквы ў [[Стакгольм]]е, а польская суполка — на падставе былога польскага грамадзянства беларусаў, большасьць зь якіх была з Заходняй Беларусі. Але вынік цяжкай працы ня быў марны і Васіль Лукашык разам зь [[Язэп Федарчук|Язэпам Федарчуком]] здолелі атрымаць юрыдычную рэгістрацыю, выдаць статут Грамады па-беларуску і па-швэдзку, а пасьля гэтага на працягу 30 гадоў арганізацыя ладзіць прысьвечаныя [[Дзень Волі|Дню Волі]] штогадовыя вячэры, робіць сталыя сустрэчы і займаецца зьяднаньнем беларускай дыяспары. Беларуская Грамада атрымлівала і распаўсюджвала беларускія часопісы і газэткі, падтрымлівала сувязь з дыяспарай [[Аўстралія|Аўстраліі]] і [[ЗША]]. Васіль Лукашык супрацоўнічаў з газэтай «[[Беларус (1950—2015)|Bielarus-Беларус]]» беларускай дыяспары ў ЗША і яе галоўным рэдактарам [[Станіслаў Язэпавіч Станкевіч|Станіславам Станкевічам]]. Вядома, што Лукашык таксама быў сябрам Камітэту вольнай Беларусі і Фэдэрацыі вольных беларускіх журналістаў.

[[Выява:ЛукашыкМагіла863907813 10244821508010492 3499944749064162940 n.jpg|thumb|Магіла Васіля Лукашыка ў Густаўсбэргу (ля Стакгольму), 31/10/2026]]

17 сакавіка 1975 г. Васіль Лукашык раптоўна памірае напярэдадні чарговых угодак [[БНР]]. З нагоды жальбы газэта «Беларускі голас» (№ 232 за 1975) зьмяшчае наступны нэкралёг:
&lt;blockquote&gt;
{{Па цэнтры|'''''Сьв. † пам.'''''}}
{{Па цэнтры|'''''ВАСІЛЬ ЛУКАШЫК'''''}}
''былы дзяяч БСР Грамады і Таварыства Беларускае Школы ў Беластоку. Былы Бурмістар Беластоку. Арганізатар «Беларускай Грамады» ў Скандынавіі. Сябра Камітэту Вольнае Беларусі, памёр раптоўна 17-га сакавіка 1975 году ў Густаўсбэргу ў Швэдыі. Паходзіў з Сакольшчыны.
Хай будзе яму лёгкай чужая зямля!''&lt;br /&gt;
'''Сябры'''
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20170601052500/http://belarus8.tripod.com/hazeta/svecyja.htm&lt;/ref&gt;

Пасьля сьмерці Лукашыка «[[Беларуская Грамада (Швэцыя)|Беларуская Грамада]]» ў Швэцыі фактычна перастала існаваць. У 1995 г. у Швэцыі пачала дзейнічаць новая беларуская суполка «Беларусь» ({{мова-sv|Vitryssland}}), якую ачольвала вядомая швэдзкая фотажурналістка [[Марыя Сёдэрбэрг (фатограф)|Марыя Сёдэрбэрг]] — энтузіястка беларускага руху і беларускай культуры. У кастрычніку 2009 году была заснаваная суполка [[Беларусы Швэцыі]], якая па стане на кастрычнік 2026 году актыўна дзейнічае дагэтуль.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Czasopis (Беласток). 1995. № 11;
* [[Андрэй Катлярчук]]. Швэды у гісторыі й культуры беларусаў. Менск, 2002, 296 с ISBN 985-6599-58-X.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.svaboda.org/a/24876625.html Гісторыя і сучаснасьць беларускай прысутнасьці ў Швэцыі]
* [http://niva.bialystok.pl/issue/2002/13/13_2002.pdf Біяграфія Васіля Лукашыка. Тыднёвік беларусаў у Польшчы]
* {{Артыкул|спасылка=http://kamunikat.org/usie_czasopisy.html?pubid=34727|выдавецтва=[[БІНіМ]]|выданьне=[[Запісы БІНіМ|Запісы]]|мова=be|загаловак=Лукашык Васіль|месца=[[Нью-Ёрк]] - [[Менск]]|год=2014|старонкі=135-136|нумар=37}}
* [https://czasopis.pl/sjabar-svabodnaj-belarusi/ Сябар свабоднай Беларусі] ў часопісе [[Czasopis|Часопіс]]

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лукашык, Васіль}}
[[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]]
[[Катэгорыя:Беларускія настаўнікі]]
[[Катэгорыя:Сябры Таварыства беларускай школы]]
[[Катэгорыя:Вязьні Асьвенціму]]
[[Катэгорыя:Сябры БСРГ]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай народнай грамады (1941)]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Швэцыі]]
[[Катэгорыя:Беларускія бурмістры (1941—1944)]]
[[Катэгорыя:Асобы Беластоку]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўнівэрсытэту]]</text>
      <sha1>14l73gpkc0tx97lt6tzj6p9ocleqtvx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698264</id>
      <parentid>2698263</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:18:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lesnas ättling</username>
        <id>11208</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>зьвесткі пра г.н. 1905 вусныя і непацьверджаныя, у адрозьненьне ад 11 жніўня 1911</comment>
      <origin>2698264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14222" sha1="o2n8kz1oquo9xuapu40qtciwd5yn9zu" xml:space="preserve">{{Палітык
|імя                = Васіль Лукашык
|арыгінал_імя       = Васіль Лукашык
|жанчына            = 
|выява              = 
|памер              = 
|подпіс_пад_выявай  = 
|пасада             = 
|пачатак_тэрміну    = 
|канец_тэрміну      = 
|прэзыдэнт          = 
|прэм’ер-міністар   = 
|папярэднік         = 
|наступнік          = 

|назва_палітычнай_арганізацыі =
|партыя             = [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада]]&lt;br&gt;&lt;/br&gt;[[Беларуская Народная Грамада (1941)]]
|сужэнец            = Яніна Лукашык
}}
'''Васі́ль Лука́шык''' (1905 — 17 сакавіка 1975) — беларускі палітычны і культурны дзяяч, выдавец. Бурмістар [[Беласток]]у падчас [[Другая Сусьветная Вайна|Другой Сусьветнай Вайны]]. Актыўны дзяяч [[Беларусы ў Швэцыі|беларускай дыяспары ў Швэцыі]]. Стваральнік [[Беларуская Грамада (Швэцыя)|Беларускай Грамады ў Швэцыі]].&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210114154602/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19612 Кароткая біяграфія Васіля Лукашыка]&lt;/ref&gt;

== Біяграфія ==

=== Юнацтва ===
Нарадзіўся 11 жніўня 1911 году&lt;ref&gt;[http://grav.genealogi.se/Gravsokview.php?g_id=214655 Выява могілкі Васіля Лукашыка{{ref-sv}}]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;) на Сакольшчыне каля [[Беласток]]у ў сям’і беларуса і расейкі (дзявочае прозьвішча — Цьвярдынская). Гадаваўся ў Беластоку, скончыў там расейскую гімназію. Пасьля пераехаў у [[Вільня|Вільню]], дзе браў актыўны ўдзел у беларускім руху, вывучаў паліталёгію ў [[Віленскі ўнівэрсытэт|Віленскім унівэрсытэце]] і сябраваў з [[Станіслаў Грынкевіч|Станіславам Грынкевічам]]. Быў актыўным сябрам [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|Беларускай сялянска-работніцкай грамады]], сябрам [[Таварыства беларускай школы]] і арганізатарам беларускіх культурна-асьветных установаў на Беласточчыне. Выкладаў гісторыю і беларускую граматыку.

=== Другая Сусьветная вайна ===
Пасьля пачатку [[Другая Сусьветная вайна|Другой Сусьветнай вайны]] і акупацыі саветамі Беластоку ў пэрыяд 1939—1941 гг. Васіль Лукашык стварае сеціва беларускіх школаў у рэгіёне. Працуе загадчыкам дзіцячага дому ў Беластоку, які з часам перапаўняецца дзецьмі рэпрэсаваных камуністамі беларусаў, палякаў, габрэяў і расейцаў. У 1941 годзе з пачаткам нямецкай акупацыі немцы зачыняюць дзіцячый дом. Быў створнаны [[Беларускі нацыянальны камітэт (Беласток)|Беларускі нацыянальны камітэт]] у месьце [[Беласток]].

Восеньню 1941 г. Васіль Лукашык разам з [[Сяргей Хмара|Сяргеем Хмарам]], [[Іван Гелда|Іванам Гелдам]], [[Васіль Вір|Васілём Вірам]] і [[Юрка Стасевіч|Юркам Стасевічам]] удзельнічае у нелегальнай канфэрэнцыі часткі даваенных актывістаў [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|Беларускай сялянска-работніцкай грамады]], якую сазваў іншы сябра [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|БСРГ]] [[Юльян Саковіч]]&lt;ref name=&quot;часопісвасільлукашык&quot;&gt;[https://czasopis.pl/sjabar-svabodnaj-belarusi/ Сябар свабоднай Беларусі] ў часопісе [[Czasopis|Часопіс]]&lt;/ref&gt;. Лукашык разам зь Юльянам Саковічам і Іванам Гелдам прапануе цесна супрацоўнічаць зь немцамі і карыстацца кожнай мажлівасьцю для рэалізацыі нацыянальных патрэбаў, але супраць гэтага выступаюць іншыя ўдзельнікі канфэрэнцыі. У выніку канфэрэнцыі была створана нелегальная [[Беларуская Народная Грамада (1941)|Беларуская Народная Грамада]]. Пасьля перамоваў зь немцамі беларусам удаецца атрымаць дазвол нямецкай акупацыйнай адміністрацыі на стварэньне беларускае грамадзянскае ўправы і Васіль Лукашык стае бурмістрам Беластоку.

Па даносе Васіль Лукашык быў арыштаваны [[Гестапа]] і адпраўлены ў канцлягер [[Асьвенцім]]. Васіль Лукашык зьбягае з Асьвенціму і едзе ў [[Варшава|Варшаву]], дзе набывае фальшывыя дакумэнты, аднак падчас чарговай апэрацыі немцаў гэта выкрываецца і яго адпраўляюць на прымусовыя працы ў [[Нарвэгія|Нарвэгію]]. Там у цяжкіх фізычных і псыхічных умовах ён разам з савецкімі палоннымі — заходнімі беларусамі і палякамі — будуе стратэгічную дарогу. У лягеры прымусовай працы Лукашык стварае беларускі гурток і ў 1944 годзе сябры гуртка вырашаюць уцячы зь лягеру. Васіль Лукашык разам зь дзясяткам беларусаў праз горы праходзіць у [[Швэцыя|Швэцыю]], дзе ім удаецца асталявацца на пастаяннае жыхарства.

=== Эміграцыя і дзейнасьць у Швэцыі ===
У 1948 г. Васіль Лукашык у якасьці дэлегату беларусаў Швэцыі ўдзельнічае ў [[Першы сусьветны зьезд беларускай паваеннай эміграцыі|Першым сусьветным зьезьдзе беларускай паваеннай эміграцыі]], які праходзіў з 28 лістападу па 2 сьнежня ў [[Парыж]]ы. Выконваючы рашэньне зьезду, Васіль Лукашык разам зь сябрам [[Язэп Федарчук|Язэпам Федарчуком]] стварае беларускую суполку ў Швэцыі — «[[Беларуская Грамада (Швэцыя)|Беларускую Грамаду]]» ({{мова-sv|Vitryssland societet}}). Праца па стварэньні суполкі ішла цяжка: расейская суполка цягнула беларусаў да сябе бо яны былі парафіянамі расейскай праваслаўнай царквы ў [[Стакгольм]]е, а польская суполка — на падставе былога польскага грамадзянства беларусаў, большасьць зь якіх была з Заходняй Беларусі. Але вынік цяжкай працы ня быў марны і Васіль Лукашык разам зь [[Язэп Федарчук|Язэпам Федарчуком]] здолелі атрымаць юрыдычную рэгістрацыю, выдаць статут Грамады па-беларуску і па-швэдзку, а пасьля гэтага на працягу 30 гадоў арганізацыя ладзіць прысьвечаныя [[Дзень Волі|Дню Волі]] штогадовыя вячэры, робіць сталыя сустрэчы і займаецца зьяднаньнем беларускай дыяспары. Беларуская Грамада атрымлівала і распаўсюджвала беларускія часопісы і газэткі, падтрымлівала сувязь з дыяспарай [[Аўстралія|Аўстраліі]] і [[ЗША]]. Васіль Лукашык супрацоўнічаў з газэтай «[[Беларус (1950—2015)|Bielarus-Беларус]]» беларускай дыяспары ў ЗША і яе галоўным рэдактарам [[Станіслаў Язэпавіч Станкевіч|Станіславам Станкевічам]]. Вядома, што Лукашык таксама быў сябрам Камітэту вольнай Беларусі і Фэдэрацыі вольных беларускіх журналістаў.

[[Выява:ЛукашыкМагіла863907813 10244821508010492 3499944749064162940 n.jpg|thumb|Магіла Васіля Лукашыка ў Густаўсбэргу (ля Стакгольму), 31/10/2026]]

17 сакавіка 1975 г. Васіль Лукашык раптоўна памірае напярэдадні чарговых угодак [[БНР]]. З нагоды жальбы газэта «Беларускі голас» (№ 232 за 1975) зьмяшчае наступны нэкралёг:
&lt;blockquote&gt;
{{Па цэнтры|'''''Сьв. † пам.'''''}}
{{Па цэнтры|'''''ВАСІЛЬ ЛУКАШЫК'''''}}
''былы дзяяч БСР Грамады і Таварыства Беларускае Школы ў Беластоку. Былы Бурмістар Беластоку. Арганізатар «Беларускай Грамады» ў Скандынавіі. Сябра Камітэту Вольнае Беларусі, памёр раптоўна 17-га сакавіка 1975 году ў Густаўсбэргу ў Швэдыі. Паходзіў з Сакольшчыны.
Хай будзе яму лёгкай чужая зямля!''&lt;br /&gt;
'''Сябры'''
&lt;/blockquote&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20170601052500/http://belarus8.tripod.com/hazeta/svecyja.htm&lt;/ref&gt;

Пасьля сьмерці Лукашыка «[[Беларуская Грамада (Швэцыя)|Беларуская Грамада]]» ў Швэцыі фактычна перастала існаваць. У 1995 г. у Швэцыі пачала дзейнічаць новая беларуская суполка «Беларусь» ({{мова-sv|Vitryssland}}), якую ачольвала вядомая швэдзкая фотажурналістка [[Марыя Сёдэрбэрг (фатограф)|Марыя Сёдэрбэрг]] — энтузіястка беларускага руху і беларускай культуры. У кастрычніку 2009 году была заснаваная суполка [[Беларусы Швэцыі]], якая па стане на кастрычнік 2026 году актыўна дзейнічае дагэтуль.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Літаратура ==
* Czasopis (Беласток). 1995. № 11;
* [[Андрэй Катлярчук]]. Швэды у гісторыі й культуры беларусаў. Менск, 2002, 296 с ISBN 985-6599-58-X.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://www.svaboda.org/a/24876625.html Гісторыя і сучаснасьць беларускай прысутнасьці ў Швэцыі]
* [http://niva.bialystok.pl/issue/2002/13/13_2002.pdf Біяграфія Васіля Лукашыка. Тыднёвік беларусаў у Польшчы]
* {{Артыкул|спасылка=http://kamunikat.org/usie_czasopisy.html?pubid=34727|выдавецтва=[[БІНіМ]]|выданьне=[[Запісы БІНіМ|Запісы]]|мова=be|загаловак=Лукашык Васіль|месца=[[Нью-Ёрк]] - [[Менск]]|год=2014|старонкі=135-136|нумар=37}}
* [https://czasopis.pl/sjabar-svabodnaj-belarusi/ Сябар свабоднай Беларусі] ў часопісе [[Czasopis|Часопіс]]

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лукашык, Васіль}}
[[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]]
[[Катэгорыя:Беларускія настаўнікі]]
[[Катэгорыя:Сябры Таварыства беларускай школы]]
[[Катэгорыя:Вязьні Асьвенціму]]
[[Катэгорыя:Сябры БСРГ]]
[[Катэгорыя:Сябры Беларускай народнай грамады (1941)]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)]]
[[Катэгорыя:Беларусы ў Швэцыі]]
[[Катэгорыя:Беларускія бурмістры (1941—1944)]]
[[Катэгорыя:Асобы Беластоку]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўнівэрсытэту]]</text>
      <sha1>o2n8kz1oquo9xuapu40qtciwd5yn9zu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліцьвіны (гурт)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>240595</id>
    <revision>
      <id>2698238</id>
      <parentid>2562212</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T13:39:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5689" sha1="lz65h2ig78208ncjbqxws194xb92ynm" xml:space="preserve">{{Іншыя значэньні|Ліцьвіны (неадназначнасьць)}}
{{Музычны гурт
|Назва              = Ліцьвіны
|Лацінка            = Lićviny
|Гады               = 1991 — дасюль
|Жанр               = [[народная музыка]]
|Адкуль             = [[Менск]], [[Беларусь]]
|Афіцыйная старонка = https://vk.com/licviny
|Зьвязаныя праекты  = [[Камэлот (гурт)|Камэлот]]
}}

'''Ліцьвіны''' ({{Мова-en|The Litwins|скарочана}}, {{Мова-de|die Litwinen|скарочана}}, {{Мова-pl|Licwiny|скарочана}}, {{Мова-ru|Литвины|скарочана}}, {{Мова-bg|Литвините|скарочана}}, {{Мова-it|Litvini|скарочана}}) — адзін з самых аўтарытэтных [[фолк]]-гуртоў [[Беларусь|Беларусі]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Артыкул|загаловак=Заўтра ў Мінску выступіць легендарны фольк-гурт «Ліцьвіны»|выданьне=[[Новы Час (газэта)|Новы Час]]|год=08-01-2021|мова=be|спасылка=https://novychas.by/kultura/zautra-u-minsku-vystupic-lehendarny-folk-hurt-lic}}&lt;/ref&gt;. Калектыў пачаў граць альтэрнатыўны фолк яшчэ пад канец 1980-х гадоў. У 1980—1990-я гады гурт адраджаў беларускія аўтэнтычныя сьпевы&lt;ref&gt;{{Артыкул|загаловак=“Мы адчувалі сябе рыцарамі…”|спасылка=http://kimpress.by/index.phtml?page=2&amp;id=17820&amp;mode=print|год=06.02.2021 — 13.02.2021|нумар=6 (1497)|аўтар=Надзея Кудрэйка.|мова=be}}&lt;/ref&gt;.

== Мінуўшчына ==
Увосень 1987 году ўпершыню сустрэліся [[Натальля Матыліцкая]] і [[Уладзімер Бербераў|Ўладзімір Бербераў]], які шукаў сьпявачку для свайго музычнага праекту. Натальля, родам з [[Слуцкі раён|Случчыны]], толькі пачынала спрабаваць сябе ў народных сьпевах, пераняўшы манэру ад вясковых бабуляў і закахаўшыся ў гэтае мастацтва. Уладзімір тады толькі пачынаў самастойную працу з вывучэньня народных інструмэнтаў і музычнага [[Фальклёр|фальклёру]], каб стварыць гурт, заснаваны на сапраўдных, музэйных, узорах народнага інструмэнтарыю, адзеньня і выканальніцтва, «жывы працяг музэю». Погляды абодвух на музычны фальклёр супалі, і праз год дуэт дэбютаваў на сцэне менскага [[Дом літаратара (Менск)|Дома літаратара]].

У 1990 годзе да дуэта далучыліся Ксенія Дзягілева — скрыпачка, і [[Мікола_Трус|Мікола Трус]] — [[тэнар]], родам з [[Слонімскі раён|Слонімшчыны]]. Тым жа летам гурт узяў назву «[[Ліцьвіны]]» — у памяць пра [[Залаты век беларускай гісторыі|залаты век]] [[Гісторыя Беларусі|беларускай гісторыі]] — кругабег [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Цалкам гурт аформіўся ўжо ў 1991 годзе ў складзе 9 музыкаў&lt;ref&gt;[https://sun9-40.userapi.com/impf/c626526/v626526728/2080/i7KQpCsMYjo.jpg?size=675x991&amp;quality=96&amp;sign=75c12b92c538f752f15439a4e74df311&amp;type=album Артыкул] {{Недаступная спасылка|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

У 1992 годзе быў запісаны першы альбом «[[Галуб на чарэшні, галубка на вішні]]», які распаўсюджваўся на [[Касэта|касэтах]], перавыдадзены ў 1998 годзе, а на [[Кампакт-дыск|CD]] выйшаў у 2002 годзе&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.﻿

7 студзеня 2021 году гурт даў канцэрт з нагоды свайго 30-годзьдзя.

== Склад ==
На студзень 2021 году:

* [[Уладзімер Бербераў|Уладзімір Бербераў]] — [[Беларуская дуда|дуда]], [[сьпеў]],
* [[Натальля Матыліцкая]] — сьпеў,
* Алеся Ісса — сьпеў,
* Алена Мялешка — [[скрыпка]].

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://vk.com/licviny Афіцыйная старонка «Ліцьвінаў»] у сацыяльнай сетцы «[[У Кантакце|Ў Кантакце]]»
* {{Артыкул|загаловак=Ліцьвіны (Беларусь)|спасылка=https://ethno.by/kalektyvy/408666185|выданьне=[[Этнаўсё]]|мова=be}}

[[Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 1991 годзе]]
[[Катэгорыя:Беларускія фолк-гурты]]
[[Катэгорыя:1991 год у Менску]]
[[Катэгорыя:Гурты Менску]]</text>
      <sha1>lz65h2ig78208ncjbqxws194xb92ynm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марыя Шцястна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>241267</id>
    <revision>
      <id>2698252</id>
      <parentid>2561449</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T16:38:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2543" sha1="lhfquhpggf0pptbxsubfuz41mh8143q" xml:space="preserve">{{Пісьменьніца}}
'''Марыя Шцястна''' ({{мова-cs|Marie Šťastná}}, {{Нарадзіўся|6|4|1981}}, [[Валаскі Мэзыржычы]], [[Чэхія]]) — чэская паэтка, [[ювэлір]]ка.

== Жыцьцяпіс ==
У [[Острава|Остраве]] вывучала гісторыю мастацтва, цяпер жыве ў [[Прага|Празе]] і прафэсійна займаецца вырабам ювэлірных упрыгожаньняў.

=== Творчасьць ===
Аўтарка зборнікаў паэзіі «Вясновым крывадушнікам» (''Jarním pokrytcům'', 1999), «Пэйзаж з Афэліяй» (''Krajina s Ofélií'', 2003), за якую атрымала прэстыжную [[прэмія імя Іржы Ортэна|прэмію імя Іржы Ортэна]] і выбарка вершаў зь якой была апублікаваная па-беларуску ў чэскім нумары часопіса «[[ARCHE]]» (№6, 2009; http://arche.by/by/21/50/1317/{{Недаступная спасылка|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ) і «Akty» («Акты», 2006). У 2010 годзе атрымала [[Дрэздэнская прэмія|Дрэздэнскую прэмію за лірыку]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dnn-online.de/dresden/web/regional/kultur/detail/-/specific/8-Dresdner-Lyrikpreis-geht-an-Marie-Stastn-Bardinale-2010-beendet-1554784766|title=8. Dresdner Lyrikpreis geht an Marie Stastná - Bardinale 2010 beendet|language=de|date=6 September 1010|accessdate=27 April 2014|}}&lt;/ref&gt;.

== Творы ==
* 1999 — Jarním pokrytcům
* 2004 — Krajina s Ofélií
* 2006 — Akty
* 2010 — Interiéry
* 2019 — Štěstí jistě přijde

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [http://arche.by/by/21/50/1317/ Вершы па-беларуску]{{Недаступная спасылка|date=March 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ў часопісе Архэ №6-2009
* [https://web.archive.org/web/20210102085145/http://prajdzisvet.org/kit/63-usio-budzie-jak-i-raniej.html падборка вершаў па-беларуску] ў часопісе [[ПрайдзіСвет]]

{{Бібліяінфармацыя}}
{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шцястна, Марыя}}
[[Катэгорыя:Чэскія паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Ювэліры]]</text>
      <sha1>lhfquhpggf0pptbxsubfuz41mh8143q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Полацкая ратуша</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249330</id>
    <revision>
      <id>2698347</id>
      <parentid>2641004</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7292" sha1="og7hgq6mxc6p4xhcxu94lx3m7st344q" xml:space="preserve">{{Славутасьць 
|Тып                      = Помнік грамадзянскай архітэктуры
|Назва                    = Полацкая ратуша
|Выява                    = Połackaja ratuša. Полацкая ратуша (XVIII).jpg|значак
|Подпіс выявы             = Полацкая ратуша
|Назва месцазнаходжаньня  = [[Места]]
|Месцазнаходжаньне        = [[Полацак]]
|Архітэктурны стыль       = 
|Аўтар праекту            = 
|Будаўнік                 = 
|Заснавальнік             = 
|Першае згадваньне        = 1498
|Заснаваньне              = [[XV-XVI стагодзьдзе|XV-XVI ст.]]
|Асноўныя даты            = {{Славутасьць/Даты||||||}}
|Скасаваны                =
|Пачатак будаўніцтва      =
|Канчатак будаўніцтва     =
|Будынкі                  = {{Славутасьць/Будынкі||||||}}
|Прыбудоўкі               =
|Вядомыя насельнікі       =
|Рэліквіі                 =
|Плябан                   =
|Стан                     = не існуе
}}

'''Полацкая ратуша''' — помнік археалёгіі XVI стагодзьдзя&lt;ref&gt;https://archives.gov.by/home/tematicheskie-razrabotki-arhivnyh-dokumentov-i-bazy-dannyh/istoricheskie-sobytiya/arhivnye-dokumenty-i-materialy-6/yuridicheskie-osnovy-upravleniya-belorusskimi-zemlyami-v-xiv-xviii-vekah-4/otrazhenie-v-literature-iskusstve-i-geraldike-epohi-feodalizma/ratusha-v-g-poloczke// Архивы Беларуси&lt;/ref&gt; ў месце [[Полацак|Полацку]]. Знаходзілася на Рынку.

== Гісторыя ==
Паводле прывілея 1498 году месту на Магдэбургскае права было загадана пабудаваць ратушу «на местцы годном». Полацкая ратуша была ўзведзена пасля 1509 году. Праіснавала да другой паловы XVIII ст. У 1780 годзе на яе месцы узведзены дом генерал-губернатара. У 1996 годзе, пад час археалагічнага нагляду за будаўніцтвам на яго тэррыторыі, П. А. Русаў зафіксаваў падмуркі трох розначасовых мураваных будынкаў, зробленыя у тэхніцы рэнесансавай муроўкі. На поўдзень ад ратушы месьціўся рынак, на поўнач — вуліца Вазнясенская, з усходу прялагала вуліца Прабойная. Каля ратушы быў гасцінны двор. Крыніцай для рэканструкцыі знешняга выгляду ратушы зьяўляецца абраз св. Мікалая з фондаў нацыянальнага полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка. Выява святога зьмешчана на фоне места з выразнай барочнай забудовай XVIII ст. Леваруч ад фігуры — высокая шматярусная званіца, за фігурай святога — грамадзянская забудова, праваруч — будынак, які нагадвае ратушу. Гэтыя пабудовы могуць быць суаднесены з Полацкім Сафійскім саборам, Полацкім езуіцкім калегіюмам і Полацкай ратушай. На малюнку абраза ратуша зьмешчана за муром рынку. &lt;ref&gt;Дук Д. У. Полацкая ратуша // Археалогія Беларусі : энцыклапедыя. У 2 т. Т. 2. Л — Я / рэдкал. : Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск : Энцыкл. імя П. Броўкі, 2011. — С. 204.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://ok.ru/kratkayais/topic/68172320082929&lt;/ref&gt;
&lt;blockquote&gt;«І, напэўна, найгалаўнейшае, што мы знайшлі — гэта яшчэ адзін доказ таго, што зусім недалёка ад гэтага месца знаходзілася полацкая ратуша. Як раз вось гэты мясніковы рад, дакладней, яго накірунак, быў нетыповы ў адносінах да іншых вуліц, ён знаходзіўся як бы за рогам і відавочна нешта абмінаў. Дадзеныя раскопак і крыніц, з якімі мне ўдалося папрацаваць у нацыянальным гістарычным архіве, сьцвярджаюць тое, што полацкая ратуша была на месцы сучаснага [[Дом Губернатара (Полацак)|будынку „Белаграпрамбанка“]]{{Заўвага|Цяперашні афіцыйны адрас — ''Полацак, вуліца Францыска Скарыны, 8а''}}.
. У канцы XVIII стагоддзя да прыезду Кацярыны II, калі будаваўся дом генерал-губернатара, ратуша была перабудавана ў адпаведнасці з рэаліямі таго часу. Такім чынам, у канцы XVIII стагоддзя Полацак страціў рэнесансную пабудову і набыў пабудову адміністрацыйнага тыпу, якую цяпер займае „Белаграпрамбанк“.» — Дзяніс Дук.&lt;/blockquote&gt;&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20191120003907/http://kadet.by/news/arkheologam_otkryvajutsja_tajny_drevnego_polocka/2010-07-09-57&lt;/ref&gt;

== Рэканструкцыі ==
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;center&quot;&gt; 
Połackaja ratuša. Полацкая ратуша (рэканструкцыя).jpg|Полацкая ратуша (рэканструкцыя сайта віцьбічы.бай)&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20251007085809/https://www.vitbichi.by/news/kultura/vosstanovlen_gorod_kotorogo_net_k_dnyu_prazdnovaniya_1155_letiya_polotsk_vernul_drevniy_oblik/&lt;/ref&gt;
Połackaja ratuša. Полацкая ратуша (рэканструкцыя).webp||Полацкая ратуша (рэканструкцыя Аляксандр Грохатаў)&lt;ref&gt;https://ok.ru/kratkayais/topic/68172320082929&lt;/ref&gt;
Połackaja ratuša. Полацкая ратуша (рэканструкцыя)2.webp|Полацкая ратуша (рэканструкцыя Аляксандр Грохатаў)
&lt;/gallery&gt;

== Заўвагі ==
{{Крыніцы|група=&quot;lower-alpha&quot;}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Парады артыкулу|артаграфія}}

[[Катэгорыя:Ратушы]]
[[Катэгорыя:Ратушы Беларусі]]
[[Катэгорыя:Зьнішчаныя збудаваньні Полацку]]</text>
      <sha1>og7hgq6mxc6p4xhcxu94lx3m7st344q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ніна Вайтовіч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>251311</id>
    <revision>
      <id>2698318</id>
      <parentid>2668411</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T02:03:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23289" sha1="fgk0bbqs0yods0531tb64f05dj2vzxd" xml:space="preserve">{{Навуковец
|Імя = Ніна Вайтовіч
|Арыгінал імя = Ніна Трафімаўна Вайтовіч
|Фота = 
|Шырыня = 
|Подпіс = 
|Месца нараджэньня = [[Дрыса]],  [[Віцебская губэрня]]
|Навуковая сфэра = [[мовазнаўства]]; [[літаратуразнаўства]]
|Месца працы = [[Інстытут мовазнаўства НАНБ|Інстытут мовазнаўства]]
|Альма-матэр = [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Беларускі дзяржаўны вышэйшы пэдагагічны інстытут]];
[[Маскоўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя М. В. Ламаносава|МДУ]]
|Навуковы кіраўнік = {{Артыкул у іншым разьдзеле|Афанасі  Сялішчаў|Афанасі  Сялішчаў|ru|Селищев, Афанасий Матвеевич}}; 
{{Артыкул у іншым разьдзеле|Рубэн Аванесаў|Рубэн Аванесаў|ru|Аванесов, Рубен Иванович}}
|Знакамітыя вучні = [[Іван Яшкін]];
|Вядомы як = аўтарка манаграфій «[[Баркалабаўскі летапіс]]» і «Ненаціскны вакалізм народных гаворак Беларусі»
|Узнагароды і прэміі = Дзяржаўная прэмія СССР (1971)
|Сайт = 
}}
'''Ніна Трафімаўна Вайтовіч''' (10 ліпеня 1913, [[Дрыса]] — 4 сакавіка 1976, [[Менск]]) — [[мовазнаўца]], [[Доктар навук|Доктарка філялягічных навук]] (1967). Ганаровы сябар Бэрлінскага геаграфічнага таварыства. Ляўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1971).

== Біяграфія ==
Нарадзілася ў сям’і настаўніка. Пасьля сямігодкі закончыла [[Полацкі каледж|Полацкае пэдвучылішча]] ў 1930 годзе, два гады працавала настаўніцай беларускай мовы й літаратуры [[Камень (Віцебская вобласьць)|Каменьскай]] сямігадовай школы [[Лепельскі раён|Лепельскага раёну]] й [[Красналукі|Красналуцкай]] сямігадовай школы [[Чашніцкі раён|Чашніцкага раёну]] ў 1932—1933 гадах.

Вучылася на літаратурным факультэце [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Беларускага дзяржаўнага вышэйшага пэдагагічнага інстытуту]] з 1933 да 1937 году. Пасьля заканчэньня інстытуту выкладала мову й літаратуру ў [[Менскі гарадзкі пэдагагічны каледж|Менскім пэдвучылішчы]]. У лістападзе 1938 г. Ніна Вайтовіч паступіла ў асьпірантуру [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Менскага пэдагагічнага інстытуту]] й
пачала працу над дысэртацыяй «Аб мове Баркулабаўскага летапісу» пад кіраўніцтвам вядомага савецкага лінгвіста Афанасія Сялішчава.

Ніна Вайтовіч у час вайны жыла ў эвакуацыі ў [[Расея|Расеі]]. У кастрычніку 1943 г. яе прызначылі начальнікам упраўленьня школ [[Наркамасьветы БССР]] у [[Масква|Маскве]]. 3 ліпеня 1944 да чэрвеня 1945 г. Ніна Вайтовіч працавала старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута мовы, літаратуры й мастацтва АН БССР, які дзейнічаў у Маскве.

Пасьля вайны працягнула навучаньне ў асьпірантуры пры [[Маскоўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя М. В. Ламаносава|МГУ]], дзе пад кіраўніцтвам Рубэна Аванесава завяршыла працу над кандыдацкай дысэртацыяй і ў 1947 г. пасьпяхова яе абараніла.

3 1947 году Ніна Вайтовіч працавала выкладчыкам, а ў 1949—1956 гадах працавала загадчыкам катэдры беларускай мовы ў [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Менскага пэдагагічнага інстытуту]]. Далей з 1956 году — у [[Інстытут мовазнаўства НАНБ|Інстытуце мовазнаўства]]&lt;ref&gt;{{Артыкул| аўтар = Міхайлаў, Павел Аляксандравіч.  | загаловак  = Ніна Вайтовіч. | арыгінал = | спасылка  = http://elib.bspu.by/bitstream/doc/20478/1/23.%d0%92%d0%b0%d0%b9%d1%82%d0%be%d0%b2_%d1%87.pdf | мова = | адказны = | аўтар выданьня = Д. В. Дзятко, П. А. Міхайлаў| выданьне = Мовазнаўцы: нарысы па гісторыі беларускай лінгвістыкі | тып = | месца =[[Менск|Мінск]]  | выдавецтва =[[Янушкевіч (выдавецтва)|Янушкевіч А. М.]] | год = 2017| выпуск = | том = | нумар  = | старонкі  = 292—301 | isbn  = 978-985-7165-18-6| issn  = }}&lt;/ref&gt;.

== Навуковая дзейнасьць ==
Аўтар падручніка для 6-га клясу «Родная літаратура», які на працягу ад 1945 да 1960 году вытрымаў 16 выданьняў. Ніна Вайтовіч займалася [[дыялекталёгія]]й і гісторыяй [[беларуская мова|беларускай мовы]], напісала й апублікавала каля 60 навуковых і метадычных прац па разнастайных пытаньнях беларускага мовазнаўства: манаграфію «[[Баркулабаўскі летапіс]]», упершыню ў беларускім мовазнаўстве распрацавала праграмы па курсах гісторыі беларускай літаратурнай мовы (1952), [[Дыялекты беларускай мовы|беларускай дыялекталёгіі]] (1957), а таксама сумесна з [[Міхаіл Булахаў|Міхаілам Булахавым]] і [[Мікалай Гурскі|Мікалаем Гурскім]] — праграму па гістарычнай граматыцы беларускай мовы для пэдінстытутаў (1954).

Беларускім дыялектам прысьвечана большая частка навуковых публікацый, у тым ліку й манаграфія «Ненаціскны вакалізм народных гаворак Беларусі», якая ўяўляе зь сябе скарочаны варыянт абароненай у 1966 г. доктарскай дысэртацыі, дзе ўпершыню ў беларускім мовазнаўстве на матэрыяле палявых дыялекталягічных дасьледаваньняў апісаны тыпы ненаціскнога вакалізму беларускіх гаворак і пададзена іх лякалізацыя на тэрыторыі Беларусі, сувязі з украінскімі і рускімі гаворкамі, прыведзена гіпотэза паходжаньня аканьня ў беларускай мове&lt;ref&gt;{{Кніга|аўтар = Вайтовіч, Ніна Трафімаўна.|частка = |загаловак = Ненаціскны вакалізм народных гаворак Беларусі: Дысэртацыя на атрыманьне вучонай ступені доктара філялягічных навукю Ч. 1—2 |арыгінал = |спасылка = |адказны =  |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1966|том = |старонкі = |старонак = 647 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}&lt;/ref&gt;.

== Узнагароды ==
Узнагароджана ў траўні 1946 году нагрудным знакам «Выдатнік народнай асьветы» за падручнік па беларускай літаратуры для вучняў 6-га клясу.
Разам з іншымі супрацоўнікамі Інстытуту мовазнаўства адзначана ў 1971 годзе Дзяржаўнай прэміяй СССР за шэраг калектыўных прац па беларускай лінгвагеаграфіі: «Хрэстаматыя па беларускай дыялекталёгіі» (1962), «Дыялекталягічны атляс беларускай мовы» (1963), «Нарысы па беларускай дыялекталёгіі» (1964) і «Лінгвістычная геаграфія і групоўка беларускіх гаворак» (1968—1969).

== Бібліяграфія ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Родная літаратура: хрэстаматыя для 6-га класа сярэдняй школы|арыгінал = |спасылка = |адказны = складзена  Вайтовіч, Н. Т.  |выданьне = Выд. 1-е |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва =[[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1945 |том = |старонкі = |старонак = 343 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = Вайтовіч, Н. Т. |частка = |загаловак = Да пытання аб фарміраванні нацыянальнай літаратурнай беларускай мовы: Аб суадносінах літаратурнай мовы і дыялектаў |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне =  |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = Выдавецтва Акадэміі навук БССР |год = 1958 |том = |старонкі =  |старонак = 47 |сэрыя = IV Міжнародны з'езд славістаў: даклады |isbn = |наклад = 1200}}
* {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак = Родная літаратура: хрэстаматыя для 6-га класа сярэдняй школы|арыгінал = |спасылка = |адказны = складзена  Вайтовіч, Н. Т.  |выданьне = Выд. 16-е |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва =[[Беларусь (выдавецтва)|Дзяржаўнае выдавецтва БССР]] |год = 1960 |том = |старонкі = |старонак = 231 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Хрэстаматыя па беларускай дыялекталогіі: вучэбны дапаможнік для вышэйшых навучальных устаноў. |арыгінал = |спасылка = |адказны =складальнікі: А. У. Арашонкава і інш.] ; пад рэдакцыяй Р. І. Аванесава і [[Мікалай Бірыла|М. В. Бірылы]] |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = Выдавецтва Акадэміі навук Беларускай ССР |год = 1962 |том = |старонкі = |старонак = 349 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1450}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Дыялекталагічны атлас беларускай мовы. Карты |арыгінал = |спасылка = |адказны =Р. І. Аванесаў і інш.; пад рэдакцыяй Р. І. Аванесава, [[Кандрат Крапіва|К. К. Крапівы]], Ю. Ф. Мацкевіч; рэдактары-картографы: Л. П. Колабава, А. А. Ляўшынаў, М. С. Руткоўская |выданьне = |месца = [[Менск|Мінск]] |выдавецтва = Выдавецтва Акадэміі навук БССР |год = 1963 |том = 1 |старонкі = |старонак = 338 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}}
{{слупок-2}} 
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Дыялекталагічны атлас беларускай мовы: уступныя артыкулы, даведачныя матэрыялы і каментарыі да карт |арыгінал = |спасылка = |адказны = Р. І. Аванесаў і інш.] ; пад рэдакцыяй Р. І. Аванесава, [[Кандрат Крапіва|К. К. Крапівы]], Ю. Ф. Мацкевіч |выданьне =  |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = Выдавецтва Акадэміі навук БССР |год = 1963 |том = 2 |старонкі =  |старонак = 969 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Нарысы па беларускай дыялекталогіі: Вучэбны дапаможнік  для філал. фак ун-таў і педін-таў |арыгінал = |спасылка = |адказны = Пад рэд.Р. І. Аванесава |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва =  [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]]  |год = 1964 |том = |старонкі = |старонак = 415|сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = Вайтовіч, Ніна Трафімаўна.|частка = |загаловак = Ненаціскны вакалізм народных гаворак Беларусі  |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактар Р. І. Аванесаў |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1968 |том = |старонкі = |старонак = 217 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1100}}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Лінгвістычная геаграфія і групоўка беларускіх гаворак |арыгінал = |спасылка = |адказны = Пад рэд. Р. І. Аванесава і інш. |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1968 |том =|старонкі =— |старонак = 318 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Лінгвістычная геаграфія і групоўка беларускіх гаворак: кніга карт |арыгінал = |спасылка = |адказны = Пад рэд. Р. І. Аванесава і інш. |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1969 |том =|старонкі = |старонак = 111 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Інструкцыя па збіранню матэрыялаў для складання лексічнага атласа беларускай мовы |арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдкалегія: Н. Т. Вайтовіч і інш. |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1971 |том = |старонкі = |старонак = 163 |сэрыя = |isbn = |наклад = 300}}
* {{Кніга|аўтар = [[Іван Яшкін|Яшкін, І. Я. ]]. |частка = |загаловак = Узаемадзеянне рознадыялектных сістэм: (фанетыка)|арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактар Н. Т. Вайтовіч |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1976 |том = |старонкі = |старонак = 173 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1000}}
* {{Кніга|аўтар = Вайтовіч Н. Т. |частка = |загаловак = Баркалабаўскі летапіс |арыгінал = |спасылка = |адказны =[[Інстытут мовазнаўства|Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа]] |выданьне = |месца = [[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1977 |том = |старонкі = |старонак = 203 |сэрыя = |isbn = |наклад = 700}}
{{слупок-канец}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* Вайтовіч, Ніна Трафімаўна. // {{Літаратура/Беларуская мова: Энцыкляпэдыя (1994)}} — С. 110.
* Вайтовіч, Ніна Трафімаўна. // {{Літаратура/БелСЭ|2}} — С. 560.
* Вайтовіч, Ніна Трафімаўна. // {{Літаратура/Беларусь: энцыкляпэдычны даведнік, 1995}} — С. 148.
* Вайтовіч, Ніна Трафімаўна. // {{Літаратура/ЭКБ|2}} — С. 188.
* Вайтовіч, Ніна Трафімаўна. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|1 }} С. 558.
* {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Веснік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Серыя 4: Філалогія. Журналістыка. Педагогіка|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне =  |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = |год = 1996 № 1 |том = |старонкі = 53—56 |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}
{{слупок-2}} 
* Германовіч І. К. Вайтовіч Ніна Трафімаўна. // {{Літаратура/БелЭн|3}} — С. 461.
* {{Артыкул| аўтар = Добач, С. Г. | загаловак  = Ніна Трафімаўна Вайтовіч. | арыгінал = | спасылка  = | мова = | адказны = рэдкал.: М. Р. Суднік і інш.| аўтар выданьня = | выданьне = Беларуская лінгвістыка: зборнік артыкулаў | тып = | месца =[[Менск|Мінск]]  | выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] | год = 1972 | выпуск = | том = | нумар  = Вып. 3| старонкі  = 70—71 | isbn  = | issn  = }}
* {{Артыкул| аўтар = Крыўко, М. | загаловак = Усе сілы аддавала справе развіцця айчыннай лінгвістыкі. | спасылка  = | мова  = | выданьне  =[[Настаўніцкая газета]] | тып = газета | год  = 29 жніўня 2013 | том   = | нумар  = | старонкі  = 16 }}
* {{Артыкул| аўтар = Міхайлаў, Павел Аляксандравіч.  | загаловак = Свой след у навуцы. | спасылка  = http://vlib.by/PRIDVINIE-11/PERSONS/Voitovich_NT-1.htm | мова  = | выданьне  =[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] | тып = навукова-мэтадычны ілюстраваны часопіс | год  = 2003 | том   = | нумар  = 7 | старонкі  = 44 }}
* {{Артыкул| аўтар = Міхайлаў, Павел Аляксандравіч.  | загаловак = Нястомны даследчык роднай мовы. | спасылка  =  | мова  = | выданьне  =[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] | тып = навукова-мэтадычны ілюстраваны часопіс | год  = 2003 | том   = | нумар  = 7 | старонкі  = 31—34 }}
{{слупок-канец}}

== Вонкавыя спасылкі ==
{{слупок-пачатак-малы}}
{{слупок-2}} 
* [https://web.archive.org/web/20211225212031/http://pridvinie.vlib.by/index.php/mtree-lib/vydatnyya-i-znakamityya-lyudzi/vajtovich-nina-trafima-na Прыдзьвінскі край: гісторыя й сучаснасьць.]
{{слупок-2}} 
* [https://bis.nlb.by/by/documents/129499  Беларусь у асобах і падзеях.]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{слупок-канец}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вайтовіч, Ніна Трафімаўна}}
[[Катэгорыя:Жанчыны-навукоўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускія настаўнікі]]
[[Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы]]
[[Катэгорыя:Выкладчыкі БДПУ імя Максіма Танка]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту]]
[[Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытуту мовазнаўства Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]]</text>
      <sha1>fgk0bbqs0yods0531tb64f05dj2vzxd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мікола Хвылявы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>253033</id>
    <revision>
      <id>2698293</id>
      <parentid>2352863</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T20:36:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17108" sha1="mlvznv2rdhtm4hggkuduvd704hfa08v" xml:space="preserve">'''Мікóла Хвылявы''' ([[Украінская мова|па-ўкраінску]]: Микола Хвильовий, сапраўднае імя: ''Фіцілёў Мікола Рыгоравіч''; 13 сьнежня 1893, [[Трасьцянец (Сумская вобласьць)|Трасьцянец]], [[Харкаўская губэрня|Харкаўшчына]] (цяпер [[Сумская вобласьць]]), [[Расейская імпэрыя]] — 13 траўня 1933, [[Харкаў]], [[УССР]]) — [[Украінец|украінскі]] [[празаік]], [[паэт]], [[публіцыст]], адзін з заснавальнікаў украінскай пасьлярэвалюцыйнай літаратуры. Адзін з прадстаўнікоў [[Расстралянае адраджэньне|расстралянага адраджэньня]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Абліцов В. Г. Хвильовий Микола // Енциклопедія історії України: у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін.; Інститут історії України НАН України. — К.: Наукова думка, 2013. — Т. 10: Т — Я. — С. 364.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.{{Пісьменьнік|Імя=Мікола Хвылявы|Арыгінал імя=Микола Хвильовий|Імя пры нараджэньні=Мікола Рыгоравіч Фіцілёў (Микола Григорович Фітільов)|Дата нараджэньня=13 сьнежня 1893|Месца нараджэньня=Трасьцянец, Харкаўская губэрня, Расейская імпэрыя|Месца пахаваньня=Харкаў|Дата сьмерці=13 траўня 1933|Месца сьмерці=Харкаў|Род дзейнасьці=Пісьменьнік, паэт|Гады актыўнасьці=1921-1933|Жанр=Апавяданьне, навэля, раман, верш, памфлет|Мова=Украінская|Дэбют=1921|Значныя творы=Я (Романтика) (1924), Повість про санаторійну зону (1924)}}

== Жыцьцяпіс ==

Мікола Рыгоравіч Фіцілёў (сапраўднае імя пісьменьніка) нарадзіўся ў в. Трасьцянец на Харкаўшчыне 13 сьнежня 1893 году ў сям'і настаўнікаў. Вучыўся ў Багадухаўскай гімназіі, якую па адных зьвестках скончыў ў 1916 г., па іншых – быў выключаны з 6 клясу за ўдзел у рэвалюцыйным гуртку&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Абліцов В. Г. Хвильовий Микола // Енциклопедія історії України: у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін.; Інститут історії України НАН України. — К.: Наукова думка, 2013. — Т. 10: Т — Я. — С. 364.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. 

У падлеткавым узросьце езьдзіў у пошуках працы на [[Данбас]] і на поўдзень Украіны&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Ростислав Мельників. Життя і смерть Миколи Хвильового. Від комуніста до комунара, ІСТОРИЧНА ПРАВДА, 13 травня 2013, https://www.istpravda.com.ua/research/2013/05/13/123968/&lt;/small&gt; &lt;/ref&gt;.

У 1916 г. быў мабілізаваны ў [[войска]], быў на фронце [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў складзе 14-й дывізіі, што разьмяшчалася ў [[Беларусь|Беларусі]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Панченко Володимир. Дорога до Хвильового // День, 2010-10-05.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. 

Навука ў акопах вайны, грамадзянскай вайны сфармавалі ў ім перакананага бальшавіка. На чале арганізаванага ім у канцы 1918 г. паўстанцкага атраду на Харкаўшчыне ваяваў супраць гетманцаў, немцаў, драздоўцаў і войска [[Украінская Народная Рэспубліка|УНР]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;М. Плющ. Хвильовий (Фітільов), Микола Григорович// Філософський енциклопедичний словник / В. І. Шинкарук (гол. редкол.) та ін. — Київ: Інститут філософії імені Григорія Сковороди НАН України: Абрис, 2002. — С. 698. — 742 с.&lt;/small&gt; &lt;/ref&gt;.

У 1919 уступіў з Камуністычную партыю. У пачатку 1921 г. адправіўся «заваёўваць» [[Сталіца|сталіцу]] — [[Харкаў]]. Працаваў на заводзе сьлесарам&lt;ref&gt;&lt;small&gt;М. Плющ. Хвильовий (Фітільов), Микола Григорович// Філософський енциклопедичний словник / В. І. Шинкарук (гол. редкол.) та ін. — Київ: Інститут філософії імені Григорія Сковороди НАН України: Абрис, 2002. — С. 698. — 742 с.&lt;/small&gt; &lt;/ref&gt;.

У тым жа годзе пачаў друкавацца у газэтах і часопісах, у альманахах «Штабель», «На сполох». Актыўна заявіў пра сябе як адзін з арганізатараў літаратурна-мастацкага жыцьця, сябра-заснавальнік многіх сучасных літаратурных арганізацыяў: спачатку «Гарт» (1923); менавіта яму прыйшла ў галаву ідэя стварэньня напаўафіцыйнай студыі «Урбіно», якая зьбіралася ў ягонай кватэры і была прататыпам ВАПЛІТЕ (1924); потым былі ВАПЛІТЕ (1926) (віцэ-прэзідэнт), ВУСПП (1927), Пролітфронт (1930)&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Грабович Г. Символічна автобіографія у прозі Миколи Хвильового // Критика. — 2015. — Травень.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

У 1920-я гады цалкам падтрымліваў і рэалізоўваў палітыку «[[Украінізацыя|украінізацыі]]», выступаў супраць [[Русіфікацыя|русіфікацыі]] і «асьветніцкага» вектараў разьвіцьця ўкраінскай савецкай культуры&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Краткая биография члена КП(б)У (апрель, 1919, партбилет № 280655) Николая Григорьевича Фитилева (литературный псевдоним — Микола Хвильовий). — У кн.: Хвильовий М. Г. Твори: У 2-х т. — К.: Дніпро, 1990. — Т. 2. — С. 830—837.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

У 1925-1928 гадах напісаў скандальныя [[Памфлет|памфлеты]]-[[эсэ]], якія паўплывалі на ягоны далейшы лёс: «Камо грядеши?» (1925), у 1926 — «Думки проти течії» і «Апологети писаризму». Своеасаблівым працягам гэтых памфлетаў стаў знакаміты артыкул «Україна чи Малоросія?», які, аднак, пры жыцьці аўтара так і не выйшаў у друк. У гэтых творах аўтар заклікаў не арыентавацца на [[Масква|Маскву]], а  сканцэнтравацца на «псыхалягічнай [[Эўропа|Эўропе]]». Аўтар [[Выслоўе|выслоўя]] &quot;Геть від Москви!&quot;&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Ган О. Трагедія Миколи Хвильового / О. Ган. — Прометей, — 77 с.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

З сьнежня 1927 г. па сакавік 1928 г. Хвылявы лячыўся ў [[Бэрлін|Бэрліне]] і [[Вена|Вене]], актыўна знаёміўся з дасягненьнямі эўрапейскай культуры, прапагаваў [[Украінская літаратура|ўкраінскую літаратуру]] за межамі Ўкраіны&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Шерех Ю. Хвильовий без політики // Пороги і запоріжжя. Література. Мистецтво. Деології: У 3-х т. — Харків: Фоліо, 1998. — Т. 1. — С. 57.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

Увесну 1933 году пісьменнік разам з Аркадзем Любчанкам наведаў [[Палтаўская вобласьць|Палтаўскую вобласьць]], дзе на ўласныя вочы пабачыў трагедыю [[Галадамор ва Ўкраіне|Галадамору]]. З гэтага падарожжа ён вярнуўся фізычна і маральна зламаным. У атмасфэры шалёнага [[Перасьлед|перасьледу]], прадчуваючы набліжэньне татальнага [[Тэрор|тэрору]], пасьля арышту свайго сябра пісьменніка Міхайла Ялавога ў знак пратэсту супраць пачатку масавых рэпрэсіяў супраць ўкраінскай творчай інтэлігенцыі 13 траўня 1933 г. у [[Харкаў|Харкаве]], у Доме пісьменнікаў «Слово», ён скончыў жыцьцё [[Самагубства|самагубствам]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Задеснянський Р. Критичні нариси. Т. 5: Що нам дав М. Хвильовий?, вип. 2. / Р. Задеснянський. — (2-ге вид., перевір. і доповн.). — В-во «Укр. критич. думка». — С. 115—171 с.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

Сьмерць М. Хвылявога стала сымбалям краху ідэалёгіі ўкраінскага [[Нацыянал-камунізм|нацыянал-камунізму]] і заканчэньня ўкраінскага нацыянальнага адраджэньня 1920-1930-х гадоў. Творы і імя Хвылявога заставаліся забароненымі да апошніх гадоў таталітарнага рэжыму ва [[Украіна|Ўкраіне]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Український письменник Микола Хвильовий (1893—1933): бібліогр. покажч. / Харків. держ. наук. б-ка ім. В. Г. Короленка; уклад. Н. В. Гологорська. — 2-ге вид. — Харків: ХДНБ ім. В. Г. Короленка, 2008. — 134 с.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

== Творчасьць ==

У 1921 годзе дэбютуе як [[паэт]] у [[Харкаў|Харкаве]] (зборнікі “Маладосьць” (Молодість, 1921) і “Перадсьвітальныя сымфоніі” (Досвітні симфонії, 1922)). Але ўжо даволі хутка пісьменьнік звяртаецца да [[Проза|прозы]]. Так, у 1923 годзе пабачыў сьвет зборнік [[Навэля|навэляў]] “Сінія этуды” (Сині етюди)&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Мікола Хвылявы (Микола Хвильовий), на старонцы ПрайдзіСвет, https://web.archive.org/web/20220528004317/http://prajdzisvet.org/authors/37-khvyliavy-mikola.html&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;. 

Раньняя проза была музычнай, рытмізаванай, моцны лірычны пачатак спалучаўся з тэматычнай надзённасьцю. Мікола Хвылявы не стаіць на месцы, і ў 1924 годзе бачыць сьвет ці ня першы буйны твор пісьменніка – [[аповесьць]] “Санаторная зона” (Санаторійна зона). У пэўным сэнсе творы Хвылявога сьведчылі пра сьцверджаньне новай манеры пісьма&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Мікола Хвылявы (Микола Хвильовий), на старонцы ПрайдзіСвет, https://web.archive.org/web/20220528004317/http://prajdzisvet.org/authors/37-khvyliavy-mikola.html&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

Але паступова рамантычны патас зьмяняецца выкрывальна-сатырычным, на зьмену гімнам рэвалюцыі (хаця і ў раньніх творах мы не бачым адназначных ацэнак) прыходзіць цьвярозы аналіз рэчаіснасьці, а адсюль і ноткі асенняга суму ды безнадзейнасьці. Цягам усяго творчага шляху для пісьменьніка адной з найважнейшых была праблема неадпаведнасьці мары і рэчаіснасьці. Невялікай [[Аповесьць|аповесьцю]] “Іван Іванавіч” (Іван Іванович, 1929) ён выявіў сябе як майстар [[Сатыра|сатыры]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Мікола Хвылявы (Микола Хвильовий), на старонцы ПрайдзіСвет, https://web.archive.org/web/20220528004317/http://prajdzisvet.org/authors/37-khvyliavy-mikola.html&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

Па-беларуску ў перакладзе Ўладзя Лянкевіча некаторыя апавяданьні Міколы Хвылявога даступныя на старонцы часопісу перакладной літаратуры [[ПрайдзіСвет]]&lt;ref&gt;&lt;small&gt;Старонка часопісу ПрайдзіСвет, https://web.archive.org/web/20220528003224/http://prajdzisvet.org/text/250-ja-ramantyka.html&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;.

== Творы ==

• Хвильовий М. Колонії, віли … / М. Хвильовий. — Харків: Книгоспілка, 1925. — 50 с.

• Хвильовий М. Камо грядеши: памфлети / Микола Хвильовий. — Книгоспілка, 1925. — 62 с.

• Хвильовий М. В очереті / Микола Хвильовий. — 2-ге вид. — Харків: Держ. вид-во України, 1926. — 56 с. — (Бібліотека селянина. Серія красного письменства).

• Хвильовий М. Злочин / Микола Хвильовий. — 2-ге вид. — Харків: Держ. вид-во України, 1926. — 66 с. — (Бібліотека селянина. Серія красного письменства).

• Хвильовий М. Думки проти течії: памфлети / Микола Хвильовий. — Харків: Держ. вид-во України, 1926. — 123 с.

• Хвильовий М. Г. Твори. Т. 1: Етюди / М. Хвильовий. — Харків: Держ. літ. вид-во, 1927. — 337 с.

• Хвильовий М. Із Варіної біографії / М. Хвильовий. — Укр. робітник. — 64 с. — (Масова бібліотека красного письменства).

• Хвильовий М. Г. Твори. Т. 3: Етюди / Микола Хвильовий. — Харків: Держ. вид-во України, 1930. — 328 с.

• Хвильовий М. Вибрані твори. Т. 1 / Микола Хвильовий. — Київ: Рух, 1932. — 360 с.

• Хвильовий М. Бриґадир шостої: (з життя колгоспу «Спільна праця») / М. Хвильовий. — Харків ; Київ: Літ. і мистецтво, 1933. — 10 с.

• Твори. У 5-ти томах / заг. ред. Г. Костюка. — Нью-Йорк; Балтімор; Торонто: Укр. вид-во «Смолоскип» ім. В. Симоненка, 1978—1986.

== Крыніцы ==
&lt;references /&gt;

{{Бібліяінфармацыя}}
[[Катэгорыя:Нарадзіліся 13 сьнежня]]
[[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў 1933 годзе]]
[[Катэгорыя:Памерлі 13 траўня]]
[[Катэгорыя:Памерлі ў Харкаве]]
[[Катэгорыя:Самагубцы]]
[[Катэгорыя:Украінскія паэты]]
[[Катэгорыя:Украінскія літаратары]]</text>
      <sha1>mlvznv2rdhtm4hggkuduvd704hfa08v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>263899</id>
    <revision>
      <id>2698350</id>
      <parentid>2697677</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:49:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5769" sha1="35qcs5zt448qfk7kyfqgy3krl52tptt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://www.premierleague.com/en/tables/premier-league/2026-27 Прэм’ер-Ліга]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=ARS, MCI, BHA, CHE, LIV, BRE, BOU, TOT, AVL, HUL, LEE, NEW, IPS, EVE, FUL, COV, MUN, CRY, NFO, SUN
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_ARS=8 | нічыі_ARS=0 |паразы_ARS=1 |мз_ARS=14 |мп_ARS=5
|перамогі_MCI=7 | нічыі_MCI=0 |паразы_MCI=2 |мз_MCI=20 |мп_MCI=10
|перамогі_BHA=6 | нічыі_BHA=1 |паразы_BHA=2 |мз_BHA=24 |мп_BHA=7
|перамогі_CHE=5 | нічыі_CHE=1 |паразы_CHE=3 |мз_CHE=19 |мп_CHE=15
|перамогі_LIV=4 | нічыі_LIV=3 |паразы_LIV=2 |мз_LIV=11 |мп_LIV=9
|перамогі_BRE=3 | нічыі_BRE=5 |паразы_BRE=1 |мз_BRE=16 |мп_BRE=9
|перамогі_BOU=3 | нічыі_BOU=3 |паразы_BOU=3 |мз_BOU=14 |мп_BOU=13
|перамогі_TOT=3 | нічыі_TOT=3 |паразы_TOT=3 |мз_TOT=10 |мп_TOT=10
|перамогі_AVL=3 | нічыі_AVL=3 |паразы_AVL=3 |мз_AVL=10 |мп_AVL=13
|перамогі_HUL=2 | нічыі_HUL=5 |паразы_HUL=2 |мз_HUL=11 |мп_HUL=10
|перамогі_LEE=2 | нічыі_LEE=5 |паразы_LEE=2 |мз_LEE=9 |мп_LEE=8
|перамогі_NEW=3 | нічыі_NEW=2 |паразы_NEW=3 |мз_NEW=12 |мп_NEW=14
|перамогі_IPS=3 | нічыі_IPS=2 |паразы_IPS=4 |мз_IPS=14 |мп_IPS=18
|перамогі_EVE=2 | нічыі_EVE=4 |паразы_EVE=2 |мз_EVE=8 |мп_EVE=9
|перамогі_FUL=2 | нічыі_FUL=3 |паразы_FUL=4 |мз_FUL=9 |мп_FUL=11
|перамогі_COV=3 | нічыі_COV=0 |паразы_COV=6 |мз_COV=9 |мп_COV=16
|перамогі_MUN=1 | нічыі_MUN=4 |паразы_MUN=4 |мз_MUN=10 |мп_MUN=15
|перамогі_CRY=2 | нічыі_CRY=1 |паразы_CRY=6 |мз_CRY=9 |мп_CRY=21
|перамогі_NFO=1 | нічыі_NFO=3 |паразы_NFO=5 |мз_NFO=6 |мп_NFO=12
|перамогі_SUN=1 | нічыі_SUN=2 |паразы_SUN=6 |мз_SUN=7 |мп_SUN=17

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]
|назва_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]
|назва_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]]
|назва_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]]
|назва_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]]
|назва_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]
|назва_COV=[[Ковэнтры Сіці]]
|назва_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]
|назва_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]
|назва_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]]
|назва_HUL=[[Гал Сіці]]
|назва_IPS=[[Іпсўіч Таўн]]
|назва_LEE=[[Лідс Юнайтэд]]
|назва_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]
|назва_MCI=[[Манчэстэр Сіці]]
|назва_MUN=[[Манчэстэр Юнайтэд]]
|назва_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд]]
|назва_NFO=[[Нотынггэм Форэст]]
|назва_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]]
|назва_TOT=[[Тотэнгэм Готспур]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CLLS |вынік4=CLLS |вынік5=ELLS |вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL

&lt;!--Налады і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Дадатковыя матчы (толькі пры неабходнасьці вызначэньня чэмпіёна, камандаў на выбываньне або камандаў, якія выходзяць у турніры УЭФА).

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLTH=blue1 |тэкст_ECLTH=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў [[Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны 2027—2028 гадоў|Чэмпіёншып]]

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>35qcs5zt448qfk7kyfqgy3krl52tptt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:НХЛ/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>264120</id>
    <revision>
      <id>2698351</id>
      <parentid>2698113</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12800" sha1="cy38wr5gi8xir3h3quhlp0ovdma123l" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| style=&quot;background:#ccffcc;&quot;| &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;
|Каманда выходзіць у плэй-оф праз дывізіён
|-
| style=&quot;background:#ffffbf;&quot;| &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;
|Каманда выходзіць у плэй-оф праз канфэрэнцыю
|}
=== Заходняя канфэрэнцыя ===
==== Ціхаакіянскі дывізіён ====
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВП АТ
|крыніца=[https://www.nhl.com/standings/ NHL.com]
|winpoints=2

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=EDM
|каманда2=VGK
|каманда3=SEA
|каманда4=SJS
|каманда5=ANA
|каманда6=CGY
|каманда7=LAK
|каманда8=VAN

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q |вынік2=Q |вынік3=Q |вынік4= |вынік5= |вынік6= |вынік7= |вынік8= 

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=1 лістапада 2026
|перамогі_EDM=9 |АТперамогі_EDM=2 |АТпаразы_EDM=2 |паразы_EDM=2 |мз_EDM=64 |мп_EDM=44 
|перамогі_VGK=7 |АТперамогі_VGK=2 |АТпаразы_VGK=1 |паразы_VGK=5 |мз_VGK=53 |мп_VGK=44 
|перамогі_SEA=6 |АТперамогі_SEA=2 |АТпаразы_SEA=1 |паразы_SEA=5 |мз_SEA=52 |мп_SEA=52 
|перамогі_SJS=2 |АТперамогі_SJS=5 |АТпаразы_SJS=1 |паразы_SJS=7 |мз_SJS=41 |мп_SJS=52 
|перамогі_ANA=5 |АТперамогі_ANA=1 |АТпаразы_ANA=1 |паразы_ANA=7 |мз_ANA=49 |мп_ANA=53 
|перамогі_CGY=6 |АТперамогі_CGY=0 |АТпаразы_CGY=0 |паразы_CGY=8 |мз_CGY=36 |мп_CGY=52 
|перамогі_LAK=2 |АТперамогі_LAK=2 |АТпаразы_LAK=2 |паразы_LAK=7 |мз_LAK=36 |мп_LAK=45 
|перамогі_VAN=1 |АТперамогі_VAN=2 |АТпаразы_VAN=1 |паразы_VAN=12 |мз_VAN=47 |мп_VAN=72 

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_EDM=[[Эдмантан Ойлерз]]
|назва_VGK=[[Вэгас Голдэн Найтс]]
|назва_SEA=[[Сіетл Кракен]]
|назва_SJS=[[Сан-Хасэ Шаркс]]
|назва_ANA=[[Анагайм Дакс]]
|назва_CGY=[[Калгары Флэймз]]
|назва_LAK=[[Лос-Анджэлес Кінгс]]
|назва_VAN=[[Ванкувэр Кэнакс]]

&lt;!--Налады і правілы табліцы--&gt;
|for_against_style=pucks
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Меншая колькасьць гульняў; 2) Колькасьць перамогаў у асноўны час; 3) Колькасьць перамогаў у асноўны час і ў авэртайме, за выняткам перамогаў у сэрыі булітаў; 4) Агульная колькасьць перамогаў; 5) Колькасьць пунктаў, набраных у асабістых сустрэчах; 6) Розьніца закінутых і прапушчаных шайбаў; 7) Колькасьць закінутых шайбаў.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_Q=green1|тэкст_Q=
|колер_S=yellow1|тэкст_S=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

==== Цэнтральны дывізіён ====
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВП АТ
|крыніца=[https://www.nhl.com/standings/ NHL.com]
|winpoints=2

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=MIN
|каманда2=UTA
|каманда3=COL
|каманда4=DAL
|каманда5=STL
|каманда6=NSH
|каманда7=WPG
|каманда8=CHI

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q |вынік2=Q |вынік3=Q |вынік4=S |вынік5=S |вынік6= |вынік7= |вынік8= 

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=1 лістапада 2026
|перамогі_MIN=10 |АТперамогі_MIN=0 |АТпаразы_MIN=3 |паразы_MIN=3 |мз_MIN=52 |мп_MIN=36 
|перамогі_UTA=7 |АТперамогі_UTA=2 |АТпаразы_UTA=0 |паразы_UTA=6 |мз_UTA=54 |мп_UTA=52 
|перамогі_COL=8 |АТперамогі_COL=0 |АТпаразы_COL=1 |паразы_COL=5 |мз_COL=59 |мп_COL=44 
|перамогі_DAL=5 |АТперамогі_DAL=3 |АТпаразы_DAL=1 |паразы_DAL=5 |мз_DAL=38 |мп_DAL=31 
|перамогі_STL=7 |АТперамогі_STL=0 |АТпаразы_STL=1 |паразы_STL=6 |мз_STL=44 |мп_STL=42 
|перамогі_NSH=4 |АТперамогі_NSH=1 |АТпаразы_NSH=5 |паразы_NSH=4 |мз_NSH=42 |мп_NSH=47 
|перамогі_WPG=4 |АТперамогі_WPG=0 |АТпаразы_WPG=3 |паразы_WPG=8 |мз_WPG=34 |мп_WPG=54 
|перамогі_CHI=3 |АТперамогі_CHI=1 |АТпаразы_CHI=1 |паразы_CHI=9 |мз_CHI=31 |мп_CHI=53 

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_MIN=[[Мінэсота Ўайлд]]
|назва_UTA=[[Юта Мамат]]
|назва_COL=[[Каларада Эвэланш]]
|назва_DAL=[[Далас Старз]]
|назва_STL=[[Сэнт-Луіс Блюз]]
|назва_NSH=[[Нэшвіл Прэдатарз]]
|назва_WPG=[[Вініпэг Джэтс]]
|назва_CHI=[[Чыкага Блэкгокс]]

&lt;!--Налады і правілы табліцы--&gt;
|for_against_style=pucks
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Меншая колькасьць гульняў; 2) Колькасьць перамогаў у асноўны час; 3) Колькасьць перамогаў у асноўны час і ў авэртайме, за выняткам перамогаў у сэрыі булітаў; 4) Агульная колькасьць перамогаў; 5) Колькасьць пунктаў, набраных у асабістых сустрэчах; 6) Розьніца закінутых і прапушчаных шайбаў; 7) Колькасьць закінутых шайбаў.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_Q=green1|тэкст_Q=
|колер_S=yellow1|тэкст_S=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

=== Усходняя канфэрэнцыя ===
==== Атлянтычны дывізіён ====
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВП АТ
|крыніца=[https://www.nhl.com/standings/ NHL.com]
|winpoints=2

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=BOS
|каманда2=MTL
|каманда3=OTT
|каманда4=TBL
|каманда5=FLA
|каманда6=TOR
|каманда7=BUF
|каманда8=DET

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q |вынік2=Q |вынік3=Q |вынік4=S |вынік5=S |вынік6= |вынік7= |вынік8= 

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=1 лістапада 2026
|перамогі_BOS=8 |АТперамогі_BOS=2 |АТпаразы_BOS=1 |паразы_BOS=4 |мз_BOS=55 |мп_BOS=36 
|перамогі_MTL=6 |АТперамогі_MTL=3 |АТпаразы_MTL=2 |паразы_MTL=3 |мз_MTL=48 |мп_MTL=42 
|перамогі_OTT=7 |АТперамогі_OTT=2 |АТпаразы_OTT=1 |паразы_OTT=6 |мз_OTT=52 |мп_OTT=51 
|перамогі_TBL=7 |АТперамогі_TBL=1 |АТпаразы_TBL=2 |паразы_TBL=3 |мз_TBL=48 |мп_TBL=43 
|перамогі_FLA=6 |АТперамогі_FLA=2 |АТпаразы_FLA=2 |паразы_FLA=4 |мз_FLA=44 |мп_FLA=39 
|перамогі_TOR=7 |АТперамогі_TOR=1 |АТпаразы_TOR=2 |паразы_TOR=6 |мз_TOR=60 |мп_TOR=53 
|перамогі_BUF=5 |АТперамогі_BUF=2 |АТпаразы_BUF=3 |паразы_BUF=4 |мз_BUF=43 |мп_BUF=49 
|перамогі_DET=4 |АТперамогі_DET=2 |АТпаразы_DET=3 |паразы_DET=5 |мз_DET=41 |мп_DET=43 

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BOS=[[Бостан Бруінз]]
|назва_MTL=[[Манрэаль Канадыенз]]
|назва_OTT=[[Атава Сэнатарз]]
|назва_TBL=[[Тампа Бэй Лайтнінг]]
|назва_FLA=[[Флорыда Пантэрз]]
|назва_TOR=[[Таронта Мэйпл Ліфс]]
|назва_BUF=[[Бафала Сэйбрз]]
|назва_DET=[[Дэтройт Рэд Ўінгс]]

&lt;!--Налады і правілы табліцы--&gt;
|for_against_style=pucks
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Меншая колькасьць гульняў; 2) Колькасьць перамогаў у асноўны час; 3) Колькасьць перамогаў у асноўны час і ў авэртайме, за выняткам перамогаў у сэрыі булітаў; 4) Агульная колькасьць перамогаў; 5) Колькасьць пунктаў, набраных у асабістых сустрэчах; 6) Розьніца закінутых і прапушчаных шайбаў; 7) Колькасьць закінутых шайбаў.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_Q=green1|тэкст_Q=
|колер_S=yellow1|тэкст_S=
}}&lt;/onlyinclude&gt;

==== Сталічны дывізіён ====
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВП АТ
|крыніца=[https://www.nhl.com/standings/ NHL.com]
|winpoints=2

&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|каманда1=CAR
|каманда2=NJD
|каманда3=WSH
|каманда4=NYI
|каманда5=NYR
|каманда6=PIT
|каманда7=PHI
|каманда8=CBJ

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=Q |вынік2=Q |вынік3=Q |вынік4= |вынік5= |вынік6= |вынік7= |вынік8= 

&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|абнаўленьне=1 лістапада 2026
|перамогі_CAR=11 |АТперамогі_CAR=1 |АТпаразы_CAR=2 |паразы_CAR=2 |мз_CAR=63 |мп_CAR=36 
|перамогі_NJD=7 |АТперамогі_NJD=2 |АТпаразы_NJD=0 |паразы_NJD=5 |мз_NJD=48 |мп_NJD=40 
|перамогі_WSH=7 |АТперамогі_WSH=1 |АТпаразы_WSH=0 |паразы_WSH=5 |мз_WSH=44 |мп_WSH=42 
|перамогі_NYI=5 |АТперамогі_NYI=2 |АТпаразы_NYI=2 |паразы_NYI=5 |мз_NYI=40 |мп_NYI=39 
|перамогі_NYR=7 |АТперамогі_NYR=0 |АТпаразы_NYR=1 |паразы_NYR=7 |мз_NYR=45 |мп_NYR=46 
|перамогі_PIT=2 |АТперамогі_PIT=3 |АТпаразы_PIT=2 |паразы_PIT=7 |мз_PIT=47 |мп_PIT=49 
|перамогі_PHI=4 |АТперамогі_PHI=0 |АТпаразы_PHI=4 |паразы_PHI=8 |мз_PHI=35 |мп_PHI=54 
|перамогі_CBJ=1 |АТперамогі_CBJ=4 |АТпаразы_CBJ=0 |паразы_CBJ=7 |мз_CBJ=29 |мп_CBJ=39 

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_CAR=[[Караліна Гарыкейнз]]
|назва_NJD=[[Нью-Джэрзі Дэвілз]]
|назва_WSH=[[Вашынгтон Кэпіталз]]
|назва_NYI=[[Нью-Ёрк Айлэндэрз]]
|назва_NYR=[[Нью-Ёрк Рэйнджарз]]
|назва_PIT=[[Пітсбург Пінгвінз]]
|назва_PHI=[[Філадэлфія Флаерз]]
|назва_CBJ=[[Каламбус Блю Джэкетс]]

&lt;!--Налады і правілы табліцы--&gt;
|for_against_style=pucks
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Меншая колькасьць гульняў; 2) Колькасьць перамогаў у асноўны час; 3) Колькасьць перамогаў у асноўны час і ў авэртайме, за выняткам перамогаў у сэрыі булітаў; 4) Агульная колькасьць перамогаў; 5) Колькасьць пунктаў, набраных у асабістых сустрэчах; 6) Розьніца закінутых і прапушчаных шайбаў; 7) Колькасьць закінутых шайбаў.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_Q=green1|тэкст_Q=
|колер_S=yellow1|тэкст_S=
}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>cy38wr5gi8xir3h3quhlp0ovdma123l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>264575</id>
    <revision>
      <id>2698358</id>
      <parentid>2698117</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4697" sha1="c64eocfajjtdlswnfkuy83dqw08k1ek" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=MAX, ISL, DMI, DBR, NIO, VIC, HOM, TAZ, FCM, SLA, BAR, ARS, BSH, DNE, BAT, NAF
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_MAX=17 | нічыі_MAX=8 |паразы_MAX=2 |мз_MAX=56 |мп_MAX=19
|перамогі_ISL=17 | нічыі_ISL=7 |паразы_ISL=3 |мз_ISL=51 |мп_ISL=21
|перамогі_DMI=18 | нічыі_DMI=4 |паразы_DMI=5 |мз_DMI=50 |мп_DMI=23
|перамогі_DBR=15 | нічыі_DBR=5 |паразы_DBR=7 |мз_DBR=48 |мп_DBR=27
|перамогі_NIO=14 | нічыі_NIO=4 |паразы_NIO=9 |мз_NIO=33 |мп_NIO=25
|перамогі_VIC=11 | нічыі_VIC=7 |паразы_VIC=9 |мз_VIC=30 |мп_VIC=26
|перамогі_HOM=11 | нічыі_HOM=7 |паразы_HOM=9 |мз_HOM=38 |мп_HOM=29
|перамогі_TAZ=10 | нічыі_TAZ=6 |паразы_TAZ=11 |мз_TAZ=35 |мп_TAZ=35
|перамогі_FCM=10 | нічыі_FCM=4 |паразы_FCM=13 |мз_FCM=33 |мп_FCM=40
|перамогі_SLA=8 | нічыі_SLA=7 |паразы_SLA=12 |мз_SLA=34 |мп_SLA=38
|перамогі_BAR=8 | нічыі_BAR=7 |паразы_BAR=12 |мз_BAR=30 |мп_BAR=43
|перамогі_ARS=6 | нічыі_ARS=9 |паразы_ARS=12 |мз_ARS=25 |мп_ARS=44
|перамогі_BSH=6 | нічыі_BSH=6 |паразы_BSH=15 |мз_BSH=28 |мп_BSH=50
|перамогі_DNE=4 | нічыі_DNE=11 |паразы_DNE=12 |мз_DNE=26 |мп_DNE=41
|перамогі_BAT=4 | нічыі_BAT=9 |паразы_BAT=14 |мз_BAT=19 |мп_BAT=34
|перамогі_NAF=4 | нічыі_NAF=5 |паразы_NAF=18 |мз_NAF=24 |мп_NAF=65

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]]
|назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]
|назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]
|назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]]
|назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]
|назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]]
|назва_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дняпро]]
|назва_DBR=[[Дынама Берасьце]]
|назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]
|назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]]
|назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]
|назва_MAX=[[МЛ Віцебск]]
|назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]]
|назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]]
|назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]]
|назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CL1Q |вынік2=ECL1Q
|вынік14=RPO |вынік15=REL |вынік16=REL

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CL1Q=green2|тэкст_CL1Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ECL1Q=yellow1 |тэкст_ECL1Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Першы кваліфікацыйны раўнд|Першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2   |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>c64eocfajjtdlswnfkuy83dqw08k1ek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ангельшчыны па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>265447</id>
    <revision>
      <id>2698363</id>
      <parentid>2697690</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10962" sha1="np89y6fez8xw5uduik786eutfxwem9y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца      = [https://www.premierleague.com/en/matches/premier-league/2026-27 Прэм’ер-Ліга]
| стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў=ARS, AVL, BOU, BHA, BRE, HUL, IPS, COV, CRY, LIV, LEE, MCI, MUN, NFO, NEW, SUN, TOT, FUL, CHE, EVE

|скарачэньне_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арс]]
|скарачэньне_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Аст]]
|скарачэньне_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Бор]]
|скарачэньне_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Бра]]
|скарачэньне_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэ]]
|скарачэньне_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэл]]
|скарачэньне_COV=[[Ковэнтры Сіці|Ков]]
|скарачэньне_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Кры]]
|скарачэньне_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэ]]
|скарачэньне_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фул]]
|скарачэньне_HUL=[[Гал Сіці|Гал]]
|скарачэньне_IPS=[[Іпсўіч Таўн|Іпс]]
|скарачэньне_LEE=[[Лідс Юнайтэд|Лід]]
|скарачэньне_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лів]]
|скарачэньне_MCI=[[Манчэстэр Сіці|МСі]]
|скарачэньне_MUN=[[Манчэстэр Юнайтэд|МЮ]]
|скарачэньне_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд|Нью]]
|скарачэньне_NFO=[[Нотынггэм Форэст|Нот]]
|скарачэньне_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сан]]
|скарачэньне_TOT=[[Тотэнгэм Готспур|Тот]]

|назва_ARS=[[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]]
|назва_AVL=[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]
|назва_BOU=[[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]]
|назва_BHA=[[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]]
|назва_BRE=[[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]]
|назва_CHE=[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]
|назва_COV=[[Ковэнтры Сіці]]
|назва_CRY=[[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]]
|назва_EVE=[[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]]
|назва_FUL=[[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]]
|назва_HUL=[[Гал Сіці]]
|назва_IPS=[[Іпсўіч Таўн]]
|назва_LEE=[[Лідс Юнайтэд]]
|назва_LIV=[[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]]
|назва_MCI=[[Манчэстэр Сіці]]
|назва_MUN={{nobr|[[Манчэстэр Юнайтэд]]}}
|назва_NEW=[[Ньюкасл Юнайтэд]]
|назва_NFO=[[Нотынггэм Форэст]]
|назва_SUN=[[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]]
|назва_TOT=[[Тотэнгэм Готспур]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026
|матч_ARS_AVL=
|матч_ARS_BHA=
|матч_ARS_BOU=
|матч_ARS_BRE=
|матч_ARS_CHE=2:1
|матч_ARS_COV=3:0
|матч_ARS_CRY=
|матч_ARS_EVE=2:0
|матч_ARS_FUL=
|матч_ARS_HUL=
|матч_ARS_IPS=
|матч_ARS_LEE=2:1
|матч_ARS_LIV=
|матч_ARS_MCI=
|матч_ARS_MUN=
|матч_ARS_NEW=
|матч_ARS_NFO=
|матч_ARS_SUN=
|матч_ARS_TOT=

|матч_AVL_ARS=0:1
|матч_AVL_BHA=
|матч_AVL_BOU=
|матч_AVL_BRE=2:2
|матч_AVL_CHE=
|матч_AVL_COV=
|матч_AVL_CRY=
|матч_AVL_EVE=
|матч_AVL_FUL=1:1
|матч_AVL_HUL=
|матч_AVL_IPS=
|матч_AVL_LEE=
|матч_AVL_LIV=
|матч_AVL_MCI=2:1
|матч_AVL_MUN=
|матч_AVL_NEW=
|матч_AVL_NFO=1:2
|матч_AVL_SUN=
|матч_AVL_TOT=

|матч_BHA_ARS=3:0
|матч_BHA_AVL=4:0
|матч_BHA_BOU=
|матч_BHA_BRE=
|матч_BHA_CHE=
|матч_BHA_COV=
|матч_BHA_CRY=5:0
|матч_BHA_EVE=
|матч_BHA_FUL=
|матч_BHA_HUL=
|матч_BHA_IPS=
|матч_BHA_LEE=1:1
|матч_BHA_LIV=
|матч_BHA_MCI=
|матч_BHA_MUN=
|матч_BHA_NEW=
|матч_BHA_NFO=
|матч_BHA_SUN=
|матч_BHA_TOT=

|матч_BOU_ARS=
|матч_BOU_AVL=
|матч_BOU_BHA=
|матч_BOU_BRE=2:2
|матч_BOU_CHE=
|матч_BOU_COV=
|матч_BOU_CRY=
|матч_BOU_EVE=1:1
|матч_BOU_FUL=
|матч_BOU_HUL=
|матч_BOU_IPS=
|матч_BOU_LEE=2:0
|матч_BOU_LIV=0:1
|матч_BOU_MCI=
|матч_BOU_MUN=
|матч_BOU_NEW=
|матч_BOU_NFO=
|матч_BOU_SUN=2:0
|матч_BOU_TOT=

|матч_BRE_ARS=
|матч_BRE_AVL=
|матч_BRE_BHA=
|матч_BRE_BOU=
|матч_BRE_CHE=3:0
|матч_BRE_COV=
|матч_BRE_CRY=
|матч_BRE_EVE=
|матч_BRE_FUL=
|матч_BRE_HUL=
|матч_BRE_IPS=
|матч_BRE_LEE=
|матч_BRE_LIV=1:2
|матч_BRE_MCI=
|матч_BRE_MUN=
|матч_BRE_NEW=
|матч_BRE_NFO=2:0
|матч_BRE_SUN=1:1
|матч_BRE_TOT=3:0

|матч_CHE_ARS=
|матч_CHE_AVL=
|матч_CHE_BHA=4:3
|матч_CHE_BOU=5:1
|матч_CHE_BRE=
|матч_CHE_COV=
|матч_CHE_CRY=
|матч_CHE_EVE=
|матч_CHE_FUL=
|матч_CHE_HUL=2:2
|матч_CHE_IPS=
|матч_CHE_LEE=
|матч_CHE_LIV=
|матч_CHE_MCI=
|матч_CHE_MUN=2:0
|матч_CHE_NEW=
|матч_CHE_NFO=
|матч_CHE_SUN=
|матч_CHE_TOT=0:2

|матч_COV_ARS=
|матч_COV_AVL=
|матч_COV_BHA=0:5
|матч_COV_BOU=
|матч_COV_BRE=
|матч_COV_CHE=
|матч_COV_CRY=
|матч_COV_EVE=
|матч_COV_FUL=0:1
|матч_COV_HUL=0:1
|матч_COV_IPS=
|матч_COV_LEE=
|матч_COV_LIV=
|матч_COV_MCI=
|матч_COV_MUN=
|матч_COV_NEW=4:1
|матч_COV_NFO=
|матч_COV_SUN=3:1
|матч_COV_TOT=

|матч_CRY_ARS=
|матч_CRY_AVL=
|матч_CRY_BHA=
|матч_CRY_BOU=
|матч_CRY_BRE=
|матч_CRY_CHE=
|матч_CRY_COV=
|матч_CRY_EVE=
|матч_CRY_FUL=
|матч_CRY_HUL=
|матч_CRY_IPS=2:3
|матч_CRY_LEE=
|матч_CRY_LIV=
|матч_CRY_MCI=1:4
|матч_CRY_MUN=
|матч_CRY_NEW=0:2
|матч_CRY_NFO=3:1
|матч_CRY_SUN=
|матч_CRY_TOT=

|матч_EVE_ARS=
|матч_EVE_AVL=
|матч_EVE_BHA=
|матч_EVE_BOU=
|матч_EVE_BRE=
|матч_EVE_CHE=0:2
|матч_EVE_COV=
|матч_EVE_CRY=2:0
|матч_EVE_FUL=
|матч_EVE_HUL=
|матч_EVE_IPS=1:0
|матч_EVE_LEE=
|матч_EVE_LIV=
|матч_EVE_MCI=
|матч_EVE_MUN=2:2
|матч_EVE_NEW=
|матч_EVE_NFO=
|матч_EVE_SUN=
|матч_EVE_TOT=

|матч_FUL_ARS=
|матч_FUL_AVL=
|матч_FUL_BHA=
|матч_FUL_BOU=
|матч_FUL_BRE=
|матч_FUL_CHE=2:3
|матч_FUL_COV=
|матч_FUL_CRY=2:3
|матч_FUL_EVE=
|матч_FUL_HUL=1:0
|матч_FUL_IPS=
|матч_FUL_LEE=
|матч_FUL_LIV=
|матч_FUL_MCI=
|матч_FUL_MUN=1:1
|матч_FUL_NEW=
|матч_FUL_NFO=
|матч_FUL_SUN=
|матч_FUL_TOT=

|матч_HUL_ARS=
|матч_HUL_AVL=0:0
|матч_HUL_BHA=
|матч_HUL_BOU=
|матч_HUL_BRE=1:1
|матч_HUL_CHE=
|матч_HUL_COV=
|матч_HUL_CRY=
|матч_HUL_EVE=2:2
|матч_HUL_FUL=
|матч_HUL_IPS=2:2
|матч_HUL_LEE=
|матч_HUL_LIV=
|матч_HUL_MCI=
|матч_HUL_MUN=2:0
|матч_HUL_NEW=
|матч_HUL_NFO=
|матч_HUL_SUN=
|матч_HUL_TOT=

|матч_IPS_ARS=
|матч_IPS_AVL=
|матч_IPS_BHA=
|матч_IPS_BOU=
|матч_IPS_BRE=
|матч_IPS_CHE=
|матч_IPS_COV=
|матч_IPS_CRY=
|матч_IPS_EVE=
|матч_IPS_FUL=2:1
|матч_IPS_HUL=
|матч_IPS_LEE=
|матч_IPS_LIV=0:2
|матч_IPS_MCI=
|матч_IPS_MUN=
|матч_IPS_NEW=
|матч_IPS_NFO=1:1
|матч_IPS_SUN=2:1
|матч_IPS_TOT=

|матч_LEE_ARS=
|матч_LEE_AVL=
|матч_LEE_BHA=
|матч_LEE_BOU=
|матч_LEE_BRE=1:1
|матч_LEE_CHE=
|матч_LEE_COV=
|матч_LEE_CRY=0:0
|матч_LEE_EVE=
|матч_LEE_FUL=
|матч_LEE_HUL=
|матч_LEE_IPS=
|матч_LEE_LIV=
|матч_LEE_MCI=
|матч_LEE_MUN=1:1
|матч_LEE_NEW=4:1
|матч_LEE_NFO=
|матч_LEE_SUN=
|матч_LEE_TOT=

|матч_LIV_ARS=0:1
|матч_LIV_AVL=
|матч_LIV_BHA=2:0
|матч_LIV_BOU=
|матч_LIV_BRE=
|матч_LIV_CHE=
|матч_LIV_COV=
|матч_LIV_CRY=
|матч_LIV_EVE=
|матч_LIV_FUL=0:0
|матч_LIV_HUL=
|матч_LIV_IPS=
|матч_LIV_LEE=
|матч_LIV_MCI=0:3
|матч_LIV_MUN=
|матч_LIV_NEW=
|матч_LIV_NFO=2:2
|матч_LIV_SUN=
|матч_LIV_TOT=

|матч_MCI_ARS=
|матч_MCI_AVL=
|матч_MCI_BHA=0:1
|матч_MCI_BOU=2:1
|матч_MCI_BRE=
|матч_MCI_CHE=
|матч_MCI_COV=1:0
|матч_MCI_CRY=
|матч_MCI_EVE=
|матч_MCI_FUL=
|матч_MCI_HUL=
|матч_MCI_IPS=3:2
|матч_MCI_LEE=
|матч_MCI_LIV=
|матч_MCI_MUN=
|матч_MCI_NEW=
|матч_MCI_NFO=
|матч_MCI_SUN=5:3
|матч_MCI_TOT=

|матч_MUN_ARS=
|матч_MUN_AVL=
|матч_MUN_BHA=
|матч_MUN_BOU=0:3
|матч_MUN_BRE=
|матч_MUN_CHE=
|матч_MUN_COV=
|матч_MUN_CRY=
|матч_MUN_EVE=
|матч_MUN_FUL=
|матч_MUN_HUL=
|матч_MUN_IPS=5:2
|матч_MUN_LEE=
|матч_MUN_LIV=
|матч_MUN_MCI=0:1
|матч_MUN_NEW=
|матч_MUN_NFO=
|матч_MUN_SUN=
|матч_MUN_TOT=1:1

|матч_NEW_ARS=
|матч_NEW_AVL=0:1
|матч_NEW_BHA=
|матч_NEW_BOU=2:2
|матч_NEW_BRE=
|матч_NEW_CHE=
|матч_NEW_COV=
|матч_NEW_CRY=
|матч_NEW_EVE=
|матч_NEW_FUL=
|матч_NEW_HUL=2:1
|матч_NEW_IPS=
|матч_NEW_LEE=
|матч_NEW_LIV=2:2
|матч_NEW_MCI=
|матч_NEW_MUN=
|матч_NEW_NFO=
|матч_NEW_SUN=
|матч_NEW_TOT=

|матч_NFO_ARS=0:1
|матч_NFO_AVL=
|матч_NFO_BHA=
|матч_NFO_BOU=
|матч_NFO_BRE=
|матч_NFO_CHE=
|матч_NFO_COV=0:1
|матч_NFO_CRY=
|матч_NFO_EVE=
|матч_NFO_FUL=
|матч_NFO_HUL=
|матч_NFO_IPS=
|матч_NFO_LEE=0:1
|матч_NFO_LIV=
|матч_NFO_MCI=
|матч_NFO_MUN=
|матч_NFO_NEW=
|матч_NFO_SUN=
|матч_NFO_TOT=0:0

|матч_SUN_ARS=0:2
|матч_SUN_AVL=
|матч_SUN_BHA=0:2
|матч_SUN_BOU=
|матч_SUN_BRE=
|матч_SUN_CHE=
|матч_SUN_COV=
|матч_SUN_CRY=
|матч_SUN_EVE=
|матч_SUN_FUL=1:0
|матч_SUN_HUL=
|матч_SUN_IPS=
|матч_SUN_LEE=0:0
|матч_SUN_LIV=
|матч_SUN_MCI=
|матч_SUN_MUN=
|матч_SUN_NEW=
|матч_SUN_NFO=
|матч_SUN_TOT=

|матч_TOT_ARS=
|матч_TOT_AVL=2:3
|матч_TOT_BHA=
|матч_TOT_BOU=
|матч_TOT_BRE=
|матч_TOT_CHE=
|матч_TOT_COV=3:1
|матч_TOT_CRY=2:0
|матч_TOT_EVE=0:0
|матч_TOT_FUL=
|матч_TOT_HUL=
|матч_TOT_IPS=
|матч_TOT_LEE=
|матч_TOT_LIV=
|матч_TOT_MCI=
|матч_TOT_MUN=
|матч_TOT_NEW=0:2
|матч_TOT_NFO=
|матч_TOT_SUN=


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>np89y6fez8xw5uduik786eutfxwem9y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>265448</id>
    <revision>
      <id>2698371</id>
      <parentid>2698126</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8144" sha1="1js4ihdkmvmd41a2nkcqow79haxcss2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца      = [https://www.soccerway.com/belarus/vysshaya-liga/#/S2JsqqzJ/standings/overall/ Soccerway]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= ARS, BAR, BAT, BSH, VIC, HOM, DNE, DBR, DMI, ISL, FCM, MAX, NAF, NIO, SLA, TAZ

|скарачэньне_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арс]]
|скарачэньне_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Бар]]
|скарачэньне_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТ]]
|скарачэньне_BSH=[[Белшына Бабруйск|Бел]]
|скарачэньне_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віц]]
|скарачэньне_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гом]]
|скарачэньне_DNE=[[Дняпро Магілёў|Дня]]
|скарачэньне_DBR=[[Дынама Берасьце|ДБр]]
|скарачэньне_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|ДМн]]
|скарачэньне_ISL=[[Іслач Менскі раён|Ісл]]
|скарачэньне_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Мен]]
|скарачэньне_MAX=[[МЛ Віцебск|МЛ]]
|скарачэньне_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Наф]]
|скарачэньне_NIO=[[Нёман Горадня|Нём]]
|скарачэньне_SLA=[[Славія Мазыр|Сла]]
|скарачэньне_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тар]]

|назва_ARS=[[Арсэнал Койданаў|Арсэнал]]
|назва_BAR=[[Баранавічы (футбольны клюб)|Баранавічы]]
|назва_BAT=[[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]
|назва_BSH=[[Белшына Бабруйск|Белшына]]
|назва_VIC=[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебск]]
|назва_HOM=[[Гомель (футбольны клюб)|Гомель]]
|назва_DNE=[[Дняпро Магілёў]]
|назва_DBR=[[Дынама Берасьце]]
|назва_DMI=[[Дынама Менск (футбольны клюб)|Дынама Менск]]
|назва_ISL=[[Іслач Менскі раён|Іслач]]
|назва_FCM=[[Менск (футбольны клюб)|Менск]]
|назва_MAX=[[МЛ Віцебск]]
|назва_NAF=[[Нафтан Наваполацак|Нафтан]]
|назва_NIO=[[Нёман Горадня|Нёман]]
|назва_SLA=[[Славія Мазыр|Славія]]
|назва_TAZ=[[Тарпэда-БелАЗ Жодзін|Тарпэда-БелАЗ]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026
|матч_ARS_BAR=0:0
|матч_ARS_BAT=1:0
|матч_ARS_BSH=2:0
|матч_ARS_DBR=0:1
|матч_ARS_DMI=0:1
|матч_ARS_DNE=0:0
|матч_ARS_FCM=1:2
|матч_ARS_HOM=1:1
|матч_ARS_ISL=2:2
|матч_ARS_MAX=0:3
|матч_ARS_NAF=2:0
|матч_ARS_NIO=
|матч_ARS_SLA=1:3
|матч_ARS_TAZ=2:4
|матч_ARS_VIC=0:3

|матч_BAR_ARS=1:1
|матч_BAR_BAT=2:2
|матч_BAR_BSH=
|матч_BAR_DBR=1:1
|матч_BAR_DMI=2:3
|матч_BAR_DNE=2:1
|матч_BAR_FCM=2:1
|матч_BAR_HOM=0:2
|матч_BAR_ISL=3:4
|матч_BAR_MAX=0:4
|матч_BAR_NAF=3:0
|матч_BAR_NIO=1:2
|матч_BAR_SLA=1:1
|матч_BAR_TAZ=1:0
|матч_BAR_VIC=0:1

|матч_BAT_ARS=2:3
|матч_BAT_BAR=3:0
|матч_BAT_BSH=0:1
|матч_BAT_DBR=0:3
|матч_BAT_DMI=0:0
|матч_BAT_DNE=1:1
|матч_BAT_FCM=2:1
|матч_BAT_HOM=0:1
|матч_BAT_ISL=
|матч_BAT_MAX=1:2
|матч_BAT_NAF=2:2
|матч_BAT_NIO=0:2
|матч_BAT_SLA=2:1
|матч_BAT_TAZ=
|матч_BAT_VIC=1:0

|матч_BSH_ARS=2:0
|матч_BSH_BAR=1:1
|матч_BSH_BAT=1:1
|матч_BSH_DBR=1:0
|матч_BSH_DMI=2:3
|матч_BSH_DNE=1:2
|матч_BSH_FCM=2:0
|матч_BSH_HOM=0:2
|матч_BSH_ISL=
|матч_BSH_MAX=
|матч_BSH_NAF=5:1
|матч_BSH_NIO=2:2
|матч_BSH_SLA=2:4
|матч_BSH_TAZ=0:2
|матч_BSH_VIC=1:0

|матч_DBR_ARS=3:0
|матч_DBR_BAR=3:0
|матч_DBR_BAT=1:0
|матч_DBR_BSH=4:0
|матч_DBR_DMI=1:2
|матч_DBR_DNE=4:2
|матч_DBR_FCM=0:0
|матч_DBR_HOM=2:2
|матч_DBR_ISL=1:2
|матч_DBR_MAX=1:3
|матч_DBR_NAF=
|матч_DBR_NIO=1:3
|матч_DBR_SLA=4:1
|матч_DBR_TAZ=0:2
|матч_DBR_VIC=3:1

|матч_DMI_ARS=2:0
|матч_DMI_BAR=0:1
|матч_DMI_BAT=2:0
|матч_DMI_BSH=2:0
|матч_DMI_DBR=0:1
|матч_DMI_DNE=3:1
|матч_DMI_FCM=
|матч_DMI_HOM=2:1
|матч_DMI_ISL=1:1
|матч_DMI_MAX=2:3
|матч_DMI_NAF=5:1
|матч_DMI_NIO=0:1
|матч_DMI_SLA=3:1
|матч_DMI_TAZ=4:0
|матч_DMI_VIC=1:1

|матч_DNE_ARS=0:1
|матч_DNE_BAR=0:0
|матч_DNE_BAT=2:1
|матч_DNE_BSH=1:1
|матч_DNE_DBR=1:1
|матч_DNE_DMI=2:3
|матч_DNE_FCM=1:2
|матч_DNE_HOM=2:1
|матч_DNE_ISL=0:0
|матч_DNE_MAX=1:1
|матч_DNE_NAF=3:3
|матч_DNE_NIO=2:0
|матч_DNE_SLA=0:1
|матч_DNE_TAZ=2:2
|матч_DNE_VIC=

|матч_FCM_ARS=1:1
|матч_FCM_BAR=1:3
|матч_FCM_BAT=1:0
|матч_FCM_BSH=5:1
|матч_FCM_DBR=
|матч_FCM_DMI=0:3
|матч_FCM_DNE=
|матч_FCM_HOM=2:0
|матч_FCM_ISL=1:1
|матч_FCM_MAX=2:2
|матч_FCM_NAF=4:2
|матч_FCM_NIO=0:1
|матч_FCM_SLA=1:0
|матч_FCM_TAZ=0:1
|матч_FCM_VIC=0:1

|матч_HOM_ARS=
|матч_HOM_BAR=2:3
|матч_HOM_BAT=
|матч_HOM_BSH=1:0
|матч_HOM_DBR=2:1
|матч_HOM_DMI=1:2
|матч_HOM_DNE=2:0
|матч_HOM_FCM=0:1
|матч_HOM_ISL=2:0
|матч_HOM_MAX=1:5
|матч_HOM_NAF=6:0
|матч_HOM_NIO=1:1
|матч_HOM_SLA=3:1
|матч_HOM_TAZ=1:1
|матч_HOM_VIC=0:1

|матч_ISL_ARS=1:1
|матч_ISL_BAR=2:0
|матч_ISL_BAT=2:0
|матч_ISL_BSH=4:0
|матч_ISL_DBR=0:1
|матч_ISL_DMI=1:0
|матч_ISL_DNE=2:1
|матч_ISL_FCM=4:2
|матч_ISL_HOM=2:1
|матч_ISL_MAX=1:0
|матч_ISL_NAF=3:1
|матч_ISL_NIO=1:2
|матч_ISL_SLA=3:1
|матч_ISL_TAZ=
|матч_ISL_VIC=3:0

|матч_MAX_ARS=5:1
|матч_MAX_BAR=2:0
|матч_MAX_BAT=0:0
|матч_MAX_BSH=1:1
|матч_MAX_DBR=0:0
|матч_MAX_DMI=0:0
|матч_MAX_DNE=5:1
|матч_MAX_FCM=4:0
|матч_MAX_HOM=0:0
|матч_MAX_ISL=1:1
|матч_MAX_NAF=2:1
|матч_MAX_NIO=1:0
|матч_MAX_SLA=
|матч_MAX_TAZ=2:0
|матч_MAX_VIC=1:2

|матч_NAF_ARS=3:0
|матч_NAF_BAR=1:0
|матч_NAF_BAT=0:0
|матч_NAF_BSH=4:1
|матч_NAF_DBR=2:4
|матч_NAF_DMI=
|матч_NAF_DNE=0:0
|матч_NAF_FCM=0:3
|матч_NAF_HOM=0:2
|матч_NAF_ISL=0:6
|матч_NAF_MAX=
|матч_NAF_NIO=0:2
|матч_NAF_SLA=0:1
|матч_NAF_TAZ=0:4
|матч_NAF_VIC=1:1

|матч_NIO_ARS=0:1
|матч_NIO_BAR=3:0
|матч_NIO_BAT=0:0
|матч_NIO_BSH=2:1
|матч_NIO_DBR=1:4
|матч_NIO_DMI=1:3
|матч_NIO_DNE=
|матч_NIO_FCM=2:1
|матч_NIO_HOM=
|матч_NIO_ISL=0:1
|матч_NIO_MAX=1:2
|матч_NIO_NAF=3:1
|матч_NIO_SLA=1:0
|матч_NIO_TAZ=1:0
|матч_NIO_VIC=2:0

|матч_SLA_ARS=1:1
|матч_SLA_BAR=
|матч_SLA_BAT=1:1
|матч_SLA_BSH=2:1
|матч_SLA_DBR=
|матч_SLA_DMI=1:2
|матч_SLA_DNE=3:0
|матч_SLA_FCM=1:2
|матч_SLA_HOM=0:0
|матч_SLA_ISL=0:2
|матч_SLA_MAX=2:4
|матч_SLA_NAF=0:1
|матч_SLA_NIO=0:0
|матч_SLA_TAZ=4:2
|матч_SLA_VIC=3:0

|матч_TAZ_ARS=3:3
|матч_TAZ_BAR=
|матч_TAZ_BAT=3:0
|матч_TAZ_BSH=3:0
|матч_TAZ_DBR=0:1
|матч_TAZ_DMI=0:1
|матч_TAZ_DNE=0:0
|матч_TAZ_FCM=3:0
|матч_TAZ_HOM=1:2
|матч_TAZ_ISL=0:2
|матч_TAZ_MAX=0:1
|матч_TAZ_NAF=1:0
|матч_TAZ_NIO=1:0
|матч_TAZ_SLA=1:1
|матч_TAZ_VIC=1:1

|матч_VIC_ARS=
|матч_VIC_BAR=2:3
|матч_VIC_BAT=1:0
|матч_VIC_BSH=1:1
|матч_VIC_DBR=1:2
|матч_VIC_DMI=
|матч_VIC_DNE=1:0
|матч_VIC_FCM=2:0
|матч_VIC_HOM=1:1
|матч_VIC_ISL=0:0
|матч_VIC_MAX=0:2
|матч_VIC_NAF=2:0
|матч_VIC_NIO=1:0
|матч_VIC_SLA=0:0
|матч_VIC_TAZ=6:0


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>1js4ihdkmvmd41a2nkcqow79haxcss2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Міхал Кемпны</title>
    <ns>0</ns>
    <id>267640</id>
    <revision>
      <id>2698304</id>
      <parentid>2692235</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:58:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6544" sha1="qzk7is9e4w1yk5cvgcc325kh1r03x8z" xml:space="preserve">{{Хакеіст
|Імя                     = Міхал Кемпны
|Клюб                    = [[Брунэс Еўле|Брунэс]]
|Выступаў                = {{Просты сьпіс|
* [[Скаліца (хакейны клюб)|Скаліца]]
* [[Камэта Брно|Камэта]]
* [[Славія Прага (хакейны клюб)|Славія]]
* [[Авангард Омск|Авангард]]
* [[Чыкага Блэкгокс]]
* [[Вашынгтон Кэпіталз]]
* [[Гэршы Бэарз]]
* [[Каачэла Валі Файрбэрдс Таўзэнд-Палмз|Каачэла Валі Файрбэрдс]]
* [[Спарта Прага (хакейны клюб)|Спарта]]
}}
|Пачатак кар’еры         = 2008
|Драфт НХЛ               = 
|Год драфту              = 
|Клюб драфту             = 
}}
'''Мі́хал Ке́мпны''' ({{мова-cs|Michal Kempný}}; {{Н}} 8 верасьня 1990 году) — чэскі хакеіст, абаронца швэдзкага клюбу «[[Брунэс Еўле|Брунэс]]» і [[Мужчынская зборная Чэхіі па хакеі|нацыянальнай зборнай Чэхіі]]. Уладальнік [[Кубак Стэнлі 2018 году|Кубка Стэнлі 2018 году]].

== Кар’ера ==
[[Файл:Ottawa Senators at Washington Capitals - January 22, 2022 - Michal Kempný (51847723079).jpg|значак|зьлева|Кемпны ў студзені 2022 году.]]
Кемпны пачаў займацца хакеем у сябе на радзіме ў Чэхіі, але прафэсійную кар’еру запачаткаваў у суседняй Славаччыне ў клюбе «[[Скаліца (хакейны клюб)|Скаліца]]». Хутка пасьля гэтага абаронца вярнуўся на радзіму, дзе абараняў колеры брноўскай «[[Камэта Брно|Камэты]]» і «[[Славія Прага (хакейны клюб)|Славіі]]». У красавіку 2015 году склаў дамову з омскім «[[Авангард Омск|Авангардам]]» з [[Кантынэнтальная хакейная ліга|КХЛ]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230503143435/https://www.hokej.cz/kempny-jde-za-sobotkou-objev-sezony-miri-z-komety-do-omsku/5007501 «Kempný jde za Sobotkou. Objev sezony míří z Komety do Omsku!»]. Hokej.cz.&lt;/ref&gt;. Адразу ў наступным [[КХЛ 2015—2016 гадоў|сэзоне 2015—2016 гадоў]] стаў найлепшым абаронцам клюбу, зарабіўшы 21 пункт у 59 гульнях. У траўні 2016 году дэбютаваў на [[Чэмпіянат сьвету па хакеі з шайбай 2016 году|чэмпіянатах сьвету]] разам з [[Мужчынская зборная Чэхіі па хакеі|зборнай Чэхіі]]. Ужо 23 траўня як вольны агент склаў аднагадовы кантракт з клюбам [[Нацыянальная хакейная ліга|НХЛ]] «[[Чыкага Блэкгокс]]»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160525135849/http://blackhawks.nhl.com/club/news.htm?id=883779 «Blackhawks agree to terms with Johansson, Kempny and Lundberg»]. Chicago Blackhawks.&lt;/ref&gt;. 12 кастрычніка дэбютаваў у складзе чыкагаўцаў&lt;ref&gt;Kuc, Chris (12.10.2016). [http://www.chicagotribune.com/sports/hockey/blackhawks/ct-blackhawks-blues-skate-20161012-story.html «Wednesday’s recap: Blues 5, Blackhawks 2»]. Chicago Tribune.&lt;/ref&gt;. Па сканчэньні сэзону перападпісаў дамову з клюбам, а 19 лютага 2018 году далучыўся да «[[Вашынгтон Кэпіталз]]». У 2018 годзе поруч з клюбам здабыў [[Кубак Стэнлі]]. У ліпені 2022 году мусіў далучыцца да клюбу «[[Сіетл Кракен]]»&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230503143435/https://www.washingtonhockeynow.com/washington-capitals-michal-kempny-seattle-kraken/ «Michal Kempny says goodbye to Capitals, signs with Kraken»]. Washington Hockey Now.&lt;/ref&gt;, але перайшоў да шэрагаў клюбу АХЛ «[[Каачэла Валі Файрбэрдс Таўзэнд-Палзм|Каачэла Валі Файрбэрдс]]». У кастрычніку вярнуўся ў Чэхіі, склаўшы дамову з праскай «[[Спарта Прага (хакейны клюб)|Спартай]]»&lt;ref&gt;[https://www.hcsparta.cz/clanek.asp?id=Kempny-spartanem-Nebylo-nad-cim-premyslet-15136 «Kempný sparťanem! Nebylo nad čím přemýšlet!»]. HC Sparta Praha.&lt;/ref&gt;. 20 чэрвеня 2025 году Кемпны на год узгадніў кантракт з клюбам «[[Брунэс Еўле|Брунэс]]» з [[Швэдзкая хакейная ліга|Швэдзкай хакейнай лігі]]&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.sport.cz/clanek/hokej-extraliga-kempny-konci-ve-sparte-5249337|загаловак=Kempný skončil ve Spartě. Už má nové angažmá|выдавецтва=Borgis|дата публікацыі=20.06.2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Eliteprospects}}
* {{NHL}}
* {{Hockeydb}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кемпны, Міхал}}
[[Катэгорыя:Чэскія хакеісты]]
[[Катэгорыя:Хакеісты зборнай Чэхіі]]
[[Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Скаліца»]]
[[Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Камэта» Брно]]
[[Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Славія» Прага]]
[[Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Авангард» Омск]]
[[Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Чыкага Блэкгокс»]]
[[Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Вашынгтон Кэпіталз»]]
[[Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Гэршы Бэарз»]]
[[Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Каачэла Валі Файрбэрдс» Таўзэнд-Палмз]]
[[Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Спарта» Прага]]
[[Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Брунэс» Еўле]]</text>
      <sha1>qzk7is9e4w1yk5cvgcc325kh1r03x8z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272280</id>
    <revision>
      <id>2698352</id>
      <parentid>2698112</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:49:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5603" sha1="o7z9n7953zdqiswpeon3uj10uej8fvt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=standings Ліга 1]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 2 лістапада 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=PSG, LIL, OL, PFC, REN, OM, ASM, NIC, LEN, LOR, TFC, STR, AUX, BRE, ANG, TRO, LMA, LEH
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_PSG=6 | нічыі_PSG=2 |паразы_PSG=1 |мз_PSG=21 |мп_PSG=10
|перамогі_LIL=5 | нічыі_LIL=3 |паразы_LIL=1 |мз_LIL=12 |мп_LIL=6
|перамогі_OL=5 | нічыі_OL=2 |паразы_OL=2 |мз_OL=15 |мп_OL=7
|перамогі_PFC=5 | нічыі_PFC=2 |паразы_PFC=2 |мз_PFC=16 |мп_PFC=10
|перамогі_REN=5 | нічыі_REN=1 |паразы_REN=3 |мз_REN=20 |мп_REN=19
|перамогі_OM=5 | нічыі_OM=0 |паразы_OM=4 |мз_OM=20 |мп_OM=13
|перамогі_ASM=4 | нічыі_ASM=3 |паразы_ASM=2 |мз_ASM=12 |мп_ASM=10
|перамогі_NIC=4 | нічыі_NIC=2 |паразы_NIC=3 |мз_NIC=13 |мп_NIC=12
|перамогі_LEN=4 | нічыі_LEN=1 |паразы_LEN=4 |мз_LEN=16 |мп_LEN=13
|перамогі_LOR=3 | нічыі_LOR=3 |паразы_LOR=2 |мз_LOR=7 |мп_LOR=6
|перамогі_TFC=2 | нічыі_TFC=4 |паразы_TFC=3 |мз_TFC=12 |мп_TFC=13
|перамогі_STR=3 | нічыі_STR=1 |паразы_STR=5 |мз_STR=17 |мп_STR=19
|перамогі_AUX=3 | нічыі_AUX=1 |паразы_AUX=5 |мз_AUX=13 |мп_AUX=23
|перамогі_BRE=2 | нічыі_BRE=3 |паразы_BRE=3 |мз_BRE=14 |мп_BRE=12
|перамогі_ANG=2 | нічыі_ANG=2 |паразы_ANG=5 |мз_ANG=9 |мп_ANG=17
|перамогі_TRO=2 | нічыі_TRO=2 |паразы_TRO=5 |мз_TRO=7 |мп_TRO=16
|перамогі_LMA=1 | нічыі_LMA=4 |паразы_LMA=4 |мз_LMA=11 |мп_LMA=18
|перамогі_LEH=0 | нічыі_LEH=2 |паразы_LEH=7 |мз_LEH=9 |мп_LEH=20

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]]
|назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]]
|назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]]
|назва_LEH = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]]
|назва_LMA = [[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]]
|назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]
|назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]
|назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]]
|назва_OL  = [[Алімпік Ліён]]
|назва_OM  = [[Алімпік Марсэль]]
|назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]]
|назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]
|назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]]
|назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]
|назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]
|назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]]
|назва_TRO = [[Труа (футбольны клюб)|Труа]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CL3Q
|вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL

&lt;!--Налады і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Забітыя мячы; 8) Гасьцявыя забітыя мячы; 9) Пункты сумленнай гульні.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2   |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>o7z9n7953zdqiswpeon3uj10uej8fvt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272281</id>
    <revision>
      <id>2698353</id>
      <parentid>2698114</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5413" sha1="3xa59qdf0jrc46xtmg8q9y5vhugonf6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://www.laliga.com/en-GB/laliga-easports/standing Ля Ліга]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=BAR, ATM, RMA, BET, RSO, SEV, ATH, VIL, CEL, ALA, RAY, GET, DEP, ESP, OSA, RAC, ELC, LEV, VAL, MAL
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_BAR=10 | нічыі_BAR=0 |паразы_BAR=1 |мз_BAR=46 |мп_BAR=12
|перамогі_ATM=9 | нічыі_ATM=1 |паразы_ATM=1 |мз_ATM=22 |мп_ATM=8
|перамогі_RMA=9 | нічыі_RMA=0 |паразы_RMA=2 |мз_RMA=28 |мп_RMA=10
|перамогі_BET=7 | нічыі_BET=2 |паразы_BET=2 |мз_BET=18 |мп_BET=15
|перамогі_RSO=6 | нічыі_RSO=1 |паразы_RSO=4 |мз_RSO=20 |мп_RSO=20
|перамогі_SEV=5 | нічыі_SEV=2 |паразы_SEV=4 |мз_SEV=17 |мп_SEV=19
|перамогі_ATH=4 | нічыі_ATH=3 |паразы_ATH=3 |мз_ATH=14 |мп_ATH=10
|перамогі_VIL=3 | нічыі_VIL=3 |паразы_VIL=5 |мз_VIL=15 |мп_VIL=15
|перамогі_CEL=2 | нічыі_CEL=6 |паразы_CEL=3 |мз_CEL=10 |мп_CEL=10
|перамогі_ALA=3 | нічыі_ALA=3 |паразы_ALA=5 |мз_ALA=15 |мп_ALA=17
|перамогі_RAY=3 | нічыі_RAY=3 |паразы_RAY=4 |мз_RAY=15 |мп_RAY=20
|перамогі_GET=3 | нічыі_GET=3 |паразы_GET=5 |мз_GET=8 |мп_GET=16
|перамогі_DEP=2 | нічыі_DEP=5 |паразы_DEP=3 |мз_DEP=13 |мп_DEP=13
|перамогі_ESP=3 | нічыі_ESP=2 |паразы_ESP=6 |мз_ESP=13 |мп_ESP=14
|перамогі_OSA=3 | нічыі_OSA=2 |паразы_OSA=5 |мз_OSA=10 |мп_OSA=20
|перамогі_RAC=3 | нічыі_RAC=2 |паразы_RAC=6 |мз_RAC=15 |мп_RAC=29
|перамогі_ELC=2 | нічыі_ELC=4 |паразы_ELC=5 |мз_ELC=14 |мп_ELC=18
|перамогі_LEV=2 | нічыі_LEV=4 |паразы_LEV=5 |мз_LEV=16 |мп_LEV=21
|перамогі_VAL=2 | нічыі_VAL=3 |паразы_VAL=6 |мз_VAL=8 |мп_VAL=17
|перамогі_MAL=0 | нічыі_MAL=5 |паразы_MAL=6 |мз_MAL=8 |мп_MAL=21

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]
|назва_ATH=[[Атлетык Більбао]]
|назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]]
|назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня]]
|назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]]
|назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]
|назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]
|назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]
|назва_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]]
|назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]]
|назва_RAC=[[Расінг Сантандэр]]
|назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]]
|назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]
|назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]
|назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]
|назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CLLS |вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS |вынік6=ECLPO
|вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL

&lt;!--Налады і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Забітыя мячы; 6) Пункты сумленнай гульні.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэгунду

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>3xa59qdf0jrc46xtmg8q9y5vhugonf6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272282</id>
    <revision>
      <id>2698354</id>
      <parentid>2698115</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5224" sha1="mr5fcj8n249mktnntbte6poqeuputye" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/table/2026-2027 Бундэсьліга]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 2 лістапада 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=MUN, DOR, FRE, LEI, BRE, LEV, ELV, FRA, MAI, AUG, STU, HOF, KÖL, PAD, HAM, UNB, SCH, MÖN
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_MUN=5 | нічыі_MUN=3 |паразы_MUN=0 |мз_MUN=27 |мп_MUN=8
|перамогі_DOR=5 | нічыі_DOR=3 |паразы_DOR=0 |мз_DOR=14 |мп_DOR=6
|перамогі_FRE=5 | нічыі_FRE=1 |паразы_FRE=2 |мз_FRE=18 |мп_FRE=10
|перамогі_LEI=5 | нічыі_LEI=0 |паразы_LEI=3 |мз_LEI=22 |мп_LEI=11
|перамогі_BRE=4 | нічыі_BRE=3 |паразы_BRE=1 |мз_BRE=17 |мп_BRE=14
|перамогі_LEV=4 | нічыі_LEV=1 |паразы_LEV=3 |мз_LEV=18 |мп_LEV=16
|перамогі_ELV=4 | нічыі_ELV=1 |паразы_ELV=3 |мз_ELV=16 |мп_ELV=16
|перамогі_FRA=3 | нічыі_FRA=2 |паразы_FRA=3 |мз_FRA=13 |мп_FRA=18
|перамогі_MAI=3 | нічыі_MAI=1 |паразы_MAI=4 |мз_MAI=17 |мп_MAI=17
|перамогі_AUG=2 | нічыі_AUG=3 |паразы_AUG=3 |мз_AUG=18 |мп_AUG=15
|перамогі_STU=3 | нічыі_STU=0 |паразы_STU=5 |мз_STU=14 |мп_STU=15
|перамогі_HOF=3 | нічыі_HOF=0 |паразы_HOF=5 |мз_HOF=14 |мп_HOF=16
|перамогі_KÖL=2 | нічыі_KÖL=3 |паразы_KÖL=3 |мз_KÖL=9 |мп_KÖL=12
|перамогі_PAD=2 | нічыі_PAD=3 |паразы_PAD=3 |мз_PAD=6 |мп_PAD=9
|перамогі_HAM=3 | нічыі_HAM=0 |паразы_HAM=5 |мз_HAM=7 |мп_HAM=19
|перамогі_UNB=1 | нічыі_UNB=4 |паразы_UNB=3 |мз_UNB=7 |мп_UNB=19
|перамогі_SCH=1 | нічыі_SCH=3 |паразы_SCH=4 |мз_SCH=4 |мп_SCH=9
|перамогі_MÖN=1 | нічыі_MÖN=1 |паразы_MÖN=6 |мз_MÖN=11 |мп_MÖN=22

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]]
|назва_UNB=[[Уніён Бэрлін]]
|назва_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн]]
|назва_DOR=[[Барусія Дортмунд]]
|назва_ELV=[[Эльфэрсбэрг (футбольны клюб)|Эльфэрсбэрг]]
|назва_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт]]
|назва_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]
|назва_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]]
|назва_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]]
|назва_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]
|назва_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]]
|назва_LEV=[[Баер Левэркузэн]]
|назва_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]
|назва_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах]]
|назва_MUN=[[Баварыя Мюнхэн]]
|назва_PAD=[[Падэрборн-07 (футбольны клюб)|Падэрборн-07]]
|назва_SCH=[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн]]
|назва_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL

&lt;!--Налады і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Вынікі ў гульнях паміж сабою; 5) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2   |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Бундэсьлігу 2

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>mr5fcj8n249mktnntbte6poqeuputye</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272283</id>
    <revision>
      <id>2698355</id>
      <parentid>2698067</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5458" sha1="6jmrnbetnyfy09erzkapnauy1hcdsy9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a/classifica Сэрыя А]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 2 лістапада 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=LAZ, INT, ROM, COM, MIL, FRO, JUV, NAP, BOL, TOR, GEN, CAG, ATA, LEC, SAS, MON, FIO, PAR, UDI, VEN
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_LAZ=9 | нічыі_LAZ=1 |паразы_LAZ=0 |мз_LAZ=24 |мп_LAZ=8
|перамогі_INT=8 | нічыі_INT=1 |паразы_INT=1 |мз_INT=26 |мп_INT=13
|перамогі_ROM=7 | нічыі_ROM=3 |паразы_ROM=0 |мз_ROM=28 |мп_ROM=10
|перамогі_COM=7 | нічыі_COM=2 |паразы_COM=1 |мз_COM=18 |мп_COM=8
|перамогі_MIL=6 | нічыі_MIL=3 |паразы_MIL=1 |мз_MIL=21 |мп_MIL=12
|перамогі_FRO=6 | нічыі_FRO=2 |паразы_FRO=2 |мз_FRO=24 |мп_FRO=14
|перамогі_JUV=5 | нічыі_JUV=2 |паразы_JUV=3 |мз_JUV=13 |мп_JUV=10
|перамогі_NAP=4 | нічыі_NAP=2 |паразы_NAP=4 |мз_NAP=17 |мп_NAP=13
|перамогі_BOL=4 | нічыі_BOL=2 |паразы_BOL=4 |мз_BOL=14 |мп_BOL=13
|перамогі_TOR=4 | нічыі_TOR=1 |паразы_TOR=5 |мз_TOR=14 |мп_TOR=16
|перамогі_GEN=4 | нічыі_GEN=1 |паразы_GEN=5 |мз_GEN=10 |мп_GEN=14
|перамогі_CAG=4 | нічыі_CAG=1 |паразы_CAG=5 |мз_CAG=9 |мп_CAG=15
|перамогі_ATA=3 | нічыі_ATA=2 |паразы_ATA=4 |мз_ATA=16 |мп_ATA=17
|перамогі_LEC=3 | нічыі_LEC=0 |паразы_LEC=7 |мз_LEC=11 |мп_LEC=21
|перамогі_SAS=2 | нічыі_SAS=2 |паразы_SAS=5 |мз_SAS=14 |мп_SAS=22
|перамогі_MON=2 | нічыі_MON=1 |паразы_MON=7 |мз_MON=17 |мп_MON=24
|перамогі_FIO=1 | нічыі_FIO=2 |паразы_FIO=6 |мз_FIO=11 |мп_FIO=21
|перамогі_PAR=1 | нічыі_PAR=2 |паразы_PAR=6 |мз_PAR=5 |мп_PAR=15
|перамогі_UDI=1 | нічыі_UDI=2 |паразы_UDI=7 |мз_UDI=11 |мп_UDI=23
|перамогі_VEN=1 | нічыі_VEN=0 |паразы_VEN=9 |мз_VEN=6 |мп_VEN=20

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]]
|назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]
|назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]
|назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]]
|назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]
|назва_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фразынонэ]]
|назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]]
|назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]
|назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]
|назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]
|назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]
|назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]
|назва_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Монца]]
|назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]]
|назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]]
|назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]]
|назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]]
|назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]]
|назва_UDI=[[Удынэзэ Удынэ|Удынэзэ]]
|назва_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS|вынік2=CLLS|вынік3=CLLS|вынік4=CLLS
|вынік5=ELLS|вынік6=ECLPO
|вынік18=REL |вынік19=REL |вынік20=REL

&lt;!--Налады і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Дадатковы матч для вызначэньня чэмпіёна і камандаў на паніжэньне; 3) Пункты ў гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Лёсаваньне.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_ECLPO=yellow1 |тэкст_ECLPO=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Сэрыю Б

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>6jmrnbetnyfy09erzkapnauy1hcdsy9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Эрэдывізія чэмпіянату Нідэрляндаў па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272284</id>
    <revision>
      <id>2698356</id>
      <parentid>2697682</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5746" sha1="l4steu3jerjqilhdn7li9lzkcbou56t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://eredivisie.eu/competition/table/ Эрэдывізія]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=FEY, AJA, PSV, TWE, AZ, FOR, HEE, GRO, CAM, GAE, SPA, UTR, NEC, PEC, EXC, TEL, ADO, WIL
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_FEY=7 | нічыі_FEY=4 |паразы_FEY=0 |мз_FEY=33 |мп_FEY=12
|перамогі_AJA=7 | нічыі_AJA=3 |паразы_AJA=1 |мз_AJA=30 |мп_AJA=13
|перамогі_PSV=7 | нічыі_PSV=2 |паразы_PSV=2 |мз_PSV=35 |мп_PSV=13
|перамогі_TWE=7 | нічыі_TWE=2 |паразы_TWE=2 |мз_TWE=28 |мп_TWE=10
|перамогі_AZ=6 | нічыі_AZ=2 |паразы_AZ=3 |мз_AZ=20 |мп_AZ=13
|перамогі_FOR=5 | нічыі_FOR=4 |паразы_FOR=2 |мз_FOR=18 |мп_FOR=18
|перамогі_HEE=5 | нічыі_HEE=3 |паразы_HEE=3 |мз_HEE=19 |мп_HEE=13
|перамогі_GRO=4 | нічыі_GRO=3 |паразы_GRO=4 |мз_GRO=26 |мп_GRO=24
|перамогі_CAM=4 | нічыі_CAM=3 |паразы_CAM=4 |мз_CAM=23 |мп_CAM=22
|перамогі_GAE=3 | нічыі_GAE=5 |паразы_GAE=3 |мз_GAE=23 |мп_GAE=27
|перамогі_SPA=3 | нічыі_SPA=3 |паразы_SPA=5 |мз_SPA=20 |мп_SPA=26
|перамогі_UTR=3 | нічыі_UTR=3 |паразы_UTR=5 |мз_UTR=19 |мп_UTR=31
|перамогі_NEC=2 | нічыі_NEC=5 |паразы_NEC=4 |мз_NEC=17 |мп_NEC=19
|перамогі_PEC=3 | нічыі_PEC=2 |паразы_PEC=6 |мз_PEC=12 |мп_PEC=23
|перамогі_EXC=3 | нічыі_EXC=2 |паразы_EXC=6 |мз_EXC=16 |мп_EXC=28
|перамогі_TEL=2 | нічыі_TEL=3 |паразы_TEL=6 |мз_TEL=16 |мп_TEL=23
|перамогі_ADO=1 | нічыі_ADO=3 |паразы_ADO=7 |мз_ADO=13 |мп_ADO=24
|перамогі_WIL=0 | нічыі_WIL=2 |паразы_WIL=9 |мз_WIL=10 |мп_WIL=39

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ADO=[[АДО Дэн Гааг]]
|назва_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]
|назва_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]]
|назва_CAM=[[Камбюўр Леэўвардэн|Камбюўр]]
|назва_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Эксэльсіёр]]
|назва_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]
|назва_FOR=[[Фартуна Сытард|Фартуна]]
|назва_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]
|назва_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гронінген]]
|назва_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээрэнвээн]]
|назва_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]]
|назва_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]]
|назва_PSV=[[ПСВ Эйндговэн]]
|назва_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спарта]]
|назва_TEL=[[Тэльстар Эймёйдэн|Тэльстар]]
|назва_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]]
|назва_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]
|назва_WIL=[[Вілем II Тыльбург|Вілем II]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS|вынік2=CL3Q|вынік3=EL2Q
|вынік4=EUPO|вынік5=EUPO|вынік6=EUPO|вынік7=EUPO
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў; 3) Забітыя мячы; 4) Пункты ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 6) Гасьцявыя забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 7) Дадатковыя матчы для вызначэньня чэмпіёна, клюбаў на выбываньне або ўдзельнікаў эўракубкаў, інакш жэрабя; 8) Пэнальці (толькі пасьля дадатковых матчаў).

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELLS=blue1 |тэкст_ELLS=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі Эўропы]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_EUPO=yellow1 |тэкст_EUPO=Плэй-оф за эўракубкі
|колер_RPO=red2   |тэкст_RPO=Плэй-оф за Эрэдывізію
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Ээрстэ дывізію

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>l4steu3jerjqilhdn7li9lzkcbou56t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272285</id>
    <revision>
      <id>2698364</id>
      <parentid>2698120</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9391" sha1="btcr5x7ux32qz6ho3caz6q5w8fqlnej" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца      = [https://ligue1.com/en/competitions/ligue1mcdonalds?tab=results Ліга 1]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= OL,OM,ANG,AUX,BRE,HAC,LMA,LIL,LEN,LOR,ASM,NIC,PSG,PFC,REN,STR,TRO,TFC

|скарачэньне_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анж]]
|скарачэньне_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэ]]
|скарачэньне_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэ]]
|скарачэньне_HAC = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаў]]
|скарачэньне_LMA = [[Лё-Ман (футбольны клюб)|ЛёМ]]
|скарачэньне_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лян]]
|скарачэньне_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліл]]
|скарачэньне_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр]]
|скарачэньне_OL  = [[Алімпік Ліён|АЛі]]
|скарачэньне_OM  = [[Алімпік Марсэль|АМа]]
|скарачэньне_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Мнк]]
|скарачэньне_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніц]]
|скарачэньне_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Прж]]
|скарачэньне_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|ПCЖ]]
|скарачэньне_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]
|скарачэньне_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Стр]]
|скарачэньне_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тул]]
|скарачэньне_TRO = [[Труа (футбольны клюб)|Тру]]

|назва_ANG = [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]]
|назва_AUX = [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]]
|назва_BRE = [[Брэст (футбольны клюб)|Брэст]]
|назва_HAC = [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]]
|назва_LMA = [[Лё-Ман (футбольны клюб)|Лё-Ман]]
|назва_LEN = [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]
|назва_LIL = [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]]
|назва_LOR = [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]]
|назва_OL  = [[Алімпік Ліён]]
|назва_OM  = [[Алімпік Марсэль]]
|назва_ASM = [[Манака (футбольны клюб)|Манака]]
|назва_NIC = [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]
|назва_PFC = [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]]
|назва_PSG = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_REN = [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]
|назва_STR = [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]
|назва_TFC = [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]]
|назва_TRO = [[Труа (футбольны клюб)|Труа]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026
|матч_ANG_ASM=
|матч_ANG_AUX=
|матч_ANG_BRE=
|матч_ANG_LEH=
|матч_ANG_LEN=
|матч_ANG_LIL=0:2
|матч_ANG_LMA=
|матч_ANG_LOR=0:0
|матч_ANG_NIC=
|матч_ANG_OL=
|матч_ANG_OM=2:5
|матч_ANG_PFC=
|матч_ANG_PSG=
|матч_ANG_REN=1:2
|матч_ANG_STR=
|матч_ANG_TFC=
|матч_ANG_TRO=2:0

|матч_ASM_ANG=
|матч_ASM_AUX=
|матч_ASM_BRE=
|матч_ASM_LEH=
|матч_ASM_LEN=2:1
|матч_ASM_LIL=1:1
|матч_ASM_LMA=
|матч_ASM_LOR=
|матч_ASM_NIC=
|матч_ASM_OL=
|матч_ASM_OM=2:0
|матч_ASM_PFC=
|матч_ASM_PSG=
|матч_ASM_REN=
|матч_ASM_STR=
|матч_ASM_TFC=2:2
|матч_ASM_TRO=

|матч_AUX_ANG=1:3
|матч_AUX_ASM=
|матч_AUX_BRE=2:1
|матч_AUX_LEH=
|матч_AUX_LEN=
|матч_AUX_LIL=
|матч_AUX_LMA=1:1
|матч_AUX_LOR=
|матч_AUX_NIC=1:0
|матч_AUX_OL=
|матч_AUX_OM=
|матч_AUX_PFC=
|матч_AUX_PSG=
|матч_AUX_REN=
|матч_AUX_STR=
|матч_AUX_TFC=
|матч_AUX_TRO=

|матч_BRE_ANG=5:1
|матч_BRE_ASM=
|матч_BRE_AUX=
|матч_BRE_LEH=
|матч_BRE_LEN=
|матч_BRE_LIL=
|матч_BRE_LMA=
|матч_BRE_LOR=
|матч_BRE_NIC=1:2
|матч_BRE_OL=
|матч_BRE_OM=
|матч_BRE_PFC=
|матч_BRE_PSG=0:1
|матч_BRE_REN=
|матч_BRE_STR=
|матч_BRE_TFC=2:2
|матч_BRE_TRO=

|матч_LEH_ANG=0:0
|матч_LEH_ASM=0:1
|матч_LEH_AUX=1:3
|матч_LEH_BRE=1:2
|матч_LEH_LEN=
|матч_LEH_LIL=
|матч_LEH_LMA=
|матч_LEH_LOR=
|матч_LEH_NIC=
|матч_LEH_OL=
|матч_LEH_OM=
|матч_LEH_PFC=
|матч_LEH_PSG=1:5
|матч_LEH_REN=
|матч_LEH_STR=
|матч_LEH_TFC=
|матч_LEH_TRO=

|матч_LEN_ANG=
|матч_LEN_ASM=
|матч_LEN_AUX=5:2
|матч_LEN_BRE=
|матч_LEN_LEH=
|матч_LEN_LIL=
|матч_LEN_LMA=
|матч_LEN_LOR=0:1
|матч_LEN_NIC=
|матч_LEN_OL=2:1
|матч_LEN_OM=
|матч_LEN_PFC=2:1
|матч_LEN_PSG=
|матч_LEN_REN=
|матч_LEN_STR=
|матч_LEN_TFC=
|матч_LEN_TRO=

|матч_LIL_ANG=
|матч_LIL_ASM=
|матч_LIL_AUX=
|матч_LIL_BRE=1:1
|матч_LIL_LEH=1:0
|матч_LIL_LEN=1:0
|матч_LIL_LMA=
|матч_LIL_LOR=
|матч_LIL_NIC=
|матч_LIL_OL=
|матч_LIL_OM=
|матч_LIL_PFC=
|матч_LIL_PSG=2:2
|матч_LIL_REN=
|матч_LIL_STR=
|матч_LIL_TFC=
|матч_LIL_TRO=2:0

|матч_LMA_ANG=
|матч_LMA_ASM=
|матч_LMA_AUX=
|матч_LMA_BRE=2:2
|матч_LMA_LEH=
|матч_LMA_LEN=2:2
|матч_LMA_LIL=
|матч_LMA_LOR=2:1
|матч_LMA_NIC=
|матч_LMA_OL=
|матч_LMA_OM=
|матч_LMA_PFC=
|матч_LMA_PSG=
|матч_LMA_REN=
|матч_LMA_STR=
|матч_LMA_TFC=0:3
|матч_LMA_TRO=

|матч_LOR_ANG=
|матч_LOR_ASM=1:0
|матч_LOR_AUX=
|матч_LOR_BRE=
|матч_LOR_LEH=
|матч_LOR_LEN=
|матч_LOR_LIL=
|матч_LOR_LMA=
|матч_LOR_NIC=
|матч_LOR_OL=
|матч_LOR_OM=
|матч_LOR_PFC=1:0
|матч_LOR_PSG=
|матч_LOR_REN=
|матч_LOR_STR=
|матч_LOR_TFC=2:2
|матч_LOR_TRO=1:2

|матч_NIC_ANG=
|матч_NIC_ASM=
|матч_NIC_AUX=
|матч_NIC_BRE=
|матч_NIC_LEH=
|матч_NIC_LEN=
|матч_NIC_LIL=2:1
|матч_NIC_LMA=1:1
|матч_NIC_LOR=0:0
|матч_NIC_OL=
|матч_NIC_OM=
|матч_NIC_PFC=
|матч_NIC_PSG=
|матч_NIC_REN=5:2
|матч_NIC_STR=2:1
|матч_NIC_TFC=
|матч_NIC_TRO=

|матч_OL_ANG=2:0
|матч_OL_ASM=
|матч_OL_AUX=3:1
|матч_OL_BRE=
|матч_OL_LEH=1:1
|матч_OL_LEN=
|матч_OL_LIL=
|матч_OL_LMA=
|матч_OL_LOR=
|матч_OL_NIC=2:1
|матч_OL_OM=
|матч_OL_PFC=
|матч_OL_PSG=
|матч_OL_REN=4:0
|матч_OL_STR=
|матч_OL_TFC=
|матч_OL_TRO=

|матч_OM_ANG=
|матч_OM_ASM=
|матч_OM_AUX=
|матч_OM_BRE=
|матч_OM_LEH=4:3
|матч_OM_LEN=
|матч_OM_LIL=
|матч_OM_LMA=
|матч_OM_LOR=
|матч_OM_NIC=
|матч_OM_OL=
|матч_OM_PFC=2:3
|матч_OM_PSG=1:2
|матч_OM_REN=
|матч_OM_STR=4:0
|матч_OM_TFC=2:0
|матч_OM_TRO=

|матч_PFC_ANG=
|матч_PFC_ASM=3:1
|матч_PFC_AUX=
|матч_PFC_BRE=
|матч_PFC_LEH=
|матч_PFC_LEN=
|матч_PFC_LIL=
|матч_PFC_LMA=
|матч_PFC_LOR=
|матч_PFC_NIC=3:0
|матч_PFC_OL=0:0
|матч_PFC_OM=
|матч_PFC_PSG=
|матч_PFC_REN=4:3
|матч_PFC_STR=2:1
|матч_PFC_TFC=
|матч_PFC_TRO=

|матч_PSG_ANG=
|матч_PSG_ASM=1:2
|матч_PSG_AUX=
|матч_PSG_BRE=
|матч_PSG_LEH=
|матч_PSG_LEN=
|матч_PSG_LIL=
|матч_PSG_LMA=3:1
|матч_PSG_LOR=
|матч_PSG_NIC=
|матч_PSG_OL=2:0
|матч_PSG_OM=
|матч_PSG_PFC=
|матч_PSG_REN=
|матч_PSG_STR=
|матч_PSG_TFC=
|матч_PSG_TRO=

|матч_REN_ANG=
|матч_REN_ASM=
|матч_REN_AUX=4:1
|матч_REN_BRE=
|матч_REN_LEH=
|матч_REN_LEN=
|матч_REN_LIL=
|матч_REN_LMA=3:2
|матч_REN_LOR=
|матч_REN_NIC=
|матч_REN_OL=
|матч_REN_OM=1:0
|матч_REN_PFC=
|матч_REN_PSG=2:2
|матч_REN_STR=3:0
|матч_REN_TFC=
|матч_REN_TRO=

|матч_STR_ANG=
|матч_STR_ASM=1:1
|матч_STR_AUX=5:1
|матч_STR_BRE=
|матч_STR_LEH=
|матч_STR_LEN=2:1
|матч_STR_LIL=
|матч_STR_LMA=
|матч_STR_LOR=
|матч_STR_NIC=
|матч_STR_OL=
|матч_STR_OM=
|матч_STR_PFC=
|матч_STR_PSG=1:3
|матч_STR_REN=
|матч_STR_TFC=
|матч_STR_TRO=

|матч_TFC_ANG=
|матч_TFC_ASM=
|матч_TFC_AUX=
|матч_TFC_BRE=
|матч_TFC_LEH=3:2
|матч_TFC_LEN=
|матч_TFC_LIL=0:1
|матч_TFC_LMA=
|матч_TFC_LOR=
|матч_TFC_NIC=
|матч_TFC_OL=0:2
|матч_TFC_OM=
|матч_TFC_PFC=
|матч_TFC_PSG=
|матч_TFC_REN=
|матч_TFC_STR=
|матч_TFC_TRO=0:0

|матч_TRO_ANG=
|матч_TRO_ASM=
|матч_TRO_AUX=
|матч_TRO_BRE=
|матч_TRO_LEH=
|матч_TRO_LEN=1:3
|матч_TRO_LIL=
|матч_TRO_LMA=2:0
|матч_TRO_LOR=
|матч_TRO_NIC=
|матч_TRO_OL=
|матч_TRO_OM=0:2
|матч_TRO_PFC=0:0
|матч_TRO_PSG=
|матч_TRO_REN=
|матч_TRO_STR=2:6
|матч_TRO_TFC=


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>btcr5x7ux32qz6ho3caz6q5w8fqlnej</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Ля Ліга чэмпіянату Гішпаніі па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272286</id>
    <revision>
      <id>2698366</id>
      <parentid>2698121</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11190" sha1="hzavray4se7010y3eggj8m2l2bi81xx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца      = [https://www.laliga.com/en-ES/laliga-easports/results Ля Ліга]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= ALA,OSA,ATH,ATM,BAR,BET,VAL,VIL,DEP,LEV,MAL,RAY,RAC,RMA,RSO,SEV,CEL,GET,ELC,ESP

|скарачэньне_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Аля]]
|скарачэньне_ATH=[[Атлетык Більбао|АтБ]]
|скарачэньне_ATM=[[Атлетыка Мадрыд|АтМ]]
|скарачэньне_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Бар]]
|скарачэньне_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэт]]
|скарачэньне_CEL=[[Сэльта Віга|Сэл]]
|скарачэньне_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэп]]
|скарачэньне_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эль]]
|скарачэньне_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эсп]]
|скарачэньне_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэт]]
|скарачэньне_LEV=[[Левантэ Валенсія|Лев]]
|скарачэньне_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Мал]]
|скарачэньне_OSA=[[Асасуна Памплёна|Аса]]
|скарачэньне_RAC=[[Расінг Сантандэр|Рас]]
|скарачэньне_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё]]
|скарачэньне_RMA=[[Рэал Мадрыд|РМд]]
|скарачэньне_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|РС]]
|скарачэньне_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэв]]
|скарачэньне_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Вал]]
|скарачэньне_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Віл]]

|назва_ALA=[[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]]
|назва_ATH=[[Атлетык Більбао]]
|назва_ATM=[[Атлетыка Мадрыд]]
|назва_BAR=[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_BET=[[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]]
|назва_CEL=[[Сэльта Віга|Сэльта]]
|назва_DEP=[[Дэпартыва Ля-Каруньня|Дэпартыва]]
|назва_ELC=[[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]]
|назва_ESP=[[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]]
|назва_GET=[[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]]
|назва_LEV=[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]
|назва_MAL=[[Маляга (футбольны клюб)|Маляга]]
|назва_OSA=[[Асасуна Памплёна|Асасуна]]
|назва_RAC=[[Расінг Сантандэр]]
|назва_RAY=[[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]]
|назва_RMA=[[Рэал Мадрыд]]
|назва_RSO=[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]
|назва_SEV=[[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]]
|назва_VAL=[[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]]
|назва_VIL=[[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026
|матч_ALA_ATH=
|матч_ALA_ATM=1:2
|матч_ALA_BAR=
|матч_ALA_BET=
|матч_ALA_CEL=
|матч_ALA_DEP=
|матч_ALA_ELC=
|матч_ALA_ESP=
|матч_ALA_GET=3:0
|матч_ALA_LEV=
|матч_ALA_MAL=1:1
|матч_ALA_OSA=5:2
|матч_ALA_RAC=
|матч_ALA_RAY=
|матч_ALA_RMA=
|матч_ALA_RSO=
|матч_ALA_SEV=
|матч_ALA_VAL=0:1
|матч_ALA_VIL=1:0

|матч_ATH_ALA=0:0
|матч_ATH_ATM=3:0
|матч_ATH_BAR=
|матч_ATH_BET=
|матч_ATH_CEL=
|матч_ATH_DEP=
|матч_ATH_ELC=1:1
|матч_ATH_ESP=
|матч_ATH_GET=4:0
|матч_ATH_LEV=
|матч_ATH_MAL=
|матч_ATH_OSA=
|матч_ATH_RAC=
|матч_ATH_RAY=
|матч_ATH_RMA=
|матч_ATH_RSO=2:1
|матч_ATH_SEV=1:3
|матч_ATH_VAL=
|матч_ATH_VIL=

|матч_ATM_ALA=
|матч_ATM_ATH=
|матч_ATM_BAR=
|матч_ATM_BET=
|матч_ATM_CEL=
|матч_ATM_DEP=1:0
|матч_ATM_ELC=
|матч_ATM_ESP=
|матч_ATM_GET=
|матч_ATM_LEV=
|матч_ATM_MAL=2:0
|матч_ATM_OSA=4:0
|матч_ATM_RAC=
|матч_ATM_RAY=
|матч_ATM_RMA=2:1
|матч_ATM_RSO=
|матч_ATM_SEV=
|матч_ATM_VAL=
|матч_ATM_VIL=2:2

|матч_BAR_ALA=6:1
|матч_BAR_ATH=2:0
|матч_BAR_ATM=
|матч_BAR_BET=
|матч_BAR_CEL=
|матч_BAR_DEP=
|матч_BAR_ELC=
|матч_BAR_ESP=
|матч_BAR_GET=3:0
|матч_BAR_LEV=
|матч_BAR_MAL=
|матч_BAR_OSA=
|матч_BAR_RAC=7:2
|матч_BAR_RAY=5:2
|матч_BAR_RMA=1:2
|матч_BAR_RSO=
|матч_BAR_SEV=
|матч_BAR_VAL=
|матч_BAR_VIL=

|матч_BET_ALA=
|матч_BET_ATH=
|матч_BET_ATM=
|матч_BET_BAR=2:5
|матч_BET_CEL=
|матч_BET_DEP=
|матч_BET_ELC=
|матч_BET_ESP=
|матч_BET_GET=1:0
|матч_BET_LEV=
|матч_BET_MAL=2:1
|матч_BET_OSA=5:2
|матч_BET_RAC=
|матч_BET_RAY=
|матч_BET_RMA=1:0
|матч_BET_RSO=1:0
|матч_BET_SEV=
|матч_BET_VAL=
|матч_BET_VIL=

|матч_CEL_ALA=2:1
|матч_CEL_ATH=0:2
|матч_CEL_ATM=
|матч_CEL_BAR=
|матч_CEL_BET=0:0
|матч_CEL_DEP=
|матч_CEL_ELC=
|матч_CEL_ESP=
|матч_CEL_GET=
|матч_CEL_LEV=
|матч_CEL_MAL=1:1
|матч_CEL_OSA=1:2
|матч_CEL_RAC=5:0
|матч_CEL_RAY=
|матч_CEL_RMA=
|матч_CEL_RSO=
|матч_CEL_SEV=
|матч_CEL_VAL=
|матч_CEL_VIL=

|матч_DEP_ALA=
|матч_DEP_ATH=
|матч_DEP_ATM=
|матч_DEP_BAR=
|матч_DEP_BET=1:1
|матч_DEP_CEL=
|матч_DEP_ELC=1:1
|матч_DEP_ESP=
|матч_DEP_GET=
|матч_DEP_LEV=1:1
|матч_DEP_MAL=
|матч_DEP_OSA=
|матч_DEP_RAC=
|матч_DEP_RAY=
|матч_DEP_RMA=
|матч_DEP_RSO=
|матч_DEP_SEV=0:1
|матч_DEP_VAL=3:1
|матч_DEP_VIL=

|матч_ELC_ALA=
|матч_ELC_ATH=
|матч_ELC_ATM=
|матч_ELC_BAR=0:5
|матч_ELC_BET=
|матч_ELC_CEL=0:0
|матч_ELC_DEP=
|матч_ELC_ESP=
|матч_ELC_GET=
|матч_ELC_LEV=
|матч_ELC_MAL=
|матч_ELC_OSA=
|матч_ELC_RAC=
|матч_ELC_RAY=
|матч_ELC_RMA=2:3
|матч_ELC_RSO=2:3
|матч_ELC_SEV=
|матч_ELC_VAL=0:1
|матч_ELC_VIL=

|матч_ESP_ALA=
|матч_ESP_ATH=
|матч_ESP_ATM=0:1
|матч_ESP_BAR=
|матч_ESP_BET=
|матч_ESP_CEL=
|матч_ESP_DEP=
|матч_ESP_ELC=1:3
|матч_ESP_GET=
|матч_ESP_LEV=3:0
|матч_ESP_MAL=
|матч_ESP_OSA=
|матч_ESP_RAC=
|матч_ESP_RAY=
|матч_ESP_RMA=1:2
|матч_ESP_RSO=
|матч_ESP_SEV=1:1
|матч_ESP_VAL=
|матч_ESP_VIL=

|матч_GET_ALA=
|матч_GET_ATH=
|матч_GET_ATM=
|матч_GET_BAR=
|матч_GET_BET=
|матч_GET_CEL=1:1
|матч_GET_DEP=1:1
|матч_GET_ELC=
|матч_GET_ESP=
|матч_GET_LEV=
|матч_GET_MAL=1:0
|матч_GET_OSA=
|матч_GET_RAC=1:0
|матч_GET_RAY=1:1
|матч_GET_RMA=
|матч_GET_RSO=
|матч_GET_SEV=3:1
|матч_GET_VAL=
|матч_GET_VIL=

|матч_LEV_ALA=
|матч_LEV_ATH=3:1
|матч_LEV_ATM=0:2
|матч_LEV_BAR=2:4
|матч_LEV_BET=5:2
|матч_LEV_CEL=
|матч_LEV_DEP=
|матч_LEV_ELC=
|матч_LEV_ESP=
|матч_LEV_GET=
|матч_LEV_MAL=
|матч_LEV_OSA=
|матч_LEV_RAC=
|матч_LEV_RAY=
|матч_LEV_RMA=
|матч_LEV_RSO=
|матч_LEV_SEV=3:3
|матч_LEV_VAL=
|матч_LEV_VIL=

|матч_MAL_ALA=
|матч_MAL_ATH=
|матч_MAL_ATM=
|матч_MAL_BAR=
|матч_MAL_BET=
|матч_MAL_CEL=
|матч_MAL_DEP=1:1
|матч_MAL_ELC=
|матч_MAL_ESP=1:1
|матч_MAL_GET=
|матч_MAL_LEV=0:0
|матч_MAL_OSA=
|матч_MAL_RAC=
|матч_MAL_RAY=
|матч_MAL_RMA=
|матч_MAL_RSO=2:5
|матч_MAL_SEV=
|матч_MAL_VAL=
|матч_MAL_VIL=1:3

|матч_OSA_ALA=
|матч_OSA_ATH=
|матч_OSA_ATM=
|матч_OSA_BAR=
|матч_OSA_BET=
|матч_OSA_CEL=
|матч_OSA_DEP=
|матч_OSA_ELC=
|матч_OSA_ESP=0:2
|матч_OSA_GET=1:0
|матч_OSA_LEV=0:0
|матч_OSA_MAL=
|матч_OSA_RAC=2:0
|матч_OSA_RAY=1:1
|матч_OSA_RMA=
|матч_OSA_RSO=
|матч_OSA_SEV=
|матч_OSA_VAL=
|матч_OSA_VIL=

|матч_RAC_ALA=2:1
|матч_RAC_ATH=
|матч_RAC_ATM=
|матч_RAC_BAR=
|матч_RAC_BET=
|матч_RAC_CEL=
|матч_RAC_DEP=
|матч_RAC_ELC=3:2
|матч_RAC_ESP=2:1
|матч_RAC_GET=
|матч_RAC_LEV=
|матч_RAC_MAL=
|матч_RAC_OSA=
|матч_RAC_RAY=
|матч_RAC_RMA=0:3
|матч_RAC_RSO=
|матч_RAC_SEV=
|матч_RAC_VAL=2:2
|матч_RAC_VIL=2:2

|матч_RAY_ALA=1:1
|матч_RAY_ATH=0:0
|матч_RAY_ATM=
|матч_RAY_BAR=
|матч_RAY_BET=
|матч_RAY_CEL=3:0
|матч_RAY_DEP=
|матч_RAY_ELC=0:3
|матч_RAY_ESP=2:1
|матч_RAY_GET=
|матч_RAY_LEV=
|матч_RAY_MAL=
|матч_RAY_OSA=
|матч_RAY_RAC=3:2
|матч_RAY_RMA=
|матч_RAY_RSO=
|матч_RAY_SEV=
|матч_RAY_VAL=
|матч_RAY_VIL=

|матч_RMA_ALA=
|матч_RMA_ATH=
|матч_RMA_ATM=
|матч_RMA_BAR=
|матч_RMA_BET=
|матч_RMA_CEL=
|матч_RMA_DEP=
|матч_RMA_ELC=
|матч_RMA_ESP=
|матч_RMA_GET=
|матч_RMA_LEV=
|матч_RMA_MAL=4:0
|матч_RMA_OSA=
|матч_RMA_RAC=
|матч_RMA_RAY=4:1
|матч_RMA_RSO=4:1
|матч_RMA_SEV=4:1
|матч_RMA_VAL=
|матч_RMA_VIL=1:0

|матч_RSO_ALA=
|матч_RSO_ATH=
|матч_RSO_ATM=0:3
|матч_RSO_BAR=
|матч_RSO_BET=
|матч_RSO_CEL=0:0
|матч_RSO_DEP=3:2
|матч_RSO_ELC=
|матч_RSO_ESP=2:1
|матч_RSO_GET=
|матч_RSO_LEV=2:1
|матч_RSO_MAL=
|матч_RSO_OSA=
|матч_RSO_RAC=
|матч_RSO_RAY=
|матч_RSO_RMA=
|матч_RSO_SEV=
|матч_RSO_VAL=
|матч_RSO_VIL=

|матч_SEV_ALA=
|матч_SEV_ATH=
|матч_SEV_ATM=1:3
|матч_SEV_BAR=1:3
|матч_SEV_BET=
|матч_SEV_CEL=
|матч_SEV_DEP=
|матч_SEV_ELC=
|матч_SEV_ESP=
|матч_SEV_GET=
|матч_SEV_LEV=
|матч_SEV_MAL=
|матч_SEV_OSA=2:0
|матч_SEV_RAC=
|матч_SEV_RAY=2:1
|матч_SEV_RMA=
|матч_SEV_RSO=
|матч_SEV_VAL=1:0
|матч_SEV_VIL=

|матч_VAL_ALA=
|матч_VAL_ATH=0:0
|матч_VAL_ATM=
|матч_VAL_BAR=0:5
|матч_VAL_BET=0:1
|матч_VAL_CEL=0:0
|матч_VAL_DEP=
|матч_VAL_ELC=
|матч_VAL_ESP=
|матч_VAL_GET=
|матч_VAL_LEV=
|матч_VAL_MAL=
|матч_VAL_OSA=
|матч_VAL_RAC=
|матч_VAL_RAY=
|матч_VAL_RMA=
|матч_VAL_RSO=2:3
|матч_VAL_SEV=
|матч_VAL_VIL=1:2

|матч_VIL_ALA=
|матч_VIL_ATH=
|матч_VIL_ATM=
|матч_VIL_BAR=
|матч_VIL_BET=1:2
|матч_VIL_CEL=
|матч_VIL_DEP=2:3
|матч_VIL_ELC=0:0
|матч_VIL_ESP=0:1
|матч_VIL_GET=
|матч_VIL_LEV=3:1
|матч_VIL_MAL=
|матч_VIL_OSA=
|матч_VIL_RAC=
|матч_VIL_RAY=
|матч_VIL_RMA=
|матч_VIL_RSO=
|матч_VIL_SEV=
|матч_VIL_VAL=


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>hzavray4se7010y3eggj8m2l2bi81xx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Бундэсьліга чэмпіянату Нямеччыны па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272287</id>
    <revision>
      <id>2698367</id>
      <parentid>2698122</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9486" sha1="etdc1z5dwfphfg6f5r3jcplq2qq2l1x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца      = [https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/matchday/2026-2027 Бундэсьліга]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= FRA, AUG, MUN, LEV, DOR, MÖN, BRE, HAM, HOF, KÖL, MAI, PAD, LEI, UNB, FRE, SCH, STU, ELV

|скарачэньне_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўг]]
|скарачэньне_UNB=[[Уніён Бэрлін|Уні]]
|скарачэньне_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн|Вэр]]
|скарачэньне_DOR=[[Барусія Дортмунд|БД]]
|скарачэньне_ELV=[[Эльфэрсбэрг (футбольны клюб)|Эль]]
|скарачэньне_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт|Айн]]
|скарачэньне_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фра]]
|скарачэньне_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гам]]
|скарачэньне_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гоф]]
|скарачэньне_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёл]]
|скарачэньне_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ]]
|скарачэньне_LEV=[[Баер Левэркузэн|Бае]]
|скарачэньне_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Май]]
|скарачэньне_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах|БМ]]
|скарачэньне_MUN=[[Баварыя Мюнхэн|Бав]]
|скарачэньне_PAD=[[Падэрборн-07 (футбольны клюб)|Пад]]
|скарачэньне_SCH=[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шал]]
|скарачэньне_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Шту]]

|назва_AUG=[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]]
|назва_UNB=[[Уніён Бэрлін]]
|назва_BRE=[[Вэрдэр Брэмэн]]
|назва_DOR=[[Барусія Дортмунд]]
|назва_ELV=[[Эльфэрсбэрг (футбольны клюб)|Эльфэрсбэрг]]
|назва_FRA=[[Айнтрахт Франкфурт]]
|назва_FRE=[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]
|назва_HAM=[[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]]
|назва_HOF=[[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]]
|назва_KÖL=[[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]]
|назва_LEI=[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]]
|назва_LEV=[[Баер Левэркузэн]]
|назва_MAI=[[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]]
|назва_MÖN=[[Барусія Мёнхэнглядбах]]
|назва_MUN=[[Баварыя Мюнхэн]]
|назва_PAD=[[Падэрборн-07 (футбольны клюб)|Падэрборн-07]]
|назва_SCH=[[Шальке-04 Гельзэнкірхэн]]
|назва_STU=[[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026
|матч_AUG_BRE=
|матч_AUG_DOR=
|матч_AUG_ELV=
|матч_AUG_FRA=
|матч_AUG_FRE=1:2
|матч_AUG_HAM=
|матч_AUG_HOF=
|матч_AUG_KÖL=
|матч_AUG_LEI=
|матч_AUG_LEV=2:2
|матч_AUG_MAI=
|матч_AUG_MÖN=
|матч_AUG_MUN=2:2
|матч_AUG_PAD=
|матч_AUG_SCH=3:0
|матч_AUG_STU=
|матч_AUG_UNB=1:1

|матч_BRE_AUG=3:2
|матч_BRE_DOR=
|матч_BRE_ELV=
|матч_BRE_FRA=
|матч_BRE_FRE=
|матч_BRE_HAM=
|матч_BRE_HOF=2:0
|матч_BRE_KÖL=
|матч_BRE_LEI=3:1
|матч_BRE_LEV=
|матч_BRE_MAI=
|матч_BRE_MÖN=
|матч_BRE_MUN=
|матч_BRE_PAD=2:2
|матч_BRE_SCH=
|матч_BRE_STU=
|матч_BRE_UNB=

|матч_DOR_AUG=
|матч_DOR_BRE=2:2
|матч_DOR_ELV=
|матч_DOR_FRA=1:0
|матч_DOR_FRE=
|матч_DOR_HAM=2:0
|матч_DOR_HOF=
|матч_DOR_KÖL=
|матч_DOR_LEI=
|матч_DOR_LEV=
|матч_DOR_MAI=
|матч_DOR_MÖN=
|матч_DOR_MUN=
|матч_DOR_PAD=3:0
|матч_DOR_SCH=
|матч_DOR_STU=
|матч_DOR_UNB=

|матч_ELV_AUG=4:3
|матч_ELV_BRE=
|матч_ELV_DOR=
|матч_ELV_FRA=
|матч_ELV_FRE=
|матч_ELV_HAM=
|матч_ELV_HOF=
|матч_ELV_KÖL=
|матч_ELV_LEI=
|матч_ELV_LEV=3:2
|матч_ELV_MAI=4:1
|матч_ELV_MÖN=
|матч_ELV_MUN=1:2
|матч_ELV_PAD=
|матч_ELV_SCH=
|матч_ELV_STU=
|матч_ELV_UNB=

|матч_FRA_AUG=1:4
|матч_FRA_BRE=
|матч_FRA_DOR=
|матч_FRA_ELV=
|матч_FRA_FRE=2:2
|матч_FRA_HAM=3:1
|матч_FRA_HOF=
|матч_FRA_KÖL=1:0
|матч_FRA_LEI=
|матч_FRA_LEV=
|матч_FRA_MAI=
|матч_FRA_MÖN=
|матч_FRA_MUN=
|матч_FRA_PAD=
|матч_FRA_SCH=
|матч_FRA_STU=
|матч_FRA_UNB=

|матч_FRE_AUG=
|матч_FRE_BRE=4:1
|матч_FRE_DOR=
|матч_FRE_ELV=
|матч_FRE_FRA=
|матч_FRE_HAM=
|матч_FRE_HOF=
|матч_FRE_KÖL=
|матч_FRE_LEI=
|матч_FRE_LEV=
|матч_FRE_MAI=
|матч_FRE_MÖN=5:0
|матч_FRE_MUN=1:3
|матч_FRE_PAD=
|матч_FRE_SCH=2:1
|матч_FRE_STU=
|матч_FRE_UNB=

|матч_HAM_AUG=
|матч_HAM_BRE=
|матч_HAM_DOR=
|матч_HAM_ELV=
|матч_HAM_FRA=
|матч_HAM_FRE=
|матч_HAM_HOF=
|матч_HAM_KÖL=2:1
|матч_HAM_LEI=
|матч_HAM_LEV=
|матч_HAM_MAI=0:5
|матч_HAM_MÖN=
|матч_HAM_MUN=
|матч_HAM_PAD=
|матч_HAM_SCH=
|матч_HAM_STU=1:0
|матч_HAM_UNB=

|матч_HOF_AUG=
|матч_HOF_BRE=
|матч_HOF_DOR=2:3
|матч_HOF_ELV=
|матч_HOF_FRA=
|матч_HOF_FRE=
|матч_HOF_HAM=2:3
|матч_HOF_KÖL=
|матч_HOF_LEI=
|матч_HOF_LEV=3:0
|матч_HOF_MAI=
|матч_HOF_MÖN=
|матч_HOF_MUN=
|матч_HOF_PAD=
|матч_HOF_SCH=
|матч_HOF_STU=2:1
|матч_HOF_UNB=

|матч_KÖL_AUG=
|матч_KÖL_BRE=1:1
|матч_KÖL_DOR=
|матч_KÖL_ELV=
|матч_KÖL_FRA=
|матч_KÖL_FRE=
|матч_KÖL_HAM=
|матч_KÖL_HOF=3:2
|матч_KÖL_LEI=
|матч_KÖL_LEV=
|матч_KÖL_MAI=
|матч_KÖL_MÖN=2:1
|матч_KÖL_MUN=
|матч_KÖL_PAD=
|матч_KÖL_SCH=0:0
|матч_KÖL_STU=
|матч_KÖL_UNB=

|матч_LEI_AUG=
|матч_LEI_BRE=
|матч_LEI_DOR=
|матч_LEI_ELV=4:0
|матч_LEI_FRA=6:0
|матч_LEI_FRE=
|матч_LEI_HAM=5:0
|матч_LEI_HOF=
|матч_LEI_KÖL=
|матч_LEI_LEV=
|матч_LEI_MAI=
|матч_LEI_MÖN=3:0
|матч_LEI_MUN=
|матч_LEI_PAD=
|матч_LEI_SCH=
|матч_LEI_STU=
|матч_LEI_UNB=

|матч_LEV_AUG=
|матч_LEV_BRE=
|матч_LEV_DOR=
|матч_LEV_ELV=
|матч_LEV_FRA=
|матч_LEV_FRE=2:1
|матч_LEV_HAM=
|матч_LEV_HOF=
|матч_LEV_KÖL=
|матч_LEV_LEI=2:0
|матч_LEV_MAI=
|матч_LEV_MÖN=
|матч_LEV_MUN=
|матч_LEV_PAD=
|матч_LEV_SCH=
|матч_LEV_STU=2:4
|матч_LEV_UNB=4:0

|матч_MAI_AUG=
|матч_MAI_BRE=2:3
|матч_MAI_DOR=
|матч_MAI_ELV=
|матч_MAI_FRA=1:3
|матч_MAI_FRE=
|матч_MAI_HAM=
|матч_MAI_HOF=
|матч_MAI_KÖL=
|матч_MAI_LEI=
|матч_MAI_LEV=3:4
|матч_MAI_MÖN=
|матч_MAI_MUN=
|матч_MAI_PAD=0:0
|матч_MAI_SCH=
|матч_MAI_STU=
|матч_MAI_UNB=

|матч_MÖN_AUG=
|матч_MÖN_BRE=
|матч_MÖN_DOR=
|матч_MÖN_ELV=3:4
|матч_MÖN_FRA=
|матч_MÖN_FRE=
|матч_MÖN_HAM=
|матч_MÖN_HOF=1:2
|матч_MÖN_KÖL=
|матч_MÖN_LEI=
|матч_MÖN_LEV=
|матч_MÖN_MAI=3:4
|матч_MÖN_MUN=
|матч_MÖN_PAD=0:0
|матч_MÖN_SCH=
|матч_MÖN_STU=
|матч_MÖN_UNB=

|матч_MUN_AUG=
|матч_MUN_BRE=
|матч_MUN_DOR=2:2
|матч_MUN_ELV=
|матч_MUN_FRA=
|матч_MUN_FRE=
|матч_MUN_HAM=
|матч_MUN_HOF=
|матч_MUN_KÖL=
|матч_MUN_LEI=6:1
|матч_MUN_LEV=
|матч_MUN_MAI=
|матч_MUN_MÖN=
|матч_MUN_PAD=
|матч_MUN_SCH=
|матч_MUN_STU=5:1
|матч_MUN_UNB=7:0

|матч_PAD_AUG=
|матч_PAD_BRE=
|матч_PAD_DOR=
|матч_PAD_ELV=
|матч_PAD_FRA=
|матч_PAD_FRE=0:1
|матч_PAD_HAM=1:0
|матч_PAD_HOF=3:1
|матч_PAD_KÖL=
|матч_PAD_LEI=
|матч_PAD_LEV=
|матч_PAD_MAI=
|матч_PAD_MÖN=
|матч_PAD_MUN=
|матч_PAD_SCH=
|матч_PAD_STU=0:2
|матч_PAD_UNB=

|матч_SCH_AUG=
|матч_SCH_BRE=
|матч_SCH_DOR=
|матч_SCH_ELV=0:0
|матч_SCH_FRA=
|матч_SCH_FRE=
|матч_SCH_HAM=
|матч_SCH_HOF=
|матч_SCH_KÖL=
|матч_SCH_LEI=0:2
|матч_SCH_LEV=
|матч_SCH_MAI=0:1
|матч_SCH_MÖN=
|матч_SCH_MUN=0:0
|матч_SCH_PAD=
|матч_SCH_STU=
|матч_SCH_UNB=

|матч_STU_AUG=
|матч_STU_BRE=
|матч_STU_DOR=0:1
|матч_STU_ELV=
|матч_STU_FRA=
|матч_STU_FRE=
|матч_STU_HAM=
|матч_STU_HOF=
|матч_STU_KÖL=4:1
|матч_STU_LEI=
|матч_STU_LEV=
|матч_STU_MAI=
|матч_STU_MÖN=2:3
|матч_STU_MUN=
|матч_STU_PAD=
|матч_STU_SCH=
|матч_STU_UNB=

|матч_UNB_AUG=
|матч_UNB_BRE=
|матч_UNB_DOR=0:0
|матч_UNB_ELV=1:0
|матч_UNB_FRA=3:3
|матч_UNB_FRE=
|матч_UNB_HAM=
|матч_UNB_HOF=
|матч_UNB_KÖL=1:1
|матч_UNB_LEI=
|матч_UNB_LEV=
|матч_UNB_MAI=
|матч_UNB_MÖN=
|матч_UNB_MUN=
|матч_UNB_PAD=
|матч_UNB_SCH=1:3
|матч_UNB_STU=


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>etdc1z5dwfphfg6f5r3jcplq2qq2l1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272288</id>
    <revision>
      <id>2698368</id>
      <parentid>2698068</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11050" sha1="5fseghzyq15fi8cz9fuzz1wlif1dwta" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца      = [https://www.legaseriea.it/en/serie-a Сэрыя А]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= ATA,BOL,VEN,GEN,INT,CAG,COM,LEC,LAZ,MIL,MON,NAP,PAR,ROM,SAS,TOR,UDI,FIO,FRO,JUV

|скарачэньне_ATA=[[Аталянта Бэргама|Ата]]
|скарачэньне_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Бал]]
|скарачэньне_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кал]]
|скарачэньне_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Ком]]
|скарачэньне_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фія]]
|скарачэньне_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фра]]
|скарачэньне_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэ]]
|скарачэньне_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інт]]
|скарачэньне_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэ]]
|скарачэньне_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляц]]
|скарачэньне_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леч]]
|скарачэньне_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Міл]]
|скарачэньне_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Мон]]
|скарачэньне_NAP=[[Напалі Нэапаль|Нап]]
|скарачэньне_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Пар]]
|скарачэньне_ROM=[[Рома Рым|Ром]]
|скарачэньне_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сас]]
|скарачэньне_TOR=[[Тарына Турын|Тар]]
|скарачэньне_UDI=[[Удынэзэ Удынэ|Уды]]
|скарачэньне_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэн]]

|назва_ATA=[[Аталянта Бэргама|Аталянта]]
|назва_BOL=[[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]]
|назва_CAG=[[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]]
|назва_COM=[[Кома (футбольны клюб)|Кома]]
|назва_FIO=[[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]]
|назва_FRO=[[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фразынонэ]]
|назва_GEN=[[Джэноа Генуя|Джэноа]]
|назва_INT=[[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]]
|назва_JUV=[[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]]
|назва_LAZ=[[Ляцыё Рым|Ляцыё]]
|назва_LEC=[[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]]
|назва_MIL=[[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]]
|назва_MON=[[Монца (футбольны клюб)|Монца]]
|назва_NAP=[[Напалі Нэапаль|Напалі]]
|назва_PAR=[[Парма (футбольны клюб)|Парма]]
|назва_ROM=[[Рома Рым|Рома]]
|назва_SAS=[[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]]
|назва_TOR=[[Тарына Турын|Тарына]]
|назва_UDI=[[Удынэзэ Удынэ|Удынэзэ]]
|назва_VEN=[[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026
|матч_ATA_BOL=1:0
|матч_ATA_CAG=1:2
|матч_ATA_COM=
|матч_ATA_FIO=
|матч_ATA_FRO=4:4
|матч_ATA_GEN=
|матч_ATA_INT=
|матч_ATA_JUV=
|матч_ATA_LAZ=
|матч_ATA_LEC=
|матч_ATA_MIL=
|матч_ATA_MON=
|матч_ATA_NAP=
|матч_ATA_PAR=
|матч_ATA_ROM=
|матч_ATA_SAS=2:1
|матч_ATA_TOR=
|матч_ATA_UDI=
|матч_ATA_VEN=3:1

|матч_BOL_ATA=
|матч_BOL_CAG=
|матч_BOL_COM=
|матч_BOL_FIO=
|матч_BOL_FRO=
|матч_BOL_GEN=
|матч_BOL_INT=1:3
|матч_BOL_JUV=
|матч_BOL_LAZ=0:1
|матч_BOL_LEC=
|матч_BOL_MIL=
|матч_BOL_MON=2:1
|матч_BOL_NAP=
|матч_BOL_PAR=
|матч_BOL_ROM=
|матч_BOL_SAS=2:2
|матч_BOL_TOR=1:1
|матч_BOL_UDI=
|матч_BOL_VEN=

|матч_CAG_ATA=
|матч_CAG_BOL=0:2
|матч_CAG_COM=
|матч_CAG_FIO=
|матч_CAG_FRO=
|матч_CAG_GEN=
|матч_CAG_INT=0:1
|матч_CAG_JUV=1:1
|матч_CAG_LAZ=
|матч_CAG_LEC=1:0
|матч_CAG_MIL=
|матч_CAG_MON=
|матч_CAG_NAP=
|матч_CAG_PAR=
|матч_CAG_ROM=
|матч_CAG_SAS=
|матч_CAG_TOR=
|матч_CAG_UDI=
|матч_CAG_VEN=

|матч_COM_ATA=
|матч_COM_BOL=
|матч_COM_CAG=
|матч_COM_FIO=
|матч_COM_FRO=
|матч_COM_GEN=
|матч_COM_INT=
|матч_COM_JUV=
|матч_COM_LAZ=
|матч_COM_LEC=
|матч_COM_MIL=
|матч_COM_MON=
|матч_COM_NAP=
|матч_COM_PAR=2:1
|матч_COM_ROM=0:0
|матч_COM_SAS=2:0
|матч_COM_TOR=
|матч_COM_UDI=
|матч_COM_VEN=1:0

|матч_FIO_ATA=2:2
|матч_FIO_BOL=
|матч_FIO_CAG=
|матч_FIO_COM=1:3
|матч_FIO_FRO=0:3
|матч_FIO_GEN=
|матч_FIO_INT=
|матч_FIO_JUV=
|матч_FIO_LAZ=
|матч_FIO_LEC=
|матч_FIO_MIL=
|матч_FIO_MON=
|матч_FIO_NAP=1:1
|матч_FIO_PAR=
|матч_FIO_ROM=
|матч_FIO_SAS=
|матч_FIO_TOR=1:2
|матч_FIO_UDI=
|матч_FIO_VEN=

|матч_FRO_ATA=
|матч_FRO_BOL=
|матч_FRO_CAG=
|матч_FRO_COM=2:0
|матч_FRO_FIO=
|матч_FRO_GEN=
|матч_FRO_INT=
|матч_FRO_JUV=0:1
|матч_FRO_LAZ=
|матч_FRO_LEC=5:1
|матч_FRO_MIL=
|матч_FRO_MON=
|матч_FRO_NAP=
|матч_FRO_PAR=
|матч_FRO_ROM=
|матч_FRO_SAS=4:2
|матч_FRO_TOR=2:0
|матч_FRO_UDI=
|матч_FRO_VEN=3:2

|матч_GEN_ATA=
|матч_GEN_BOL=
|матч_GEN_CAG=
|матч_GEN_COM=1:4
|матч_GEN_FIO=2:1
|матч_GEN_FRO=1:1
|матч_GEN_INT=
|матч_GEN_JUV=2:0
|матч_GEN_LAZ=
|матч_GEN_LEC=
|матч_GEN_MIL=
|матч_GEN_MON=
|матч_GEN_NAP=0:2
|матч_GEN_PAR=
|матч_GEN_ROM=
|матч_GEN_SAS=
|матч_GEN_TOR=
|матч_GEN_UDI=
|матч_GEN_VEN=1:0

|матч_INT_ATA=
|матч_INT_BOL=
|матч_INT_CAG=
|матч_INT_COM=
|матч_INT_FIO=2:1
|матч_INT_FRO=
|матч_INT_GEN=
|матч_INT_JUV=
|матч_INT_LAZ=
|матч_INT_LEC=
|матч_INT_MIL=
|матч_INT_MON=4:1
|матч_INT_NAP=3:2
|матч_INT_PAR=3:0
|матч_INT_ROM=
|матч_INT_SAS=
|матч_INT_TOR=
|матч_INT_UDI=5:3
|матч_INT_VEN=

|матч_JUV_ATA=2:0
|матч_JUV_BOL=
|матч_JUV_CAG=
|матч_JUV_COM=
|матч_JUV_FIO=
|матч_JUV_FRO=
|матч_JUV_GEN=
|матч_JUV_INT=
|матч_JUV_LAZ=0:3
|матч_JUV_LEC=
|матч_JUV_MIL=1:1
|матч_JUV_MON=
|матч_JUV_NAP=2:0
|матч_JUV_PAR=2:0
|матч_JUV_ROM=
|матч_JUV_SAS=
|матч_JUV_TOR=
|матч_JUV_UDI=
|матч_JUV_VEN=

|матч_LAZ_ATA=
|матч_LAZ_BOL=
|матч_LAZ_CAG=2:1
|матч_LAZ_COM=
|матч_LAZ_FIO=
|матч_LAZ_FRO=
|матч_LAZ_GEN=1:0
|матч_LAZ_INT=
|матч_LAZ_JUV=
|матч_LAZ_LEC=
|матч_LAZ_MIL=2:2
|матч_LAZ_MON=3:1
|матч_LAZ_NAP=
|матч_LAZ_PAR=2:1
|матч_LAZ_ROM=
|матч_LAZ_SAS=
|матч_LAZ_TOR=
|матч_LAZ_UDI=
|матч_LAZ_VEN=

|матч_LEC_ATA=
|матч_LEC_BOL=1:2
|матч_LEC_CAG=
|матч_LEC_COM=
|матч_LEC_FIO=
|матч_LEC_FRO=
|матч_LEC_GEN=1:2
|матч_LEC_INT=
|матч_LEC_JUV=0:2
|матч_LEC_LAZ=
|матч_LEC_MIL=
|матч_LEC_MON=3:2
|матч_LEC_NAP=
|матч_LEC_PAR=
|матч_LEC_ROM=0:4
|матч_LEC_SAS=
|матч_LEC_TOR=
|матч_LEC_UDI=
|матч_LEC_VEN=

|матч_MIL_ATA=3:2
|матч_MIL_BOL=2:4
|матч_MIL_CAG=
|матч_MIL_COM=
|матч_MIL_FIO=
|матч_MIL_FRO=
|матч_MIL_GEN=
|матч_MIL_INT=3:1
|матч_MIL_JUV=
|матч_MIL_LAZ=
|матч_MIL_LEC=3:0
|матч_MIL_MON=
|матч_MIL_NAP=
|матч_MIL_PAR=
|матч_MIL_ROM=
|матч_MIL_SAS=
|матч_MIL_TOR=
|матч_MIL_UDI=
|матч_MIL_VEN=2:0

|матч_MON_ATA=
|матч_MON_BOL=
|матч_MON_CAG=4:0
|матч_MON_COM=
|матч_MON_FIO=
|матч_MON_FRO=
|матч_MON_GEN=
|матч_MON_INT=
|матч_MON_JUV=
|матч_MON_LAZ=
|матч_MON_LEC=
|матч_MON_MIL=
|матч_MON_NAP=1:4
|матч_MON_PAR=
|матч_MON_ROM=
|матч_MON_SAS=2:1
|матч_MON_TOR=
|матч_MON_UDI=2:3
|матч_MON_VEN=

|матч_NAP_ATA=
|матч_NAP_BOL=1:0
|матч_NAP_CAG=
|матч_NAP_COM=1:2
|матч_NAP_FIO=
|матч_NAP_FRO=3:0
|матч_NAP_GEN=
|матч_NAP_INT=
|матч_NAP_JUV=
|матч_NAP_LAZ=
|матч_NAP_LEC=
|матч_NAP_MIL=
|матч_NAP_MON=
|матч_NAP_PAR=
|матч_NAP_ROM=3:3
|матч_NAP_SAS=
|матч_NAP_TOR=
|матч_NAP_UDI=
|матч_NAP_VEN=

|матч_PAR_ATA=
|матч_PAR_BOL=
|матч_PAR_CAG=0:1
|матч_PAR_COM=
|матч_PAR_FIO=
|матч_PAR_FRO=
|матч_PAR_GEN=2:1
|матч_PAR_INT=
|матч_PAR_JUV=
|матч_PAR_LAZ=
|матч_PAR_LEC=
|матч_PAR_MIL=
|матч_PAR_MON=1:1
|матч_PAR_NAP=
|матч_PAR_ROM=
|матч_PAR_SAS=
|матч_PAR_TOR=0:3
|матч_PAR_UDI=0:0
|матч_PAR_VEN=

|матч_ROM_ATA=2:1
|матч_ROM_BOL=
|матч_ROM_CAG=4:2
|матч_ROM_COM=
|матч_ROM_FIO=4:0
|матч_ROM_FRO=
|матч_ROM_GEN=2:0
|матч_ROM_INT=2:2
|матч_ROM_JUV=
|матч_ROM_LAZ=
|матч_ROM_LEC=
|матч_ROM_MIL=
|матч_ROM_MON=
|матч_ROM_NAP=
|матч_ROM_PAR=
|матч_ROM_SAS=
|матч_ROM_TOR=
|матч_ROM_UDI=
|матч_ROM_VEN=

|матч_SAS_ATA=
|матч_SAS_BOL=
|матч_SAS_CAG=
|матч_SAS_COM=
|матч_SAS_FIO=
|матч_SAS_FRO=
|матч_SAS_GEN=
|матч_SAS_INT=
|матч_SAS_JUV=3:2
|матч_SAS_LAZ=2:6
|матч_SAS_LEC=
|матч_SAS_MIL=1:1
|матч_SAS_MON=
|матч_SAS_NAP=
|матч_SAS_PAR=
|матч_SAS_ROM=
|матч_SAS_TOR=2:1
|матч_SAS_UDI=
|матч_SAS_VEN=

|матч_TOR_ATA=
|матч_TOR_BOL=
|матч_TOR_CAG=
|матч_TOR_COM=1:3
|матч_TOR_FIO=
|матч_TOR_FRO=
|матч_TOR_GEN=
|матч_TOR_INT=
|матч_TOR_JUV=
|матч_TOR_LAZ=
|матч_TOR_LEC=
|матч_TOR_MIL=1:2
|матч_TOR_MON=3:2
|матч_TOR_NAP=
|матч_TOR_PAR=
|матч_TOR_ROM=0:2
|матч_TOR_SAS=
|матч_TOR_UDI=2:1
|матч_TOR_VEN=

|матч_UDI_ATA=
|матч_UDI_BOL=
|матч_UDI_CAG=0:1
|матч_UDI_COM=1:1
|матч_UDI_FIO=
|матч_UDI_FRO=
|матч_UDI_GEN=
|матч_UDI_INT=
|матч_UDI_JUV=
|матч_UDI_LAZ=1:2
|матч_UDI_LEC=0:3
|матч_UDI_MIL=0:2
|матч_UDI_MON=
|матч_UDI_NAP=
|матч_UDI_PAR=
|матч_UDI_ROM=2:5
|матч_UDI_SAS=
|матч_UDI_TOR=
|матч_UDI_VEN=

|матч_VEN_ATA=
|матч_VEN_BOL=
|матч_VEN_CAG=
|матч_VEN_COM=
|матч_VEN_FIO=2:4
|матч_VEN_FRO=
|матч_VEN_GEN=
|матч_VEN_INT=0:2
|матч_VEN_JUV=
|матч_VEN_LAZ=0:2
|матч_VEN_LEC=0:2
|матч_VEN_MIL=
|матч_VEN_MON=
|матч_VEN_NAP=1:0
|матч_VEN_PAR=
|матч_VEN_ROM=
|матч_VEN_SAS=
|матч_VEN_TOR=
|матч_VEN_UDI=


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

}}</text>
      <sha1>5fseghzyq15fi8cz9fuzz1wlif1dwta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Эрэдывізія чэмпіянату Нідэрляндаў па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>272289</id>
    <revision>
      <id>2698369</id>
      <parentid>2697695</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9322" sha1="q914l11otiyrqgjff8kgdm36kzydo8g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца      = [https://www.worldfootball.net/competition/co37/netherlands-eredivisie/se121358/2026-2027/results-and-standings/ worldfootball.net]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= ADO, AZ, AJA, WIL, GAE, GRO, HEE, PEC, CAM, NEC, PSV, SPA, TWE, TEL, UTR, FOR, FEY, EXC

|скарачэньне_ADO=[[АДО Дэн Гааг|АДО]]
|скарачэньне_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аяк]]
|скарачэньне_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]]
|скарачэньне_CAM=[[Камбюўр Леэўвардэн|Кам]]
|скарачэньне_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Экс]]
|скарачэньне_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэе]]
|скарачэньне_FOR=[[Фартуна Сытард|Фар]]
|скарачэньне_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў]]
|скарачэньне_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гро]]
|скарачэньне_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээ]]
|скарачэньне_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]]
|скарачэньне_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зво]]
|скарачэньне_PSV=[[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]]
|скарачэньне_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спа]]
|скарачэньне_TEL=[[Тэльстар Эймёйдэн|Тэл]]
|скарачэньне_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэ]]
|скарачэньне_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утр]]
|скарачэньне_WIL=[[Вілем II Тыльбург|Віл]]

|назва_ADO=[[АДО Дэн Гааг]]
|назва_AJA=[[Аякс Амстэрдам|Аякс]]
|назва_AZ =[[АЗ Алькмаар|АЗ]]
|назва_CAM=[[Камбюўр Леэўвардэн|Камбюўр]]
|назва_EXC=[[Эксэльсіёр Ратэрдам|Эксэльсіёр]]
|назва_FEY=[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]
|назва_FOR=[[Фартуна Сытард|Фартуна]]
|назва_GAE=[[Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр|Гоў Эгэд Іглз]]
|назва_GRO=[[Гронінген (футбольны клюб)|Гронінген]]
|назва_HEE=[[Гээрэнвээн (футбольны клюб)|Гээрэнвээн]]
|назва_NEC=[[НЭК Нэймэген|НЭК]]
|назва_PEC=[[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]]
|назва_PSV=[[ПСВ Эйндговэн]]
|назва_SPA=[[Спарта Ратэрдам|Спарта]]
|назва_TEL=[[Тэльстар Эймёйдэн|Тэльстар]]
|назва_TWE=[[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]]
|назва_UTR=[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]]
|назва_WIL=[[Вілем II Тыльбург|Вілем II]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026
|матч_ADO_AJA=
|матч_ADO_AZ=
|матч_ADO_CAM=1:1
|матч_ADO_EXC=
|матч_ADO_FEY=
|матч_ADO_FOR=2:3
|матч_ADO_GAE=
|матч_ADO_GRO=1:4
|матч_ADO_HEE=2:3
|матч_ADO_NEC=
|матч_ADO_PEC=
|матч_ADO_PSV=2:1
|матч_ADO_SPA=
|матч_ADO_TEL=
|матч_ADO_TWE=
|матч_ADO_UTR=
|матч_ADO_WIL=

|матч_AJA_ADO=
|матч_AJA_AZ=1:0
|матч_AJA_CAM=
|матч_AJA_EXC=2:2
|матч_AJA_FEY=
|матч_AJA_FOR=
|матч_AJA_GAE=
|матч_AJA_GRO=
|матч_AJA_HEE=2:2
|матч_AJA_NEC=1:1
|матч_AJA_PEC=
|матч_AJA_PSV=1:3
|матч_AJA_SPA=
|матч_AJA_TEL=
|матч_AJA_TWE=
|матч_AJA_UTR=
|матч_AJA_WIL=5:1

|матч_AZ_ADO=2:0
|матч_AZ_AJA=
|матч_AZ_CAM=
|матч_AZ_EXC=
|матч_AZ_FEY=
|матч_AZ_FOR=
|матч_AZ_GAE=5:2
|матч_AZ_GRO=
|матч_AZ_HEE=
|матч_AZ_NEC=
|матч_AZ_PEC=
|матч_AZ_PSV=
|матч_AZ_SPA=
|матч_AZ_TEL=1:0
|матч_AZ_TWE=0:2
|матч_AZ_UTR=
|матч_AZ_WIL=1:1

|матч_CAM_ADO=
|матч_CAM_AJA=
|матч_CAM_AZ=2:2
|матч_CAM_EXC=0:4
|матч_CAM_FEY=2:5
|матч_CAM_FOR=
|матч_CAM_GAE=4:0
|матч_CAM_GRO=
|матч_CAM_HEE=
|матч_CAM_NEC=3:0
|матч_CAM_PEC=
|матч_CAM_PSV=
|матч_CAM_SPA=
|матч_CAM_TEL=
|матч_CAM_TWE=1:4
|матч_CAM_UTR=
|матч_CAM_WIL=

|матч_EXC_ADO=
|матч_EXC_AJA=
|матч_EXC_AZ=
|матч_EXC_CAM=
|матч_EXC_FEY=
|матч_EXC_FOR=
|матч_EXC_GAE=
|матч_EXC_GRO=1:5
|матч_EXC_HEE=
|матч_EXC_NEC=
|матч_EXC_PEC=
|матч_EXC_PSV=1:2
|матч_EXC_SPA=2:1
|матч_EXC_TEL=
|матч_EXC_TWE=0:9
|матч_EXC_UTR=1:2
|матч_EXC_WIL=

|матч_FEY_ADO=2:2
|матч_FEY_AJA=
|матч_FEY_AZ=2:0
|матч_FEY_CAM=
|матч_FEY_EXC=
|матч_FEY_FOR=1:1
|матч_FEY_GAE=2:2
|матч_FEY_GRO=
|матч_FEY_HEE=
|матч_FEY_NEC=
|матч_FEY_PEC=
|матч_FEY_PSV=
|матч_FEY_SPA=
|матч_FEY_TEL=
|матч_FEY_TWE=
|матч_FEY_UTR=5:0
|матч_FEY_WIL=

|матч_FOR_ADO=
|матч_FOR_AJA=1:5
|матч_FOR_AZ=0:2
|матч_FOR_CAM=3:1
|матч_FOR_EXC=1:0
|матч_FOR_FEY=
|матч_FOR_GAE=
|матч_FOR_GRO=
|матч_FOR_HEE=
|матч_FOR_NEC=
|матч_FOR_PEC=
|матч_FOR_PSV=
|матч_FOR_SPA=
|матч_FOR_TEL=
|матч_FOR_TWE=1:1
|матч_FOR_UTR=
|матч_FOR_WIL=

|матч_GAE_ADO=3:1
|матч_GAE_AJA=
|матч_GAE_AZ=
|матч_GAE_CAM=
|матч_GAE_EXC=
|матч_GAE_FEY=
|матч_GAE_FOR=
|матч_GAE_GRO=1:1
|матч_GAE_HEE=
|матч_GAE_NEC=
|матч_GAE_PEC=
|матч_GAE_PSV=
|матч_GAE_SPA=3:3
|матч_GAE_TEL=3:2
|матч_GAE_TWE=
|матч_GAE_UTR=
|матч_GAE_WIL=4:1

|матч_GRO_ADO=
|матч_GRO_AJA=2:5
|матч_GRO_AZ=
|матч_GRO_CAM=
|матч_GRO_EXC=
|матч_GRO_FEY=
|матч_GRO_FOR=2:3
|матч_GRO_GAE=
|матч_GRO_HEE=
|матч_GRO_NEC=
|матч_GRO_PEC=3:0
|матч_GRO_PSV=
|матч_GRO_SPA=2:3
|матч_GRO_TEL=
|матч_GRO_TWE=2:2
|матч_GRO_UTR=2:1
|матч_GRO_WIL=

|матч_HEE_ADO=
|матч_HEE_AJA=
|матч_HEE_AZ=2:3
|матч_HEE_CAM=
|матч_HEE_EXC=4:0
|матч_HEE_FEY=
|матч_HEE_FOR=
|матч_HEE_GAE=
|матч_HEE_GRO=
|матч_HEE_NEC=1:0
|матч_HEE_PEC=0:2
|матч_HEE_PSV=
|матч_HEE_SPA=
|матч_HEE_TEL=0:0
|матч_HEE_TWE=1:0
|матч_HEE_UTR=
|матч_HEE_WIL=

|матч_NEC_ADO=
|матч_NEC_AJA=
|матч_NEC_AZ=
|матч_NEC_CAM=
|матч_NEC_EXC=2:2
|матч_NEC_FEY=1:3
|матч_NEC_FOR=2:2
|матч_NEC_GAE=1:1
|матч_NEC_GRO=2:2
|матч_NEC_HEE=
|матч_NEC_PEC=
|матч_NEC_PSV=
|матч_NEC_SPA=
|матч_NEC_TEL=1:2
|матч_NEC_TWE=
|матч_NEC_UTR=
|матч_NEC_WIL=

|матч_PEC_ADO=1:0
|матч_PEC_AJA=0:2
|матч_PEC_AZ=
|матч_PEC_CAM=0:1
|матч_PEC_EXC=
|матч_PEC_FEY=0:7
|матч_PEC_FOR=
|матч_PEC_GAE=4:1
|матч_PEC_GRO=
|матч_PEC_HEE=
|матч_PEC_NEC=1:3
|матч_PEC_PSV=
|матч_PEC_SPA=
|матч_PEC_TEL=
|матч_PEC_TWE=
|матч_PEC_UTR=
|матч_PEC_WIL=

|матч_PSV_ADO=
|матч_PSV_AJA=
|матч_PSV_AZ=
|матч_PSV_CAM=
|матч_PSV_EXC=
|матч_PSV_FEY=1:1
|матч_PSV_FOR=2:2
|матч_PSV_GAE=
|матч_PSV_GRO=5:1
|матч_PSV_HEE=2:0
|матч_PSV_NEC=
|матч_PSV_PEC=
|матч_PSV_SPA=4:1
|матч_PSV_TEL=
|матч_PSV_TWE=
|матч_PSV_UTR=
|матч_PSV_WIL=7:0

|матч_SPA_ADO=
|матч_SPA_AJA=1:2
|матч_SPA_AZ=
|матч_SPA_CAM=
|матч_SPA_EXC=
|матч_SPA_FEY=0:1
|матч_SPA_FOR=
|матч_SPA_GAE=
|матч_SPA_GRO=
|матч_SPA_HEE=0:4
|матч_SPA_NEC=
|матч_SPA_PEC=2:2
|матч_SPA_PSV=
|матч_SPA_TEL=
|матч_SPA_TWE=
|матч_SPA_UTR=3:3
|матч_SPA_WIL=3:2

|матч_TEL_ADO=2:2
|матч_TEL_AJA=0:4
|матч_TEL_AZ=
|матч_TEL_CAM=2:2
|матч_TEL_EXC=
|матч_TEL_FEY=3:4
|матч_TEL_FOR=
|матч_TEL_GAE=
|матч_TEL_GRO=
|матч_TEL_HEE=
|матч_TEL_NEC=
|матч_TEL_PEC=
|матч_TEL_PSV=
|матч_TEL_SPA=1:3
|матч_TEL_TWE=
|матч_TEL_UTR=4:2
|матч_TEL_WIL=

|матч_TWE_ADO=2:0
|матч_TWE_AJA=
|матч_TWE_AZ=
|матч_TWE_CAM=
|матч_TWE_EXC=
|матч_TWE_FEY=
|матч_TWE_FOR=
|матч_TWE_GAE=
|матч_TWE_GRO=
|матч_TWE_HEE=
|матч_TWE_NEC=
|матч_TWE_PEC=3:1
|матч_TWE_PSV=3:2
|матч_TWE_SPA=
|матч_TWE_TEL=1:0
|матч_TWE_UTR=1:2
|матч_TWE_WIL=

|матч_UTR_ADO=
|матч_UTR_AJA=
|матч_UTR_AZ=1:4
|матч_UTR_CAM=
|матч_UTR_EXC=
|матч_UTR_FEY=
|матч_UTR_FOR=
|матч_UTR_GAE=3:3
|матч_UTR_GRO=
|матч_UTR_HEE=
|матч_UTR_NEC=
|матч_UTR_PEC=1:1
|матч_UTR_PSV=1:6
|матч_UTR_SPA=
|матч_UTR_TEL=
|матч_UTR_TWE=
|матч_UTR_WIL=3:1

|матч_WIL_ADO=
|матч_WIL_AJA=
|матч_WIL_AZ=
|матч_WIL_CAM=1:6
|матч_WIL_EXC=0:3
|матч_WIL_FEY=
|матч_WIL_FOR=0:1
|матч_WIL_GAE=
|матч_WIL_GRO=
|матч_WIL_HEE=2:2
|матч_WIL_NEC=1:4
|матч_WIL_PEC=
|матч_WIL_PSV=
|матч_WIL_SPA=
|матч_WIL_TEL=
|матч_WIL_TWE=
|матч_WIL_UTR=


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>q914l11otiyrqgjff8kgdm36kzydo8g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:НХЛ/СтатыстыкаБамбардзіры</title>
    <ns>10</ns>
    <id>275286</id>
    <revision>
      <id>2698362</id>
      <parentid>2698123</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2064" sha1="i9fr7u40ivz6dqxrno4kra9dzcpe0tt" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! style=&quot;width:150пкс;&quot;| Гулец
! style=&quot;width:150пкс;&quot;| Клюб
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| М
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| Г
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| А
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| Пункты
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| +/−
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Конар Макдэйвід]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Эдмантан Ойлерз]] || 15 || 9 || 30 || '''39''' || +20
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Леан Драйзайтль]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Эдмантан Ойлерз]] || 15 || 12 || 16 || '''28''' || +15
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Эван Бушар]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Эдмантан Ойлерз]] || 15 || 8 || 18 || '''26''' || +22
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Кірыл Капрызаў]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Мінэсота Ўайлд]] || 16 || 15 || 10 || '''25''' || +10
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Остан Мэт’юз]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Таронта Мэйпл Ліфс]] || 16 || 11 || 13 || '''24''' || +7
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Натан Макінан]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Каларада Эвэланш]] || 14 || 9 || 15 || '''24''' || +7
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Вільям Нюляндэр]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Таронта Мэйпл Ліфс]] || 16 || 10 || 11 || '''21''' || 0
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Сэбастыян Аха]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Караліна Гарыкейнз]] || 16 || 9 || 12 || '''21''' || +8
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Тым Штуцле]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Атава Сэнатарз]] || 16 || 9 || 12 || '''21''' || +6
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Кўін Г’юз]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Мінэсота Ўайлд]] || 16 || 5 || 16 || '''21''' || +8
|}
&lt;small&gt;''М = Матчы; Г = Галы; A = Асыстэнцкія перадачы; П = Пункты; +/− = [[плюс-мінус (хакей)|Плюс/мінус]]''&lt;/small&gt;</text>
      <sha1>i9fr7u40ivz6dqxrno4kra9dzcpe0tt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:НХЛ/СтатыстыкаБрамнікі</title>
    <ns>10</ns>
    <id>275287</id>
    <revision>
      <id>2698365</id>
      <parentid>2698124</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2179" sha1="1uc8e3uy305c4yrzlgw3hffcsgf8jab" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! style=&quot;width:150пкс;&quot;| Гулец
! style=&quot;width:150пкс;&quot;| Клюб
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| М
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| ЧнЛ
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| ПШ
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| АК
! style=&quot;width:25пкс;&quot;| Н%
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Лінус Ульмарк]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Атава Сэнатарз]] || 8 || 450:04 || 10 || 172 || '''94,51'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Джэйкаб Фаўлер]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Манрэаль Канадыенз]] || 8 || 489:06 || 15 || 205 || '''93,18'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Пётар Качаткоў]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Караліна Гарыкейнз]] || 10 || 602:39 || 15 || 196 || '''92,89'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Джэйк Отынджэр]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Далас Старз]] || 11 || 664:16 || 18 || 211 || '''92,14'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Еспэр Вальстэт]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Мінэсота Ўайлд]] || 14 || 844:28 || 29 || 333 || '''91,99'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Джоэл Гофэр]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Сэнт-Луіс Блюз]] || 10 || 594:50 || 24 || 263 || '''91,64'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Дэвін Кулі]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Калгары Флэймз]] || 7 || 379:11 || 17 || 180 || '''91,37'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Джэрэмі Сўэйман]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Бостан Бруінз]] || 11 || 663:34 || 26 || 271 || '''91,25'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Ільля Сарокін]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Нью-Ёрк Айлэндэрз]] || 10 || 597:40 || 24 || 246 || '''91,11'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Антан Форсбэрг]] ||style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Лос-Анджэлес Кінгс]] || 6 || 334:35 || 14 || 129 || '''90,21'''
|}
&lt;small&gt;''М = Матчы; ЧнЛ = Час на лёдзе (хвіліны:сэкунды); ПШ = Прапушчаныя шайбы; АК = Адбітыя кідкі; Н% = Адсотак надзейнасьці''&lt;/small&gt;</text>
      <sha1>1uc8e3uy305c4yrzlgw3hffcsgf8jab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хабнае</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278440</id>
    <revision>
      <id>2698339</id>
      <parentid>2697412</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T05:26:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2698339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27818" sha1="f8mu80swgzfvj6skecfntfjd3ljef57" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Хабнае
|Статус                              = былое мястэчка
|Назва ў родным склоне               = Хабнага
|Арыгінальная назва                  = Хабне
|Лацінка                             = Chabnaje
|Герб                                = 
|Сьцяг                               = 
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = 
|Першыя згадкі                       = каля 1415 году
|Статус з                            = 
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Палескі раён (Кіеўская вобласьць)|Палескі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 
|Год падліку колькасьці              = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовы індэкс                      = 
|Тэлефонны код                       = 
|КОАТУУ                              = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|Выява                               = Uzh River in Poliske.jpg
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 51
 |Шырата хвілінаў                    = 14
 |Шырата сэкундаў                    = 36
 |Даўгата градусаў                   = 29
 |Даўгата хвілінаў                   = 23
 |Даўгата сэкундаў                   = 19
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Commons                             = 
|Сайт                                = 
}}
'''Ха́бнае''' ({{мова-uk|Хабне}}, у 1934—1957 гг. — Кагановічы Першыя (Кагановичі Перші), пасьля — Палескае (Поліське) — былое мястэчка ў [[Палескі раён (Кіеўская вобласьць)|Палескім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. Месьцілася на правым беразе ракі [[Вуж (прытока Прыпяці)|Ушы]]{{заўвага|Менавіта так гучала назва ракі ў найбольш раньніх дакумэнтах.}} альбо (як яе пазьней пераназвалі) [[Вуж (прытока Прыпяці)|Вуж]], доплыву [[Прыпяць|Прыпяці]].

== Гісторыя ==

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Найбольш раньняя згадка пра баярскае{{заўвага|У крыніцы пра адных даньнікаў сказана — «''А се Софійскыи люди''», пра другіх — «''А се боарскыи люди''».}} сяло Хабнае сустрэтая ў 1415 годзе «''або пазьней''»{{заўвага|Так запісана ў загалоўку дакумэнта.}} у пераліку грашовых і мядовых данінаў Кіеўскай Сафійскай мітрапалічай вотчыны&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к истории Западной России. Т. 1. (1340 — 1506). — С.-Петербург, 1846. №. 26&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}А се боарскыи люди... у Хобной съ Пошьковьского острова Савостьан даетъ полътора ведра меду; у Хобной Ивановы дѣти даютъ з Дрозьдовьского острова полътора ведра меду{{канец цытаты}}

[[Файл:Пячатка 1513 г. Сямёна Палазовіча, намесніка оўруцкага.png|100пкс|значак|зьлева|Пячатка оўруцкага намесьніка Сенка Полаза (Палазовіча). 1513 г.]][[Файл:Герб Друцк князёў Любецкіх (Відэніцкіх).png|100пкс|значак|зьлева|Герб Друцк князёў Друцкіх (Любецкіх альбо Відыніцкіх)]]

[[Файл:Прывілей на замак і места ў Хабным. 1541 г.png|значак|зьлева|170пкс|Прывілей на замак і места ў маёнтку Хабнае. 1541 г.]][[Файл:POL COA Bończa.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Боньча шляхты Харлінскіх]][[Файл:Урывак з даравізны Ф. Любецкай Ш. Харлінскаму 1568 г.jpg|значак|170пкс|Урывак з даравізны Ф. Любецкай мужу Ш. Харлінскаму 1568 г.]]

Наступная зьвестка пра Хабнае пазначана дакладна 26-м кастрычніка 1493 году у правілеі вялікага князя літоўскага [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандра]] пану [[Сямён Палазовіч|Сямёну Палазовічу]]&lt;ref&gt;Lietuvos Metrika. Kniga Nr. 3 (1440—1498) — Vilnius, 1998. № 27&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}Самъ Александръ Божю милостю великии княз литовскии_…''Билъ нам чоломъ ключникъ киевскии Сенько Полозович и просил у нас именя в Киевъскомъ повете въ Завъшкои волости на имя Хабное и людеи 10 потугов… А дали есмо тое имене вечно ему и его жоне, и их детемъ, и его ближнимъ, и потом будучымъ, и щадкомъ их…''{{канец цытаты}}Пазьней сяло Ухобнае згаданае ў лісьце караля [[Жыгімонт Стары|Жыгімонта Старога]] князю Зьмітру Раманавічу Відыніцкаму (Любецкаму), датаваным 3-м сакавіка 1532 году&lt;ref&gt;Андрій Блануца. Земельні надання Сигізмунда І Старого на Українські землі Великого Князівства Литовського // Україна в Центрально-Східній Европі. 2008. № 8. Дадатак. С. 69 — 70 (арыгінал: Російський державний архів давніх актів. Ф. 389 (Литовська метрика). Оп. 1. Од. зб. 17. Арк. 251 зв. — 252)&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''Жикгимонт Божю милостю корол''
''Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану Андрею Якубовичу Немировича. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ Семенъ Полозовичъ наимя Ухобное, Углядковичи, [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], Виточов, Мартиновичи, [[Хвойнікі|Хвоиники]], [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого Александра, королеи ихъ милости и нашими…''
''П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5 Михаило писаръ''{{канец цытаты}}16 лютага 1541 году кароль Жыгімонт выдаў прывілей князю Зьмітру Відыніцкаму з жонкай на збудаваньне замку і заснаваньне места з торгам, карчмамі і зборамі зь іх у маёнтку Хабным на рацэ Ушы&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (далей: Архив ЮЗР). Ч. 8. Т. 5. Акты об украинской администрации XVІ—XVII вв. — Киев, 1907. № XIV&lt;/ref&gt;.

У люстрацыі [[Оўруч|Оўруцкага]] замку 1552 году{{заўвага|У. Б. Антановіч, укладальнік гэтага тому дакумэнтаў, датаваў яе 1545 годам. Але апісаньні іншых «украинных замков» — Мазырскага, Чарнобыльскага, Асьцёрскага, Віньніцкага, Чаркаскага — пазначаныя 1552 г. І для Оўруцкага гэты год цалкам прыймальны, бо Іосіф Халецкі тады заставаўся дзяржаўцам, а люстрацыя праведзена пры ім.}} засьведчана, што ў сяле Хабнае пры аднайменным замку князя Зьмітра Сенскага{{заўвага|Пасынак князя Зьмітра Відыніцкага}} лічылася 14 патугаў, 25 дымоў, зь якіх выбіралася «подачки» 9 коп і 20 грошаў (= 560 гр.), 19 кадзей і 1 вядро мёду. А «волныхъ людей, которые седятъ около того замку двадцать человика»&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 4. Т. 1. Акты о происхождении шляхетских родов в Юго-Западной России. — Киев, 1867. С. 35, 45&lt;/ref&gt;.

У ходзе адміністрацыйнай рэформы 1565—1566 гадоў Хабнае было аднесена да Кіеўскага павету пры разьмежаваньні яго з паветам Мазырскім: «… ''а оттоль на замочокъ Хабное, до реки Уши, оттоль на село Мухоедовичи, а отъ Мухоедовичъ до Словешни, а Словешнею доловъ ажъ до Припети, по правои стороне поветъ Киевскии, а по левои Мозырскии''…»&lt;ref&gt;РИБ. Т. XXX. Литовская метрика. Отд. 1-2. Ч. 3. Т. 1. — Юрьев, 1914. Стб. 892—893&lt;/ref&gt;.

Дачка князя Зьмітра Любецкага і Фенны Палазоўны, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам Шчасным Харлінскім гербу Боньча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие», у тым ліку&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Опис 1. Справа 10. А. 411-412зв; Архив ЮЗР. Ч. 8. Т. 6. Акты о землевладении в Юго-Западной России XV—XVIII вв. — Киев, 1911. № LXXVI&lt;/ref&gt;:{{пачатак цытаты}}''замок и место Хабную, зо въсими селы ку оному замку прислухаючими, што матка моя отцу моему за третюю част всее отчизны своее на вечностъ записала, со всемъ як ся в собе мает, а бояры, з людми отчизными, прихожими, данными, и куничъными, и с тяглыми, з данью медовою и грошовою, з боры, лесы, сеножатми, ставы, з мълыны, и зъ их вымелъками, з реками, и з речками, з бобровыми гоны, з ловы звериными, з пташъими, и зъ гнезды соколими и со всимъ, як ся тые именя сами в собе мают и якъ их небожчица матка моя небожчику отцу моему записала, малжонку своему пану Щасному Харлинскому даю, дарую на вечност записую, отдаляючи от всехъ близких кровных и повиноватыхъ моихъ; мает и волен будет его милость пан Щасныи Харлинскии малжонок мои тые именя у верху мененые, у моцы и владности своеи маючи, со всими пожитками на собе вечне держати и их уживати и там ку пожитку своему росширити, прибавити и кому хотячи продати, даровати, заменити, на вечност записати и так якося его милости налепе видати… а я сама, так теж близкии, кровныи и повиноватыи мои того его милости боронити и ничим уступовати не маем вечными часы…''{{канец цытаты}}

[[Файл:Хабнае ў рэестры 1569 г. Кунічнікі, агароднікі.jpg|значак|зьлева|170пкс|Хабнае ў рэестры 1569 г. Кунічнікі, агароднікі.]][[Файл:Частка сялянаў-ойчычаў у рэестры 1569 г.jpg|значак|170пкс|Частка сялянаў-ойчычаў у рэестры 1569 г.]]

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Хабнае з прылегласьцямі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum (надалей: VL). Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

У рэестры пабораў, ухваленых на Люблінскім сойме 1569 году, засьведчана, што ў мястэчку Хабным пана Шчаснага Харленскага, харунжага кіеўскага, з 15 дымоў сялянаў-{{падказка|ойчычаў|тых, каму ўжо здаўна забаронена было пераходзіць у іншыя месцы; цяглых}} выбіралася па 12 грошаў, з 9 {{падказка|кунічнікаў|арандатараў}} па 6 гр., з 13 людзей, якія мелі і агароды, і ральлю, але, імаверна, новаасаджаных{{заўвага|У іншых месцах такое становішча называлася — na Słobodzie.}}, па 4 гр., з 9 [[агароднікі|агароднікаў]] па 2 гр., з 3 [[каморнікі|каморнікаў]] па 2 гр.&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 66-66зв., 80-80зв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Астраглядавічы ў рэестры 1581 г.jpg|значак|зьлева|170px|Хабнае ў рэестры 1581 г.]]

Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскай зямлі (ваяводзтва) на 1581 год, пабор з Хабнага пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, складаў: з 11 дымоў [[асадныя сяляне|асадных сялянаў]] па 15 грошаў, з 1 [[агароднікі|агародніка]] 6 гр., з 11 убогіх халуп па 6 гр., з 2 [[каморнікі|каморнікаў]] па 2 гр., з каваля і шаўца па 15 гр., з папа 2 фларыны, з рудні 2 фл., з каваля 12 гр., з 2 вугальшчыкаў па 12 гр.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 44. Оп. 1. Спр. 1. А. 883зв.; Źródła dziejowe (далей ŹD). T. XX. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym; T. IX: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław). Dział I-szy. Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. Wykazy… S. 36, 37&lt;/ref&gt;.

З рэестру 1628 году вынікае, што княгіня Лавінія з роду Карэцкіх, удава па Яну Альбрэхту Радзівілу, з застаўнага мястэчка Хабнага выплаціла з 23 дымоў па 6 злотых, з 11 агароднікаў па 3 зл., з аднаго каморніка 24 грошы, з кола млыновага 9 зл. і 18 гр., з каваля 12 зл., з шаўца 12 зл., з сьвятара 24 зл., з 3 рудняў па 24 зл., з рудніка 4 зл., 24 гр., з каваля руднага 4 зл., 24 гр., з вугальнай гарэлкі 4 зл., 24 гр., з млынара 4 зл., 24 гр., усяго за 6 пабораў — 160 зл., 9 гр.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 616–616зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 409–410&lt;/ref&gt; 

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Мадлішэўскі з 80 дымоў застаўнага мястэчка Хабнага заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 40 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис  Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 80 дымоў мястэчка Хабнага пана Шчаснага Харлінскага выбрана было 80 злотых&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 869; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 171-172&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Herb Radwan.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Радван паноў Стэцкіх]][[Файл:Каталіцкая парафія ў Хабным. 1748 г.png|значак|170px|Каталіцкая парафія ў Хабным. 1748 г.]]

Прысутнае мястэчка Хабнае ў тарыфах падымнага падатку Оўруцкага і Жытомірскага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1707, 1711, 1714, 1715, 1724, 1731, 1734, 1748 гадоў. Належала кіеўскаму кашталяну (з 1722 г.) пану Казімеру Станіславу Стэцкаму&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 54, 63, 73, 87, 163, 187, 265, 325&lt;/ref&gt;.

На 1748 год і надалей Хабенскі касьцёл аб’ядноўваў рыма-каталіцкую парафію ў [[Оўруч|Оўруцкім]] дэканаце Кіеўскай дыяцэзіі, да якой належалі жыхары (у асноўным шляхта) мястэчка Хабнае, сёлаў Рудня Грэзла, [[Мартыновічы (Палескі раён)|Мартыновічы]], Стэчанка, [[Варавічы (Палескі раён)|Варавічы]], Паўловічы, Рудня Максімаўская, Тарасы, Сьвяроцкае, Воўчкаў, Яблонка, Красятычы, Ляўкоў, Рудня Ляўкоўская, Абуховічы, мястэчка Іванкаў з прылегласьцямі, сёлаў Залешаны, Сыдаровічы, Разважоўка, Унін, Ханёў, Галубіёвічы, Мінкі Новыя, Мінкі Старыя, [[Базар]] з Рудняй, Нядашкі, Калінаўка, мястэчка [[Ксавэраў]], сёлаў Вялікадуброва, Баранаўка, Пярозкі, Малін, Пенязовічы&lt;ref&gt;Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. — Lwów, 1748. S. 147&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу 1754 году, з 70 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł ćwerci dyma, szesnastka i puł szesnastki», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 420 жыхароў) мястэчка Хабнага пані Стэцкай, кашталянавай кіеўскай, «do grodu» (Оўруцкага замку) выбіралася 10 злотых і 28 з паловай грошаў, «do skarbu» — 43 злотых, 24 грошы&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 149; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

[[Файл:Chabne.jpg|значак|170px|Мястэчка Хабнае ў 1884 г.]]

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Хабнае апынулася ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году сяло — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|170px|Мапа Кіеўскай акругі УССР.  1925 г.]]

У 1925 годзе мястэчка Хабнае — цэнтар аднайменнага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].

Пасьля аварыі на [[Чарнобыльская АЭС|ЧАЭС]] жыхары, хоць і не адразу, былі выселеныя з прычыны моцнага забруджваньня тэрыторыі радыёнуклідамі. 19 жніўня 1999 году мястэчка афіцыйна зьнята з уліку.

Тэрыторыя паселішча згарэла падчас лясных пажараў у Чарнобыльскай зоне ў красавіку 2020 году&lt;ref name=&quot;n1&quot;&gt;{{cite web | url = https://tsn.ua/ukrayina/scho-znischiv-vogon-yaki-naslidki-kudi-distalosya-zabrudnene-povitrya-use-pro-pozhezhu-u-chornobilskiy-zoni-1530108.html | title = Пожежа у Чорнобилі: що знищив вогонь, рівень радіації і які загрози для людей на 17 квітня | publisher = TCH.ua | author =  | date = 17 квітня 2020 | accessdate =  | language =  | archive-date = 21 квітня 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200421040245/https://tsn.ua/ukrayina/scho-znischiv-vogon-yaki-naslidki-kudi-distalosya-zabrudnene-povitrya-use-pro-pozhezhu-u-chornobilskiy-zoni-1530108.html }}&lt;/ref&gt; Станам на 2020 год у Палескім жылі 2 чалавекі.

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* Похилевич Л. И. Сказания о населённых местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал Л. Похилевич. — Киев, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.)
* Edward Rulikowski. Chabne. // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1880. T. I. S. 537—538

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Палескага раёну]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]]
[[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>f8mu80swgzfvj6skecfntfjd3ljef57</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Манкальеры</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284000</id>
    <revision>
      <id>2698243</id>
      <parentid>2659388</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T15:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2235" sha1="1zfyka9amhpoflqapklvcclzzqud0hh" xml:space="preserve">{{Населены пункт
|Шырата паўшар’е = паўночнае
 |Шырата градусаў = 45
 |Шырата хвілінаў = 0
 |Шырата сэкундаў = 
|Даўгата паўшар’е = усходняе
 |Даўгата градусаў = 07
 |Даўгата хвілінаў = 41
 |Даўгата сэкундаў = 
}}
'''Манкалье́ры''' ({{мова-it|Moncalieri}}) — горад у Італіі, які месьціцца ў рэгіёне [[П’емонт]]. Знаходзіцца за 8 км на поўдзень ал [[Турын]]у, прадмесьцем якога і зважаецца. Знакаміты сваім замкам, які быў улюбёнай летняй рэзыдэнцыяй караля [[Віктар Эмануіл III|Віктара Эмануіла III]].

== Гісторыя ==
Манкальеры быў заснаваны ў 1228 годзе часткай жыхароў Тэстоны, якая на сёньня ёсьць раёнам камуны Манкальеры, дзеля такго, каб уратавацца ад нападаў з боку [[К’еры]]. Лёгкі доступ да ракі [[По (рака ў Італіі)|По]] і мост, якім доўгі час валодалі [[тампліеры]], забясьпечылі пэўны росквіт гораду, які стаў вольнай камунай. Тут былі закладзеная некалькі манаскіх установаў. У XVII стагодзьдзі места было набытае [[Савойскі дом|Савойскім домам]]. Прадстаўнікі роду часта жылі тут у сваім замку ўлетку. Захаваўшыся як традыцыйны летні курорт, сёньня Манкальеры таксама ёсьць домам для многіх высокатэхналягічных кампаніяў.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20100124125900/http://www.comune.moncalieri.to.it/ Афіцыйны сайт].{{ref-it}}

[[Катэгорыя:Манкальеры| ]]</text>
      <sha1>1zfyka9amhpoflqapklvcclzzqud0hh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Партугаліі па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>286831</id>
    <revision>
      <id>2698357</id>
      <parentid>2698116</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5478" sha1="gpgawwi5iyzcoqdifqmyrvxqu1536j0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://www.soccerway.com/portugal/liga-portugal/ Soccerway]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=POR, BEN, SCP, STC, FCA, AVF, GIL, BRA, MFC, ALV, FAM, AMA, VSC, MAR, CDN, RAV, CAS, EST
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_POR=10 | нічыі_POR=0 |паразы_POR=0 |мз_POR=25 |мп_POR=4
|перамогі_BEN=7 | нічыі_BEN=1 |паразы_BEN=1 |мз_BEN=26 |мп_BEN=8
|перамогі_SCP=6 | нічыі_SCP=3 |паразы_SCP=1 |мз_SCP=23 |мп_SCP=11
|перамогі_STC=6 | нічыі_STC=3 |паразы_STC=1 |мз_STC=15 |мп_STC=6
|перамогі_FCA=6 | нічыі_FCA=2 |паразы_FCA=2 |мз_FCA=13 |мп_FCA=7
|перамогі_AVF=6 | нічыі_AVF=2 |паразы_AVF=2 |мз_AVF=15 |мп_AVF=12
|перамогі_GIL=4 | нічыі_GIL=2 |паразы_GIL=3 |мз_GIL=8 |мп_GIL=7
|перамогі_BRA=4 | нічыі_BRA=2 |паразы_BRA=4 |мз_BRA=12 |мп_BRA=11
|перамогі_MFC=4 | нічыі_MFC=2 |паразы_MFC=4 |мз_MFC=13 |мп_MFC=17
|перамогі_ALV=3 | нічыі_ALV=2 |паразы_ALV=4 |мз_ALV=13 |мп_ALV=13
|перамогі_FAM=2 | нічыі_FAM=4 |паразы_FAM=4 |мз_FAM=14 |мп_FAM=14
|перамогі_AMA=2 | нічыі_AMA=4 |паразы_AMA=4 |мз_AMA=15 |мп_AMA=19
|перамогі_VSC=2 | нічыі_VSC=2 |паразы_VSC=5 |мз_VSC=10 |мп_VSC=10
|перамогі_MAR=2 | нічыі_MAR=2 |паразы_MAR=6 |мз_MAR=9 |мп_MAR=21
|перамогі_CDN=2 | нічыі_CDN=1 |паразы_CDN=7 |мз_CDN=10 |мп_CDN=19
|перамогі_RAV=2 | нічыі_RAV=1 |паразы_RAV=7 |мз_RAV=9 |мп_RAV=23
|перамогі_CAS=2 | нічыі_CAS=1 |паразы_CAS=7 |мз_CAS=5 |мп_CAS=19
|перамогі_EST=0 | нічыі_EST=2 |паразы_EST=8 |мз_EST=5 |мп_EST=19

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў]]
|назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]]
|назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]]
|назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]
|назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]
|назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]]
|назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]]
|назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]]
|назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]]
|назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]]
|назва_MAR=[[Марытыму Фуншал|Марытыму]]
|назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]]
|назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]]
|назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]
|назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]]
|назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]]
|назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]]
|назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS |вынік2=CLLS |вынік3=CL3Q |вынік4=EL2Q |вынік5=ECL2Q
|вынік16=RPO |вынік17=REL |вынік18=REL

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Розьніца мячоў; 5) Лік перамог; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_RPO=red2   |тэкст_RPO=Пераходныя матчы
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Лігу 2

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>gpgawwi5iyzcoqdifqmyrvxqu1536j0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Партугаліі па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>286832</id>
    <revision>
      <id>2698370</id>
      <parentid>2698125</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9518" sha1="qy295zt7fgdfwdn2xogc3l8vmj1irwa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
|крыніца      = [https://www.soccerway.com/portugal/liga-portugal/ Soccerway]
|стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= AVF, ALV, FCA, BRA, BEN, VSC, GIL, CAS, MAR, MFC, CDN, POR, RAV, STC, SCP, FAM, EST, AMA

|скарачэньне_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў|Ака]]
|скарачэньне_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алв]]
|скарачэньне_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Аро]]
|скарачэньне_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэн]]
|скарачэньне_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Бра]]
|скарачэньне_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каз]]
|скарачэньне_EST=[[Эштарыл Прая|Эшр]]
|скарачэньне_AMA=[[Эштрэла Амадора|Эла]]
|скарачэньне_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фам]]
|скарачэньне_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл]]
|скарачэньне_MAR=[[Марытыму Фуншал|Мрт]]
|скарачэньне_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Мрр]]
|скарачэньне_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Нас]]
|скарачэньне_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Пор]]
|скарачэньне_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю]]
|скарачэньне_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Сан]]
|скарачэньне_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спо]]
|скарачэньне_CDT=[[Тандэла (футбольны клюб)|Тан]]
|скарачэньне_VSC=[[Віторыя Гімарайнш|ВіГ]]

|назва_AVF=[[Акадэміку дэ Візэў]]
|назва_ALV=[[Алвэрка (футбольны клюб)|Алвэрка]]
|назва_FCA=[[Арока (футбольны клюб)|Арока]]
|назва_BEN=[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]
|назва_BRA=[[Брага (футбольны клюб)|Брага]]
|назва_CAS=[[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]]
|назва_EST=[[Эштарыл Прая|Эштарыл]]
|назва_AMA=[[Эштрэла Амадора]]
|назва_FAM=[[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]]
|назва_GIL=[[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]]
|назва_MAR=[[Марытыму Фуншал|Марытыму]]
|назва_MFC=[[Марэйрэнсі Марэйра-дзі-Канэгуш|Марэйрэнсі]]
|назва_CDN=[[Насьёнал Фуншал|Насьёнал]]
|назва_POR=[[Порту (футбольны клюб)|Порту]]
|назва_RAV=[[Рыю Аві Віла-ду-Кондзі|Рыю Аві]]
|назва_STC=[[Санта-Клара Понта-Дэлгада|Санта-Клара]]
|назва_SCP=[[Спортынг Лісабон|Спортынг]]
|назва_VSC=[[Віторыя Гімарайнш]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026
|матч_ALV_AMA=2:2
|матч_ALV_AVF=
|матч_ALV_BEN=
|матч_ALV_BRA=1:2
|матч_ALV_CAS=
|матч_ALV_CDN=
|матч_ALV_EST=
|матч_ALV_FAM=
|матч_ALV_FCA=0:1
|матч_ALV_GIL=
|матч_ALV_MAR=
|матч_ALV_MFC=
|матч_ALV_POR=
|матч_ALV_RAV=1:0
|матч_ALV_SCP=
|матч_ALV_STC=1:1
|матч_ALV_VSC=

|матч_AMA_ALV=
|матч_AMA_AVF=0:2
|матч_AMA_BEN=
|матч_AMA_BRA=2:1
|матч_AMA_CAS=0:2
|матч_AMA_CDN=
|матч_AMA_EST=
|матч_AMA_FAM=2:2
|матч_AMA_FCA=
|матч_AMA_GIL=
|матч_AMA_MAR=
|матч_AMA_MFC=
|матч_AMA_POR=
|матч_AMA_RAV=
|матч_AMA_SCP=2:2
|матч_AMA_STC=
|матч_AMA_VSC=

|матч_AVF_ALV=
|матч_AVF_AMA=
|матч_AVF_BEN=
|матч_AVF_BRA=
|матч_AVF_CAS=
|матч_AVF_CDN=
|матч_AVF_EST=2:1
|матч_AVF_FAM=
|матч_AVF_FCA=
|матч_AVF_GIL=
|матч_AVF_MAR=
|матч_AVF_MFC=
|матч_AVF_POR=0:3
|матч_AVF_RAV=2:1
|матч_AVF_SCP=
|матч_AVF_STC=0:1
|матч_AVF_VSC=2:1

|матч_BEN_ALV=
|матч_BEN_AMA=
|матч_BEN_AVF=2:2
|матч_BEN_BRA=
|матч_BEN_CAS=
|матч_BEN_CDN=
|матч_BEN_EST=2:1
|матч_BEN_FAM=
|матч_BEN_FCA=
|матч_BEN_GIL=3:1
|матч_BEN_MAR=
|матч_BEN_MFC=
|матч_BEN_POR=
|матч_BEN_RAV=
|матч_BEN_SCP=
|матч_BEN_STC=
|матч_BEN_VSC=2:0

|матч_BRA_ALV=
|матч_BRA_AMA=
|матч_BRA_AVF=
|матч_BRA_BEN=
|матч_BRA_CAS=
|матч_BRA_CDN=
|матч_BRA_EST=1:0
|матч_BRA_FAM=3:0
|матч_BRA_FCA=
|матч_BRA_GIL=1:2
|матч_BRA_MAR=
|матч_BRA_MFC=
|матч_BRA_POR=
|матч_BRA_RAV=
|матч_BRA_SCP=1:3
|матч_BRA_STC=
|матч_BRA_VSC=1:0

|матч_CAS_ALV=
|матч_CAS_AMA=
|матч_CAS_AVF=
|матч_CAS_BEN=0:7
|матч_CAS_BRA=
|матч_CAS_CDN=
|матч_CAS_EST=
|матч_CAS_FAM=
|матч_CAS_FCA=
|матч_CAS_GIL=
|матч_CAS_MAR=
|матч_CAS_MFC=0:1
|матч_CAS_POR=1:4
|матч_CAS_RAV=
|матч_CAS_SCP=0:2
|матч_CAS_STC=0:1
|матч_CAS_VSC=

|матч_CDN_ALV=1:3
|матч_CDN_AMA=2:3
|матч_CDN_AVF=
|матч_CDN_BEN=
|матч_CDN_BRA=1:0
|матч_CDN_CAS=
|матч_CDN_EST=2:0
|матч_CDN_FAM=0:4
|матч_CDN_FCA=
|матч_CDN_GIL=
|матч_CDN_MAR=
|матч_CDN_MFC=
|матч_CDN_POR=
|матч_CDN_RAV=
|матч_CDN_SCP=
|матч_CDN_STC=
|матч_CDN_VSC=

|матч_EST_ALV=
|матч_EST_AMA=
|матч_EST_AVF=
|матч_EST_BEN=
|матч_EST_BRA=
|матч_EST_CAS=1:2
|матч_EST_CDN=
|матч_EST_FAM=1:1
|матч_EST_FCA=0:0
|матч_EST_GIL=
|матч_EST_MAR=
|матч_EST_MFC=1:3
|матч_EST_POR=
|матч_EST_RAV=0:2
|матч_EST_SCP=
|матч_EST_STC=
|матч_EST_VSC=

|матч_FAM_ALV=1:4
|матч_FAM_AMA=
|матч_FAM_AVF=
|матч_FAM_BEN=
|матч_FAM_BRA=
|матч_FAM_CAS=
|матч_FAM_CDN=
|матч_FAM_EST=
|матч_FAM_FCA=
|матч_FAM_GIL=0:0
|матч_FAM_MAR=1:2
|матч_FAM_MFC=
|матч_FAM_POR=
|матч_FAM_RAV=
|матч_FAM_SCP=1:1
|матч_FAM_STC=
|матч_FAM_VSC=

|матч_FCA_ALV=
|матч_FCA_AMA=1:0
|матч_FCA_AVF=
|матч_FCA_BEN=
|матч_FCA_BRA=
|матч_FCA_CAS=
|матч_FCA_CDN=1:0
|матч_FCA_EST=
|матч_FCA_FAM=
|матч_FCA_GIL=
|матч_FCA_MAR=2:1
|матч_FCA_MFC=4:0
|матч_FCA_POR=
|матч_FCA_RAV=
|матч_FCA_SCP=
|матч_FCA_STC=1:2
|матч_FCA_VSC=

|матч_GIL_ALV=
|матч_GIL_AMA=
|матч_GIL_AVF=0:1
|матч_GIL_BEN=
|матч_GIL_BRA=
|матч_GIL_CAS=2:0
|матч_GIL_CDN=
|матч_GIL_EST=
|матч_GIL_FAM=
|матч_GIL_FCA=
|матч_GIL_MAR=1:1
|матч_GIL_MFC=
|матч_GIL_POR=0:1
|матч_GIL_RAV=1:0
|матч_GIL_SCP=
|матч_GIL_STC=
|матч_GIL_VSC=

|матч_MAR_ALV=
|матч_MAR_AMA=
|матч_MAR_AVF=2:2
|матч_MAR_BEN=0:3
|матч_MAR_BRA=
|матч_MAR_CAS=1:0
|матч_MAR_CDN=
|матч_MAR_EST=
|матч_MAR_FAM=
|матч_MAR_FCA=
|матч_MAR_GIL=
|матч_MAR_MFC=
|матч_MAR_POR=1:2
|матч_MAR_RAV=
|матч_MAR_SCP=
|матч_MAR_STC=0:2
|матч_MAR_VSC=

|матч_MFC_ALV=
|матч_MFC_AMA=2:1
|матч_MFC_AVF=
|матч_MFC_BEN=0:4
|матч_MFC_BRA=2:2
|матч_MFC_CAS=
|матч_MFC_CDN=
|матч_MFC_EST=
|матч_MFC_FAM=
|матч_MFC_FCA=
|матч_MFC_GIL=0:1
|матч_MFC_MAR=3:1
|матч_MFC_POR=
|матч_MFC_RAV=
|матч_MFC_SCP=
|матч_MFC_STC=
|матч_MFC_VSC=

|матч_POR_ALV=2:0
|матч_POR_AMA=
|матч_POR_AVF=
|матч_POR_BEN=3:1
|матч_POR_BRA=
|матч_POR_CAS=
|матч_POR_CDN=
|матч_POR_EST=4:0
|матч_POR_FAM=
|матч_POR_FCA=2:0
|матч_POR_GIL=
|матч_POR_MAR=
|матч_POR_MFC=2:1
|матч_POR_RAV=
|матч_POR_SCP=
|матч_POR_STC=
|матч_POR_VSC=

|матч_RAV_ALV=
|матч_RAV_AMA=3:3
|матч_RAV_AVF=
|матч_RAV_BEN=
|матч_RAV_BRA=
|матч_RAV_CAS=
|матч_RAV_CDN=3:2
|матч_RAV_EST=
|матч_RAV_FAM=0:4
|матч_RAV_FCA=
|матч_RAV_GIL=
|матч_RAV_MAR=
|матч_RAV_MFC=
|матч_RAV_POR=0:2
|матч_RAV_SCP=0:4
|матч_RAV_STC=
|матч_RAV_VSC=

|матч_SCP_ALV=3:1
|матч_SCP_AMA=
|матч_SCP_AVF=1:2
|матч_SCP_BEN=
|матч_SCP_BRA=
|матч_SCP_CAS=
|матч_SCP_CDN=2:0
|матч_SCP_EST=
|матч_SCP_FAM=
|матч_SCP_FCA=2:2
|матч_SCP_GIL=
|матч_SCP_MAR=
|матч_SCP_MFC=
|матч_SCP_POR=
|матч_SCP_RAV=
|матч_SCP_STC=
|матч_SCP_VSC=3:2

|матч_STC_ALV=
|матч_STC_AMA=
|матч_STC_AVF=
|матч_STC_BEN=1:2
|матч_STC_BRA=0:0
|матч_STC_CAS=
|матч_STC_CDN=2:2
|матч_STC_EST=
|матч_STC_FAM=1:0
|матч_STC_FCA=
|матч_STC_GIL=
|матч_STC_MAR=
|матч_STC_MFC=
|матч_STC_POR=
|матч_STC_RAV=4:0
|матч_STC_SCP=
|матч_STC_VSC=

|матч_VSC_ALV=
|матч_VSC_AMA=
|матч_VSC_AVF=
|матч_VSC_BEN=
|матч_VSC_BRA=
|матч_VSC_CAS=0:0
|матч_VSC_CDN=1:0
|матч_VSC_EST=
|матч_VSC_FAM=
|матч_VSC_FCA=0:1
|матч_VSC_GIL=
|матч_VSC_MAR=5:0
|матч_VSC_MFC=1:1
|матч_VSC_POR=
|матч_VSC_RAV=
|матч_VSC_SCP=
|матч_VSC_STC=


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>qy295zt7fgdfwdn2xogc3l8vmj1irwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рамантычная камэдыя</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292844</id>
    <revision>
      <id>2698384</id>
      <parentid>2593243</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T10:54:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2305" sha1="2lv39prrm3hevxhtgray0tiucqbktul" xml:space="preserve">'''Рамантычная камэдыя'''&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20241207013007/https://kolastheatre.by/be/repertory/samaya-zhadanaya САМАЯ ЖАДАНАЯ] рамантычная камэдыя на сцэне [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа|Віцебскага тэатру імя Якуба Коласа]]&lt;/ref&gt; — від [[Кінакамэдыя|камэдыі]], якая злучае ў сабе два віды [[Мастацкае кіно|мастацкага кіно]]. Яно мае ўласьцівасьці камэдыі і рамантыкі. Часта зьмест рамантычнай камэдыі апісвае падзеі каханьня мужчыны і жанчыны. Стужка мае шчасьлівы канец. Сярод прыкладаў рамантычнае камэдыі можна назваць [[Службовы раман]]. Ня трэба мяшаць рамантычную камэдыю з [[Плоцевая камэдыя|плоцкаю камэдыяю]], бо ў рамантычнай камэдыі няма [[Голае цела ў кіно|голага цела]], а адносіны маюць просты характар.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://web.archive.org/web/20241207013007/https://kolastheatre.by/be/repertory/samaya-zhadanaya САМАЯ ЖАДАНАЯ] рамантычная камэдыя на сцэне [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа|Віцебскага тэатру імя Якуба Коласа]]
* [https://generation.by/news2745.html Рамантычная камэдыя для аматараў шопінгу]
* [https://catholic.by/3/news/world/1361-u-fantan-trevi-u-ryme-za-god-turysty-nakidali-manet-na-1-5-mln-dolarau У фантан Трэві ў Рыме за год турысты накідалі манет на 1,5 млн долараў]

[[Катэгорыя:Рамантычныя жанры]]
[[Катэгорыя:Камэдыйныя жанры]]
[[Катэгорыя:Жанры кіно]]
[[Катэгорыя:Міжасабовыя адносіны]]</text>
      <sha1>2lv39prrm3hevxhtgray0tiucqbktul</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мірдза Абала</title>
    <ns>0</ns>
    <id>296295</id>
    <revision>
      <id>2698300</id>
      <parentid>2684167</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T21:41:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7200" sha1="nwmanv9a3epoh3ae1dvopt5k8h22lxb" xml:space="preserve">{{Навуковец
|Навуковая сфэра = мовазнаўства, літаратура
|Месца працы     = Інстытут мовы і літаратуры Акадэміі навук Латвійскай ССР імя Андрэя Ўпіта
|Вядомая як      = Аўтарка беларуска-латыскага і латыска-беларускага слоўніка
}}
'''Мíрдза Áбала''' ({{мова-lv|Mirdza Ābola}}; [[23 лютага]] [[1923]], воласьць Сьвітэнэ, [[Латвія]] — [[24 лютага]] [[2007]], [[Рыга]], Латвія) — латыская [[літаратуразнаўца]], [[мовазнаўца]], [[перакладніца]], беларусістка. [[Доктар філялягічных навук|Доктарка філялягічных навук]]&lt;ref&gt;Mirdza Ābola, Timenote.info, https://timenote.info/lv/Mirdza-Abola-23.02.1923/{{Недаступная спасылка|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Жыцьцяпіс ==
Нарадзілася 23 лютага 1923 году ў сяле Сьвітэнэ Баўскага павету ў сям’і служачага. У 1941 годзе скончыла Рыскую сярэднюю школу №4. Пасьля вайны паступіла і ў 1949 годзе скончыла [[Латвійскі дзяржаўны ўнівэрсытэт]], гісторыка-філялягічны факультэт. Больш за 40 гадоў (1949—1990) працавала навуковай супрацоўніцай Інстытуту мовы і літаратуры Акадэміі навук Латвійскай ССР імя [[Андрэй Упіт|Андрэя Ўпіта]].  Абараніла кандыдацкую дысэртацыю ў 1954 годзе, доктаркай філялягічных навук стала ў 1993 годзе&lt;ref&gt;Культура Беларусі: энцыклапедыя: [у 6 т.]. – Мінск, 2010. – Т. 1, с. 8.&lt;/ref&gt;. У маладосьці перакладала творы [[Марк Твэн|Марка Твэна]]. 

Сумесна зь беларускім літаратарам [[Сяргей Панізьнік|С. Панізьнікам]] у 1984 годзе стварыла анталёгію латыскай паэзіі на беларускай мове&lt;ref&gt;У Латвіі выйшаў беларуска-латышскі і латышска-беларускі слоўнік, ПрайдзіСвет, 2 сьнежня 2010, https://web.archive.org/web/20250527160023/https://prajdzisvet.org/events/488-u-latvii-vyjshau-bielaruska-latyshski-i-latyshska-bielaruski-slounik.html&lt;/ref&gt;.

Была ў шлюбе з [[Мастак|мастаком]], мастацтвазнаўцам Оярам Абалсам. Іхны сын Юрыс Абалс (1950) — музыка (флейтыст) і [[кампазытар]].

== Навуковая дзейнасьць ==
Дасьледніца творчасьці Я. Судрабкална, беларуска-латыскіх гістарычных і літаратурных сувязяз (кніга «Дружба, умацаваная ў вяках», з Д. Вікснай, 1977)&lt;ref&gt;Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын (бел.) — Мінск: 1996. — Т. 1. — 552 с. — ISBN 978-985-11-0036-7&lt;/ref&gt;.  Была знаёмая з [[П. Броўка|П. Броўкам]], [[П. Глебка|П. Глебкам]], [[У. Караткевіч|У. Караткевічам]], [[А. Мальдзіс|А. Мальдзісам]], [[Сяргей Панізьнік|С. Панізьнікам]]&lt;ref&gt;Культура Беларусі: энцыклапедыя: [у 6 т.]. – Мінск, 2010. – Т. 1, с. 8.&lt;/ref&gt;. Прымала ўдзел у складаньні навуковага збору твораў [[Я. Райніс|Я. Райніса]] (т. 1—3, 5—7, 17; варыянтаў 1—3).  

Аўтарка працаў «Райніс і беларусы» (1975), «Ян Судрабкалн і беларусы» (1977).  Складальніца латыска-беларускага і беларуска-латыскага слоўніка&lt;ref&gt;Prezentē pirmo latviešu – baltkrievu vārdnīcu. Diena. 2011. gada 4. maijs, https://www.diena.lv/raksts/latvija/politika/prezente-pirmo-latviesu--baltkrievu-vardnicu-778159&lt;/ref&gt;. 

На латыскую мову пераклала зборнік прозы У. Караткевіча «[[Чазенія (аповесьць)|Чазенія]]» (1976), шэраг апавяданьняў [[Я. Колас|Я. Коласа]] і інш&lt;ref&gt;Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын (бел.) — Мінск: 1996. — Т. 1. — 552 с. — ISBN 978-985-11-0036-7&lt;/ref&gt;. Прэзыдэнтка Латыскай асацыяцыі беларусістаў (з 1991)&lt;ref&gt;Prezentē pirmo latviešu – baltkrievu vārdnīcu. Diena. 2011. gada 4. maijs, https://www.diena.lv/raksts/latvija/politika/prezente-pirmo-latviesu--baltkrievu-vardnicu-778159&lt;/ref&gt;. Дзяржаўная прэмія Латвіі (1986). Узнагароджана [[Мэдаль Францішка Скарыны|мэдалём Францішка Скарыны]] (2001)&lt;ref&gt;Культура Беларусі: энцыклапедыя: [у 6 т.]. – Мінск, 2010. – Т. 1, с. 8.&lt;/ref&gt;.

== Працы ==
* 1957—1962: &quot;Latviešu literatūras vēsture&quot; (4. –6. sējums)
* 1965: &quot;Tautas dzejnieks Rainis&quot;
* 1975: &quot;Rainis un baltkrievi&quot; (baltkrievu: Райніс і беларусы)
* 1977: &quot;Jānis Sudrabkalns&quot;, monogrāfija &quot;Jāņa Sudrabkalna &quot;Kopoti raksti&quot;&quot;, Jāņa Sudrabkalna bibliogrāfija, darbu un vēstuļu izlase.
* 1977: &quot;Jānis Sudrabkalns un baltkrievi (baltkrievu: Ян Судрабкалн і беларусы)
* 1977—1983: Raiņa Kopoti raksti 30 sējumos (1.–3. , 5.–7. , 17, 1.–3. variantu sējumi)
* 1977: &quot;Tā draudzība mūžības ilgumu zin&quot;. Monogrāfija par Latvijas un Baltkrievijas tautu kontaktiem, kopā ar Dzidru Vīksni
* 1985: &quot;Mūsdienu latviešu padomju literatūra. 1960 —1980&quot;
* 1986: Jānis Sudrabkalns. Vēstules. Rīga, Upiša valodas un literatūras institūts, 1986., 525 lpp.
* 1989—1990: &quot;J. Raiņa tulkojumi&quot; (2. –3. sējums).
* 2010: Baltkrievu —latviešu, latviešu —baltkrievu vārdnīca. Rīga, Latvijas Baltkrievu savienība, 2010. 544 lpp. Zinātnisks redaktors I. Lučics-Fedorecs, atbildīgā par izdevumu J. Lazareva. ISBN 978-9984-49-175-2

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Абала, Мірдза}}
[[Катэгорыя:Латыскія навукоўцы]]
[[Катэгорыя:Латыскія перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Латыскія мовазнаўцы]]
[[Катэгорыя:Беларусісты]]
[[Катэгорыя:Дактары філялягічных навук]]
[[Катэгорыя:Выпускнікі Латвійскага ўнівэрсытэту]]</text>
      <sha1>nwmanv9a3epoh3ae1dvopt5k8h22lxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Про Ліга чэмпіянату Бэльгіі па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>299268</id>
    <revision>
      <id>2698359</id>
      <parentid>2698118</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5645" sha1="bpverjrvo0uwvenly0sno5we3evwd6d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://www.soccerway.com/belgium/jupiler-pro-league/ Soccerway]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=CLU, USG, GNT, CHA, AND, GNK, LOM, WES, STA, ZWA, ANT, BEV, OHL, MEC, STR, LAL, CER, KOR
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_CLU=9 | нічыі_CLU=0 |паразы_CLU=1 |мз_CLU=26 |мп_CLU=8
|перамогі_USG=8 | нічыі_USG=2 |паразы_USG=0 |мз_USG=29 |мп_USG=7
|перамогі_GNT=8 | нічыі_GNT=1 |паразы_GNT=1 |мз_GNT=19 |мп_GNT=6
|перамогі_CHA=8 | нічыі_CHA=0 |паразы_CHA=2 |мз_CHA=21 |мп_CHA=12
|перамогі_AND=6 | нічыі_AND=1 |паразы_AND=3 |мз_AND=13 |мп_AND=11
|перамогі_GNK=4 | нічыі_GNK=3 |паразы_GNK=3 |мз_GNK=18 |мп_GNK=14
|перамогі_LOM=4 | нічыі_LOM=3 |паразы_LOM=3 |мз_LOM=13 |мп_LOM=11
|перамогі_WES=4 | нічыі_WES=2 |паразы_WES=4 |мз_WES=25 |мп_WES=25
|перамогі_STA=3 | нічыі_STA=3 |паразы_STA=4 |мз_STA=15 |мп_STA=16
|перамогі_ZWA=3 | нічыі_ZWA=2 |паразы_ZWA=5 |мз_ZWA=12 |мп_ZWA=16
|перамогі_ANT=3 | нічыі_ANT=1 |паразы_ANT=6 |мз_ANT=16 |мп_ANT=22
|перамогі_BEV=3 | нічыі_BEV=1 |паразы_BEV=6 |мз_BEV=13 |мп_BEV=20
|перамогі_OHL=2 | нічыі_OHL=3 |паразы_OHL=5 |мз_OHL=10 |мп_OHL=17
|перамогі_MEC=2 | нічыі_MEC=3 |паразы_MEC=4 |мз_MEC=10 |мп_MEC=17
|перамогі_STR=2 | нічыі_STR=2 |паразы_STR=6 |мз_STR=18 |мп_STR=21
|перамогі_LAL=2 | нічыі_LAL=1 |паразы_LAL=7 |мз_LAL=13 |мп_LAL=23
|перамогі_CER=1 | нічыі_CER=3 |паразы_CER=6 |мз_CER=13 |мп_CER=22
|перамогі_KOR=1 | нічыі_KOR=1 |паразы_KOR=7 |мз_KOR=3 |мп_KOR=19

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_AND=[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]
|назва_ANT=[[Антвэрпэн (футбольны клюб)|Антвэрпэн]]
|назва_BEV=[[Ваасьлянд Бэвэрэн|Бэвэрэн]]
|назва_CER=[[Сэркль Бруге]]
|назва_CHA=[[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шарлеруа]]
|назва_CLU=[[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]]
|назва_GNK=[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]
|назва_GNT=[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]
|назва_KOR=[[Кортрэйк (футбольны клюб)|Кортрэйк]]
|назва_LAL=[[Ля-Лювіер (футбольны клюб)|Ля-Лювіер]]
|назва_LOM=[[Лёмэль (футбольны клюб)|Лёмэль]]
|назва_MEC=[[Мэхэлен (футбольны клюб)|Мэхэлен]]
|назва_OHL=[[Аўд-Гэвэрлі Лёвэн]]
|назва_USG=[[Юніён Сэн-Жыль]]
|назва_STR=[[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сынт-Тройдэн]]
|назва_STA=[[Стандард Льеж]]
|назва_WES=[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэстэрлё]]
|назва_ZWA=[[Зюльтэ-Варэгем (футбольны клюб)|Зюльтэ-Варэгем]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS |вынік2=CL3Q |вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q
|вынік17=REL |вынік18=REL

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Лік перамог; 3) Розьніца мячоў; 4) Забітыя мячы; 5) Лік гасьцявых перамог; 6) Розьніца мячоў у гасьцях; 7) Забітыя гасьцявыя мячы; 8) Дадатковыя матчы.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
|колер_CLLS=green1 |тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2 |тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELPO=blue1 |тэкст_ELPO=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі Эўропы]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1 |тэкст_REL=Паніжэньне ў Чэленджэр Про Лігу

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>bpverjrvo0uwvenly0sno5we3evwd6d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Про Ліга чэмпіянату Бэльгіі па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>299269</id>
    <revision>
      <id>2698372</id>
      <parentid>2698127</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9515" sha1="nr5ws0gledq7ovd4nxr9gelkt0x8tl6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца      = [https://www.soccerway.com/belgium/jupiler-pro-league/ Soccerway]
| стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= AND, ANT, OHL, CLU, BEV, WES, GNK, GNT, ZWA, KOR, LOM, LAL, MEC, STA, STR, CER, CHA, USG

|скарачэньне_AND=[[Андэрлехт Брусэль|Анд]]
|скарачэньне_ANT=[[Антвэрпэн (футбольны клюб)|Ант]]
|скарачэньне_BEV=[[Ваасьлянд Бэвэрэн|Бэв]]
|скарачэньне_CER=[[Сэркль Бруге|Сэр]]
|скарачэньне_CHA=[[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шар]]
|скарачэньне_CLU=[[Бруге (футбольны клюб)|Бру]]
|скарачэньне_GNK=[[Генк (футбольны клюб)|Гнк]]
|скарачэньне_GNT=[[Гент (футбольны клюб)|Гнт]]
|скарачэньне_KOR=[[Кортрэйк (футбольны клюб)|Кор]]
|скарачэньне_LAL=[[Ля-Лювіер (футбольны клюб)|ЛяЛ]]
|скарачэньне_LOM=[[Лёмэль (футбольны клюб)|Лём]]
|скарачэньне_MEC=[[Мэхэлен (футбольны клюб)|Мэх]]
|скарачэньне_OHL=[[Аўд-Гэвэрлі Лёвэн|Аўд]]
|скарачэньне_USG=[[Юніён Сэн-Жыль|Юні]]
|скарачэньне_STR=[[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сын]]
|скарачэньне_STA=[[Стандард Льеж|Ста]]
|скарачэньне_WES=[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэс]]
|скарачэньне_ZWA=[[Зюльтэ-Варэгем (футбольны клюб)|Зюл]]

|назва_AND=[[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]]
|назва_ANT=[[Антвэрпэн (футбольны клюб)|Антвэрпэн]]
|назва_BEV=[[Ваасьлянд Бэвэрэн|Бэвэрэн]]
|назва_CER=[[Сэркль Бруге]]
|назва_CHA=[[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шарлеруа]]
|назва_CLU=[[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]]
|назва_GNK=[[Генк (футбольны клюб)|Генк]]
|назва_GNT=[[Гент (футбольны клюб)|Гент]]
|назва_KOR=[[Кортрэйк (футбольны клюб)|Кортрэйк]]
|назва_LAL=[[Ля-Лювіер (футбольны клюб)|Ля-Лювіер]]
|назва_LOM=[[Лёмэль (футбольны клюб)|Лёмэль]]
|назва_MEC=[[Мэхэлен (футбольны клюб)|Мэхэлен]]
|назва_OHL=[[Аўд-Гэвэрлі Лёвэн]]
|назва_USG=[[Юніён Сэн-Жыль]]
|назва_STR=[[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сынт-Тройдэн]]
|назва_STA=[[Стандард Льеж]]
|назва_WES=[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэстэрлё]]
|назва_ZWA=[[Зюльтэ-Варэгем (футбольны клюб)|Зюльтэ-Варэгем]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026
|матч_AND_ANT=
|матч_AND_BEV=
|матч_AND_CER=
|матч_AND_CHA=
|матч_AND_CLU=
|матч_AND_GNK=0:0
|матч_AND_GNT=
|матч_AND_KOR=1:0
|матч_AND_LAL=2:1
|матч_AND_LOM=
|матч_AND_MEC=
|матч_AND_OHL=
|матч_AND_STA=
|матч_AND_STR=
|матч_AND_USG=
|матч_AND_WES=4:1
|матч_AND_ZWA=3:0

|матч_ANT_AND=
|матч_ANT_BEV=2:1
|матч_ANT_CER=
|матч_ANT_CHA=3:0
|матч_ANT_CLU=
|матч_ANT_GNK=4:4
|матч_ANT_GNT=
|матч_ANT_KOR=
|матч_ANT_LAL=
|матч_ANT_LOM=
|матч_ANT_MEC=
|матч_ANT_OHL=
|матч_ANT_STA=
|матч_ANT_STR=1:4
|матч_ANT_USG=0:2
|матч_ANT_WES=
|матч_ANT_ZWA=

|матч_BEV_AND=1:0
|матч_BEV_ANT=
|матч_BEV_CER=
|матч_BEV_CHA=
|матч_BEV_CLU=
|матч_BEV_GNK=
|матч_BEV_GNT=
|матч_BEV_KOR=
|матч_BEV_LAL=
|матч_BEV_LOM=1:3
|матч_BEV_MEC=
|матч_BEV_OHL=3:0
|матч_BEV_STA=
|матч_BEV_STR=2:0
|матч_BEV_USG=1:2
|матч_BEV_WES=
|матч_BEV_ZWA=

|матч_CER_AND=1:2
|матч_CER_ANT=2:1
|матч_CER_BEV=
|матч_CER_CHA=
|матч_CER_CLU=
|матч_CER_GNK=
|матч_CER_GNT=0:3
|матч_CER_KOR=
|матч_CER_LAL=
|матч_CER_LOM=0:1
|матч_CER_MEC=
|матч_CER_OHL=
|матч_CER_STA=
|матч_CER_STR=3:3
|матч_CER_USG=
|матч_CER_WES=
|матч_CER_ZWA=

|матч_CHA_AND=
|матч_CHA_ANT=
|матч_CHA_BEV=
|матч_CHA_CER=3:2
|матч_CHA_CLU=
|матч_CHA_GNK=
|матч_CHA_GNT=
|матч_CHA_KOR=
|матч_CHA_LAL=5:2
|матч_CHA_LOM=
|матч_CHA_MEC=2:0
|матч_CHA_OHL=3:1
|матч_CHA_STA=
|матч_CHA_STR=
|матч_CHA_USG=2:3
|матч_CHA_WES=
|матч_CHA_ZWA=

|матч_CLU_AND=
|матч_CLU_ANT=3:1
|матч_CLU_BEV=
|матч_CLU_CER=1:0
|матч_CLU_CHA=
|матч_CLU_GNK=3:0
|матч_CLU_GNT=
|матч_CLU_KOR=3:0
|матч_CLU_LAL=
|матч_CLU_LOM=
|матч_CLU_MEC=
|матч_CLU_OHL=
|матч_CLU_STA=
|матч_CLU_STR=3:2
|матч_CLU_USG=
|матч_CLU_WES=
|матч_CLU_ZWA=

|матч_GNK_AND=
|матч_GNK_ANT=
|матч_GNK_BEV=4:0
|матч_GNK_CER=
|матч_GNK_CHA=
|матч_GNK_CLU=
|матч_GNK_GNT=1:1
|матч_GNK_KOR=3:0
|матч_GNK_LAL=
|матч_GNK_LOM=
|матч_GNK_MEC=
|матч_GNK_OHL=
|матч_GNK_STA=2:1
|матч_GNK_STR=
|матч_GNK_USG=
|матч_GNK_WES=3:2
|матч_GNK_ZWA=

|матч_GNT_AND=4:0
|матч_GNT_ANT=
|матч_GNT_BEV=
|матч_GNT_CER=
|матч_GNT_CHA=
|матч_GNT_CLU=2:1
|матч_GNT_GNK=
|матч_GNT_KOR=
|матч_GNT_LAL=
|матч_GNT_LOM=
|матч_GNT_MEC=2:0
|матч_GNT_OHL=1:0
|матч_GNT_STA=2:1
|матч_GNT_STR=
|матч_GNT_USG=
|матч_GNT_WES=
|матч_GNT_ZWA=

|матч_KOR_AND=
|матч_KOR_ANT=0:3
|матч_KOR_BEV=1:0
|матч_KOR_CER=
|матч_KOR_CHA=1:3
|матч_KOR_CLU=
|матч_KOR_GNK=
|матч_KOR_GNT=
|матч_KOR_LAL=
|матч_KOR_LOM=
|матч_KOR_MEC=
|матч_KOR_OHL=
|матч_KOR_STA=
|матч_KOR_STR=
|матч_KOR_USG=
|матч_KOR_WES=
|матч_KOR_ZWA=0:2

|матч_LAL_AND=
|матч_LAL_ANT=
|матч_LAL_BEV=
|матч_LAL_CER=
|матч_LAL_CHA=
|матч_LAL_CLU=1:4
|матч_LAL_GNK=
|матч_LAL_GNT=1:2
|матч_LAL_KOR=3:0
|матч_LAL_LOM=
|матч_LAL_MEC=2:2
|матч_LAL_OHL=
|матч_LAL_STA=
|матч_LAL_STR=
|матч_LAL_USG=
|матч_LAL_WES=
|матч_LAL_ZWA=3:0

|матч_LOM_AND=
|матч_LOM_ANT=
|матч_LOM_BEV=
|матч_LOM_CER=
|матч_LOM_CHA=0:1
|матч_LOM_CLU=0:1
|матч_LOM_GNK=
|матч_LOM_GNT=2:0
|матч_LOM_KOR=
|матч_LOM_LAL=
|матч_LOM_MEC=0:0
|матч_LOM_OHL=
|матч_LOM_STA=
|матч_LOM_STR=
|матч_LOM_USG=
|матч_LOM_WES=4:0
|матч_LOM_ZWA=

|матч_MEC_AND=0:1
|матч_MEC_ANT=
|матч_MEC_BEV=
|матч_MEC_CER=
|матч_MEC_CHA=
|матч_MEC_CLU=
|матч_MEC_GNK=1:0
|матч_MEC_GNT=
|матч_MEC_KOR=
|матч_MEC_LAL=
|матч_MEC_LOM=
|матч_MEC_OHL=
|матч_MEC_STA=3:3
|матч_MEC_STR=4:3
|матч_MEC_USG=
|матч_MEC_WES=0:4
|матч_MEC_ZWA=

|матч_OHL_AND=
|матч_OHL_ANT=
|матч_OHL_BEV=
|матч_OHL_CER=1:1
|матч_OHL_CHA=
|матч_OHL_CLU=0:3
|матч_OHL_GNK=
|матч_OHL_GNT=
|матч_OHL_KOR=
|матч_OHL_LAL=2:0
|матч_OHL_LOM=2:2
|матч_OHL_MEC=
|матч_OHL_STA=1:2
|матч_OHL_STR=
|матч_OHL_USG=
|матч_OHL_WES=
|матч_OHL_ZWA=

|матч_STA_AND=
|матч_STA_ANT=1:0
|матч_STA_BEV=
|матч_STA_CER=2:2
|матч_STA_CHA=0:1
|матч_STA_CLU=
|матч_STA_GNK=
|матч_STA_GNT=
|матч_STA_KOR=1:1
|матч_STA_LAL=2:0
|матч_STA_LOM=
|матч_STA_MEC=
|матч_STA_OHL=
|матч_STA_STR=
|матч_STA_USG=
|матч_STA_WES=
|матч_STA_ZWA=

|матч_STR_AND=
|матч_STR_ANT=
|матч_STR_BEV=
|матч_STR_CER=
|матч_STR_CHA=
|матч_STR_CLU=
|матч_STR_GNK=
|матч_STR_GNT=
|матч_STR_KOR=
|матч_STR_LAL=4:0
|матч_STR_LOM=1:1
|матч_STR_MEC=
|матч_STR_OHL=1:2
|матч_STR_STA=
|матч_STR_USG=0:3
|матч_STR_WES=0:2
|матч_STR_ZWA=

|матч_USG_AND=3:0
|матч_USG_ANT=
|матч_USG_BEV=
|матч_USG_CER=5:2
|матч_USG_CHA=
|матч_USG_CLU=
|матч_USG_GNK=
|матч_USG_GNT=
|матч_USG_KOR=
|матч_USG_LAL=
|матч_USG_LOM=5:0
|матч_USG_MEC=
|матч_USG_OHL=1:1
|матч_USG_STA=
|матч_USG_STR=
|матч_USG_WES=
|матч_USG_ZWA=0:0

|матч_WES_AND=
|матч_WES_ANT=5:1
|матч_WES_BEV=4:4
|матч_WES_CER=
|матч_WES_CHA=
|матч_WES_CLU=
|матч_WES_GNK=
|матч_WES_GNT=
|матч_WES_KOR=
|матч_WES_LAL=
|матч_WES_LOM=
|матч_WES_MEC=
|матч_WES_OHL=
|матч_WES_STA=4:2
|матч_WES_STR=
|матч_WES_USG=1:5
|матч_WES_ZWA=2:2

|матч_ZWA_AND=
|матч_ZWA_ANT=
|матч_ZWA_BEV=4:0
|матч_ZWA_CER=
|матч_ZWA_CHA=0:1
|матч_ZWA_CLU=2:4
|матч_ZWA_GNK=2:1
|матч_ZWA_GNT=0:2
|матч_ZWA_KOR=
|матч_ZWA_LAL=
|матч_ZWA_LOM=
|матч_ZWA_MEC=
|матч_ZWA_OHL=
|матч_ZWA_STA=
|матч_ZWA_STR=
|матч_ZWA_USG=
|матч_ZWA_WES=


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>nr5ws0gledq7ovd4nxr9gelkt0x8tl6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>299270</id>
    <revision>
      <id>2698360</id>
      <parentid>2698119</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5744" sha1="pp5ngrc57ys88o00kdix56kqg9fl2ya" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=GAL, AME, TRA, BEŞ, KAS, FEN, ÇOR, KOC, GÖZ, BAŞ, ERZ, ALA, RİZ, KON, GAZ, GEN, SAM, EYÜ
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_GAL=8 | нічыі_GAL=1 |паразы_GAL=1 |мз_GAL=23 |мп_GAL=12
|перамогі_AME=7 | нічыі_AME=2 |паразы_AME=1 |мз_AME=25 |мп_AME=11
|перамогі_TRA=7 | нічыі_TRA=1 |паразы_TRA=2 |мз_TRA=24 |мп_TRA=8
|перамогі_BEŞ=6 | нічыі_BEŞ=1 |паразы_BEŞ=3 |мз_BEŞ=20 |мп_BEŞ=12
|перамогі_KAS=4 | нічыі_KAS=5 |паразы_KAS=1 |мз_KAS=15 |мп_KAS=11
|перамогі_FEN=5 | нічыі_FEN=1 |паразы_FEN=4 |мз_FEN=24 |мп_FEN=10
|перамогі_ÇOR=5 | нічыі_ÇOR=1 |паразы_ÇOR=4 |мз_ÇOR=21 |мп_ÇOR=16
|перамогі_KOC=5 | нічыі_KOC=1 |паразы_KOC=4 |мз_KOC=11 |мп_KOC=9
|перамогі_GÖZ=4 | нічыі_GÖZ=3 |паразы_GÖZ=3 |мз_GÖZ=21 |мп_GÖZ=17
|перамогі_BAŞ=4 | нічыі_BAŞ=2 |паразы_BAŞ=4 |мз_BAŞ=17 |мп_BAŞ=16
|перамогі_ERZ=4 | нічыі_ERZ=2 |паразы_ERZ=4 |мз_ERZ=9 |мп_ERZ=15
|перамогі_ALA=3 | нічыі_ALA=3 |паразы_ALA=3 |мз_ALA=9 |мп_ALA=11
|перамогі_RİZ=3 | нічыі_RİZ=2 |паразы_RİZ=5 |мз_RİZ=11 |мп_RİZ=15
|перамогі_KON=2 | нічыі_KON=2 |паразы_KON=6 |мз_KON=6 |мп_KON=13
|перамогі_GAZ=2 | нічыі_GAZ=2 |паразы_GAZ=6 |мз_GAZ=9 |мп_GAZ=17
|перамогі_GEN=2 | нічыі_GEN=2 |паразы_GEN=5 |мз_GEN=7 |мп_GEN=18
|перамогі_SAM=1 | нічыі_SAM=1 |паразы_SAM=8 |мз_SAM=10 |мп_SAM=26
|перамогі_EYÜ=1 | нічыі_EYÜ=0 |паразы_EYÜ=9 |мз_EYÜ=3 |мп_EYÜ=28

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]]
|назва_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэд]]
|назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]]
|назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]
|назва_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чорум]]
|назва_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрзурумспор]]
|назва_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюпспор]]
|назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]
|назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]
|назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]]
|назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]]
|назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]]
|назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]]
|назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]]
|назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]]
|назва_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]]
|назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]
|назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CLLS |вынік2=CL3Q
|вынік3=EL2Q |вынік4=ECL2Q
|вынік16=REL |вынік17=REL |вынік18=REL

&lt;!--Налады і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Дадатковыя матчы.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=QR

|колер_CLLS=green1|тэкст_CLLS=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Лігавы этап|Лігавы этап Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_CL3Q=green2|тэкст_CL3Q=[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2027—2028 гадоў#Трэці кваліфікацыйны раўнд|Трэці кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў]]
|колер_ELPO=blue1 |тэкст_ELPO=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф|Раўнд плэй-оф Лігі Эўропы]]
|колер_EL2Q=blue2 |тэкст_EL2Q=[[Ліга Эўропы УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы]]
|колер_ECL2Q=yellow1 |тэкст_ECL2Q=[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2027—2028 гадоў#Другі кваліфікацыйны раўнд|Другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў]]
|колер_REL=red1   |тэкст_REL=Паніжэньне ў Першую лігу

}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>pp5ngrc57ys88o00kdix56kqg9fl2ya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>299271</id>
    <revision>
      <id>2698373</id>
      <parentid>2698128</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9668" sha1="owsrzuihw0t0wmc9tcj5qp4d4f0sk6p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца      = [https://www.tff.org/default.aspx?pageID=198 Турэцкая футбольная фэдэрацыя]
| стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= ALA, AME, BEŞ, GAZ, GAL, GEN, GÖZ, BAŞ, KOC, KAS, KON, RİZ, SAM, TRA, FEN, ÇOR, ERZ, EYÜ

|скарачэньне_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Ала]]
|скарачэньне_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэ]]
|скарачэньне_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір|ІсБ]]
|скарачэньне_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэш]]
|скарачэньне_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чор]]
|скарачэньне_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрз]]
|скарачэньне_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюп]]
|скарачэньне_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэн]]
|скарачэньне_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Гал]]
|скарачэньне_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газ]]
|скарачэньне_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёз]]
|скарачэньне_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Ген]]
|скарачэньне_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Кас]]
|скарачэньне_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Кад]]
|скарачэньне_KON=[[Коньяспор Конья|Кон]]
|скарачэньне_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рыз]]
|скарачэньне_SAM=[[Самсунспор Самсун|Сам]]
|скарачэньне_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Тра]]

|назва_ALA=[[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]]
|назва_AME=[[Амэд Дыярбакыр|Амэд]]
|назва_BAŞ=[[Істанбул Башакшэхір]]
|назва_BEŞ=[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]
|назва_ÇOR=[[Чорум (футбольны клюб)|Чорум]]
|назва_ERZ=[[Эрзурумспор Эрзурум|Эрзурумспор]]
|назва_EYÜ=[[Эюпспор Стамбул|Эюпспор]]
|назва_FEN=[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]
|назва_GAL=[[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]]
|назва_GAZ=[[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]]
|назва_GÖZ=[[Гёзтэпэ Ізьмір|Гёзтэпэ]]
|назва_GEN=[[Генчлербірлігі Анкара|Генчлербірлігі]]
|назва_KAS=[[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]]
|назва_KOC=[[Каджаэліспор Ізьміт|Каджаэліспор]]
|назва_KON=[[Коньяспор Конья|Коньяспор]]
|назва_RİZ=[[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]]
|назва_SAM=[[Самсунспор Самсун|Самсунспор]]
|назва_TRA=[[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026
|матч_ALA_AME=
|матч_ALA_BAŞ=
|матч_ALA_BEŞ=1:0
|матч_ALA_ÇOR=
|матч_ALA_ERZ=0:0
|матч_ALA_EYÜ=
|матч_ALA_FEN=
|матч_ALA_GAL=
|матч_ALA_GAZ=
|матч_ALA_GEN=
|матч_ALA_GÖZ=2:2
|матч_ALA_KAS=
|матч_ALA_KOC=1:2
|матч_ALA_KON=
|матч_ALA_RİZ=
|матч_ALA_SAM=
|матч_ALA_TRA=

|матч_AME_ALA=
|матч_AME_BAŞ=5:0
|матч_AME_BEŞ=3:2
|матч_AME_ÇOR=
|матч_AME_ERZ=3:0
|матч_AME_EYÜ=5:1
|матч_AME_FEN=
|матч_AME_GAL=
|матч_AME_GAZ=
|матч_AME_GEN=
|матч_AME_GÖZ=
|матч_AME_KAS=
|матч_AME_KOC=
|матч_AME_KON=1:0
|матч_AME_RİZ=
|матч_AME_SAM=
|матч_AME_TRA=2:1

|матч_BAŞ_ALA=
|матч_BAŞ_AME=
|матч_BAŞ_BEŞ=
|матч_BAŞ_ÇOR=
|матч_BAŞ_ERZ=
|матч_BAŞ_EYÜ=
|матч_BAŞ_FEN=
|матч_BAŞ_GAL=2:3
|матч_BAŞ_GAZ=2:1
|матч_BAŞ_GEN=4:0
|матч_BAŞ_GÖZ=
|матч_BAŞ_KAS=1:1
|матч_BAŞ_KOC=2:0
|матч_BAŞ_KON=
|матч_BAŞ_RİZ=
|матч_BAŞ_SAM=5:2
|матч_BAŞ_TRA=

|матч_BEŞ_ALA=
|матч_BEŞ_AME=
|матч_BEŞ_BAŞ=2:0
|матч_BEŞ_ÇOR=6:2
|матч_BEŞ_ERZ=3:0
|матч_BEŞ_EYÜ=1:0
|матч_BEŞ_FEN=
|матч_BEŞ_GAL=
|матч_BEŞ_GAZ=
|матч_BEŞ_GEN=
|матч_BEŞ_GÖZ=
|матч_BEŞ_KAS=
|матч_BEŞ_KOC=2:1
|матч_BEŞ_KON=
|матч_BEŞ_RİZ=
|матч_BEŞ_SAM=
|матч_BEŞ_TRA=

|матч_ÇOR_ALA=1:2
|матч_ÇOR_AME=
|матч_ÇOR_BAŞ=
|матч_ÇOR_BEŞ=
|матч_ÇOR_ERZ=
|матч_ÇOR_EYÜ=3:0
|матч_ÇOR_FEN=
|матч_ÇOR_GAL=
|матч_ÇOR_GAZ=
|матч_ÇOR_GEN=
|матч_ÇOR_GÖZ=
|матч_ÇOR_KAS=0:1
|матч_ÇOR_KOC=
|матч_ÇOR_KON=
|матч_ÇOR_RİZ=2:1
|матч_ÇOR_SAM=
|матч_ÇOR_TRA=

|матч_ERZ_ALA=
|матч_ERZ_AME=
|матч_ERZ_BAŞ=
|матч_ERZ_BEŞ=
|матч_ERZ_ÇOR=1:3
|матч_ERZ_EYÜ=2:0
|матч_ERZ_FEN=
|матч_ERZ_GAL=0:4
|матч_ERZ_GAZ=
|матч_ERZ_GEN=
|матч_ERZ_GÖZ=
|матч_ERZ_KAS=
|матч_ERZ_KOC=
|матч_ERZ_KON=1:0
|матч_ERZ_RİZ=
|матч_ERZ_SAM=1:0
|матч_ERZ_TRA=

|матч_EYÜ_ALA=2:1
|матч_EYÜ_AME=
|матч_EYÜ_BAŞ=
|матч_EYÜ_BEŞ=
|матч_EYÜ_ÇOR=
|матч_EYÜ_ERZ=
|матч_EYÜ_FEN=
|матч_EYÜ_GAL=
|матч_EYÜ_GAZ=0:1
|матч_EYÜ_GEN=
|матч_EYÜ_GÖZ=0:4
|матч_EYÜ_KAS=0:1
|матч_EYÜ_KOC=
|матч_EYÜ_KON=
|матч_EYÜ_RİZ=0:2
|матч_EYÜ_SAM=
|матч_EYÜ_TRA=

|матч_FEN_ALA=3:0
|матч_FEN_AME=
|матч_FEN_BAŞ=
|матч_FEN_BEŞ=1:2
|матч_FEN_ÇOR=
|матч_FEN_ERZ=
|матч_FEN_EYÜ=8:0
|матч_FEN_GAL=
|матч_FEN_GAZ=
|матч_FEN_GEN=
|матч_FEN_GÖZ=1:2
|матч_FEN_KAS=
|матч_FEN_KOC=
|матч_FEN_KON=4:2
|матч_FEN_RİZ=
|матч_FEN_SAM=
|матч_FEN_TRA=

|матч_GAL_ALA=
|матч_GAL_AME=
|матч_GAL_BAŞ=
|матч_GAL_BEŞ=
|матч_GAL_ÇOR=2:2
|матч_GAL_ERZ=
|матч_GAL_EYÜ=
|матч_GAL_FEN=2:1
|матч_GAL_GAZ=
|матч_GAL_GEN=
|матч_GAL_GÖZ=3:2
|матч_GAL_KAS=3:1
|матч_GAL_KOC=1:0
|матч_GAL_KON=
|матч_GAL_RİZ=
|матч_GAL_SAM=
|матч_GAL_TRA=

|матч_GAZ_ALA=1:1
|матч_GAZ_AME=
|матч_GAZ_BAŞ=
|матч_GAZ_BEŞ=
|матч_GAZ_ÇOR=0:3
|матч_GAZ_ERZ=1:3
|матч_GAZ_EYÜ=
|матч_GAZ_FEN=0:0
|матч_GAZ_GAL=
|матч_GAZ_GEN=
|матч_GAZ_GÖZ=
|матч_GAZ_KAS=
|матч_GAZ_KOC=
|матч_GAZ_KON=
|матч_GAZ_RİZ=1:2
|матч_GAZ_SAM=
|матч_GAZ_TRA=

|матч_GEN_ALA=
|матч_GEN_AME=2:2
|матч_GEN_BAŞ=
|матч_GEN_BEŞ=
|матч_GEN_ÇOR=
|матч_GEN_ERZ=1:1
|матч_GEN_EYÜ=
|матч_GEN_FEN=2:1
|матч_GEN_GAL=0:1
|матч_GEN_GAZ=
|матч_GEN_GÖZ=
|матч_GEN_KAS=1:2
|матч_GEN_KOC=
|матч_GEN_KON=
|матч_GEN_RİZ=
|матч_GEN_SAM=
|матч_GEN_TRA=

|матч_GÖZ_ALA=
|матч_GÖZ_AME=
|матч_GÖZ_BAŞ=
|матч_GÖZ_BEŞ=
|матч_GÖZ_ÇOR=2:0
|матч_GÖZ_ERZ=
|матч_GÖZ_EYÜ=
|матч_GÖZ_FEN=
|матч_GÖZ_GAL=
|матч_GÖZ_GAZ=2:4
|матч_GÖZ_GEN=0:1
|матч_GÖZ_KAS=
|матч_GÖZ_KOC=
|матч_GÖZ_KON=
|матч_GÖZ_RİZ=2:2
|матч_GÖZ_SAM=
|матч_GÖZ_TRA=

|матч_KAS_ALA=
|матч_KAS_AME=2:2
|матч_KAS_BAŞ=
|матч_KAS_BEŞ=2:2
|матч_KAS_ÇOR=
|матч_KAS_ERZ=
|матч_KAS_EYÜ=
|матч_KAS_FEN=
|матч_KAS_GAL=
|матч_KAS_GAZ=
|матч_KAS_GEN=
|матч_KAS_GÖZ=
|матч_KAS_KOC=
|матч_KAS_KON=0:0
|матч_KAS_RİZ=
|матч_KAS_SAM=4:1
|матч_KAS_TRA=1:1

|матч_KOC_ALA=
|матч_KOC_AME=2:0
|матч_KOC_BAŞ=
|матч_KOC_BEŞ=
|матч_KOC_ÇOR=
|матч_KOC_ERZ=
|матч_KOC_EYÜ=
|матч_KOC_FEN=
|матч_KOC_GAL=
|матч_KOC_GAZ=2:0
|матч_KOC_GEN=
|матч_KOC_GÖZ=1:2
|матч_KOC_KAS=
|матч_KOC_KON=
|матч_KOC_RİZ=0:0
|матч_KOC_SAM=1:0
|матч_KOC_TRA=

|матч_KON_ALA=
|матч_KON_AME=
|матч_KON_BAŞ=0:0
|матч_KON_BEŞ=
|матч_KON_ÇOR=
|матч_KON_ERZ=
|матч_KON_EYÜ=
|матч_KON_FEN=
|матч_KON_GAL=0:4
|матч_KON_GAZ=
|матч_KON_GEN=2:0
|матч_KON_GÖZ=
|матч_KON_KAS=
|матч_KON_KOC=1:2
|матч_KON_RİZ=0:1
|матч_KON_SAM=
|матч_KON_TRA=1:0

|матч_RİZ_ALA=0:1
|матч_RİZ_AME=
|матч_RİZ_BAŞ=
|матч_RİZ_BEŞ=
|матч_RİZ_ÇOR=
|матч_RİZ_ERZ=
|матч_RİZ_EYÜ=
|матч_RİZ_FEN=0:3
|матч_RİZ_GAL=
|матч_RİZ_GAZ=
|матч_RİZ_GEN=
|матч_RİZ_GÖZ=
|матч_RİZ_KAS=
|матч_RİZ_KOC=
|матч_RİZ_KON=
|матч_RİZ_SAM=0:2
|матч_RİZ_TRA=3:4

|матч_SAM_ALA=
|матч_SAM_AME=1:2
|матч_SAM_BAŞ=
|матч_SAM_BEŞ=
|матч_SAM_ÇOR=1:5
|матч_SAM_ERZ=
|матч_SAM_EYÜ=
|матч_SAM_FEN=0:2
|матч_SAM_GAL=
|матч_SAM_GAZ=
|матч_SAM_GEN=
|матч_SAM_GÖZ=3:3
|матч_SAM_KAS=
|матч_SAM_KOC=
|матч_SAM_KON=
|матч_SAM_RİZ=
|матч_SAM_TRA=0:3

|матч_TRA_ALA=
|матч_TRA_AME=
|матч_TRA_BAŞ=2:1
|матч_TRA_BEŞ=2:0
|матч_TRA_ÇOR=
|матч_TRA_ERZ=
|матч_TRA_EYÜ=
|матч_TRA_FEN=
|матч_TRA_GAL=4:0
|матч_TRA_GAZ=2:0
|матч_TRA_GEN=5:0
|матч_TRA_GÖZ=
|матч_TRA_KAS=
|матч_TRA_KOC=
|матч_TRA_KON=
|матч_TRA_RİZ=
|матч_TRA_SAM=


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>owsrzuihw0t0wmc9tcj5qp4d4f0sk6p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе/Табліца</title>
    <ns>10</ns>
    <id>299272</id>
    <revision>
      <id>2698361</id>
      <parentid>2697689</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4754" sha1="en30q6evjxzlqsipgiyd73poiofvvpq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|крыніца     = [https://www.chanceliga.cz/tabulka/2027/aktualni Першая ліга]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 2 лістапада 2026 году&lt;/small&gt;&lt;!--Месцы камандаў.--&gt;
|парадак_камандаў=SLA, MLA, OLO, SPA, LIB, TEP, JAB, ZBR, PLZ, BOH, HKR, PCE, OST, ART, SLO, ZLN
&lt;!--Вынікі камандаў.--&gt;
|перамогі_SLA=9 | нічыі_SLA=4 |паразы_SLA=0 |мз_SLA=32 |мп_SLA=7
|перамогі_MLA=7 | нічыі_MLA=3 |паразы_MLA=3 |мз_MLA=22 |мп_MLA=15
|перамогі_OLO=7 | нічыі_OLO=3 |паразы_OLO=3 |мз_OLO=22 |мп_OLO=15
|перамогі_SPA=7 | нічыі_SPA=2 |паразы_SPA=4 |мз_SPA=25 |мп_SPA=13
|перамогі_LIB=7 | нічыі_LIB=2 |паразы_LIB=3 |мз_LIB=15 |мп_LIB=8
|перамогі_TEP=6 | нічыі_TEP=3 |паразы_TEP=4 |мз_TEP=21 |мп_TEP=18
|перамогі_JAB=6 | нічыі_JAB=2 |паразы_JAB=5 |мз_JAB=16 |мп_JAB=18
|перамогі_ZBR=6 | нічыі_ZBR=2 |паразы_ZBR=5 |мз_ZBR=16 |мп_ZBR=19
|перамогі_PLZ=5 | нічыі_PLZ=4 |паразы_PLZ=4 |мз_PLZ=28 |мп_PLZ=21
|перамогі_BOH=4 | нічыі_BOH=5 |паразы_BOH=3 |мз_BOH=13 |мп_BOH=13
|перамогі_HKR=4 | нічыі_HKR=3 |паразы_HKR=6 |мз_HKR=12 |мп_HKR=18
|перамогі_PCE=4 | нічыі_PCE=2 |паразы_PCE=7 |мз_PCE=15 |мп_PCE=19
|перамогі_OST=3 | нічыі_OST=2 |паразы_OST=7 |мз_OST=7 |мп_OST=22
|перамогі_ART=2 | нічыі_ART=4 |паразы_ART=6 |мз_ART=13 |мп_ART=22
|перамогі_SLO=1 | нічыі_SLO=4 |паразы_SLO=8 |мз_SLO=12 |мп_SLO=26
|перамогі_ZLN=0 | нічыі_ZLN=3 |паразы_ZLN=10 |мз_ZLN=11 |мп_ZLN=26

&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_ART=[[Артыс Брно]]
|назва_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Багеміянс-1905]]
|назва_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]]
|назва_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]]
|назва_LIB=[[Слован Лібэрац]]
|назва_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Млада Болеслаў]]
|назва_OLO=[[Сыгма Оламаўц]]
|назва_OST=[[Банік Острава]]
|назва_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пардубіцы]]
|назва_PLZ=[[Вікторыя Пльзень]]
|назва_SLA=[[Славія Прага]]
|назва_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Славацка]]
|назва_SPA=[[Спарта Прага]]
|назва_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэпліцы]]
|назва_ZBR=[[Зброяўка Брно]]
|назва_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьлін]]

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=CHGR |вынік2=CHGR |вынік3=CHGR |вынік4=CHGR |вынік5=CHGR |вынік6=CHGR |вынік7=EUPO |вынік8=EUPO |вынік9=EUPO |вынік10=EUPO |вынік11=REGR |вынік12=REGR |вынік13=REGR |вынік14=REGR |вынік15=REGR |вынік16=REGR

&lt;!--Настройкі і правілы табліцы--&gt;
|ліміт_паказу=5
|правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Пункты ў гульнях паміж сабою; 3) Розьніца мячоў у гульнях паміж сабою; 4) Забітыя мячы ў гульнях паміж сабою; 5) Розьніца мячоў; 6) Забітыя мячы; 7) Рэйтынг сумленнай гульні; 8) Лёсаваньне.

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|загаловак_слупка_вынікаў=Q

|колер_CHGR=green1 |тэкст_CHGR=Чэмпіёнская група
|колер_EUPO=blue1  |тэкст_EUPO=Сярэдняя група
|колер_REGR=red1   |тэкст_REGR=Група на паніжэньне

|заўвага_вынікі_EUPOELPO=«Карвіна» кваліфікавалася ў раўнд плэй-оф Лігі Эўропы як пераможца [[Кубак Чэхіі па футболе 2025—2026 гадоў|Кубка Чэхіі]].
}}&lt;/onlyinclude&gt;</text>
      <sha1>en30q6evjxzlqsipgiyd73poiofvvpq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе/ВынікіГульняў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>299273</id>
    <revision>
      <id>2698374</id>
      <parentid>2697700</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T07:51:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DymitrBot</username>
        <id>56484</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7801" sha1="ngu6f8h6qxu8wxx32f1v9ufc7on4dcx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;'''Табліца абнаўляецца аўтаматычна, каб выправіць памылкі, калі ласка, зьвярніцеся да {{У|Dymitr}}.'''&lt;/noinclude&gt;
{{#invoke:Спартовыя вынікі|main
| крыніца      = [https://www.chanceliga.cz/rozpis-zapasu/2027 Першая ліга]
| стыль_матчаў = футбол

|парадак_камандаў= ART, BOH, OST, PLZ, HKR, ZBR, ZLN, MLA, PCE, SLO, SLA, LIB, SPA, OLO, TEP, JAB

|скарачэньне_ART=[[Артыс Брно|Арт]]
|скарачэньне_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Баг]]
|скарачэньне_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Гра]]
|скарачэньне_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябл]]
|скарачэньне_LIB=[[Слован Лібэрац|Сло]]
|скарачэньне_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Мла]]
|скарачэньне_OLO=[[Сыгма Оламаўц|Сыг]]
|скарачэньне_OST=[[Банік Острава|Бан]]
|скарачэньне_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пар]]
|скарачэньне_PLZ=[[Вікторыя Пльзень|Вік]]
|скарачэньне_SLA=[[Славія Прага|Сла]]
|скарачэньне_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Слц]]
|скарачэньне_SPA=[[Спарта Прага|Спа]]
|скарачэньне_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэп]]
|скарачэньне_ZBR=[[Зброяўка Брно|Збр]]
|скарачэньне_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьл]]

|назва_ART=[[Артыс Брно]]
|назва_BOH=[[Багеміянс-1905 Прага|Багеміянс-1905]]
|назва_HKR=[[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]]
|назва_JAB=[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланэц]]
|назва_LIB=[[Слован Лібэрац]]
|назва_MLA=[[Млада Болеслаў (футбольны клюб)|Млада Болеслаў]]
|назва_OLO=[[Сыгма Оламаўц]]
|назва_OST=[[Банік Острава]]
|назва_PCE=[[Пардубіцы (футбольны клюб)|Пардубіцы]]
|назва_PLZ=[[Вікторыя Пльзень]]
|назва_SLA=[[Славія Прага]]
|назва_SLO=[[Славацка Угерске-Градышцэ|Славацка]]
|назва_SPA=[[Спарта Прага]]
|назва_TEP=[[Тэпліцы (футбольны клюб)|Тэпліцы]]
|назва_ZBR=[[Зброяўка Брно]]
|назва_ZLN=[[Зьлін (футбольны клюб)|Зьлін]]

&lt;!--Пачатак аўтаматызацыі.--&gt;
|абнаўленьне = 1 лістапада 2026
|матч_ART_BOH=
|матч_ART_HKR=
|матч_ART_JAB=
|матч_ART_LIB=0:0
|матч_ART_MLA=2:4
|матч_ART_OLO=1:2
|матч_ART_OST=
|матч_ART_PCE=
|матч_ART_PLZ=0:3
|матч_ART_SLA=
|матч_ART_SLO=
|матч_ART_SPA=0:4
|матч_ART_TEP=
|матч_ART_ZBR=
|матч_ART_ZLN=2:2

|матч_BOH_ART=
|матч_BOH_HKR=0:0
|матч_BOH_JAB=1:1
|матч_BOH_LIB=
|матч_BOH_MLA=1:0
|матч_BOH_OLO=
|матч_BOH_OST=1:0
|матч_BOH_PCE=
|матч_BOH_PLZ=
|матч_BOH_SLA=
|матч_BOH_SLO=2:0
|матч_BOH_SPA=0:0
|матч_BOH_TEP=
|матч_BOH_ZBR=
|матч_BOH_ZLN=

|матч_HKR_ART=2:4
|матч_HKR_BOH=
|матч_HKR_JAB=1:2
|матч_HKR_LIB=
|матч_HKR_MLA=
|матч_HKR_OLO=
|матч_HKR_OST=2:1
|матч_HKR_PCE=2:1
|матч_HKR_PLZ=0:0
|матч_HKR_SLA=
|матч_HKR_SLO=
|матч_HKR_SPA=2:1
|матч_HKR_TEP=0:2
|матч_HKR_ZBR=
|матч_HKR_ZLN=

|матч_JAB_ART=
|матч_JAB_BOH=
|матч_JAB_HKR=
|матч_JAB_LIB=1:2
|матч_JAB_MLA=
|матч_JAB_OLO=2:1
|матч_JAB_OST=3:0
|матч_JAB_PCE=
|матч_JAB_PLZ=2:3
|матч_JAB_SLA=0:5
|матч_JAB_SLO=1:0
|матч_JAB_SPA=
|матч_JAB_TEP=
|матч_JAB_ZBR=
|матч_JAB_ZLN=1:1

|матч_LIB_ART=
|матч_LIB_BOH=
|матч_LIB_HKR=2:0
|матч_LIB_JAB=
|матч_LIB_MLA=3:0
|матч_LIB_OLO=
|матч_LIB_OST=
|матч_LIB_PCE=
|матч_LIB_PLZ=
|матч_LIB_SLA=1:1
|матч_LIB_SLO=0:2
|матч_LIB_SPA=
|матч_LIB_TEP=0:1
|матч_LIB_ZBR=
|матч_LIB_ZLN=

|матч_MLA_ART=
|матч_MLA_BOH=
|матч_MLA_HKR=3:1
|матч_MLA_JAB=
|матч_MLA_LIB=
|матч_MLA_OLO=
|матч_MLA_OST=4:0
|матч_MLA_PCE=
|матч_MLA_PLZ=
|матч_MLA_SLA=
|матч_MLA_SLO=2:1
|матч_MLA_SPA=2:0
|матч_MLA_TEP=1:0
|матч_MLA_ZBR=2:0
|матч_MLA_ZLN=

|матч_OLO_ART=
|матч_OLO_BOH=3:0
|матч_OLO_HKR=
|матч_OLO_JAB=
|матч_OLO_LIB=1:0
|матч_OLO_MLA=2:2
|матч_OLO_OST=
|матч_OLO_PCE=3:1
|матч_OLO_PLZ=
|матч_OLO_SLA=
|матч_OLO_SLO=
|матч_OLO_SPA=0:3
|матч_OLO_TEP=
|матч_OLO_ZBR=3:0
|матч_OLO_ZLN=

|матч_OST_ART=1:0
|матч_OST_BOH=
|матч_OST_HKR=
|матч_OST_JAB=
|матч_OST_LIB=
|матч_OST_MLA=
|матч_OST_OLO=1:0
|матч_OST_PCE=1:2
|матч_OST_PLZ=0:4
|матч_OST_SLA=0:4
|матч_OST_SLO=
|матч_OST_SPA=0:0
|матч_OST_TEP=
|матч_OST_ZBR=
|матч_OST_ZLN=

|матч_PCE_ART=1:2
|матч_PCE_BOH=2:1
|матч_PCE_HKR=
|матч_PCE_JAB=0:2
|матч_PCE_LIB=1:2
|матч_PCE_MLA=1:1
|матч_PCE_OLO=
|матч_PCE_OST=
|матч_PCE_PLZ=
|матч_PCE_SLA=
|матч_PCE_SLO=
|матч_PCE_SPA=
|матч_PCE_TEP=
|матч_PCE_ZBR=
|матч_PCE_ZLN=3:0

|матч_PLZ_ART=
|матч_PLZ_BOH=
|матч_PLZ_HKR=
|матч_PLZ_JAB=
|матч_PLZ_LIB=1:3
|матч_PLZ_MLA=3:0
|матч_PLZ_OLO=2:3
|матч_PLZ_OST=
|матч_PLZ_PCE=1:2
|матч_PLZ_SLA=
|матч_PLZ_SLO=1:1
|матч_PLZ_SPA=
|матч_PLZ_TEP=
|матч_PLZ_ZBR=1:1
|матч_PLZ_ZLN=3:2

|матч_SLA_ART=
|матч_SLA_BOH=2:2
|матч_SLA_HKR=0:0
|матч_SLA_JAB=
|матч_SLA_LIB=
|матч_SLA_MLA=1:1
|матч_SLA_OLO=
|матч_SLA_OST=
|матч_SLA_PCE=2:1
|матч_SLA_PLZ=2:1
|матч_SLA_SLO=5:1
|матч_SLA_SPA=
|матч_SLA_TEP=
|матч_SLA_ZBR=4:0
|матч_SLA_ZLN=

|матч_SLO_ART=1:1
|матч_SLO_BOH=
|матч_SLO_HKR=
|матч_SLO_JAB=
|матч_SLO_LIB=
|матч_SLO_MLA=
|матч_SLO_OLO=1:2
|матч_SLO_OST=2:2
|матч_SLO_PCE=0:0
|матч_SLO_PLZ=
|матч_SLO_SLA=
|матч_SLO_SPA=
|матч_SLO_TEP=1:3
|матч_SLO_ZBR=1:2
|матч_SLO_ZLN=

|матч_SPA_ART=
|матч_SPA_BOH=
|матч_SPA_HKR=
|матч_SPA_JAB=2:0
|матч_SPA_LIB=
|матч_SPA_MLA=
|матч_SPA_OLO=
|матч_SPA_OST=
|матч_SPA_PCE=2:0
|матч_SPA_PLZ=
|матч_SPA_SLA=0:3
|матч_SPA_SLO=5:1
|матч_SPA_TEP=4:1
|матч_SPA_ZBR=
|матч_SPA_ZLN=3:1

|матч_TEP_ART=0:0
|матч_TEP_BOH=3:1
|матч_TEP_HKR=
|матч_TEP_JAB=2:0
|матч_TEP_LIB=
|матч_TEP_MLA=
|матч_TEP_OLO=1:1
|матч_TEP_OST=
|матч_TEP_PCE=
|матч_TEP_PLZ=5:5
|матч_TEP_SLA=0:2
|матч_TEP_SLO=
|матч_TEP_SPA=
|матч_TEP_ZBR=0:2
|матч_TEP_ZLN=

|матч_ZBR_ART=2:1
|матч_ZBR_BOH=2:2
|матч_ZBR_HKR=1:0
|матч_ZBR_JAB=0:1
|матч_ZBR_LIB=0:1
|матч_ZBR_MLA=
|матч_ZBR_OLO=
|матч_ZBR_OST=
|матч_ZBR_PCE=
|матч_ZBR_PLZ=
|матч_ZBR_SLA=
|матч_ZBR_SLO=
|матч_ZBR_SPA=3:1
|матч_ZBR_TEP=
|матч_ZBR_ZLN=3:2

|матч_ZLN_ART=
|матч_ZLN_BOH=0:2
|матч_ZLN_HKR=1:2
|матч_ZLN_JAB=
|матч_ZLN_LIB=0:1
|матч_ZLN_MLA=
|матч_ZLN_OLO=1:1
|матч_ZLN_OST=0:1
|матч_ZLN_PCE=
|матч_ZLN_PLZ=
|матч_ZLN_SLA=0:1
|матч_ZLN_SLO=
|матч_ZLN_SPA=
|матч_ZLN_TEP=1:3
|матч_ZLN_ZBR=


&lt;!--Канец аўтаматызацыі.--&gt;
}}</text>
      <sha1>ngu6f8h6qxu8wxx32f1v9ufc7on4dcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рожаў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301509</id>
    <revision>
      <id>2698335</id>
      <parentid>2674345</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:58:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2698335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32530" sha1="n5wcegn85m1xa387a8nxssq4nh2o23j" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
| Назва                           = Рожаў
| Назва ў родным склоне           = Рожава
| Статус                          = сяло
| Арыгінальная назва              = Рожів
| Краіны                          = Украіна
| Герб                            = 
| Сьцяг                           = 
| Дата заснаваньня                = каля 1480 году
| Статус з                        = 
| Магдэбурскае права              = 1596
| Былыя назвы                     = Рожаеў
| Мясцовая назва                  = 
| Вобласьць                       = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
| Раён                            = [[Бучанскі раён|Бучанскі]]
| Кіраўнік                        = 
| Плошча                          = 
| Вышыня                          = 
| Колькасьць насельніцтва         = 448
| Год падліку колькасьці          = 
| Шчыльнасьць насельніцтва        = 
| Колькасьць двароў               = 
| Часавы пас                      = 
| Летні час                       = 
| Тэлефонны код                   = 
| Паштовы індэкс                  =  
| Аўтамабільны код                = 
| Выява                           = 
| Апісаньне выявы                 = 
| Шырата паўшар'е                 = паўночнае
 | Шырата градусаў                = 50
 | Шырата хвілінаў                = 23
 | Шырата сэкундаў                = 20
| Даўгата паўшар'е                = усходняе
 | Даўгата градусаў               = 29
 | Даўгата хвілінаў               = 39
 | Даўгата сэкундаў               = 08
| Пазыцыя подпісу на мапе         = справа
| Водступ подпісу на мапе         = 2.3
| Сайт                            = 
|Лацінка=Rożaŭ}}
 
'''Ро́жаў''' ({{мова-uk|Ро́жів}}) — сяло ў Макараўскай мястэчкавай тэрытарыяльнай грамадзе [[Бучанскі раён|Бучанскага раёну]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]].  

== Гісторыя ==

[[File:UKR COA Lozky.png|100пкс|значак|зьлева|Герб уласны роду Лозкаў.]]

=== Вялікае Княства Літоўскае ===

Пры разьдзеле добраў пана Барыса Лозы паміж ягонымі сынамі ў 1507 годзе, Яцку Лозе, акрамя іншага, дасталіся заснаванае яшчэ дзедам Хведкам новае мястэчка Рожаеў і вёска [[Шарэйкі (Гомельская вобласьць)|Шарэйкавічы]] пад [[Мазыр]]ом. На старым гарадзішчы ў Рожаве гаспадар збудаваў замачак&lt;ref name=&quot;fn2&quot;&gt;Edward Rulikowski. Rożów // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1888. T. IX. S. 870—872&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Herbarz Polski. Cz. 1, Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. / Ułożył i wydał Adam Boniecki (надалей: Boniecki). – Warszawa, 1913. T. XVI. S. 49&lt;/ref&gt;. Пазьней Я. Лоза выкупіў часткі Рожава, Пукава і Батыева ў швагера Цімафея Праскуры, што засталіся яму па жонцы-нябожчыцы. Ён жа атрымаў ад караля Жыгімонта Старога новыя прывілеі замест даўніх, атрыманых ад вялікіх князёў літоўскіх [[Вітаўт]]а, [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і караля [[Казімер Ягелончык|Казімера]], але зьнішчаных пажарам. Таксама пацьверджаныя правы на Рожаў і іншыя добры на рацє Здвыж. Астатнія дакумэнты датаваныя 1525 годам&lt;ref name=&quot;fn1&quot;&gt;Źródła dziejowe (ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 477 — 480&lt;/ref&gt;.  

Пасьля сьмерці Яцка адбыўся падзел ягоных добраў паміж сынамі Філонам, Багданам і Васілём. Уладальнікам Рожава з прылегласьцямі стаў Васіль Лозка{{заўвага|Год падзелу спадчыны ня ўказаны.}}&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Boniecki. – S. 50&lt;/ref&gt;.

Напярэдадні падпісаньня акту [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] ўказам караля [[Жыгімонт Аўгуст|Жыгімонта Аўгуста]] ад 6 чэрвеня 1569 году [[Кіеўскае ваяводзтва]] (і Рожаў з прылегласьцямі) было далучана да [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]]&lt;ref&gt;Volumina Legum (VL). Tom II. — Petersburg: Nakładem i drukiem Józafata Ohryzki, 1859. S. 84 — 87; Падалінскі У. // Беларускі гістарычны агляд. — 2012. Т. 19. С. 329—337 (Рэцэнзія на кн.: Litwin H. Równi do równych: kijowska reprezentacja sejmowa 1569—1648. — Warszawa, 2009)&lt;/ref&gt;.

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

[[Файл:Разьмежаваньне Рожава зь Яснагародкай і Бышавам. 1574 г.png|значак|зьлева|150px|Разьмежаваньне Рожава зь Яснагародкай і Бышавам. 1574 г.]][[Файл:Разьмежаваньне 1600 г.png|значак|зьлева|150px|Урывак з разьмежавальнага акту 1600 г.]][[Файл:Пра злачынства свавольных. 12 жніўня 1618 г.png|значак|зьлева|150px|Пра злачынства свавольных. 12 жніўня 1618 г.]][[Файл:Імёны ахвяраў (зь вядомых).png|значак|зьлева|150px|Імёны ахвяраў (зь вядомых).]][[File:POL COA Przerowa.svg|100пкс|значак|Герб Пшэрова роду Цэтнэраў.]][[Файл:Рожаў Мікалая Цэтнэра ў 1640 г.jpg|значак|150px|Рожаў Мікалая Цэтнэра ў 1640 г.]]

На 1574 год былі вызначаныя межы Рожаўскіх добраў пана Васіля Лозкі з маёнткам Яснагародка паноў Богушаў Гулькевічаў і маёнткам Бышаў паноў Харлінскіх&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

У 1586 годзе сыны В. Лозкі Іван, Стэфан і Лаўрын падзялілі бацькоўскую спадчыну. Рожаеў, Ракаўшчына, Ставішча і інш. дасталіся Стэфану, падчашаму кіеўскаму&lt;ref name=&quot;fn1&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Boniecki. – S. 50 – 51&lt;/ref&gt;.

У 1596 годзе мястэчку Рожаеву было нададзенае [[Магдэбурскае права]]&lt;ref&gt;Руська (Волинська) метрика [Текст]: регести документів Коронної канцелярії для укр. земель (Волинське, Київське, Брацлавське, Чернігівське воєводства) 1569-1673 / Держ. ком. арх. України, Центр. держ. істор. арх. України, м. Київ, Ін-т укр. археографії та джерелознавства ім. М. С. Грушевського НАН України, Генер. дирекція держ. арх., Голов. арх. давніх актів; ред. і упоряд Г. Боряк [та ін.]; передм. П. К. Грімстед. — Київ, 2002. С. 452&lt;/ref&gt;.

12 жніўня 1600 году [[падкаморы]] кіеўскі [[Шчасны Харлінскі]] з каморнікам Сымонам Уруцкім правялі разьмежаваньне добраў Рожава і Ракавічаў Стэфана Лозкі, маршалка мазырскага, з добрамі Пукаў, Батыеў, Манастырышча, Мілейчычы і Шчэнкаўка, якія ён здумаў прадаць Яну Бутовічу, харунжаму кіеўскаму&lt;ref&gt;Книга Київського підкоморського суду (1584–1644). / Упорядники: Г. В. Боряк, Т. Ю. Гирич, Л. 3. Гісцова, В. М. Кравченко, В. В. Німчук, Г. С. Сергійчук, В. В. Страшко, Н. М. Яковенко. — Київ, 1991. № 18&lt;/ref&gt;.

19-м жніўня 1613 году датаваная справа, у якой панства Лукаш і Зофія Кміцянка Сапегі судзіліся з панам Стэфанам Лозкам за падданых, зьбеглых да ягонага Рожава з [[Тоўсты Лес (Кіеўская вобласьць)|Тоўстага Лесу]], [[Мухаеды|Мухаедавічаў]] і [[Смалегаў|Смалігавічаў]]. 12 чэрвеня 1618 году пан Мікалай Харлінскі, уладальнік Хвойніцкіх добраў, паклікаў у суд маці Гальшку з Гулевічаў і недарослага сына Міхала Лозкаў за тое, што іхныя падданыя з маёнткаў [[Юравічы]] і [[Загальле]] напалі на карчму ў [[Рашаў|Рашаве]], забралі там паташ, а яшчэ валоў у яго падданых з [[Паселічы|Паселічаў]], [[Карчовае|Карчовага]], [[Малішаў (Хвойніцкі раён)|Малішава]], [[Хвойнікі|Хвойнікаў]] і інш., ды ўвялі іх да Загальля і Рожава. Да маёнтку Рожаў{{заўвага|Надта няблізкі сьвет.}} нібыта зьбеглі й сяляне Харлінскага з [[Астрагляды|Астраглядавічаў]], [[Дворышча (Хвойніцкі раён)|Дворышча]], [[Храпкаў|Храпкава]], Хвойнікаў&lt;ref&gt;ŹD. T. XXI. — S. 201—202, 281&lt;/ref&gt;.

25 жніўня 1618 году ў Кіеўскі гродзкі суд шляхетны Пётар Жароўскі, слуга пані Гальшкі Лозчынай, маршалкавай мазырскай, ад яе імя падаў пратэст супраць нейкага Яраша Сумы, палкоўніка «''людей люзныхъ, своволныхъ, драпезцовъ и лупезцовъ''», Андрэя Воўка,  Себасьціяна Грушэцкага, Нячэцкага, Вольскага, Сускага, як прынцыпалаў, а і супраць іншых шэраговых наезьнікаў. Адбылося тое, што 12 жніўня Я. Сума, нібыта рыхтуючыся да выправы з войскам каралевіча Ўладыслава ў Масковію, паслаў сваіх людзей да адміністратара Рожава пана Валерыяна Хрусьлінскага і мяшчанаў пад маркай збору стацыі{{заўвага|Павіннасьць у выглядзе натуральнага пабору.}}. Пакуль пасланцы адцягвалі ўвагу, полк збройных «''лупезцовъ''» атачыў места. Пачаліся рабаўніцтвы, а разам забойствы і калечаньне зусім непадрыхтаваных да нападу жыхароў. Уварваўшыся ў замак, свавольнікі, акрамя іншага, забралі вайсковыя запасы. Рожаўскія добры былі тады моцна зруйнаваныя і спустошаныя&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 3. Т. 1. Акты о казаках (1500 – 1648 гг). — Киев, 1863.  С. 259 – 262&lt;/ref&gt;.

Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, пані маршалкавая Стэфанавая Лозчына зь мястэчка Рожава, з дымоў рынкавых і вулічных, з млыновых колаў за шэсьць пабораў выплаціла 72 злотых&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. — Киев, 1886. С. 395&lt;/ref&gt;.

Міхал Лозка ў 1638 годзе прадаў Рожаўскі маёнтак Мікалаю Цэтнэру&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.    

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з сотні дымоў мястэчка Рожава і сяла Сітнікаўшчыны пана Мікалая Цэтнэра выбіралася 100 злотых&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 199&lt;/ref&gt;.  

У студзені 1654 году царскі слуга Леонтей Лопухин, пасланы з Масквы да Белацаркоўскага палку, прыводзіў да прысягі на вернасьць Расейскай дзяржаве жыхароў 20 местаў, сярод якіх былі [[Фастаў]]-«пуст», [[Бышаў]]-«пуст» і Рожаў-«пуст»&lt;ref&gt;Воссоединение Украины с Россией. Документы и материалы в трёх томах. Т. 3. 1651 — 1654 гг. — Москва: Изд. АН СССР, 1953. С. 517&lt;/ref&gt;. Недзе пры канцы 1654 году расейскі цар Аляксей Міхайлавіч падараваў бязьлюднае мястэчка Рожаў з прылегласьцямі Данілу Выгоўскаму, які менавіта тады езьдзіў да Масквы з чалабіцьцем па сямейных справах ад свайго брата пісара Івана Выгоўскага&lt;ref&gt;Акты, относящиеся к Южной и Западной России. Т. 15. – С.-Петербург, 1892. Стб. 2&lt;/ref&gt;.

Пасьля [[Андрусаўскае замірэньне|Андрусаўскага замірэньня]] 1667 году, Рожаў і іншыя паселішчы вярнуліся да паноў-шляхты, падданых Рэчы Паспалітай. Але ў якім стане... Згодна зь люстрацыяй падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 2 дымоў места Рожава пана Цэтнэра выплачваўся 1 злоты&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. — С. 496, 506&lt;/ref&gt;.

Мястэчка Рожаў згаданае ў тарыфах падымнага Кіеўскага ваяводзтва 1711 і 1714 гадоў. У тарыфе 1715 году паведамляецца, што Рожавам, Сітнікамі і Камароўкай валодалі вяльможныя Аляксандар, Мікалай, Юзаф і Францішак Цэтнэры. На 1724 год у мястэчку Рожаве налічвалася 22 двары, зь якіх выплачвалася 76 грошаў, Сітнікі, Камароўка, Карашын — puste. У 1734 годзе ў Рожаве было 30 двароў, у Сітніках 20, у Карашыне 9, у Хвасаве 20&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 63, 73, 93, 148, 247&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт візыты Рожаўскай царквы 1751 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт візыты Рожаўскай царквы 1751 г.]]

Найранейшыя пакуль зьвесткі аб прыходзе Рожаўскай царквы Зьвеставаньня Найсьвяцейшай Багародзіцы вядомыя зь візыты Фастаўскага дэканату 1740 году. Да яго належалі верныя з 56 двароў у самым мястэчку і 28 двароў у вёсцы Карашыне. Душ, дапушчаных да споведзі, — каля 350. Узначальваў прыход сьвятар Андрэй Данкевіч. Будынак царквы, узьведзены каля 1700 году, стаяў нахілены, як бы не абваліўся&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага (ІР НБУВ). Ф. 233. Спр. 19. А. 849-852&lt;/ref&gt;.

Згодна з матэрыяламі візыты Фастаўскага дэканату 1751 году, у Рожаве красаваў ужо новы будынак царквы, узведзены ў 1742 годзе намаганьнямі тутэйшага дэкана і пароха царквы ў Матыжыне Яна Клеваноўскага са згоды афіцыяла кіеўскага Язафата Высоцкага на месцы старога лядашчага. Парохам — рэкамэндаваны яснавяльможным Ігнацыем Сапегай, падскарбіем надворным літоўскім, а. Раман Бардзякоўскі. Прыход складалі верныя з 100 двароў мястэчка Рожава і сяла Небеліцы. Душ да споведзі — 500&lt;ref&gt;ІР НБУВ. Ф. 1. Спр. 2464. А. 546адв.-548&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Ignacy Cetner.PNG|значак|150px|Партрэт Ігнацыя Цэтнэра (1728-1787)]]
  
Паводле тарыфу падымнага 1754 году, Рожаўскі маёнтак вяльможных Ігнацыя і Людвікі з Патоцкіх Цэтнэраў складалі 60 двароў места Рожава{{заўвага|Усяго налічвалася «puł ćwerci [дыму], szesnastka», а 1 дым у той час складалі 320 двароў.}} (×6 — каля 360 жыхароў), зь якіх «''do grodu''» (Жытомірскага замку) выбіралася 9 злотых, 11 грошаў і паўтара шэляга, «''do skarbu''» 37 зл., 16 гр.; 40 двароў (≈240 жыхароў) вёскі Sytniki адпаведна — 6 зл., 7 гр. і паўтара шэл., 25 зл.; 14 двароў (≈84 жыхары) вёскі Jurowka — 2 зл., 5 гр., 8 зл., 20 гр.; 40 двароў (≈240 жыхароў) вёскі Fasowa — 6 зл., 7 гр. і паўтара шэл., 25 зл.; 34 двары (≈204 жыхары) вёскі Karaszyn — 5 зл., 9 гр., 21 зл., 6 гр.; 21 двор (≈126 жыхароў) вёскі Niebylica — 3 зл., 8 гр. і паўтара шэл., 13 зл., 4 гр.; 2 двары (≈12 жыхароў) вёскі Komarowka — 9 гр., 1 зл., 6 гр.; 3 двары (≈18 жыхароў) вёскі Kopijowka — 13 гр. і паўтара шэл., 24 гр.&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 48&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт інвэнтара Рожаўскага ключа 1763 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт інвэнтара Рожаўскага ключа 1763 г.]][[Файл:Зьвесткі пра гадавы даход Рожаўскага ключа.png|значак|150px|Зьвесткі пра гадавы даход Рожаўскага ключа.]]

У верасьні-лістападзе 1763 году пан А. Дубіскі, пасэсар{{заўвага|Часовы ўладальнік маёнтку.}}, склаў і зацьвердзіў уласнай пячаткай інвэнтар Рожаўскага ключа. Згодна з дакумэнтам, у месьце Рожаў было 13 хрысьціянскіх і 11 габрэйскіх двароў, у прадмесьці рожаўскім — 61 цяглы двор, а 3 належалі казакам на дворскай службе, у сяле Новы Карашын 50 сялянскіх і 4 казацкіх, у Старым Карашыне 24 сялянскіх і 3 казацкія, у Юраўцы 17 сялянскіх і 2 двары казацкія, у Каптыеўцы 15 сялянскіх, у Сітняках 44 цяглых, 2-е [[каморнікі|каморнікаў]] і 7 казацкіх двароў, у сяле Кодак 23 двары, у Небеліцы 34 сялянскіх і 6 казацкіх, у Фасаве 55 цяглых і 9 двароў казакоў на службе, у Змораўцы 6 двароў. Маюцца апісаньне Рожаўскага двара, пералік панскіх палеткаў, агародаў, сенажацяў, апісаньні [[карчма|корчмаў]] у Новым Карашыне, Старым Карашыне, Сітняках, Небеліцы, Фасаве, Камароўскай рудні, начыньня былой гуты. Асобна расьпісаныя розныя адпрацоўкі. Гадавы даход з усяго ключа складаў 18 880 злотых і 27 грошаў, у тым ліку з Рожава і прадмесьця — 5 237 зл., 9 гр.&lt;ref&gt;Львоўская нацыянальная навуковая бібліятэка імя [[Васіль Стафанік|В. Стэфаніка]] НАН Украіны.  Адзьдзел рукапісаў. Ф. 5. Спр. 4145. А. 255–266адв.&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Фрагмэнт пастановы Генэральнай Канфэдэрацыі Кароны і ВКЛ на канвакацыі Варшаўскай 1764 г.png|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт пастановы Генэральнай Канфэдэрацыі Кароны і ВКЛ на канвакацыі Варшаўскай 1764 г.]][[Файл:Кварта з Рожаўскага староства ў 1770 г.png|значак|150px|Кварта з Рожаўскага староства ў 1770 г.]]

Канвакацыйны сойм 1764 году зацьвердзіў дазвол ваяводзе бэлзскаму Ігнацыю Цэтнэру замены дзедічнага Рожава з прылегласьцямі на каралеўшчыну Бунаў, Любыні, Хатынчу, частку Грушава, а таксама Дарагомышаль і частку Княжа ў [[Рускае ваяводзтва|ваяводзтве Рускім]]&lt;ref&gt;Konfederacya Generalna omnium ordinum Regni et Magni Ducatus Lituaniae na Konwokacyi Główney Warszawskiey uchwalona, dnia siodmego miesiąca maja, roku Pańskiego tysiącznego siedmsetnego szesćdziesiątego czwartego. S. 89-90; VL. Tom VII. — 1860. S. 47&lt;/ref&gt;. З таго часу Рожаў ператварыўся ў цэнтар староства, якое трымаў сам Ігнацы Цэтнэр&lt;ref name=&quot;fn2&quot;/&gt;.

У 1770 годзе Ігнацы Цэтнэр выплачваў з Рожаўскага староства, г. зн. з мястэчка Рожава, вёсак Небыліцы, Сітнякоў, Камароўкі з Рудняй і Змораўкі (Жмураўкі), 3706 злотых і 6 грошаў кварты{{заўвага|Падатак на ўтрыманьне войска ў памеры чвэрці даходаў.}}&lt;ref&gt;Summaryusz królewszczyzn w całey Koronie Polskiey, z wyrażeniem possessorów y siła, która płaci roczney kwarty. Spisany 1770 roku. S. 41&lt;/ref&gt;.

Габрэйскі перапіс 1775 году засьведчыў, што ў цэлым Рожаўскім кагале налічвалася 106 плацельшчыкаў пагалоўшчыны, зь іх у самым месьце ў 8 дварах 59 чалавек, у Фасаве 7, у Карашыне 9, у Сітняках 6, у Капцееўцы 6, у Небеліцы 10, у Красным 9. У 1778 годзе агульная колькасьць głow у кагале – 105; зь іх у Рожаве – 8 двароў, 34 głowy, у Сітняках 4 głowy, у Юраўцы 10, у Капцееўцы 8, у Краснай Слабадзе 13, у Карашыне Вялікім 13, у Карашыне Малым 9, у Небеліцы 6, у Фасаве 8. На 1784 год у мястэчку ў 5 дварах жыло 15 чалавек, у Сітняках 5, у Юраўцы 9, у Хвасаве 8, у Красным 4, у Карашыне Малым 5, у Карашыне Вялікім 6, у Небеліцы 6, у Капцееўцы 2, усяго – 60 głow. У 1787 годзе кагал налічваў 68 głow, зь якіх у Рожаве было 8 двароў з 25 жыхарамі, у Фасаве 9 асобаў, у Юраўцы 8, у Капцееўцы 3, у Сітняках 4, у Красным 4, у Небеліцы 6, у Карашыне Вялікім 6, у Карашыне Малым 3&lt;ref&gt;Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 221, 307, 394—395, 504&lt;/ref&gt;.

Згодна зь люстрацыяй 1789 году, мястэчка Рожаў над ракой Здвыж мела 70 двароў хрысьціянскіх і 9 двароў юдэйскіх, замачак над ставам, апаркаваны дубовым тынам, што пачаў ужо ападаць, царкву і два млыны. Да староства, якое заставалася ў трыманьні Ігнацыя Цэтнэра, ваяводы бэлзскага, належалі вёскі Небеліца, Камароўка, Сітнякі, Жмураўка і Бароўка; агульны прыбытак складаў 17 847 злотых, 23 грошы&lt;ref&gt;Starożytna Polska pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym opisana przez Michała Balińskiego i Tymoteusza Lipińskiego. Wydanie drugie poprawione i uzupełnione przez F. K. Martynowskiego. — Warszawa, 1885. T. 2. S. 611&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Рожаў апынуўся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году мястэчка — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні.

У парэформавы пэрыяд мястэчка Рожаў адміністрацыйна належала да Ставіцкай воласьці. На 1885 год тут налічваўся 201 двор з 1966 жыхарамі, дзейнічалі царква, 3 габрэйскія малітоўныя дамы, школа, 3 піўных, 14 лавак, праводзілася 8 кірмашоў&lt;ref&gt;Волости и важнейшие селения Европейской России. Вып. 3.: Губернии Малороссийские и юго-западные: Харьковская, Полтавская, Черниговская, Киевская, Волынская, Подольская. – С.-Петербург: Центр. статист. комитет, 1885. С. 169&lt;/ref&gt;.

На 1900 год адміністрацыйная прыналежасьць Рожава часткова зьмянілася. Тады ўладальніцкае мястэчка адносілася да Брусілаўскай воласьці Радамышальскага павету. У яго 328 дварах налічвалася 1167 жыхароў мужчынскага і 1189 жаночага полу, усяго — 2356 чалавек. Зямлі ў мястэчку — 1703 дзесяціны, зь якіх 112 дз. належалі абшарніку Віктару Якаўлеву Тапачэўскаму, 40 дз. — цэркве, 1473 дз. — сялянам, 78 дз. — людзям іншых саслоўяў. Гаспадарка ўсімі вялася паводле трохпольнай сістэмы. У мястэчку дзейнічалі праваслаўная царква, сінагога,  аднакласная міністэрская школа, 2 вадзяныя млыны, 3 кузьні і 1 хлебазапасны магазын, у якім на 1 студзеня 1900 году было хлеба 175 чвэрцяў азімага і 87 чв. яравога. Запасны харчовы капітал складаў 482 рублі. Пажарны абоз — 5 бочак. У Рожаўскай габрэйскай калёніі — 41 двор з 384 мужчынамі і 343 жанчынамі, усіх — 727 чалавек. Асноўныя заняткі жыхароў — земляробства і гандаль. Зямлі ў калоніі лічылася 48 дзесяцін. Трохпольная сістэма&lt;ref&gt;Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1015 — 1016&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Адміністрацыйная мапа Кіеўскай акругі УССР.  1925 г.]][[Файл:Макараўскі раён Кіеўскай акругі. 1925 г.png|значак|150px|Макараўскі раён Кіеўскай акругі. 1925 г.]]

=== Найноўшы час ===

На 1925 год мястэчка Рожаў — у складзе Макараўскага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* Edward Rulikowski. Rożów // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1888. T. IX. S. 870—872
* Похилевичъ Л. И. Сказанія о населённыхъ местностяхъ Кіевской губерніи или Статистическія, историческія и церковныя заметки о всѣхъ деревнях, мѣстечкахъ и городахъ, въ предѣлахъ губерніи находящихся / Собралъ Л. Похилевичъ. — Кіевъ, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.)

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці]][[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>n5wcegn85m1xa387a8nxssq4nh2o23j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Міхась Ключановіч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302329</id>
    <revision>
      <id>2698306</id>
      <parentid>2663999</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:10:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>67502</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)</comment>
      <origin>2698306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5589" sha1="bv33so8yfc4ter4fpgu8robd9p1ozsc" xml:space="preserve">{{Пісьменьнік}}
'''Міхаі́л Васі́левіч Ключано́віч''' (20 лістапада 1901, [[Старобін]] — студзень 1938, [[Казаская ССР]]) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч, публіцыст, паэт. Псэўданім — '''Міхаіл'''.

== Жыцьцяпіс ==
Сын Васіля і Вольгі. Праваслаўны. Удзельнік [[Слуцкі збройны чын|Слуцкага збройнага чыну]] (1920). Скончыў {{Не перакладзена|Слуцкая беларуская гімназія|Слуцкую беларускую гімназію|d|Q110821020}}.

У канцы 1920 року прыехаў у [[Лодзь]], запісаўся ў школу падхарунжых. У 1921 навучаўся ў афіцэрскай школе ў [[Быдгашч]]ы. Пасьля пасяліўся ў вёсцы [[Пузічы]] Лунінецкага павету. У 1922 року высланы з памежнай зоны па падазрэньні ў «антыдзяржаўнай дзейнасьці».

Пасяліўся ў [[Пінск]]у, пачаў працаваць касірам у кінатэатры «Казіно». Неўзабаве адкрыў публічную расейскую бібліятэку і кнігарню. Падтрымліваў сувязь зь [[Заходняя Беларусь|беларускімі]] нацыянальнымі арганізацыямі, заснаваў мясцовыя аддзелы [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|Грамады]], [[Беларускі каапэратыўны банк (Вільня)|Каапэратыўнага банку]], [[Змаганьне (арганізацыя)|Змаганьня]]. Пасьля трапіў пад уплыў расейскага манархізма і спыніў беларускую дзейнасьць.

Ягоная бібліятэка стала галоўным асяродкам мясцовага прарасейскага руху. У 1930 року агітаваў за сьпіс «Расейскіх людзей» на выбарах у мескую раду. Спрабаваў стварыць хрысьціянскі манархічны гурток, браў удзел у выданьні газэтаў «{{Не перакладзена|Палеская праўда|Пад небам Палесься|d|Q86835674}}» (1931—1932), «Пінскі голас».

4 сакавіка 1933 року пазбаўлены права пражываньня на тэрыторыі [[Палескае ваяводзтва|Палескага ваяводзтва]], у выніку чаго 6 сакавіка перайшоў савецка-польскую граніцу. Увосені 1933 року зьняволены ў [[Пішчалаўскі замак|Менскую мескую турму]], а пасьля высланы ў [[Казаская ССР|Казахстан]].

Працаваў бугальтарам у вёсцы [[Сарыягаш|Сарыягач]] [[Туркестанская вобласьць|Туркестанскай вобласьці]]. 15 верасьня 1937 року арыштаваны [[НКУС]], 8 студзеня 1938 прыгавораны да сьмяротнага пакараньня за «[[58 артыкул Крымінальнага кодэксу РСФСР|шпіянаж]]».

Рэабілітаваны ў 1989 року.

== Творчасьць ==
* Хрыстовы золак. Вільня, друкарня імя Фр. Скарыны (1923)
* Два Дерева (1924)
* Древо Жизни (1925)

== Літаратура ==
* ''[[Сяргей Ёрш|Ёрш С.]]'' Пра слуцкага паўстанца Міхася Ключановіча // Беларускі Рэзыстанс. — № 1(16)/2015.
* ''Ильин А.'' [http://brama.brestregion.com/nomer22/artic21.shtml Шалаш поэтов] / А. Ильин // Гістарычная брама. — 2004. — No 1. — С. 59—62
* ''Ёрш С.'' [https://web.archive.org/web/20190820010634/http://old.czasopis.pl/%D0%BC%D1%96%D1%85%D0%B0%D1%81%D1%8C-%D0%BA%D0%BB%D1%8E%D1%87%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87-%D1%81%D0%BB%D1%83%D1%86%D0%BA%D1%96-%D0%BF%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86/ Міхась Ключановіч — слуцкі паўстанец, філосаф і паэт] // Czasopis (Беласток), 2015, № 1, студзень, б. 34—37.

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://ru.openlist.wiki/Ключенович_Михаил_Васильевич_(1901) Ключенович Михаил Васильевич (1901)] {{ref-ru}} на бачыне «Открытый список»

{{Бібліяінфармацыя}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Ключановіч, Міхась Васілевіч}}
[[Катэгорыя:Удзельнікі Слуцкага паўстаньня]]
[[Катэгорыя:Беларускія паэты]]
[[Катэгорыя:Савецкія паэты]]
[[Катэгорыя:Манархісты]]
[[Катэгорыя:Хрысьціянскія паэты і паэткі]]
[[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР]]
[[Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР]]
[[Катэгорыя:Пасьмяротна рэабілітаваныя]]</text>
      <sha1>bv33so8yfc4ter4fpgu8robd9p1ozsc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вуліца Кісялёва (Менск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302552</id>
    <revision>
      <id>2698234</id>
      <parentid>2698139</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T12:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>XHCKidx</username>
        <id>11053</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2698234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7313" sha1="s9hgw7wblsy9mletttvj31ajepfip7s" xml:space="preserve">{{Вуліца Менску
|назва                  = Кісялёва
|былыя назвы            = Старажоўская
|год заснаваньня вуліцы = 
|статус                 = 
|фота                   = Мінск. Праспект Незалежнасці. Плошча Перамогі.jpg
|подпіс                 = пачатак вуліцы Кісялёва
|раён                   = Цэнтральны
|гістарычны раён        = [[Старажоўка|Старажоўка]]
|даўжыня                = 
|мэтро                  = [[Плошча Перамогі (станцыя мэтро)|Плошча Перамогі]]
|аўтобус                = 18, 26, 26д, 26а, 39
|тралейбус              = 
|трамвай                = 
|індэкс                 = 
|на мапе                = 
|Commons                = Miensk, Staražoŭka
}}

'''Вуліца Кісялёва''' (да 1983 — '''Старажоўская&lt;ref&gt;http://minchanin.esmasoft.com/maps/1903/1903_med.jpg&lt;/ref&gt;''') — гістарычная вуліца ў цэнтры [[Менск]]у. Ідзе ад [[Плошча Перамогі (Менск)|Плошчы Перамогі]] да [[Старажоўскія могілкі|Старажоўскіх могілак]]. Зьяўлялася цэнтральнай вуліцай колішняга [[Старажоўка|Старажоўскага прадмесьця]]. Названая ў гонар савецкага партыйнага дзеяча [[Ціхан Кісялёў|Ціхана Кісялёва]], першага сакратара [[ЦК КПБ]] у [[1980]]-[[1983]] гадах.

== Гісторыя ==
=== Старажоўская вуліца ===
[[Файл:Miensk, Staražoŭskaja. Менск, Старажоўская (1924-25).jpg|значак|Менск, Старажоўская (1924-25)]]
Гістарычную назву вуліца атрымала у гонар [[Старажоўскія могілкі|Старажоўскіх могілак]], некропаля, вядомага яшчэ з  [[XVIII стагодзьдзе|XVIII]] ст. На Старажоўскіх могілках хавалі праваслаўных, а пасля скасаваньня [[Берасьцейская унія
|Уніі]] - і уніятаў.

=== Асмалоўка (пасёлак Лютаровіча) ===
[[Файл:Asmalouka, Miensk, 1946-1948.jpg|thumb|Менск, Асмалоўка, скрыжаваньне Камуністычнай з Куйбышава, 1946-1948]]
[[Файл:Osmolovsky M.S.jpg|значак|Міхаіл Сцяпанавіч Асмалоўскі (1904—1977) — савецкі беларускі архітэктар]]
Першы мікрараён пасляваеннага Менску. Будаваўся у 1945-49 гадах. Архітэктары - Міхал Асмалоўскі і Міхал Ручка&lt;ref&gt;https://domovita.by/news/osmolovka-kak-staryj-rajon-stal-centrom-pritazenia-i-kakie-kvartiry-zdes-mozno-kupit&lt;/ref&gt;. Складае сабою квартал з 40 дамамі малаэтажнае забудовы. Будаваўся пленнымі немцамі.

Пад час бдаўніцтва кварталу яго першая, &quot;элітная&quot;, частка у межах сучасных вуліц Багдановіча - Кісялёва - Чычэрына - Камуністычнай атрымала у народзе назву ''&quot;Вайсковы гарадок&quot;''. Там сяліліся сем'і афіцэраў. Другую частку у межах вуліц Кісялёва - Куйбышава - Камуністычнай - Чычэрына назвалі ''&quot;пасёлкам Лютаровіча&quot;''. Гэта адбылося пасля таго, як тагачаснаму кіраўніку ўпраўленьня па справах мастацтваў Паўлу Лютаровічу ўдалося зрабіць тут камуналкі і выбіць, нарэшце, мастакам, артыстам і музыкам нармальнае жытло&lt;ref&gt;https://minsknews.by/osmolovka-gorod-kotoryiy-nuzhno-smotret-nogami/&lt;/ref&gt;.

=== Кісялёва ===
[[Файл:Ціхан Якаўлевіч Кісялёў.png|значак|Ціхан Якаўлевіч Кісялёў - першы сакратар [[ЦК КПБ]] у 1980-1983 гадах]]
З 1983 года вуліца носіць назву Кісялёва - у гонар беларускага партыйнага дзеяча, [[Ціхан Кісялёў|Ціхана Якаўлевіча Кісялёва]], дзякуючы катораму Менск за савецкім часам атрымаў магчымасць збудаваць уласнае метро.

== Галерэя ==
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;left&quot;&gt;
Файл:Kisialiova street (Minsk, February 2020) p3.jpg|Вул. Кісялёва, люты 2020
Файл:Мінск. Вуліца Кісялёва ў ліпені 2020 (09).jpg|Вуліца Кісялёва ў ліпені 2020
Файл:Мінск. Вуліца Кісялёва ў ліпені 2020 (04).jpg|Вуліца Кісялёва ў ліпені 2020
Файл:Мінск. Вуліца Кісялёва ў ліпені 2020 (12).jpg|Вуліца Кісялёва ў ліпені 2020
Файл:Мінск. Вуліца Кісялёва ў ліпені 2020 (05).jpg|Вуліца Кісялёва ў ліпені 2020
Файл:Kisialiova street (Minsk, February 2020) p5.jpg|Вул. Кісялёва, люты 2020
Файл:Мінск. Вуліца Кісялёва ў ліпені 2020 (01).jpg|Вуліца Кісялёва ў ліпені 2020
Файл:49 Kisialiova street (Minsk).jpg|Кавалачак Асмалоўкі
Файл:Kisialiova street (Minsk, February 2020) p1.jpg|Вул. Кісялёва, люты 2020
Файл:Kisialiova street (Minsk) 08.jpg|Дарэвалюцыйная забудова па вуліцы Кісялёва
Файл:Bahdanoviča — Kisialiova streets 01.jpg|Скрыжаваньне вуліц Кісялёва і Багдановіча
Файл:Bahdanoviča — Kisialiova streets 03.jpg|[[Дом Кантаровіча]]
Файл:Kisialiova street (Minsk) 03.jpg|Скрыжаваньне вуліц Кісялёва і Крапоткіна
Файл:Kisialiova street (Minsk) 01.jpg|Крама &quot;Скрабніца&quot;
Файл:Kisialiova street (Minsk) 02.jpg|Крама &quot;Скарбніца&quot;
Файл:Kisialiova street (Minsk) 04.jpg|Вуліца Кісялёва у бок Старажоўскіх могілак
Файл:Kisialiova street (Minsk) 05.jpg|Вуліца Кісялёва у бок Старажоўскіх могілак
Файл:Царква Марыі Магдалены і Старажоўская брама ў Мінску.JPG|Царква Марыі Магдалены і брама Старажоўскіх могілак
&lt;/gallery&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Вуліцы Менску}}
{{Вуліцы Менску:Цэнтральны раён}}

[[Катэгорыя:Вуліцы Менску]]
[[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Менск)]]</text>
      <sha1>s9hgw7wblsy9mletttvj31ajepfip7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302949</id>
    <revision>
      <id>2698280</id>
      <parentid>2687475</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9151" sha1="qngzcc5924uxpuv822zwm53nod30l3u" xml:space="preserve">'''Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў''' — 67-ы розыгрыш галоўнага клюбнага гандбольнага турніру Эўропы, які ладзіцца з 9 верасьня 2026 году па 13 чэрвеня 2027 году. Свой тытул будзе бараніць гішпанская «[[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]».

== Фармат ==
Турнір будзе ладзіцца паводле новага фармату. 24 клюбы будуць падзеленыя на шэсьць групаў па чатыры каманды і згуляюць турнір у два колы, то бок кожны клюб згуляе з кожным супернікам удома і на выезьдзе. Тры найлепшыя каманды трапяць у асноўны раўнд, які будзе складацца з двух групаў па шэсьць камандаў і таксама будзе згуляны ў два колы. Чатыры найлепшыя каманды трапяць у чвэрцьфінал, адкуль пачнецца турнір на выбыцьцё&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-exec-confirms-champions-league-with-24-teams-new-system-for-european-league/|загаловак=EHF EXEC confirms: Champions League with 24 teams, new system for European League|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=21.10.2025}}&lt;/ref&gt;.

== Рэйтынг ==
[[Эўрапейская гандбольная фэдэрацыя]] ўжыла рэйтынг клюбнага чэмпіянату, дзе ўзяліся ва ўлік вынікі за тры апошнія сэзоны&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/exec-confirms-place-distribution-for-ehfcl-and-el-in-202627/|загаловак=EXEC confirms place distribution for EHFCL and EL in 2026/27|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=15.12.2025}}&lt;/ref&gt;:

* Асацыяцыі з 1 па 10 месцы мусілі аўтаматычна накіроўваць сваіх чэмпіёнаў да групавога этапу, а таксама маглі накіраваць заяўку на ўайлдкард.
* Асацыяцыі ніжэйшыя за 10 месца, маглі накіраваць заяўку сваіх чэмпіёнаў толькі на ўайлдкард.

{{Слупок-пачатак}}
{{Слупок-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Пазыцыя&lt;ref&gt;[https://www.eurohandball.com/media/kmslb1bt/place_distribution_men_2026_27season.pdf EHF Club Competitions 2026/27]. European Handball Federation.&lt;/ref&gt;
!Краіна
!Пункты
!Клюбы
|-
!1
|{{Сьцягафікацыя|Нямеччына}}
|align=right|210.33
|align=center rowspan=7|1
|-
!2
|{{Сьцягафікацыя|Гішпанія}}
|align=right|186.33
|-
!3
|{{Сьцягафікацыя|Францыя}}
|align=right|139.33
|-
!4
|{{Сьцягафікацыя|Данія}}
|align=right|138.67
|-
!5
|{{Сьцягафікацыя|Польшча}}
|align=right|128.00
|-
!6
|{{Сьцягафікацыя|Вугоршчына}}
|align=right|118.00
|-
!7
|{{Сьцягафікацыя|Румынія}}
|align=right|77.50
|-
|}
{{Слупок-2}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Пазыцыя
!Краіна
!Пункты
!Клюбы
|-
!8
|{{Сьцягафікацыя|Партугалія}}
|align=right|59.67
|align=center rowspan=3|1
|-
!9
|{{Сьцягафікацыя|Харватыя}}
|align=right|48.67
|-
!10
|{{Сьцягафікацыя|Нарвэгія}}
|align=right|34.33
|-
!11
|{{Сьцягафікацыя|Славенія}}
|align=right|29.00
|align=center rowspan=3|0
|-
!12
|{{Сьцягафікацыя|Паўночная Македонія}}
|align=right|20.00
|-
!13
|38 асацыяцыяў
|align=right|0
|}
{{Слупок-канец}}

27 клюбаў надаслалі свае заяўкі на ўдзел, прычым дзесяць зь іх мелі гарантаванае месца&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/27-clubs-registered-for-ehf-champions-league-men-202627/|загаловак=27 clubs registered for EHF Champions League Men 2026/27|выдавецтва=eurohandball.com}}&lt;/ref&gt;. Поўны сьпіс быў абвешчаны 22 чэрвеня 2026 году&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/line-up-for-next-seasons-ehf-champions-league-confirmed/|загаловак=Line-up for next season's EHF Champions League confirmed|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=22.06.2026}}&lt;/ref&gt;. У выніку вугорскай «[[Татабанья (гандбольны клюб)|Татабаньі]]», ісьляндзкаму «[[Валюр Рэйк’явік (гандбольны клюб)|Валюру]]» і нарвэскаму «[[Эльвэрум (гандбольны клюб)|Эльвэруму]]».

== Групавы этап ==
{{Асноўны артыкул|Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (групавы этап)}}

24 клюбы былі падзеленыя на шэсьць групаў з чатырма ўдзельнікамі ў кожнай. Каманды з адной нацыянальнай асацыяцыі не маглі трапіць у адную групу. У групавым этапе каманды ранжаваліся паводле колькасьці набраных пунктаў, пры гэтым за перамогу каманда атрымлівала 2 пункты, адзіны пункт трапляў на рахунак пры нічыі, а за паразу пунктаў не прадугледжвалася. Лёсаваньне адбылося 26 чэрвеня 2026 году&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/line-up-for-next-seasons-ehf-champions-league-confirmed/|загаловак=Line-up for next season’s EHF Champions League confirmed|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=22.06.2026|дата доступу=22.06.2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/draw-sets-up-group-phase-for-ehf-champions-league-men-in-new-playing-format/|загаловак=Draw sets up EHF Champions League Men group phase in new format|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=26.06.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Група А ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (групавы этап)|section=Група A}}

=== Група B ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (групавы этап)|section=Група B}}

=== Група C ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (групавы этап)|section=Група C}}

=== Група D ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (групавы этап)|section=Група D}}

=== Група E ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (групавы этап)|section=Група E}}

=== Група F ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (групавы этап)|section=Група F}}

== Асноўны раўнд ==
{{Асноўны артыкул|Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (асноўны раўнд)}}

12 клюбаў былі падзеленыя на дзьве групы па шэсьць камандаў, якія згуляюць па колавай сыстэме, як удома, гэтак і ў гасьцях. Супернікамі мусяць быць тыя клюбы, зь якімі яны яшчэ не сустракаліся. Чатыры найлепшыя каманды трапяць у стадыю плэй-оф&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-exec-confirms-champions-league-with-24-teams-new-system-for-european-league/|загаловак=EHF EXEC confirms: Champions League with 24 teams, new system for European League|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=21.10.2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Група I ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (асноўны раўнд)|section=Група I}}

=== Група II ===
{{:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (асноўны раўнд)|section=Група II}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* [https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/ Афіцыйны сайт]{{Недаступная спасылка|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.

{{Ліга чэмпіёнаў ЭГФ}}

[[Катэгорыя:Ліга чэмпіёнаў ЭГФ]]
[[Катэгорыя:2026 год у гандболе]]
[[Катэгорыя:2027 год у гандболе]]</text>
      <sha1>qngzcc5924uxpuv822zwm53nod30l3u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сяміходы (зьніклае паселішча)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>303177</id>
    <revision>
      <id>2698334</id>
      <parentid>2690805</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:50:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2698334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19657" sha1="srf1sbf4oxdddrtvn0qcwzq3p6iwudy" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                               = Сяміходы
|Статус                              = сяло
|Назва ў родным склоне               = Сяміходаў
|Арыгінальная назва                  = Семиходи
|Лацінка                             = Siamichody
|Герб                                = 
|Сьцяг                               = 
|Гімн                                = 
|Дата заснаваньня                    = перад 1613 годам    
|Першыя згадкі                       = [[1613]]
|Статус з                            = 
|Магдэбурскае права                  = 
|Былая назва                         = 
|Вобласьць                           = [[Кіеўская вобласьць|Кіеўская]]
|Аўтаномная рэспубліка               = 
|Раён                                = [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскі]]
|Сельская рада                       = 
|Мэр                                 = 
|Пасада кіраўніка                    = 
|Кіраўнік                            = 
|Плошча                              = 
|Крыніца плошчы                      = 
|Вышыня                              = 
|Унутраны падзел                     = 
|Колькасьць насельніцтва             = 
|Год падліку колькасьці              = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва     = 
|Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва   = 
|Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = 
|Год падліку колькасьці аглямэрацыі  = 
|Крыніца колькасьці аглямэрацыі      = 
|Этнічны склад насельніцтва          = 
|Год падліку этнічнага складу        = 
|Нацыянальны склад насельніцтва      = 
|Год падліку нацыянальнага складу    = 
|Колькасьць двароў                   = 
|Год падліку колькасьці двароў       = 
|Паштовы індэкс                      = 
|Тэлефонны код                       = 
|КОАТУУ                              = 
|Аўтамабільны нумарны знак           = 
|Выява                               = 
|Апісаньне выявы                     = 
 |Шырата градусаў                    = 51
 |Шырата хвілінаў                    = 24
 |Шырата сэкундаў                    = 47
 |Даўгата градусаў                   = 30
 |Даўгата хвілінаў                   = 03
 |Даўгата сэкундаў                   = 27
|Пазыцыя подпісу на мапе             = 
|Водступ подпісу на мапе             = 
|Commons                             = 
|Сайт                                = 
}}

[[Файл:POL COA Lis.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Ліс роду Сапегаў]]
[[Файл:Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў інвэнтары 1640 г.]]
[[Файл:Нэндзныя (убогія) Сяміходы Чарнобыльскага маёнтку пана Сапегі ў люстрацыі 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Нэндзныя Сяміходы ў люстрацыі 1683 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.jpg|значак|150px|Сяміходы ў справе пра зьбеглых з Шапелічаў. 1684 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў судовым акце 1685 г.jpg|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў акце 1685 г.]]
[[Файл:Пабор зь Сяміходаў і Баброўкі ў 1694 г.png|значак|150px|Пабор зь Сяміходаў і Баброўкі ў 1694 г.]]
[[Файл:Сяміходы ў прыходзе Капачоўскай царквы. 1752 г.png|значак|зьлева|150px|Сяміходы ў прыходзе Капачоўскай царквы. 1752 г.]]
[[Файл:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|значак|150px|Сельская частка Чарнобыльскага кагалу ў 1784 г.]]
[[Файл:POL COA Chodkiewicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Касьцеша роду Хадкевічаў]]
[[Файл:Загаловак да рэвізіі Сяміходаў 1795 г.png|значак|зьлева|150пкс|Загаловак да рэвізіі Сяміходаў 1795 г.]]
[[Файл:Сяміходы графіні Хадкевічавай у рэвізіі 1811 г.png|значак|150пкс|Сяміходы графіні Хадкевічавай у рэвізіі 1811 г.]]
[[Файл:Сяміходы на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1832 г.png|значак|зьлева|150пкс|Сяміходы на мапе Ф. Шубэрта 1832 г.]]

'''Сяміходы''' ({{мова-uk|Семиходи}}) — былое сяло ў [[Чарнобыльскі раён|Чарнобыльскім раёне]] [[Кіеўская вобласьць|Кіеўскай вобласьці]] [[Украіна|Украіны]].    

== Гісторыя ==

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Найранейшая пакуль што зьвестка пра паселішча сустрэтая ў судовым акце [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]], датаваным 17 жніўня 1613 году. Справа датычылася вяртаньня падданых зь вёскі [[Вербавічы|Вербкавічы]] уладальніка [[Астрагляды|Астраглядавіцкіх]] добраў пана Мікалая Харлінскага, зьбеглых да сёлаў [[Карагод]], Сяміходы і інш., прыналежных сужэнцам Лукашу і Зофіі з Кмітаў Сапегам, уласьнікам [[Чарнобыль]]скага маёнтку&lt;ref&gt;Źródła dziejowe. T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X. Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / Opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego. — Warszawa, 1894. S. 191&lt;/ref&gt;.

У інвэнтары Чарнобыльскага маёнтку пана [[Казімер Леў Сапега|Казімера Леона Сапегі]], маршалка надворнага, складзеным у лістападзе 1640 году, засьведчана, што ў сёлах Вялікія Капачоўцы, Нагорнае і Сяміходы (Сяміхо''т''ы{{заўвага|Пэўна, назва паселішча запісаная на слых.}}) разам налічвалася 47 службаў, зь іх асядлых — 39 з паловай. Раней, калі ў Сяміходах было 8 дымоў, на сяло прыходзілася 6 службаў. Але на той час засталося хіба 5 і, адпаведна, 3 асядлыя службы. Тры гаспадаркі пазначаныя запусьцелымі, хоць палеткі дзьвюх былі засеяныя&lt;ref&gt;Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 73—77&lt;/ref&gt;.    

Зь люстрацыі падымнага [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году вынікае, што пан Сапега мусіў плаціць падатак з 5 дымоў сяла Сяміходы{{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі тыя 5 дымоў, замест 9 сваіх, сялу Заполе, а Сяміходы нават не згадалі&lt;ref&gt;Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 490&lt;/ref&gt;.}}, але яны былі тады нэндзныя (убогія) і зь іх нічога ня выбрана&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 735зв.&lt;/ref&gt;.

5 кастрычніка 1684 году на рочках гродзкіх Кіеўскіх у Оўруцкім замку разглядалася справа пра 4-х зьбеглых разам з сем'ямі і пажыткамі падданых сяла [[Старыя Шапелічы|Шапелічы]], прыналежнага манастыру сьвятога Мікалая Пустынскага ў Кіеве ў асобе ігумэна Антонія Радзівілоўскага. А зьбеглі яны да сяла Сяміходы панства [[Мікалай Лявон Сапега|Мікалая]], ваяводы брацлаўскага, [[Павал Францішак Сапега|Паўла]], [[Казімер Уладзіслаў Сапега|Казімера Сапегаў]], Тэафілы Сапежанкі&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 2. Оп. 1. Спр. 3. А. 79—80зв.&lt;/ref&gt;.

12 чэрвеня 1685 году шляхціч Ян Юрэвіч-Скарульскі, адміністратар Чарнобыльскіх добраў пана Паўла Францішка Сапегі, падаў скаргу ў Оўруцкі [[гродзкі суд]] на казацкага палкоўніка Крыштафа Ланчынскага, сотнікаў Жубра і Струся і ўсіх казакоў за рабункі і гвалты, учыненыя ў розных паселішчах воласьці. Названыя ў судовым акце і Сяміходы{{заўвага|Менавіта толькі згаданыя, бо заставаліся нэндзнымі і ўзяць зь іх асабліва не было чаго.}}&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 4. А. 257—261; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679—1716). — Киев, 1868. С. 103—109&lt;/ref&gt;.

20 жніўня 1694 году адміністратар Чарнобыльскага маёнтку пана Казімера Ўладыслава Сапегі, кашталяна троцкага, шляхціч Рыгор Пальчэўскі праз суд абвінаваціў палкоўніка Ярэму Гладкага ў тым, што ягоныя казакі зьбіралі кантрыбуцыю з падданых па розных сёлах, мужчынаў зьбівалі і гвалтавалі белагаловых. Зь Сяміходаў і Баброўкі тады ўзялі на аднаго казака за барашно (муку) 15 злотых, за воз, хамут, сякеру, касу 8 зл., за хусты палатна 5 зл., за боты 3 зл., «na pokłony» 3 зл.{{заўвага|Тут нешта не названае, бо ўсяго выбрана 37 злотых і 15 грошаў.}}&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 9. А. 288—291; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. С. 302—307 (306)&lt;/ref&gt;.

У тарыфе  падымнага 1734 году Сяміходы не згаданыя, але Чарнобылем з прылегласьцямі валодаў на той час троцкі кашталян [[Ян Фрыдэрык Сапега]]&lt;ref&gt;Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. /Вид. друге, доп. Укл. Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 282наст.&lt;/ref&gt;.   

Згодна з матэрыяламі візыты [[Дымер]]скага дэканату, датаванымі 5-м сьнежня 1752 году, жыхары 15 двароў сяла Сяміходы (Сяміхо''т''ы) былі парахіянамі [[Капачы (Чарнобыльскі раён)|Капачоўскай]] царквы сьв. Параскевы&lt;ref&gt;Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 2464. А. 210, 213&lt;/ref&gt;.

Паводле тарыфу падымнага падатку Оўруцкага павету 1754 года, з 19 двароў{{Заўвага|Усяго налічвалася «puł szesnastki (дыму) i chałup dziewięć», а 1 дым у той час — 320 двароў.}} (×6 — каля 114 жыхароў) сяла Сяміходы «do grodu»{{заўвага|Да Оўруцкага замку.}} выбіраліся 27 з паловай грошаў, «na milicję»{{заўвага|Галоўным чынам, дзеля барацьбы супраць гайдамакаў.}} 11 злотых, 20 грошаў&lt;ref&gt;Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. — Біла Церква, 2015. С. 167; гл. таксама: С. 13—15, 20—22&lt;/ref&gt;.

Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі, што ў Сяміходах у першым выпадку жылі 4 чалавекі, зь якіх бралі пагалоўшчыну і якія належалі да Чарнобыльскага кагалу, у другім — не засталося анікога, у трэцім — хрысьціянін, які пагалоўнае не плаціў&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 87. А. 1111; Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. — Киев, 1890. С. 303, 392, 711&lt;/ref&gt;. Адсутнасьць юдэяў на 1778 год магла быць выклікана выбухам гайдамацка-сялянскай [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 году. Імаверна, таму ў невялічкіх Сяміходах урэшце наважыўся пасяліцца габрэй-хрысьціянін.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Сяміходы апынуліся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]. З 1797 году — у межах Радамышальскага павету Кіеўскай губэрні. Згодна зь сялянскай рэвізіяй 1795 году, у сяле Сяміходы пані Людвікі Марыі з Жавускіх Хадкевічавай{{заўвага|Удавы па [[Ян Мікалай Хадкевіч|Яну Мікалаю Хадкевічу]], графу на [[Шклоў|Шклове]] і [[Новая Мыш|Новай Мышы]].}} налічвалася 23 двары, у якіх жылі 80 падданых мужчынскага і 72 жаночага полу&lt;ref&gt;Державний архів Київської области (ДАКО). Ф. 280. Оп. 2. Спр. 44. А. 188зв.—202. Спр. 67. А. 342—356&lt;/ref&gt;. На верасень 1811 году ў Сяміходах графіні Хадкевічавай было 25 двароў з 89 рэвізскімі, г. зн. мужчынскімі, душамі&lt;ref&gt;ДАКО. Ф. 280. Оп. 2. Спр. 274. А. 48—50зв.&lt;/ref&gt;.
 
Паводле рэвізіі 1858 году сяло Сяміходы графа Аляксандра, сына Яна, Хадкевіча складалі 26 двароў з 63 душамі мужчынскага і 86 жаночага полу падданых&lt;ref&gt;ДАКО. Ф. 280. Оп. 2. Спр. 1480. А. 344, 346—354&lt;/ref&gt;. 
 
У парэформавы пэрыяд Сяміходы адміністрацыйна належалі да Шапеліцкай воласьці.

На 1900 год у 56 дварах Сяміходаў было 182 душы мужчынскага і 202 жаночага полу жыхароў, усяго — 384 чалавекі. Зямлі ў сяле, якое за часоў прыгону было ўласнасьцю абшарніка Сяргея Міхайлавіча Чалішчава, налічвалася 951 дзесяціна, належала сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзеялі вятрак, плавучы вадзяны млын, кузьня. Пажарны абоз складалі 2 бочкі і 2 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 820 рублёў&lt;ref&gt;Список населённых мест Киевской губернии. — Киев, 1900. С. 1286—1287&lt;/ref&gt;.

=== Найноўшы час ===

[[Файл:Адміністративна мапа Київської округи УСРР, 1925.jpg|значак|зьлева|150px|Мапа Кіеўскай акругі УССР. 1925 г.]] 

У 1925 годзе Сяміходы — у складзе Новашапеліцкага раёну Кіеўскай акругі [[УССР]].

У пачатку 1970-х гадоў у сувязі з будаўніцтвам  места [[Прыпяць (горад)|Прыпяць]] жыхары паступова былі адселеныя. Афіцыйна сяло Сяміходы зьнятае з уліку ў 1979 годзе. У 1980-я гады большую частку тэрыторыі Сяміходаў занялі 3-ці і 4-ты мікрараёны (арыенціры: раён школы №3 і вуліцы Дружбы народаў, прылеглая частка прамзоны [[ЧАЭС]]). У месцы, дзе яшчэ захаваліся колькі хат жыхароў сяла, зьявілася вуліца Сяміходзкая. Ад Сяміходаў засталіся таксама старыя могілкі каля Медсанчасткі № 126 на праспэкце Будаўнікоў у 1-м мікрараёне.

== Заўвагі ==
{{заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

== Літаратура ==
* Барабанов О. Н. Семиходы над Припятью: история села, разрушенного при строительстве Чернобыльской АЭС (по материалам архива быв. Чернобыльского района). // Пространство и Время. — 2014. № 1(15). С. 139—152

[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны]]</text>
      <sha1>srf1sbf4oxdddrtvn0qcwzq3p6iwudy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (групавы этап)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>303656</id>
    <revision>
      <id>2698266</id>
      <parentid>2697503</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Група A */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99008" sha1="3r4i561w6smtz0rhx2j0g5s5sppytls" xml:space="preserve">'''Групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў|Лігі чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў]]''' ладзіцца з 9 верасьня 2025 году па 29 кастрычніка 2026 году, каб вызначыць дванаццаць клюбаў, якія мусяць атрымаць месца ў плэй-оф турніру.

== Групы ==
У параўняньні з папярэднім сэзонам фармат групавога этапу зьмяніўся. Калі раней 16 клюбаў былі разьдзеленыя на дзьве групы па восем камандаў, цяпер жа 24 клюбы былі падзеленыя падзеленыя на шэсьць групаў па чатыры каманды, каб згуляюць турнір у два колы. Дзьве найлепшыя каманды выходзяць у асноўны раўнд&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-exec-confirms-champions-league-with-24-teams-new-system-for-european-league/|загаловак=EHF EXEC confirms: Champions League with 24 teams, new system for European League|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=21.10.2025}}&lt;/ref&gt;. Матчы групавога этапу будуць згуляныя 9—19 верасьня, 16—17 верасьня, 7—8 кастрычніка, 14—15 кастрычніка, 21—22 кастрычніка і 28—29 кастрычніка&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/media/5qtnxvqz/regulations-ehf-champions-league-women-2026_27-1.pdf|загаловак=EHF Champions League Women Season 2026/27 Regulations|выдавецтва=European Handball Federation|дата публікацыі=09.06.2026|дата доступу=03.07.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Група A ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група A
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=VES, BER, POR, PAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_VES_BER=39–35
|матч_VES_POR=36–28
|матч_VES_PAR=38–28
|матч_BER_VES=29–35
|матч_BER_POR=40–32
|матч_BER_PAR=40–33
|матч_POR_VES=29–34
|матч_POR_BER=33–36
|матч_POR_PAR=32–28
|матч_PAR_VES=26–37
|матч_PAR_BER=33–44
|матч_PAR_POR=33–33

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_VES={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|назва_BER={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|назва_POR={{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3815
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 36:28
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Юго Дэска|Дэска]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 7
|галы2             = [[Гільермэ Боржэс Мараэс Сылва|Боржэс]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101003/OneVeszpr%C3%A9mHC-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 4215
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:44
|лік_першай_паловы = 15:23
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101010/RKPartizanAdmiralBet-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 7732
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:35
|лік_першай_паловы = 16:21
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 10
|галы2             = [[Юго Дэска|Дэска]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101002/F%C3%BCchseBerlin-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1001
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 32:28
|лік_першай_паловы = 17:14
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 8
|галы2             = [[Яаў Люмброса|Люмброса]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101011/FCPorto-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2265
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 26:37
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Уладзіслаў Кулеш|Кулеш]] 6
|галы2             = [[Іван Мартынавіч|Мартынавіч]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101006/RKPartizanAdmiralBet-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 8017
|судзьдзя          = Цындрыч, Гонзурак
|судзьдзя_краіна   = Харватыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 40:32
|лік_першай_паловы = 20:17
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 17
|галы2             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101007/F%C3%BCchseBerlin-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3800
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 38:28
|лік_першай_паловы = 18:15
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101005/OneVeszpr%C3%A9mHC-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1682
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:36
|лік_першай_паловы = 18:19
|галы1             = [[Вашку Кошта|В. Кошта]] 8
|галы2             = [[Тым Фрайгёфэр|Фрайгёфэр]] 15
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101008/FCPorto-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 5090
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 39:35
|лік_першай_паловы = 20:13
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101001/OneVeszpr%C3%A9mHC-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2200
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 14:16
|галы1             = [[Нікала Црноглавац|Црноглавац]] 8
|галы2             = [[Пэдру Мігел Кардозу Алівэйра|Кардозу]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101012/RKPartizanAdmiralBet-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1230
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:34
|лік_першай_паловы = 15:17
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|галы2             = [[Агмэд Гэшам|Гэшам]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101004/FCPorto-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 5621
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 40:33
|лік_першай_паловы = 17:18
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 12
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101009/F%C3%BCchseBerlin-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група B ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група B
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1= |вынік2= |вынік3= |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=NAN, MEL, PLO, VAR

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_NAN_MEL=33–25
|матч_NAN_PLO=26–25
|матч_NAN_VAR=27–33
|матч_MEL_NAN=28–23
|матч_MEL_PLO=28–26
|матч_MEL_VAR=33–31
|матч_PLO_NAN=
|матч_PLO_MEL=25–24
|матч_PLO_VAR=33–32
|матч_VAR_NAN=32–33
|матч_VAR_MEL=
|матч_VAR_PLO=26–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_NAN={{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|назва_MEL={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|назва_PLO={{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|назва_VAR={{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:25
|лік_першай_паловы = 11:11
|галы1             = [[Ян Тарафэта|Тарафэта]] 9
|галы2             = [[Давід Давідзік|Давідзік]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101015/HBCNantes-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 2437
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:31
|лік_першай_паловы = 16:15
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]], [[Яганэс Гольля|Гольля]] 5
|галы2             = [[Вукашын Воркапіч|Воркапіч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101021/MTMelsungen-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 32:33
|лік_першай_паловы = 15:16
|галы1             = [[Магаб Абдэльгак|Абдэльгак]] 10
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101018/HCVardar1961-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3652
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 25:24
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 9
|галы2             = [[Рэйнір Тор Стэфансан|Стэфансан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101020/OrlenWislaPlock-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 3446
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 28:23
|лік_першай_паловы = 14:11
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]] 6
|галы2             = [[Нікаля Турна|Турна]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101014/MTMelsungen-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:32
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 14
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101024/HCVardar1961-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5900
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 33:25
|лік_першай_паловы = 17:10
|галы1             = [[Тыбо Брые|Брые]] 7
|галы2             = [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101013/HBCNantes-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3420
|судзьдзя          = Барысас, Пятрушыс
|судзьдзя_краіна   = Летува
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:32
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Яка Малус|Малус]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101023/OrlenWislaPlock-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Куртагіч, Вэтэрвік
|судзьдзя_краіна   = Швэцыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 27:33
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Лука Пэрыч|Пэрыч]], [[Ігар Турчэнка|Турчэнка]] 4
|галы2             = [[Леон Левар|Левар]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101017/HBCNantes-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 4174
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 28:26
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Эрык Баленсіяга|Баленсіяга]], [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 6
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]], [[Сяргей Касаротаў (гандбаліст)|Касаротаў]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101019/MTMelsungen-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101016/OrlenWislaPlock-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101022/HCVardar1961-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група C ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група C
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=AAL, PAR, ZAG, CEL

|абнаўленьне=21 кастрычніка 2026
|матч_AAL_PAR=33–33
|матч_AAL_ZAG=34–33
|матч_AAL_CEL=34–30
|матч_PAR_AAL=
|матч_PAR_ZAG=34–30
|матч_PAR_CEL=46–35
|матч_ZAG_AAL=23–33
|матч_ZAG_PAR=29–28
|матч_ZAG_CEL=31–29
|матч_CEL_AAL=26–36
|матч_CEL_PAR=30–41
|матч_CEL_ZAG=

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_AAL={{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_ZAG={{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|назва_CEL={{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 16:18
|галы1             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]], [[Юры Кнор|Кнор]] 7
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101025/AalborgH%C3%A5ndbold-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 4831
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 31:29
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 9
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101035/HCZagreb-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2915
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Яг’я Амар|Амар]] 10
|галы2             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101031/ParisSaintGermain-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 2988
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 26:36
|лік_першай_паловы = 16:19
|галы1             = [[Ураш Мілічавіч|Мілічавіч]] 7
|галы2             = [[Тобіяс Нільсэн|Нільсэн]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101030/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2693
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 46:35
|лік_першай_паловы = 25:16
|галы1             = [[Б’яркі Мар Элісан|Элісан]], [[Эляім Прандзі|Прандзі]] 7
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101033/ParisSaintGermain-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 6175
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 23:33
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 10
|галы2             = [[Юры Кнор|Кнор]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101028/HCZagreb-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Вээйманс, Вольбэртус
|судзьдзя_краіна   = Нідэрлянды
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:33
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101027/AalborgH%C3%A5ndbold-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 2
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 3744
|судзьдзя          = Антыч, Якаўлевіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 30:41
|лік_першай_паловы = 14:22
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|галы2             = [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101034/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 7280
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 29:28
|лік_першай_паловы = 13:17
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 8
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101032/HCZagreb-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5223
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 17:13
|галы1             = [[Томас Арнальдсэн|Арнальдсэн]] 6
|галы2             = ''тры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101029/AalborgH%C3%A5ndbold-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101026/ParisSaintGermain-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101036/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група D ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група D
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=SPO, SZE, GOG, KRI

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_SPO_SZE=34–28
|матч_SPO_GOG=43–33
|матч_SPO_KRI=42–40
|матч_SZE_SPO=35–35
|матч_SZE_GOG=33–33
|матч_SZE_KRI=42–31
|матч_GOG_SPO=
|матч_GOG_SZE=36–34
|матч_GOG_KRI=39–30
|матч_KRI_SPO=29–37
|матч_KRI_SZE=
|матч_KRI_GOG=32–37

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_SPO={{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|назва_SZE={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|назва_GOG={{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 3521
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:31
|лік_першай_паловы = 22:13
|галы1             = [[Магнус Абэльвік Рэд|Рэд]] 9
|галы2             = [[Антан Гальбэк|Гальбэк]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101045/OTPBankPICKSzeged-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1709
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 43:33
|лік_першай_паловы = 21:13
|галы1             = [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 11
|галы2             = [[Олі Мітун|Мітун]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101039/SportingClubedePortugal-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3075
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 36:34
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Олі Мітун|Мітун]], [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 10
|галы2             = [[Міклаш Рошта|Рошта]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101044/GOG-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2113
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 29:37
|лік_першай_паловы = 16:22
|галы1             = [[Ісаак Біль Нільсэн|Нільсэн]] 7
|галы2             = [[Оры Фрэйр Торкельсан|Торкельсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101042/IFKKristianstad-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2364
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 32:37
|лік_першай_паловы = 14:17
|галы1             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 10
|галы2             = [[Эміль Оксэнвад Тонэсэн|Тонэсэн]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101048/IFKKristianstad-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 кастрычніка 2026
|час               = 21:00
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 6123
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 35:35
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 11
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]], [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101038/OTPBankPICKSzeged-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3456
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 39:30
|лік_першай_паловы = 22:17
|галы1             = [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 11 
|галы2             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101047/GOG-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 2165
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 34:28
|лік_першай_паловы = 19:14
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 9
|галы2             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101037/SportingClubedePortugal-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 5482
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 17:20
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 9
|галы2             = [[Яльтэ Люке|Люке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101043/OTPBankPICKSzeged-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1434
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:40
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 14
|галы2             = [[Бальдур Б’ярнасан|Б’ярнасан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101041/SportingClubedePortugal-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101040/GOG-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101046/IFKKristianstad-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група E ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група E
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2= |вынік3= |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=BAR, MON, BUC, AAR

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_BAR_MON=40–34
|матч_BAR_BUC=34–27
|матч_BAR_AAR=39–28
|матч_MON_BAR=27–28
|матч_MON_BUC=
|матч_MON_AAR=30–38
|матч_BUC_BAR=22–36
|матч_BUC_MON=23–27
|матч_BUC_AAR=37–23
|матч_AAR_BAR=
|матч_AAR_MON=36–32
|матч_AAR_BUC=25–25

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BAR={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_MON={{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|назва_BUC={{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|назва_AAR={{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1136
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 39:28
|лік_першай_паловы = 18:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 7
|галы2             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101053/Bar%C3%A7a-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 3400
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 23:27
|лік_першай_паловы = 9:11
|галы1             = [[Аніел Лангару|Лангару]] 6
|галы2             = [[Давід Балягер|Балягер]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101056/DinamoBucuresti-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 7500
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 27:28
|лік_першай_паловы = 15:18
|галы1             = [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 7
|галы2             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101050/MontpellierHandball-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2134
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 25:25
|лік_першай_паловы = 14:15
|галы1             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 6
|галы2             = [[Мадс-Эміль Ленбрах|Ленбрах]], [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101060/SAHAarhus-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2947
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 36:32
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Ёган Гансэн|Гансэн]] 7
|галы2             = [[Дрэві Паскаль|Паскаль]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101058/SAHAarhus-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1459
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 34:27
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 6
|галы2             = [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101051/Bar%C3%A7a-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 4250
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 22:36
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёсіф Бузьле|Бузьле]], [[Мігел Мартынш|Мартынш]] 4
|галы2             = [[Тыматэ Н’Гесан|Н’Гесан]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101052/DinamoBucuresti-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Палац спорту імя Рэнэ Буньёля|Рэнэ-Буньёль]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 2500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 30:38
|лік_першай_паловы = 14:18
|галы1             = [[Арцюр Лен|Лен]], [[Люка Гігон|Гігон]] 4
|галы2             = [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101057/MontpellierHandball-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 1860
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 37:23
|лік_першай_паловы = 16:12
|галы1             = [[Віктар Ітурыза|Ітурыза]] 5
|галы2             = [[Епэ Сеслак|Сеслак]], [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101059/DinamoBucuresti-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 2156
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 40:34
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = ''тры гульцы'' 7
|галы2             = [[Агустын Касада|Касада]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101049/Bar%C3%A7a-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101055/MontpellierHandball-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101054/SAHAarhus-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група F ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група F
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=MAG, KIE, KOL, KRI

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_MAG_KIE=30–27
|матч_MAG_KOL=37–22
|матч_MAG_KRI=
|матч_KIE_MAG=30–35
|матч_KIE_KOL=
|матч_KIE_KRI=30–29
|матч_KOL_MAG=32–35
|матч_KOL_KIE=29–36
|матч_KOL_KRI=28–36
|матч_KRI_MAG=29–39
|матч_KRI_KIE=30–32
|матч_KRI_KOL=34–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_MAG={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|назва_KIE={{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|назва_KOL={{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4321
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 30:29
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101069/IndustriaKielce-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 37:22
|лік_першай_паловы = 19:12
|галы1             = [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 7
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101063/SCMagdeburg-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1556
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 29:36
|лік_першай_паловы = 14:20
|галы1             = [[Эмрэ Крыстафэр Бэрге|Бэрге]] 7
|галы2             = [[Алекс Улах|Улах]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101068/KolstadH%C3%A5ndball-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3899
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 29:39
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёнас Шэлькер|Шэлькер]] 7
|галы2             = ''чатыры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101066/HCKriensLuzern-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3838
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 34:32
|лік_першай_паловы = 19:16
|галы1             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 10
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101072/HCKriensLuzern-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4200
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 30:35
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]], [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101062/IndustriaKielce-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 6401
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:27
|лік_першай_паловы = 13:14
|галы1             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]] 6
|галы2             = [[Дылян Наі|Наі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101061/SCMagdeburg-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1375
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 28:36
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 9
|галы2             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 12
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101071/KolstadH%C3%A5ndball-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 4060
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:32
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|галы2             = [[Тэо Манар|Манар]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101070/HCKriensLuzern-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1371
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 32:35
|лік_першай_паловы = 15:15
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 10
|галы2             = [[Філіп Вэбэр|Вэбэр]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101064/KolstadH%C3%A5ndball-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101065/SCMagdeburg-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101067/IndustriaKielce-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}</text>
      <sha1>3r4i561w6smtz0rhx2j0g5s5sppytls</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698268</id>
      <parentid>2698266</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Група B */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99318" sha1="owkpmibbg5ibt88xg0e11mvi6hihce1" xml:space="preserve">'''Групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў|Лігі чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў]]''' ладзіцца з 9 верасьня 2025 году па 29 кастрычніка 2026 году, каб вызначыць дванаццаць клюбаў, якія мусяць атрымаць месца ў плэй-оф турніру.

== Групы ==
У параўняньні з папярэднім сэзонам фармат групавога этапу зьмяніўся. Калі раней 16 клюбаў былі разьдзеленыя на дзьве групы па восем камандаў, цяпер жа 24 клюбы былі падзеленыя падзеленыя на шэсьць групаў па чатыры каманды, каб згуляюць турнір у два колы. Дзьве найлепшыя каманды выходзяць у асноўны раўнд&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-exec-confirms-champions-league-with-24-teams-new-system-for-european-league/|загаловак=EHF EXEC confirms: Champions League with 24 teams, new system for European League|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=21.10.2025}}&lt;/ref&gt;. Матчы групавога этапу будуць згуляныя 9—19 верасьня, 16—17 верасьня, 7—8 кастрычніка, 14—15 кастрычніка, 21—22 кастрычніка і 28—29 кастрычніка&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/media/5qtnxvqz/regulations-ehf-champions-league-women-2026_27-1.pdf|загаловак=EHF Champions League Women Season 2026/27 Regulations|выдавецтва=European Handball Federation|дата публікацыі=09.06.2026|дата доступу=03.07.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Група A ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група A
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=VES, BER, POR, PAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_VES_BER=39–35
|матч_VES_POR=36–28
|матч_VES_PAR=38–28
|матч_BER_VES=29–35
|матч_BER_POR=40–32
|матч_BER_PAR=40–33
|матч_POR_VES=29–34
|матч_POR_BER=33–36
|матч_POR_PAR=32–28
|матч_PAR_VES=26–37
|матч_PAR_BER=33–44
|матч_PAR_POR=33–33

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_VES={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|назва_BER={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|назва_POR={{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3815
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 36:28
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Юго Дэска|Дэска]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 7
|галы2             = [[Гільермэ Боржэс Мараэс Сылва|Боржэс]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101003/OneVeszpr%C3%A9mHC-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 4215
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:44
|лік_першай_паловы = 15:23
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101010/RKPartizanAdmiralBet-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 7732
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:35
|лік_першай_паловы = 16:21
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 10
|галы2             = [[Юго Дэска|Дэска]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101002/F%C3%BCchseBerlin-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1001
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 32:28
|лік_першай_паловы = 17:14
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 8
|галы2             = [[Яаў Люмброса|Люмброса]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101011/FCPorto-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2265
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 26:37
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Уладзіслаў Кулеш|Кулеш]] 6
|галы2             = [[Іван Мартынавіч|Мартынавіч]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101006/RKPartizanAdmiralBet-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 8017
|судзьдзя          = Цындрыч, Гонзурак
|судзьдзя_краіна   = Харватыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 40:32
|лік_першай_паловы = 20:17
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 17
|галы2             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101007/F%C3%BCchseBerlin-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3800
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 38:28
|лік_першай_паловы = 18:15
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101005/OneVeszpr%C3%A9mHC-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1682
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:36
|лік_першай_паловы = 18:19
|галы1             = [[Вашку Кошта|В. Кошта]] 8
|галы2             = [[Тым Фрайгёфэр|Фрайгёфэр]] 15
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101008/FCPorto-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 5090
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 39:35
|лік_першай_паловы = 20:13
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101001/OneVeszpr%C3%A9mHC-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2200
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 14:16
|галы1             = [[Нікала Црноглавац|Црноглавац]] 8
|галы2             = [[Пэдру Мігел Кардозу Алівэйра|Кардозу]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101012/RKPartizanAdmiralBet-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1230
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:34
|лік_першай_паловы = 15:17
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|галы2             = [[Агмэд Гэшам|Гэшам]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101004/FCPorto-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 5621
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 40:33
|лік_першай_паловы = 17:18
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 12
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101009/F%C3%BCchseBerlin-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група B ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група B
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=NAN, MEL, PLO, VAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_NAN_MEL=33–25
|матч_NAN_PLO=26–25
|матч_NAN_VAR=27–33
|матч_MEL_NAN=28–23
|матч_MEL_PLO=28–26
|матч_MEL_VAR=33–31
|матч_PLO_NAN=33–27
|матч_PLO_MEL=25–24
|матч_PLO_VAR=33–32
|матч_VAR_NAN=32–33
|матч_VAR_MEL=26–26
|матч_VAR_PLO=26–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_NAN={{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|назва_MEL={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|назва_PLO={{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|назва_VAR={{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:25
|лік_першай_паловы = 11:11
|галы1             = [[Ян Тарафэта|Тарафэта]] 9
|галы2             = [[Давід Давідзік|Давідзік]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101015/HBCNantes-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 2437
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:31
|лік_першай_паловы = 16:15
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]], [[Яганэс Гольля|Гольля]] 5
|галы2             = [[Вукашын Воркапіч|Воркапіч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101021/MTMelsungen-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 32:33
|лік_першай_паловы = 15:16
|галы1             = [[Магаб Абдэльгак|Абдэльгак]] 10
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101018/HCVardar1961-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3652
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 25:24
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 9
|галы2             = [[Рэйнір Тор Стэфансан|Стэфансан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101020/OrlenWislaPlock-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 3446
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 28:23
|лік_першай_паловы = 14:11
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]] 6
|галы2             = [[Нікаля Турна|Турна]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101014/MTMelsungen-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:32
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 14
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101024/HCVardar1961-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5900
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 33:25
|лік_першай_паловы = 17:10
|галы1             = [[Тыбо Брые|Брые]] 7
|галы2             = [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101013/HBCNantes-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3420
|судзьдзя          = Барысас, Пятрушыс
|судзьдзя_краіна   = Летува
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:32
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Яка Малус|Малус]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101023/OrlenWislaPlock-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Куртагіч, Вэтэрвік
|судзьдзя_краіна   = Швэцыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 27:33
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Лука Пэрыч|Пэрыч]], [[Ігар Турчэнка|Турчэнка]] 4
|галы2             = [[Леон Левар|Левар]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101017/HBCNantes-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 4174
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 28:26
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Эрык Баленсіяга|Баленсіяга]], [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 6
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]], [[Сяргей Касаротаў (гандбаліст)|Касаротаў]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101019/MTMelsungen-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 4466
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 33:27
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101016/OrlenWislaPlock-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 3500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 26:26
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 7
|галы2             = [[Леан Штэль|Штэль]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101022/HCVardar1961-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група C ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група C
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=AAL, PAR, ZAG, CEL

|абнаўленьне=21 кастрычніка 2026
|матч_AAL_PAR=33–33
|матч_AAL_ZAG=34–33
|матч_AAL_CEL=34–30
|матч_PAR_AAL=
|матч_PAR_ZAG=34–30
|матч_PAR_CEL=46–35
|матч_ZAG_AAL=23–33
|матч_ZAG_PAR=29–28
|матч_ZAG_CEL=31–29
|матч_CEL_AAL=26–36
|матч_CEL_PAR=30–41
|матч_CEL_ZAG=

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_AAL={{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_ZAG={{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|назва_CEL={{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 16:18
|галы1             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]], [[Юры Кнор|Кнор]] 7
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101025/AalborgH%C3%A5ndbold-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 4831
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 31:29
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 9
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101035/HCZagreb-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2915
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Яг’я Амар|Амар]] 10
|галы2             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101031/ParisSaintGermain-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 2988
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 26:36
|лік_першай_паловы = 16:19
|галы1             = [[Ураш Мілічавіч|Мілічавіч]] 7
|галы2             = [[Тобіяс Нільсэн|Нільсэн]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101030/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2693
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 46:35
|лік_першай_паловы = 25:16
|галы1             = [[Б’яркі Мар Элісан|Элісан]], [[Эляім Прандзі|Прандзі]] 7
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101033/ParisSaintGermain-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 6175
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 23:33
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 10
|галы2             = [[Юры Кнор|Кнор]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101028/HCZagreb-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Вээйманс, Вольбэртус
|судзьдзя_краіна   = Нідэрлянды
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:33
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101027/AalborgH%C3%A5ndbold-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 2
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 3744
|судзьдзя          = Антыч, Якаўлевіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 30:41
|лік_першай_паловы = 14:22
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|галы2             = [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101034/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 7280
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 29:28
|лік_першай_паловы = 13:17
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 8
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101032/HCZagreb-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5223
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 17:13
|галы1             = [[Томас Арнальдсэн|Арнальдсэн]] 6
|галы2             = ''тры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101029/AalborgH%C3%A5ndbold-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101026/ParisSaintGermain-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101036/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група D ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група D
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=SPO, SZE, GOG, KRI

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_SPO_SZE=34–28
|матч_SPO_GOG=43–33
|матч_SPO_KRI=42–40
|матч_SZE_SPO=35–35
|матч_SZE_GOG=33–33
|матч_SZE_KRI=42–31
|матч_GOG_SPO=
|матч_GOG_SZE=36–34
|матч_GOG_KRI=39–30
|матч_KRI_SPO=29–37
|матч_KRI_SZE=
|матч_KRI_GOG=32–37

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_SPO={{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|назва_SZE={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|назва_GOG={{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 3521
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:31
|лік_першай_паловы = 22:13
|галы1             = [[Магнус Абэльвік Рэд|Рэд]] 9
|галы2             = [[Антан Гальбэк|Гальбэк]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101045/OTPBankPICKSzeged-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1709
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 43:33
|лік_першай_паловы = 21:13
|галы1             = [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 11
|галы2             = [[Олі Мітун|Мітун]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101039/SportingClubedePortugal-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3075
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 36:34
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Олі Мітун|Мітун]], [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 10
|галы2             = [[Міклаш Рошта|Рошта]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101044/GOG-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2113
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 29:37
|лік_першай_паловы = 16:22
|галы1             = [[Ісаак Біль Нільсэн|Нільсэн]] 7
|галы2             = [[Оры Фрэйр Торкельсан|Торкельсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101042/IFKKristianstad-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2364
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 32:37
|лік_першай_паловы = 14:17
|галы1             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 10
|галы2             = [[Эміль Оксэнвад Тонэсэн|Тонэсэн]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101048/IFKKristianstad-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 кастрычніка 2026
|час               = 21:00
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 6123
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 35:35
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 11
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]], [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101038/OTPBankPICKSzeged-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3456
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 39:30
|лік_першай_паловы = 22:17
|галы1             = [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 11 
|галы2             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101047/GOG-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 2165
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 34:28
|лік_першай_паловы = 19:14
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 9
|галы2             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101037/SportingClubedePortugal-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 5482
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 17:20
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 9
|галы2             = [[Яльтэ Люке|Люке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101043/OTPBankPICKSzeged-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1434
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:40
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 14
|галы2             = [[Бальдур Б’ярнасан|Б’ярнасан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101041/SportingClubedePortugal-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101040/GOG-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101046/IFKKristianstad-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група E ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група E
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2= |вынік3= |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=BAR, MON, BUC, AAR

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_BAR_MON=40–34
|матч_BAR_BUC=34–27
|матч_BAR_AAR=39–28
|матч_MON_BAR=27–28
|матч_MON_BUC=
|матч_MON_AAR=30–38
|матч_BUC_BAR=22–36
|матч_BUC_MON=23–27
|матч_BUC_AAR=37–23
|матч_AAR_BAR=
|матч_AAR_MON=36–32
|матч_AAR_BUC=25–25

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BAR={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_MON={{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|назва_BUC={{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|назва_AAR={{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1136
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 39:28
|лік_першай_паловы = 18:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 7
|галы2             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101053/Bar%C3%A7a-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 3400
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 23:27
|лік_першай_паловы = 9:11
|галы1             = [[Аніел Лангару|Лангару]] 6
|галы2             = [[Давід Балягер|Балягер]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101056/DinamoBucuresti-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 7500
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 27:28
|лік_першай_паловы = 15:18
|галы1             = [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 7
|галы2             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101050/MontpellierHandball-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2134
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 25:25
|лік_першай_паловы = 14:15
|галы1             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 6
|галы2             = [[Мадс-Эміль Ленбрах|Ленбрах]], [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101060/SAHAarhus-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2947
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 36:32
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Ёган Гансэн|Гансэн]] 7
|галы2             = [[Дрэві Паскаль|Паскаль]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101058/SAHAarhus-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1459
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 34:27
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 6
|галы2             = [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101051/Bar%C3%A7a-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 4250
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 22:36
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёсіф Бузьле|Бузьле]], [[Мігел Мартынш|Мартынш]] 4
|галы2             = [[Тыматэ Н’Гесан|Н’Гесан]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101052/DinamoBucuresti-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Палац спорту імя Рэнэ Буньёля|Рэнэ-Буньёль]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 2500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 30:38
|лік_першай_паловы = 14:18
|галы1             = [[Арцюр Лен|Лен]], [[Люка Гігон|Гігон]] 4
|галы2             = [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101057/MontpellierHandball-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 1860
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 37:23
|лік_першай_паловы = 16:12
|галы1             = [[Віктар Ітурыза|Ітурыза]] 5
|галы2             = [[Епэ Сеслак|Сеслак]], [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101059/DinamoBucuresti-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 2156
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 40:34
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = ''тры гульцы'' 7
|галы2             = [[Агустын Касада|Касада]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101049/Bar%C3%A7a-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101055/MontpellierHandball-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101054/SAHAarhus-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група F ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група F
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=MAG, KIE, KOL, KRI

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_MAG_KIE=30–27
|матч_MAG_KOL=37–22
|матч_MAG_KRI=
|матч_KIE_MAG=30–35
|матч_KIE_KOL=
|матч_KIE_KRI=30–29
|матч_KOL_MAG=32–35
|матч_KOL_KIE=29–36
|матч_KOL_KRI=28–36
|матч_KRI_MAG=29–39
|матч_KRI_KIE=30–32
|матч_KRI_KOL=34–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_MAG={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|назва_KIE={{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|назва_KOL={{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4321
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 30:29
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101069/IndustriaKielce-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 37:22
|лік_першай_паловы = 19:12
|галы1             = [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 7
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101063/SCMagdeburg-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1556
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 29:36
|лік_першай_паловы = 14:20
|галы1             = [[Эмрэ Крыстафэр Бэрге|Бэрге]] 7
|галы2             = [[Алекс Улах|Улах]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101068/KolstadH%C3%A5ndball-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3899
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 29:39
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёнас Шэлькер|Шэлькер]] 7
|галы2             = ''чатыры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101066/HCKriensLuzern-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3838
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 34:32
|лік_першай_паловы = 19:16
|галы1             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 10
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101072/HCKriensLuzern-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4200
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 30:35
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]], [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101062/IndustriaKielce-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 6401
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:27
|лік_першай_паловы = 13:14
|галы1             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]] 6
|галы2             = [[Дылян Наі|Наі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101061/SCMagdeburg-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1375
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 28:36
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 9
|галы2             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 12
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101071/KolstadH%C3%A5ndball-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 4060
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:32
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|галы2             = [[Тэо Манар|Манар]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101070/HCKriensLuzern-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1371
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 32:35
|лік_першай_паловы = 15:15
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 10
|галы2             = [[Філіп Вэбэр|Вэбэр]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101064/KolstadH%C3%A5ndball-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101065/SCMagdeburg-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101067/IndustriaKielce-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}</text>
      <sha1>owkpmibbg5ibt88xg0e11mvi6hihce1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698269</id>
      <parentid>2698268</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:56:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Група C */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99788" sha1="f6e3kdayjd3e84sjk09iwgl6a2zrprz" xml:space="preserve">'''Групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў|Лігі чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў]]''' ладзіцца з 9 верасьня 2025 году па 29 кастрычніка 2026 году, каб вызначыць дванаццаць клюбаў, якія мусяць атрымаць месца ў плэй-оф турніру.

== Групы ==
У параўняньні з папярэднім сэзонам фармат групавога этапу зьмяніўся. Калі раней 16 клюбаў былі разьдзеленыя на дзьве групы па восем камандаў, цяпер жа 24 клюбы былі падзеленыя падзеленыя на шэсьць групаў па чатыры каманды, каб згуляюць турнір у два колы. Дзьве найлепшыя каманды выходзяць у асноўны раўнд&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-exec-confirms-champions-league-with-24-teams-new-system-for-european-league/|загаловак=EHF EXEC confirms: Champions League with 24 teams, new system for European League|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=21.10.2025}}&lt;/ref&gt;. Матчы групавога этапу будуць згуляныя 9—19 верасьня, 16—17 верасьня, 7—8 кастрычніка, 14—15 кастрычніка, 21—22 кастрычніка і 28—29 кастрычніка&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/media/5qtnxvqz/regulations-ehf-champions-league-women-2026_27-1.pdf|загаловак=EHF Champions League Women Season 2026/27 Regulations|выдавецтва=European Handball Federation|дата публікацыі=09.06.2026|дата доступу=03.07.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Група A ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група A
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=VES, BER, POR, PAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_VES_BER=39–35
|матч_VES_POR=36–28
|матч_VES_PAR=38–28
|матч_BER_VES=29–35
|матч_BER_POR=40–32
|матч_BER_PAR=40–33
|матч_POR_VES=29–34
|матч_POR_BER=33–36
|матч_POR_PAR=32–28
|матч_PAR_VES=26–37
|матч_PAR_BER=33–44
|матч_PAR_POR=33–33

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_VES={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|назва_BER={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|назва_POR={{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3815
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 36:28
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Юго Дэска|Дэска]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 7
|галы2             = [[Гільермэ Боржэс Мараэс Сылва|Боржэс]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101003/OneVeszpr%C3%A9mHC-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 4215
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:44
|лік_першай_паловы = 15:23
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101010/RKPartizanAdmiralBet-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 7732
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:35
|лік_першай_паловы = 16:21
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 10
|галы2             = [[Юго Дэска|Дэска]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101002/F%C3%BCchseBerlin-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1001
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 32:28
|лік_першай_паловы = 17:14
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 8
|галы2             = [[Яаў Люмброса|Люмброса]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101011/FCPorto-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2265
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 26:37
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Уладзіслаў Кулеш|Кулеш]] 6
|галы2             = [[Іван Мартынавіч|Мартынавіч]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101006/RKPartizanAdmiralBet-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 8017
|судзьдзя          = Цындрыч, Гонзурак
|судзьдзя_краіна   = Харватыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 40:32
|лік_першай_паловы = 20:17
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 17
|галы2             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101007/F%C3%BCchseBerlin-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3800
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 38:28
|лік_першай_паловы = 18:15
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101005/OneVeszpr%C3%A9mHC-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1682
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:36
|лік_першай_паловы = 18:19
|галы1             = [[Вашку Кошта|В. Кошта]] 8
|галы2             = [[Тым Фрайгёфэр|Фрайгёфэр]] 15
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101008/FCPorto-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 5090
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 39:35
|лік_першай_паловы = 20:13
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101001/OneVeszpr%C3%A9mHC-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2200
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 14:16
|галы1             = [[Нікала Црноглавац|Црноглавац]] 8
|галы2             = [[Пэдру Мігел Кардозу Алівэйра|Кардозу]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101012/RKPartizanAdmiralBet-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1230
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:34
|лік_першай_паловы = 15:17
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|галы2             = [[Агмэд Гэшам|Гэшам]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101004/FCPorto-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 5621
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 40:33
|лік_першай_паловы = 17:18
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 12
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101009/F%C3%BCchseBerlin-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група B ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група B
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=NAN, MEL, PLO, VAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_NAN_MEL=33–25
|матч_NAN_PLO=26–25
|матч_NAN_VAR=27–33
|матч_MEL_NAN=28–23
|матч_MEL_PLO=28–26
|матч_MEL_VAR=33–31
|матч_PLO_NAN=33–27
|матч_PLO_MEL=25–24
|матч_PLO_VAR=33–32
|матч_VAR_NAN=32–33
|матч_VAR_MEL=26–26
|матч_VAR_PLO=26–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_NAN={{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|назва_MEL={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|назва_PLO={{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|назва_VAR={{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:25
|лік_першай_паловы = 11:11
|галы1             = [[Ян Тарафэта|Тарафэта]] 9
|галы2             = [[Давід Давідзік|Давідзік]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101015/HBCNantes-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 2437
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:31
|лік_першай_паловы = 16:15
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]], [[Яганэс Гольля|Гольля]] 5
|галы2             = [[Вукашын Воркапіч|Воркапіч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101021/MTMelsungen-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 32:33
|лік_першай_паловы = 15:16
|галы1             = [[Магаб Абдэльгак|Абдэльгак]] 10
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101018/HCVardar1961-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3652
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 25:24
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 9
|галы2             = [[Рэйнір Тор Стэфансан|Стэфансан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101020/OrlenWislaPlock-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 3446
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 28:23
|лік_першай_паловы = 14:11
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]] 6
|галы2             = [[Нікаля Турна|Турна]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101014/MTMelsungen-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:32
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 14
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101024/HCVardar1961-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5900
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 33:25
|лік_першай_паловы = 17:10
|галы1             = [[Тыбо Брые|Брые]] 7
|галы2             = [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101013/HBCNantes-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3420
|судзьдзя          = Барысас, Пятрушыс
|судзьдзя_краіна   = Летува
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:32
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Яка Малус|Малус]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101023/OrlenWislaPlock-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Куртагіч, Вэтэрвік
|судзьдзя_краіна   = Швэцыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 27:33
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Лука Пэрыч|Пэрыч]], [[Ігар Турчэнка|Турчэнка]] 4
|галы2             = [[Леон Левар|Левар]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101017/HBCNantes-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 4174
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 28:26
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Эрык Баленсіяга|Баленсіяга]], [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 6
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]], [[Сяргей Касаротаў (гандбаліст)|Касаротаў]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101019/MTMelsungen-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 4466
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 33:27
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101016/OrlenWislaPlock-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 3500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 26:26
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 7
|галы2             = [[Леан Штэль|Штэль]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101022/HCVardar1961-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група C ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група C
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=AAL, PAR, ZAG, CEL

|абнаўленьне=завершана
|матч_AAL_PAR=33–33
|матч_AAL_ZAG=34–33
|матч_AAL_CEL=34–30
|матч_PAR_AAL=32–25
|матч_PAR_ZAG=34–30
|матч_PAR_CEL=46–35
|матч_ZAG_AAL=23–33
|матч_ZAG_PAR=29–28
|матч_ZAG_CEL=31–29
|матч_CEL_AAL=26–36
|матч_CEL_PAR=30–41
|матч_CEL_ZAG=32–38

|заўвага_PAR=Пары Сэн-Жэрмэн 65:58 Ольбарг
|заўвага_AAL=PAR

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_AAL={{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_ZAG={{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|назва_CEL={{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 16:18
|галы1             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]], [[Юры Кнор|Кнор]] 7
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101025/AalborgH%C3%A5ndbold-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 4831
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 31:29
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 9
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101035/HCZagreb-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2915
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Яг’я Амар|Амар]] 10
|галы2             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101031/ParisSaintGermain-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 2988
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 26:36
|лік_першай_паловы = 16:19
|галы1             = [[Ураш Мілічавіч|Мілічавіч]] 7
|галы2             = [[Тобіяс Нільсэн|Нільсэн]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101030/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2693
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 46:35
|лік_першай_паловы = 25:16
|галы1             = [[Б’яркі Мар Элісан|Элісан]], [[Эляім Прандзі|Прандзі]] 7
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101033/ParisSaintGermain-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 6175
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 23:33
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 10
|галы2             = [[Юры Кнор|Кнор]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101028/HCZagreb-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Вээйманс, Вольбэртус
|судзьдзя_краіна   = Нідэрлянды
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:33
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101027/AalborgH%C3%A5ndbold-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 2
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 3744
|судзьдзя          = Антыч, Якаўлевіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 30:41
|лік_першай_паловы = 14:22
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|галы2             = [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101034/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 7280
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 29:28
|лік_першай_паловы = 13:17
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 8
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101032/HCZagreb-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5223
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 17:13
|галы1             = [[Томас Арнальдсэн|Арнальдсэн]] 6
|галы2             = ''тры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101029/AalborgH%C3%A5ndbold-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 3230
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 32:25
|лік_першай_паловы = 15:11
|галы1             = [[Эляім Прандзі|Прандзі]], [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 8
|галы2             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101026/ParisSaintGermain-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 4588
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 32:38
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 10
|галы2             = [[Георгі Цхаўрэбадзэ|Цхаўрэбадзэ]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101036/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група D ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група D
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=SPO, SZE, GOG, KRI

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_SPO_SZE=34–28
|матч_SPO_GOG=43–33
|матч_SPO_KRI=42–40
|матч_SZE_SPO=35–35
|матч_SZE_GOG=33–33
|матч_SZE_KRI=42–31
|матч_GOG_SPO=
|матч_GOG_SZE=36–34
|матч_GOG_KRI=39–30
|матч_KRI_SPO=29–37
|матч_KRI_SZE=
|матч_KRI_GOG=32–37

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_SPO={{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|назва_SZE={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|назва_GOG={{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 3521
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:31
|лік_першай_паловы = 22:13
|галы1             = [[Магнус Абэльвік Рэд|Рэд]] 9
|галы2             = [[Антан Гальбэк|Гальбэк]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101045/OTPBankPICKSzeged-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1709
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 43:33
|лік_першай_паловы = 21:13
|галы1             = [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 11
|галы2             = [[Олі Мітун|Мітун]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101039/SportingClubedePortugal-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3075
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 36:34
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Олі Мітун|Мітун]], [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 10
|галы2             = [[Міклаш Рошта|Рошта]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101044/GOG-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2113
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 29:37
|лік_першай_паловы = 16:22
|галы1             = [[Ісаак Біль Нільсэн|Нільсэн]] 7
|галы2             = [[Оры Фрэйр Торкельсан|Торкельсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101042/IFKKristianstad-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2364
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 32:37
|лік_першай_паловы = 14:17
|галы1             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 10
|галы2             = [[Эміль Оксэнвад Тонэсэн|Тонэсэн]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101048/IFKKristianstad-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 кастрычніка 2026
|час               = 21:00
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 6123
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 35:35
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 11
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]], [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101038/OTPBankPICKSzeged-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3456
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 39:30
|лік_першай_паловы = 22:17
|галы1             = [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 11 
|галы2             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101047/GOG-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 2165
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 34:28
|лік_першай_паловы = 19:14
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 9
|галы2             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101037/SportingClubedePortugal-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 5482
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 17:20
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 9
|галы2             = [[Яльтэ Люке|Люке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101043/OTPBankPICKSzeged-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1434
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:40
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 14
|галы2             = [[Бальдур Б’ярнасан|Б’ярнасан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101041/SportingClubedePortugal-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101040/GOG-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101046/IFKKristianstad-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група E ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група E
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2= |вынік3= |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=BAR, MON, BUC, AAR

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_BAR_MON=40–34
|матч_BAR_BUC=34–27
|матч_BAR_AAR=39–28
|матч_MON_BAR=27–28
|матч_MON_BUC=
|матч_MON_AAR=30–38
|матч_BUC_BAR=22–36
|матч_BUC_MON=23–27
|матч_BUC_AAR=37–23
|матч_AAR_BAR=
|матч_AAR_MON=36–32
|матч_AAR_BUC=25–25

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BAR={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_MON={{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|назва_BUC={{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|назва_AAR={{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1136
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 39:28
|лік_першай_паловы = 18:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 7
|галы2             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101053/Bar%C3%A7a-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 3400
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 23:27
|лік_першай_паловы = 9:11
|галы1             = [[Аніел Лангару|Лангару]] 6
|галы2             = [[Давід Балягер|Балягер]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101056/DinamoBucuresti-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 7500
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 27:28
|лік_першай_паловы = 15:18
|галы1             = [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 7
|галы2             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101050/MontpellierHandball-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2134
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 25:25
|лік_першай_паловы = 14:15
|галы1             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 6
|галы2             = [[Мадс-Эміль Ленбрах|Ленбрах]], [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101060/SAHAarhus-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2947
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 36:32
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Ёган Гансэн|Гансэн]] 7
|галы2             = [[Дрэві Паскаль|Паскаль]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101058/SAHAarhus-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1459
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 34:27
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 6
|галы2             = [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101051/Bar%C3%A7a-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 4250
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 22:36
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёсіф Бузьле|Бузьле]], [[Мігел Мартынш|Мартынш]] 4
|галы2             = [[Тыматэ Н’Гесан|Н’Гесан]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101052/DinamoBucuresti-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Палац спорту імя Рэнэ Буньёля|Рэнэ-Буньёль]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 2500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 30:38
|лік_першай_паловы = 14:18
|галы1             = [[Арцюр Лен|Лен]], [[Люка Гігон|Гігон]] 4
|галы2             = [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101057/MontpellierHandball-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 1860
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 37:23
|лік_першай_паловы = 16:12
|галы1             = [[Віктар Ітурыза|Ітурыза]] 5
|галы2             = [[Епэ Сеслак|Сеслак]], [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101059/DinamoBucuresti-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 2156
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 40:34
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = ''тры гульцы'' 7
|галы2             = [[Агустын Касада|Касада]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101049/Bar%C3%A7a-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101055/MontpellierHandball-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101054/SAHAarhus-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група F ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група F
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=MAG, KIE, KOL, KRI

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_MAG_KIE=30–27
|матч_MAG_KOL=37–22
|матч_MAG_KRI=
|матч_KIE_MAG=30–35
|матч_KIE_KOL=
|матч_KIE_KRI=30–29
|матч_KOL_MAG=32–35
|матч_KOL_KIE=29–36
|матч_KOL_KRI=28–36
|матч_KRI_MAG=29–39
|матч_KRI_KIE=30–32
|матч_KRI_KOL=34–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_MAG={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|назва_KIE={{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|назва_KOL={{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4321
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 30:29
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101069/IndustriaKielce-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 37:22
|лік_першай_паловы = 19:12
|галы1             = [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 7
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101063/SCMagdeburg-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1556
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 29:36
|лік_першай_паловы = 14:20
|галы1             = [[Эмрэ Крыстафэр Бэрге|Бэрге]] 7
|галы2             = [[Алекс Улах|Улах]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101068/KolstadH%C3%A5ndball-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3899
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 29:39
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёнас Шэлькер|Шэлькер]] 7
|галы2             = ''чатыры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101066/HCKriensLuzern-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3838
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 34:32
|лік_першай_паловы = 19:16
|галы1             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 10
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101072/HCKriensLuzern-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4200
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 30:35
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]], [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101062/IndustriaKielce-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 6401
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:27
|лік_першай_паловы = 13:14
|галы1             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]] 6
|галы2             = [[Дылян Наі|Наі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101061/SCMagdeburg-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1375
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 28:36
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 9
|галы2             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 12
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101071/KolstadH%C3%A5ndball-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 4060
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:32
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|галы2             = [[Тэо Манар|Манар]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101070/HCKriensLuzern-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1371
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 32:35
|лік_першай_паловы = 15:15
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 10
|галы2             = [[Філіп Вэбэр|Вэбэр]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101064/KolstadH%C3%A5ndball-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101065/SCMagdeburg-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101067/IndustriaKielce-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}</text>
      <sha1>f6e3kdayjd3e84sjk09iwgl6a2zrprz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698271</id>
      <parentid>2698269</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T18:59:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Група D */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100213" sha1="tiurcm0q4gutito2a6zu6fs409nkit8" xml:space="preserve">'''Групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў|Лігі чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў]]''' ладзіцца з 9 верасьня 2025 году па 29 кастрычніка 2026 году, каб вызначыць дванаццаць клюбаў, якія мусяць атрымаць месца ў плэй-оф турніру.

== Групы ==
У параўняньні з папярэднім сэзонам фармат групавога этапу зьмяніўся. Калі раней 16 клюбаў былі разьдзеленыя на дзьве групы па восем камандаў, цяпер жа 24 клюбы былі падзеленыя падзеленыя на шэсьць групаў па чатыры каманды, каб згуляюць турнір у два колы. Дзьве найлепшыя каманды выходзяць у асноўны раўнд&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-exec-confirms-champions-league-with-24-teams-new-system-for-european-league/|загаловак=EHF EXEC confirms: Champions League with 24 teams, new system for European League|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=21.10.2025}}&lt;/ref&gt;. Матчы групавога этапу будуць згуляныя 9—19 верасьня, 16—17 верасьня, 7—8 кастрычніка, 14—15 кастрычніка, 21—22 кастрычніка і 28—29 кастрычніка&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/media/5qtnxvqz/regulations-ehf-champions-league-women-2026_27-1.pdf|загаловак=EHF Champions League Women Season 2026/27 Regulations|выдавецтва=European Handball Federation|дата публікацыі=09.06.2026|дата доступу=03.07.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Група A ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група A
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=VES, BER, POR, PAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_VES_BER=39–35
|матч_VES_POR=36–28
|матч_VES_PAR=38–28
|матч_BER_VES=29–35
|матч_BER_POR=40–32
|матч_BER_PAR=40–33
|матч_POR_VES=29–34
|матч_POR_BER=33–36
|матч_POR_PAR=32–28
|матч_PAR_VES=26–37
|матч_PAR_BER=33–44
|матч_PAR_POR=33–33

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_VES={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|назва_BER={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|назва_POR={{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3815
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 36:28
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Юго Дэска|Дэска]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 7
|галы2             = [[Гільермэ Боржэс Мараэс Сылва|Боржэс]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101003/OneVeszpr%C3%A9mHC-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 4215
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:44
|лік_першай_паловы = 15:23
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101010/RKPartizanAdmiralBet-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 7732
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:35
|лік_першай_паловы = 16:21
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 10
|галы2             = [[Юго Дэска|Дэска]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101002/F%C3%BCchseBerlin-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1001
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 32:28
|лік_першай_паловы = 17:14
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 8
|галы2             = [[Яаў Люмброса|Люмброса]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101011/FCPorto-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2265
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 26:37
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Уладзіслаў Кулеш|Кулеш]] 6
|галы2             = [[Іван Мартынавіч|Мартынавіч]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101006/RKPartizanAdmiralBet-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 8017
|судзьдзя          = Цындрыч, Гонзурак
|судзьдзя_краіна   = Харватыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 40:32
|лік_першай_паловы = 20:17
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 17
|галы2             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101007/F%C3%BCchseBerlin-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3800
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 38:28
|лік_першай_паловы = 18:15
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101005/OneVeszpr%C3%A9mHC-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1682
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:36
|лік_першай_паловы = 18:19
|галы1             = [[Вашку Кошта|В. Кошта]] 8
|галы2             = [[Тым Фрайгёфэр|Фрайгёфэр]] 15
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101008/FCPorto-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 5090
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 39:35
|лік_першай_паловы = 20:13
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101001/OneVeszpr%C3%A9mHC-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2200
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 14:16
|галы1             = [[Нікала Црноглавац|Црноглавац]] 8
|галы2             = [[Пэдру Мігел Кардозу Алівэйра|Кардозу]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101012/RKPartizanAdmiralBet-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1230
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:34
|лік_першай_паловы = 15:17
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|галы2             = [[Агмэд Гэшам|Гэшам]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101004/FCPorto-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 5621
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 40:33
|лік_першай_паловы = 17:18
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 12
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101009/F%C3%BCchseBerlin-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група B ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група B
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=NAN, MEL, PLO, VAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_NAN_MEL=33–25
|матч_NAN_PLO=26–25
|матч_NAN_VAR=27–33
|матч_MEL_NAN=28–23
|матч_MEL_PLO=28–26
|матч_MEL_VAR=33–31
|матч_PLO_NAN=33–27
|матч_PLO_MEL=25–24
|матч_PLO_VAR=33–32
|матч_VAR_NAN=32–33
|матч_VAR_MEL=26–26
|матч_VAR_PLO=26–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_NAN={{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|назва_MEL={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|назва_PLO={{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|назва_VAR={{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:25
|лік_першай_паловы = 11:11
|галы1             = [[Ян Тарафэта|Тарафэта]] 9
|галы2             = [[Давід Давідзік|Давідзік]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101015/HBCNantes-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 2437
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:31
|лік_першай_паловы = 16:15
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]], [[Яганэс Гольля|Гольля]] 5
|галы2             = [[Вукашын Воркапіч|Воркапіч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101021/MTMelsungen-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 32:33
|лік_першай_паловы = 15:16
|галы1             = [[Магаб Абдэльгак|Абдэльгак]] 10
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101018/HCVardar1961-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3652
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 25:24
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 9
|галы2             = [[Рэйнір Тор Стэфансан|Стэфансан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101020/OrlenWislaPlock-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 3446
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 28:23
|лік_першай_паловы = 14:11
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]] 6
|галы2             = [[Нікаля Турна|Турна]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101014/MTMelsungen-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:32
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 14
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101024/HCVardar1961-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5900
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 33:25
|лік_першай_паловы = 17:10
|галы1             = [[Тыбо Брые|Брые]] 7
|галы2             = [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101013/HBCNantes-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3420
|судзьдзя          = Барысас, Пятрушыс
|судзьдзя_краіна   = Летува
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:32
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Яка Малус|Малус]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101023/OrlenWislaPlock-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Куртагіч, Вэтэрвік
|судзьдзя_краіна   = Швэцыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 27:33
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Лука Пэрыч|Пэрыч]], [[Ігар Турчэнка|Турчэнка]] 4
|галы2             = [[Леон Левар|Левар]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101017/HBCNantes-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 4174
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 28:26
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Эрык Баленсіяга|Баленсіяга]], [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 6
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]], [[Сяргей Касаротаў (гандбаліст)|Касаротаў]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101019/MTMelsungen-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 4466
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 33:27
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101016/OrlenWislaPlock-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 3500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 26:26
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 7
|галы2             = [[Леан Штэль|Штэль]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101022/HCVardar1961-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група C ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група C
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=AAL, PAR, ZAG, CEL

|абнаўленьне=завершана
|матч_AAL_PAR=33–33
|матч_AAL_ZAG=34–33
|матч_AAL_CEL=34–30
|матч_PAR_AAL=32–25
|матч_PAR_ZAG=34–30
|матч_PAR_CEL=46–35
|матч_ZAG_AAL=23–33
|матч_ZAG_PAR=29–28
|матч_ZAG_CEL=31–29
|матч_CEL_AAL=26–36
|матч_CEL_PAR=30–41
|матч_CEL_ZAG=32–38

|заўвага_PAR=Пары Сэн-Жэрмэн 65:58 Ольбарг
|заўвага_AAL=PAR

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_AAL={{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_ZAG={{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|назва_CEL={{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 16:18
|галы1             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]], [[Юры Кнор|Кнор]] 7
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101025/AalborgH%C3%A5ndbold-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 4831
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 31:29
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 9
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101035/HCZagreb-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2915
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Яг’я Амар|Амар]] 10
|галы2             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101031/ParisSaintGermain-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 2988
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 26:36
|лік_першай_паловы = 16:19
|галы1             = [[Ураш Мілічавіч|Мілічавіч]] 7
|галы2             = [[Тобіяс Нільсэн|Нільсэн]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101030/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2693
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 46:35
|лік_першай_паловы = 25:16
|галы1             = [[Б’яркі Мар Элісан|Элісан]], [[Эляім Прандзі|Прандзі]] 7
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101033/ParisSaintGermain-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 6175
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 23:33
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 10
|галы2             = [[Юры Кнор|Кнор]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101028/HCZagreb-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Вээйманс, Вольбэртус
|судзьдзя_краіна   = Нідэрлянды
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:33
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101027/AalborgH%C3%A5ndbold-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 2
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 3744
|судзьдзя          = Антыч, Якаўлевіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 30:41
|лік_першай_паловы = 14:22
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|галы2             = [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101034/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 7280
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 29:28
|лік_першай_паловы = 13:17
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 8
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101032/HCZagreb-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5223
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 17:13
|галы1             = [[Томас Арнальдсэн|Арнальдсэн]] 6
|галы2             = ''тры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101029/AalborgH%C3%A5ndbold-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 3230
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 32:25
|лік_першай_паловы = 15:11
|галы1             = [[Эляім Прандзі|Прандзі]], [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 8
|галы2             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101026/ParisSaintGermain-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 4588
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 32:38
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 10
|галы2             = [[Георгі Цхаўрэбадзэ|Цхаўрэбадзэ]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101036/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група D ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група D
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=SPO, SZE, GOG, KRI

|абнаўленьне=завершана
|матч_SPO_SZE=34–28
|матч_SPO_GOG=43–33
|матч_SPO_KRI=42–40
|матч_SZE_SPO=35–35
|матч_SZE_GOG=33–33
|матч_SZE_KRI=42–31
|матч_GOG_SPO=35–37
|матч_GOG_SZE=36–34
|матч_GOG_KRI=39–30
|матч_KRI_SPO=29–37
|матч_KRI_SZE=26–31
|матч_KRI_GOG=32–37

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_SPO={{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|назва_SZE={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|назва_GOG={{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 3521
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:31
|лік_першай_паловы = 22:13
|галы1             = [[Магнус Абэльвік Рэд|Рэд]] 9
|галы2             = [[Антан Гальбэк|Гальбэк]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101045/OTPBankPICKSzeged-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1709
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 43:33
|лік_першай_паловы = 21:13
|галы1             = [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 11
|галы2             = [[Олі Мітун|Мітун]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101039/SportingClubedePortugal-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3075
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 36:34
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Олі Мітун|Мітун]], [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 10
|галы2             = [[Міклаш Рошта|Рошта]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101044/GOG-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2113
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 29:37
|лік_першай_паловы = 16:22
|галы1             = [[Ісаак Біль Нільсэн|Нільсэн]] 7
|галы2             = [[Оры Фрэйр Торкельсан|Торкельсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101042/IFKKristianstad-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2364
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 32:37
|лік_першай_паловы = 14:17
|галы1             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 10
|галы2             = [[Эміль Оксэнвад Тонэсэн|Тонэсэн]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101048/IFKKristianstad-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 кастрычніка 2026
|час               = 21:00
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 6123
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 35:35
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 11
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]], [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101038/OTPBankPICKSzeged-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3456
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 39:30
|лік_першай_паловы = 22:17
|галы1             = [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 11 
|галы2             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101047/GOG-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 2165
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 34:28
|лік_першай_паловы = 19:14
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 9
|галы2             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101037/SportingClubedePortugal-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 5482
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 17:20
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 9
|галы2             = [[Яльтэ Люке|Люке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101043/OTPBankPICKSzeged-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1434
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:40
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 14
|галы2             = [[Бальдур Б’ярнасан|Б’ярнасан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101041/SportingClubedePortugal-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3521
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 35:37
|лік_першай_паловы = 11:16
|галы1             = [[Олі Мітун|Мітун]], [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 11
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]], [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101040/GOG-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 3032
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 26:31
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Віліям Гёггільм|Гёггільм]] 11
|галы2             = [[Лазар Кукіч|Кукіч]], [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101046/IFKKristianstad-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група E ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група E
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2= |вынік3= |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=BAR, MON, BUC, AAR

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_BAR_MON=40–34
|матч_BAR_BUC=34–27
|матч_BAR_AAR=39–28
|матч_MON_BAR=27–28
|матч_MON_BUC=
|матч_MON_AAR=30–38
|матч_BUC_BAR=22–36
|матч_BUC_MON=23–27
|матч_BUC_AAR=37–23
|матч_AAR_BAR=
|матч_AAR_MON=36–32
|матч_AAR_BUC=25–25

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BAR={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_MON={{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|назва_BUC={{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|назва_AAR={{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1136
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 39:28
|лік_першай_паловы = 18:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 7
|галы2             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101053/Bar%C3%A7a-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 3400
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 23:27
|лік_першай_паловы = 9:11
|галы1             = [[Аніел Лангару|Лангару]] 6
|галы2             = [[Давід Балягер|Балягер]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101056/DinamoBucuresti-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 7500
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 27:28
|лік_першай_паловы = 15:18
|галы1             = [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 7
|галы2             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101050/MontpellierHandball-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2134
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 25:25
|лік_першай_паловы = 14:15
|галы1             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 6
|галы2             = [[Мадс-Эміль Ленбрах|Ленбрах]], [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101060/SAHAarhus-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2947
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 36:32
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Ёган Гансэн|Гансэн]] 7
|галы2             = [[Дрэві Паскаль|Паскаль]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101058/SAHAarhus-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1459
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 34:27
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 6
|галы2             = [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101051/Bar%C3%A7a-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 4250
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 22:36
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёсіф Бузьле|Бузьле]], [[Мігел Мартынш|Мартынш]] 4
|галы2             = [[Тыматэ Н’Гесан|Н’Гесан]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101052/DinamoBucuresti-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Палац спорту імя Рэнэ Буньёля|Рэнэ-Буньёль]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 2500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 30:38
|лік_першай_паловы = 14:18
|галы1             = [[Арцюр Лен|Лен]], [[Люка Гігон|Гігон]] 4
|галы2             = [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101057/MontpellierHandball-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 1860
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 37:23
|лік_першай_паловы = 16:12
|галы1             = [[Віктар Ітурыза|Ітурыза]] 5
|галы2             = [[Епэ Сеслак|Сеслак]], [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101059/DinamoBucuresti-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 2156
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 40:34
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = ''тры гульцы'' 7
|галы2             = [[Агустын Касада|Касада]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101049/Bar%C3%A7a-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101055/MontpellierHandball-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101054/SAHAarhus-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група F ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група F
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=MAG, KIE, KOL, KRI

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_MAG_KIE=30–27
|матч_MAG_KOL=37–22
|матч_MAG_KRI=
|матч_KIE_MAG=30–35
|матч_KIE_KOL=
|матч_KIE_KRI=30–29
|матч_KOL_MAG=32–35
|матч_KOL_KIE=29–36
|матч_KOL_KRI=28–36
|матч_KRI_MAG=29–39
|матч_KRI_KIE=30–32
|матч_KRI_KOL=34–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_MAG={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|назва_KIE={{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|назва_KOL={{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4321
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 30:29
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101069/IndustriaKielce-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 37:22
|лік_першай_паловы = 19:12
|галы1             = [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 7
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101063/SCMagdeburg-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1556
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 29:36
|лік_першай_паловы = 14:20
|галы1             = [[Эмрэ Крыстафэр Бэрге|Бэрге]] 7
|галы2             = [[Алекс Улах|Улах]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101068/KolstadH%C3%A5ndball-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3899
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 29:39
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёнас Шэлькер|Шэлькер]] 7
|галы2             = ''чатыры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101066/HCKriensLuzern-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3838
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 34:32
|лік_першай_паловы = 19:16
|галы1             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 10
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101072/HCKriensLuzern-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4200
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 30:35
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]], [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101062/IndustriaKielce-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 6401
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:27
|лік_першай_паловы = 13:14
|галы1             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]] 6
|галы2             = [[Дылян Наі|Наі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101061/SCMagdeburg-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1375
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 28:36
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 9
|галы2             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 12
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101071/KolstadH%C3%A5ndball-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 4060
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:32
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|галы2             = [[Тэо Манар|Манар]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101070/HCKriensLuzern-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1371
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 32:35
|лік_першай_паловы = 15:15
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 10
|галы2             = [[Філіп Вэбэр|Вэбэр]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101064/KolstadH%C3%A5ndball-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101065/SCMagdeburg-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101067/IndustriaKielce-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}</text>
      <sha1>tiurcm0q4gutito2a6zu6fs409nkit8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698272</id>
      <parentid>2698271</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:02:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Група E */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100505" sha1="65fj4l8nacbqlpzend9bfgx3mrmef9z" xml:space="preserve">'''Групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў|Лігі чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў]]''' ладзіцца з 9 верасьня 2025 году па 29 кастрычніка 2026 году, каб вызначыць дванаццаць клюбаў, якія мусяць атрымаць месца ў плэй-оф турніру.

== Групы ==
У параўняньні з папярэднім сэзонам фармат групавога этапу зьмяніўся. Калі раней 16 клюбаў былі разьдзеленыя на дзьве групы па восем камандаў, цяпер жа 24 клюбы былі падзеленыя падзеленыя на шэсьць групаў па чатыры каманды, каб згуляюць турнір у два колы. Дзьве найлепшыя каманды выходзяць у асноўны раўнд&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-exec-confirms-champions-league-with-24-teams-new-system-for-european-league/|загаловак=EHF EXEC confirms: Champions League with 24 teams, new system for European League|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=21.10.2025}}&lt;/ref&gt;. Матчы групавога этапу будуць згуляныя 9—19 верасьня, 16—17 верасьня, 7—8 кастрычніка, 14—15 кастрычніка, 21—22 кастрычніка і 28—29 кастрычніка&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/media/5qtnxvqz/regulations-ehf-champions-league-women-2026_27-1.pdf|загаловак=EHF Champions League Women Season 2026/27 Regulations|выдавецтва=European Handball Federation|дата публікацыі=09.06.2026|дата доступу=03.07.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Група A ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група A
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=VES, BER, POR, PAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_VES_BER=39–35
|матч_VES_POR=36–28
|матч_VES_PAR=38–28
|матч_BER_VES=29–35
|матч_BER_POR=40–32
|матч_BER_PAR=40–33
|матч_POR_VES=29–34
|матч_POR_BER=33–36
|матч_POR_PAR=32–28
|матч_PAR_VES=26–37
|матч_PAR_BER=33–44
|матч_PAR_POR=33–33

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_VES={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|назва_BER={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|назва_POR={{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3815
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 36:28
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Юго Дэска|Дэска]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 7
|галы2             = [[Гільермэ Боржэс Мараэс Сылва|Боржэс]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101003/OneVeszpr%C3%A9mHC-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 4215
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:44
|лік_першай_паловы = 15:23
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101010/RKPartizanAdmiralBet-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 7732
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:35
|лік_першай_паловы = 16:21
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 10
|галы2             = [[Юго Дэска|Дэска]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101002/F%C3%BCchseBerlin-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1001
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 32:28
|лік_першай_паловы = 17:14
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 8
|галы2             = [[Яаў Люмброса|Люмброса]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101011/FCPorto-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2265
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 26:37
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Уладзіслаў Кулеш|Кулеш]] 6
|галы2             = [[Іван Мартынавіч|Мартынавіч]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101006/RKPartizanAdmiralBet-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 8017
|судзьдзя          = Цындрыч, Гонзурак
|судзьдзя_краіна   = Харватыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 40:32
|лік_першай_паловы = 20:17
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 17
|галы2             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101007/F%C3%BCchseBerlin-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3800
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 38:28
|лік_першай_паловы = 18:15
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101005/OneVeszpr%C3%A9mHC-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1682
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:36
|лік_першай_паловы = 18:19
|галы1             = [[Вашку Кошта|В. Кошта]] 8
|галы2             = [[Тым Фрайгёфэр|Фрайгёфэр]] 15
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101008/FCPorto-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 5090
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 39:35
|лік_першай_паловы = 20:13
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101001/OneVeszpr%C3%A9mHC-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2200
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 14:16
|галы1             = [[Нікала Црноглавац|Црноглавац]] 8
|галы2             = [[Пэдру Мігел Кардозу Алівэйра|Кардозу]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101012/RKPartizanAdmiralBet-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1230
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:34
|лік_першай_паловы = 15:17
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|галы2             = [[Агмэд Гэшам|Гэшам]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101004/FCPorto-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 5621
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 40:33
|лік_першай_паловы = 17:18
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 12
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101009/F%C3%BCchseBerlin-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група B ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група B
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=NAN, MEL, PLO, VAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_NAN_MEL=33–25
|матч_NAN_PLO=26–25
|матч_NAN_VAR=27–33
|матч_MEL_NAN=28–23
|матч_MEL_PLO=28–26
|матч_MEL_VAR=33–31
|матч_PLO_NAN=33–27
|матч_PLO_MEL=25–24
|матч_PLO_VAR=33–32
|матч_VAR_NAN=32–33
|матч_VAR_MEL=26–26
|матч_VAR_PLO=26–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_NAN={{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|назва_MEL={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|назва_PLO={{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|назва_VAR={{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:25
|лік_першай_паловы = 11:11
|галы1             = [[Ян Тарафэта|Тарафэта]] 9
|галы2             = [[Давід Давідзік|Давідзік]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101015/HBCNantes-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 2437
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:31
|лік_першай_паловы = 16:15
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]], [[Яганэс Гольля|Гольля]] 5
|галы2             = [[Вукашын Воркапіч|Воркапіч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101021/MTMelsungen-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 32:33
|лік_першай_паловы = 15:16
|галы1             = [[Магаб Абдэльгак|Абдэльгак]] 10
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101018/HCVardar1961-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3652
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 25:24
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 9
|галы2             = [[Рэйнір Тор Стэфансан|Стэфансан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101020/OrlenWislaPlock-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 3446
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 28:23
|лік_першай_паловы = 14:11
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]] 6
|галы2             = [[Нікаля Турна|Турна]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101014/MTMelsungen-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:32
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 14
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101024/HCVardar1961-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5900
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 33:25
|лік_першай_паловы = 17:10
|галы1             = [[Тыбо Брые|Брые]] 7
|галы2             = [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101013/HBCNantes-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3420
|судзьдзя          = Барысас, Пятрушыс
|судзьдзя_краіна   = Летува
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:32
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Яка Малус|Малус]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101023/OrlenWislaPlock-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Куртагіч, Вэтэрвік
|судзьдзя_краіна   = Швэцыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 27:33
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Лука Пэрыч|Пэрыч]], [[Ігар Турчэнка|Турчэнка]] 4
|галы2             = [[Леон Левар|Левар]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101017/HBCNantes-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 4174
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 28:26
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Эрык Баленсіяга|Баленсіяга]], [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 6
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]], [[Сяргей Касаротаў (гандбаліст)|Касаротаў]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101019/MTMelsungen-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 4466
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 33:27
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101016/OrlenWislaPlock-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 3500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 26:26
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 7
|галы2             = [[Леан Штэль|Штэль]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101022/HCVardar1961-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група C ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група C
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=AAL, PAR, ZAG, CEL

|абнаўленьне=завершана
|матч_AAL_PAR=33–33
|матч_AAL_ZAG=34–33
|матч_AAL_CEL=34–30
|матч_PAR_AAL=32–25
|матч_PAR_ZAG=34–30
|матч_PAR_CEL=46–35
|матч_ZAG_AAL=23–33
|матч_ZAG_PAR=29–28
|матч_ZAG_CEL=31–29
|матч_CEL_AAL=26–36
|матч_CEL_PAR=30–41
|матч_CEL_ZAG=32–38

|заўвага_PAR=Пары Сэн-Жэрмэн 65:58 Ольбарг
|заўвага_AAL=PAR

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_AAL={{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_ZAG={{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|назва_CEL={{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 16:18
|галы1             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]], [[Юры Кнор|Кнор]] 7
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101025/AalborgH%C3%A5ndbold-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 4831
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 31:29
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 9
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101035/HCZagreb-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2915
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Яг’я Амар|Амар]] 10
|галы2             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101031/ParisSaintGermain-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 2988
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 26:36
|лік_першай_паловы = 16:19
|галы1             = [[Ураш Мілічавіч|Мілічавіч]] 7
|галы2             = [[Тобіяс Нільсэн|Нільсэн]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101030/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2693
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 46:35
|лік_першай_паловы = 25:16
|галы1             = [[Б’яркі Мар Элісан|Элісан]], [[Эляім Прандзі|Прандзі]] 7
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101033/ParisSaintGermain-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 6175
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 23:33
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 10
|галы2             = [[Юры Кнор|Кнор]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101028/HCZagreb-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Вээйманс, Вольбэртус
|судзьдзя_краіна   = Нідэрлянды
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:33
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101027/AalborgH%C3%A5ndbold-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 2
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 3744
|судзьдзя          = Антыч, Якаўлевіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 30:41
|лік_першай_паловы = 14:22
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|галы2             = [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101034/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 7280
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 29:28
|лік_першай_паловы = 13:17
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 8
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101032/HCZagreb-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5223
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 17:13
|галы1             = [[Томас Арнальдсэн|Арнальдсэн]] 6
|галы2             = ''тры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101029/AalborgH%C3%A5ndbold-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 3230
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 32:25
|лік_першай_паловы = 15:11
|галы1             = [[Эляім Прандзі|Прандзі]], [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 8
|галы2             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101026/ParisSaintGermain-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 4588
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 32:38
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 10
|галы2             = [[Георгі Цхаўрэбадзэ|Цхаўрэбадзэ]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101036/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група D ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група D
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=SPO, SZE, GOG, KRI

|абнаўленьне=завершана
|матч_SPO_SZE=34–28
|матч_SPO_GOG=43–33
|матч_SPO_KRI=42–40
|матч_SZE_SPO=35–35
|матч_SZE_GOG=33–33
|матч_SZE_KRI=42–31
|матч_GOG_SPO=35–37
|матч_GOG_SZE=36–34
|матч_GOG_KRI=39–30
|матч_KRI_SPO=29–37
|матч_KRI_SZE=26–31
|матч_KRI_GOG=32–37

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_SPO={{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|назва_SZE={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|назва_GOG={{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 3521
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:31
|лік_першай_паловы = 22:13
|галы1             = [[Магнус Абэльвік Рэд|Рэд]] 9
|галы2             = [[Антан Гальбэк|Гальбэк]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101045/OTPBankPICKSzeged-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1709
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 43:33
|лік_першай_паловы = 21:13
|галы1             = [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 11
|галы2             = [[Олі Мітун|Мітун]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101039/SportingClubedePortugal-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3075
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 36:34
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Олі Мітун|Мітун]], [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 10
|галы2             = [[Міклаш Рошта|Рошта]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101044/GOG-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2113
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 29:37
|лік_першай_паловы = 16:22
|галы1             = [[Ісаак Біль Нільсэн|Нільсэн]] 7
|галы2             = [[Оры Фрэйр Торкельсан|Торкельсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101042/IFKKristianstad-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2364
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 32:37
|лік_першай_паловы = 14:17
|галы1             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 10
|галы2             = [[Эміль Оксэнвад Тонэсэн|Тонэсэн]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101048/IFKKristianstad-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 кастрычніка 2026
|час               = 21:00
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 6123
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 35:35
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 11
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]], [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101038/OTPBankPICKSzeged-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3456
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 39:30
|лік_першай_паловы = 22:17
|галы1             = [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 11 
|галы2             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101047/GOG-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 2165
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 34:28
|лік_першай_паловы = 19:14
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 9
|галы2             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101037/SportingClubedePortugal-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 5482
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 17:20
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 9
|галы2             = [[Яльтэ Люке|Люке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101043/OTPBankPICKSzeged-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1434
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:40
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 14
|галы2             = [[Бальдур Б’ярнасан|Б’ярнасан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101041/SportingClubedePortugal-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3521
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 35:37
|лік_першай_паловы = 11:16
|галы1             = [[Олі Мітун|Мітун]], [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 11
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]], [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101040/GOG-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 3032
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 26:31
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Віліям Гёггільм|Гёггільм]] 11
|галы2             = [[Лазар Кукіч|Кукіч]], [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101046/IFKKristianstad-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група E ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група E
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=BAR, MON, BUC, AAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_BAR_MON=40–34
|матч_BAR_BUC=34–27
|матч_BAR_AAR=39–28
|матч_MON_BAR=27–28
|матч_MON_BUC=26–36
|матч_MON_AAR=30–38
|матч_BUC_BAR=22–36
|матч_BUC_MON=23–27
|матч_BUC_AAR=37–23
|матч_AAR_BAR=27–30
|матч_AAR_MON=36–32
|матч_AAR_BUC=25–25

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BAR={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_MON={{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|назва_BUC={{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|назва_AAR={{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1136
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 39:28
|лік_першай_паловы = 18:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 7
|галы2             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101053/Bar%C3%A7a-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 3400
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 23:27
|лік_першай_паловы = 9:11
|галы1             = [[Аніел Лангару|Лангару]] 6
|галы2             = [[Давід Балягер|Балягер]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101056/DinamoBucuresti-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 7500
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 27:28
|лік_першай_паловы = 15:18
|галы1             = [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 7
|галы2             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101050/MontpellierHandball-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2134
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 25:25
|лік_першай_паловы = 14:15
|галы1             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 6
|галы2             = [[Мадс-Эміль Ленбрах|Ленбрах]], [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101060/SAHAarhus-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2947
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 36:32
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Ёган Гансэн|Гансэн]] 7
|галы2             = [[Дрэві Паскаль|Паскаль]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101058/SAHAarhus-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1459
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 34:27
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 6
|галы2             = [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101051/Bar%C3%A7a-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 4250
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 22:36
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёсіф Бузьле|Бузьле]], [[Мігел Мартынш|Мартынш]] 4
|галы2             = [[Тыматэ Н’Гесан|Н’Гесан]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101052/DinamoBucuresti-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Палац спорту імя Рэнэ Буньёля|Рэнэ-Буньёль]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 2500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 30:38
|лік_першай_паловы = 14:18
|галы1             = [[Арцюр Лен|Лен]], [[Люка Гігон|Гігон]] 4
|галы2             = [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101057/MontpellierHandball-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 1860
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 37:23
|лік_першай_паловы = 16:12
|галы1             = [[Віктар Ітурыза|Ітурыза]] 5
|галы2             = [[Епэ Сеслак|Сеслак]], [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101059/DinamoBucuresti-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 2156
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 40:34
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = ''тры гульцы'' 7
|галы2             = [[Агустын Касада|Касада]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101049/Bar%C3%A7a-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 3000
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 26:36
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 9
|галы2             = [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101055/MontpellierHandball-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 4800
|судзьдзя          = Барысас, Пятрушыс
|судзьдзя_краіна   = Летува
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 27:30
|лік_першай_паловы = 14:15
|галы1             = [[Епэ Сеслак|Сеслак]] 6
|галы2             = [[Алеш Гомэс|Гомэс]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101054/SAHAarhus-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група F ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група F
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=MAG, KIE, KOL, KRI

|абнаўленьне=22 кастрычніка 2026
|матч_MAG_KIE=30–27
|матч_MAG_KOL=37–22
|матч_MAG_KRI=
|матч_KIE_MAG=30–35
|матч_KIE_KOL=
|матч_KIE_KRI=30–29
|матч_KOL_MAG=32–35
|матч_KOL_KIE=29–36
|матч_KOL_KRI=28–36
|матч_KRI_MAG=29–39
|матч_KRI_KIE=30–32
|матч_KRI_KOL=34–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_MAG={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|назва_KIE={{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|назва_KOL={{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4321
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 30:29
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101069/IndustriaKielce-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 37:22
|лік_першай_паловы = 19:12
|галы1             = [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 7
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101063/SCMagdeburg-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1556
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 29:36
|лік_першай_паловы = 14:20
|галы1             = [[Эмрэ Крыстафэр Бэрге|Бэрге]] 7
|галы2             = [[Алекс Улах|Улах]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101068/KolstadH%C3%A5ndball-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3899
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 29:39
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёнас Шэлькер|Шэлькер]] 7
|галы2             = ''чатыры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101066/HCKriensLuzern-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3838
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 34:32
|лік_першай_паловы = 19:16
|галы1             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 10
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101072/HCKriensLuzern-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4200
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 30:35
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]], [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101062/IndustriaKielce-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 6401
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:27
|лік_першай_паловы = 13:14
|галы1             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]] 6
|галы2             = [[Дылян Наі|Наі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101061/SCMagdeburg-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1375
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 28:36
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 9
|галы2             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 12
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101071/KolstadH%C3%A5ndball-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 4060
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:32
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|галы2             = [[Тэо Манар|Манар]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101070/HCKriensLuzern-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1371
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 32:35
|лік_першай_паловы = 15:15
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 10
|галы2             = [[Філіп Вэбэр|Вэбэр]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101064/KolstadH%C3%A5ndball-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101065/SCMagdeburg-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 
|судзьдзя          = 
|судзьдзя_краіна   = 
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = :
|лік_першай_паловы = 
|галы1             = 
|галы2             = 
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101067/IndustriaKielce-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}</text>
      <sha1>65fj4l8nacbqlpzend9bfgx3mrmef9z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698273</id>
      <parentid>2698272</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:05:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Група F */ абнаўленьне зьвестак</comment>
      <origin>2698273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100856" sha1="doi3xmh8ibxlq1cmbxf2rekur8z528i" xml:space="preserve">'''Групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў|Лігі чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў]]''' ладзіцца з 9 верасьня 2025 году па 29 кастрычніка 2026 году, каб вызначыць дванаццаць клюбаў, якія мусяць атрымаць месца ў плэй-оф турніру.

== Групы ==
У параўняньні з папярэднім сэзонам фармат групавога этапу зьмяніўся. Калі раней 16 клюбаў былі разьдзеленыя на дзьве групы па восем камандаў, цяпер жа 24 клюбы былі падзеленыя падзеленыя на шэсьць групаў па чатыры каманды, каб згуляюць турнір у два колы. Дзьве найлепшыя каманды выходзяць у асноўны раўнд&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-exec-confirms-champions-league-with-24-teams-new-system-for-european-league/|загаловак=EHF EXEC confirms: Champions League with 24 teams, new system for European League|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=21.10.2025}}&lt;/ref&gt;. Матчы групавога этапу будуць згуляныя 9—19 верасьня, 16—17 верасьня, 7—8 кастрычніка, 14—15 кастрычніка, 21—22 кастрычніка і 28—29 кастрычніка&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/media/5qtnxvqz/regulations-ehf-champions-league-women-2026_27-1.pdf|загаловак=EHF Champions League Women Season 2026/27 Regulations|выдавецтва=European Handball Federation|дата публікацыі=09.06.2026|дата доступу=03.07.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Група A ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група A
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=VES, BER, POR, PAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_VES_BER=39–35
|матч_VES_POR=36–28
|матч_VES_PAR=38–28
|матч_BER_VES=29–35
|матч_BER_POR=40–32
|матч_BER_PAR=40–33
|матч_POR_VES=29–34
|матч_POR_BER=33–36
|матч_POR_PAR=32–28
|матч_PAR_VES=26–37
|матч_PAR_BER=33–44
|матч_PAR_POR=33–33

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_VES={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|назва_BER={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|назва_POR={{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3815
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 36:28
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Юго Дэска|Дэска]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 7
|галы2             = [[Гільермэ Боржэс Мараэс Сылва|Боржэс]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101003/OneVeszpr%C3%A9mHC-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 4215
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:44
|лік_першай_паловы = 15:23
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101010/RKPartizanAdmiralBet-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 7732
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:35
|лік_першай_паловы = 16:21
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 10
|галы2             = [[Юго Дэска|Дэска]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101002/F%C3%BCchseBerlin-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1001
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 32:28
|лік_першай_паловы = 17:14
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 8
|галы2             = [[Яаў Люмброса|Люмброса]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101011/FCPorto-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2265
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 26:37
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Уладзіслаў Кулеш|Кулеш]] 6
|галы2             = [[Іван Мартынавіч|Мартынавіч]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101006/RKPartizanAdmiralBet-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 8017
|судзьдзя          = Цындрыч, Гонзурак
|судзьдзя_краіна   = Харватыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 40:32
|лік_першай_паловы = 20:17
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 17
|галы2             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101007/F%C3%BCchseBerlin-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3800
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 38:28
|лік_першай_паловы = 18:15
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101005/OneVeszpr%C3%A9mHC-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1682
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:36
|лік_першай_паловы = 18:19
|галы1             = [[Вашку Кошта|В. Кошта]] 8
|галы2             = [[Тым Фрайгёфэр|Фрайгёфэр]] 15
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101008/FCPorto-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 5090
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 39:35
|лік_першай_паловы = 20:13
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101001/OneVeszpr%C3%A9mHC-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2200
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 14:16
|галы1             = [[Нікала Црноглавац|Црноглавац]] 8
|галы2             = [[Пэдру Мігел Кардозу Алівэйра|Кардозу]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101012/RKPartizanAdmiralBet-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1230
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:34
|лік_першай_паловы = 15:17
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|галы2             = [[Агмэд Гэшам|Гэшам]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101004/FCPorto-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 5621
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 40:33
|лік_першай_паловы = 17:18
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 12
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101009/F%C3%BCchseBerlin-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група B ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група B
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=NAN, MEL, PLO, VAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_NAN_MEL=33–25
|матч_NAN_PLO=26–25
|матч_NAN_VAR=27–33
|матч_MEL_NAN=28–23
|матч_MEL_PLO=28–26
|матч_MEL_VAR=33–31
|матч_PLO_NAN=33–27
|матч_PLO_MEL=25–24
|матч_PLO_VAR=33–32
|матч_VAR_NAN=32–33
|матч_VAR_MEL=26–26
|матч_VAR_PLO=26–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_NAN={{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|назва_MEL={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|назва_PLO={{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|назва_VAR={{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:25
|лік_першай_паловы = 11:11
|галы1             = [[Ян Тарафэта|Тарафэта]] 9
|галы2             = [[Давід Давідзік|Давідзік]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101015/HBCNantes-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 2437
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:31
|лік_першай_паловы = 16:15
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]], [[Яганэс Гольля|Гольля]] 5
|галы2             = [[Вукашын Воркапіч|Воркапіч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101021/MTMelsungen-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 32:33
|лік_першай_паловы = 15:16
|галы1             = [[Магаб Абдэльгак|Абдэльгак]] 10
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101018/HCVardar1961-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3652
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 25:24
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 9
|галы2             = [[Рэйнір Тор Стэфансан|Стэфансан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101020/OrlenWislaPlock-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 3446
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 28:23
|лік_першай_паловы = 14:11
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]] 6
|галы2             = [[Нікаля Турна|Турна]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101014/MTMelsungen-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:32
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 14
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101024/HCVardar1961-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5900
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 33:25
|лік_першай_паловы = 17:10
|галы1             = [[Тыбо Брые|Брые]] 7
|галы2             = [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101013/HBCNantes-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3420
|судзьдзя          = Барысас, Пятрушыс
|судзьдзя_краіна   = Летува
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:32
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Яка Малус|Малус]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101023/OrlenWislaPlock-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Куртагіч, Вэтэрвік
|судзьдзя_краіна   = Швэцыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 27:33
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Лука Пэрыч|Пэрыч]], [[Ігар Турчэнка|Турчэнка]] 4
|галы2             = [[Леон Левар|Левар]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101017/HBCNantes-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 4174
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 28:26
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Эрык Баленсіяга|Баленсіяга]], [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 6
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]], [[Сяргей Касаротаў (гандбаліст)|Касаротаў]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101019/MTMelsungen-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 4466
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 33:27
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101016/OrlenWislaPlock-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 3500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 26:26
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 7
|галы2             = [[Леан Штэль|Штэль]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101022/HCVardar1961-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група C ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група C
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=AAL, PAR, ZAG, CEL

|абнаўленьне=завершана
|матч_AAL_PAR=33–33
|матч_AAL_ZAG=34–33
|матч_AAL_CEL=34–30
|матч_PAR_AAL=32–25
|матч_PAR_ZAG=34–30
|матч_PAR_CEL=46–35
|матч_ZAG_AAL=23–33
|матч_ZAG_PAR=29–28
|матч_ZAG_CEL=31–29
|матч_CEL_AAL=26–36
|матч_CEL_PAR=30–41
|матч_CEL_ZAG=32–38

|заўвага_PAR=Пары Сэн-Жэрмэн 65:58 Ольбарг
|заўвага_AAL=PAR

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_AAL={{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_ZAG={{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|назва_CEL={{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 16:18
|галы1             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]], [[Юры Кнор|Кнор]] 7
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101025/AalborgH%C3%A5ndbold-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 4831
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 31:29
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 9
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101035/HCZagreb-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2915
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Яг’я Амар|Амар]] 10
|галы2             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101031/ParisSaintGermain-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 2988
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 26:36
|лік_першай_паловы = 16:19
|галы1             = [[Ураш Мілічавіч|Мілічавіч]] 7
|галы2             = [[Тобіяс Нільсэн|Нільсэн]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101030/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2693
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 46:35
|лік_першай_паловы = 25:16
|галы1             = [[Б’яркі Мар Элісан|Элісан]], [[Эляім Прандзі|Прандзі]] 7
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101033/ParisSaintGermain-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 6175
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 23:33
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 10
|галы2             = [[Юры Кнор|Кнор]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101028/HCZagreb-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Вээйманс, Вольбэртус
|судзьдзя_краіна   = Нідэрлянды
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:33
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101027/AalborgH%C3%A5ndbold-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 2
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 3744
|судзьдзя          = Антыч, Якаўлевіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 30:41
|лік_першай_паловы = 14:22
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|галы2             = [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101034/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 7280
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 29:28
|лік_першай_паловы = 13:17
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 8
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101032/HCZagreb-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5223
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 17:13
|галы1             = [[Томас Арнальдсэн|Арнальдсэн]] 6
|галы2             = ''тры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101029/AalborgH%C3%A5ndbold-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 3230
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 32:25
|лік_першай_паловы = 15:11
|галы1             = [[Эляім Прандзі|Прандзі]], [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 8
|галы2             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101026/ParisSaintGermain-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 4588
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 32:38
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 10
|галы2             = [[Георгі Цхаўрэбадзэ|Цхаўрэбадзэ]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101036/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група D ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група D
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=SPO, SZE, GOG, KRI

|абнаўленьне=завершана
|матч_SPO_SZE=34–28
|матч_SPO_GOG=43–33
|матч_SPO_KRI=42–40
|матч_SZE_SPO=35–35
|матч_SZE_GOG=33–33
|матч_SZE_KRI=42–31
|матч_GOG_SPO=35–37
|матч_GOG_SZE=36–34
|матч_GOG_KRI=39–30
|матч_KRI_SPO=29–37
|матч_KRI_SZE=26–31
|матч_KRI_GOG=32–37

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_SPO={{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|назва_SZE={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|назва_GOG={{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 3521
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:31
|лік_першай_паловы = 22:13
|галы1             = [[Магнус Абэльвік Рэд|Рэд]] 9
|галы2             = [[Антан Гальбэк|Гальбэк]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101045/OTPBankPICKSzeged-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1709
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 43:33
|лік_першай_паловы = 21:13
|галы1             = [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 11
|галы2             = [[Олі Мітун|Мітун]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101039/SportingClubedePortugal-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3075
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 36:34
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Олі Мітун|Мітун]], [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 10
|галы2             = [[Міклаш Рошта|Рошта]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101044/GOG-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2113
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 29:37
|лік_першай_паловы = 16:22
|галы1             = [[Ісаак Біль Нільсэн|Нільсэн]] 7
|галы2             = [[Оры Фрэйр Торкельсан|Торкельсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101042/IFKKristianstad-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2364
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 32:37
|лік_першай_паловы = 14:17
|галы1             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 10
|галы2             = [[Эміль Оксэнвад Тонэсэн|Тонэсэн]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101048/IFKKristianstad-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 кастрычніка 2026
|час               = 21:00
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 6123
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 35:35
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 11
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]], [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101038/OTPBankPICKSzeged-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3456
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 39:30
|лік_першай_паловы = 22:17
|галы1             = [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 11 
|галы2             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101047/GOG-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 2165
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 34:28
|лік_першай_паловы = 19:14
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 9
|галы2             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101037/SportingClubedePortugal-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 5482
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 17:20
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 9
|галы2             = [[Яльтэ Люке|Люке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101043/OTPBankPICKSzeged-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1434
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:40
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 14
|галы2             = [[Бальдур Б’ярнасан|Б’ярнасан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101041/SportingClubedePortugal-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3521
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 35:37
|лік_першай_паловы = 11:16
|галы1             = [[Олі Мітун|Мітун]], [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 11
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]], [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101040/GOG-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 3032
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 26:31
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Віліям Гёггільм|Гёггільм]] 11
|галы2             = [[Лазар Кукіч|Кукіч]], [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101046/IFKKristianstad-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група E ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група E
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=BAR, MON, BUC, AAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_BAR_MON=40–34
|матч_BAR_BUC=34–27
|матч_BAR_AAR=39–28
|матч_MON_BAR=27–28
|матч_MON_BUC=26–36
|матч_MON_AAR=30–38
|матч_BUC_BAR=22–36
|матч_BUC_MON=23–27
|матч_BUC_AAR=37–23
|матч_AAR_BAR=27–30
|матч_AAR_MON=36–32
|матч_AAR_BUC=25–25

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BAR={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_MON={{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|назва_BUC={{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|назва_AAR={{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1136
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 39:28
|лік_першай_паловы = 18:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 7
|галы2             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101053/Bar%C3%A7a-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 3400
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 23:27
|лік_першай_паловы = 9:11
|галы1             = [[Аніел Лангару|Лангару]] 6
|галы2             = [[Давід Балягер|Балягер]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101056/DinamoBucuresti-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 7500
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 27:28
|лік_першай_паловы = 15:18
|галы1             = [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 7
|галы2             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101050/MontpellierHandball-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2134
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 25:25
|лік_першай_паловы = 14:15
|галы1             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 6
|галы2             = [[Мадс-Эміль Ленбрах|Ленбрах]], [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101060/SAHAarhus-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2947
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 36:32
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Ёган Гансэн|Гансэн]] 7
|галы2             = [[Дрэві Паскаль|Паскаль]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101058/SAHAarhus-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1459
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 34:27
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 6
|галы2             = [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101051/Bar%C3%A7a-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 4250
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 22:36
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёсіф Бузьле|Бузьле]], [[Мігел Мартынш|Мартынш]] 4
|галы2             = [[Тыматэ Н’Гесан|Н’Гесан]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101052/DinamoBucuresti-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Палац спорту імя Рэнэ Буньёля|Рэнэ-Буньёль]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 2500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 30:38
|лік_першай_паловы = 14:18
|галы1             = [[Арцюр Лен|Лен]], [[Люка Гігон|Гігон]] 4
|галы2             = [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101057/MontpellierHandball-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 1860
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 37:23
|лік_першай_паловы = 16:12
|галы1             = [[Віктар Ітурыза|Ітурыза]] 5
|галы2             = [[Епэ Сеслак|Сеслак]], [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101059/DinamoBucuresti-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 2156
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 40:34
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = ''тры гульцы'' 7
|галы2             = [[Агустын Касада|Касада]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101049/Bar%C3%A7a-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 3000
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 26:36
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 9
|галы2             = [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101055/MontpellierHandball-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 4800
|судзьдзя          = Барысас, Пятрушыс
|судзьдзя_краіна   = Летува
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 27:30
|лік_першай_паловы = 14:15
|галы1             = [[Епэ Сеслак|Сеслак]] 6
|галы2             = [[Алеш Гомэс|Гомэс]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101054/SAHAarhus-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група F ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група F
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=MAG, KIE, KOL, KRI

|абнаўленьне=завершана
|матч_MAG_KIE=30–27
|матч_MAG_KOL=37–22
|матч_MAG_KRI=36–29
|матч_KIE_MAG=30–35
|матч_KIE_KOL=40–35
|матч_KIE_KRI=30–29
|матч_KOL_MAG=32–35
|матч_KOL_KIE=29–36
|матч_KOL_KRI=28–36
|матч_KRI_MAG=29–39
|матч_KRI_KIE=30–32
|матч_KRI_KOL=34–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_MAG={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|назва_KIE={{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|назва_KOL={{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4321
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 30:29
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101069/IndustriaKielce-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 37:22
|лік_першай_паловы = 19:12
|галы1             = [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 7
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101063/SCMagdeburg-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1556
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 29:36
|лік_першай_паловы = 14:20
|галы1             = [[Эмрэ Крыстафэр Бэрге|Бэрге]] 7
|галы2             = [[Алекс Улах|Улах]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101068/KolstadH%C3%A5ndball-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3899
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 29:39
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёнас Шэлькер|Шэлькер]] 7
|галы2             = ''чатыры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101066/HCKriensLuzern-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3838
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 34:32
|лік_першай_паловы = 19:16
|галы1             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 10
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101072/HCKriensLuzern-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4200
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 30:35
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]], [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101062/IndustriaKielce-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 6401
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:27
|лік_першай_паловы = 13:14
|галы1             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]] 6
|галы2             = [[Дылян Наі|Наі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101061/SCMagdeburg-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1375
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 28:36
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 9
|галы2             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 12
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101071/KolstadH%C3%A5ndball-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 4060
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:32
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|галы2             = [[Тэо Манар|Манар]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101070/HCKriensLuzern-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1371
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 32:35
|лік_першай_паловы = 15:15
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 10
|галы2             = [[Філіп Вэбэр|Вэбэр]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101064/KolstadH%C3%A5ndball-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 5797
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 36:29
|лік_першай_паловы = 18:11
|галы1             = [[Оскар Вінд Расмусэн|Расмусэн]] 9
|галы2             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101065/SCMagdeburg-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 3200
|судзьдзя          = Цындрыч, Гонзурак
|судзьдзя_краіна   = Харватыя
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 40:35
|лік_першай_паловы = 19:16
|галы1             = [[Кірыл Рабчынскі|Рабчынскі]] 8
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101067/IndustriaKielce-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}</text>
      <sha1>doi3xmh8ibxlq1cmbxf2rekur8z528i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698279</id>
      <parentid>2698273</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>артаграфія</comment>
      <origin>2698279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100856" sha1="tmkqe265o5rkojj2s5g3wzre8ffb3xs" xml:space="preserve">'''Групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў|Лігі чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў]]''' ладзіўся з 9 верасьня 2026 году па 29 кастрычніка 2026 году, каб вызначыць дванаццаць клюбаў, якія мусяць атрымаць месца ў плэй-оф турніру.

== Групы ==
У параўнаньні з папярэднім сэзонам фармат групавога этапу зьмяніўся. Калі раней 16 клюбаў былі разьдзеленыя на дзьве групы па восем камандаў, цяпер жа 24 клюбы былі падзеленыя падзеленыя на шэсьць групаў па чатыры каманды, каб згуляюць турнір у два колы. Дзьве найлепшыя каманды выходзяць у асноўны раўнд&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-exec-confirms-champions-league-with-24-teams-new-system-for-european-league/|загаловак=EHF EXEC confirms: Champions League with 24 teams, new system for European League|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=21.10.2025}}&lt;/ref&gt;. Матчы групавога этапу будуць згуляныя 9—19 верасьня, 16—17 верасьня, 7—8 кастрычніка, 14—15 кастрычніка, 21—22 кастрычніка і 28—29 кастрычніка&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/media/5qtnxvqz/regulations-ehf-champions-league-women-2026_27-1.pdf|загаловак=EHF Champions League Women Season 2026/27 Regulations|выдавецтва=European Handball Federation|дата публікацыі=09.06.2026|дата доступу=03.07.2026}}&lt;/ref&gt;.

=== Група A ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група A
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=VES, BER, POR, PAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_VES_BER=39–35
|матч_VES_POR=36–28
|матч_VES_PAR=38–28
|матч_BER_VES=29–35
|матч_BER_POR=40–32
|матч_BER_PAR=40–33
|матч_POR_VES=29–34
|матч_POR_BER=33–36
|матч_POR_PAR=32–28
|матч_PAR_VES=26–37
|матч_PAR_BER=33–44
|матч_PAR_POR=33–33

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_VES={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|назва_BER={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|назва_POR={{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3815
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 36:28
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Юго Дэска|Дэска]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 7
|галы2             = [[Гільермэ Боржэс Мараэс Сылва|Боржэс]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101003/OneVeszpr%C3%A9mHC-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 4215
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:44
|лік_першай_паловы = 15:23
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101010/RKPartizanAdmiralBet-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 7732
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:35
|лік_першай_паловы = 16:21
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 10
|галы2             = [[Юго Дэска|Дэска]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101002/F%C3%BCchseBerlin-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1001
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 32:28
|лік_першай_паловы = 17:14
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 8
|галы2             = [[Яаў Люмброса|Люмброса]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101011/FCPorto-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2265
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 26:37
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Уладзіслаў Кулеш|Кулеш]] 6
|галы2             = [[Іван Мартынавіч|Мартынавіч]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101006/RKPartizanAdmiralBet-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 8017
|судзьдзя          = Цындрыч, Гонзурак
|судзьдзя_краіна   = Харватыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 40:32
|лік_першай_паловы = 20:17
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 17
|галы2             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101007/F%C3%BCchseBerlin-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 3800
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 38:28
|лік_першай_паловы = 18:15
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101005/OneVeszpr%C3%A9mHC-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1682
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 33:36
|лік_першай_паловы = 18:19
|галы1             = [[Вашку Кошта|В. Кошта]] 8
|галы2             = [[Тым Фрайгёфэр|Фрайгёфэр]] 15
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101008/FCPorto-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Вэспрэм-арэна]], [[Вэспрэм]]
|гледачы           = 5090
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|лік               = 39:35
|лік_першай_паловы = 20:13
|галы1             = [[Драган Пэшмалбэк|Пэшмалбэк]] 8
|галы2             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101001/OneVeszpr%C3%A9mHC-F%C3%BCchseBerlin/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля імя Аляксандра Нікаліча]], [[Бялград]]
|гледачы           = 2200
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]] {{Сьцяг|Сэрбія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 14:16
|галы1             = [[Нікала Црноглавац|Црноглавац]] 8
|галы2             = [[Пэдру Мігел Кардозу Алівэйра|Кардозу]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101012/RKPartizanAdmiralBet-FCPorto/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Драган-арэна]], [[Порту]]
|гледачы           = 1230
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Порту (гандбольны клюб)|Порту]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|лік               = 29:34
|лік_першай_паловы = 15:17
|галы1             = [[Антоніё Мартынэс Льямасарэс|Мартынэс]] 6
|галы2             = [[Агмэд Гэшам|Гэшам]], [[Нэдым Рэмілі|Рэмілі]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101004/FCPorto-OneVeszpr%C3%A9mHC/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна імя Макса Шмэлінга]], [[Бэрлін]]
|гледачы           = 5621
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Сэрбія}} [[Партызан Бялград (гандбольны клюб)|Партызан]]
|лік               = 40:33
|лік_першай_паловы = 17:18
|галы1             = [[Матыяс Гідсэль|Гідсэль]] 12
|галы2             = [[Тобіяс Вагнэр|Вагнэр]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101009/F%C3%BCchseBerlin-RKPartizanAdmiralBet/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група B ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група B
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=NAN, MEL, PLO, VAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_NAN_MEL=33–25
|матч_NAN_PLO=26–25
|матч_NAN_VAR=27–33
|матч_MEL_NAN=28–23
|матч_MEL_PLO=28–26
|матч_MEL_VAR=33–31
|матч_PLO_NAN=33–27
|матч_PLO_MEL=25–24
|матч_PLO_VAR=33–32
|матч_VAR_NAN=32–33
|матч_VAR_MEL=26–26
|матч_VAR_PLO=26–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_NAN={{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|назва_MEL={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|назва_PLO={{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|назва_VAR={{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:25
|лік_першай_паловы = 11:11
|галы1             = [[Ян Тарафэта|Тарафэта]] 9
|галы2             = [[Давід Давідзік|Давідзік]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101015/HBCNantes-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 2437
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:31
|лік_першай_паловы = 16:15
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]], [[Яганэс Гольля|Гольля]] 5
|галы2             = [[Вукашын Воркапіч|Воркапіч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101021/MTMelsungen-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 32:33
|лік_першай_паловы = 15:16
|галы1             = [[Магаб Абдэльгак|Абдэльгак]] 10
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101018/HCVardar1961-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3652
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 25:24
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 9
|галы2             = [[Рэйнір Тор Стэфансан|Стэфансан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101020/OrlenWislaPlock-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 3446
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 28:23
|лік_першай_паловы = 14:11
|галы1             = [[Флёрыян Дростэн|Дростэн]] 6
|галы2             = [[Нікаля Турна|Турна]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101014/MTMelsungen-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 5000
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 26:32
|лік_першай_паловы = 13:15
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 14
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101024/HCVardar1961-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5900
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 33:25
|лік_першай_паловы = 17:10
|галы1             = [[Тыбо Брые|Брые]] 7
|галы2             = [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101013/HBCNantes-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 3420
|судзьдзя          = Барысас, Пятрушыс
|судзьдзя_краіна   = Летува
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 33:32
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Яка Малус|Малус]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101023/OrlenWislaPlock-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Бальё (палац спорту)|Бальё]], [[Нант]]
|гледачы           = 5902
|судзьдзя          = Куртагіч, Вэтэрвік
|судзьдзя_краіна   = Швэцыя
|каманда1          = [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Паўночная Македонія}} [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]]
|лік               = 27:33
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Лука Пэрыч|Пэрыч]], [[Ігар Турчэнка|Турчэнка]] 4
|галы2             = [[Леон Левар|Левар]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101017/HBCNantes-HCVardar1961/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Ротэнбах]], [[Касэль]]
|гледачы           = 4174
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|лік               = 28:26
|лік_першай_паловы = 15:14
|галы1             = [[Эрык Баленсіяга|Баленсіяга]], [[Ааран Мэнсінг|Мэнсінг]] 6
|галы2             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]], [[Сяргей Касаротаў (гандбаліст)|Касаротаў]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101019/MTMelsungen-OrlenWislaPlock/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Орлен-арэна]], [[Плоцк]]
|гледачы           = 4466
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (гандбольны клюб)|Нант]]
|лік               = 33:27
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Фрэдэрык Б’ерэ|Б’ерэ]] 7
|галы2             = [[Ноам Леапольд|Леапольд]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101016/OrlenWislaPlock-HBCNantes/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Спартовы цэнтар імя Янэ Санданскага|Янэ Санданскі]], [[Скоп’е]]
|гледачы           = 3500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Вардар Скоп’е (гандбольны клюб)|Вардар]] {{Сьцяг|Паўночная Македонія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|лік               = 26:26
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Матэо Фадзюіль|Фадзюіль]] 7
|галы2             = [[Леан Штэль|Штэль]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101022/HCVardar1961-MTMelsungen/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група C ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група C
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=AAL, PAR, ZAG, CEL

|абнаўленьне=завершана
|матч_AAL_PAR=33–33
|матч_AAL_ZAG=34–33
|матч_AAL_CEL=34–30
|матч_PAR_AAL=32–25
|матч_PAR_ZAG=34–30
|матч_PAR_CEL=46–35
|матч_ZAG_AAL=23–33
|матч_ZAG_PAR=29–28
|матч_ZAG_CEL=31–29
|матч_CEL_AAL=26–36
|матч_CEL_PAR=30–41
|матч_CEL_ZAG=32–38

|заўвага_PAR=Пары Сэн-Жэрмэн 65:58 Ольбарг
|заўвага_AAL=PAR

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_AAL={{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_ZAG={{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|назва_CEL={{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 16:18
|галы1             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]], [[Юры Кнор|Кнор]] 7
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101025/AalborgH%C3%A5ndbold-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 4831
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 31:29
|лік_першай_паловы = 14:12
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 9
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101035/HCZagreb-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2915
|судзьдзя          = Кавальчук, Кавальчук
|судзьдзя_краіна   = Малдова
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Яг’я Амар|Амар]] 10
|галы2             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101031/ParisSaintGermain-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 2988
|судзьдзя          = Боліч, Гурых
|судзьдзя_краіна   = Аўстрыя
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 26:36
|лік_першай_паловы = 16:19
|галы1             = [[Ураш Мілічавіч|Мілічавіч]] 7
|галы2             = [[Тобіяс Нільсэн|Нільсэн]] 13
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101030/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 2693
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 46:35
|лік_першай_паловы = 25:16
|галы1             = [[Б’яркі Мар Элісан|Элісан]], [[Эляім Прандзі|Прандзі]] 7
|галы2             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101033/ParisSaintGermain-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 6175
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 23:33
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 10
|галы2             = [[Юры Кнор|Кнор]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101028/HCZagreb-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Вээйманс, Вольбэртус
|судзьдзя_краіна   = Нідэрлянды
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 34:33
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = ''тры гульцы'' 6
|галы2             = [[Філіп Главаш|Главаш]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101027/AalborgH%C3%A5ndbold-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 2
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 3744
|судзьдзя          = Антыч, Якаўлевіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 30:41
|лік_першай_паловы = 14:22
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 9
|галы2             = [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101034/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Заграб]], [[Заграб]]
|гледачы           = 7280
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]] {{Сьцяг|Харватыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|лік               = 29:28
|лік_першай_паловы = 13:17
|галы1             = [[Ігар Бяляўскі|Бяляўскі]] 8
|галы2             = [[Фэран Сале|Сале]] 10
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101032/HCZagreb-ParisSaintGermain/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Гігантыюм]], [[Ольбарг]]
|гледачы           = 5223
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]]
|лік               = 34:30
|лік_першай_паловы = 17:13
|галы1             = [[Томас Арнальдсэн|Арнальдсэн]] 6
|галы2             = ''тры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101029/AalborgH%C3%A5ndbold-RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Стадыён П’ера Кубэртэна]], [[Парыж]]
|гледачы           = 3230
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]
|лік               = 32:25
|лік_першай_паловы = 15:11
|галы1             = [[Эляім Прандзі|Прандзі]], [[Каміль Сыпшак|Сыпшак]] 8
|галы2             = [[Мадс Гоксэр Гангор|Гангор]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101026/ParisSaintGermain-AalborgH%C3%A5ndbold/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Златагор-арэна]], [[Цэле (Славенія)|Цэле]]
|гледачы           = 4588
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Цэле (гандбольны клюб)|Цэле]] {{Сьцяг|Славенія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Харватыя}} [[Заграб (гандбольны клюб)|Заграб]]
|лік               = 32:38
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Алюш Анжыч|Анжыч]] 10
|галы2             = [[Георгі Цхаўрэбадзэ|Цхаўрэбадзэ]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101036/RKCeljePivovarnaLa%C5%A1ko-HCZagreb/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група D ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група D
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=SPO, SZE, GOG, KRI

|абнаўленьне=завершана
|матч_SPO_SZE=34–28
|матч_SPO_GOG=43–33
|матч_SPO_KRI=42–40
|матч_SZE_SPO=35–35
|матч_SZE_GOG=33–33
|матч_SZE_KRI=42–31
|матч_GOG_SPO=35–37
|матч_GOG_SZE=36–34
|матч_GOG_KRI=39–30
|матч_KRI_SPO=29–37
|матч_KRI_SZE=26–31
|матч_KRI_GOG=32–37

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_SPO={{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|назва_SZE={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|назва_GOG={{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 3521
|судзьдзя          = Пэтурсан, Трастарсан
|судзьдзя_краіна   = Ісьляндыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:31
|лік_першай_паловы = 22:13
|галы1             = [[Магнус Абэльвік Рэд|Рэд]] 9
|галы2             = [[Антан Гальбэк|Гальбэк]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101045/OTPBankPICKSzeged-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1709
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 43:33
|лік_першай_паловы = 21:13
|галы1             = [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 11
|галы2             = [[Олі Мітун|Мітун]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101039/SportingClubedePortugal-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 7
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3075
|судзьдзя          = Гарсія, Марын
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 36:34
|лік_першай_паловы = 18:17
|галы1             = [[Олі Мітун|Мітун]], [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 10
|галы2             = [[Міклаш Рошта|Рошта]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101044/GOG-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 6
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2113
|судзьдзя          = Пырву, Патырніке
|судзьдзя_краіна   = Румынія
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 29:37
|лік_першай_паловы = 16:22
|галы1             = [[Ісаак Біль Нільсэн|Нільсэн]] 7
|галы2             = [[Оры Фрэйр Торкельсан|Торкельсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101042/IFKKristianstad-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 2364
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 32:37
|лік_першай_паловы = 14:17
|галы1             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 10
|галы2             = [[Эміль Оксэнвад Тонэсэн|Тонэсэн]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101048/IFKKristianstad-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 кастрычніка 2026
|час               = 21:00
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 6123
|судзьдзя          = Лаг, Сок
|судзьдзя_краіна   = Славенія
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 35:35
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 11
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]], [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101038/OTPBankPICKSzeged-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 2
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 6
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3456
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 39:30
|лік_першай_паловы = 22:17
|галы1             = [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 11 
|галы2             = [[Эйнар Брагі Атальстэйнсан|Атальстэйнсан]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101047/GOG-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 2165
|судзьдзя          = Шульцэ, Тэніс
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 34:28
|лік_першай_паловы = 19:14
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 9
|галы2             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101037/SportingClubedePortugal-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пік-арэна]], [[Сэгед]]
|гледачы           = 5482
|судзьдзя          = Павічавіч, Ражнатавіч
|судзьдзя_краіна   = Чарнагорыя
|каманда1          = [[Пік Сэгед|Пік]] {{Сьцяг|Вугоршчына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|лік               = 33:33
|лік_першай_паловы = 17:20
|галы1             = [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 9
|галы2             = [[Яльтэ Люке|Люке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101043/OTPBankPICKSzeged-GOG/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Павільён імя Жуана Рошы]], [[Лісабон]]
|гледачы           = 1434
|судзьдзя          = Баўван, Праштала
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]] {{Сьцяг|Партугалія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швэцыя}} [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]]
|лік               = 42:40
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]] 14
|галы2             = [[Бальдур Б’ярнасан|Б’ярнасан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101041/SportingClubedePortugal-IFKKristianstad/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Арэна-Свэнбарг]], [[Свэнбарг]]
|гледачы           = 3521
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|лік               = 35:37
|лік_першай_паловы = 11:16
|галы1             = [[Олі Мітун|Мітун]], [[Мануэль Цэндэр|Цэндэр]] 11
|галы2             = [[Кіку Кошта|К. Кошта]], [[Мартым Кошта|М. Кошта]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101040/GOG-SportingClubedePortugal/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 20:45
|стадыён           = [[Крыстыянстад-Арэна]], [[Крыстыянстад]]
|гледачы           = 3032
|судзьдзя          = Борычыч, Маркавіч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Крыстыянстад (гандбольны клюб)|Крыстыянстад]] {{Сьцяг|Швэцыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пік Сэгед|Пік]]
|лік               = 26:31
|лік_першай_паловы = 12:17
|галы1             = [[Віліям Гёггільм|Гёггільм]] 11
|галы2             = [[Лазар Кукіч|Кукіч]], [[Марыё Шоштарыч|Шоштарыч]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101046/IFKKristianstad-OTPBankPICKSzeged/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група E ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група E
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=BAR, MON, BUC, AAR

|абнаўленьне=завершана
|матч_BAR_MON=40–34
|матч_BAR_BUC=34–27
|матч_BAR_AAR=39–28
|матч_MON_BAR=27–28
|матч_MON_BUC=26–36
|матч_MON_AAR=30–38
|матч_BUC_BAR=22–36
|матч_BUC_MON=23–27
|матч_BUC_AAR=37–23
|матч_AAR_BAR=27–30
|матч_AAR_MON=36–32
|матч_AAR_BUC=25–25

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_BAR={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_MON={{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|назва_BUC={{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|назва_AAR={{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1136
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 39:28
|лік_першай_паловы = 18:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 7
|галы2             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101053/Bar%C3%A7a-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 10 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 3400
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 23:27
|лік_першай_паловы = 9:11
|галы1             = [[Аніел Лангару|Лангару]] 6
|галы2             = [[Давід Балягер|Балягер]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101056/DinamoBucuresti-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 7500
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 27:28
|лік_першай_паловы = 15:18
|галы1             = [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 7
|галы2             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101050/MontpellierHandball-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2134
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 25:25
|лік_першай_паловы = 14:15
|галы1             = [[Эміль Лярке|Лярке]] 6
|галы2             = [[Мадс-Эміль Ленбрах|Ленбрах]], [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101060/SAHAarhus-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 2947
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 36:32
|лік_першай_паловы = 15:13
|галы1             = [[Ёган Гансэн|Гансэн]] 7
|галы2             = [[Дрэві Паскаль|Паскаль]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101058/SAHAarhus-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 8 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 1459
|судзьдзя          = Равіцкі, Фабрычны
|судзьдзя_краіна   = POL
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 34:27
|лік_першай_паловы = 16:13
|галы1             = [[Дыка Мэм|Мэм]] 6
|галы2             = [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 7
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101051/Bar%C3%A7a-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 2
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 4250
|судзьдзя          = Будзак, Заграднік
|судзьдзя_краіна   = Славаччына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 22:36
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёсіф Бузьле|Бузьле]], [[Мігел Мартынш|Мартынш]] 4
|галы2             = [[Тыматэ Н’Гесан|Н’Гесан]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101052/DinamoBucuresti-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 15 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Палац спорту імя Рэнэ Буньёля|Рэнэ-Буньёль]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 2500
|судзьдзя          = Мартынш, Мартынш
|судзьдзя_краіна   = Партугалія
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 30:38
|лік_першай_паловы = 14:18
|галы1             = [[Арцюр Лен|Лен]], [[Люка Гігон|Гігон]] 4
|галы2             = [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101057/MontpellierHandball-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля Палівалэнцэ (Бухарэст)|Заля Палівалэнцэ]], [[Бухарэст]]
|гледачы           = 1860
|судзьдзя          = Хорват, Мартан
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]] {{Сьцяг|Румынія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Данія}} [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]]
|лік               = 37:23
|лік_першай_паловы = 16:12
|галы1             = [[Віктар Ітурыза|Ітурыза]] 5
|галы2             = [[Епэ Сеслак|Сеслак]], [[Андрэас Сёгар|Сёгар]] 4
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101059/DinamoBucuresti-SAHAarhus/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Паляў Бляўграна]], [[Барсэлёна]]
|гледачы           = 2156
|судзьдзя          = Ёрум, Клевэн
|судзьдзя_краіна   = Нарвэгія
|каманда1          = [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]] {{Сьцяг|Гішпанія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]]
|лік               = 40:34
|лік_першай_паловы = 20:18
|галы1             = ''тры гульцы'' 7
|галы2             = [[Агустын Касада|Касада]], [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101049/Bar%C3%A7a-MontpellierHandball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 1
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сюд-дэ-Франс-арэна]], [[Манпэлье]]
|гледачы           = 3000
|судзьдзя          = Кутлер, Мэрц
|судзьдзя_краіна   = Нямеччына
|каманда1          = [[Манпэлье (гандбольны клюб)|Манпэлье]] {{Сьцяг|Францыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|лік               = 26:36
|лік_першай_паловы = 16:16
|галы1             = [[Кіліян Вільміно|Вільміно]] 9
|галы2             = [[Бранка Вуявіч|Вуявіч]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101055/MontpellierHandball-DinamoBucuresti/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 29 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Сэрэс-Арэна]], [[Оргус]]
|гледачы           = 4800
|судзьдзя          = Барысас, Пятрушыс
|судзьдзя_краіна   = Летува
|каманда1          = [[Сканэрборг (гандбольны клюб)|Сканэрборг]] {{Сьцяг|Данія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|лік               = 27:30
|лік_першай_паловы = 14:15
|галы1             = [[Епэ Сеслак|Сеслак]] 6
|галы2             = [[Алеш Гомэс|Гомэс]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101054/SAHAarhus-Bar%C3%A7a/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 5
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

=== Група F ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група F
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#group-phase ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1=А |вынік2=А |вынік3=Б |вынік4=Б

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=MAG, KIE, KOL, KRI

|абнаўленьне=завершана
|матч_MAG_KIE=30–27
|матч_MAG_KOL=37–22
|матч_MAG_KRI=36–29
|матч_KIE_MAG=30–35
|матч_KIE_KOL=40–35
|матч_KIE_KRI=30–29
|матч_KOL_MAG=32–35
|матч_KOL_KIE=29–36
|матч_KOL_KRI=28–36
|матч_KRI_MAG=29–39
|матч_KRI_KIE=30–32
|матч_KRI_KOL=34–32

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_MAG={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|назва_KIE={{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|назва_KOL={{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|назва_KRI={{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Асноўны раўнд
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4321
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 30:29
|лік_першай_паловы = 19:15
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101069/IndustriaKielce-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 5
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 9 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 5500
|судзьдзя          = Кул, Тынт
|судзьдзя_краіна   = Эстонія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 37:22
|лік_першай_паловы = 19:12
|галы1             = [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 7
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101063/SCMagdeburg-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 16 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1556
|судзьдзя          = Богданаўс, Чэрняўскіс
|судзьдзя_краіна   = LAT
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 29:36
|лік_першай_паловы = 14:20
|галы1             = [[Эмрэ Крыстафэр Бэрге|Бэрге]] 7
|галы2             = [[Алекс Улах|Улах]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101068/KolstadH%C3%A5ndball-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 4
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 17 верасьня 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3899
|судзьдзя          = Альварэс, Бустамантэ
|судзьдзя_краіна   = Гішпанія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 29:39
|лік_першай_паловы = 11:20
|галы1             = [[Ёнас Шэлькер|Шэлькер]] 7
|галы2             = ''чатыры гульцы'' 5
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101066/HCKriensLuzern-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 3838
|судзьдзя          = Мітрэўскі, Тадароўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 34:32
|лік_першай_паловы = 19:16
|галы1             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 10
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101072/HCKriensLuzern-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 3
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 7 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 4200
|судзьдзя          = Гансэн, Мадсэн
|судзьдзя_краіна   = Данія
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 30:35
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Алекс Улах|Улах]] 8
|галы2             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]], [[Омар Інгі Магнусан|Магнусан]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101062/IndustriaKielce-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 6401
|судзьдзя          = Ёвандыч, Секуліч
|судзьдзя_краіна   = Сэрбія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:27
|лік_першай_паловы = 13:14
|галы1             = [[Гісьлі Торгейр Крыст’янсан|Крыст’янсан]] 6
|галы2             = [[Дылян Наі|Наі]] 6
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101061/SCMagdeburg-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 4
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 7
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 14 кастрычніка 2026
|час               = 19:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1375
|судзьдзя          = Гасьмі, Гасьмі
|судзьдзя_краіна   = Францыя
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 28:36
|лік_першай_паловы = 13:16
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 9
|галы2             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 12
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101071/KolstadH%C3%A5ndball-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 21 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Пілятус-Арэна]], [[Крынс]]
|гледачы           = 4060
|судзьдзя          = Канічанін, Канічанін
|судзьдзя_краіна   = Босьнія і Герцагавіна
|каманда1          = [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]] {{Сьцяг|Швайцарыя}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]
|лік               = 30:32
|лік_першай_паловы = 17:19
|галы1             = [[Марын Шыпіч|Шыпіч]] 8
|галы2             = [[Тэо Манар|Манар]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101070/HCKriensLuzern-IndustriaKielce/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 1
|дзьве_хвіліны2    = 1
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 22 кастрычніка 2026
|час               = 21:45
|стадыён           = [[Кальстад-Арэна]], [[Тронгэйм]]
|гледачы           = 1371
|судзьдзя          = Біро, Кіс
|судзьдзя_краіна   = Вугоршчына
|каманда1          = [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]] {{Сьцяг|Нарвэгія}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|лік               = 32:35
|лік_першай_паловы = 15:15
|галы1             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 10
|галы2             = [[Філіп Вэбэр|Вэбэр]] 11
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101064/KolstadH%C3%A5ndball-SCMagdeburg/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 1
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
----
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[GETEC-арэна]], [[Магдэбург]]
|гледачы           = 5797
|судзьдзя          = Металары, Нікалаўскі
|судзьдзя_краіна   = Паўночная Македонія
|каманда1          = [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]] {{Сьцяг|Нямеччына}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Крынс-Люцэрн (гандбольны клюб)|Крынс-Люцэрн]]
|лік               = 36:29
|лік_першай_паловы = 18:11
|галы1             = [[Оскар Вінд Расмусэн|Расмусэн]] 9
|галы2             = [[Жэром Мюлер|Ж. Мюлер]] 8
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101065/SCMagdeburg-HCKriensLuzern/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 3
|жоўтыя_карткі1    = 1
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}
{{Справаздача пра гандбольны матч
|дата              = 28 кастрычніка 2026
|час               = 22:45
|стадыён           = [[Заля легіёнаў]], [[Кельцы]]
|гледачы           = 3200
|судзьдзя          = Цындрыч, Гонзурак
|судзьдзя_краіна   = Харватыя
|каманда1          = [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]] {{Сьцяг|Польшча}}
|каманда2          = {{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Кальстад Тронгэйм|Кальстад]]
|лік               = 40:35
|лік_першай_паловы = 19:16
|галы1             = [[Кірыл Рабчынскі|Рабчынскі]] 8
|галы2             = [[Сыман Епсан|Епсан]] 9
|пратакол          = [http://www.eurohandball.com/en/matches/202711020101067/IndustriaKielce-KolstadH%C3%A5ndball/ Пратакол]
|дзьве_хвіліны1    = 2
|жоўтыя_карткі1    = 
|чырвоныя_карткі1  = 
|дзьве_хвіліны2    = 2
|жоўтыя_карткі2    = 1
|чырвоныя_карткі2  = 
}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}</text>
      <sha1>tmkqe265o5rkojj2s5g3wzre8ffb3xs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Базар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304175</id>
    <revision>
      <id>2698332</id>
      <parentid>2698224</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2698332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6669" sha1="52a9yq11jy8her8s9243j3poakm4p66" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                             = Базар
|Статус                            = сяло
|Назва ў родным склоне             = Базара
|Арыгінальная назва                = Базар
|Лацінка                           = Bazar
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = перад 1613 годам
|Першыя згадкі                     = [[1613]] 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка             = 
|Раён                              = [[Корасьценскі раён|Корасьценскі]]
|Сельсавет                         = 
|Мэр                               = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 
|Год падліку колькасьці            = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|КОАТУУ                            = 
|Аўтамабільны нумарны знак         = 
|Выява                             = Вид на меморіал с.Базар.jpg
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 51
 |Шырата хвілінаў                  = 02
 |Шырата сэкундаў                  = 38
 |Даўгата градусаў                 = 29
 |Даўгата хвілінаў                 = 17
 |Даўгата сэкундаў                 = 37
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Commons                           = 
|Сайт                              =
}}

'''База́р''' ({{мова-uk|База́р}}) — сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. 
 
== Гісторыя ==  

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Ці не ўпершыню паселішча названае ў судовым дэкрэце, датаваным 10-м жніўня 1613 году. Тады пані Марыяна Ласкаўна, удава па Марку Варанецкаму, вяла справу з нашчадкамі князя Яўхіма Карэцкага што да яе падданых, зьбеглых зь сяла Ласкі да новаасаджанага мястэчка Базару. 13 жніўня заяўлена пра жыхароў часткі сяла Дарагіня пана Мацея Трыпольскага і аднаго чалавека з Монтвіна пана Андрэя Трыпольскага, зьбеглых да Базару княгіні Ганны з Хадкевічаў Карэцкай&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. S. 177, 184, 187&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.jpg|значак|зьлева|150px|Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.]]
[[Файл:Коростишів в люстрації 1683 р.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Базар у люстрацыі 1683 г.]]

З падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году вынікае, што за 6 пабораў княгіня Лавінія з роду Карэцкіх, удава па Яну Альбрэхту Радзівілу, зь мястэчка Базару выплаціла з 7 асядлых дымоў па 3 злотых, з 14 вулічных па 1,5 зл., з 10 падсуседкаў{{заўвага|Падсуседкі – безьзямельныя сяляне.}} па 15 грошаў&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 616–616зв.; Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 409–410&lt;/ref&gt;.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што княгіня Радзівілавая з 146 (sic!) дымоў (×6 — ~876 жыхароў) мястэчка Базар мусіла заплаціць 73 злотых{{заўвага|Разьлік такі, што з кожнага дыму выбіралася па 15 грошаў.}}&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926&lt;/ref&gt;.

У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і Оўруцкага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году паведамляецца, што з 6 дымоў сяла Базар оўруцкіх айцоў-езуітаў выплачвалася 3 злотых, а з 5 дымоў пана Канарскага — 2 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 742зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 497&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Базар апынуўся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].

=== Найноўшы час ===

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>52a9yq11jy8her8s9243j3poakm4p66</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698333</id>
      <parentid>2698332</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T04:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Крыніцы */</comment>
      <origin>2698333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6671" sha1="7fkph1nexspg3m7m4b2bhn3uwj2ky2y" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                             = Базар
|Статус                            = сяло
|Назва ў родным склоне             = Базара
|Арыгінальная назва                = Базар
|Лацінка                           = Bazar
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = перад 1613 годам
|Першыя згадкі                     = [[1613]] 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка             = 
|Раён                              = [[Корасьценскі раён|Корасьценскі]]
|Сельсавет                         = 
|Мэр                               = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 
|Год падліку колькасьці            = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|КОАТУУ                            = 
|Аўтамабільны нумарны знак         = 
|Выява                             = Вид на меморіал с.Базар.jpg
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 51
 |Шырата хвілінаў                  = 02
 |Шырата сэкундаў                  = 38
 |Даўгата градусаў                 = 29
 |Даўгата хвілінаў                 = 17
 |Даўгата сэкундаў                 = 37
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Commons                           = 
|Сайт                              =
}}

'''База́р''' ({{мова-uk|База́р}}) — сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. 
 
== Гісторыя ==  

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Ці не ўпершыню паселішча названае ў судовым дэкрэце, датаваным 10-м жніўня 1613 году. Тады пані Марыяна Ласкаўна, удава па Марку Варанецкаму, вяла справу з нашчадкамі князя Яўхіма Карэцкага што да яе падданых, зьбеглых зь сяла Ласкі да новаасаджанага мястэчка Базару. 13 жніўня заяўлена пра жыхароў часткі сяла Дарагіня пана Мацея Трыпольскага і аднаго чалавека з Монтвіна пана Андрэя Трыпольскага, зьбеглых да Базару княгіні Ганны з Хадкевічаў Карэцкай&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. S. 177, 184, 187&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.jpg|значак|зьлева|150px|Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.]]
[[Файл:Коростишів в люстрації 1683 р.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Базар у люстрацыі 1683 г.]]

З падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году вынікае, што за 6 пабораў княгіня Лавінія з роду Карэцкіх, удава па Яну Альбрэхту Радзівілу, зь мястэчка Базару выплаціла з 7 асядлых дымоў па 3 злотых, з 14 вулічных па 1,5 зл., з 10 падсуседкаў{{заўвага|Падсуседкі – безьзямельныя сяляне.}} па 15 грошаў&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 616–616зв.; Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 409–410&lt;/ref&gt;.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што княгіня Радзівілавая з 146 (sic!) дымоў (×6 — ~876 жыхароў) мястэчка Базар мусіла заплаціць 73 злотых{{заўвага|Разьлік такі, што з кожнага дыму выбіралася па 15 грошаў.}}&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926&lt;/ref&gt;.

У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і Оўруцкага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году паведамляецца, што з 6 дымоў сяла Базар оўруцкіх айцоў-езуітаў выплачвалася 3 злотых, а з 5 дымоў пана Канарскага — 2 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 742зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 497&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Базар апынуўся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].

=== Найноўшы час ===

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>7fkph1nexspg3m7m4b2bhn3uwj2ky2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698375</id>
      <parentid>2698333</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:34:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <origin>2698375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7642" sha1="7117k8lh9pp2wbfiaa6bwvcgk5uqxpe" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                             = Базар
|Статус                            = сяло
|Назва ў родным склоне             = Базара
|Арыгінальная назва                = Базар
|Лацінка                           = Bazar
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = перад 1613 годам
|Першыя згадкі                     = [[1613]] 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка             = 
|Раён                              = [[Корасьценскі раён|Корасьценскі]]
|Сельсавет                         = 
|Мэр                               = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 
|Год падліку колькасьці            = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|КОАТУУ                            = 
|Аўтамабільны нумарны знак         = 
|Выява                             = Вид на меморіал с.Базар.jpg
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 51
 |Шырата хвілінаў                  = 02
 |Шырата сэкундаў                  = 38
 |Даўгата градусаў                 = 29
 |Даўгата хвілінаў                 = 17
 |Даўгата сэкундаў                 = 37
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Commons                           = 
|Сайт                              =
}}

'''База́р''' ({{мова-uk|База́р}}) — сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. 
 
== Гісторыя ==  

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Ці не ўпершыню паселішча названае ў судовым дэкрэце, датаваным 10-м жніўня 1613 году. Тады пані Марыяна Ласкаўна, удава па Марку Варанецкаму, вяла справу з нашчадкамі князя Яўхіма Карэцкага што да яе падданых, зьбеглых зь сяла Ласкі да новаасаджанага мястэчка Базару. 13 жніўня заяўлена пра жыхароў часткі сяла Дарагіня пана Мацея Трыпольскага і аднаго чалавека з Монтвіна пана Андрэя Трыпольскага, зьбеглых да Базару княгіні Ганны з Хадкевічаў Карэцкай. 25 красавіка 1617 году паборца [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] заявіў у судзе пра няўплату [[ланавое|ланавога падатку]] з добраў кн. Г. Карэцкай, у тым ліку з 50 дымоў мястэчка Базар. Прысуд — абвяшчэньне баніцыі, г. зн. пазбаўленьня правоў і выгнаньня абвінавачанай шляхетнай асобы. 8 ліпеня 1624 году княгіні Карэцкай выдадзены квіт аб уплаце ўсіх (да ланавога дадаліся шос{{заўвага|Наўпроставы падатак, як выбіраўся зь нерухомай маёмасьці мяшчанаў.}} і [[чопавае]]) падаткаў, а 11 верасьня аб'яўленае скасаваньне баніцыі&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. S. 177, 184, 187, 595, 640, 652&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.jpg|значак|зьлева|150px|Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.]]
[[Файл:Коростишів в люстрації 1683 р.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Базар у люстрацыі 1683 г.]]

З падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году вынікае, што за 6 пабораў княгіня Лавінія з роду Карэцкіх, удава па Яну Альбрэхту Радзівілу, зь мястэчка Базару выплаціла з 7 асядлых дымоў па 3 злотых, з 14 вулічных па 1,5 зл., з 10 падсуседкаў{{заўвага|Падсуседкі – безьзямельныя сяляне.}} па 15 грошаў&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 616–616зв.; Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 409–410&lt;/ref&gt;.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што княгіня Радзівілавая з 146 (sic!) дымоў (×6 — ~876 жыхароў) мястэчка Базар мусіла заплаціць 73 злотых{{заўвага|Разьлік такі, што з кожнага дыму выбіралася па 15 грошаў.}}&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926&lt;/ref&gt;.

У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і Оўруцкага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году паведамляецца, што з 6 дымоў сяла Базар оўруцкіх айцоў-езуітаў выплачвалася 3 злотых, а з 5 дымоў пана Канарскага — 2 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 742зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 497&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Базар апынуўся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].

=== Найноўшы час ===

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>7117k8lh9pp2wbfiaa6bwvcgk5uqxpe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698376</id>
      <parentid>2698375</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:35:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2698376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7642" sha1="k71y8bn5pkuhieqtp2xo6x7ek467wbz" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                             = Базар
|Статус                            = сяло
|Назва ў родным склоне             = Базара
|Арыгінальная назва                = Базар
|Лацінка                           = Bazar
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = перад 1613 годам
|Першыя згадкі                     = [[1613]] 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка             = 
|Раён                              = [[Корасьценскі раён|Корасьценскі]]
|Сельсавет                         = 
|Мэр                               = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 
|Год падліку колькасьці            = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|КОАТУУ                            = 
|Аўтамабільны нумарны знак         = 
|Выява                             = Вид на меморіал с.Базар.jpg
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 51
 |Шырата хвілінаў                  = 02
 |Шырата сэкундаў                  = 38
 |Даўгата градусаў                 = 29
 |Даўгата хвілінаў                 = 17
 |Даўгата сэкундаў                 = 37
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Commons                           = 
|Сайт                              =
}}

'''База́р''' ({{мова-uk|База́р}}) — сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. 
 
== Гісторыя ==  

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Ці не ўпершыню паселішча названае ў судовым дэкрэце, датаваным 10-м жніўня 1613 году. Тады пані Марыяна Ласкаўна, удава па Марку Варанецкаму, вяла справу з нашчадкамі князя Яўхіма Карэцкага што да яе падданых, зьбеглых зь сяла Ласкі да новаасаджанага мястэчка Базару. 13 жніўня заяўлена пра жыхароў часткі сяла Дарагіня пана Мацея Трыпольскага і аднаго чалавека з Монтвіна пана Андрэя Трыпольскага, зьбеглых да Базару княгіні Ганны з Хадкевічаў Карэцкай. 25 красавіка 1617 году паборца [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] заявіў у судзе пра няўплату [[ланавое|ланавога]] падатку з добраў кн. Г. Карэцкай, у тым ліку з 50 дымоў мястэчка Базар. Прысуд — абвяшчэньне баніцыі, г. зн. пазбаўленьня правоў і выгнаньня абвінавачанай шляхетнай асобы. 8 ліпеня 1624 году княгіні Карэцкай выдадзены квіт аб уплаце ўсіх (да ланавога дадаліся шос{{заўвага|Наўпроставы падатак, як выбіраўся зь нерухомай маёмасьці мяшчанаў.}} і [[чопавае]]) падаткаў, а 11 верасьня аб'яўленае скасаваньне баніцыі&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. S. 177, 184, 187, 595, 640, 652&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.jpg|значак|зьлева|150px|Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.]]
[[Файл:Коростишів в люстрації 1683 р.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Базар у люстрацыі 1683 г.]]

З падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году вынікае, што за 6 пабораў княгіня Лавінія з роду Карэцкіх, удава па Яну Альбрэхту Радзівілу, зь мястэчка Базару выплаціла з 7 асядлых дымоў па 3 злотых, з 14 вулічных па 1,5 зл., з 10 падсуседкаў{{заўвага|Падсуседкі – безьзямельныя сяляне.}} па 15 грошаў&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 616–616зв.; Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 409–410&lt;/ref&gt;.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што княгіня Радзівілавая з 146 (sic!) дымоў (×6 — ~876 жыхароў) мястэчка Базар мусіла заплаціць 73 злотых{{заўвага|Разьлік такі, што з кожнага дыму выбіралася па 15 грошаў.}}&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926&lt;/ref&gt;.

У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і Оўруцкага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году паведамляецца, што з 6 дымоў сяла Базар оўруцкіх айцоў-езуітаў выплачвалася 3 злотых, а з 5 дымоў пана Канарскага — 2 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 742зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 497&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Базар апынуўся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].

=== Найноўшы час ===

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>k71y8bn5pkuhieqtp2xo6x7ek467wbz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698377</id>
      <parentid>2698376</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:36:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2698377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7649" sha1="75quc4e132vbh4hfoe6s5uiqyum46z2" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                             = Базар
|Статус                            = сяло
|Назва ў родным склоне             = Базара
|Арыгінальная назва                = Базар
|Лацінка                           = Bazar
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = перад 1613 годам
|Першыя згадкі                     = [[1613]] 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка             = 
|Раён                              = [[Корасьценскі раён|Корасьценскі]]
|Сельсавет                         = 
|Мэр                               = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 
|Год падліку колькасьці            = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|КОАТУУ                            = 
|Аўтамабільны нумарны знак         = 
|Выява                             = Вид на меморіал с.Базар.jpg
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 51
 |Шырата хвілінаў                  = 02
 |Шырата сэкундаў                  = 38
 |Даўгата градусаў                 = 29
 |Даўгата хвілінаў                 = 17
 |Даўгата сэкундаў                 = 37
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Commons                           = 
|Сайт                              =
}}

'''База́р''' ({{мова-uk|База́р}}) — сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. 
 
== Гісторыя ==  

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Ці не ўпершыню паселішча названае ў судовым дэкрэце, датаваным 10-м жніўня 1613 году. Тады пані Марыяна Ласкаўна, удава па Марку Варанецкаму, вяла справу з нашчадкамі князя Яўхіма Карэцкага што да яе падданых, зьбеглых зь сяла Ласкі да новаасаджанага мястэчка Базару. 13 жніўня заяўлена пра жыхароў часткі сяла Дарагіня пана Мацея Трыпольскага і аднаго чалавека з Монтвіна пана Андрэя Трыпольскага, зьбеглых да Базару княгіні Ганны з Хадкевічаў Карэцкай. 25 красавіка 1617 году паборца [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] заявіў у судзе пра няўплату [[ланавое|ланавога]] падатку з добраў кн. Г. Карэцкай, у тым ліку з 50 дымоў мястэчка Базар. Прысуд — абвяшчэньне баніцыі, г. зн. пазбаўленьня правоў і выгнаньня абвінавачанай шляхетнай асобы. 8 ліпеня 1624 году княгіні Карэцкай выдадзены квіт што да ўплаты ўсіх (да ланавога дадаліся шос{{заўвага|Наўпроставы падатак, як выбіраўся зь нерухомай маёмасьці мяшчанаў.}} і [[чопавае]]) падаткаў, а 11 верасьня аб'яўленае скасаваньне баніцыі&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. S. 177, 184, 187, 595, 640, 652&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.jpg|значак|зьлева|150px|Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.]]
[[Файл:Коростишів в люстрації 1683 р.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Базар у люстрацыі 1683 г.]]

З падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году вынікае, што за 6 пабораў княгіня Лавінія з роду Карэцкіх, удава па Яну Альбрэхту Радзівілу, зь мястэчка Базару выплаціла з 7 асядлых дымоў па 3 злотых, з 14 вулічных па 1,5 зл., з 10 падсуседкаў{{заўвага|Падсуседкі – безьзямельныя сяляне.}} па 15 грошаў&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 616–616зв.; Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 409–410&lt;/ref&gt;.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што княгіня Радзівілавая з 146 (sic!) дымоў (×6 — ~876 жыхароў) мястэчка Базар мусіла заплаціць 73 злотых{{заўвага|Разьлік такі, што з кожнага дыму выбіралася па 15 грошаў.}}&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926&lt;/ref&gt;.

У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і Оўруцкага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году паведамляецца, што з 6 дымоў сяла Базар оўруцкіх айцоў-езуітаў выплачвалася 3 злотых, а з 5 дымоў пана Канарскага — 2 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 742зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 497&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Базар апынуўся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].

=== Найноўшы час ===

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>75quc4e132vbh4hfoe6s5uiqyum46z2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698379</id>
      <parentid>2698377</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T08:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Дамінік</username>
        <id>64057</id>
      </contributor>
      <comment>/* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */</comment>
      <origin>2698379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7658" sha1="fqighpu94e2tgex01l9b0812ws89lv6" xml:space="preserve">{{Населены пункт/Украіна
|Назва                             = Базар
|Статус                            = сяло
|Назва ў родным склоне             = Базара
|Арыгінальная назва                = Базар
|Лацінка                           = Bazar
|Герб                              = 
|Сьцяг                             = 
|Гімн                              = 
|Дата заснаваньня                  = перад 1613 годам
|Першыя згадкі                     = [[1613]] 
|Статус з                          = 
|Магдэбурскае права                = 
|Былая назва                       = 
|Мясцовая назва                    = 
|Вобласьць                         = [[Жытомірская вобласьць|Жытомірская]]
|Аўтаномная рэспубліка             = 
|Раён                              = [[Корасьценскі раён|Корасьценскі]]
|Сельсавет                         = 
|Мэр                               = 
|Пасада кіраўніка                  = 
|Кіраўнік                          = 
|Плошча                            = 
|Крыніца плошчы                    = 
|Вышыня                            = 
|Унутраны падзел                   = 
|Колькасьць насельніцтва           = 
|Год падліку колькасьці            = 
|Крыніца колькасьці насельніцтва   = 
|КОАТУУ                            = 
|Аўтамабільны нумарны знак         = 
|Выява                             = Вид на меморіал с.Базар.jpg
|Апісаньне выявы                   = 
 |Шырата градусаў                  = 51
 |Шырата хвілінаў                  = 02
 |Шырата сэкундаў                  = 38
 |Даўгата градусаў                 = 29
 |Даўгата хвілінаў                 = 17
 |Даўгата сэкундаў                 = 37
|Пазыцыя подпісу на мапе           = 
|Водступ подпісу на мапе           = 
|Commons                           = 
|Сайт                              =
}}

'''База́р''' ({{мова-uk|База́р}}) — сяло ў [[Корасьценскі раён|Корасьценскім раёне]] [[Жытомірская вобласьць|Жытомірскай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]]. 
 
== Гісторыя ==  

=== Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай ===

Ці не ўпершыню паселішча названае ў судовым дэкрэце, датаваным 10-м жніўня 1613 году. Тады пані Марыяна Ласкаўна, удава па Марку Варанецкаму, вяла справу з нашчадкамі князя Яўхіма Карэцкага што да яе падданых, зьбеглых зь сяла Ласкі да новаасаджанага мястэчка Базару. 13 жніўня заяўлена пра жыхароў часткі сяла Дарагіня пана Мацея Трыпольскага і аднаго чалавека з Монтвіна пана Андрэя Трыпольскага, зьбеглых да Базару княгіні Ганны з Хадкевічаў Карэцкай. 25 красавіка 1617 году паборца [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] заявіў у судзе пра няўплату [[ланавое|ланавога]] падатку з добраў кн. Г. Карэцкай, у тым ліку з 50 дымоў мястэчка Базар. Прысуд — абвяшчэньне баніцыі, г. зн. пазбаўленьня правоў і выгнаньня абвінавачанай шляхетнай асобы. 8 ліпеня 1624 году княгіні Карэцкай выдадзены квіт што да ўплаты ўсіх (акрамя ланавога, дадаліся шос{{заўвага|Наўпроставы падатак, як выбіраўся зь нерухомай маёмасьці мяшчанаў.}} і [[чопавае]]) падаткаў, а 11 верасьня аб'яўленае скасаваньне баніцыі&lt;ref&gt;Źródła dziejowe (ŹD). T. XXI. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. X: Ziemie ruskie. Ukraina (Kijów — Bracław) / A. Jabłonowski — Warszawa, 1894. S. 177, 184, 187, 595, 640, 652&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.jpg|значак|зьлева|150px|Пабор зь мястэчка Базар у 1634 г.]]
[[Файл:Коростишів в люстрації 1683 р.jpg|значак|зьлева|150px|Сяло Базар у люстрацыі 1683 г.]]

З падатковага рэестру Кіеўскага ваяводзтва 1628 году вынікае, што за 6 пабораў княгіня Лавінія з роду Карэцкіх, удава па Яну Альбрэхту Радзівілу, зь мястэчка Базару выплаціла з 7 асядлых дымоў па 3 злотых, з 14 вулічных па 1,5 зл., з 10 падсуседкаў{{заўвага|Падсуседкі – безьзямельныя сяляне.}} па 15 грошаў&lt;ref&gt;Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 177. А. 616–616зв.; Архив Юго-Западной России. Ч. 7. Т. 1: Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 409–410&lt;/ref&gt;.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што княгіня Радзівілавая з 146 (sic!) дымоў (×6 — ~876 жыхароў) мястэчка Базар мусіла заплаціць 73 злотых{{заўвага|Разьлік такі, што з кожнага дыму выбіралася па 15 грошаў.}}&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926&lt;/ref&gt;.

У люстрацыі падымнага падатку [[Жытомір]]скага і Оўруцкага паветаў Кіеўскага ваяводзтва 1683 году паведамляецца, што з 6 дымоў сяла Базар оўруцкіх айцоў-езуітаў выплачвалася 3 злотых, а з 5 дымоў пана Канарскага — 2 зл.&lt;ref&gt;ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 742зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. І. — С. 497&lt;/ref&gt;.

=== Пад уладай Расейскай імпэрыі ===

Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Базар апынуўся ў [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]].

=== Найноўшы час ===

== Заўвагі ==
{{Заўвагі}}

== Крыніцы ==
{{Крыніцы|2}}

[[Катэгорыя:Населеныя пункты Жытомірскай вобласьці]]
[[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]]</text>
      <sha1>fqighpu94e2tgex01l9b0812ws89lv6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Цяперашні абраны артыкул/2026-11</title>
    <ns>10</ns>
    <id>304459</id>
    <redirect title="Шаблён:Цяперашні абраны артыкул/2013-07" />
    <revision>
      <id>2698257</id>
      <timestamp>2026-11-01T18:05:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>пачатак</comment>
      <origin>2698257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="3q1uo3t62tufpns275dtcr1v77w6yxn" xml:space="preserve">#перанакіраваньне [[Шаблён:Цяперашні абраны артыкул/2013-07]]</text>
      <sha1>3q1uo3t62tufpns275dtcr1v77w6yxn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вуліца Фрунзэ (Менск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304460</id>
    <revision>
      <id>2698274</id>
      <timestamp>2026-11-01T19:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>XHCKidx</username>
        <id>11053</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „{{Вуліца Менску |назва                  = Фрунзэ |былыя назвы            = Шпітальная |год заснаваньня вуліцы =  |статус                 =  |фота                   = Frunze street (Minsk) p16.jpg |подпіс                 = Менск, вуліца Фрунзэ |раён1                  = Партызанскі |гістарычны раён        =...“</comment>
      <origin>2698274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6606" sha1="drtllidgw35r10i32xi7wko92vuzs16" xml:space="preserve">{{Вуліца Менску
|назва                  = Фрунзэ
|былыя назвы            = Шпітальная
|год заснаваньня вуліцы = 
|статус                 = 
|фота                   = Frunze street (Minsk) p16.jpg
|подпіс                 = Менск, вуліца Фрунзэ
|раён1                  = Партызанскі
|гістарычны раён        = [[Стромкі Бераг]], [[Архірэйская Слабодка]]
|даўжыня                = 
|мэтро                  = [[Плошча Перамогі (станцыя мэтро)|Плошча Перамогі]]
|аўтобус                = 18, 26, 26д, 26а, 39, 100
|тралейбус              = 
|трамвай                = 
|індэкс                 = 
|на мапе                = 
|Commons                = Miensk, Špitalnaja
}}

'''Вуліца Фрунзэ''' (''гістарычна'' — '''Шпітальная''') — вуліца ў цэнтры [[Менск]]у, у [[Партызанскі раён (Менск)|Партызанскім]] раёне. Пачынаецца ад [[Плошча Перамогі (Менск)|Плошчы Перамогі]], перасякае вуліцы [[Румянцава (Менск)|Румянцава]], [[Завулак Вайсковы (Менск)|Вайсковы]] і [[Завулак Бранявы (Менск)|Бранявы]] завулкі, скончваецца скрыжаваньнем з [[Вуліца Першамайская (Менск)|Першамайскай]] вуліцай.  Названа у гонар рэвалюцыянера, савецкага партыйнага дзеяча і першага начальніка народнай міліцыі Менску (утворанай пасля [[Лютаўская рэвалюцыя 1917 году ў Расеі|Лютаўскай рэвалюцыі]]) - [[Міхаіл Фрунзэ|Міхаіла Васільевіча Фрунзэ]]. На вуліцы разьмешчаны [[Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Менск)|парк імя Максіма Горкага]] і будынак [[Сьледчы камітэт Рэспублікі Беларусь|Сьледчага камітэту Рэспублікі Беларусь]] (''Фрунзэ, 19'' - колішні вайсковы шпіталь).

== Гісторыя ==
Сваю назву ''Шпітальная'' вуліца атрымала ад комплексу будынкаў [[Вайсковы шпіталь (Менск)|вайсковага шпіталя]]. Для абслугоўвання расейскіх войскаў, дыслакаваных у Мtнску, у 1797 годзе адкрыўся першы ваенны шпіталь на 80 ложкаў. На той час ён лічыўся даволі буйным. Драўляныя будынкі, узведзеныя па праекце губернскага архітэктара Хведара Крамера, размяшчаліся за рысай места - на ўчастку ад правага берага [[Сьвіслач (басэйн Дняпра)|Сьвіслачы]] да сучаснай вуліцы [[Вуліца Захарава (Менск)|Захарава]].
У 1925 годзе перайменавана у гонар [[Міхаіл Фрунзэ|Міхаіла Васільевіча Фрунзэ]].

== Галерэя ==
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;left&quot;&gt;
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1836).jpg|Менск, праект вайсковага шпіталю, 1836 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1870).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, 1870 год
Miensk, Špitalnaja, Šulman. Менск, Шпітальная, Шульман (1897).jpg|Менск, вуліца Шпітальная, праект на пабудову драўлянага флігеля Н. Шульмана, 1897 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja, Niśnievič. Менск, Захараўская-Шпітальная, Нісьневіч (XX).jpg|Менск, рог вуліц Захараўскай і Шпітальнай. Дом Нісьневічаў, пачатак XX ст.
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (B. Hajdukievič, 1906).jpg|Менск, вуліца Шпітальная, плян спрэчнага зямельнага пляцу між Ф. Талкачом і Менскім Архірэйскім домам, 1906 год
Miensk, Špitalnaja-Zacharaŭskaja. Менск, Шпітальная-Захараўская (1901-17).jpg|Менск, Шпітальная-Захараўская, 1901-17 гг.
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1909) (2).jpg|Менск, Шпітальная, Вайсковы шпіталь, 1909 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1910).jpg|Менск, Шпітальная, 1910 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (08.1920).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, спалены палякамі, 08.1920
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1924).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, 1924 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja. Менск, Захараўская-Шпітальная (1941).jpg|Менск, вуліца Захараўская ля скрыжаваньня з Шпітальнай, 1941 год
Miensk, Biełacarkoŭnaja-Špitalnaja. Менск, Белацаркоўная-Шпітальная (1943).jpg|Менск, рог вуліц Белацаркоўнай і Шпітальнай, 1943 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja. Менск, Захараўская-Шпітальная (1941-44).jpg|Менск, Захараўская-Шпітальная, 1941-44 гг.
Miensk, Mieski Sad, Trek. Менск, Мескі Сад, Трэк (1.05.1943).jpg|Менск, [[Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Менск)|Мескі Сад]] у бок вуліцы Шпітальнай. Трэк, удалечыні [[Вайсковы шпіталь (Менск)|Вайсковы шпіталь]], 1.05.1943
&lt;/gallery&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Вуліцы Менску}}
{{Вуліцы Менску:Цэнтральны раён}}

[[Катэгорыя:Вуліцы Менску]]
[[Катэгорыя:Цэнтральны раён (Менск)]]</text>
      <sha1>drtllidgw35r10i32xi7wko92vuzs16</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698276</id>
      <parentid>2698274</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:11:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>XHCKidx</username>
        <id>11053</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2698276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6645" sha1="ecv79oajuj234fnzsim8a7losoqatkd" xml:space="preserve">{{Вуліца Менску
|назва                  = Фрунзэ
|былыя назвы            = Шпітальная
|год заснаваньня вуліцы = 
|статус                 = 
|фота                   = Frunze street (Minsk) p16.jpg
|подпіс                 = Менск, вуліца Фрунзэ
|раён1                  = Партызанскі
|гістарычны раён        = [[Стромкі Бераг]], [[Архірэйская Слабодка]]
|даўжыня                = 
|мэтро                  = [[Плошча Перамогі (станцыя мэтро)|Плошча Перамогі]]
|аўтобус                = 18, 26, 26д, 26а, 39, 100
|тралейбус              = 
|трамвай                = 
|індэкс                 = 
|на мапе                = 
|Commons                = Miensk, Špitalnaja
}}

'''Вуліца Фрунзэ''' (''гістарычна'' — '''Шпітальная''') — вуліца ў цэнтры [[Менск]]у, у [[Партызанскі раён (Менск)|Партызанскім]] раёне. Пачынаецца ад [[Плошча Перамогі (Менск)|Плошчы Перамогі]], перасякае вуліцы [[Румянцава (Менск)|Румянцава]], [[Завулак Вайсковы (Менск)|Вайсковы]] і [[Завулак Бранявы (Менск)|Бранявы]] завулкі, скончваецца скрыжаваньнем з [[Вуліца Першамайская (Менск)|Першамайскай]] вуліцай.  Названа у гонар рэвалюцыянера, савецкага партыйнага дзеяча і першага начальніка народнай міліцыі Менску (утворанай пасля [[Лютаўская рэвалюцыя 1917 году ў Расеі|Лютаўскай рэвалюцыі]]) - [[Міхаіл Фрунзэ|Міхаіла Васільевіча Фрунзэ]]. На вуліцы разьмешчаны [[Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Менск)|парк імя Максіма Горкага]] і будынак [[Сьледчы камітэт Рэспублікі Беларусь|Сьледчага камітэту Рэспублікі Беларусь]] (''Фрунзэ, 19'' - колішні вайсковы шпіталь).

== Гісторыя ==
Сваю назву ''Шпітальная'' вуліца атрымала ад комплексу будынкаў [[Вайсковы шпіталь (Менск)|вайсковага шпіталя]]. Для абслугоўвання расейскіх войскаў, дыслакаваных у Мtнску, у 1797 годзе адкрыўся першы ваенны шпіталь на 80 ложкаў. На той час ён лічыўся даволі буйным. Драўляныя будынкі, узведзеныя па праекце губернскага архітэктара Хведара Крамера, размяшчаліся за рысай места - на ўчастку ад правага берага [[Сьвіслач (басэйн Дняпра)|Сьвіслачы]] да сучаснай вуліцы [[Вуліца Захарава (Менск)|Захарава]]&lt;ref&gt;https://medvestnik.by/dosug/gospital-naya-istoriya-naveyannaya-vremenem&lt;/ref&gt;.
У 1925 годзе перайменавана у гонар [[Міхаіл Фрунзэ|Міхаіла Васільевіча Фрунзэ]]&lt;ref&gt;https://planetabelarus.by/sights/zdanie-sledstvennogo-komiteta-belarusi/&lt;/ref&gt;.

== Галерэя ==
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;left&quot;&gt;
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1836).jpg|Менск, праект вайсковага шпіталю, 1836 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1870).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, 1870 год
Miensk, Špitalnaja, Šulman. Менск, Шпітальная, Шульман (1897).jpg|Менск, вуліца Шпітальная, праект на пабудову драўлянага флігеля Н. Шульмана, 1897 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja, Niśnievič. Менск, Захараўская-Шпітальная, Нісьневіч (XX).jpg|Менск, рог вуліц Захараўскай і Шпітальнай. Дом Нісьневічаў, пачатак XX ст.
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (B. Hajdukievič, 1906).jpg|Менск, вуліца Шпітальная, плян спрэчнага зямельнага пляцу між Ф. Талкачом і Менскім Архірэйскім домам, 1906 год
Miensk, Špitalnaja-Zacharaŭskaja. Менск, Шпітальная-Захараўская (1901-17).jpg|Менск, Шпітальная-Захараўская, 1901-17 гг.
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1909) (2).jpg|Менск, Шпітальная, Вайсковы шпіталь, 1909 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1910).jpg|Менск, Шпітальная, 1910 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (08.1920).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, спалены палякамі, 08.1920
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1924).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, 1924 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja. Менск, Захараўская-Шпітальная (1941).jpg|Менск, вуліца Захараўская ля скрыжаваньня з Шпітальнай, 1941 год
Miensk, Biełacarkoŭnaja-Špitalnaja. Менск, Белацаркоўная-Шпітальная (1943).jpg|Менск, рог вуліц Белацаркоўнай і Шпітальнай, 1943 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja. Менск, Захараўская-Шпітальная (1941-44).jpg|Менск, Захараўская-Шпітальная, 1941-44 гг.
Miensk, Mieski Sad, Trek. Менск, Мескі Сад, Трэк (1.05.1943).jpg|Менск, [[Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Менск)|Мескі Сад]] у бок вуліцы Шпітальнай. Трэк, удалечыні [[Вайсковы шпіталь (Менск)|Вайсковы шпіталь]], 1.05.1943
&lt;/gallery&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Вуліцы Менску}}

[[Катэгорыя:Вуліцы Менску]]</text>
      <sha1>ecv79oajuj234fnzsim8a7losoqatkd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698308</id>
      <parentid>2698276</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>XHCKidx</username>
        <id>11053</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Гісторыя */</comment>
      <origin>2698308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6648" sha1="2iszfpdznx9lu2efybme7ohlkz32dcd" xml:space="preserve">{{Вуліца Менску
|назва                  = Фрунзэ
|былыя назвы            = Шпітальная
|год заснаваньня вуліцы = 
|статус                 = 
|фота                   = Frunze street (Minsk) p16.jpg
|подпіс                 = Менск, вуліца Фрунзэ
|раён1                  = Партызанскі
|гістарычны раён        = [[Стромкі Бераг]], [[Архірэйская Слабодка]]
|даўжыня                = 
|мэтро                  = [[Плошча Перамогі (станцыя мэтро)|Плошча Перамогі]]
|аўтобус                = 18, 26, 26д, 26а, 39, 100
|тралейбус              = 
|трамвай                = 
|індэкс                 = 
|на мапе                = 
|Commons                = Miensk, Špitalnaja
}}

'''Вуліца Фрунзэ''' (''гістарычна'' — '''Шпітальная''') — вуліца ў цэнтры [[Менск]]у, у [[Партызанскі раён (Менск)|Партызанскім]] раёне. Пачынаецца ад [[Плошча Перамогі (Менск)|Плошчы Перамогі]], перасякае вуліцы [[Румянцава (Менск)|Румянцава]], [[Завулак Вайсковы (Менск)|Вайсковы]] і [[Завулак Бранявы (Менск)|Бранявы]] завулкі, скончваецца скрыжаваньнем з [[Вуліца Першамайская (Менск)|Першамайскай]] вуліцай.  Названа у гонар рэвалюцыянера, савецкага партыйнага дзеяча і першага начальніка народнай міліцыі Менску (утворанай пасля [[Лютаўская рэвалюцыя 1917 году ў Расеі|Лютаўскай рэвалюцыі]]) - [[Міхаіл Фрунзэ|Міхаіла Васільевіча Фрунзэ]]. На вуліцы разьмешчаны [[Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Менск)|парк імя Максіма Горкага]] і будынак [[Сьледчы камітэт Рэспублікі Беларусь|Сьледчага камітэту Рэспублікі Беларусь]] (''Фрунзэ, 19'' - колішні вайсковы шпіталь).

== Гісторыя ==
Сваю назву ''Шпітальная'' вуліца атрымала ад комплексу будынкаў [[Вайсковы шпіталь (Менск)|вайсковага шпіталя]]. Для абслугоўваньня расейскіх войскаў, дыслакаваных у Менску, у 1797 годзе адкрыўся першы ваенны шпіталь на 80 ложкаў. На той час ён лічыўся даволі буйным. Драўляныя будынкі, узведзеныя па праекце губернскага архітэктара Хведара Крамера, размяшчаліся за рысай места - на ўчастку ад правага берага [[Сьвіслач (басэйн Дняпра)|Сьвіслачы]] да сучаснай вуліцы [[Вуліца Захарава (Менск)|Захарава]]&lt;ref&gt;https://medvestnik.by/dosug/gospital-naya-istoriya-naveyannaya-vremenem&lt;/ref&gt;.
У 1925 годзе перайменавана у гонар [[Міхаіл Фрунзэ|Міхаіла Васільевіча Фрунзэ]]&lt;ref&gt;https://planetabelarus.by/sights/zdanie-sledstvennogo-komiteta-belarusi/&lt;/ref&gt;.

== Галерэя ==
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;left&quot;&gt;
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1836).jpg|Менск, праект вайсковага шпіталю, 1836 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1870).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, 1870 год
Miensk, Špitalnaja, Šulman. Менск, Шпітальная, Шульман (1897).jpg|Менск, вуліца Шпітальная, праект на пабудову драўлянага флігеля Н. Шульмана, 1897 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja, Niśnievič. Менск, Захараўская-Шпітальная, Нісьневіч (XX).jpg|Менск, рог вуліц Захараўскай і Шпітальнай. Дом Нісьневічаў, пачатак XX ст.
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (B. Hajdukievič, 1906).jpg|Менск, вуліца Шпітальная, плян спрэчнага зямельнага пляцу між Ф. Талкачом і Менскім Архірэйскім домам, 1906 год
Miensk, Špitalnaja-Zacharaŭskaja. Менск, Шпітальная-Захараўская (1901-17).jpg|Менск, Шпітальная-Захараўская, 1901-17 гг.
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1909) (2).jpg|Менск, Шпітальная, Вайсковы шпіталь, 1909 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1910).jpg|Менск, Шпітальная, 1910 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (08.1920).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, спалены палякамі, 08.1920
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1924).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, 1924 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja. Менск, Захараўская-Шпітальная (1941).jpg|Менск, вуліца Захараўская ля скрыжаваньня з Шпітальнай, 1941 год
Miensk, Biełacarkoŭnaja-Špitalnaja. Менск, Белацаркоўная-Шпітальная (1943).jpg|Менск, рог вуліц Белацаркоўнай і Шпітальнай, 1943 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja. Менск, Захараўская-Шпітальная (1941-44).jpg|Менск, Захараўская-Шпітальная, 1941-44 гг.
Miensk, Mieski Sad, Trek. Менск, Мескі Сад, Трэк (1.05.1943).jpg|Менск, [[Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Менск)|Мескі Сад]] у бок вуліцы Шпітальнай. Трэк, удалечыні [[Вайсковы шпіталь (Менск)|Вайсковы шпіталь]], 1.05.1943
&lt;/gallery&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Вуліцы Менску}}

[[Катэгорыя:Вуліцы Менску]]</text>
      <sha1>2iszfpdznx9lu2efybme7ohlkz32dcd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698309</id>
      <parentid>2698308</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T22:33:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>XHCKidx</username>
        <id>11053</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Гісторыя */</comment>
      <origin>2698309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6652" sha1="7s7wqs01usrvtjy4b53rh5w3vvkcznf" xml:space="preserve">{{Вуліца Менску
|назва                  = Фрунзэ
|былыя назвы            = Шпітальная
|год заснаваньня вуліцы = 
|статус                 = 
|фота                   = Frunze street (Minsk) p16.jpg
|подпіс                 = Менск, вуліца Фрунзэ
|раён1                  = Партызанскі
|гістарычны раён        = [[Стромкі Бераг]], [[Архірэйская Слабодка]]
|даўжыня                = 
|мэтро                  = [[Плошча Перамогі (станцыя мэтро)|Плошча Перамогі]]
|аўтобус                = 18, 26, 26д, 26а, 39, 100
|тралейбус              = 
|трамвай                = 
|індэкс                 = 
|на мапе                = 
|Commons                = Miensk, Špitalnaja
}}

'''Вуліца Фрунзэ''' (''гістарычна'' — '''Шпітальная''') — вуліца ў цэнтры [[Менск]]у, у [[Партызанскі раён (Менск)|Партызанскім]] раёне. Пачынаецца ад [[Плошча Перамогі (Менск)|Плошчы Перамогі]], перасякае вуліцы [[Румянцава (Менск)|Румянцава]], [[Завулак Вайсковы (Менск)|Вайсковы]] і [[Завулак Бранявы (Менск)|Бранявы]] завулкі, скончваецца скрыжаваньнем з [[Вуліца Першамайская (Менск)|Першамайскай]] вуліцай.  Названа у гонар рэвалюцыянера, савецкага партыйнага дзеяча і першага начальніка народнай міліцыі Менску (утворанай пасля [[Лютаўская рэвалюцыя 1917 году ў Расеі|Лютаўскай рэвалюцыі]]) - [[Міхаіл Фрунзэ|Міхаіла Васільевіча Фрунзэ]]. На вуліцы разьмешчаны [[Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Менск)|парк імя Максіма Горкага]] і будынак [[Сьледчы камітэт Рэспублікі Беларусь|Сьледчага камітэту Рэспублікі Беларусь]] (''Фрунзэ, 19'' - колішні вайсковы шпіталь).

== Гісторыя ==
Сваю назву ''Шпітальная'' вуліца атрымала ад комплексу будынкаў [[Вайсковы шпіталь (Менск)|вайсковага шпіталя]]. Для абслугоўваньня расейскіх войскаў, дыслакаваных у [[Менск]]у, у 1797 годзе адкрыўся першы ваенны шпіталь на 80 ложкаў. На той час ён лічыўся даволі буйным. Драўляныя будынкі, узведзеныя па праекце губернскага архітэктара Хведара Крамера, размяшчаліся за рысай места - на ўчастку ад правага берага [[Сьвіслач (басэйн Дняпра)|Сьвіслачы]] да сучаснай вуліцы [[Вуліца Захарава (Менск)|Захарава]]&lt;ref&gt;https://medvestnik.by/dosug/gospital-naya-istoriya-naveyannaya-vremenem&lt;/ref&gt;.
У 1925 годзе перайменавана у гонар [[Міхаіл Фрунзэ|Міхаіла Васільевіча Фрунзэ]]&lt;ref&gt;https://planetabelarus.by/sights/zdanie-sledstvennogo-komiteta-belarusi/&lt;/ref&gt;.

== Галерэя ==
&lt;gallery widths=150 heights=150 class=&quot;left&quot;&gt;
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1836).jpg|Менск, праект вайсковага шпіталю, 1836 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1870).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, 1870 год
Miensk, Špitalnaja, Šulman. Менск, Шпітальная, Шульман (1897).jpg|Менск, вуліца Шпітальная, праект на пабудову драўлянага флігеля Н. Шульмана, 1897 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja, Niśnievič. Менск, Захараўская-Шпітальная, Нісьневіч (XX).jpg|Менск, рог вуліц Захараўскай і Шпітальнай. Дом Нісьневічаў, пачатак XX ст.
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (B. Hajdukievič, 1906).jpg|Менск, вуліца Шпітальная, плян спрэчнага зямельнага пляцу між Ф. Талкачом і Менскім Архірэйскім домам, 1906 год
Miensk, Špitalnaja-Zacharaŭskaja. Менск, Шпітальная-Захараўская (1901-17).jpg|Менск, Шпітальная-Захараўская, 1901-17 гг.
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1909) (2).jpg|Менск, Шпітальная, Вайсковы шпіталь, 1909 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1910).jpg|Менск, Шпітальная, 1910 год
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (08.1920).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, спалены палякамі, 08.1920
Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1924).jpg|Менск, вайсковы шпіталь, 1924 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja. Менск, Захараўская-Шпітальная (1941).jpg|Менск, вуліца Захараўская ля скрыжаваньня з Шпітальнай, 1941 год
Miensk, Biełacarkoŭnaja-Špitalnaja. Менск, Белацаркоўная-Шпітальная (1943).jpg|Менск, рог вуліц Белацаркоўнай і Шпітальнай, 1943 год
Miensk, Zacharaŭskaja-Špitalnaja. Менск, Захараўская-Шпітальная (1941-44).jpg|Менск, Захараўская-Шпітальная, 1941-44 гг.
Miensk, Mieski Sad, Trek. Менск, Мескі Сад, Трэк (1.05.1943).jpg|Менск, [[Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Менск)|Мескі Сад]] у бок вуліцы Шпітальнай. Трэк, удалечыні [[Вайсковы шпіталь (Менск)|Вайсковы шпіталь]], 1.05.1943
&lt;/gallery&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

{{Вуліцы Менску}}

[[Катэгорыя:Вуліцы Менску]]</text>
      <sha1>7s7wqs01usrvtjy4b53rh5w3vvkcznf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў (асноўны раўнд)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304461</id>
    <revision>
      <id>2698278</id>
      <timestamp>2026-11-01T19:17:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>пачатак</comment>
      <origin>2698278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6132" sha1="7nfns4i5xa7niimuulzc7ucs3909gmi" xml:space="preserve">'''Групавы этап [[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў|Лігі чэмпіёнаў ЭГФ 2026—2027 гадоў]]''' ладзіцца з 18 лістапада 2026 году па 4 сакавіка 2027 году, каб вызначыць восем клюбаў, якія мусяць атрымаць месца ў плэй-оф турніру.

== Групы ==
12 клюбаў былі падзеленыя на дзьве групы па шэсьць камандаў, якія згуляюць па колавай сыстэме, як удома, гэтак і ў гасьцях. Супернікамі мусяць быць тыя клюбы, зь якімі яны яшчэ не сустракаліся. Чатыры найлепшыя каманды трапяць у стадыю плэй-оф&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.eurohandball.com/en/news/en/ehf-exec-confirms-champions-league-with-24-teams-new-system-for-european-league/|загаловак=EHF EXEC confirms: Champions League with 24 teams, new system for European League|выдавецтва=eurohandball.com|дата публікацыі=21.10.2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Група I ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група I
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#main-round ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1= |вынік2= |вынік3= |вынік4=

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=VES, PAR, MEL, PLO, AAL, BER

|абнаўленьне=будучыня
|дата_пачатку=18 лістапада 2026

|матч_VES_BER=39–35
|матч_VES_PLO=
|матч_VES_MEL=
|матч_VES_PAR=
|матч_VES_AAL=
|матч_BER_VES=29–35
|матч_BER_PLO=
|матч_BER_MEL=
|матч_BER_PAR=
|матч_BER_AAL=
|матч_PLO_VES=
|матч_PLO_BER=
|матч_PLO_MEL=25–24
|матч_PLO_PAR=
|матч_PLO_AAL=
|матч_MEL_VES=
|матч_MEL_BER=
|матч_MEL_PLO=28–26
|матч_MEL_PAR=
|матч_MEL_AAL=
|матч_PAR_VES=
|матч_PAR_BER=
|матч_PAR_PLO=
|матч_PAR_MEL=
|матч_PAR_AAL=32–25
|матч_AAL_VES=
|матч_AAL_BER=
|матч_AAL_PLO=
|матч_AAL_MEL=
|матч_AAL_PAR=33–33

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_VES={{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Вэспрэм (гандбольны клюб)|Вэспрэм]]
|назва_BER={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фюксэ Бэрлін|Фюксэ]]
|назва_PLO={{Сьцяг|Польшча}} [[Вісла Плоцк (гандбольны клюб)|Вісла]]
|назва_MEL={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Мэльзунген (гандбольны клюб)|Мэльзунген]]
|назва_PAR={{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж (гандбольны клюб)|Пары Сэн-Жэрмэн]]
|назва_AAL={{Сьцяг|Данія}} [[Ольбарг (гандбольны клюб)|Ольбарг]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Чвэрцьфіналы
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

=== Група II ===
&lt;onlyinclude&gt;{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП
|section=Група II
|крыніца=[https://ehfcl.eurohandball.com/men/2026-27/standings/#main-round ЭГФ]
|winpoints=2

&lt;!--Кваліфікацыі камандаў.--&gt;
|вынік1= |вынік2= |вынік3= |вынік4=

&lt;!--Аўтаматычнае стварэньне табліцы--&gt;
|генэраваць_турнірную_табліцу=так
|ranking_criteria=pts, h2h_pts, h2h_gd, h2h_gf, gd, gf
|default_order=SPO, GOG, BAR, BUC, MAG, KIE

|абнаўленьне=будучыня
|дата_пачатку=18 лістапада 2026

|матч_SPO_GOG=43–33
|матч_SPO_BAR=
|матч_SPO_BUC=
|матч_SPO_MAG=
|матч_SPO_KIE=
|матч_GOG_SPO=35–37
|матч_GOG_BAR=
|матч_GOG_BUC=
|матч_GOG_MAG=
|матч_GOG_KIE=
|матч_BAR_SPO=
|матч_BAR_GOG=
|матч_BAR_BUC=34–27
|матч_BAR_MAG=
|матч_BAR_KIE=
|матч_BUC_SPO=
|матч_BUC_GOG=
|матч_BUC_BAR=22–36
|матч_BUC_MAG=
|матч_BUC_KIE=
|матч_MAG_SPO=
|матч_MAG_GOG=
|матч_MAG_BAR=
|матч_MAG_BUC=
|матч_MAG_KIE=30–27
|матч_KIE_SPO=
|матч_KIE_GOG=
|матч_KIE_BAR=
|матч_KIE_BUC=
|матч_KIE_MAG=30–35

&lt;!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--&gt;
|назва_SPO={{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон (гандбольны клюб)|Спортынг]]
|назва_GOG={{Сьцяг|Данія}} [[ГОГ Гудмэ|ГОГ]]
|назва_BAR={{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (гандбольны клюб)|Барсэлёна]]
|назва_BUC={{Сьцяг|Румынія}} [[Дынама Бухарэст (гандбольны клюб)|Дынама]]
|назва_MAG={{Сьцяг|Нямеччына}} [[Магдэбург (гандбольны клюб)|Магдэбург]]
|назва_KIE={{Сьцяг|Польшча}} [[Індустрыя Кельцы|Індустрыя]]

&lt;!--Вызначэньне слупка кваліфікацыі і паніжэньня--&gt;
|колер_А=green1|тэкст_А= Чвэрцьфіналы
|колер_Б=blue1|тэкст_Б= Пераход у [[Эўрапейская ліга ЭГФ|Эўрапейскую лігу]]

&lt;!--Налады--&gt;
|ліміт_паказу=5
|загаловак_слупка_вынікаў=QR
}}&lt;/onlyinclude&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}</text>
      <sha1>7nfns4i5xa7niimuulzc7ucs3909gmi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вайсковы шпіталь (Менск)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304462</id>
    <revision>
      <id>2698281</id>
      <timestamp>2026-11-01T19:26:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>XHCKidx</username>
        <id>11053</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „{{славутасьць |Тып                      = Помнік архітэктуры |Назва                    = Вайсковы шпіталь |Выява                    = Frunze street (Minsk) p01.jpg |Подпіс выявы             = Комплекс будынкаў вайсковага шпіталю у Менску |Статус                   = |Краіна                   = Беларусь |...“</comment>
      <origin>2698281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7189" sha1="hzw16c45sdm0npkka22s3c5g2bqtzq7" xml:space="preserve">{{славутасьць
|Тып                      = Помнік архітэктуры
|Назва                    = Вайсковы шпіталь
|Выява                    = Frunze street (Minsk) p01.jpg
|Подпіс выявы             = Комплекс будынкаў вайсковага шпіталю у Менску
|Статус                   =
|Краіна                   = Беларусь
|Назва месцазнаходжаньня  = [[горад|Места]]
|Месцазнаходжаньне        = [[Менск]]
|Адрас                    = 
|Канфэсія                 = 
|Эпархія                  = 
|Ордэнская прыналежнасьць = 
|Тып кляштара             = 
|Тып будынка              = 
|Архітэктурны стыль       = 
|Аўтар праекту            = 
|Будаўнік                 = 
|Заснавальнік             = 
|Першае згадваньне        = 
|Заснаваньне              = XIX стагодзьдзе
|Асноўныя даты            = {{Славутасьць/Даты||||||}}
|Скасаваны                = 
|Пачатак будаўніцтва      = 1836
|Канчатак будаўніцтва     = 1840
|Будынкі                  = {{Славутасьць/Будынкі||||||}}
|Прыбудоўкі               = 
|Вядомыя насельнікі       = 
|Рэліквіі                 = 
|Плябан                   = 
|Стан                     = 
|Шырата паўшар’е          =
|Шырата градусаў          =
|Шырата хвілінаў          =
|Шырата сэкундаў          =
|Даўгата паўшар’е         =
|Даўгата градусаў         =
|Даўгата хвілінаў         =
|Даўгата сэкундаў         =
|Назва мапы               = 
|Пазыцыя подпісу на мапе  = 
|Водступ подпісу на мапе  = 
|Сайт                     = 
}}

'''Буды́нкі вайско́вага шпіталя́''' — збудаваньні першай паловы [[XIX стагодзьдзе|XIX стагодзьдзя]] ў [[Менск]]у, помнікі архітэктуры [[класіцызм]]у. Месцяцца па [[Вуліца Фрунзэ (Менск)|вуліцы Фрунзэ]], 19 (гістарычная назва вуліцы — ''Шпітальная'').

== Гісторыя ==
[[Файл:Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1836).jpg|значак|Праект, 1836 г.]]
Збудаваныя ў 1840 годзе, архітэктар — [[Казімер Хршчановіч]]. Першапачаткова ў комплекс уваходзілі лячэбны корпус, 2 [[Флігель|флігелі]] і гаспадарчыя пабудовы. Асаблівае значэнне будынак меў у часе [[Крымская вайна|Крымскай]] (1853—1856), [[Расейска-турэцкая вайна (1877—1878)|Руска-турэцкай]] (1877—1878) і [[Першая сусьветная вайна|Першае сусьветнае войнаў]]. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]] тут размешчаныя казармы кавалерыйскага палка [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|Чырвонай арміі]]. У часе [[Другая сусьветная вайна|Другое сусьветнае вайны]] тут месціўся нямецкі лазарэт. Пасля вайны ў будынках размясціўся штаб тылу [[Беларуская ваенная акруга|Беларускай вайсковай акругі]] і ваенны суд&lt;ref name=&quot;planieta&quot;&gt;
{{cite web|url = https://planetabelarus.by/sights/zdanie-sledstvennogo-komiteta-belarusi/|title = Здание следственного комитета Беларуси|author = |authorlink = |date = |publisher = planetabelarus.by|language = ru|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200109122000/https://planetabelarus.by/sights/zdanie-sledstvennogo-komiteta-belarusi/|archivedate = 9-1-2020|accessdate = 9-1-2020}}&lt;/ref&gt;.

У 2003 годзе будынак [[Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь|Міністэрства абароны]] перадалі [[Нацыянальны гістарычны музэй Рэспублікі Беларусь|Нацыянальнаму гістарычнаму музею]], які паспеў на некалькі гадоў размясціць тут чатыры калекцыі з музейных фондаў, аднак у 2008 годзе пасля значнай рэстаўрацыі будынкі былі перададзеныя [[Сьледчы камітэт Рэспублікі Беларусь|Сьледчаму камітэту]]&lt;ref name=&quot;planieta&quot;/&gt;.

== Архітэктура ==
Лячэбны корпус ёсць трохпавярховым П-падобным у плане будынкам. Сіметрычны паводле кампазіцыі галоўны [[фасад]] быў падзелены [[карніз]]ным поясам на 2 ярусы і завершаны [[Шчыт (архітэктура)|шчытом]]. Рытм фасадаў стваралі прамавугольныя паўцыркульныя аконныя праёмы з простымі [[ліштва]]мі. Першапачатковая планіроўка калідорная.

Флігелі размешчаныя абапал лячэбнага корпуса. Двухпавярховыя прамавугольныя ў плане аб’ёмы. Галоўныя фасады завершаныя трохвугольнымі [[франтон]]амі.

У 1940-я гады будынкі комплексу рэканструяваныя (архітэктар [[Валянцін Іванавіч Гусеў|Валянцін Гусеў]]). Галоўны фасад лячэбнага корпуса і бакавыя фасады флігеляў аформленыя калоннымі [[порцік]]амі. Змененая планіроўка. З паўночнага ўсходу дабудаваны новы аб’ём. Бакавыя флігелі аб’яднаныя з цэнтральным корпусам двухпавярховымі ўстаўкамі.

== Галерэя ==
&lt;center&gt;&lt;gallery caption=&quot;На старых здымках&quot; widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; perrow=&quot;4&quot;&gt;
Файл:Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1870).jpg|1870-я
Файл:Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1909) (2).jpg|Вуліца Шпітальная і вайсковы шпіталь. Пач. XX ст.
Файл:Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1910).jpg|Пач. XX ст.
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}</text>
      <sha1>hzw16c45sdm0npkka22s3c5g2bqtzq7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2698282</id>
      <parentid>2698281</parentid>
      <timestamp>2026-11-01T19:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>XHCKidx</username>
        <id>11053</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2698282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7219" sha1="i3ellaom02koqkredvv1mybxn50hzmc" xml:space="preserve">{{славутасьць
|Тып                      = Помнік архітэктуры
|Назва                    = Вайсковы шпіталь
|Выява                    = Frunze street (Minsk) p01.jpg
|Подпіс выявы             = Комплекс будынкаў вайсковага шпіталю у Менску
|Статус                   =
|Краіна                   = Беларусь
|Назва месцазнаходжаньня  = [[горад|Места]]
|Месцазнаходжаньне        = [[Менск]]
|Адрас                    = 
|Канфэсія                 = 
|Эпархія                  = 
|Ордэнская прыналежнасьць = 
|Тып кляштара             = 
|Тып будынка              = 
|Архітэктурны стыль       = [[Клясыцызм]]
|Аўтар праекту            = 
|Будаўнік                 = 
|Заснавальнік             = 
|Першае згадваньне        = 
|Заснаваньне              = XIX стагодзьдзе
|Асноўныя даты            = {{Славутасьць/Даты||||||}}
|Скасаваны                = 
|Пачатак будаўніцтва      = 1836
|Канчатак будаўніцтва     = 1840
|Будынкі                  = {{Славутасьць/Будынкі||||||}}
|Прыбудоўкі               = 
|Вядомыя насельнікі       = 
|Рэліквіі                 = 
|Плябан                   = 
|Стан                     = дзее
|Шырата паўшар’е          =
|Шырата градусаў          =
|Шырата хвілінаў          =
|Шырата сэкундаў          =
|Даўгата паўшар’е         =
|Даўгата градусаў         =
|Даўгата хвілінаў         =
|Даўгата сэкундаў         =
|Назва мапы               = 
|Пазыцыя подпісу на мапе  = 
|Водступ подпісу на мапе  = 
|Сайт                     = 
}}

'''Буды́нкі вайско́вага шпіталя́''' — збудаваньні першай паловы [[XIX стагодзьдзе|XIX стагодзьдзя]] ў [[Менск]]у, помнікі архітэктуры [[клясыцызм]]у. Месцяцца па [[Вуліца Фрунзэ (Менск)|вуліцы Фрунзэ]], 19 (гістарычная назва вуліцы — ''Шпітальная'').

== Гісторыя ==
[[Файл:Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1836).jpg|значак|Праект, 1836 г.]]
Збудаваныя ў 1840 годзе, архітэктар — [[Казімер Хршчановіч]]. Першапачаткова ў комплекс уваходзілі лячэбны корпус, 2 [[Флігель|флігелі]] і гаспадарчыя пабудовы. Асаблівае значэнне будынак меў у часе [[Крымская вайна|Крымскай]] (1853—1856), [[Расейска-турэцкая вайна (1877—1878)|Руска-турэцкай]] (1877—1878) і [[Першая сусьветная вайна|Першае сусьветнае войнаў]]. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]] тут размешчаныя казармы кавалерыйскага палка [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|Чырвонай арміі]]. У часе [[Другая сусьветная вайна|Другое сусьветнае вайны]] тут месціўся нямецкі лазарэт. Пасля вайны ў будынках размясціўся штаб тылу [[Беларуская ваенная акруга|Беларускай вайсковай акругі]] і ваенны суд&lt;ref name=&quot;planieta&quot;&gt;
{{cite web|url = https://planetabelarus.by/sights/zdanie-sledstvennogo-komiteta-belarusi/|title = Здание следственного комитета Беларуси|author = |authorlink = |date = |publisher = planetabelarus.by|language = ru|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200109122000/https://planetabelarus.by/sights/zdanie-sledstvennogo-komiteta-belarusi/|archivedate = 9-1-2020|accessdate = 9-1-2020}}&lt;/ref&gt;.

У 2003 годзе будынак [[Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь|Міністэрства абароны]] перадалі [[Нацыянальны гістарычны музэй Рэспублікі Беларусь|Нацыянальнаму гістарычнаму музею]], які паспеў на некалькі гадоў размясціць тут чатыры калекцыі з музейных фондаў, аднак у 2008 годзе пасля значнай рэстаўрацыі будынкі былі перададзеныя [[Сьледчы камітэт Рэспублікі Беларусь|Сьледчаму камітэту]]&lt;ref name=&quot;planieta&quot;/&gt;.

== Архітэктура ==
Лячэбны корпус ёсць трохпавярховым П-падобным у плане будынкам. Сіметрычны паводле кампазіцыі галоўны [[фасад]] быў падзелены [[карніз]]ным поясам на 2 ярусы і завершаны [[Шчыт (архітэктура)|шчытом]]. Рытм фасадаў стваралі прамавугольныя паўцыркульныя аконныя праёмы з простымі [[ліштва]]мі. Першапачатковая планіроўка калідорная.

Флігелі размешчаныя абапал лячэбнага корпуса. Двухпавярховыя прамавугольныя ў плане аб’ёмы. Галоўныя фасады завершаныя трохвугольнымі [[франтон]]амі.

У 1940-я гады будынкі комплексу рэканструяваныя (архітэктар [[Валянцін Іванавіч Гусеў|Валянцін Гусеў]]). Галоўны фасад лячэбнага корпуса і бакавыя фасады флігеляў аформленыя калоннымі [[порцік]]амі. Змененая планіроўка. З паўночнага ўсходу дабудаваны новы аб’ём. Бакавыя флігелі аб’яднаныя з цэнтральным корпусам двухпавярховымі ўстаўкамі.

== Галерэя ==
&lt;center&gt;&lt;gallery caption=&quot;На старых здымках&quot; widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; perrow=&quot;4&quot;&gt;
Файл:Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1870).jpg|1870-я
Файл:Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1909) (2).jpg|Вуліца Шпітальная і вайсковы шпіталь. Пач. XX ст.
Файл:Miensk, Špitalnaja. Менск, Шпітальная (1910).jpg|Пач. XX ст.
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}</text>
      <sha1>i3ellaom02koqkredvv1mybxn50hzmc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джош Ачымпонг</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304463</id>
    <revision>
      <id>2698297</id>
      <timestamp>2026-11-01T21:11:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Josh_Acheampong?oldid=1383030988</comment>
      <origin>2698297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2490" sha1="r3o79mv3xum7zhiu00yy6b8bszozy1o" xml:space="preserve">{{Футбаліст}}
'''Джош Ачымпонг''' ({{мова-en|Josh Acheampong}}; {{Н}} 5 траўня 2006 году) — ангельскі футбаліст, абаронца клюбу «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]». Можа згуляць як на левым ці правым флянгу, але таксама і выканаць ролю цэнтральнага абаронцы.

== Кар’ера ==
3 студзеня 2024 году Ачымпонг склаў сваю першую прафэсійную ўгоду з «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]»&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.chelseafc.com/en/news/article/josh-kofi-acheampong-signs-professional-contract|загаловак=Acheampong signs professional contract|выдавецтва=Chelsea F.C.|дата публікацыі=03.01.2024|дата доступу=05.05.2024}}&lt;/ref&gt;. 11 сакавіка 2024 году быў уключаны ў заяўку першай каманды на матч [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]] супраць «[[Ньюкасл Юнайтэд]]», але застаўся на лаўцы запасных&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.chelseafc.com/en/news/article/confirmed-chelsea-line-up-vs-newcastle-united|загаловак=Confirmed Chelsea line up vs Newcastle United|выдавецтва=Chelsea F.C.|дата публікацыі=11.03.2024|дата доступу=05.05.2024}}&lt;/ref&gt;. 2 траўня 2024 году, за тры дні да свайго 18-годзьдзя, Ачымпонг дэбютаваў на прафэсійным узроўні, выйшаўшы на замену на 85-й хвіліне ў матчы супраць «[[Тотэнгэм Готспур]]».

== Дасягненьні ==
'''«Чэлсі»''':
* Пераможца [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА|Лігі канфэрэнцыяў]]: [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2024—2025 гадоў|2025]]
* Пераможца [[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе|клюбнага чэмпіянату сьвету]]: 2025

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{Transfermarkt}}
* {{Soccerway}}
* {{Worldfootball}}

{{Склад ФК Чэлсі}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Ачымпонг, Джош}}
[[Катэгорыя:Ангельскія футбалісты]]</text>
      <sha1>r3o79mv3xum7zhiu00yy6b8bszozy1o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблён:Выява дня/2026-11-26</title>
    <ns>10</ns>
    <id>304464</id>
    <revision>
      <id>2698380</id>
      <timestamp>2026-11-02T09:21:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jim</username>
        <id>415</id>
      </contributor>
      <comment>Створаная старонка са зьместам „Snow-covered Saint-Charles Cemetery 6.jpg&lt;noinclude&gt;[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]&lt;/noinclude&gt;“</comment>
      <origin>2698380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="r0ux08kcuzdgsdy4vb234lu7yg3iyc1" xml:space="preserve">Snow-covered Saint-Charles Cemetery 6.jpg&lt;noinclude&gt;[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Галоўная старонка:Выява дня]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r0ux08kcuzdgsdy4vb234lu7yg3iyc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Франц Вагнэр (баскетбаліст)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304465</id>
    <revision>
      <id>2698385</id>
      <timestamp>2026-11-02T11:26:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Franz_Wagner?oldid=1380957180</comment>
      <origin>2698385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9051" sha1="89p3itz3hzx6c0jtgoeogiip41w60mq" xml:space="preserve">{{Баскетбаліст}}
'''Франц Ва́гнэр''' ({{мова-de|Franz Wagner}}; {{Н}} 27 жніўня 2001 году) — нямецкі баскетбаліст, лёгкі форвард клюбу [[Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя|НБА]] «[[Арланда Мэджык]]» і [[Мужчынская зборная Нямеччыны па баскетболе|зборнай Нямеччыны]].

== Кар’ера ==
=== Клюбная ===
Вагнэр пачаў кар’еру ў клюбе «[[Альба Бэрлін|Альбе]]», але хутка быў аддадзены ў арэнду ў іншы клюб Нямеччыны. Потым зьехаў у ЗША, дзе ўсчаў кар’еру ў каледжавым баскетболе. 

[[Файл:Franz Wagner Michigan.jpg|значак|зьлева|Вагнэр у 2019 годзе.]]
Баскетбаліст быў абраны пад восьмым нумарам на [[драфт НБА 2021 году|драфце НБА 2021 году]] клюбам «[[Арланда Мэджык]]»&lt;ref&gt;{{навіна|аўтар=Zuke, Ryan|спасылка=https://www.mlive.com/wolverines/2021/07/franz-wagner-becomes-michigan-basketballs-first-top-10-pick-since-2014-drafted-by-orlando-magic.html|загаловак=Franz Wagner becomes Michigan basketball’s first top-10 pick since 2014, drafted by Orlando Magic|выдавец=MLive.com|дата публікацыі=07.2021}}&lt;/ref&gt;. 3 жніўня ён разам зь іншым выбарам драфту, [[Джэйлен Сагс|Джэйленам Сагсам]], падпісаў кантракт з клюбам&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.nba.com/magic/orlando-magic-sign-jalen-suggs-franz-wagner-nba-draft-contract-20210803|загаловак=Orlando Magic Sign Jalen Suggs and Franz Wagner|выдавецтва=National Basketball Association|дата публікацыі=08.2021|дата доступу=05.2022}}&lt;/ref&gt;. 18 сьнежня ў матчы супраць «[[Бруклін Нэтс]]» Вагнэр аформіў свой першы дабл-дабл у НБА, усталяваўшы на той момант асабісты рэкорд у падборах (11) і назьбіраўшы 14 пунктаў, а таксама зрабіўшы 6 галявых перадачаў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.orlandopinstripedpost.com/2021/12/19/22844604/orlando-magic-brooklyn-nets-chuma-okeke-robin-lopez-franz-wagner|загаловак=Magic 100, Nets 93: Magic prevail in battle of two undermanned teams|выдавецтва=SB Nation|дата публікацыі=12.2021|дата доступу=05.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220311010320/https://www.orlandopinstripedpost.com/2021/12/19/22844604/orlando-magic-brooklyn-nets-chuma-okeke-robin-lopez-franz-wagner|дата копіі=03.2022}}&lt;/ref&gt;. Паводле вынікаў [[НБА 2021—2022 гадоў|сэзону 2021—2022 гадоў]] ён быў улучаны ў першую сымбалічную зборную пачаткоўцаў лігі&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.nba.com/news/barnes-cunningham-mobley-lead-2021-22-kia-nba-all-rookie-first-team|загаловак=Barnes, Cunningham, Mobley headline 2021–22 Kia NBA All-Rookie 1st Team|выдавецтва=National Basketball Association|дата публікацыі=05.2022|дата доступу=05.2022}}&lt;/ref&gt;. У сваім трэцім сэзоне Вагнэр згуляў за «Мэджык» 72 матчы і ўсталяваў асабістыя рэкорды ва ўсіх асноўных паказьніках, як то маючы ў сярэднім 19,7 пунктаў, 5,3 падбораў і 3,7 асыстаў за гульню.

6 ліпеня 2024 году «Арланда Мэджык» падпісаў з Вагнэрам падаўжэньне кантракту, кошт якога, паводле паведамленьняў, складаў 224 мільёны даляраў&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.nba.com/news/magic-franz-wagner-max-extension|загаловак=Magic, Franz Wagner agree to five‑year maximum contract extension|выдавецтва=NBA.com|дата публікацыі=05.07.2024|дата доступу=05.07.2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.nba.com/magic/news/orlando-magic-sign-franz-wagner-to-contract-extension-20240706|загаловак=Orlando Magic Sign Franz Wagner to Contract Extension|выдавецтва=NBA.com|дата публікацыі=07.2024|дата доступу=07.2024}}&lt;/ref&gt;. 22 лістапада 2025 году немец усталяваў свой найлепшы вынік сэзону, назьбіраўшы 37 пунктаў, зрабіўшы 6 падбораў і 7 перадачаў, чым дапамог камандзе перамагчы «[[Нью-Ёрк Нікс]]» зь лікам 133:121&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.nba.com/news/starting-5-12-in-a-row-pistons-extend-streak-harden-drops-55-jokic-russ-duel|загаловак=Starting 5: 12 In A Row! Pistons Extend Streak, Harden Drops 55, Jokić &amp; Russ Duel|выдавецтва=NBA.com|дата публікацыі=11.2025|дата доступу=11.2025}}&lt;/ref&gt;.

=== Міжнародная ===
На [[Чэмпіянат Эўропы па баскетболе сярод мужчынаў 2022 году|Эўрабаскеце-2022]] году ён у сярэднім зьбіраў 16,1 пунктаў і рабіў 4 падборы за гульню. Перамогшы [[Мужчынская зборная Польшчы па баскетболе|зборную Польшчу]] ў сваім родным [[Бэрлін]]е, Вагнэр разам з зборнай Нямеччыны здабыў бронзавыя мэдалі турніру&lt;ref&gt;{{спасылка|аўтар=Mickens, Jorie|спасылка=https://www.orlandopinstripedpost.com/2022/9/16/23357244/franz-wagner-orlando-magic-eurobasket-tournament/|загаловак=Franz 'The Wunderkind' Wagner shines in EuroBasket tournament|выдавецтва=Orlando Pinstriped Post|дата публікацыі=09.2022|дата доступу=11.2022|копія=https://web.archive.org/web/20230204195255/https://www.orlandopinstripedpost.com/2022/9/16/23357244/franz-wagner-orlando-magic-eurobasket-tournament|дата копіі=02.2023}}&lt;/ref&gt;.

У 2023 годзе баскетбаліст стаў чэмпіёнам сьвету, заваяваўшы золата на [[Чэмпіянат сьвету па баскетболе сярод мужчынаў 2023 году|турніры 2023 году]] ў складзе нацыянальнай зборнай. У знак прызнаньня ягоных індывідуальных заслугаў Вагнэр быў улучаны ў другую сымбалічную зборную чэмпіянату сьвету&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fiba.basketball/basketballworldcup/2023/news/world-cup-2023-all-second-team-best-coach-and-best-defensive-player-awards-revealed|загаловак=World Cup 2023 All-Second Team, Best Coach and Best Defensive Player Awards revealed|выдавецтва=FIBA|дата публікацыі=09.2023|дата доступу=09.2023}}&lt;/ref&gt;. На [[Чэмпіянат Эўропы па баскетболе сярод мужчынаў 2025 году|Эўрабаскеце-2025]] году мужчынская зборная Нямеччыны па баскетболе заваявала залатыя мэдалі&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fiba.basketball/en/events/fiba-eurobasket-2025/news/germany-win-incredible-final-against-tuerkiye-eb-25|загаловак=Germany win incredible Final against Türkiye|выдавецтва=FIBA|дата публікацыі=14.09.2025|дата доступу=16.09.2025}}&lt;/ref&gt;. Вагнэр і ягоны партнэр па камандзе [[Дэніс Шрэдэр]] былі ўлучаныя ў першую сымбалічную зборную турніру&lt;ref&gt;{{спасылка|спасылка=https://www.fiba.basketball/en/events/fiba-eurobasket-2025/news/all-star-five-schroder-doncic-wagner-antetokounmpo-sengun|загаловак=All-Star Five: Schroder, Doncic, Wagner, Antetokounmpo, Sengun|выдавецтва=FIBA|дата публікацыі=14.09.2025|дата доступу=16.09.2025}}&lt;/ref&gt;.

== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}

== Вонкавыя спасылкі ==
* {{NBA}}

{{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вагнэр, Франц}}
[[Катэгорыя:Нямецкія баскетбалісты]]
[[Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году]]</text>
      <sha1>89p3itz3hzx6c0jtgoeogiip41w60mq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катэгорыя:Баскетбалісты клюбу «Альба» Бэрлін</title>
    <ns>14</ns>
    <id>304466</id>
    <revision>
      <id>2698387</id>
      <timestamp>2026-11-02T11:30:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>[[Вікіпэдыя:Катэгорыя|катэгорыя]]</comment>
      <origin>2698387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="390" sha1="1evo9vkd7puxwsl2dxa6w33lceand62" xml:space="preserve">''У гэтую катэгорыю заносяцца баскетбалісты, якія выступаюць цяпер або выступалі ў мінулым за [[Альба Бэрлін|БК «Альба» Бэрлін]]''

[[Катэгорыя:Альба Бэрлін]]
[[Катэгорыя:Баскетбалісты паводле клюбаў Нямеччыны|Альба]]</text>
      <sha1>1evo9vkd7puxwsl2dxa6w33lceand62</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катэгорыя:Баскетбалісты паводле клюбаў Нямеччыны</title>
    <ns>14</ns>
    <id>304467</id>
    <revision>
      <id>2698388</id>
      <timestamp>2026-11-02T11:31:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dymitr</username>
        <id>10914</id>
      </contributor>
      <comment>[[Вікіпэдыя:Катэгорыя|катэгорыя]]</comment>
      <origin>2698388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="153" sha1="64g0joh1favtkxyvd8eepzhbaxa0wqu" xml:space="preserve">[[Катэгорыя:Баскетбалісты паводле клюбаў|Нямеччына]]
[[Катэгорыя:Нямецкі баскетбол]]</text>
      <sha1>64g0joh1favtkxyvd8eepzhbaxa0wqu</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>