Вікіпедыя bewiki https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікіпедыя Размовы пра Вікіпедыю Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Партал Размовы пра партал TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 2638 5129839 5037695 2026-04-20T11:14:10Z DenisBorum 139498 5129839 wikitext text/x-wiki {{Значэнні|Спасылка=Кітай, значэнні}} {{Дзяржава |Родны склон = Рэспублікі Кітай |Назва гімна = 中華民國國歌 |Аўдыё = National anthem of the Republic of China (Taiwan) 中華民國國歌(演奏版).ogg |Форма праўлення = Змяшаная рэспубліка |Заснавана = [[1 студзеня]] [[1912]] |Найбуйнейшыя гарады = [[Новы Тайбэй]] |Пасады кіраўнікоў = [[Прэзідэнт Рэспублікі Кітай|Прэзідэнт]] <br/> [[Віцэ-прэзідэнт Рэспублікі Кітай|Віцэ-прэзідэнт]] <br/> [[Старшыня Выканаўчага Юаня]] |Кіраўнікі = [[Ма Інцзю]] <br/> [[У Дуньі]] <br/> [[Цзян Іхуа]] |Месца па плошчы = 136 |Плошча = 36.193 |Працэнт вады = 10,34 |Этнахаронім = [[Тайванцы]] або [[кітайцы]] |Месца па насельніцтву = 50 |Насельніцтва = 23.373.517 |Год ацэнкі = 2013 |Шчыльнасць насельніцтва = 644 |Месца па шчыльнасці = 17 |ВУП (ППЗ) = 977,088 млрд |Год разліку ВУП (ППЗ) = 2014 |Месца па ВУП (ППЗ) = 20 |ВУП (ППЗ) на душу насельніцтва= 41.581 |Месца па ВУП (ППЗ) на душу насельніцтва= 17 |ВУП (намінал) = 517,019 млрд |Год разліку ВУП (намінал) = 2014 |Месца па ВУП (намінал) = 25 |ВУП (намінал) на душу насельніцтва= 22.002 |Месца па ВУП (намінал) на душу насельніцтва= 39 |ІРЧП = {{рост}}0,890 |Год разліку ІРЧП = 2012 |Месца па ІРЧП = 23 |Узровень ІРЧП = вельмі высокі }} '''Кітайская Рэспубліка''' ({{Кітайская|中華民國||zhōnghuá mínguó}}) на востраве [[Тайвань (востраў)|Тайвань]] – часткова прызнаная дзяржава ва [[Усходняя Азія|Усходняй Азіі]]. [[Кітай|Кітайская Народная Рэспубліка]] не прызнае незалежнасць Тайваня і лічыць гэтую тэрыторыю сваёй правінцыяй, як і большасць [[Дзяржавы — члены ААН|дзяржаў – членаў ААН]]. == Гісторыя == Аддзяленне Тайваня ад [[Кантынентальны Кітай|кантынентальнага Кітая]] адбылося ў 1949 годзе пасля [[Грамадзянская вайна ў Кітаі|грамадзянскай вайны ў Кітаі]]. У гэтай вайне камуністы атрымалі перамогу і абвясцілі на мацерыку Кітайскую Народную Рэспубліку (КНР). Кіраўніцтва [[Гаміньдан]]а і каля 1,2 млн эмігрантаў ўцяклі на Тайвань і бліжэйшыя астравы, заснавалі там ўрад у выгнанні і абвясцілі Кітайскую Рэспубліку (КР)<ref>[https://www.rbc.ru/base/02/12/2024/674d9e519a7947bf21a357c5?utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.by%2F История острова Тайвань и его статус в мире]{{ref-ru}}</ref>. == Палітычны статус == Нягледзячы на страту ўлады на тэрыторыі мацерыка, Рэспубліка Кітай дэ-юрэ пазначае сваёй сталіцай [[Нанкін|горад Нанкін]], і да гэтага часу афіцыйна прэтэндуе на землі [[Кітай|Кітайскай Народнай Рэспублікі]], цэнтральнаазіяцкіх дзяржаў былога [[СССР]], [[Манголія|Манголіі]], паўночнай [[М’янма|М’янмы]], хаця сучасны ўрад не звяртае асаблівай увагі на былыя ўладанні. А Кітайская Народная Рэспубліка, у сваю чаргу, не прызнае за законнае існаванне Рэспублікі Кітай і таму прэтэндуе на яе тэрыторыю. Кітайская Народная Рэспубліка і па сённяшні дзень намагаецца дасягнуць кансэнсусу і мірна ўніфікаваць Кітай. На выпадак, калі «мірная ўніфікацыя» не здарыцца, Кітайская Народная Рэспубліка ладзіць на ўзбярэжжы Фуджыян ракеты, накіраваныя супраць Рэспублікі Кітай і рыхтуецца да ваеннага ўварвання на яе тэрыторыю. У сваю чаргу, [[ЗША]] рыхтуюць войскі Рэспублікі Кітай і экспартуюць амерыканскую зброю на Тайвань. ЗША маюць свой погляд на сітуацыю ў рэгіёне. Згодна з ім, мінулыя непаразуменні не павінны зрабіцца прычынай агрэсіі супраць Тайваня. У самім Тайвані існуюць розныя меркаванні наконт гэтага. Кіруючая партыя [[Гаміньдан]] згодна з пазіцыяй ЗША і не адмаўляе магчымую ўніфікацыю ў больш-менш аддаленай будучыні. Аднак яна мае шэраг патрабаванняў, якія абавязкова павінна выканаць Кітайская Народная Рэспубліка, калі хоча, каб краіны аб’ядналіся. Вось яны: * КНР абавязана дэмакратызаваць сацыяльнае жыццё да ўзроўню Тайваня. * КНР абавязана ўзняць узровень жыцця сваіх грамадзян да ўзроўню Тайваня. [[Дэмакратычная прагрэсіўная партыя]] таксама падтрымлівае пазіцыю ЗША, аднак выключае магчымасць уніфікацыі і выступае за адмову ад тэрытарыяльных прэтэнзій і за абвяшчэнне незалежнасці краіны пад назвай [[Рэспубліка Тайвань]]. Згодна з «палітыкай аднаго Кітая», якую праводзяць Кітайская Народная Рэспубліка і Тайвань, усе краіны, якія ўсталявалі дыпламатычныя дачыненні з адной дзяржавай, не могуць мець стасункі з другой. У абход гэтага патрабавання, Тайвань у большасці краін свету стварыў «Прадстаўніцтвы Тайваня ў пытаннях культуры і эканомікі». Гэтыя прадстаўніцтвы, па дыяпазоне абавязкаў і пытанняў, што там разглядаюць, падобны да дыпламатычных пасольстваў. А ў 25 краінах свету знаходзяцца афіцыйныя пасольствы Тайваня. Таксама, «палітыка адзінага Кітая» зазначае, што КНР будзе ўдзельнічаць толькі ў тых арганізацыях, дзе не прызнаны Тайвань. Раней (з [[1945]]), Тайвань быў членам-заснавальнікам [[ААН]]. Аднак у [[1971]] права прадстаўніцтва Кітая ў [[ААН|арганізацыі]] і [[СБ ААН|Савеце Бяспекі]] было перададзена КНР, а Рэспубліка Кітай пазбаўлена членства. На [[Алімпійскія гульні|Алімпійскіх гульнях]] забараняецца ўзнімаць [[Сцяг Кітайскай Рэспублікі|тайваньскі сцяг]] і выконваць [[Гімн Кітайскай Рэспублікі|нацыянальны гімн]]. Таму наладжванне стасункаў з КНР на сённяшні дзень з’яўляецца прыярытэтным кірункам палітыкі РК. На гэта накіравана [[Знешняя палітыка Кітайскай Рэспублікі|знешняя палітыка Тайваня]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/БелЭн|15|Тайва́нь, Фармоза||384}} * {{ВСЭ3|Тайва́нь, Формоза|том=25|старонкі=209|аўтар=Барышников В. Н.}} * {{крыніцы/ГЭС (1989)|Тайва́нь, Формоза|465}} * {{крыніцы/ГНМ (2002)|Тайва́нь|407}} * {{крыніцы/ЭГС|Тайва́нь|656}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} * [https://en.mofa.gov.tw Міністэрства іншаземных спраў Кітайскай рэспублікі] * [http://www.tectonics.caltech.edu/taiwan/regional.htm Тэктоніка і сейсмалогія] * [https://conservation.forest.gov.tw/EN/0000075 Прыроднае асяродзе] * [https://www.thoughtco.com/brief-history-of-taiwan-688021 Кароткая гісторыя] * [https://www.everyculture.com/Sa-Th/Taiwan.html Культура] * [https://www.cip.gov.tw/en/tribe/grid-list/index.html?cumid=5DD9C4959C302B9FD0636733C6861689 Карэнныя народы] * [https://eng.taiwan.net.tw/m1.aspx?sNo=0000218 Інфармацыя для вандроўнікаў] {{Краіны ля Паўднёва-Кітайскага мора}} {{Азія}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Часткова прызнаныя дзяржавы]] [[Катэгорыя:Тайвань| ]] [[Катэгорыя:Кітайская Рэспубліка| ]] max2aemit5t1zaxcu4opb8erz3v2ym3 0 2826 5129582 5015800 2026-04-19T15:09:37Z M.L.Bot 261 /* Крыніцы */ 5129582 wikitext text/x-wiki {{пісьменнік}} '''Уладзімір Адамавіч Жылка''' ({{ДН|27|5|1900}}, в. [[Макашы (Нясвіжскі раён)|Макашы]], [[Навагрудскі павет (Расійская імперыя)|Навагрудскі павет]], [[Мінская губерня]], цяпер {{МН|Нясвіжскі раён|у Нясвіжскім раёне|}}, [[Мінская вобласць]] — {{ДС|1|3|1933}}, [[Уржум]], [[Кіраўская вобласць]], [[РСФСР]]; Псеўданімы: ''Л. Макашэвіч''; Крыптанімы: ''Вл. Ж.'', ''Вал. Жыл.'', ''У. Ж.'', ''Ул. Ж.'') — беларускі [[паэт]], [[перакладчык]], [[крытык]]. == Біяграфія == Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1914 годзе скончыў [[Мірскае гарадское вучылішча|гарадское вучылішча]] ў [[Мір (Карэліцкі раён)|Міры]]. У тым жа годзе разам з сям’ёй пераехаў у [[Мінск]], дзе бацька атрымаў працу. Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] сям’я была ў бежанстве ў [[Тульская губерня|Тульскай губерні]]. Скончыў 3 класы [[Багародзіцк]]ага агранамічнага вучылішча (1915—1917), у сакавіку 1917 года вярнуўся разам з бацькам у прыфрантавы [[Мінск]], вучыўся ў сельскагаспадарчай школе. У кастрычніку 1919 — сакавіку 1920 гадоў працаваў настаўнікам у 21-й мінскай беларускай пачатковай школе, зблізіўся з беларускім вызваленчым і культурна-асветным рухам, наведваў клуб «[[Беларуская хатка (Мінск)|Беларуская хатка]]», пазнаёміўся са старшынёй Беларускага тэатральнага таварыства [[Ядвігін Ш.|Ядвігіным Ш.]], а таксама з [[Я. Купала]]м, [[З. Бядуля|З. Бядулем]], [[М. Чарот]]ам, [[Л. Родзевіч]]ам. У 1919 годзе ўступіў у партыю [[Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|беларускіх эсэраў]]. Надзяляў панскай зямлёй сялян, працаваў аграномам нацыяналізаванага маёнтка пад Мінскам, якім загадваў М. Чарот (1918—1919), прымаў удзел у антыпольскім падполлі. Друкаваўся ў мінскіх выданнях. Восенню 1920 года захварэў на сухоты і пераехаў да дзеда ў в. [[Падлессе]] Навагрудскага павета. Пасля [[Рыжскі мір|Рыжскага дагавора]] 1921 года апынуўся на тэрыторыі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]]. Зблізіўся з паўстанцкай групай І. Мікуліча, якая дзейнічала на Нясвіжчыне, пазнаёміўся з былымі членам паўстанцкага ўрада на Случчыне [[У. Пракулевіч]]ам, пісаў для падпольшчыкаў лістоўкі, адозвы, закліковыя вершы («Каваль», «Дзед», «Гімн беларускіх паўстанцаў»), устанавіў сувязь з беларускімі газетамі «Беларускія ведамасці», «Наша думка», якія выдаваў [[М. Гарэцкі]], сябраваў з лідарамі Беларускай рэвалюцыйнай арганізацыіцыі ([[БРА]]) [[Л. Родзевіч]]ам, [[I. Канчэўскі]]м, [[А. Канчэўскі]]м, прымаў удзел у падрыхтоўцы легальных выданняў БРА (арыштоўваўся як рэдактар аднаго з іх). Пасля няўдачы паўстання, рыхтаванага на Віленшчыне, Гродзеншчыне і Беласточчыне ўрадам БНР з тэрыторыі Літвы ў пачатку 1920-х гадоў, рэвалюцыйная сітуацыя ў Заходняй Беларусі паслабела. У. Жылка сустрэў адыход ад узброенага змагання з прыкрасцю, нават адчаем. Працаваў у [[Вільня|Вільні]] ў беларускай кнігарні. Апекаваў разам з Л. Родзевічам створаную ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]] тэатральную майстроўню. Каб пазбегнуць прызыву ў войска генерала [[Л. Жалігоўскі|Л. Жалігоўскага]], летам 1922 года выехаў у Літву ([[Коўна]]), потым пераехаў у [[Латвія|Латвію]], стаў наведваць выпускны клас [[Дзвінская беларуская гімназія|Беларускай гімназіі]] ў [[Дзвінск]]у (навучанне не скончыў). Выконваў ролю сувязнога паміж віленскім і ковенскім цэнтрамі беларускага нацыянальна-вызваленчага руху і беларускімі зямляцтвамі ў Прыбалтыцы. У канцы 1922 года нелегальна вярнуўся ў Вільню, дапамагаў [[Л. Родзевіч]]у ў апрацоўцы матэрыялаў для газет «[[Наша будучыня]]» і «[[Новае жыццё (газета, 1923)|Новае жыццё]]». === У Чэхаславакіі === У лютым 1923 года выехаў на вучобу ў [[Чэхаславакія|Чэхаславакію]]. Паводле рэкамендацыі [[Л. Родзевіч]]а стаў стыпендыятам Чэхаславацкага ўрада, у 1923 годзе паступіў на філалагічнае аддзяленне філасофскага факультэта [[Карлаў універсітэт|Карлавага ўніверсітэта]]. Адзін з ініцыятараў стварэння [[Арганізацыя беларускага прагрэсіўнага студэнцтва|Арганізацыі беларускага прагрэсіўнага студэнцтва (АБПС)]], сябраваў з яе старшынёй [[І. Дварчанін]]ым, дапамагаў у выданні органа гэтай арганізацыі — часопіса «[[Перавясла]]». У сярэдзіне 1920-х гадоў зблізіўся з марксісцкай арганізацыяй «[[Саюз студэнтаў-грамадзян БССР]]», рэдагаваў часопіс «[[Прамень (часопіс)|Прамень]]» (пазней «Новы прамень»). Да 1926 года жыў у [[Прага|Празе]], аднак прайсці поўны курс вышэйшай адукацыі ў Карлавым ўніверсітэце не атрымалася. === Вяртанне ў Беларусь === [[File:Uzvyšša 2.jpg|thumb||270px|Літаратурнае згуртаванне «Узвышша». 1929]] У 1926 годзе ў якасці рэдактара пражскага часопіса «Прамень» прыехаў у Мінск на [[Акадэмічная канферэнцыя па рэформе беларускага правапісу і азбукі|Акадэмічную канферэнцыю па рэформе беларускага правапісу]]. У Чэхаславакію паэт не вярнуўся, застаўся ў [[БССР]], прыняў савецкае грамадзянства (Л. Родзевіч раіў яму вяртацца ў БССР і «смакаваць марксізм», [[А. Луцкевіч]] лічыў, што ў Мінску больш прастору для асветніка, чым у Вільні). У Савецкай Беларусі У. Жылка спачатку працаваў у [[Інбелкульт|Інбелкульце]], потым у газеце «[[Сельская газета|Беларуская вёска]]». 3 1927 года загадчык аддзела літаратуры газеты «[[Звязда (1917)|Звязда]]». Уваходзіў у літаратурнае аб’яднанне [[Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)|«Маладняк»]]. У 1928 годзе быў выключаны з «Маладняка» за тое, што «не набліжаецца да пралетарскай літаратуры». Знайшоў паразуменне і падтрымку ў кіраўніцтва літаратурнага згуртавання [[Узвышша (літаратурнае аб’яднанне)|«Узвышша»]], друкаваўся ў іх [[Узвышша (часопіс)|часопісе]], здружыўся з [[Я. Пушча]]м, [[У. Дубоўка]]м, [[А. Бабарэка]]м. У 1928 годзе з прычыны [[беларусізацыя|контрбеларусізацыйнай]] хвалі быў вымушаны пакінуць «Звязду». Выкладаў беларускую літаратуру ў [[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскім музычным тэхнікуме]], працаваў перакладчыкам у [[Белдзяржкіно]]. === Рэпрэсіі === 19 ліпеня 1930 года арыштаваны пад Мінскам [[Дзяржаўнае палітычнае ўпраўленне пры ЦВК Беларусі|ДПУ БССР]] па справе [[Саюз вызвалення Беларусі (справа)|«Саюза вызвалення Беларусі»]]. Пры вобыску на кватэры ў яго забралі 27 кніг, шмат пісьмаў і рукапісаў. Не прызнаў сябе вінаватым. Пастановай калегіі [[АДПУ]] ад 10 красавіка 1931 года прыгавораны да 5 гадоў ссылкі, якую адбываў ва [[Уржум]]е Кіраўскай вобл., дзе працаваў загадчыкам гаспадаркі і выкладчыкам літаратуры ў медыцынскім тэхнікуме. Памёр ад [[туберкулёз]]у лёгкіх. Пахаваны на мясцовых могілках. Хацеў быць пахаваным у [[Вільнюс|Вільні]], горадзе, які вельмі любіў. Рэабілітаваны ў 19 верасня 1960 года Судовай калегіяй [[Вярхоўны Суд БССР|Вярхоўнага Суда БССР]]. == Творчасць == У 1918 годзе напісаў свой першы беларускі верш «Покліч» (надрукаваны ў газеце «Беларусь», 25.1.1920). Друкаваўся ў заходнебеларускіх выданнях «[[Беларускія ведамасці (1921)|Беларускія ведамасці]]», «[[Наша думка (1920)|Наша думка]]», «Наша будучыня», «Новае жыццё». У вершах пачатку 1920-х гадоў «Беларусь», «Замчышча», «Мы любім даўнія паданні», «Палімпсест» паэт вылучае дзве супрацьлеглыя сілы, якія спакон вякоў твораць гісторыю: наканаванасць, лёс, «напасці» і свядомая барацьба грамады, што можа павярнуць ход падзей да свабоды, нацыянальнай годнасці і сацыяльнай справядлівасці. Лічыць, што і «мамэнты заняпаду… распазнаць нас вучаць здраду» і цаніць вернасць. У артыкуле «У справе ацэнкі беларускага адраджэння» (1923) У. Жылка называе асновай беларускай вызваленчай ідэі спалучэнне нацыянальнага з сацыяльным. Ён адхіляе адначасна псеўдапатрыятычны тэзіс аб выключнасці нацыі і марксісцкі пастулат аб буржуазнасці нацыянальнай справы. У рэцэнзіі на збор твораў [[Л. Родзевіч]]а «Беларусь» ухваляе паэзію аўтара, які не апісваў абшар ці «гаспадарскі лад», а паказваў духоўныя каштоўнасці Беларусі. Рукапісны гісторыка-філасофскі эцюд У. Жылкі «Беларусь-Крыўя» пачынаецца з пастулата, што тэма бацькаўшчыны «можа быць вырашана толькі ў плоскасці сэрца і волі». Беларусь для яго нешта матэрыяльнае, а «Крыўя — гэта творчасць і форма, сутнасць якое — нацыя. Змест — кожнае дасягненне: новы верш, новы навуковы твор… ёсць Крыўя». Суадносіны паміж дзяржавай зямной і дзяржавай Духа — складаная непазбежнасць, паэт дапускае, што адроджаная Беларусь павінна стаць сінтэзам дзяржавы мяча і плуга з дзяржавай Духа. Аўтар паэмы «Уяўленне» (Вільня, 1923), зборніка вершаў «На ростані» (Вільня, 1924). У цыкле «Вершы аб Вільні» (1926) называе гэты гістарычны цэнтр дзяржаўнасці і вызваленчага руху «беларускай Меккай», а беларускіх патрыётаў прыраўноўвае з ісламскімі вернікамі. У альтэрнатыўным віленскаму цыклу вершы «Альбігоец» перадае трагедыю зняверанай душы, жах ваяўнічага адступніцтва верніка, яго здзек з ідэалаў і святасцяў, якім нядаўна верыў, а тыя не здзейсніліся. Верш гучыць злавесна і прароча, ён стаў у беларускай літаратуры першым сігналам прадчування глабальнай катастрофы, набліжэння ідэалогіі катастрафізму, што неўзабаве прыгняце песімізм маладых мадэрністаў, зламаных крызісам і захопам палітычнай арэны фашысцкімі вандаламі. У. Жылка выйшаў на прасторы еўрапейскай палітыкі і літаратуры. Яго ўлюбёнымі паэтамі былі старыя рамантыкі Персі Шэлі, [[М. Лермантаў]], [[А. Міцкевіч]], [[Г. Ібсен]], Ф. Цютчаў, неарамантыкі [[Ш. Бадлер]], [[А. Блок]]. Неўзабаве У. Жылка пачынае прызнаваць інтуіцыю, але над усім ставіць шчырасць, балючую і страшную, нават апакаліптычную праўду. Ён працягвае верыць у збавіцельную адраджальную моц красы і любові. 3 гэтай супярэчлівасці паўстаў у 2-й палове 1920-х гадоў выдатны цыкл інтымна-філасофскіх «Вершаў спадзявання», дзе пераадольвае песімізм неарамантычных і дэкадэнцкіх плыняў еўрапейскай паэзіі, вылучае і шануе з постмадэрнісцкіх кірункаў авангардныя, што імкнуліся падняць масы і ўтрымаць веру ў сябе і весці на барацьбу за хараство супраць цемры, хаосу. Пра аптымізм яго светаспасцігання сведчаць вершы «Не складаць мне болей песняў», «Хвораму» і інш. Падчас сваёй дзейнасці ў БССР працягваў плённа працаваць. Публікаваў артыкулы пра месца беларускай культуры ў славянскім свеце, пра творчасць беларускіх паэтаў, рэцэнзію на паэму [[У. Дубоўка|У. Дубоўкі]] «Наля», велічальны верш «Антону Навіне» і інш. Супрацоўнічаў з музыказнаўцам Ю. Дрэйзіным, дапамагаў у перакладзе лібрэта і пастаноўцы сіламі студэнтаў оперы «Фауст». Апошні яго зборнік «З палёў Заходняй Беларусі» (Мінск, 1927) стаў прычынай сутыкнення паміж групоўкай «Маладняка» і беларускімі літаратарамі, зарыентаванымі на сусветную класіку і эстэтычную суверэннасць («[[Узвышша (літаратурнае аб’яднанне)|Узвышша]]»). У пачатку 1928 года з’явілася рэцэнзія («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», 1928, № 2, с. 216), у якой маладнякоўскі паэт і крытык [[А. Дудар|Тодар Глыбоцкі]] рэзка негатыўна ацэньваў паэтычныя дасягненні У. Жылкі, не прызнаваў за яго творамі эстэтычнай і ідэйнай вартасці, абвясціў, што гэты ''«зборнік вершаў чужы нам па форме і ідэйнаму зместу»''. Ва ўмовах тагачаснай літаратурнай групаўшчыны пэўны ярлык на паэта быў навешаны, што з часам адыграла сваю ролю ў арыште і ссылцы. У ссылцы перакладаў еўрапейскіх паэтаў, пісаў уласныя творы (усё напісанае забрана органамі НКУС Уржума і Вяткі). Захавалася дзякуючы [[Я. Кіпель|Я. Кіпелю]] паэма «Тэстамент» — філасофска-публіцыстычны твор, грамадзянская споведзь і апраўданне сябе і сяброў, беларускіх патрыётаў, якія без віны сталі ахвярамі палітычных рэпрэсій. Пражытае ён лічыў пяснярскай доляй, з беларуска-мужыцкім гартам і адраджэнскай барацьбой. Маральны імператыў паэтавага развітання з жыццём — велікадушнасць, якая ідзе ад мудрасці народнай і ад еўрапейскай філасофіі. У. Жылка адштурхоўваўся ад еўрапейскага рамантызму, выкарыстоўваў здабыткі авангардысцкай паэзіі Чэхаславакіі і Польшчы, прадаўжаў распрацоўваць патрыятычна-вызваленчую легенду беларусаў, арыентуючыся на [[Янка Купала|Я. Купалу]] і [[М. Багдановіч]]а, станоўча ацэньваючы вопыт маладых паэтаў У. Дубоўкі, [[Язэп Пушча|Я. Пушчы]]. Усё жыццё Уладзімір Жылка лічыў Максіма Багдановіча сваім духоўным настаўнікам. [[Макар Краўцоў|Язэп Святазар]] у сваім артыкуле «Новы Багдановіч», параўноўваючы творчасць паэтаў, напісаў: {{цытата|«Прыглядаючыся да творчасці Жылкі, лічыш, што ягоным заданнем у беларускай літаратуры ёсць замена без часу загінуўшага М.Багдановіча, на што ён мае ўсялякія дадзеныя, будучы духоўна найбольш прыбліжаным да памерлага Маэстра»<ref>[https://lit-bel.org/afisha/Uladzmr-Zhilka--paslyadonk-Maksma-Bagdanovcha-6043/ Уладзімір Жылка – паслядоўнік Максіма Багдановіча] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210411193707/https://lit-bel.org/afisha/Uladzmr-Zhilka--paslyadonk-Maksma-Bagdanovcha-6043/ |date=11 красавіка 2021 }} // Выстаўка да 115-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Жылкі (2015)</ref>.}} Пераклаў «Слова пра Якуба Шэлю» [[Б. Ясенскі|Б. Ясенскага]] (1932), асобныя творы [[А. Блок]]а, [[А. Міцкевіч]]а, [[Г. Ібсен]]а, [[Ш. Бадлер]]а, [[І. Волькер]]а і інш. Архіў У. Жылкі знаходзіцца ў фондах [[Літаратурны музей Максіма Багдановіча|Літаратурнага музея Максіма Багдановіча]] і налічвае 136 адзінак захавання. <gallery mode=packed perrow ="4" heights="180px"> Уяўленьне (1923).pdf|«Уяўленьне». 1923 Уладзімір Жылка. На ростані. 1924.jpg|«На ростані». 1924 З палёў Заходняй Беларусі (1927).pdf|page=5|«З палёў Заходняй Беларусі». 1927 Слова пра Якуба Шэлю (1932).pdf|«Слова пра Якуба Шэлю». 1932 Сустрэча (1932).pdf|«Сустрэча». 1932 </gallery> == Бібліяграфія == * Уяўленне: Паэма. Вільня, 1923; * На ростані: Вершы. Вільня, 1924; * З палёў Заходняй Беларусі. Мінск, 1927; * Вершы. Мн., 1970; * Пожні: Вершы, пераклады, крытычныя артыкулы. Мн., 1986; * Лісты Уладзіміра Жылкі да Антона Луцкевіча // Шляхам гадоў: Гіст.-літ. зб. Мн., 1994; * Творы. Мн., 1996; * {{кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Выбраныя творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн . |выдавецтва =Міжнародны фонд "Бел. кнігазбор"|год =1998 |том = |старонкі = |старонак =358 |серыя =Беларускі кнігазбор. Серыя 1, Мастацкая літаратура|isbn =985-6318-19-X|тыраж =6000}} * {{кніга|аўтар =Уладзімір Дубоўка, Уладзімір Жылка, Язэп Пушча|частка = |загаловак =Творы: [да зборніка ў цэлым: вершы, паэмы, крытыка] |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн .|выдавецтва = Мастацкая літаратура |год =2016 |том = |старонкі = |старонак =725|серыя =Залатая калекцыя беларускай літаратуры; т. 13.|isbn =978-985-02-1732-5|тыраж =1200}} == Памяць == * Мемарыяльная дошка на хаце ў вёсцы Макашы, дзе нарадзіўся паэт<ref>[https://gdb.rferl.org/4189687B-2A19-48F7-A9B7-3A9394F0D761_w650_r0_s.jpg Веска Макашы, мемарыяльная дошка У. Жылке]</ref>. * У Нясвіжы з’явілася вуліца імя Уладзіміра Жылкі (2020)<ref>[https://nashaniva.by/?c=ar&i=260942 У Беларусі з’явілася першая вуліца ў гонар паэта Уладзіміра Жылкі] // nashaniva.by 18 кастрычніка 2020</ref>. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="justickaja">{{cite web |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1105478973934212/ |title=Уладзімір Жылка ў Літве |author=Тамара Юсціцкая|publisher=Запісы беларусаведа |language= ru |date=2024-02-28|access-date=2026-04-19}}</ref> }} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|5|||59}} * {{Крыніцы/ЭГБ|3|||381}} * {{крыніцы/ЭКБ|3||662}} * Беларускі фальклор : энцыклапедыя : [у 2 т. / рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш.]. — Мн.: БелЭн, 2005. — Т. 1. — С. 496. — 2000 экз. — ISBN 985-11-0334-9. * {{крыніцы/ЭЛМБ|том=2|старонкі=456|артыкул=|аўтар=}} * {{крыніцы/БП (1992-95)|2|||464}} * {{крыніцы/БП 1917-90|Жылка Уладзімір}} * {{Крыніцы/Маракоў/Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы…|1|}} * ''[[Уладзімір Андрэевіч Калеснік|Калеснік У.]]'' Ветразі Адысея: Уладзімір Жылка і рамантычная традыцыя ў беларускай паэзіі. — Мн., 1977. * ''Калеснік У.'' Усё чалавечае. — Мн., 1993. * {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Жылка Уладзімір Адамавіч|312—313}} * [[Мікола Трус|''Трус М.'']] “Сямейны альбом” Уладзімера Жылкі // Запісы 37 / Беларускі інстытут навукі й мастацтва. – New York – Miensk, 2014. – С. 401 – 420. * ''Трус М.'' Уладзімір Жылка і Іржы Волькер: рэтраспектыва беларуска-чэшскіх культурных узаемадачыненняў // Полымя. – 2015. – № 5. – С. 140 – 145. * ''Трус М.'' [https://zviazda.by/be/news/20230302/1677767276-pashtouki-kvesty <nowiki>Паштоўкі-квэсты [Невядомыя рукапісы Уладзіміра Жылкі]</nowiki>] // Літаратура і мастацтва. ‒ 03.03.2023. – № 9 (5218). – С. 10. * ''Трус М.'' Последние годы Владимира Жилки: эпистолярная реконструкция // Нёман. – 2023. – № 4. – С. 128 – 136. == Спасылкі == {{навігацыя}} * {{bis.nlb.by|128721|Жылка Уладзімір Адамавіч}} * [https://www.svaboda.org/a/29392186.html Клініка кітайскага дантыста. Гадаваўся «пры гарэлцы»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230307171712/http://zviazda.by/be/news/20230302/1677767276-pashtouki-kvesty |date=7 сакавіка 2023 }} // svaboda.org 18 жніўня 2018 {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Жылка Уладзімір Адамавіч}} [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты СССР]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі СССР]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Публіцысты СССР]] [[Катэгорыя:Публіцысты Беларусі]] [[Катэгорыя:Крытыкі СССР]] [[Катэгорыя:Крытыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»]] [[Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Памерлі ў месцах пазбаўлення волі]] [[Катэгорыя:Памерлі ад туберкулёзу]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі газеты «Сельская газета»]] sdb18e4983ddnp83sa8tw7omtm77qc9 5129583 5129582 2026-04-19T15:11:40Z M.L.Bot 261 /* Біяграфія */ 5129583 wikitext text/x-wiki {{пісьменнік}} '''Уладзімір Адамавіч Жылка''' ({{ДН|27|5|1900}}, в. [[Макашы (Нясвіжскі раён)|Макашы]], [[Навагрудскі павет (Расійская імперыя)|Навагрудскі павет]], [[Мінская губерня]], цяпер {{МН|Нясвіжскі раён|у Нясвіжскім раёне|}}, [[Мінская вобласць]] — {{ДС|1|3|1933}}, [[Уржум]], [[Кіраўская вобласць]], [[РСФСР]]; Псеўданімы: ''Л. Макашэвіч''; Крыптанімы: ''Вл. Ж.'', ''Вал. Жыл.'', ''У. Ж.'', ''Ул. Ж.'') — беларускі [[паэт]], [[перакладчык]], [[крытык]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 17 мая 1898 года ў сялянскай сям’і. У 1914 годзе скончыў [[Мірскае гарадское вучылішча|гарадское вучылішча]] ў [[Мір (Карэліцкі раён)|Міры]]. У 1914 годзе разам з сям’ёй пераехаў у [[Мінск]], дзе бацька атрымаў працу. Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] сям’я была ў бежанстве ў [[Тульская губерня|Тульскай губерні]]. Скончыў 3 класы [[Багародзіцк]]ага агранамічнага вучылішча (1915—1917), у сакавіку 1917 года вярнуўся разам з бацькам у прыфрантавы [[Мінск]], вучыўся ў сельскагаспадарчай школе. У кастрычніку 1919 — сакавіку 1920 гадоў працаваў настаўнікам у 21-й мінскай беларускай пачатковай школе, зблізіўся з беларускім вызваленчым і культурна-асветным рухам, наведваў клуб «[[Беларуская хатка (Мінск)|Беларуская хатка]]», пазнаёміўся са старшынёй Беларускага тэатральнага таварыства [[Ядвігін Ш.|Ядвігіным Ш.]], а таксама з [[Я. Купала]]м, [[З. Бядуля|З. Бядулем]], [[М. Чарот]]ам, [[Л. Родзевіч]]ам. У 1919 годзе ўступіў у партыю [[Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|беларускіх эсэраў]]. Надзяляў панскай зямлёй сялян, працаваў аграномам нацыяналізаванага маёнтка пад Мінскам, якім загадваў М. Чарот (1918—1919), прымаў удзел у антыпольскім падполлі. Друкаваўся ў мінскіх выданнях. Восенню 1920 года захварэў на сухоты і пераехаў да дзеда ў в. [[Падлессе]] Навагрудскага павета. Пасля [[Рыжскі мір|Рыжскага дагавора]] 1921 года апынуўся на тэрыторыі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]]. Зблізіўся з паўстанцкай групай І. Мікуліча, якая дзейнічала на Нясвіжчыне, пазнаёміўся з былымі членам паўстанцкага ўрада на Случчыне [[У. Пракулевіч]]ам, пісаў для падпольшчыкаў лістоўкі, адозвы, закліковыя вершы («Каваль», «Дзед», «Гімн беларускіх паўстанцаў»), устанавіў сувязь з беларускімі газетамі «Беларускія ведамасці», «Наша думка», якія выдаваў [[М. Гарэцкі]], сябраваў з лідарамі Беларускай рэвалюцыйнай арганізацыіцыі ([[БРА]]) [[Л. Родзевіч]]ам, [[I. Канчэўскі]]м, [[А. Канчэўскі]]м, прымаў удзел у падрыхтоўцы легальных выданняў БРА (арыштоўваўся як рэдактар аднаго з іх). Пасля няўдачы паўстання, рыхтаванага на Віленшчыне, Гродзеншчыне і Беласточчыне ўрадам БНР з тэрыторыі Літвы ў пачатку 1920-х гадоў, рэвалюцыйная сітуацыя ў Заходняй Беларусі паслабела. У. Жылка сустрэў адыход ад узброенага змагання з прыкрасцю, нават адчаем. Працаваў у [[Вільня|Вільні]] ў беларускай кнігарні. Апекаваў разам з Л. Родзевічам створаную ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]] тэатральную майстроўню. Каб пазбегнуць прызыву ў войска генерала [[Л. Жалігоўскі|Л. Жалігоўскага]], летам 1922 года выехаў у Літву ([[Коўна]]), потым пераехаў у [[Латвія|Латвію]], стаў наведваць выпускны клас [[Дзвінская беларуская гімназія|Беларускай гімназіі]] ў [[Дзвінск]]у (навучанне не скончыў). Выконваў ролю сувязнога паміж віленскім і ковенскім цэнтрамі беларускага нацыянальна-вызваленчага руху і беларускімі зямляцтвамі ў Прыбалтыцы. У канцы 1922 года нелегальна вярнуўся ў Вільню, дапамагаў [[Л. Родзевіч]]у ў апрацоўцы матэрыялаў для газет «[[Наша будучыня]]» і «[[Новае жыццё (газета, 1923)|Новае жыццё]]». === У Чэхаславакіі === У лютым 1923 года выехаў на вучобу ў [[Чэхаславакія|Чэхаславакію]]. Паводле рэкамендацыі [[Л. Родзевіч]]а стаў стыпендыятам Чэхаславацкага ўрада, у 1923 годзе паступіў на філалагічнае аддзяленне філасофскага факультэта [[Карлаў універсітэт|Карлавага ўніверсітэта]]. Адзін з ініцыятараў стварэння [[Арганізацыя беларускага прагрэсіўнага студэнцтва|Арганізацыі беларускага прагрэсіўнага студэнцтва (АБПС)]], сябраваў з яе старшынёй [[І. Дварчанін]]ым, дапамагаў у выданні органа гэтай арганізацыі — часопіса «[[Перавясла]]». У сярэдзіне 1920-х гадоў зблізіўся з марксісцкай арганізацыяй «[[Саюз студэнтаў-грамадзян БССР]]», рэдагаваў часопіс «[[Прамень (часопіс)|Прамень]]» (пазней «Новы прамень»). Да 1926 года жыў у [[Прага|Празе]], аднак прайсці поўны курс вышэйшай адукацыі ў Карлавым ўніверсітэце не атрымалася. === Вяртанне ў Беларусь === [[File:Uzvyšša 2.jpg|thumb||270px|Літаратурнае згуртаванне «Узвышша». 1929]] У 1926 годзе ў якасці рэдактара пражскага часопіса «Прамень» прыехаў у Мінск на [[Акадэмічная канферэнцыя па рэформе беларускага правапісу і азбукі|Акадэмічную канферэнцыю па рэформе беларускага правапісу]]. У Чэхаславакію паэт не вярнуўся, застаўся ў [[БССР]], прыняў савецкае грамадзянства (Л. Родзевіч раіў яму вяртацца ў БССР і «смакаваць марксізм», [[А. Луцкевіч]] лічыў, што ў Мінску больш прастору для асветніка, чым у Вільні). У Савецкай Беларусі У. Жылка спачатку працаваў у [[Інбелкульт|Інбелкульце]], потым у газеце «[[Сельская газета|Беларуская вёска]]». 3 1927 года загадчык аддзела літаратуры газеты «[[Звязда (1917)|Звязда]]». Уваходзіў у літаратурнае аб’яднанне [[Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)|«Маладняк»]]. У 1928 годзе быў выключаны з «Маладняка» за тое, што «не набліжаецца да пралетарскай літаратуры». Знайшоў паразуменне і падтрымку ў кіраўніцтва літаратурнага згуртавання [[Узвышша (літаратурнае аб’яднанне)|«Узвышша»]], друкаваўся ў іх [[Узвышша (часопіс)|часопісе]], здружыўся з [[Я. Пушча]]м, [[У. Дубоўка]]м, [[А. Бабарэка]]м. У 1928 годзе з прычыны [[беларусізацыя|контрбеларусізацыйнай]] хвалі быў вымушаны пакінуць «Звязду». Выкладаў беларускую літаратуру ў [[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскім музычным тэхнікуме]], працаваў перакладчыкам у [[Белдзяржкіно]]. === Рэпрэсіі === 19 ліпеня 1930 года арыштаваны пад Мінскам [[Дзяржаўнае палітычнае ўпраўленне пры ЦВК Беларусі|ДПУ БССР]] па справе [[Саюз вызвалення Беларусі (справа)|«Саюза вызвалення Беларусі»]]. Пры вобыску на кватэры ў яго забралі 27 кніг, шмат пісьмаў і рукапісаў. Не прызнаў сябе вінаватым. Пастановай калегіі [[АДПУ]] ад 10 красавіка 1931 года прыгавораны да 5 гадоў ссылкі, якую адбываў ва [[Уржум]]е Кіраўскай вобл., дзе працаваў загадчыкам гаспадаркі і выкладчыкам літаратуры ў медыцынскім тэхнікуме. Памёр ад [[туберкулёз]]у лёгкіх. Пахаваны на мясцовых могілках. Хацеў быць пахаваным у [[Вільнюс|Вільні]], горадзе, які вельмі любіў. Рэабілітаваны ў 19 верасня 1960 года Судовай калегіяй [[Вярхоўны Суд БССР|Вярхоўнага Суда БССР]]. == Творчасць == У 1918 годзе напісаў свой першы беларускі верш «Покліч» (надрукаваны ў газеце «Беларусь», 25.1.1920). Друкаваўся ў заходнебеларускіх выданнях «[[Беларускія ведамасці (1921)|Беларускія ведамасці]]», «[[Наша думка (1920)|Наша думка]]», «Наша будучыня», «Новае жыццё». У вершах пачатку 1920-х гадоў «Беларусь», «Замчышча», «Мы любім даўнія паданні», «Палімпсест» паэт вылучае дзве супрацьлеглыя сілы, якія спакон вякоў твораць гісторыю: наканаванасць, лёс, «напасці» і свядомая барацьба грамады, што можа павярнуць ход падзей да свабоды, нацыянальнай годнасці і сацыяльнай справядлівасці. Лічыць, што і «мамэнты заняпаду… распазнаць нас вучаць здраду» і цаніць вернасць. У артыкуле «У справе ацэнкі беларускага адраджэння» (1923) У. Жылка называе асновай беларускай вызваленчай ідэі спалучэнне нацыянальнага з сацыяльным. Ён адхіляе адначасна псеўдапатрыятычны тэзіс аб выключнасці нацыі і марксісцкі пастулат аб буржуазнасці нацыянальнай справы. У рэцэнзіі на збор твораў [[Л. Родзевіч]]а «Беларусь» ухваляе паэзію аўтара, які не апісваў абшар ці «гаспадарскі лад», а паказваў духоўныя каштоўнасці Беларусі. Рукапісны гісторыка-філасофскі эцюд У. Жылкі «Беларусь-Крыўя» пачынаецца з пастулата, што тэма бацькаўшчыны «можа быць вырашана толькі ў плоскасці сэрца і волі». Беларусь для яго нешта матэрыяльнае, а «Крыўя — гэта творчасць і форма, сутнасць якое — нацыя. Змест — кожнае дасягненне: новы верш, новы навуковы твор… ёсць Крыўя». Суадносіны паміж дзяржавай зямной і дзяржавай Духа — складаная непазбежнасць, паэт дапускае, што адроджаная Беларусь павінна стаць сінтэзам дзяржавы мяча і плуга з дзяржавай Духа. Аўтар паэмы «Уяўленне» (Вільня, 1923), зборніка вершаў «На ростані» (Вільня, 1924). У цыкле «Вершы аб Вільні» (1926) называе гэты гістарычны цэнтр дзяржаўнасці і вызваленчага руху «беларускай Меккай», а беларускіх патрыётаў прыраўноўвае з ісламскімі вернікамі. У альтэрнатыўным віленскаму цыклу вершы «Альбігоец» перадае трагедыю зняверанай душы, жах ваяўнічага адступніцтва верніка, яго здзек з ідэалаў і святасцяў, якім нядаўна верыў, а тыя не здзейсніліся. Верш гучыць злавесна і прароча, ён стаў у беларускай літаратуры першым сігналам прадчування глабальнай катастрофы, набліжэння ідэалогіі катастрафізму, што неўзабаве прыгняце песімізм маладых мадэрністаў, зламаных крызісам і захопам палітычнай арэны фашысцкімі вандаламі. У. Жылка выйшаў на прасторы еўрапейскай палітыкі і літаратуры. Яго ўлюбёнымі паэтамі былі старыя рамантыкі Персі Шэлі, [[М. Лермантаў]], [[А. Міцкевіч]], [[Г. Ібсен]], Ф. Цютчаў, неарамантыкі [[Ш. Бадлер]], [[А. Блок]]. Неўзабаве У. Жылка пачынае прызнаваць інтуіцыю, але над усім ставіць шчырасць, балючую і страшную, нават апакаліптычную праўду. Ён працягвае верыць у збавіцельную адраджальную моц красы і любові. 3 гэтай супярэчлівасці паўстаў у 2-й палове 1920-х гадоў выдатны цыкл інтымна-філасофскіх «Вершаў спадзявання», дзе пераадольвае песімізм неарамантычных і дэкадэнцкіх плыняў еўрапейскай паэзіі, вылучае і шануе з постмадэрнісцкіх кірункаў авангардныя, што імкнуліся падняць масы і ўтрымаць веру ў сябе і весці на барацьбу за хараство супраць цемры, хаосу. Пра аптымізм яго светаспасцігання сведчаць вершы «Не складаць мне болей песняў», «Хвораму» і інш. Падчас сваёй дзейнасці ў БССР працягваў плённа працаваць. Публікаваў артыкулы пра месца беларускай культуры ў славянскім свеце, пра творчасць беларускіх паэтаў, рэцэнзію на паэму [[У. Дубоўка|У. Дубоўкі]] «Наля», велічальны верш «Антону Навіне» і інш. Супрацоўнічаў з музыказнаўцам Ю. Дрэйзіным, дапамагаў у перакладзе лібрэта і пастаноўцы сіламі студэнтаў оперы «Фауст». Апошні яго зборнік «З палёў Заходняй Беларусі» (Мінск, 1927) стаў прычынай сутыкнення паміж групоўкай «Маладняка» і беларускімі літаратарамі, зарыентаванымі на сусветную класіку і эстэтычную суверэннасць («[[Узвышша (літаратурнае аб’яднанне)|Узвышша]]»). У пачатку 1928 года з’явілася рэцэнзія («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», 1928, № 2, с. 216), у якой маладнякоўскі паэт і крытык [[А. Дудар|Тодар Глыбоцкі]] рэзка негатыўна ацэньваў паэтычныя дасягненні У. Жылкі, не прызнаваў за яго творамі эстэтычнай і ідэйнай вартасці, абвясціў, што гэты ''«зборнік вершаў чужы нам па форме і ідэйнаму зместу»''. Ва ўмовах тагачаснай літаратурнай групаўшчыны пэўны ярлык на паэта быў навешаны, што з часам адыграла сваю ролю ў арыште і ссылцы. У ссылцы перакладаў еўрапейскіх паэтаў, пісаў уласныя творы (усё напісанае забрана органамі НКУС Уржума і Вяткі). Захавалася дзякуючы [[Я. Кіпель|Я. Кіпелю]] паэма «Тэстамент» — філасофска-публіцыстычны твор, грамадзянская споведзь і апраўданне сябе і сяброў, беларускіх патрыётаў, якія без віны сталі ахвярамі палітычных рэпрэсій. Пражытае ён лічыў пяснярскай доляй, з беларуска-мужыцкім гартам і адраджэнскай барацьбой. Маральны імператыў паэтавага развітання з жыццём — велікадушнасць, якая ідзе ад мудрасці народнай і ад еўрапейскай філасофіі. У. Жылка адштурхоўваўся ад еўрапейскага рамантызму, выкарыстоўваў здабыткі авангардысцкай паэзіі Чэхаславакіі і Польшчы, прадаўжаў распрацоўваць патрыятычна-вызваленчую легенду беларусаў, арыентуючыся на [[Янка Купала|Я. Купалу]] і [[М. Багдановіч]]а, станоўча ацэньваючы вопыт маладых паэтаў У. Дубоўкі, [[Язэп Пушча|Я. Пушчы]]. Усё жыццё Уладзімір Жылка лічыў Максіма Багдановіча сваім духоўным настаўнікам. [[Макар Краўцоў|Язэп Святазар]] у сваім артыкуле «Новы Багдановіч», параўноўваючы творчасць паэтаў, напісаў: {{цытата|«Прыглядаючыся да творчасці Жылкі, лічыш, што ягоным заданнем у беларускай літаратуры ёсць замена без часу загінуўшага М.Багдановіча, на што ён мае ўсялякія дадзеныя, будучы духоўна найбольш прыбліжаным да памерлага Маэстра»<ref>[https://lit-bel.org/afisha/Uladzmr-Zhilka--paslyadonk-Maksma-Bagdanovcha-6043/ Уладзімір Жылка – паслядоўнік Максіма Багдановіча] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210411193707/https://lit-bel.org/afisha/Uladzmr-Zhilka--paslyadonk-Maksma-Bagdanovcha-6043/ |date=11 красавіка 2021 }} // Выстаўка да 115-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Жылкі (2015)</ref>.}} Пераклаў «Слова пра Якуба Шэлю» [[Б. Ясенскі|Б. Ясенскага]] (1932), асобныя творы [[А. Блок]]а, [[А. Міцкевіч]]а, [[Г. Ібсен]]а, [[Ш. Бадлер]]а, [[І. Волькер]]а і інш. Архіў У. Жылкі знаходзіцца ў фондах [[Літаратурны музей Максіма Багдановіча|Літаратурнага музея Максіма Багдановіча]] і налічвае 136 адзінак захавання. <gallery mode=packed perrow ="4" heights="180px"> Уяўленьне (1923).pdf|«Уяўленьне». 1923 Уладзімір Жылка. На ростані. 1924.jpg|«На ростані». 1924 З палёў Заходняй Беларусі (1927).pdf|page=5|«З палёў Заходняй Беларусі». 1927 Слова пра Якуба Шэлю (1932).pdf|«Слова пра Якуба Шэлю». 1932 Сустрэча (1932).pdf|«Сустрэча». 1932 </gallery> == Бібліяграфія == * Уяўленне: Паэма. Вільня, 1923; * На ростані: Вершы. Вільня, 1924; * З палёў Заходняй Беларусі. Мінск, 1927; * Вершы. Мн., 1970; * Пожні: Вершы, пераклады, крытычныя артыкулы. Мн., 1986; * Лісты Уладзіміра Жылкі да Антона Луцкевіча // Шляхам гадоў: Гіст.-літ. зб. Мн., 1994; * Творы. Мн., 1996; * {{кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Выбраныя творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн . |выдавецтва =Міжнародны фонд "Бел. кнігазбор"|год =1998 |том = |старонкі = |старонак =358 |серыя =Беларускі кнігазбор. Серыя 1, Мастацкая літаратура|isbn =985-6318-19-X|тыраж =6000}} * {{кніга|аўтар =Уладзімір Дубоўка, Уладзімір Жылка, Язэп Пушча|частка = |загаловак =Творы: [да зборніка ў цэлым: вершы, паэмы, крытыка] |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн .|выдавецтва = Мастацкая літаратура |год =2016 |том = |старонкі = |старонак =725|серыя =Залатая калекцыя беларускай літаратуры; т. 13.|isbn =978-985-02-1732-5|тыраж =1200}} == Памяць == * Мемарыяльная дошка на хаце ў вёсцы Макашы, дзе нарадзіўся паэт<ref>[https://gdb.rferl.org/4189687B-2A19-48F7-A9B7-3A9394F0D761_w650_r0_s.jpg Веска Макашы, мемарыяльная дошка У. Жылке]</ref>. * У Нясвіжы з’явілася вуліца імя Уладзіміра Жылкі (2020)<ref>[https://nashaniva.by/?c=ar&i=260942 У Беларусі з’явілася першая вуліца ў гонар паэта Уладзіміра Жылкі] // nashaniva.by 18 кастрычніка 2020</ref>. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="justickaja">{{cite web |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1105478973934212/ |title=Уладзімір Жылка ў Літве |author=Тамара Юсціцкая|publisher=Запісы беларусаведа |language= ru |date=2024-02-28|access-date=2026-04-19}}</ref> }} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|5|||59}} * {{Крыніцы/ЭГБ|3|||381}} * {{крыніцы/ЭКБ|3||662}} * Беларускі фальклор : энцыклапедыя : [у 2 т. / рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш.]. — Мн.: БелЭн, 2005. — Т. 1. — С. 496. — 2000 экз. — ISBN 985-11-0334-9. * {{крыніцы/ЭЛМБ|том=2|старонкі=456|артыкул=|аўтар=}} * {{крыніцы/БП (1992-95)|2|||464}} * {{крыніцы/БП 1917-90|Жылка Уладзімір}} * {{Крыніцы/Маракоў/Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы…|1|}} * ''[[Уладзімір Андрэевіч Калеснік|Калеснік У.]]'' Ветразі Адысея: Уладзімір Жылка і рамантычная традыцыя ў беларускай паэзіі. — Мн., 1977. * ''Калеснік У.'' Усё чалавечае. — Мн., 1993. * {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Жылка Уладзімір Адамавіч|312—313}} * [[Мікола Трус|''Трус М.'']] “Сямейны альбом” Уладзімера Жылкі // Запісы 37 / Беларускі інстытут навукі й мастацтва. – New York – Miensk, 2014. – С. 401 – 420. * ''Трус М.'' Уладзімір Жылка і Іржы Волькер: рэтраспектыва беларуска-чэшскіх культурных узаемадачыненняў // Полымя. – 2015. – № 5. – С. 140 – 145. * ''Трус М.'' [https://zviazda.by/be/news/20230302/1677767276-pashtouki-kvesty <nowiki>Паштоўкі-квэсты [Невядомыя рукапісы Уладзіміра Жылкі]</nowiki>] // Літаратура і мастацтва. ‒ 03.03.2023. – № 9 (5218). – С. 10. * ''Трус М.'' Последние годы Владимира Жилки: эпистолярная реконструкция // Нёман. – 2023. – № 4. – С. 128 – 136. == Спасылкі == {{навігацыя}} * {{bis.nlb.by|128721|Жылка Уладзімір Адамавіч}} * [https://www.svaboda.org/a/29392186.html Клініка кітайскага дантыста. Гадаваўся «пры гарэлцы»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230307171712/http://zviazda.by/be/news/20230302/1677767276-pashtouki-kvesty |date=7 сакавіка 2023 }} // svaboda.org 18 жніўня 2018 {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Жылка Уладзімір Адамавіч}} [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты СССР]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі СССР]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Публіцысты СССР]] [[Катэгорыя:Публіцысты Беларусі]] [[Катэгорыя:Крытыкі СССР]] [[Катэгорыя:Крытыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»]] [[Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Памерлі ў месцах пазбаўлення волі]] [[Катэгорыя:Памерлі ад туберкулёзу]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі газеты «Сельская газета»]] ldvg1375w2xtobkhygjld7frm3hyum6 5129584 5129583 2026-04-19T15:12:27Z M.L.Bot 261 5129584 wikitext text/x-wiki {{пісьменнік}} '''Уладзімір Адамавіч Жылка''' ({{ДН|27|5|1900}}, в. [[Макашы (Нясвіжскі раён)|Макашы]], [[Навагрудскі павет (Расійская імперыя)|Навагрудскі павет]], [[Мінская губерня]], цяпер {{МН|Нясвіжскі раён|у Нясвіжскім раёне|}}, [[Мінская вобласць]] — {{ДС|1|3|1933}}, [[Уржум]], [[Кіраўская вобласць]], [[РСФСР]]; Псеўданімы: ''Л. Макашэвіч''; Крыптанімы: ''Вл. Ж.'', ''Вал. Жыл.'', ''У. Ж.'', ''Ул. Ж.'') — беларускі [[паэт]], [[перакладчык]], [[крытык]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 17 мая 1898 года<ref name="justickaja"/> ў сялянскай сям’і. У 1914 годзе скончыў [[Мірскае гарадское вучылішча|гарадское вучылішча]] ў [[Мір (Карэліцкі раён)|Міры]]. У 1914 годзе разам з сям’ёй пераехаў у [[Мінск]], дзе бацька атрымаў працу. Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] сям’я была ў бежанстве ў [[Тульская губерня|Тульскай губерні]]. Скончыў 3 класы [[Багародзіцк]]ага агранамічнага вучылішча (1915—1917), у сакавіку 1917 года вярнуўся разам з бацькам у прыфрантавы [[Мінск]], вучыўся ў сельскагаспадарчай школе. У кастрычніку 1919 — сакавіку 1920 гадоў працаваў настаўнікам у 21-й мінскай беларускай пачатковай школе, зблізіўся з беларускім вызваленчым і культурна-асветным рухам, наведваў клуб «[[Беларуская хатка (Мінск)|Беларуская хатка]]», пазнаёміўся са старшынёй Беларускага тэатральнага таварыства [[Ядвігін Ш.|Ядвігіным Ш.]], а таксама з [[Я. Купала]]м, [[З. Бядуля|З. Бядулем]], [[М. Чарот]]ам, [[Л. Родзевіч]]ам. У 1919 годзе ўступіў у партыю [[Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|беларускіх эсэраў]]. Надзяляў панскай зямлёй сялян, працаваў аграномам нацыяналізаванага маёнтка пад Мінскам, якім загадваў М. Чарот (1918—1919), прымаў удзел у антыпольскім падполлі. Друкаваўся ў мінскіх выданнях. Восенню 1920 года захварэў на сухоты і пераехаў да дзеда ў в. [[Падлессе]] Навагрудскага павета. Пасля [[Рыжскі мір|Рыжскага дагавора]] 1921 года апынуўся на тэрыторыі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]]. Зблізіўся з паўстанцкай групай І. Мікуліча, якая дзейнічала на Нясвіжчыне, пазнаёміўся з былымі членам паўстанцкага ўрада на Случчыне [[У. Пракулевіч]]ам, пісаў для падпольшчыкаў лістоўкі, адозвы, закліковыя вершы («Каваль», «Дзед», «Гімн беларускіх паўстанцаў»), устанавіў сувязь з беларускімі газетамі «Беларускія ведамасці», «Наша думка», якія выдаваў [[М. Гарэцкі]], сябраваў з лідарамі Беларускай рэвалюцыйнай арганізацыіцыі ([[БРА]]) [[Л. Родзевіч]]ам, [[I. Канчэўскі]]м, [[А. Канчэўскі]]м, прымаў удзел у падрыхтоўцы легальных выданняў БРА (арыштоўваўся як рэдактар аднаго з іх). Пасля няўдачы паўстання, рыхтаванага на Віленшчыне, Гродзеншчыне і Беласточчыне ўрадам БНР з тэрыторыі Літвы ў пачатку 1920-х гадоў, рэвалюцыйная сітуацыя ў Заходняй Беларусі паслабела. У. Жылка сустрэў адыход ад узброенага змагання з прыкрасцю, нават адчаем. Працаваў у [[Вільня|Вільні]] ў беларускай кнігарні. Апекаваў разам з Л. Родзевічам створаную ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]] тэатральную майстроўню. Каб пазбегнуць прызыву ў войска генерала [[Л. Жалігоўскі|Л. Жалігоўскага]], летам 1922 года выехаў у Літву ([[Коўна]]), потым пераехаў у [[Латвія|Латвію]], стаў наведваць выпускны клас [[Дзвінская беларуская гімназія|Беларускай гімназіі]] ў [[Дзвінск]]у (навучанне не скончыў). Выконваў ролю сувязнога паміж віленскім і ковенскім цэнтрамі беларускага нацыянальна-вызваленчага руху і беларускімі зямляцтвамі ў Прыбалтыцы. У канцы 1922 года нелегальна вярнуўся ў Вільню, дапамагаў [[Л. Родзевіч]]у ў апрацоўцы матэрыялаў для газет «[[Наша будучыня]]» і «[[Новае жыццё (газета, 1923)|Новае жыццё]]». === У Чэхаславакіі === У лютым 1923 года выехаў на вучобу ў [[Чэхаславакія|Чэхаславакію]]. Паводле рэкамендацыі [[Л. Родзевіч]]а стаў стыпендыятам Чэхаславацкага ўрада, у 1923 годзе паступіў на філалагічнае аддзяленне філасофскага факультэта [[Карлаў універсітэт|Карлавага ўніверсітэта]]. Адзін з ініцыятараў стварэння [[Арганізацыя беларускага прагрэсіўнага студэнцтва|Арганізацыі беларускага прагрэсіўнага студэнцтва (АБПС)]], сябраваў з яе старшынёй [[І. Дварчанін]]ым, дапамагаў у выданні органа гэтай арганізацыі — часопіса «[[Перавясла]]». У сярэдзіне 1920-х гадоў зблізіўся з марксісцкай арганізацыяй «[[Саюз студэнтаў-грамадзян БССР]]», рэдагаваў часопіс «[[Прамень (часопіс)|Прамень]]» (пазней «Новы прамень»). Да 1926 года жыў у [[Прага|Празе]], аднак прайсці поўны курс вышэйшай адукацыі ў Карлавым ўніверсітэце не атрымалася. === Вяртанне ў Беларусь === [[File:Uzvyšša 2.jpg|thumb||270px|Літаратурнае згуртаванне «Узвышша». 1929]] У 1926 годзе ў якасці рэдактара пражскага часопіса «Прамень» прыехаў у Мінск на [[Акадэмічная канферэнцыя па рэформе беларускага правапісу і азбукі|Акадэмічную канферэнцыю па рэформе беларускага правапісу]]. У Чэхаславакію паэт не вярнуўся, застаўся ў [[БССР]], прыняў савецкае грамадзянства (Л. Родзевіч раіў яму вяртацца ў БССР і «смакаваць марксізм», [[А. Луцкевіч]] лічыў, што ў Мінску больш прастору для асветніка, чым у Вільні). У Савецкай Беларусі У. Жылка спачатку працаваў у [[Інбелкульт|Інбелкульце]], потым у газеце «[[Сельская газета|Беларуская вёска]]». 3 1927 года загадчык аддзела літаратуры газеты «[[Звязда (1917)|Звязда]]». Уваходзіў у літаратурнае аб’яднанне [[Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)|«Маладняк»]]. У 1928 годзе быў выключаны з «Маладняка» за тое, што «не набліжаецца да пралетарскай літаратуры». Знайшоў паразуменне і падтрымку ў кіраўніцтва літаратурнага згуртавання [[Узвышша (літаратурнае аб’яднанне)|«Узвышша»]], друкаваўся ў іх [[Узвышша (часопіс)|часопісе]], здружыўся з [[Я. Пушча]]м, [[У. Дубоўка]]м, [[А. Бабарэка]]м. У 1928 годзе з прычыны [[беларусізацыя|контрбеларусізацыйнай]] хвалі быў вымушаны пакінуць «Звязду». Выкладаў беларускую літаратуру ў [[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскім музычным тэхнікуме]], працаваў перакладчыкам у [[Белдзяржкіно]]. === Рэпрэсіі === 19 ліпеня 1930 года арыштаваны пад Мінскам [[Дзяржаўнае палітычнае ўпраўленне пры ЦВК Беларусі|ДПУ БССР]] па справе [[Саюз вызвалення Беларусі (справа)|«Саюза вызвалення Беларусі»]]. Пры вобыску на кватэры ў яго забралі 27 кніг, шмат пісьмаў і рукапісаў. Не прызнаў сябе вінаватым. Пастановай калегіі [[АДПУ]] ад 10 красавіка 1931 года прыгавораны да 5 гадоў ссылкі, якую адбываў ва [[Уржум]]е Кіраўскай вобл., дзе працаваў загадчыкам гаспадаркі і выкладчыкам літаратуры ў медыцынскім тэхнікуме. Памёр ад [[туберкулёз]]у лёгкіх. Пахаваны на мясцовых могілках. Хацеў быць пахаваным у [[Вільнюс|Вільні]], горадзе, які вельмі любіў. Рэабілітаваны ў 19 верасня 1960 года Судовай калегіяй [[Вярхоўны Суд БССР|Вярхоўнага Суда БССР]]. == Творчасць == У 1918 годзе напісаў свой першы беларускі верш «Покліч» (надрукаваны ў газеце «Беларусь», 25.1.1920). Друкаваўся ў заходнебеларускіх выданнях «[[Беларускія ведамасці (1921)|Беларускія ведамасці]]», «[[Наша думка (1920)|Наша думка]]», «Наша будучыня», «Новае жыццё». У вершах пачатку 1920-х гадоў «Беларусь», «Замчышча», «Мы любім даўнія паданні», «Палімпсест» паэт вылучае дзве супрацьлеглыя сілы, якія спакон вякоў твораць гісторыю: наканаванасць, лёс, «напасці» і свядомая барацьба грамады, што можа павярнуць ход падзей да свабоды, нацыянальнай годнасці і сацыяльнай справядлівасці. Лічыць, што і «мамэнты заняпаду… распазнаць нас вучаць здраду» і цаніць вернасць. У артыкуле «У справе ацэнкі беларускага адраджэння» (1923) У. Жылка называе асновай беларускай вызваленчай ідэі спалучэнне нацыянальнага з сацыяльным. Ён адхіляе адначасна псеўдапатрыятычны тэзіс аб выключнасці нацыі і марксісцкі пастулат аб буржуазнасці нацыянальнай справы. У рэцэнзіі на збор твораў [[Л. Родзевіч]]а «Беларусь» ухваляе паэзію аўтара, які не апісваў абшар ці «гаспадарскі лад», а паказваў духоўныя каштоўнасці Беларусі. Рукапісны гісторыка-філасофскі эцюд У. Жылкі «Беларусь-Крыўя» пачынаецца з пастулата, што тэма бацькаўшчыны «можа быць вырашана толькі ў плоскасці сэрца і волі». Беларусь для яго нешта матэрыяльнае, а «Крыўя — гэта творчасць і форма, сутнасць якое — нацыя. Змест — кожнае дасягненне: новы верш, новы навуковы твор… ёсць Крыўя». Суадносіны паміж дзяржавай зямной і дзяржавай Духа — складаная непазбежнасць, паэт дапускае, што адроджаная Беларусь павінна стаць сінтэзам дзяржавы мяча і плуга з дзяржавай Духа. Аўтар паэмы «Уяўленне» (Вільня, 1923), зборніка вершаў «На ростані» (Вільня, 1924). У цыкле «Вершы аб Вільні» (1926) называе гэты гістарычны цэнтр дзяржаўнасці і вызваленчага руху «беларускай Меккай», а беларускіх патрыётаў прыраўноўвае з ісламскімі вернікамі. У альтэрнатыўным віленскаму цыклу вершы «Альбігоец» перадае трагедыю зняверанай душы, жах ваяўнічага адступніцтва верніка, яго здзек з ідэалаў і святасцяў, якім нядаўна верыў, а тыя не здзейсніліся. Верш гучыць злавесна і прароча, ён стаў у беларускай літаратуры першым сігналам прадчування глабальнай катастрофы, набліжэння ідэалогіі катастрафізму, што неўзабаве прыгняце песімізм маладых мадэрністаў, зламаных крызісам і захопам палітычнай арэны фашысцкімі вандаламі. У. Жылка выйшаў на прасторы еўрапейскай палітыкі і літаратуры. Яго ўлюбёнымі паэтамі былі старыя рамантыкі Персі Шэлі, [[М. Лермантаў]], [[А. Міцкевіч]], [[Г. Ібсен]], Ф. Цютчаў, неарамантыкі [[Ш. Бадлер]], [[А. Блок]]. Неўзабаве У. Жылка пачынае прызнаваць інтуіцыю, але над усім ставіць шчырасць, балючую і страшную, нават апакаліптычную праўду. Ён працягвае верыць у збавіцельную адраджальную моц красы і любові. 3 гэтай супярэчлівасці паўстаў у 2-й палове 1920-х гадоў выдатны цыкл інтымна-філасофскіх «Вершаў спадзявання», дзе пераадольвае песімізм неарамантычных і дэкадэнцкіх плыняў еўрапейскай паэзіі, вылучае і шануе з постмадэрнісцкіх кірункаў авангардныя, што імкнуліся падняць масы і ўтрымаць веру ў сябе і весці на барацьбу за хараство супраць цемры, хаосу. Пра аптымізм яго светаспасцігання сведчаць вершы «Не складаць мне болей песняў», «Хвораму» і інш. Падчас сваёй дзейнасці ў БССР працягваў плённа працаваць. Публікаваў артыкулы пра месца беларускай культуры ў славянскім свеце, пра творчасць беларускіх паэтаў, рэцэнзію на паэму [[У. Дубоўка|У. Дубоўкі]] «Наля», велічальны верш «Антону Навіне» і інш. Супрацоўнічаў з музыказнаўцам Ю. Дрэйзіным, дапамагаў у перакладзе лібрэта і пастаноўцы сіламі студэнтаў оперы «Фауст». Апошні яго зборнік «З палёў Заходняй Беларусі» (Мінск, 1927) стаў прычынай сутыкнення паміж групоўкай «Маладняка» і беларускімі літаратарамі, зарыентаванымі на сусветную класіку і эстэтычную суверэннасць («[[Узвышша (літаратурнае аб’яднанне)|Узвышша]]»). У пачатку 1928 года з’явілася рэцэнзія («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», 1928, № 2, с. 216), у якой маладнякоўскі паэт і крытык [[А. Дудар|Тодар Глыбоцкі]] рэзка негатыўна ацэньваў паэтычныя дасягненні У. Жылкі, не прызнаваў за яго творамі эстэтычнай і ідэйнай вартасці, абвясціў, што гэты ''«зборнік вершаў чужы нам па форме і ідэйнаму зместу»''. Ва ўмовах тагачаснай літаратурнай групаўшчыны пэўны ярлык на паэта быў навешаны, што з часам адыграла сваю ролю ў арыште і ссылцы. У ссылцы перакладаў еўрапейскіх паэтаў, пісаў уласныя творы (усё напісанае забрана органамі НКУС Уржума і Вяткі). Захавалася дзякуючы [[Я. Кіпель|Я. Кіпелю]] паэма «Тэстамент» — філасофска-публіцыстычны твор, грамадзянская споведзь і апраўданне сябе і сяброў, беларускіх патрыётаў, якія без віны сталі ахвярамі палітычных рэпрэсій. Пражытае ён лічыў пяснярскай доляй, з беларуска-мужыцкім гартам і адраджэнскай барацьбой. Маральны імператыў паэтавага развітання з жыццём — велікадушнасць, якая ідзе ад мудрасці народнай і ад еўрапейскай філасофіі. У. Жылка адштурхоўваўся ад еўрапейскага рамантызму, выкарыстоўваў здабыткі авангардысцкай паэзіі Чэхаславакіі і Польшчы, прадаўжаў распрацоўваць патрыятычна-вызваленчую легенду беларусаў, арыентуючыся на [[Янка Купала|Я. Купалу]] і [[М. Багдановіч]]а, станоўча ацэньваючы вопыт маладых паэтаў У. Дубоўкі, [[Язэп Пушча|Я. Пушчы]]. Усё жыццё Уладзімір Жылка лічыў Максіма Багдановіча сваім духоўным настаўнікам. [[Макар Краўцоў|Язэп Святазар]] у сваім артыкуле «Новы Багдановіч», параўноўваючы творчасць паэтаў, напісаў: {{цытата|«Прыглядаючыся да творчасці Жылкі, лічыш, што ягоным заданнем у беларускай літаратуры ёсць замена без часу загінуўшага М.Багдановіча, на што ён мае ўсялякія дадзеныя, будучы духоўна найбольш прыбліжаным да памерлага Маэстра»<ref>[https://lit-bel.org/afisha/Uladzmr-Zhilka--paslyadonk-Maksma-Bagdanovcha-6043/ Уладзімір Жылка – паслядоўнік Максіма Багдановіча] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210411193707/https://lit-bel.org/afisha/Uladzmr-Zhilka--paslyadonk-Maksma-Bagdanovcha-6043/ |date=11 красавіка 2021 }} // Выстаўка да 115-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Жылкі (2015)</ref>.}} Пераклаў «Слова пра Якуба Шэлю» [[Б. Ясенскі|Б. Ясенскага]] (1932), асобныя творы [[А. Блок]]а, [[А. Міцкевіч]]а, [[Г. Ібсен]]а, [[Ш. Бадлер]]а, [[І. Волькер]]а і інш. Архіў У. Жылкі знаходзіцца ў фондах [[Літаратурны музей Максіма Багдановіча|Літаратурнага музея Максіма Багдановіча]] і налічвае 136 адзінак захавання. <gallery mode=packed perrow ="4" heights="180px"> Уяўленьне (1923).pdf|«Уяўленьне». 1923 Уладзімір Жылка. На ростані. 1924.jpg|«На ростані». 1924 З палёў Заходняй Беларусі (1927).pdf|page=5|«З палёў Заходняй Беларусі». 1927 Слова пра Якуба Шэлю (1932).pdf|«Слова пра Якуба Шэлю». 1932 Сустрэча (1932).pdf|«Сустрэча». 1932 </gallery> == Бібліяграфія == * Уяўленне: Паэма. Вільня, 1923; * На ростані: Вершы. Вільня, 1924; * З палёў Заходняй Беларусі. Мінск, 1927; * Вершы. Мн., 1970; * Пожні: Вершы, пераклады, крытычныя артыкулы. Мн., 1986; * Лісты Уладзіміра Жылкі да Антона Луцкевіча // Шляхам гадоў: Гіст.-літ. зб. Мн., 1994; * Творы. Мн., 1996; * {{кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Выбраныя творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн . |выдавецтва =Міжнародны фонд "Бел. кнігазбор"|год =1998 |том = |старонкі = |старонак =358 |серыя =Беларускі кнігазбор. Серыя 1, Мастацкая літаратура|isbn =985-6318-19-X|тыраж =6000}} * {{кніга|аўтар =Уладзімір Дубоўка, Уладзімір Жылка, Язэп Пушча|частка = |загаловак =Творы: [да зборніка ў цэлым: вершы, паэмы, крытыка] |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн .|выдавецтва = Мастацкая літаратура |год =2016 |том = |старонкі = |старонак =725|серыя =Залатая калекцыя беларускай літаратуры; т. 13.|isbn =978-985-02-1732-5|тыраж =1200}} == Памяць == * Мемарыяльная дошка на хаце ў вёсцы Макашы, дзе нарадзіўся паэт<ref>[https://gdb.rferl.org/4189687B-2A19-48F7-A9B7-3A9394F0D761_w650_r0_s.jpg Веска Макашы, мемарыяльная дошка У. Жылке]</ref>. * У Нясвіжы з’явілася вуліца імя Уладзіміра Жылкі (2020)<ref>[https://nashaniva.by/?c=ar&i=260942 У Беларусі з’явілася першая вуліца ў гонар паэта Уладзіміра Жылкі] // nashaniva.by 18 кастрычніка 2020</ref>. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="justickaja">{{cite web |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1105478973934212/ |title=Уладзімір Жылка ў Літве |author=Тамара Юсціцкая|publisher=Запісы беларусаведа |language= ru |date=2024-02-28|access-date=2026-04-19}}</ref> }} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|5|||59}} * {{Крыніцы/ЭГБ|3|||381}} * {{крыніцы/ЭКБ|3||662}} * Беларускі фальклор : энцыклапедыя : [у 2 т. / рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш.]. — Мн.: БелЭн, 2005. — Т. 1. — С. 496. — 2000 экз. — ISBN 985-11-0334-9. * {{крыніцы/ЭЛМБ|том=2|старонкі=456|артыкул=|аўтар=}} * {{крыніцы/БП (1992-95)|2|||464}} * {{крыніцы/БП 1917-90|Жылка Уладзімір}} * {{Крыніцы/Маракоў/Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы…|1|}} * ''[[Уладзімір Андрэевіч Калеснік|Калеснік У.]]'' Ветразі Адысея: Уладзімір Жылка і рамантычная традыцыя ў беларускай паэзіі. — Мн., 1977. * ''Калеснік У.'' Усё чалавечае. — Мн., 1993. * {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Жылка Уладзімір Адамавіч|312—313}} * [[Мікола Трус|''Трус М.'']] “Сямейны альбом” Уладзімера Жылкі // Запісы 37 / Беларускі інстытут навукі й мастацтва. – New York – Miensk, 2014. – С. 401 – 420. * ''Трус М.'' Уладзімір Жылка і Іржы Волькер: рэтраспектыва беларуска-чэшскіх культурных узаемадачыненняў // Полымя. – 2015. – № 5. – С. 140 – 145. * ''Трус М.'' [https://zviazda.by/be/news/20230302/1677767276-pashtouki-kvesty <nowiki>Паштоўкі-квэсты [Невядомыя рукапісы Уладзіміра Жылкі]</nowiki>] // Літаратура і мастацтва. ‒ 03.03.2023. – № 9 (5218). – С. 10. * ''Трус М.'' Последние годы Владимира Жилки: эпистолярная реконструкция // Нёман. – 2023. – № 4. – С. 128 – 136. == Спасылкі == {{навігацыя}} * {{bis.nlb.by|128721|Жылка Уладзімір Адамавіч}} * [https://www.svaboda.org/a/29392186.html Клініка кітайскага дантыста. Гадаваўся «пры гарэлцы»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230307171712/http://zviazda.by/be/news/20230302/1677767276-pashtouki-kvesty |date=7 сакавіка 2023 }} // svaboda.org 18 жніўня 2018 {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Жылка Уладзімір Адамавіч}} [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты СССР]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі СССР]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Публіцысты СССР]] [[Катэгорыя:Публіцысты Беларусі]] [[Катэгорыя:Крытыкі СССР]] [[Катэгорыя:Крытыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»]] [[Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Памерлі ў месцах пазбаўлення волі]] [[Катэгорыя:Памерлі ад туберкулёзу]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі газеты «Сельская газета»]] n416ms782x3evfjbpb39tw12ld5j9bj 5129585 5129584 2026-04-19T15:14:58Z M.L.Bot 261 5129585 wikitext text/x-wiki {{пісьменнік}} '''Уладзімір Адамавіч Жылка''' ({{ДН|29|5|1898|17}}, в. [[Макашы (Нясвіжскі раён)|Макашы]], [[Навагрудскі павет (Расійская імперыя)|Навагрудскі павет]], [[Мінская губерня]], цяпер {{МН|Нясвіжскі раён|у Нясвіжскім раёне|}}, [[Мінская вобласць]] — {{ДС|1|3|1933}}, [[Уржум]], [[Кіраўская вобласць]], [[РСФСР]]; Псеўданімы: ''Л. Макашэвіч''; Крыптанімы: ''Вл. Ж.'', ''Вал. Жыл.'', ''У. Ж.'', ''Ул. Ж.'') — беларускі [[паэт]], [[перакладчык]], [[крытык]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 17 мая 1898 года<ref name="justickaja"/> ў сялянскай сям’і. У 1914 годзе скончыў [[Мірскае гарадское вучылішча|гарадское вучылішча]] ў [[Мір (Карэліцкі раён)|Міры]]. У 1914 годзе разам з сям’ёй пераехаў у [[Мінск]], дзе бацька атрымаў працу. Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] сям’я была ў бежанстве ў [[Тульская губерня|Тульскай губерні]]. Скончыў 3 класы [[Багародзіцк]]ага агранамічнага вучылішча (1915—1917), у сакавіку 1917 года вярнуўся разам з бацькам у прыфрантавы [[Мінск]], вучыўся ў сельскагаспадарчай школе. У кастрычніку 1919 — сакавіку 1920 гадоў працаваў настаўнікам у 21-й мінскай беларускай пачатковай школе, зблізіўся з беларускім вызваленчым і культурна-асветным рухам, наведваў клуб «[[Беларуская хатка (Мінск)|Беларуская хатка]]», пазнаёміўся са старшынёй Беларускага тэатральнага таварыства [[Ядвігін Ш.|Ядвігіным Ш.]], а таксама з [[Я. Купала]]м, [[З. Бядуля|З. Бядулем]], [[М. Чарот]]ам, [[Л. Родзевіч]]ам. У 1919 годзе ўступіў у партыю [[Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|беларускіх эсэраў]]. Надзяляў панскай зямлёй сялян, працаваў аграномам нацыяналізаванага маёнтка пад Мінскам, якім загадваў М. Чарот (1918—1919), прымаў удзел у антыпольскім падполлі. Друкаваўся ў мінскіх выданнях. Восенню 1920 года захварэў на сухоты і пераехаў да дзеда ў в. [[Падлессе]] Навагрудскага павета. Пасля [[Рыжскі мір|Рыжскага дагавора]] 1921 года апынуўся на тэрыторыі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]]. Зблізіўся з паўстанцкай групай І. Мікуліча, якая дзейнічала на Нясвіжчыне, пазнаёміўся з былымі членам паўстанцкага ўрада на Случчыне [[У. Пракулевіч]]ам, пісаў для падпольшчыкаў лістоўкі, адозвы, закліковыя вершы («Каваль», «Дзед», «Гімн беларускіх паўстанцаў»), устанавіў сувязь з беларускімі газетамі «Беларускія ведамасці», «Наша думка», якія выдаваў [[М. Гарэцкі]], сябраваў з лідарамі Беларускай рэвалюцыйнай арганізацыіцыі ([[БРА]]) [[Л. Родзевіч]]ам, [[I. Канчэўскі]]м, [[А. Канчэўскі]]м, прымаў удзел у падрыхтоўцы легальных выданняў БРА (арыштоўваўся як рэдактар аднаго з іх). Пасля няўдачы паўстання, рыхтаванага на Віленшчыне, Гродзеншчыне і Беласточчыне ўрадам БНР з тэрыторыі Літвы ў пачатку 1920-х гадоў, рэвалюцыйная сітуацыя ў Заходняй Беларусі паслабела. У. Жылка сустрэў адыход ад узброенага змагання з прыкрасцю, нават адчаем. Працаваў у [[Вільня|Вільні]] ў беларускай кнігарні. Апекаваў разам з Л. Родзевічам створаную ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]] тэатральную майстроўню. Каб пазбегнуць прызыву ў войска генерала [[Л. Жалігоўскі|Л. Жалігоўскага]], летам 1922 года выехаў у Літву ([[Коўна]]), потым пераехаў у [[Латвія|Латвію]], стаў наведваць выпускны клас [[Дзвінская беларуская гімназія|Беларускай гімназіі]] ў [[Дзвінск]]у (навучанне не скончыў). Выконваў ролю сувязнога паміж віленскім і ковенскім цэнтрамі беларускага нацыянальна-вызваленчага руху і беларускімі зямляцтвамі ў Прыбалтыцы. У канцы 1922 года нелегальна вярнуўся ў Вільню, дапамагаў [[Л. Родзевіч]]у ў апрацоўцы матэрыялаў для газет «[[Наша будучыня]]» і «[[Новае жыццё (газета, 1923)|Новае жыццё]]». === У Чэхаславакіі === У лютым 1923 года выехаў на вучобу ў [[Чэхаславакія|Чэхаславакію]]. Паводле рэкамендацыі [[Л. Родзевіч]]а стаў стыпендыятам Чэхаславацкага ўрада, у 1923 годзе паступіў на філалагічнае аддзяленне філасофскага факультэта [[Карлаў універсітэт|Карлавага ўніверсітэта]]. Адзін з ініцыятараў стварэння [[Арганізацыя беларускага прагрэсіўнага студэнцтва|Арганізацыі беларускага прагрэсіўнага студэнцтва (АБПС)]], сябраваў з яе старшынёй [[І. Дварчанін]]ым, дапамагаў у выданні органа гэтай арганізацыі — часопіса «[[Перавясла]]». У сярэдзіне 1920-х гадоў зблізіўся з марксісцкай арганізацыяй «[[Саюз студэнтаў-грамадзян БССР]]», рэдагаваў часопіс «[[Прамень (часопіс)|Прамень]]» (пазней «Новы прамень»). Да 1926 года жыў у [[Прага|Празе]], аднак прайсці поўны курс вышэйшай адукацыі ў Карлавым ўніверсітэце не атрымалася. === Вяртанне ў Беларусь === [[Файл:Uzvyšša 2.jpg|thumb||270px|Літаратурнае згуртаванне «Узвышша». 1929]] У 1926 годзе ў якасці рэдактара пражскага часопіса «Прамень» прыехаў у Мінск на [[Акадэмічная канферэнцыя па рэформе беларускага правапісу і азбукі|Акадэмічную канферэнцыю па рэформе беларускага правапісу]]. У Чэхаславакію паэт не вярнуўся, застаўся ў [[БССР]], прыняў савецкае грамадзянства (Л. Родзевіч раіў яму вяртацца ў БССР і «смакаваць марксізм», [[А. Луцкевіч]] лічыў, што ў Мінску больш прастору для асветніка, чым у Вільні). У Савецкай Беларусі У. Жылка спачатку працаваў у [[Інбелкульт|Інбелкульце]], потым у газеце «[[Сельская газета|Беларуская вёска]]». 3 1927 года загадчык аддзела літаратуры газеты «[[Звязда (1917)|Звязда]]». Уваходзіў у літаратурнае аб’яднанне «[[Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)|Маладняк]]». У 1928 годзе быў выключаны з «Маладняка» за тое, што «не набліжаецца да пралетарскай літаратуры». Знайшоў паразуменне і падтрымку ў кіраўніцтва літаратурнага згуртавання «[[Узвышша (літаратурнае аб’яднанне)|Узвышша]]», друкаваўся ў іх [[Узвышша (часопіс)|часопісе]], здружыўся з [[Я. Пушча]]м, [[У. Дубоўка]]м, [[А. Бабарэка]]м. У 1928 годзе з прычыны [[беларусізацыя|контрбеларусізацыйнай]] хвалі быў вымушаны пакінуць «Звязду». Выкладаў беларускую літаратуру ў [[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскім музычным тэхнікуме]], працаваў перакладчыкам у [[Белдзяржкіно]]. === Рэпрэсіі === 19 ліпеня 1930 года арыштаваны пад Мінскам [[Дзяржаўнае палітычнае ўпраўленне пры ЦВК Беларусі|ДПУ БССР]] па справе «[[Саюз вызвалення Беларусі (справа)|Саюза вызвалення Беларусі]]». Пры вобыску на кватэры ў яго забралі 27 кніг, шмат пісьмаў і рукапісаў. Не прызнаў сябе вінаватым. Пастановай калегіі [[АДПУ]] ад 10 красавіка 1931 года прыгавораны да 5 гадоў ссылкі, якую адбываў ва [[Уржум]]е Кіраўскай вобл., дзе працаваў загадчыкам гаспадаркі і выкладчыкам літаратуры ў медыцынскім тэхнікуме. Памёр ад [[туберкулёз]]у лёгкіх. Пахаваны на мясцовых могілках. Хацеў быць пахаваным у [[Вільнюс|Вільні]], горадзе, які вельмі любіў. Рэабілітаваны ў 19 верасня 1960 года Судовай калегіяй [[Вярхоўны Суд БССР|Вярхоўнага Суда БССР]]. == Творчасць == У 1918 годзе напісаў свой першы беларускі верш «Покліч» (надрукаваны ў газеце «Беларусь», 25.1.1920). Друкаваўся ў заходнебеларускіх выданнях «[[Беларускія ведамасці (1921)|Беларускія ведамасці]]», «[[Наша думка (1920)|Наша думка]]», «Наша будучыня», «Новае жыццё». У вершах пачатку 1920-х гадоў «Беларусь», «Замчышча», «Мы любім даўнія паданні», «Палімпсест» паэт вылучае дзве супрацьлеглыя сілы, якія спакон вякоў твораць гісторыю: наканаванасць, лёс, «напасці» і свядомая барацьба грамады, што можа павярнуць ход падзей да свабоды, нацыянальнай годнасці і сацыяльнай справядлівасці. Лічыць, што і «мамэнты заняпаду… распазнаць нас вучаць здраду» і цаніць вернасць. У артыкуле «У справе ацэнкі беларускага адраджэння» (1923) У. Жылка называе асновай беларускай вызваленчай ідэі спалучэнне нацыянальнага з сацыяльным. Ён адхіляе адначасна псеўдапатрыятычны тэзіс аб выключнасці нацыі і марксісцкі пастулат аб буржуазнасці нацыянальнай справы. У рэцэнзіі на збор твораў [[Л. Родзевіч]]а «Беларусь» ухваляе паэзію аўтара, які не апісваў абшар ці «гаспадарскі лад», а паказваў духоўныя каштоўнасці Беларусі. Рукапісны гісторыка-філасофскі эцюд У. Жылкі «Беларусь-Крыўя» пачынаецца з пастулата, што тэма бацькаўшчыны «можа быць вырашана толькі ў плоскасці сэрца і волі». Беларусь для яго нешта матэрыяльнае, а «Крыўя — гэта творчасць і форма, сутнасць якое — нацыя. Змест — кожнае дасягненне: новы верш, новы навуковы твор… ёсць Крыўя». Суадносіны паміж дзяржавай зямной і дзяржавай Духа — складаная непазбежнасць, паэт дапускае, што адроджаная Беларусь павінна стаць сінтэзам дзяржавы мяча і плуга з дзяржавай Духа. Аўтар паэмы «Уяўленне» (Вільня, 1923), зборніка вершаў «На ростані» (Вільня, 1924). У цыкле «Вершы аб Вільні» (1926) называе гэты гістарычны цэнтр дзяржаўнасці і вызваленчага руху «беларускай Меккай», а беларускіх патрыётаў прыраўноўвае з ісламскімі вернікамі. У альтэрнатыўным віленскаму цыклу вершы «Альбігоец» перадае трагедыю зняверанай душы, жах ваяўнічага адступніцтва верніка, яго здзек з ідэалаў і святасцяў, якім нядаўна верыў, а тыя не здзейсніліся. Верш гучыць злавесна і прароча, ён стаў у беларускай літаратуры першым сігналам прадчування глабальнай катастрофы, набліжэння ідэалогіі катастрафізму, што неўзабаве прыгняце песімізм маладых мадэрністаў, зламаных крызісам і захопам палітычнай арэны фашысцкімі вандаламі. У. Жылка выйшаў на прасторы еўрапейскай палітыкі і літаратуры. Яго ўлюбёнымі паэтамі былі старыя рамантыкі Персі Шэлі, [[М. Лермантаў]], [[А. Міцкевіч]], [[Г. Ібсен]], Ф. Цютчаў, неарамантыкі [[Ш. Бадлер]], [[А. Блок]]. Неўзабаве У. Жылка пачынае прызнаваць інтуіцыю, але над усім ставіць шчырасць, балючую і страшную, нават апакаліптычную праўду. Ён працягвае верыць у збавіцельную адраджальную моц красы і любові. 3 гэтай супярэчлівасці паўстаў у 2-й палове 1920-х гадоў выдатны цыкл інтымна-філасофскіх «Вершаў спадзявання», дзе пераадольвае песімізм неарамантычных і дэкадэнцкіх плыняў еўрапейскай паэзіі, вылучае і шануе з постмадэрнісцкіх кірункаў авангардныя, што імкнуліся падняць масы і ўтрымаць веру ў сябе і весці на барацьбу за хараство супраць цемры, хаосу. Пра аптымізм яго светаспасцігання сведчаць вершы «Не складаць мне болей песняў», «Хвораму» і інш. Падчас сваёй дзейнасці ў БССР працягваў плённа працаваць. Публікаваў артыкулы пра месца беларускай культуры ў славянскім свеце, пра творчасць беларускіх паэтаў, рэцэнзію на паэму [[У. Дубоўка|У. Дубоўкі]] «Наля», велічальны верш «Антону Навіне» і інш. Супрацоўнічаў з музыказнаўцам Ю. Дрэйзіным, дапамагаў у перакладзе лібрэта і пастаноўцы сіламі студэнтаў оперы «Фауст». Апошні яго зборнік «З палёў Заходняй Беларусі» (Мінск, 1927) стаў прычынай сутыкнення паміж групоўкай «Маладняка» і беларускімі літаратарамі, зарыентаванымі на сусветную класіку і эстэтычную суверэннасць («[[Узвышша (літаратурнае аб’яднанне)|Узвышша]]»). У пачатку 1928 года з’явілася рэцэнзія («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», 1928, № 2, с. 216), у якой маладнякоўскі паэт і крытык [[А. Дудар|Тодар Глыбоцкі]] рэзка негатыўна ацэньваў паэтычныя дасягненні У. Жылкі, не прызнаваў за яго творамі эстэтычнай і ідэйнай вартасці, абвясціў, што гэты ''«зборнік вершаў чужы нам па форме і ідэйнаму зместу»''. Ва ўмовах тагачаснай літаратурнай групаўшчыны пэўны ярлык на паэта быў навешаны, што з часам адыграла сваю ролю ў арыште і ссылцы. У ссылцы перакладаў еўрапейскіх паэтаў, пісаў уласныя творы (усё напісанае забрана органамі НКУС Уржума і Вяткі). Захавалася дзякуючы [[Я. Кіпель|Я. Кіпелю]] паэма «Тэстамент» — філасофска-публіцыстычны твор, грамадзянская споведзь і апраўданне сябе і сяброў, беларускіх патрыётаў, якія без віны сталі ахвярамі палітычных рэпрэсій. Пражытае ён лічыў пяснярскай доляй, з беларуска-мужыцкім гартам і адраджэнскай барацьбой. Маральны імператыў паэтавага развітання з жыццём — велікадушнасць, якая ідзе ад мудрасці народнай і ад еўрапейскай філасофіі. У. Жылка адштурхоўваўся ад еўрапейскага рамантызму, выкарыстоўваў здабыткі авангардысцкай паэзіі Чэхаславакіі і Польшчы, прадаўжаў распрацоўваць патрыятычна-вызваленчую легенду беларусаў, арыентуючыся на [[Янка Купала|Я. Купалу]] і [[М. Багдановіч]]а, станоўча ацэньваючы вопыт маладых паэтаў У. Дубоўкі, [[Язэп Пушча|Я. Пушчы]]. Усё жыццё Уладзімір Жылка лічыў Максіма Багдановіча сваім духоўным настаўнікам. [[Макар Краўцоў|Язэп Святазар]] у сваім артыкуле «Новы Багдановіч», параўноўваючы творчасць паэтаў, напісаў: {{цытата|«Прыглядаючыся да творчасці Жылкі, лічыш, што ягоным заданнем у беларускай літаратуры ёсць замена без часу загінуўшага М.Багдановіча, на што ён мае ўсялякія дадзеныя, будучы духоўна найбольш прыбліжаным да памерлага Маэстра»<ref>[https://lit-bel.org/afisha/Uladzmr-Zhilka--paslyadonk-Maksma-Bagdanovcha-6043/ Уладзімір Жылка – паслядоўнік Максіма Багдановіча] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210411193707/https://lit-bel.org/afisha/Uladzmr-Zhilka--paslyadonk-Maksma-Bagdanovcha-6043/ |date=11 красавіка 2021 }} // Выстаўка да 115-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Жылкі (2015)</ref>.}} Пераклаў «Слова пра Якуба Шэлю» [[Б. Ясенскі|Б. Ясенскага]] (1932), асобныя творы [[А. Блок]]а, [[А. Міцкевіч]]а, [[Г. Ібсен]]а, [[Ш. Бадлер]]а, [[І. Волькер]]а і інш. Архіў У. Жылкі знаходзіцца ў фондах [[Літаратурны музей Максіма Багдановіча|Літаратурнага музея Максіма Багдановіча]] і налічвае 136 адзінак захавання. <gallery mode=packed perrow ="4" heights="180px"> Уяўленьне (1923).pdf|«Уяўленьне». 1923 Уладзімір Жылка. На ростані. 1924.jpg|«На ростані». 1924 З палёў Заходняй Беларусі (1927).pdf|page=5|«З палёў Заходняй Беларусі». 1927 Слова пра Якуба Шэлю (1932).pdf|«Слова пра Якуба Шэлю». 1932 Сустрэча (1932).pdf|«Сустрэча». 1932 </gallery> == Бібліяграфія == * Уяўленне: Паэма. Вільня, 1923; * На ростані: Вершы. Вільня, 1924; * З палёў Заходняй Беларусі. Мінск, 1927; * Вершы. Мн., 1970; * Пожні: Вершы, пераклады, крытычныя артыкулы. Мн., 1986; * Лісты Уладзіміра Жылкі да Антона Луцкевіча // Шляхам гадоў: Гіст.-літ. зб. Мн., 1994; * Творы. Мн., 1996; * {{кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Выбраныя творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн . |выдавецтва =Міжнародны фонд "Бел. кнігазбор"|год =1998 |том = |старонкі = |старонак =358 |серыя =Беларускі кнігазбор. Серыя 1, Мастацкая літаратура|isbn =985-6318-19-X|тыраж =6000}} * {{кніга|аўтар =Уладзімір Дубоўка, Уладзімір Жылка, Язэп Пушча|частка = |загаловак =Творы: [да зборніка ў цэлым: вершы, паэмы, крытыка] |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн .|выдавецтва = Мастацкая літаратура |год =2016 |том = |старонкі = |старонак =725|серыя =Залатая калекцыя беларускай літаратуры; т. 13.|isbn =978-985-02-1732-5|тыраж =1200}} == Памяць == * Мемарыяльная дошка на хаце ў вёсцы Макашы, дзе нарадзіўся паэт<ref>[https://gdb.rferl.org/4189687B-2A19-48F7-A9B7-3A9394F0D761_w650_r0_s.jpg Веска Макашы, мемарыяльная дошка У. Жылке]</ref>. * У Нясвіжы з’явілася вуліца імя Уладзіміра Жылкі (2020)<ref>[https://nashaniva.by/?c=ar&i=260942 У Беларусі з’явілася першая вуліца ў гонар паэта Уладзіміра Жылкі] // nashaniva.by 18 кастрычніка 2020</ref>. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="justickaja">{{cite web |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1105478973934212/ |title=Уладзімір Жылка ў Літве |author=Тамара Юсціцкая|publisher=Запісы беларусаведа |language= ru |date=2024-02-28|access-date=2026-04-19}}</ref> }} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|5|||59}} * {{Крыніцы/ЭГБ|3|||381}} * {{крыніцы/ЭКБ|3||662}} * Беларускі фальклор : энцыклапедыя : [у 2 т. / рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш.]. — Мн.: БелЭн, 2005. — Т. 1. — С. 496. — 2000 экз. — ISBN 985-11-0334-9. * {{крыніцы/ЭЛМБ|том=2|старонкі=456|артыкул=|аўтар=}} * {{крыніцы/БП (1992-95)|2|||464}} * {{крыніцы/БП 1917-90|Жылка Уладзімір}} * {{Крыніцы/Маракоў/Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы…|1|}} * ''[[Уладзімір Андрэевіч Калеснік|Калеснік У.]]'' Ветразі Адысея: Уладзімір Жылка і рамантычная традыцыя ў беларускай паэзіі. — Мн., 1977. * ''Калеснік У.'' Усё чалавечае. — Мн., 1993. * {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Жылка Уладзімір Адамавіч|312—313}} * ''[[Мікола Трус|Трус М.]]'' «Сямейны альбом» Уладзіміра Жылкі // Запісы 37 / Беларускі інстытут навукі й мастацтва. — New York — Miensk, 2014. — С. 401—420. * ''Трус М.'' Уладзімір Жылка і Іржы Волькер: рэтраспектыва беларуска-чэшскіх культурных узаемадачыненняў // Полымя. — 2015. — № 5. — С. 140—145. * ''Трус М.'' [https://zviazda.by/be/news/20230302/1677767276-pashtouki-kvesty <nowiki>Паштоўкі-квэсты [Невядомыя рукапісы Уладзіміра Жылкі]</nowiki>] // Літаратура і мастацтва. ‒ 03.03.2023. — № 9 (5218). — С. 10. * ''Трус М.'' Последние годы Владимира Жилки: эпистолярная реконструкция // Нёман. — 2023. — № 4. — С. 128—136. == Спасылкі == {{навігацыя}} * {{bis.nlb.by|128721|Жылка Уладзімір Адамавіч}} * [https://www.svaboda.org/a/29392186.html Клініка кітайскага дантыста. Гадаваўся «пры гарэлцы»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230307171712/http://zviazda.by/be/news/20230302/1677767276-pashtouki-kvesty |date=7 сакавіка 2023 }} // svaboda.org 18 жніўня 2018 {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Жылка Уладзімір Адамавіч}} [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты СССР]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі СССР]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Публіцысты СССР]] [[Катэгорыя:Публіцысты Беларусі]] [[Катэгорыя:Крытыкі СССР]] [[Катэгорыя:Крытыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»]] [[Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Памерлі ў месцах пазбаўлення волі]] [[Катэгорыя:Памерлі ад туберкулёзу]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі газеты «Сельская газета»]] 4s34dspsdkhas369zhgatcf04oawty2 5129589 5129585 2026-04-19T15:31:07Z M.L.Bot 261 /* Біяграфія */ +нюансы 5129589 wikitext text/x-wiki {{пісьменнік}} '''Уладзімір Адамавіч Жылка''' ({{ДН|29|5|1898|17}}, в. [[Макашы (Нясвіжскі раён)|Макашы]], [[Навагрудскі павет (Расійская імперыя)|Навагрудскі павет]], [[Мінская губерня]], цяпер {{МН|Нясвіжскі раён|у Нясвіжскім раёне|}}, [[Мінская вобласць]] — {{ДС|1|3|1933}}, [[Уржум]], [[Кіраўская вобласць]], [[РСФСР]]; Псеўданімы: ''Л. Макашэвіч''; Крыптанімы: ''Вл. Ж.'', ''Вал. Жыл.'', ''У. Ж.'', ''Ул. Ж.'') — беларускі [[паэт]], [[перакладчык]], [[крытык]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 17 мая 1898 года<ref name="justickaja"/> ў сялянскай сям’і. Маці — Таццяна Раманейка<ref name="justickaja" />. У 1908—1910 гадах з сям’ёй жыў у Коўне<ref name="justickaja" />. У 1914 годзе скончыў [[Мірскае гарадское вучылішча|гарадское вучылішча]] ў [[Мір (Карэліцкі раён)|Міры]]. У 1914 годзе разам з сям’ёй пераехаў у [[Мінск]], дзе бацька атрымаў працу. Падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] сям’я была ў бежанстве ў [[Тульская губерня|Тульскай губерні]]. Скончыў 3 класы [[Багародзіцк]]ага агранамічнага вучылішча (1915—1917), у сакавіку 1917 года вярнуўся разам з бацькам у прыфрантавы [[Мінск]], вучыўся ў сельскагаспадарчай школе. У кастрычніку 1919 — сакавіку 1920 гадоў працаваў настаўнікам у 21-й мінскай беларускай пачатковай школе, зблізіўся з беларускім вызваленчым і культурна-асветным рухам, наведваў клуб «[[Беларуская хатка (Мінск)|Беларуская хатка]]», пазнаёміўся са старшынёй Беларускага тэатральнага таварыства [[Ядвігін Ш.|Ядвігіным Ш.]], а таксама з [[Я. Купала]]м, [[З. Бядуля|З. Бядулем]], [[М. Чарот]]ам, [[Л. Родзевіч]]ам. У 1919 годзе ўступіў у партыю [[Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|беларускіх эсэраў]]. Надзяляў панскай зямлёй сялян, працаваў аграномам нацыяналізаванага маёнтка пад Мінскам, якім загадваў М. Чарот (1918—1919), прымаў удзел у антыпольскім падполлі. Друкаваўся ў мінскіх выданнях. Восенню 1920 года захварэў на сухоты і пераехаў да дзеда ў [[Падлессе]] Навагрудскага павета. Пасля [[Рыжскі мір|Рыжскага дагавора]] 1921 года апынуўся на тэрыторыі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]]. Зблізіўся з паўстанцкай групай І. Мікуліча, якая дзейнічала на Нясвіжчыне, пазнаёміўся з былымі членам паўстанцкага ўрада на Случчыне [[У. Пракулевіч]]ам, пісаў для падпольшчыкаў лістоўкі, адозвы, закліковыя вершы («Каваль», «Дзед», «Гімн беларускіх паўстанцаў»), устанавіў сувязь з беларускімі газетамі «Беларускія ведамасці», «Наша думка», якія выдаваў [[М. Гарэцкі]], сябраваў з лідарамі Беларускай рэвалюцыйнай арганізацыіцыі ([[БРА]]) [[Л. Родзевіч]]ам, [[I. Канчэўскі]]м, [[А. Канчэўскі]]м, прымаў удзел у падрыхтоўцы легальных выданняў БРА (арыштоўваўся як рэдактар аднаго з іх). Пасля няўдачы паўстання, рыхтаванага на Віленшчыне, Гродзеншчыне і Беласточчыне ўрадам БНР з тэрыторыі Літвы ў пачатку 1920-х гадоў, рэвалюцыйная сітуацыя ў Заходняй Беларусі паслабела. У. Жылка сустрэў адыход ад узброенага змагання з прыкрасцю, нават адчаем. Працаваў у [[Вільня|Вільні]] ў беларускай кнігарні. Апекаваў разам з Л. Родзевічам створаную ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]] тэатральную майстроўню. Каб унікнуць прызыву ў войскі генерала [[Л. Жалігоўскі|Жалігоўскага]], летам 1922 года выехаў у Літву. Прычынай для атрымання дазволу на жыхарства ў Літве пазначыў лячэнне, прафесіямі, якімі зарабляе на жыццё — журналіст і настаўнік, прашэнне ад 7 жніўня 1922 года падпісаў польскімі літарамі<ref name="justickaja" />. Жыў у [[Коўна|Коўне]] па вуліцы Міцкевіча, 13А<ref name="justickaja" />. Потым пераехаў у [[Латвія|Латвію]], стаў наведваць выпускны клас [[Дзвінская беларуская гімназія|Беларускай гімназіі]] ў [[Дзвінск]]у (навучанне не скончыў). Выконваў ролю сувязнога паміж віленскім і ковенскім цэнтрамі беларускага нацыянальна-вызваленчага руху і беларускімі зямляцтвамі ў Прыбалтыцы. У канцы 1922 года нелегальна вярнуўся ў Вільню, дапамагаў [[Л. Родзевіч]]у ў апрацоўцы матэрыялаў для газет «[[Наша будучыня]]» і «[[Новае жыццё (газета, 1923)|Новае жыццё]]». === У Чэхаславакіі === У лютым 1923 года выехаў на вучобу ў [[Чэхаславакія|Чэхаславакію]]. Паводле рэкамендацыі [[Л. Родзевіч]]а стаў стыпендыятам Чэхаславацкага ўрада, у 1923 годзе паступіў на філалагічнае аддзяленне філасофскага факультэта [[Карлаў універсітэт|Карлавага ўніверсітэта]]. Адзін з ініцыятараў стварэння [[Арганізацыя беларускага прагрэсіўнага студэнцтва|Арганізацыі беларускага прагрэсіўнага студэнцтва (АБПС)]], сябраваў з яе старшынёй [[І. Дварчанін]]ым, дапамагаў у выданні органа гэтай арганізацыі — часопіса «[[Перавясла]]». У сярэдзіне 1920-х гадоў зблізіўся з марксісцкай арганізацыяй «[[Саюз студэнтаў-грамадзян БССР]]», рэдагаваў часопіс «[[Прамень (часопіс)|Прамень]]» (пазней «Новы прамень»). Да 1926 года жыў у [[Прага|Празе]], аднак прайсці поўны курс вышэйшай адукацыі ў Карлавым ўніверсітэце не атрымалася. === Вяртанне ў Беларусь === [[Файл:Uzvyšša 2.jpg|thumb||270px|Літаратурнае згуртаванне «Узвышша». 1929]] У 1926 годзе ў якасці рэдактара пражскага часопіса «Прамень» прыехаў у Мінск на [[Акадэмічная канферэнцыя па рэформе беларускага правапісу і азбукі|Акадэмічную канферэнцыю па рэформе беларускага правапісу]]. У Чэхаславакію паэт не вярнуўся, застаўся ў [[БССР]], прыняў савецкае грамадзянства (Л. Родзевіч раіў яму вяртацца ў БССР і «смакаваць марксізм», [[А. Луцкевіч]] лічыў, што ў Мінску больш прастору для асветніка, чым у Вільні). У Савецкай Беларусі У. Жылка спачатку працаваў у [[Інбелкульт|Інбелкульце]], потым у газеце «[[Сельская газета|Беларуская вёска]]». 3 1927 года загадчык аддзела літаратуры газеты «[[Звязда (1917)|Звязда]]». Уваходзіў у літаратурнае аб’яднанне «[[Маладняк (літаратурнае аб’яднанне)|Маладняк]]». У 1928 годзе быў выключаны з «Маладняка» за тое, што «не набліжаецца да пралетарскай літаратуры». Знайшоў паразуменне і падтрымку ў кіраўніцтва літаратурнага згуртавання «[[Узвышша (літаратурнае аб’яднанне)|Узвышша]]», друкаваўся ў іх [[Узвышша (часопіс)|часопісе]], здружыўся з [[Я. Пушча]]м, [[У. Дубоўка]]м, [[А. Бабарэка]]м. У 1928 годзе з прычыны [[беларусізацыя|контрбеларусізацыйнай]] хвалі быў вымушаны пакінуць «Звязду». Выкладаў беларускую літаратуру ў [[Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі|Мінскім музычным тэхнікуме]], працаваў перакладчыкам у [[Белдзяржкіно]]. === Рэпрэсіі === 19 ліпеня 1930 года арыштаваны пад Мінскам [[Дзяржаўнае палітычнае ўпраўленне пры ЦВК Беларусі|ДПУ БССР]] па справе «[[Саюз вызвалення Беларусі (справа)|Саюза вызвалення Беларусі]]». Пры вобыску на кватэры ў яго забралі 27 кніг, шмат пісьмаў і рукапісаў. Не прызнаў сябе вінаватым. Пастановай калегіі [[АДПУ]] ад 10 красавіка 1931 года прыгавораны да 5 гадоў ссылкі, якую адбываў ва [[Уржум]]е Кіраўскай вобл., дзе працаваў загадчыкам гаспадаркі і выкладчыкам літаратуры ў медыцынскім тэхнікуме. Памёр ад [[туберкулёз]]у лёгкіх. Пахаваны на мясцовых могілках. Хацеў быць пахаваным у [[Вільнюс|Вільні]], горадзе, які вельмі любіў. Рэабілітаваны ў 19 верасня 1960 года Судовай калегіяй [[Вярхоўны Суд БССР|Вярхоўнага Суда БССР]]. == Творчасць == У 1918 годзе напісаў свой першы беларускі верш «Покліч» (надрукаваны ў газеце «Беларусь», 25.1.1920). Друкаваўся ў заходнебеларускіх выданнях «[[Беларускія ведамасці (1921)|Беларускія ведамасці]]», «[[Наша думка (1920)|Наша думка]]», «Наша будучыня», «Новае жыццё». У вершах пачатку 1920-х гадоў «Беларусь», «Замчышча», «Мы любім даўнія паданні», «Палімпсест» паэт вылучае дзве супрацьлеглыя сілы, якія спакон вякоў твораць гісторыю: наканаванасць, лёс, «напасці» і свядомая барацьба грамады, што можа павярнуць ход падзей да свабоды, нацыянальнай годнасці і сацыяльнай справядлівасці. Лічыць, што і «мамэнты заняпаду… распазнаць нас вучаць здраду» і цаніць вернасць. У артыкуле «У справе ацэнкі беларускага адраджэння» (1923) У. Жылка называе асновай беларускай вызваленчай ідэі спалучэнне нацыянальнага з сацыяльным. Ён адхіляе адначасна псеўдапатрыятычны тэзіс аб выключнасці нацыі і марксісцкі пастулат аб буржуазнасці нацыянальнай справы. У рэцэнзіі на збор твораў [[Л. Родзевіч]]а «Беларусь» ухваляе паэзію аўтара, які не апісваў абшар ці «гаспадарскі лад», а паказваў духоўныя каштоўнасці Беларусі. Рукапісны гісторыка-філасофскі эцюд У. Жылкі «Беларусь-Крыўя» пачынаецца з пастулата, што тэма бацькаўшчыны «можа быць вырашана толькі ў плоскасці сэрца і волі». Беларусь для яго нешта матэрыяльнае, а «Крыўя — гэта творчасць і форма, сутнасць якое — нацыя. Змест — кожнае дасягненне: новы верш, новы навуковы твор… ёсць Крыўя». Суадносіны паміж дзяржавай зямной і дзяржавай Духа — складаная непазбежнасць, паэт дапускае, што адроджаная Беларусь павінна стаць сінтэзам дзяржавы мяча і плуга з дзяржавай Духа. Аўтар паэмы «Уяўленне» (Вільня, 1923), зборніка вершаў «На ростані» (Вільня, 1924). У цыкле «Вершы аб Вільні» (1926) называе гэты гістарычны цэнтр дзяржаўнасці і вызваленчага руху «беларускай Меккай», а беларускіх патрыётаў прыраўноўвае з ісламскімі вернікамі. У альтэрнатыўным віленскаму цыклу вершы «Альбігоец» перадае трагедыю зняверанай душы, жах ваяўнічага адступніцтва верніка, яго здзек з ідэалаў і святасцяў, якім нядаўна верыў, а тыя не здзейсніліся. Верш гучыць злавесна і прароча, ён стаў у беларускай літаратуры першым сігналам прадчування глабальнай катастрофы, набліжэння ідэалогіі катастрафізму, што неўзабаве прыгняце песімізм маладых мадэрністаў, зламаных крызісам і захопам палітычнай арэны фашысцкімі вандаламі. У. Жылка выйшаў на прасторы еўрапейскай палітыкі і літаратуры. Яго ўлюбёнымі паэтамі былі старыя рамантыкі Персі Шэлі, [[М. Лермантаў]], [[А. Міцкевіч]], [[Г. Ібсен]], Ф. Цютчаў, неарамантыкі [[Ш. Бадлер]], [[А. Блок]]. Неўзабаве У. Жылка пачынае прызнаваць інтуіцыю, але над усім ставіць шчырасць, балючую і страшную, нават апакаліптычную праўду. Ён працягвае верыць у збавіцельную адраджальную моц красы і любові. 3 гэтай супярэчлівасці паўстаў у 2-й палове 1920-х гадоў выдатны цыкл інтымна-філасофскіх «Вершаў спадзявання», дзе пераадольвае песімізм неарамантычных і дэкадэнцкіх плыняў еўрапейскай паэзіі, вылучае і шануе з постмадэрнісцкіх кірункаў авангардныя, што імкнуліся падняць масы і ўтрымаць веру ў сябе і весці на барацьбу за хараство супраць цемры, хаосу. Пра аптымізм яго светаспасцігання сведчаць вершы «Не складаць мне болей песняў», «Хвораму» і інш. Падчас сваёй дзейнасці ў БССР працягваў плённа працаваць. Публікаваў артыкулы пра месца беларускай культуры ў славянскім свеце, пра творчасць беларускіх паэтаў, рэцэнзію на паэму [[У. Дубоўка|У. Дубоўкі]] «Наля», велічальны верш «Антону Навіне» і інш. Супрацоўнічаў з музыказнаўцам Ю. Дрэйзіным, дапамагаў у перакладзе лібрэта і пастаноўцы сіламі студэнтаў оперы «Фауст». Апошні яго зборнік «З палёў Заходняй Беларусі» (Мінск, 1927) стаў прычынай сутыкнення паміж групоўкай «Маладняка» і беларускімі літаратарамі, зарыентаванымі на сусветную класіку і эстэтычную суверэннасць («[[Узвышша (літаратурнае аб’яднанне)|Узвышша]]»). У пачатку 1928 года з’явілася рэцэнзія («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]», 1928, № 2, с. 216), у якой маладнякоўскі паэт і крытык [[А. Дудар|Тодар Глыбоцкі]] рэзка негатыўна ацэньваў паэтычныя дасягненні У. Жылкі, не прызнаваў за яго творамі эстэтычнай і ідэйнай вартасці, абвясціў, што гэты ''«зборнік вершаў чужы нам па форме і ідэйнаму зместу»''. Ва ўмовах тагачаснай літаратурнай групаўшчыны пэўны ярлык на паэта быў навешаны, што з часам адыграла сваю ролю ў арыште і ссылцы. У ссылцы перакладаў еўрапейскіх паэтаў, пісаў уласныя творы (усё напісанае забрана органамі НКУС Уржума і Вяткі). Захавалася дзякуючы [[Я. Кіпель|Я. Кіпелю]] паэма «Тэстамент» — філасофска-публіцыстычны твор, грамадзянская споведзь і апраўданне сябе і сяброў, беларускіх патрыётаў, якія без віны сталі ахвярамі палітычных рэпрэсій. Пражытае ён лічыў пяснярскай доляй, з беларуска-мужыцкім гартам і адраджэнскай барацьбой. Маральны імператыў паэтавага развітання з жыццём — велікадушнасць, якая ідзе ад мудрасці народнай і ад еўрапейскай філасофіі. У. Жылка адштурхоўваўся ад еўрапейскага рамантызму, выкарыстоўваў здабыткі авангардысцкай паэзіі Чэхаславакіі і Польшчы, прадаўжаў распрацоўваць патрыятычна-вызваленчую легенду беларусаў, арыентуючыся на [[Янка Купала|Я. Купалу]] і [[М. Багдановіч]]а, станоўча ацэньваючы вопыт маладых паэтаў У. Дубоўкі, [[Язэп Пушча|Я. Пушчы]]. Усё жыццё Уладзімір Жылка лічыў Максіма Багдановіча сваім духоўным настаўнікам. [[Макар Краўцоў|Язэп Святазар]] у сваім артыкуле «Новы Багдановіч», параўноўваючы творчасць паэтаў, напісаў: {{цытата|«Прыглядаючыся да творчасці Жылкі, лічыш, што ягоным заданнем у беларускай літаратуры ёсць замена без часу загінуўшага М.Багдановіча, на што ён мае ўсялякія дадзеныя, будучы духоўна найбольш прыбліжаным да памерлага Маэстра»<ref>[https://lit-bel.org/afisha/Uladzmr-Zhilka--paslyadonk-Maksma-Bagdanovcha-6043/ Уладзімір Жылка – паслядоўнік Максіма Багдановіча] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210411193707/https://lit-bel.org/afisha/Uladzmr-Zhilka--paslyadonk-Maksma-Bagdanovcha-6043/ |date=11 красавіка 2021 }} // Выстаўка да 115-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Жылкі (2015)</ref>.}} Пераклаў «Слова пра Якуба Шэлю» [[Б. Ясенскі|Б. Ясенскага]] (1932), асобныя творы [[А. Блок]]а, [[А. Міцкевіч]]а, [[Г. Ібсен]]а, [[Ш. Бадлер]]а, [[І. Волькер]]а і інш. Архіў У. Жылкі знаходзіцца ў фондах [[Літаратурны музей Максіма Багдановіча|Літаратурнага музея Максіма Багдановіча]] і налічвае 136 адзінак захавання. <gallery mode=packed perrow ="4" heights="180px"> Уяўленьне (1923).pdf|«Уяўленьне». 1923 Уладзімір Жылка. На ростані. 1924.jpg|«На ростані». 1924 З палёў Заходняй Беларусі (1927).pdf|page=5|«З палёў Заходняй Беларусі». 1927 Слова пра Якуба Шэлю (1932).pdf|«Слова пра Якуба Шэлю». 1932 Сустрэча (1932).pdf|«Сустрэча». 1932 </gallery> == Бібліяграфія == * Уяўленне: Паэма. Вільня, 1923; * На ростані: Вершы. Вільня, 1924; * З палёў Заходняй Беларусі. Мінск, 1927; * Вершы. Мн., 1970; * Пожні: Вершы, пераклады, крытычныя артыкулы. Мн., 1986; * Лісты Уладзіміра Жылкі да Антона Луцкевіча // Шляхам гадоў: Гіст.-літ. зб. Мн., 1994; * Творы. Мн., 1996; * {{кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Выбраныя творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн . |выдавецтва =Міжнародны фонд "Бел. кнігазбор"|год =1998 |том = |старонкі = |старонак =358 |серыя =Беларускі кнігазбор. Серыя 1, Мастацкая літаратура|isbn =985-6318-19-X|тыраж =6000}} * {{кніга|аўтар =Уладзімір Дубоўка, Уладзімір Жылка, Язэп Пушча|частка = |загаловак =Творы: [да зборніка ў цэлым: вершы, паэмы, крытыка] |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн .|выдавецтва = Мастацкая літаратура |год =2016 |том = |старонкі = |старонак =725|серыя =Залатая калекцыя беларускай літаратуры; т. 13.|isbn =978-985-02-1732-5|тыраж =1200}} == Памяць == * Мемарыяльная дошка на хаце ў вёсцы Макашы, дзе нарадзіўся паэт<ref>[https://gdb.rferl.org/4189687B-2A19-48F7-A9B7-3A9394F0D761_w650_r0_s.jpg Веска Макашы, мемарыяльная дошка У. Жылке]</ref>. * У Нясвіжы з’явілася вуліца імя Уладзіміра Жылкі (2020)<ref>[https://nashaniva.by/?c=ar&i=260942 У Беларусі з’явілася першая вуліца ў гонар паэта Уладзіміра Жылкі] // nashaniva.by 18 кастрычніка 2020</ref>. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="justickaja">{{cite web |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1105478973934212/ |title=Уладзімір Жылка ў Літве |author=Тамара Юсціцкая|publisher=Запісы беларусаведа |language= ru |date=2024-02-28|access-date=2026-04-19}}</ref> }} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|5|||59}} * {{Крыніцы/ЭГБ|3|||381}} * {{крыніцы/ЭКБ|3||662}} * Беларускі фальклор : энцыклапедыя : [у 2 т. / рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш.]. — Мн.: БелЭн, 2005. — Т. 1. — С. 496. — 2000 экз. — ISBN 985-11-0334-9. * {{крыніцы/ЭЛМБ|том=2|старонкі=456|артыкул=|аўтар=}} * {{крыніцы/БП (1992-95)|2|||464}} * {{крыніцы/БП 1917-90|Жылка Уладзімір}} * {{Крыніцы/Маракоў/Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы…|1|}} * ''[[Уладзімір Андрэевіч Калеснік|Калеснік У.]]'' Ветразі Адысея: Уладзімір Жылка і рамантычная традыцыя ў беларускай паэзіі. — Мн., 1977. * ''Калеснік У.'' Усё чалавечае. — Мн., 1993. * {{Крыніцы/Беларусь: энцыклапедычны даведнік (1995)|Жылка Уладзімір Адамавіч|312—313}} * ''[[Мікола Трус|Трус М.]]'' «Сямейны альбом» Уладзіміра Жылкі // Запісы 37 / Беларускі інстытут навукі й мастацтва. — New York — Miensk, 2014. — С. 401—420. * ''Трус М.'' Уладзімір Жылка і Іржы Волькер: рэтраспектыва беларуска-чэшскіх культурных узаемадачыненняў // Полымя. — 2015. — № 5. — С. 140—145. * ''Трус М.'' [https://zviazda.by/be/news/20230302/1677767276-pashtouki-kvesty <nowiki>Паштоўкі-квэсты [Невядомыя рукапісы Уладзіміра Жылкі]</nowiki>] // Літаратура і мастацтва. ‒ 03.03.2023. — № 9 (5218). — С. 10. * ''Трус М.'' Последние годы Владимира Жилки: эпистолярная реконструкция // Нёман. — 2023. — № 4. — С. 128—136. == Спасылкі == {{навігацыя}} * {{bis.nlb.by|128721|Жылка Уладзімір Адамавіч}} * [https://www.svaboda.org/a/29392186.html Клініка кітайскага дантыста. Гадаваўся «пры гарэлцы»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230307171712/http://zviazda.by/be/news/20230302/1677767276-pashtouki-kvesty |date=7 сакавіка 2023 }} // svaboda.org 18 жніўня 2018 {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Жылка Уладзімір Адамавіч}} [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты СССР]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі СССР]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Публіцысты СССР]] [[Катэгорыя:Публіцысты Беларусі]] [[Катэгорыя:Крытыкі СССР]] [[Катэгорыя:Крытыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»]] [[Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Памерлі ў месцах пазбаўлення волі]] [[Катэгорыя:Памерлі ад туберкулёзу]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі газеты «Сельская газета»]] jevqn8ngzacwp2vfrpwn7kjib7s6btt 4 16411 5129553 5129518 2026-04-19T12:43:03Z Siarhei V 122587 /* TEDxUlicaMińska */ Адказ 5129553 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} 0wmuw0cv7da6r0zgxbs4ch3eyr8be81 5129557 5129553 2026-04-19T12:59:44Z JerzyKundrat 174 5129557 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} m3cgqynvo5kzdwgsnp56z0qfksgffix 5129558 5129557 2026-04-19T13:26:58Z Siarhei V 122587 /* TEDxUlicaMińska */ Адказ 5129558 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} nycpu3y1oi659xehe0n2awi1ygs2s5i 5129632 5129558 2026-04-19T17:35:21Z Lš-k. 16740 /* TEDxUlicaMińska */ Адказ 5129632 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} suuk57wowyhwayh7vfbpktoifqt9ujo 5129648 5129632 2026-04-19T18:38:25Z MocnyDuham 99818 /* Вакол ліхтарнага слупа (гурт) */ reply ([[mw:c:Special:MyLanguage/User:JWBTH/CD|CD]]) 5129648 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} pijv4eu67rfimkao2otw1eoq4vqdccp 5129748 5129648 2026-04-20T07:43:50Z Siarhei V 122587 /* TEDxUlicaMińska */ Адказ 5129748 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} i8cgja0ifh4ao4qlsx1dj4nx8s7cvd4 5129751 5129748 2026-04-20T07:48:03Z JerzyKundrat 174 /* TEDxUlicaMińska */ 5129751 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} rm3yoai0hgmss0wyvckypepapv8b1g3 5129757 5129751 2026-04-20T08:00:15Z Siarhei V 122587 /* TEDxUlicaMińska */ Адказ 5129757 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::Скажу вам так. Кожны піша Вікіпедыю так, як хацеў бы яе чытаць. Мне цікава чытаць артыкулы, у якіх ёсць глыбіня, жывы кантэкст і якасныя спасылкі. Чытаць і пладзіць плоскія артыкулы без сувязі з рэальнасцю — гэта ператвараць Вікіпедыю ў мёртвы тэлефонны даведнік. Я пішу разгорнута з павагі да будучых чытачоў, не бачу сэнса абмяжоўвацца парай дзяжурных радкоў, калі можна НЕ абмяжоўвацца. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:00, 20 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} nny4b7ahfj6bys35kt6zxk25c8te2aj 5129762 5129757 2026-04-20T08:05:57Z JerzyKundrat 174 /* TEDxUlicaMińska */ вынік 5129762 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::Скажу вам так. Кожны піша Вікіпедыю так, як хацеў бы яе чытаць. Мне цікава чытаць артыкулы, у якіх ёсць глыбіня, жывы кантэкст і якасныя спасылкі. Чытаць і пладзіць плоскія артыкулы без сувязі з рэальнасцю — гэта ператвараць Вікіпедыю ў мёртвы тэлефонны даведнік. Я пішу разгорнута з павагі да будучых чытачоў, не бачу сэнса абмяжоўвацца парай дзяжурных радкоў, калі можна НЕ абмяжоўвацца. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:00, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::: Няпраўда ваша, абавязковымі для рэдактараў з'яўляюцца [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:05, 20 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} 5a2e2medioyvm81uy27plse5r5o27qn 5129774 5129762 2026-04-20T08:28:34Z Siarhei V 122587 /* TEDxUlicaMińska */ Адказ 5129774 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::Скажу вам так. Кожны піша Вікіпедыю так, як хацеў бы яе чытаць. Мне цікава чытаць артыкулы, у якіх ёсць глыбіня, жывы кантэкст і якасныя спасылкі. Чытаць і пладзіць плоскія артыкулы без сувязі з рэальнасцю — гэта ператвараць Вікіпедыю ў мёртвы тэлефонны даведнік. Я пішу разгорнута з павагі да будучых чытачоў, не бачу сэнса абмяжоўвацца парай дзяжурных радкоў, калі можна НЕ абмяжоўвацца. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:00, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::: Няпраўда ваша, абавязковымі для рэдактараў з'яўляюцца [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:05, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::Ооо, [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|«Пяць слупоў»]], давайце паглядзім што ўнутры: ::::::::Першы слуп нам кажа што ''«Вікіпедыя — гэта энцыклапедыя»,'' якая павінна ўключаць элементы ўніверсальных ведаў на аснове аўтарытэтных крыніц. На мой погляд, жаданне некага абкарнаць тэкст да ўзроўню незразумелага сухога абрубка без гістарычнага кантэксту і глыбіні як раз такі ідзе ўразрэз з місіяй стварэння якаснай і аб'ёмнай энцыклапедыі. ::::::::Чацверты слуп з яго ''«Удзельнікі павінны ставіцца адзін да аднаго з павагай і не пераходзіць на асобы»''. Нават у нашым гэтым абмеркаванні відавочна бачны дрэнна схаваная таксічнасць, персанальныя выпады, безапеляцыйныя спробы абясцэніць чужую працу. Не час, як кажа месье вышэй «гуляць ў футбол правіламі», бывае што «не да законаў» ::::::::Нарэшце пятае, ''«Вікіпедыя не мае суровых правілаў»''. Яе галоўная мэта - гэта інтэлектуальная карысць. Калі выкарыстоўваць правілы не як інструмент паляпшэння, а як дубінку-шлагбаўм для ўласнай "вахцёрскай" самасцвярджанасці і выдалення інфармацыі ''—'' гэта і есць, тая самая, класічная гульня з правіламі. Толькі абсалютна не прыносячая ніякай карысці свету, у адрозненне ад таго, як вы кажаце «спама», падцверджанага разгорнутыми артыкуламі з DW ці Белсата. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:28, 20 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} gr1il3ze0diw8yihhn6nxedydxy5epn 5129776 5129774 2026-04-20T08:32:56Z JerzyKundrat 174 5129776 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::Скажу вам так. Кожны піша Вікіпедыю так, як хацеў бы яе чытаць. Мне цікава чытаць артыкулы, у якіх ёсць глыбіня, жывы кантэкст і якасныя спасылкі. Чытаць і пладзіць плоскія артыкулы без сувязі з рэальнасцю — гэта ператвараць Вікіпедыю ў мёртвы тэлефонны даведнік. Я пішу разгорнута з павагі да будучых чытачоў, не бачу сэнса абмяжоўвацца парай дзяжурных радкоў, калі можна НЕ абмяжоўвацца. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:00, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::: Няпраўда ваша, абавязковымі для рэдактараў з'яўляюцца [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:05, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::Ооо, [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|«Пяць слупоў»]], давайце паглядзім што ўнутры: ::::::::Першы слуп нам кажа што ''«Вікіпедыя — гэта энцыклапедыя»,'' якая павінна ўключаць элементы ўніверсальных ведаў на аснове аўтарытэтных крыніц. На мой погляд, жаданне некага абкарнаць тэкст да ўзроўню незразумелага сухога абрубка без гістарычнага кантэксту і глыбіні як раз такі ідзе ўразрэз з місіяй стварэння якаснай і аб'ёмнай энцыклапедыі. ::::::::Чацверты слуп з яго ''«Удзельнікі павінны ставіцца адзін да аднаго з павагай і не пераходзіць на асобы»''. Нават у нашым гэтым абмеркаванні відавочна бачны дрэнна схаваная таксічнасць, персанальныя выпады, безапеляцыйныя спробы абясцэніць чужую працу. Не час, як кажа месье вышэй «гуляць ў футбол правіламі», бывае што «не да законаў» ::::::::Нарэшце пятае, ''«Вікіпедыя не мае суровых правілаў»''. Яе галоўная мэта - гэта інтэлектуальная карысць. Калі выкарыстоўваць правілы не як інструмент паляпшэння, а як дубінку-шлагбаўм для ўласнай "вахцёрскай" самасцвярджанасці і выдалення інфармацыі ''—'' гэта і есць, тая самая, класічная гульня з правіламі. Толькі абсалютна не прыносячая ніякай карысці свету, у адрозненне ад таго, як вы кажаце «спама», падцверджанага разгорнутыми артыкуламі з DW ці Белсата. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:28, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::: Ну уж нет, чытаць правілы будзем не выбарачна, а па парадку. Пачнем з пункта 1. '''[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — энцыклапедыя]]''', якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|Не ўласнае даследаванне]]» і імкнуцца да [[Вікіпедыя:Правяральнасць|дакладнасці]]. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. Вікіпедыя — гэта НЕ непераборлівы збор інфармацыі. Гэта НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў, НЕ трыбуна, '''НЕ''' месца для самарэкламы, НЕ эксперымент у анархіі ці дэмакратыі, НЕ каталог сеціўных старонак. Таксама Вікіпедыя НЕ збор арыгінальных дакументаў, НЕ слоўнік і НЕ газета, дзеля гэтага існуюць суседнія праекты [[:s:Галоўная старонка|Вікікрыніцы (Wikisource)]], [[:wikt:Галоўная старонка|ВікіСлоўнік (Wiktionary)]] і [[:n:en:Main Page|ВікіНавіны (Wikinews)]], адпаведна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:32, 20 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} r6rkp37zo3i3wljqxiv8i8mu64txlsa 5129780 5129776 2026-04-20T08:42:24Z Siarhei V 122587 /* TEDxUlicaMińska */ Адказ 5129780 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[TEDxUlicaMińska]] == : [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::Скажу вам так. Кожны піша Вікіпедыю так, як хацеў бы яе чытаць. Мне цікава чытаць артыкулы, у якіх ёсць глыбіня, жывы кантэкст і якасныя спасылкі. Чытаць і пладзіць плоскія артыкулы без сувязі з рэальнасцю — гэта ператвараць Вікіпедыю ў мёртвы тэлефонны даведнік. Я пішу разгорнута з павагі да будучых чытачоў, не бачу сэнса абмяжоўвацца парай дзяжурных радкоў, калі можна НЕ абмяжоўвацца. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:00, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::: Няпраўда ваша, абавязковымі для рэдактараў з'яўляюцца [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:05, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::Ооо, [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|«Пяць слупоў»]], давайце паглядзім што ўнутры: ::::::::Першы слуп нам кажа што ''«Вікіпедыя — гэта энцыклапедыя»,'' якая павінна ўключаць элементы ўніверсальных ведаў на аснове аўтарытэтных крыніц. На мой погляд, жаданне некага абкарнаць тэкст да ўзроўню незразумелага сухога абрубка без гістарычнага кантэксту і глыбіні як раз такі ідзе ўразрэз з місіяй стварэння якаснай і аб'ёмнай энцыклапедыі. ::::::::Чацверты слуп з яго ''«Удзельнікі павінны ставіцца адзін да аднаго з павагай і не пераходзіць на асобы»''. Нават у нашым гэтым абмеркаванні відавочна бачны дрэнна схаваная таксічнасць, персанальныя выпады, безапеляцыйныя спробы абясцэніць чужую працу. Не час, як кажа месье вышэй «гуляць ў футбол правіламі», бывае што «не да законаў» ::::::::Нарэшце пятае, ''«Вікіпедыя не мае суровых правілаў»''. Яе галоўная мэта - гэта інтэлектуальная карысць. Калі выкарыстоўваць правілы не як інструмент паляпшэння, а як дубінку-шлагбаўм для ўласнай "вахцёрскай" самасцвярджанасці і выдалення інфармацыі ''—'' гэта і есць, тая самая, класічная гульня з правіламі. Толькі абсалютна не прыносячая ніякай карысці свету, у адрозненне ад таго, як вы кажаце «спама», падцверджанага разгорнутыми артыкуламі з DW ці Белсата. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:28, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::: Ну уж нет, чытаць правілы будзем не выбарачна, а па парадку. Пачнем з пункта 1. '''[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — энцыклапедыя]]''', якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|Не ўласнае даследаванне]]» і імкнуцца да [[Вікіпедыя:Правяральнасць|дакладнасці]]. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. Вікіпедыя — гэта НЕ непераборлівы збор інфармацыі. Гэта НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў, НЕ трыбуна, '''НЕ''' месца для самарэкламы, НЕ эксперымент у анархіі ці дэмакратыі, НЕ каталог сеціўных старонак. Таксама Вікіпедыя НЕ збор арыгінальных дакументаў, НЕ слоўнік і НЕ газета, дзеля гэтага існуюць суседнія праекты [[:s:Галоўная старонка|Вікікрыніцы (Wikisource)]], [[:wikt:Галоўная старонка|ВікіСлоўнік (Wiktionary)]] і [[:n:en:Main Page|ВікіНавіны (Wikinews)]], адпаведна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:32, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::::«Не ўласнае даследаванне і не асабістыя думкі»<nowiki>''</nowiki>: Тэкст артыкула грунтуецца ВЫКЛЮЧНА на матэрыялах і цытатах з аўтарытэтных незалежных медыя сусветнага і нацыянальнага ўзроўню (Deutsche Welle, Belsat, Zerkalo). Трансляцыя фактуры з найбуйнейшых СМІ гэта не «асабісты досвед», гэта фундаментальнае правіла правяральнасці. ::::::::::«НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў / НЕ газета»: Вікіпедыя выкарыстоўвае матэрыялы газет для фіксацыі гістарычна і сацыяльна значных фактаў. Першая за мяжой афіцыйная канферэнцыя TEDx беларускай дыяспары, якая аб'яднала на адной сцэне стваральнікаў карпарацый, аналітыкаў, навукоўцаў гэта не «трывіяльны дробны факт». Гэта адметнейшая культурная і інтэлектуальная з'ява, маштаб якой аб'ектыўна зафіксаваны СМІ першага эшалона. Ігнараваць гэты маштаб можа толькі чалавек, цалкам адарваны ад кантэксту навакольнай рэчаіснасці. ::::::::::«НЕ трыбуна і НЕ месца для самарэкламы»: Тое, што маё імя і ключавыя тэзісы з выступу фігуруюць у артыкуле поруч з іншымі выступоўцамі гэта прамое адлюстраванне таго, што вынесена ў загалоўкі і тэксты ў незалежнай прэсе. Энцыклапедыя літаральна абавязана трансляваць тое, што напісана ў аўтарытэтных другасных крыніцах. Выдаленне аб'ектыўных, пацверджаных прэсай фактаў выключна з-за таго, што вас персанальна раздражняе наяўнасць пэўнага прозвішча, кваліфікуецца ў Вікіпедыі як вандалізм i цэнзура. ::::::::::Так что хопіць усляпую капіраваць правілы. Пакуль я не бачу ніводнага прэтэнзійнага факта па сутнасці пададзеных незалежных крыніц, толькі нейкі марны эмацыйна-бюракратычны спам. ::::::::::Спадарства, я шчыра не разумею навошта вы гэта робіце? [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:42, 20 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} normjw4wygrgym880i4jueai6v24jbq 0 17098 5129661 5077210 2026-04-19T20:13:32Z Peisatai 111348 /* Назва */ 5129661 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Асарэвічы |арыгінальная назва = |падначаленне = |краіна = |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat_dir = |lat_deg = 51|lat_min = 36|lat_sec = 33 |lon_dir = |lon_deg = 30|lon_min = 29|lon_sec = 36 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |вобласць = Гомельская |раён = Брагінскі |сельсавет = Новаялчанскі |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = XVIII стагоддзе |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = 394 |год перапісу = 2004 |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |OpenStreetMap = 243044033 }} '''Асарэ́вічы'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Asarevičy}}, {{lang-ru|Асаревичи}}) — [[вёска]] ў [[Брагінскі раён|Брагінскім раёне]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Новаялчанскі сельсавет|Новаялчанскага сельсавета]]. == Назва == Мяркуецца, што назва можа паходзіць ад старажытнабалцкага двухасноўнага імені тыпу ''A-saras''. Ёсць балцкія, латышскія прозвішчы ''Asars'', ''Asaris''<ref>{{Кніга|аўтар=Алесь Мікус|загаловак=Вітаўты і Вітарты: Двухасноўныя імёны старабалцкага тыпу на ўсходзе|год=2025|месца=М.|старонкі=119}}</ref>. == Геаграфія == === Размяшчэнне === У 38 км на паўднёвы ўсход ад [[Брагін]]а, 14 км ад чыгуначнай станцыі [[Ёлча (станцыя)|Ёлча]] (на лініі [[Оўруч]] — [[Палтава]]), 168 км ад [[Гомель|Гомеля]], 1,5 км ад дзяржаўнай мяжы з Украінай. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу. Захаваўся стары парк. === Водная сістэма === На паўночным усходзе возера [[Возера Асарэвіцкае|Асарэвіцкае]], на ўсходзе пойма ракі [[Дняпро]]. == Транспартная сістэма == Транспартныя сувязі па прасёлкавай, потым [[аўтамабільная дарога|аўтадарозе]] [[Камарын]] — [[Брагін]]. Планіроўка складаецца з трох амаль просталінейных, паралельных паміж сабой вуліц мерыдыянальнай арыентацыі, злучаных завулкамі, да якіх на поўначы далучаюцца 2 выгнутыя, паралельныя паміж сабой і злучаныя двума завулкамі вуліцы, арыентаваныя з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. == Гісторыя == [[Файл:Грушнае, Сувіды, Хракавічы на мапе Ф. Ф. Шубэрта сярэдзіны XIX ст.jpg|злева|міні|189x189пкс]] Выяўленыя археолагамі [[гарадзішча]] і бескурганны магільнік VI стагоддзя да н.э. — II стагоддзя н.э. (у 2 км ад вёскі, на правым беразе ракі [[Рака Лебядзеўка|Лебядзеўка]] ва ўрочышчы Пад’емец) сведчаць пра засяленне гэтых месцаў са старажытных часоў. Гэта пацвярджаецца знойдзеным скарбам, які складаецца са 119 срэбных манет 1597—1601 гадоў. Паводле пісьмовых крыніц вядомая з [[XVIII]] стагоддзя. У 1811 годзе згадана як вёска ў [[Рэчыцкі павет (Расійская імперыя)|Рэчыцкім павеце]] [[Мінская губерня|Мінскай губерні]]. У 1834 годзе конны млын. У 1897 годзе — школа граматы, [[хлебазапасны магазін]], 2 карчмы, 2 крамы. Побач быў аднайменны фальварак. З 8 снежня 1926 года цэнтр [[Асарэвіцкі сельсавет|Асарэвіцкага сельсавета]] Камарынскага, з 25 снежня 1962 года Брагінскага раёнаў [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай]] і з 9 чэрвеня 1927 года [[Гомельская акруга|Гомельскай]] (з 26 ліпеня 1930 года) акруг, з 20 лютага 1938 года [[Палеская вобласць|Палескай]], з 8 студзеня 1954 года [[Гомельская вобласць|Гомельскай]] абласцей. У 1929 годзе дзейнічалі школа, аддзяленне спажывецкай кааперацыі. У 1930 годзе арганізаваны [[калгас]], працавалі паравы млын, [[вятрак]], гамарня. Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] у верасні-кастрычніку 1943 года ў баях за вызваленне вёскі і суседніх населеных пунктаў загінулі 54 салдаты [[9-й гвардзейскі стралковы корпус|9-га гвардзейскага стралковага корпуса]] і 2 партызаны (пахаваны ў брацкай магіле, у скверы). Сярод захаваных [[Герой Савецкага Саюза|Героі Савецкага Саюза]] [[Ерамей Іванавіч Данільянц|Е. І. Данільянц]], [[Абдраўф Ганеевіч Даўлетаў|А. Г. Даўлетаў]], [[Уладзімір Міхайлавіч Кастрыкін|У. М. Кастрыкін]], [[Міхаіл Максімавіч Уласаў|М. М. Уласаў]], М. М. Ярэмкін, якія адзначыліся ў баях за вызваленне Брагінскага раёна. У 1959 годзе цэнтр [[калгас]]а імя М. В. Фрунзэ. Размяшчаліся сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, крама. [[26 верасня]] [[2006]] года Асарэвіцкі сельсавет быў скасаваны, і Асарэвічы ўвайшлі ў склад [[Новаялчанскі сельсавет|Новаялчанскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/pdf/2006-175/2006-175(003-054).pdf «Об изменении административно-территориального устройства районов Гомельской области». Решение Гомельского областного Совета депутатов от 26 сентября 2006 г. № 295] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190922194610/http://pravo.by/pdf/2006-175/2006-175(003-054).pdf |date=22 верасня 2019 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == === Колькасць === * 186 двароў, 394 жыхары. === Дынаміка === * 1834 год — 48 двароў. * 1897 год — 88 двароў, 608 жыхароў (паводле перапісу). * 1929 год — 1093 жыхары. * 1959 год — 886 жыхароў (паводле перапісу). * 2004 год — 186 двароў, 394 жыхары. == Славутасць == * Бескурганны могільнік перыяду ранняга жалезнага веку (VI—II стагоддзі да н.э.), 2,3 км на поўнач ад вёскі, на правым беразе р. [[Дняпро|Днепр]], на левым беразе р. Лебядзёўка, урочышча Пад’ямец, каля гарадзішча (шыфр 313В000103) — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|313В000104}}. * Гарадзішча перыяду ранняга жалезнага веку (VII—IV стагоддзі да н.э.), 2,3 км на поўнач ад вёскі, на правым беразе р. [[Дняпро|Днепр]], на левым беразе р. Лебядзёўка, урочышчы Гарадок, Пад’ямец — {{Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 4|313В000106}}. {{Зноскі}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ГВБ|1-1}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Новаялчанскі сельсавет}} [[Катэгорыя:Новаялчанскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёна]] fjurkp55soh3j0dmobovb17m3f4wfjo 0 19015 5129822 5101532 2026-04-20T09:46:19Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Спасылкі */ 5129822 wikitext text/x-wiki {{Кампанія}} [[Файл:2022-09-01 Palazzo Pio by Benoit Soubeyran 11.jpg|міні|Палац Сан-Пій X (Палац Пія) у [[Рым]]е — сядзіба Ватыканскага радыё і шэрагу моўных рэдакцый.]] '''Беларуская рэдакцыя Ватыканскага радыё''' (таксама '''Беларуская служба ''Vatican News''''') — беларускамоўная моўная служба медыясістэмы [[Святы Пасад|Святога Пасада]], якая рыхтуе навіны і аўдыёматэрыялы пра дзейнасць [[Папа Рымскі|Папы Рымскага]], [[Святы Пасад|Святога Пасада]] і [[Каталіцкі Касцёл|Каталіцкага Касцёла]] для беларускамоўнай аўдыторыі.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-беларуску?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У сучасным выглядзе рэдакцыя працуе як мультымедыйная служба партала [[Vatican News]] і выпускае аўдыёверсію праграмы, падкасты і матэрыялы для сайта.<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be.html|title=Vatican News па-беларуску|publisher=Vatican News|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Гісторыя == === Перадумовы і першыя беларускамоўныя эфіры (1949—1950) === Стварэнне беларускамоўнай службы было звязана з пасляваеннымі ўмовамі ва [[Усходняя Еўропа|Усходняй Еўропе]] і пашырэннем сеткі моўных рэдакцый Ватыканскага радыё, прызначаных для аўдыторыі па-за межамі [[Італія|Італіі]].<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-белarusku?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Упершыню беларуская мова прагучала на хвалях Ватыканскага радыё [[24 снежня]] [[1949]] года: было перададзена каляднае пасланне [[Пій XII|Пія XII]] (пераклад падрыхтаваў беларускі святар [[Пётр Татарыновіч]]).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-беларуску?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Рэгулярнае вяшчанне па-беларуску пачалося [[6 студзеня]] [[1950]] года; першапачаткова праграмы выходзілі раз на тыдзень і мелі кароткі (каля 10 хвілін) фармат агляду ватыканскіх падзей і перакладаў папскіх зваротаў.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-беларуску?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> === Кіраўніцтва Пятра Татарыновіча і фарміраванне каманды (1950—1970) === Першым кіраўніком Беларускай рэдакцыі быў [[Пётр Татарыновіч]] (1950—1970), які рыхтаваў навіны, перакладаў прамовы Папы і матэрыялы пра жыццё беларускай эміграцыі.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле Catholic.by, у [[Рым]] ён прыбыў восенню 1945 года і вучыўся ў [[Папскі ўсходні інстытут|Папскім усходнім інстытуце]], дзе абараніў доктарскую дысертацыю пра духоўнае навучанне [[Кірыла Тураўскі|Кірыла Тураўскага]].<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У 1950—1975 гадах пад рэдакцыяй Татарыновіча ў Рыме выходзіў беларускамоўны часопіс ''«Źnič»'' (120 нумароў), што адлюстроўвала сувязі рэдакцыі з асяроддзем беларускай каталіцкай эміграцыі.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У той жа перыяд Татарыновіч займаўся перакладамі і перавыданнямі рэлігійнай літаратуры на беларускай мове.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У 1962 годзе ў рэдакцыю прыйшоў айцец [[Кастусь Маскалік]], які працаваў на Ватыканскім радыё да 1985 года і доўгі час быў дыктарскім голасам беларускамоўных навін.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Catholic.by таксама паведамляе пра ўдзел Маскаліка ў [[Армія Андэрса|польскай арміі генерала Андэрса]] і [[Бітва за Монтэ-Касіна|бітве за Монтэ-Касіна]], а таксама пра яго наступнае святарскае пасвячэнне ў Рыме (1955).<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У 1960-я гады з рэдакцыяй супрацоўнічаў таксама айцец [[Тамаш Падзява]], марыянін і місіянер, які пасля вызвалення з лагераў і кароткага перыяду ў Рыме працягваў дасылаць матэрыялы для эфіру з [[Лондан]]а.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> === Пашырэнне і тэматычнае развіццё (1970—1977) === У 1970—1977 гадах кіраўніком Беларускай рэдакцыі быў грэка-каталіцкі святар, марыянін [[Леў Гарошка]].<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле Catholic.by, у гэты перыяд у беларускамоўным эфіры, апроч навін і прамоў Папы, часцей з’яўляліся матэрыялы пра хрысціянскія элементы беларускай культуры, гісторыю і катэхетычныя рубрыкі; у краінах сацыялістычнага лагеру трансляцыі Ватыканскага радыё маглі падвяргацца глушэнню.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> === Перыяд Роберта Тамушанскага (1977—1996) === Пасля смерці Гарошкі ў 1977 годзе рэдакцыю ўзначаліў айцец [[Роберт Тамушанскі]]; у гэты час у працы службы пачалі ўдзельнічаць не толькі святары, але і свецкія супрацоўнікі.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле вашага зыходнага тэксту, у 1980 годзе рэдакцыю наведаў [[Ян Павел II|Ян Павел II]], а ў 1988—1993 гадах выдаваўся інфармацыйны бюлетэнь, які распаўсюджваўся поштай.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> === Эпоха інтэрнэту (1996—2010) === У 1996 годзе Беларускую рэдакцыю ўзначаліў бельгійскі езуіт айцец Клод Робінэ; у гэты час умацоўваліся кантакты з Касцёлам у Беларусі і пашыралася сетка супрацоўнікаў і карэспандэнтаў.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У гэты перыяд быў запушчаны адзін з першых сайтаў службы, што стала крокам да лічбавай трансфармацыі.<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be.html|title=Vatican News па-беларуску|publisher=Vatican News|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> === Сучасны этап і ''Vatican News'' (з 2010) === З 2010 года Беларускай рэдакцыяй кіруе кс. [[Аляксандр Амяльчэня]].<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be/vatykan/news/2021-06/belaruskaja-versija-vatykanskaha-internet-radyjo-u-efiry2.html|title=Беларуская версія Ватыканскага інтэрнэт-радыё ўжо ў эфіры|publisher=Vatican News|date=2021-06-01|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У рамках рэарганізацыі ватыканскіх медыя беларуская моўная служба развівае сайт і аўдыёпрадукты пад брэндам ''Vatican News''.<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be.html|title=Vatican News па-беларуску|publisher=Vatican News|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Месцазнаходжанне і арганізацыя працы == Беларуская рэдакцыя працуе ў штаб-кватэры Ватыканскага радыё — у пяціпавярховым палацы XIX стагоддзя каля [[Сабор Святога Пятра|базылікі св. Пятра]] ў Рыме, які мае экстэрытарыяльны статус (юрысдыкцыйна адносіцца да тэрыторыі [[Ватыкан]]а).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У гэтым жа будынку на другім паверсе размешчаны шэраг усходнееўрапейскіх моўных рэдакцый; для большасці з іх, у тым ліку беларускай, характэрны невялікі штат (звычайна 2—4 супрацоўнікі).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле [[Catholic.by]], супрацоўнікі беларускай службы выконваюць функцыі журналістаў, рэдактараў, дыктараў і тэхнічных манцёраў: атрымліваюць расклад мерапрыемстваў Пантыфіка і матэрыялы (пераважна на італьянскай мове), апрацоўваюць іх і рыхтуюць для сайта і аўдыёэфіру.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Адрас рэдакцыі фігуруе як Piazza Pia, 3, 00120, Città del Vaticano (паштовы адрас у экстэрытарыяльнай зоне).<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Праграмы і фарматы == Асноўны аўдыёпрадукт рэдакцыі — штодзённая беларускамоўная праграма працягласцю каля 19 хвілін, якая ўключае блок навін і тэматычныя рубрыкі.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Тэматычныя матэрыялы могуць рыхтавацца як супрацоўнікамі рэдакцыі, так і аўтарамі-супрацоўнікамі (у тым ліку святарамі з Беларусі).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле Catholic.by (2014), праграмы былі даступныя на кароткіх хвалях, у FM-дыяпазоне ў Рыме і ваколіцах, а таксама праз інтэрнэт (сайт і сацыяльныя сеткі).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-беларуску?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Той жа матэрыял паведамляе пра рэтрансляцыю кароткага агляду падзей тыдня на [[Беларускае радыё|Першым канале Беларускага радыё]] па нядзелях (фармат каля 5 хвілін).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-беларуску?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Vatican Web Radio і падкасты == 1 чэрвеня 2021 года пачала дзейнічаць беларуская версія Vatican Web Radio (Ватыканскага інтэрнэт-радыё), даступная на сайце ''Vatican News'' і ў мабільных прыкладаннях ''Radio Vaticana''.<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be/vatykan/news/2021-06/belaruskaja-versija-vatykanskaha-internet-radyjo-u-efiry2.html|title=Беларуская версія Ватыканскага інтэрнэт-радыё ўжо ў эфіры|publisher=Vatican News|date=2021-06-01|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле ''Vatican News'', у межах інтэрнэт-радыё, апроч беларускамоўных навін і рубрык, прадугледжаны таксама блокі музыкі і лацінамоўныя літургічныя трансляцыі.<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be/vatykan/news/2021-06/belaruskaja-versija-vatykanskaha-internet-radyjo-u-efiry2.html|title=Беларуская версія Ватыканскага інтэрнэт-радыё ўжо ў эфіры|publisher=Vatican News|date=2021-06-01|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> На партале ''Vatican News'' функцыянуе раздзел падкастаў на беларускай мове, у якім прадстаўлены, у тым ліку, серыі «Старонкі гісторыі», «У люстэрку вечнасці», «Эфата», «Філасофскія нататкі», а таксама «Ватыканскае радыё па-беларуску» (аўдыяархіў праграм).<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be/podcast.html|title=Падкасты (канал: Belarusian)|publisher=Vatican News|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Кіраўнікі == * кс. [[Пётр Татарыновіч]] (1950—1970)<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> * а. [[Леў Гарошка]] (1970—1977)<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> * а. [[Роберт Тамушанскі]] (1977—1996)<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> * а. Клод Рабінэ (1996—2010)<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> * кс. [[Аляксандр Амяльчэня]] (з 2010)<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be/vatykan/news/2021-06/belaruskaja-versija-vatykanskaha-internet-radyjo-u-efiry2.html|title=Беларуская версія Ватыканскага інтэрнэт-радыё ўжо ў эфіры|publisher=Vatican News|date=2021-06-01|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Гл. таксама == * [[Ватыканскае радыё]] * [[Vatican News]] * [[Каталіцтва ў Беларусі]] * [[Святы Прастол]] * [[Беларуская служба Польскага радыё]] * [[Радыё Марыя (Беларусь)]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [https://www.vaticannews.va/be.html Афіцыйная беларуская старонка ''Vatican News''] * [https://www.vaticannews.va/be/podcast.html Падкасты на беларускай мове] на ''Vatican News'' * [https://catholic.by/3/tags/vatykanskae-radyjo Матэрыялы пра Ватыканскае радыё] на Catholic.by {{Беларускія інтэрнэт-медыя}} {{Радыёстанцыі Беларусі}} {{DEFAULTSORT:Беларуская рэдакцыя Ватыканскага радыё}} [[Катэгорыя:Ватыкан]] [[Катэгорыя:Радыёстанцыі на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Беларускія СМІ ў замежжы]] [[Катэгорыя:Каталіцкія СМІ]] [[Катэгорыя:Каталіцтва ў Беларусі]] f6zp75cmnlhduqzd5zvv9zgdsdrdcmj 5129823 5129822 2026-04-20T09:47:02Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Гл. таксама */ 5129823 wikitext text/x-wiki {{Кампанія}} [[Файл:2022-09-01 Palazzo Pio by Benoit Soubeyran 11.jpg|міні|Палац Сан-Пій X (Палац Пія) у [[Рым]]е — сядзіба Ватыканскага радыё і шэрагу моўных рэдакцый.]] '''Беларуская рэдакцыя Ватыканскага радыё''' (таксама '''Беларуская служба ''Vatican News''''') — беларускамоўная моўная служба медыясістэмы [[Святы Пасад|Святога Пасада]], якая рыхтуе навіны і аўдыёматэрыялы пра дзейнасць [[Папа Рымскі|Папы Рымскага]], [[Святы Пасад|Святога Пасада]] і [[Каталіцкі Касцёл|Каталіцкага Касцёла]] для беларускамоўнай аўдыторыі.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-беларуску?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У сучасным выглядзе рэдакцыя працуе як мультымедыйная служба партала [[Vatican News]] і выпускае аўдыёверсію праграмы, падкасты і матэрыялы для сайта.<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be.html|title=Vatican News па-беларуску|publisher=Vatican News|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Гісторыя == === Перадумовы і першыя беларускамоўныя эфіры (1949—1950) === Стварэнне беларускамоўнай службы было звязана з пасляваеннымі ўмовамі ва [[Усходняя Еўропа|Усходняй Еўропе]] і пашырэннем сеткі моўных рэдакцый Ватыканскага радыё, прызначаных для аўдыторыі па-за межамі [[Італія|Італіі]].<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-белarusku?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Упершыню беларуская мова прагучала на хвалях Ватыканскага радыё [[24 снежня]] [[1949]] года: было перададзена каляднае пасланне [[Пій XII|Пія XII]] (пераклад падрыхтаваў беларускі святар [[Пётр Татарыновіч]]).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-беларуску?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Рэгулярнае вяшчанне па-беларуску пачалося [[6 студзеня]] [[1950]] года; першапачаткова праграмы выходзілі раз на тыдзень і мелі кароткі (каля 10 хвілін) фармат агляду ватыканскіх падзей і перакладаў папскіх зваротаў.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-беларуску?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> === Кіраўніцтва Пятра Татарыновіча і фарміраванне каманды (1950—1970) === Першым кіраўніком Беларускай рэдакцыі быў [[Пётр Татарыновіч]] (1950—1970), які рыхтаваў навіны, перакладаў прамовы Папы і матэрыялы пра жыццё беларускай эміграцыі.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле Catholic.by, у [[Рым]] ён прыбыў восенню 1945 года і вучыўся ў [[Папскі ўсходні інстытут|Папскім усходнім інстытуце]], дзе абараніў доктарскую дысертацыю пра духоўнае навучанне [[Кірыла Тураўскі|Кірыла Тураўскага]].<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У 1950—1975 гадах пад рэдакцыяй Татарыновіча ў Рыме выходзіў беларускамоўны часопіс ''«Źnič»'' (120 нумароў), што адлюстроўвала сувязі рэдакцыі з асяроддзем беларускай каталіцкай эміграцыі.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У той жа перыяд Татарыновіч займаўся перакладамі і перавыданнямі рэлігійнай літаратуры на беларускай мове.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У 1962 годзе ў рэдакцыю прыйшоў айцец [[Кастусь Маскалік]], які працаваў на Ватыканскім радыё да 1985 года і доўгі час быў дыктарскім голасам беларускамоўных навін.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Catholic.by таксама паведамляе пра ўдзел Маскаліка ў [[Армія Андэрса|польскай арміі генерала Андэрса]] і [[Бітва за Монтэ-Касіна|бітве за Монтэ-Касіна]], а таксама пра яго наступнае святарскае пасвячэнне ў Рыме (1955).<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У 1960-я гады з рэдакцыяй супрацоўнічаў таксама айцец [[Тамаш Падзява]], марыянін і місіянер, які пасля вызвалення з лагераў і кароткага перыяду ў Рыме працягваў дасылаць матэрыялы для эфіру з [[Лондан]]а.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> === Пашырэнне і тэматычнае развіццё (1970—1977) === У 1970—1977 гадах кіраўніком Беларускай рэдакцыі быў грэка-каталіцкі святар, марыянін [[Леў Гарошка]].<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле Catholic.by, у гэты перыяд у беларускамоўным эфіры, апроч навін і прамоў Папы, часцей з’яўляліся матэрыялы пра хрысціянскія элементы беларускай культуры, гісторыю і катэхетычныя рубрыкі; у краінах сацыялістычнага лагеру трансляцыі Ватыканскага радыё маглі падвяргацца глушэнню.<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> === Перыяд Роберта Тамушанскага (1977—1996) === Пасля смерці Гарошкі ў 1977 годзе рэдакцыю ўзначаліў айцец [[Роберт Тамушанскі]]; у гэты час у працы службы пачалі ўдзельнічаць не толькі святары, але і свецкія супрацоўнікі.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле вашага зыходнага тэксту, у 1980 годзе рэдакцыю наведаў [[Ян Павел II|Ян Павел II]], а ў 1988—1993 гадах выдаваўся інфармацыйны бюлетэнь, які распаўсюджваўся поштай.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> === Эпоха інтэрнэту (1996—2010) === У 1996 годзе Беларускую рэдакцыю ўзначаліў бельгійскі езуіт айцец Клод Робінэ; у гэты час умацоўваліся кантакты з Касцёлам у Беларусі і пашыралася сетка супрацоўнікаў і карэспандэнтаў.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У гэты перыяд быў запушчаны адзін з першых сайтаў службы, што стала крокам да лічбавай трансфармацыі.<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be.html|title=Vatican News па-беларуску|publisher=Vatican News|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> === Сучасны этап і ''Vatican News'' (з 2010) === З 2010 года Беларускай рэдакцыяй кіруе кс. [[Аляксандр Амяльчэня]].<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be/vatykan/news/2021-06/belaruskaja-versija-vatykanskaha-internet-radyjo-u-efiry2.html|title=Беларуская версія Ватыканскага інтэрнэт-радыё ўжо ў эфіры|publisher=Vatican News|date=2021-06-01|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У рамках рэарганізацыі ватыканскіх медыя беларуская моўная служба развівае сайт і аўдыёпрадукты пад брэндам ''Vatican News''.<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be.html|title=Vatican News па-беларуску|publisher=Vatican News|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Месцазнаходжанне і арганізацыя працы == Беларуская рэдакцыя працуе ў штаб-кватэры Ватыканскага радыё — у пяціпавярховым палацы XIX стагоддзя каля [[Сабор Святога Пятра|базылікі св. Пятра]] ў Рыме, які мае экстэрытарыяльны статус (юрысдыкцыйна адносіцца да тэрыторыі [[Ватыкан]]а).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> У гэтым жа будынку на другім паверсе размешчаны шэраг усходнееўрапейскіх моўных рэдакцый; для большасці з іх, у тым ліку беларускай, характэрны невялікі штат (звычайна 2—4 супрацоўнікі).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле [[Catholic.by]], супрацоўнікі беларускай службы выконваюць функцыі журналістаў, рэдактараў, дыктараў і тэхнічных манцёраў: атрымліваюць расклад мерапрыемстваў Пантыфіка і матэрыялы (пераважна на італьянскай мове), апрацоўваюць іх і рыхтуюць для сайта і аўдыёэфіру.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Адрас рэдакцыі фігуруе як Piazza Pia, 3, 00120, Città del Vaticano (паштовы адрас у экстэрытарыяльнай зоне).<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Праграмы і фарматы == Асноўны аўдыёпрадукт рэдакцыі — штодзённая беларускамоўная праграма працягласцю каля 19 хвілін, якая ўключае блок навін і тэматычныя рубрыкі.<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Тэматычныя матэрыялы могуць рыхтавацца як супрацоўнікамі рэдакцыі, так і аўтарамі-супрацоўнікамі (у тым ліку святарамі з Беларусі).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле Catholic.by (2014), праграмы былі даступныя на кароткіх хвалях, у FM-дыяпазоне ў Рыме і ваколіцах, а таксама праз інтэрнэт (сайт і сацыяльныя сеткі).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-беларуску?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Той жа матэрыял паведамляе пра рэтрансляцыю кароткага агляду падзей тыдня на [[Беларускае радыё|Першым канале Беларускага радыё]] па нядзелях (фармат каля 5 хвілін).<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/706-100-pytannyau-100-adkazau-yak-vatykanskae-radyjo-zagavaryla-pa-belarusku|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як Ватыканскае радыё загаварыла па-беларуску?|publisher=Catholic.by|date=2014-03-11|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Vatican Web Radio і падкасты == 1 чэрвеня 2021 года пачала дзейнічаць беларуская версія Vatican Web Radio (Ватыканскага інтэрнэт-радыё), даступная на сайце ''Vatican News'' і ў мабільных прыкладаннях ''Radio Vaticana''.<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be/vatykan/news/2021-06/belaruskaja-versija-vatykanskaha-internet-radyjo-u-efiry2.html|title=Беларуская версія Ватыканскага інтэрнэт-радыё ўжо ў эфіры|publisher=Vatican News|date=2021-06-01|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> Паводле ''Vatican News'', у межах інтэрнэт-радыё, апроч беларускамоўных навін і рубрык, прадугледжаны таксама блокі музыкі і лацінамоўныя літургічныя трансляцыі.<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be/vatykan/news/2021-06/belaruskaja-versija-vatykanskaha-internet-radyjo-u-efiry2.html|title=Беларуская версія Ватыканскага інтэрнэт-радыё ўжо ў эфіры|publisher=Vatican News|date=2021-06-01|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> На партале ''Vatican News'' функцыянуе раздзел падкастаў на беларускай мове, у якім прадстаўлены, у тым ліку, серыі «Старонкі гісторыі», «У люстэрку вечнасці», «Эфата», «Філасофскія нататкі», а таксама «Ватыканскае радыё па-беларуску» (аўдыяархіў праграм).<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be/podcast.html|title=Падкасты (канал: Belarusian)|publisher=Vatican News|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Кіраўнікі == * кс. [[Пётр Татарыновіч]] (1950—1970)<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> * а. [[Леў Гарошка]] (1970—1977)<ref>{{cite web|url=https://old.catholic.by/2/home/authors-rubrics/vatican/121355-postaci.html|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Якія выдатныя постаці звязаны з гісторыяй Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by (архіў)|date=2014-03-19|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> * а. [[Роберт Тамушанскі]] (1977—1996)<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> * а. Клод Рабінэ (1996—2010)<ref>{{cite web|url=https://catholic.by/3/actual/49-pub/auth/709-100-pytannyau-100-adkazau-yak-prakhodzits-dzen-belaruskaj-redaktsyi-vatykanskaga-radyjo|title=«100 пытанняў – 100 адказаў». Як праходзіць дзень Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё?|publisher=Catholic.by|date=2014-04-08|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> * кс. [[Аляксандр Амяльчэня]] (з 2010)<ref>{{cite web|url=https://www.vaticannews.va/be/vatykan/news/2021-06/belaruskaja-versija-vatykanskaha-internet-radyjo-u-efiry2.html|title=Беларуская версія Ватыканскага інтэрнэт-радыё ўжо ў эфіры|publisher=Vatican News|date=2021-06-01|access-date=2026-01-24|language=be}}</ref> == Гл. таксама == * [[Ватыканскае радыё]] * [[Vatican News]] * [[Каталіцтва ў Беларусі]] * [[Святы Прастол]] * [[Беларуская служба Польскага радыё]] * [[Радыё Марыя]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [https://www.vaticannews.va/be.html Афіцыйная беларуская старонка ''Vatican News''] * [https://www.vaticannews.va/be/podcast.html Падкасты на беларускай мове] на ''Vatican News'' * [https://catholic.by/3/tags/vatykanskae-radyjo Матэрыялы пра Ватыканскае радыё] на Catholic.by {{Беларускія інтэрнэт-медыя}} {{Радыёстанцыі Беларусі}} {{DEFAULTSORT:Беларуская рэдакцыя Ватыканскага радыё}} [[Катэгорыя:Ватыкан]] [[Катэгорыя:Радыёстанцыі на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Беларускія СМІ ў замежжы]] [[Катэгорыя:Каталіцкія СМІ]] [[Катэгорыя:Каталіцтва ў Беларусі]] p5prwkkjwjvy8xn3egrjv3deoax18z4 0 22341 5129660 5124346 2026-04-19T20:11:17Z Peisatai 111348 /* Паходжанне прозвішча */ Хопіць талераваць гэтага смеццяра. Шойман далёка ад Шэйман, не трэба блытаць. Адміны, звярніце ўвагу і больш ніякай талеранцыі. 5129660 wikitext text/x-wiki {{ДД | імя = Віктар Уладзіміравіч Шэйман | жанчына = | выява =V-shejman.png | подпіс = | тытул = [[Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь|Кіраўнік справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]] | парадак = 8 | сцяг = Bel kspr.gif | перыядпачатак = [[21 снежня]] [[2013]] | перыядканец = [[8 ліпеня]] [[2021]] | віцэ-прэзідэнт = | прэзідэнт = [[Аляксандр Лукашэнка]] | прэм'ер = [[Міхаіл Уладзіміравіч Мясніковіч]], [[Андрэй Уладзіміравіч Кабякоў]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Раман Аляксандравіч Галоўчанка]] | папярэднік = [[Мікалай Мікалаевіч Корбут]] | пераемнік = [[Валерый Мікалаевіч Іваноў]] | тытул_2 = [[Савет бяспекі Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўны сакратар Савета Бяспекі]] | парадак_2 = 5 | сцяг_3 = Эмблема Савета бяспекі Рэспублікі Беларусь.jpg | перыядпачатак_2 = [[20 сакавіка]] [[2006]] | перыядканец_2 = [[8 ліпеня]] [[2008]] | віцэ-прэзідэнт_2 = | прэзідэнт_2 = [[Аляксандр Лукашэнка]] | прэм'ер_2 = [[Сяргей Сяргеевіч Сідорскі]] | папярэднік_2 = [[Генадзь Мікалаевіч Невыглас]] | пераемнік_2 = [[Юрый Віктаравіч Жадобін]] | пасада_3 = [[Адміністрацыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь|Кіраўнік Адміністрацыі прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]] | парадак_3 = 4 | перыядпачатак_3 = [[29 лістапада]] [[2004]] | перыядканец_3 = [[4 студзеня]] [[2006]] | папярэднік_3 = [[Урал Рамдракавіч Латыпаў]] | пераемнік_3 = [[Генадзь Мікалаевіч Невыглас]] | прэзідэнт_3 = [[Аляксандр Лукашэнка]] | прэм'ер_3 = [[Сяргей Сяргеевіч Сідорскі]] | пасада_4 = [[Генеральны пракурор Рэспублікі Беларусь]] | парадак_4 = 5 | сцяг_4 = Bel proc.gif | перыядпачатак_4 = [[28 лістапада]] [[2000]] | перыядканец_4 = [[29 лістапада]] [[2004]] | папярэднік_4 = [[Алег Аляксандравіч Бажэлка]] | пераемнік_4 = [[Пётр Пятровіч Міклашэвіч]] | прэзідэнт_4 = [[Аляксандр Лукашэнка]] | прэм'ер_4 = [[Уладзімір Васілевіч Ярмошын]], [[Генадзь Васілевіч Навіцкі]], [[Сяргей Сяргеевіч Сідорскі]] | пасада_5 = [[Савет бяспекі Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўны сакратар Савета Бяспекі]] | парадак_5 = 1 | сцяг_5 = Эмблема Савета бяспекі Рэспублікі Беларусь.jpg | перыядпачатак_5 = [[16 снежня]] [[1995]] | перыядканец_5 = [[27 лістапада]] [[2000]] | папярэднік_5 = ''пасада заснавана'' | пераемнік_5 = [[Урал Рамдракавіч Латыпаў]] | прэзідэнт_5 = [[Аляксандр Лукашэнка]] | прэм'ер_5 = [[Міхаіл Мікалаевіч Чыгір]], [[Сяргей Сцяпанавіч Лінг]] | дата нараджэння = | месца нараджэння = | дата смерці = | месца смерці = | выбарчая_акруга = | нацыянальнасць = | партыя = | муж = | жонка = | прафесія = | рэлігія = | званне = {{{!}} style="background: transparent" {{!}} {{РБ, Генерал-палкоўнік}} {{РБ, Дзяржаўны саветнік юстыцыі 1 класа}} {{!}}} | узнагароды = {{{!}} style="background: transparent" {{!}} {{Ордэн Айчыны 1 ступені (Беларусь)}} {{!!}} {{Ордэн Айчыны 2 ступені, Беларусь}} {{!!}} {{Ордэн Айчыны 3 ступені, Беларусь}}{{!!}} {{Ордэн Чырвонага Сцяга}} {{!}}- {{!}} {{Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга}} {{!!}} {{Ордэн Чырвонай Зоркі}} {{!!}}{{Медаль За адвагу}} {{!!}} {{Медаль У памяць 10-годдзя вываду савецкіх войскаў з Афганістана}} {{!}}- {{!}} {{Медаль За адзнаку ў вайсковай службе 1 ступені}} {{!!}} {{Медаль За ўмацаванне баявой садружнасці, Мінабароны}} {{!!}}{{Медаль За бездакорную службу 2 ступені}}{{!!}}{{Медаль За бездакорную службу 3 ступені}} {{!}}- {{!}} {{Медаль Маргелава}}{{!!}} {{Медаль Анатоля Коні}} {{!!}} {{Знак Воіну-інтэрнацыяналісту}}{{!!}} [[Выява:15 anniv of Afghan withdrawal rib.png|40px|Медаль «15 гадоў вываду савецкіх войскаў з Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан»|link=Медаль «15 гадоў вываду савецкіх войскаў з Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан»|border]] {{!}} {{!}}} | каментар = }} '''Віктар Уладзіміравіч Шэйман''' ({{ДН|26|5|1958}}, в. [[Салтанішкі]], [[Воранаўскі раён]], [[Гродзенская вобласць]], [[БССР]]) — беларускі дзяржаўны дзеяч. == Біяграфія == Нарадзіўся 26 мая 1958 года ў в. [[Салтанішкі]] [[Воранаўскі раён|Воранаўскага раёна]] [[Гродзенская вобласць|Гродзенскай вобласці]]. Праходзіў вайсковую службу ў [[Афганістан]]е як афіцэр савецкай арміі. Абраны Дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь XII склікання (1990—1994). Адзін з членаў [[Беларускае згуртаванне вайскоўцаў|Беларускага згуртавання вайскоўцаў]]. Увайшоў у каманду [[Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка|Аляксандра Лукашэнкі]] ў час [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (1994)|прэзідэнцкіх выбараў 1994 года]]. Дзяржаўны сакратар [[Савет бяспекі Рэспублікі Беларусь|Савета бяспекі Рэспублікі Беларусь]] (1994—2000 і 2006—2008), в. а. Міністра ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь (1995), Генеральны пракурор Рэспублікі Беларусь (2000—2004), кіраўнік [[Адміністрацыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь|Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]] (2004—2006). 24 верасня 1999 года суд задаволіў іск Віктара Шэймана да незалежнай газеты «[[Свабода (газета, 1990)|Навіны]]» і журналіста Сяргея Аніські памерам 15 млрд.; у выніку непамернага штрафу газета спыніла існаванне. [[Беларуская дэмакратычная апазіцыя]] і міжнародныя праваабарончыя структуры сцвярджаюць, што менавіта ён у свой час быў арганізатарам так званых «[[Эскадроны смерці|эскадронаў смерці]]», якім прыпісваюцца забойствы лідараў арганізаванай злачыннасці, кіраўнікоў апазіцыі і аператара расійскага тэлеканала [[Першы канал (Расія)|ГРТ]] [[Зміцер Завадскі|Змітра Завадскага]]<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/1824173.html Куды падзеліся «эскадроны смерці»?] // [[Радыё Свабода]]</ref><ref>[http://netblya.ru/2049/ Прывіды]{{Недаступная спасылка}}</ref><ref>[http://gw.lingvo.minsk.by/nn/2001/25/01.htm Зондэркаманда?]{{Недаступная спасылка}} // [[Наша ніва (1991)|Наша Ніва]]</ref>. З 20 сакавіка 2006 года<ref>{{Cite web |url=https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2006-52/2006-52(006-039).pdf&oldDocPage=32 |title=Указ Президента Республики Беларусь от 20 марта 2006 года № 175 «О назначении В. В. Шеймана Государственным секретарем Совета Безопасности Республики Беларусь» |access-date=24 снежня 2020 |archive-date=23 чэрвеня 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240623132444/https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2006-52/2006-52(006-039).pdf&oldDocPage=32 |url-status=dead }}</ref> да 8 ліпеня 2008 года — дзяржаўны сакратар Савета бяспекі Рэспублікі Беларусь. Звольнены з пасады пасля [[Выбух у Мінску (2008)|тэрарыстычнага акту]] ў Мінску пад час святкавання [[Дзень Незалежнасці Рэспублікі Беларусь|Дня незалежнасці]] ў ноч на 4 ліпеня 2008 года. Са студзеня 2009 года — памочнік прэзідэнта па асаблівых даручэннях. Затым [[Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь|кіраўнік справамі Прэзідэнта]] (2013—2021). Паводле дакументаў з «[[Паперы Пандоры|Папераў Пандоры]]», сын Шэймана Сяргей разам з беларуска-амерыканскім прадпрымальнікам [[Аляксандр Уладзіміравіч Зінгман|Аляксандрам Зінгманам]] валодае афшорнай кампаніяй (у кожнага па 50%), якая праз пасрэднікаў займаецца геалагічнай разведкай і здабычай золата ў [[Зімбабвэ]]<ref name=":33" />. Віктар Шэйман як мінімум двойчы быў у Зімбабвэ, і менавіта ён абвясціў пра пагадненне аб здабычы карысных выкапняў у Зімбабвэ<ref name=":33">{{cite web |url=https://belsat.eu/programs/04-10-2021-pandora-papers-yak-syn-shejmana-taemna-zdabyvau-zolata-u-afrytsy/ |title=«Pandora Papers»: Як сын Шэймана здабываў золата ў Афрыцы |publisher=[[Белсат]] |date=2021-10-04 |language=be |archiveurl=https://archive.today/20211006235957/https://belsat.eu/programs/04-10-2021-pandora-papers-yak-syn-shejmana-taemna-zdabyvau-zolata-u-afrytsy/ |archivedate =2021-10-06 |accessdate=2021-10-06}}</ref>. == Санкцыі == Як кіраўніку перадвыбарнага штаба [[Аляксандр Лукашэнка|Лукашэнкі]] на [[Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2006)|прэзідэнцкіх выбарах 2006 года]] ў красавіку 2006 года па падазрэннях ва ўдзеле ў фальсіфікацыях прэзідэнцкіх выбараў В. Шэйману быў забаронены ўезд у [[ЗША]] і краіны [[Еўрасаюз]]а як асобе са спісаў [[Спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб|спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб]] і [[Чорны спіс Еўрасаюза|Чорнага спісу Еўрасаюза]]. 13 кастрычніка 2008 г. міністры замежных спраў краін Еўрасаюза прыпынілі дзеянне забароны на ўезд у краіны саюза прэзідэнта Беларусі А. Лукашэнкі і «некаторых яго набліжаных». Але санкцыі супраць былога дзяржсакратара Савета бяспекі Віктара Шэймана засталіся ў сіле. Таксама Шэйман знаходзіцца ў санкцыйных спісах [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]<ref>{{Cite web|language=en|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/946102/Belarus.pdf|title=CONSOLIDATED LIST OF FINANCIAL SANCTIONS TARGETS IN THE UK|work=gov.uk|accessdate=2020-12-25}}</ref>, [[Швейцарыя|Швейцарыі]]<ref>{{Cite web|language=en|url=https://www.seco.admin.ch/dam/seco/de/dokumente/Aussenwirtschaft/Wirtschaftsbeziehungen/Exportkontrollen/Sanktionen/Verordnungen/Belarus/belarus_2021-07-07.pdf.download.pdf/Belarus_2021-07-07.pdf|title=Sanctions program: Belarus: Verordnung vom 11. Dezember 2020 über Massnahmen gegenüber Belarus (SR 946.231.116.9), Anhang 1 Origin: EU Sanctions: Art. 2 Abs. 1 (Finanzsanktionen) und Art. 3 Abs. 1 (Ein- und Durchreiseverbot)|date=2021-07-07|work=Staatssekretariat für Wirtschaft|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210707175409/https://www.seco.admin.ch/dam/seco/de/dokumente/Aussenwirtschaft/Wirtschaftsbeziehungen/Exportkontrollen/Sanktionen/Verordnungen/Belarus/belarus_2021-07-07.pdf.download.pdf/Belarus_2021-07-07.pdf|archivedate=2021-07-07|accessdate=2021-07-10|url-status=live}}</ref>. У чэрвені 2022 года трапіў і пад санкцыі [[Канада|Канады]]<ref>{{Cite web|url=https://www.international.gc.ca/world-monde/international_relations-relations_internationales/sanctions/belarus_regulations-reglement4.aspx?lang=eng|title=Regulations Amending the Special Economic Measures (Belarus) Regulations|work=Cabinet of Canada|date=2022-06-24|access-date=2022-08-08|language=en|archive-date=29 ліпеня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220729000000/https://web.archive.org/web/20220729050735/https://www.international.gc.ca/world-monde/international_relations-relations_internationales/sanctions/belarus_regulations-reglement4.aspx?lang=eng|url-status=dead}}</ref>. У жніўні 2023 года Канада пашырыла санкцыі на Сяргея і Вольгу – дзяцей Віктара Шэймана, а таксама на яго бізнэс-партнёрку Ганну Пушкарову<ref>{{cite web|url=https://nashaniva.com/323679|title=Санкцыі супраць рэжыму Лукашэнкі пашырыла Канада|date=2023-08-09|work=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]}}</ref>. У красавіку 2024 года быў выбраны дэлегатам на [[Усебеларускі народны сход 7-га склікання]] ад [[Беларускае грамадскае аб’яднанне ветэранаў|Беларускага грамадскага аб’яднання ветэранаў]]<ref name=":022">{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.sb.by/articles/publikuem-polnyy-spisok-delegatov-vsebelorusskogo-narodnogo-sobraniya.html|title=Публикуем полный список делегатов Всебелорусского народного собрания|first=СБ-Беларусь|last=сегодня|website=www.sb.by|date=2024-04-19|access-date=2024-12-29}}</ref>. == Чыны і званні == * 6 снежня 1996 года — [[генерал-маёр]]<ref>[http://www.pravoby.info/documente/part7/akte7492.htm Указ Президента Республики Беларусь от 6 декабря 1996 г. № 512 «О присвоении В. В. Шейману воинского звания генерал-майора»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070929081135/http://www.pravoby.info/documente/part7/akte7492.htm |date=29 верасня 2007 }} {{ref-ru}}</ref> (у запасе з 27 лістапада 2000 года); * 28 лістапада 2000 года — дзяржаўны дараднік юстыцыі II класа<ref>[http://old.bankzakonov.com/obsch/razdel192/time4/lavz3832.htm Указ Президента Республики Беларусь от 28 ноября 2000 г. № 635 «О присвоении В. В. Шейману классного чина»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110707211318/http://old.bankzakonov.com/obsch/razdel192/time4/lavz3832.htm |date=7 ліпеня 2011 }} {{ref-ru}}</ref>; * 25 лістапада 2004 года — дзяржаўны дараднік юстыцыі I класа<ref>[http://pravo.kulichki.com/zak/new01/newa0813.htm УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ 25 ноября 2004 г. № 578 О ПРИСВОЕНИИ В. В. ШЕЙМАНУ КЛАССНОГО ЧИНА] {{ref-ru}}</ref>; * 29 лістапада 2004 года — вышэйшы клас дзяржаўнага служачага. == Узнагароды == * [[Ордэн Чырвонага Сцяга]] (СССР; 1986, уручаны ў 2002 годзе)<ref>[http://www.sb.by/article.php?articleID=17160 Орден нашел владельца] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080310220956/http://www.sb.by/article.php?articleID=17160 |date=10 сакавіка 2008 }} {{ref-ru}}</ref>; * [[Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга]] (СССР); * [[Ордэн Чырвонай Зоркі]] (СССР); * два [[Медаль «За адвагу» (СССР)|медаля «За адвагу»]] (СССР); * [[Ордэн Айчыны]] III ступені (1998)<ref>[http://www.levonevski.net/pravo/temy/tema33/char18/dokm7941.html Указ президента Республики Беларусь 26 мая 1998 г. N 285 г. Минск о награждении В. В. Шеймана орденом Отечества III степени] {{ref-ru}}</ref> * [[Ордэн Айчыны]] II ступені (2003)<ref>[http://www.pravo.by/webnpa/text_txt.asp?RN=p30300495 УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ 10 ноября 2003 г. № 495 О НАГРАЖДЕНИИ В. В. ШЕЙМАНА И Л. С. МАЛЬЦЕВА]{{Недаступная спасылка}} {{ref-ru}}</ref> * Ордэн «Зорка Карабоба» ([[Венесуэла]], 2012); * [[Ордэн Айчыны]] I ступені (2021)<ref>{{Cite web |url=http://zviazda.by/be/news/20210914/1631605942-prezident-belarusi-alyaksandr-lukashenka-uruchyu-dzyarzhaunyya-uznagarody |title=Аляксандр Лукашэнка: Шмат таленавітых, вялікіх, але я цаню велічнасць у тых людзях, якія параджаюць сабе падобных |access-date=17 верасня 2021 |archive-date=17 верасня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210917170032/http://zviazda.by/be/news/20210914/1631605942-prezident-belarusi-alyaksandr-lukashenka-uruchyu-dzyarzhaunyya-uznagarody |url-status=dead }}</ref>, * іншыя ўзнагароды. == Паходжанне прозвішча == Прозвішча мяркуецца ад старажытнабалцкага двухасноўнага імені ''Šei-manas.'' Ёсць латышскія прозвішчы ''Šeimans, Šeimanis'', літоўскае ''Šeimanas<ref>{{Кніга|аўтар=Алесь Мікус|загаловак=Вітаўты і Вітарты: Двухасноўныя імёны старабалцкага тыпу на ўсходзе|год=2025|месца=М.|старонкі=220}}</ref>''. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|18-1|старонкі=25|артыкул=Шэйман Віктар Уладзіміравіч}} * Шейман Виктор Владимирович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. – Минск, 2008. – Т. 7. — С. 579—580. {{Генеральныя пракуроры Беларусі}} {{Дзяржаўныя сакратары Савета бяспекі Беларусі}} {{Кіраўнікі Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь}} {{Кіраўнікі справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Шэйман Віктар Уладзіміравіч}} [[Катэгорыя:Удзельнікі Афганскай вайны (1979—1989)]] [[Катэгорыя:Генерал-маёры (Беларусь)]] [[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання]] [[Катэгорыя:Кіраўнікі Адміністрацыі Прэзідэнта Беларусі]] [[Катэгорыя:Генеральныя пракуроры Рэспублікі Беларусь]] [[Катэгорыя:Палітыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Памочнікі Прэзідэнта Беларусі]] [[Катэгорыя:Кіраўнікі справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]] [[Катэгорыя:Беларускія асобы ў спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША]] [[Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным спісе ЕС]] [[Катэгорыя:Дэлегаты Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання]] 6l0o66dfpj0d6ro57z5atqe0uh7kn90 0 24636 5129653 5071235 2026-04-19T19:07:56Z MocnyDuham 99818 [[Адмысловае:PermanentLink/5129652#Вынік]] 5129653 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Бароўскі}} {{ДД}} '''Лявон Баро́ўскі''' або '''Леан Бароўскі''' ({{lang-pl|Leon Borowski}}; {{ДН|27|5|1784}}, Пінскі павет — {{ДС|4|4|1846}}, [[Вільня]]) — літаратуразнавец, філолаг, гісторык і тэарэтык літаратуры, педагог і публіцыст; адзін з вядомых прафесараў [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]] 1820-х гадоў, калі [[Адам Міцкевіч]] і яго аднагодкі атрымлівалі ў Вільні адукацыю; член [[таварыства шубраўцаў]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 27 мая 1784 года ў [[Пінскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Пінскім павеце]] [[Берасцейскае ваяводства|Берасцейскага ваяводства]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]. Скончыў гімназію ў [[Паставы|Паставах]]. Вучыўся ў Віленскім універсітэце, адначасова працаваў там сакратаром (1801—1807). У 1803 годзе атрымаў навуковую ступень кандыдата філасофіі. У 1807—1811 гадах выкладаў рыторыку і паэтыку ў [[Свіслацкая гімназія|Свіслацкай гімназіі]]. У 1814 годзе, пасля смерці прафесара [[Эўсэбіюш Славацкі|Эўсэбіюша Славацкага]], пачаў выкладаць рыторыку, паэзію, філасофскую граматыку ў Віленскім універсітэце. У 1816 годзе атрымаў ступень магістра філасофіі, з 1821 года — экстраардынарны прафесар, з 1823 года — ардынарны прафесар. Бліскучы лектар, першым пачаў вучыць на семінарах аналізу літаратуры. Аказаў значны ўплыў на Адама Міцкевіча, быў адным з першых прыхільнікаў яго паэзіі і першым назваў геніям. Лекцыі Л. Бароўскага слухалі і іншыя будучыя пісьменнікі, у тым ліку [[Сімонас Даўкантас]], [[Сімонас Станявічус]], [[Юльюш Славацкі]]. Пасля закрыцця Віленскага ўніверсітэта (1832), у 1833 годзе прызначаны прафесарам [[Гамілетыка|гамілетыкі]] ў рымска-каталіцкую Віленскую духоўную акадэмію і да 1842 года выкладаў там гамілетыку і польскую літаратуру, пакуль Акадэмія не была пераведзена з Вільні ў [[Санкт-Пецярбург]]. Доўгі час служыў цэнзарам польскіх выданняў. [[Файл:Bernardine Cemetery Leon Borowski.JPG|thumb|Магіла Л. Бароўскага]] Памёр 4 красавіка 1846 года ў Вільні. Пахаваны ў Вільні на [[Бернардзінскія могілкі (Вільня)|Бернардынскіх могілках]]. На тыльным баку надмагілля ў выглядзе скалы ў 1900 годзе была змешчана шыльда з тэкстам на польскай мове, дзе Леан Бароўскі названы першым, хто распазнаў у Адама Міцкевіча нацыянальнага генія, і тым, хто сфарміраваў самых выдатных польскіх паэтаў і празаікаў XIX стагоддзя. Помнік упрыгожаны таксама вершаванай [[эпітафія]]й [[Марыя Канапніцкая|Марыі Канапніцкай]]. == Дзейнасць == Выгадаваны на літаратурных густах XVIII стагоддзя, Леан Бароўскі лічыцца адным з заснавальнікаў [[рамантызм]]у ў [[Польская літаратура|польскай літаратуры]]; спрабаваў узгадняць яго з [[класіцызм]]ам. Быў знаёмы з творамі класічных літаратур. Перакладаў з [[Лацінская мова|латыні]], [[Французская мова|французскай]], [[Англійская мова|англійскай]] на польскую мову. Сярод перакладаў Бароўскага — камедыі [[Мальер]]а «Скупы» і «Жанчыны філосафы», фрагменты твораў [[Шэкспір]]а, [[Джон Мільтан|Мільтана]], [[Байран]]а. Пасля Бароўскага застаўся ў рукапісе пераклад «[[Дон Кіхот (раман)|Дон Кіхота]]» з іспанскага арыгінала. Выдаў паэму «Манахамахія» [[Ігнацы Красіцкі|Ігнацыя Красіцкага]] са сваімі навуковымі каментарамі. У 1815—1826 гадах супрацоўнічаў з часопісам «[[Dziennik Wileński (1815)|Dziennik Wileński]]», дзе публікавалася адна з галоўных прац Леана Бароўскага «Заўвагі пра паэзію і рыторыку з пункту гледжання іх падабенства і адрознення» ({{lang-pl|«Uwagi nad poezją i wymową pod względem ich podobieństwa i różnicy»}}). Аўтар прац па педагогіцы, біяграфіі Эўсэбіюша Славацкага, сачыненняў ''«Uwagi nad poezją i wymową»'' (1820); ''«Retoryka»'' (1824); «O poznawaniu zdolności umysłowych w młodzieży» (1826). == Літаратура == * ''Kasperavičienė Audronė, Surwiło Jerzy.'' Przechadzki po Wilnie. Zarzecze. Cmentarz Bernardyński. — Wilno: Efekt, 1997. — С. 49—50. — 132 с. * ''Конан У. М.'' Бароўскі Лявон // Мысліцелі i асветнікі Беларусі. Энцыклапедычны даведнік / гал. рэд. Б. I. Сачанка. — Мінск: Беларуская энцыклапедыя, 1995. — С. 364—366. — 672 с. — 6000 экз. — ISBN 985-11-0016-1. * {{Крыніцы/ЭГБ|6-2|Бароўскі Леан|[[Уладзімір Конан]]|328—329}} * {{крыніцы/БіЕ|Боровский, Лев}}{{ref-ru}} * ''Algis Kalėda.'' Leonas Borovskis // Visuotinė lietuvių enciklopedija, T. III (Beketeriai-Chakasai). — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2003. — 371 p.{{ref-lt}} == Спасылкі == {{Commons}} {{DEFAULTSORT:Бароўскі Лявон}} [[Катэгорыя:Выкладчыкі Свіслацкай гімназіі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскага ўніверсітэта]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскай духоўнай акадэміі]] [[Катэгорыя:Філаматы]] [[Катэгорыя:Цэнзары Расійскай імперыі]] l78xc4g6db43xc480udjo2mo9s02r9m 0 25241 5129775 5025636 2026-04-20T08:30:48Z CommonsDelinker 151 Replacing Panorámica_interior_del_Teatro_Colón_(cropped).jpg with [[File:Panorámica_interior_del_Teatro_Colón.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Panorám 5129775 wikitext text/x-wiki [[Файл:Panorámica interior del Teatro Colón.jpg|thumb|Тэатр]] '''Тэатр''' ({{lang-el|θέατρον}} — «месца для відовішчаў», потым — «відовішча», ад {{lang-el|θεάομαι}} — гляджу, бачу) — род мастацтва, спецыфічным сродкам выражэння якога з’яўляецца сцэнічнае дзеянне, што ўзнікае ў працэсе ігры акцёра перад публікай. == Асноўныя рысы == Тэатр гарманічна аб’ядноўвае ў сабе розныя віды [[мастацтва]] — [[Літаратура|літаратуру]] (у форме драмы), [[Музыка|музыку]], [[Харэаграфія|харэаграфію]], [[дэкаратыўнае мастацтва]]. Твор сучаснага тэатра — спектакль — ствараецца на аснове драматычнага ці музычна-сцэнічнага твора ў адпаведнасці з задумай рэжысёра і пад яго кіраўніцтвам сумеснымі намаганнямі акцёраў, мастакоў, дэкаратараў, сцэнографаў і інш. Спецыфіка тэатра патрабуе эмацыянальна-духоўнага адзінства акцёраў і гледачоў, наяўнасці агульных інтарэсаў паміж стваральнікамі спектакля і публікай. == Гісторыя == Тэатр з’яўляецца адным з найбольш старажытных відаў мастацтва. Генезіс тэатральнага мастацтва быў цесна звязаны са старажытнымі святамі, абрадамі, звычаямі, рытуаламі (прычым яшчэ дахрысціянскага, язычніцкага паходжання). Значны ўплыў на станаўленне і развіццё [[Еўропа|еўрапейскага]] тэатральнага мастацтва аказаў тэатр [[Старажытная Грэцыя|Старажытнай Грэцыі]] (пастаноўкі трагедый [[Эсхіл]]а, [[Сафокл]]а, [[Еўрыпід]]а, камедый [[Арыстафан]]а і інш.). У [[V ст. да н.э.]] узнік мім. Носьбітамі народнага тэатральнага мастацтва былі еўрапейскія вандроўныя акцёры — гістрыёны, жанглёры, скамарохі. Пашыранымі жанрамі [[Сярэднявечча|сярэднявечнага]] тэатра былі [[міракль]] і [[містэрыя]]. З эпохі [[Адраджэнне|Адраджэння]] тэатр стаў літаратурным (драмы [[У. Шэкспір]]а, [[М. Сервантэс]]а, [[П. Кальдэрон]]а і інш.), пачалі адасабляцца яго розныя віды — [[опера]], пазней [[балет]], [[аперэта]]. Развілася аўтарская рэжысура, узніклі шматлікія прыдворныя тэатры. Новы пад’ём тэатра звязаны з распаўсюджаннем [[класіцызм]]у (драматургія [[П’ер Карнель|П. Карнеля]], [[Жан Расін|Ж. Расіна]], [[Мальер|Ж.-Б. Мальера]]). У другой палове [[XVIII ст.]] тэатр стаў выразнікам ідэй [[Асветніцтва]]. У другой палове XIX ст. узнік [[сімвалізм]] ([[М. Метэрлінк]], [[Э. Верхарн]] і інш.). У [[XX ст.]] тэатральнае мастацтва вызначалася ўзнікненнем і плённым развіццём новых кірункаў і стыляў ([[экспрэсіянізм]], [[дадаізм]], [[сюррэалізм]] і інш.), пошукамі новых метадаў і сродкаў мастацкага самавыяўлення. Адной з найбольш важных асаблівасцей тэатра стала тое, што менавіта рэжысёр (а не акцёр і не аўтар п’есы, як у ранейшыя стагоддзі) пачаў адыгрываць вядучую ролю. Сярод буйнейшых тэатральных рэжысёраў — [[Б. Брэхт]], К. Станіслаўскі, [[Усевалад Эмільевіч Меерхольд|У. Меерхольд]], П. Брук, М. Бежар, Е. Гратоўскі і інш. == Разнавіднасці тэатра == * [[Тэатр абсурду]] * [[Аўтарскі тэатр]] * [[Балет]] * [[Дзіцячы тэатр]] * [[Драматычны тэатр]] * [[Тэатр звяроў]] * [[Тэатр інвалідаў]] * [[Прыгонны тэатр]] * [[Лялечны тэатр]] * [[Мюзікл]] * [[Тэатр аднаго акцёра]] * [[Опера]] * [[Аперэта]] * [[Пантаміма]] * [[Тэатр пародыі]] * [[Тэатр песні]] * [[Тэатр паэзіі]] * [[Тэатр прыгнечаных]] * [[Сатыра]] * [[Тэатр танца]] * [[Тэатр ценяў]] * [[Вулічны тэатр]] * [[Тэатр эстрады]] * [[Тэатр святла]] * [[Японскі тэатр]] == Гл. таксама == * [[Партал:Тэатр]] * [[Тэатр Беларусі]] == Літаратура == * {{Крыніцы/Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Тэатр| ]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы]] 31a1a74qe7ax9qwijrmxgo3cggzfub0 0 29067 5129663 5117334 2026-04-19T20:43:26Z Rotondus 11765 абнаўленне звестак 5129663 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Цвікевіч}} {{ДД | імя = Аляксандр Цвікевіч | жанчына = | выява = Аляксандр Цвікевіч.jpg | подпіс = | тытул = Прэм'ер-міністр (Старшыня Рады народных міністраў) БНР | сцяг = Flag of Belarus (1918, 1991–1995).svg | сцяг2 = Coat of arms of Belarusian People's Republic.svg | перыядпачатак = [[23 жніўня]] [[1923]] | перыядканец = [[15 кастрычніка]] [[1925]] | парадак = | прэзідэнт = | прэм'ер = | папярэднік = [[Пётр Антонавіч Крачэўскі]] | пераемнік = [[Аўген Калубовіч]] | тытул_2 = Міністр замежных спраў БНР | сцяг_2 = Flag of Belarus (1918, 1991–1995).svg | перыядпачатак_2 = [[1921]] | перыядканец_2 = [[1923]] | дата нараджэння = 22.6.1888 | месца нараджэння = | дата смерці = 30.12.1937 | месца смерці = | выбарчая_акруга = | нацыянальнасць = беларус | партыя = | муж = | жонка = | род = | бацька = Іван Цвікевіч | маці = | прафесія = | аўтограф = Cvikevich1.png | рэлігія = | узнагароды = | каментар = }} '''Аляксандр Іванавіч Цвікевіч''' (псеўд. ''А. Гвоздзь, А. Галынец'') ({{ДН|22|6|1888}}, {{МН|Брэст||}} — {{ДС|30|12|1937}}, {{МС|Мінск||}}) — беларускі грамадска-[[палітычны дзеяч]], [[гісторык]], [[юрыст]], [[філосаф]], [[публіцыст]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 22 чэрвеня 1888 года ў [[Брэст|Брэсце]] ў сям’і фельчара чыгуначнай бальніцы. Скончыў юрыдычны факультэт [[Пецярбургскі ўніверсітэт|Пецярбургскага ўніверсітэта]] (1912), да 1914 года працаваў [[прысяжны павераны|прысяжным павераным]] у [[Пружаны|Пружанах]] і Брэсце. Пасля пачатку [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] — у [[Бежанства|бежанстве]] ў [[Тула|Туле]], дзе прымаў актыўны ўдзел у працы камітэта дапамогі ахвярам вайны. У 1917 годзе ў [[Масква|Маскве]] стаў адным з заснавальнікаў і кіраўнікоў [[Беларуская народная грамада|Беларускай народнай грамады]]. Удзельнічаў у працы [[Першы Усебеларускі з’езд|Першага Усебеларускага з’езда]], быў абраны сакратаром прэзідыума, ад бежанцаў-беларусаў уваходзіў у склад Рады з’езда. У студзені 1918 года Выканкам І Усебеларускага з’езда накіраваў Аляксандра Цвікевіча разам з [[Сымон Рак-Міхайлоўскі|Сымонам Рак-Міхайлоўскім]] на мірныя перамовы ў Брэст. Не атрымаўшы дазволу ўдзельнічаць у перамовах асобнай дэлегацыяй, Цвікевіч і Рак-Міхайлоўскі вымушаны былі ўвайсці ў дэлегацыю [[Украінская народная Рэспубліка|УНР]] як дарадцы. У канцы сакавіка 1918 года накіраваны ў [[Кіеў]] у складзе надзвычайнай дыпламатычнай місіі. Падчас дзейнасці місіі Цвікевіч вырашаў пытанні беларуска-[[Украіна|ўкраінскай]] мяжы, дамагаўся прызнання адроджанай беларускай дзяржаўнасці і перагляду [[Брэсцкі мір|Брэсцкага міру]], вёў перамовы з місіямі іншых дзяржаў наконт фінансавай дапамогі ўраду [[БНР]]. Пад яго кіраўніцтвам быў наладжаны выпуск газеты «[[Белорусское эхо]]», арганізавана [[Беларуская гандлёвая палата ў Кіеве]]. 29 мая 1918 года беларуская місія звярнулася да расійскай мірнай дэлегацыі і падала яе кіраўніку [[Хрысціян Ракоўскі|Х. Ракоўскаму]] ноту, падпісаную Цвікевічам і [[Мітрафан Доўнар-Запольскі|Доўнар-Запольскім]], гаворачы пра патрэбу прызнання расійскім савецкім урадам незалежнасці [[Беларусь|Беларусі]]. У ліпені 1918 года Аляксандр Цвікевіч увайшоў у склад кіраўнічых органаў [[Беларуская партыя сацыялістаў-федэралістаў|Беларускай партыі сацыялістаў-федэралістаў]]. Вясной 1919 года ўрад [[БНР]] накіроўвае Цвікевіча ў [[Берлін]], дзе ён павінен быў вырашаць фінансавае пытанне — атрымаць па акрэдытыве ўкраінскую пазыку. Пасля адмовы германскіх улад выдаць грошы ездзіў у [[Вена|Вену]], каб атрымаць частку з іх у аўстрыйскім банку. У 1921—1923 гадах Цвікевіч займаў пасаду міністра замежных спраў ва [[Урад БНР|ўрадзе БНР]] [[Вацлаў Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]]. Быў старшынёй [[Першая Усебеларуская канферэнцыя|І Усебеларускай канферэнцыі]] ў [[Прага|Празе]], якая адбывалася ў верасні 1921 года. Выказаўся за кансалідацыю беларускіх палітычных сіл, выступіў супраць паланафільскай арыентацыі [[П. Аляксюк|Паўла Алексюка]] і іншых. На гэтай канферэнцыі ў яго рэдакцыі прынята рэзалюцыя па віленскім пытанні. Прызнаў [[Вільня|Вільню]] сталіцай Літвы, выказаў згоду на ўключэнне Віленшчыны і Гродзеншчыны ў склад Літоўскай Рэспублікі, што прывяло да ўрадавага крызісу [[БНР]]<ref name="Крыніцы/БЭ|17">{{Крыніцы/БЭ|17}} С. 92</ref>. У 1922 годзе Цвікевіч разам з Ластоўскім быў на [[Генуэзская канферэнцыя|Генуэзскай канферэнцыі]], дзе спрабаваў уключыць беларускае пытанне ў парадак дня яе работы. У 1923 годзе, у сувязі з нязгодай часткі беларускіх грамадскіх і палітычных дзеячаў з палітыкай урада БНР Ластоўскага быў сфарміраваны новы ўрад БНР на чале з Аляксандрам Цвікевічам. Калі Ліга Нацый прызнала ўсходнія межы Польшчы з Савецкай Расіяй, урад Літвы страціў зацікаўленасць у падтрымцы беларускага асяродка ў літоўскай сталіцы (Коўне). Пад уздзеяннем поспехаў і дасягненняў палітыкі [[беларусізацыя|беларусізацыі]] ў [[БССР]], Аляксандр Цвікевіч не хаваў свайго намеру пераехаць у Мінск (БССР)<ref name="ReferenceA">Міхалюк, Д. Беларуская Народная Рэспубліка ў 1918—1920 гг. Ля вытокаў беларускай дзяржаўнасці. — Смаленск : Інбелкульт, 2015. — С. 448.</ref>. Перад вяртаннем прадстаўнікі ўрада БССР і ўрада СССР угаварылі Цвікевіча правесці ў Берліне Беларускую нацыянальна-палітычную канферэнцыю<ref name="ReferenceA"/>. Праз савецкіх агентаў было дамоўлена, што Цвікевіч збярэ канферэнцыю, якая прызнае БССР адзіным цэнтрам адраджэння Беларусі. 12-16 кастрычніка 1925 года [[Другая Усебеларуская канферэнцыя]] адбылася ў [[Берлін]]е. Патрэбная Мінску рэзалюцыя прынята<ref>{{Крыніцы/ЭГБ|1}} С. 390</ref>. Абвяшчаючы на канферэнцыі пра ліквідацыю эмігранцкага цэнтра БНР, Аляксандр Цвікевіч паверыў, што ў БССР былі рэалізаваны палітычныя і сацыяльныя ідэалы беларускіх сацыялістаў<ref name="ReferenceB">Міхалюк, Д. Беларуская Народная Рэспубліка ў 1918—1920 гг. Ля вытокаў беларускай дзяржаўнасці. — Смаленск : Інбелкульт, 2015. — С. 449.</ref>. Амаль усе беларускія інтэлектуалы, якія змагаліся за БНР, выказаліся на канферэнцыі ў падтрымку савецкай улады, бо створаная ў 1920-х гадах у БССР рэчаіснасць на самой справе недалёка адыходзіла ад іх ранейшых праграмных мэт<ref name="ReferenceB"/>. У лістападзе 1925 Аляксандр Цвікевіч з сям’ёй пераехаў у [[Мінск]]. Пасля пераезду ў [[БССР]] працаваў кансультантам у [[Наркамат фінансаў БССР|Наркамаце фінансаў БССР]], потым — вучоным сакратаром [[Інбелкульт]]а. З 1929 года працаваў у [[Інстытут гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі|Інстытуце гісторыі Беларускай Акадэміі навук]]<ref name="Крыніцы/БЭ|17"/>. Арыштаваны 4 ліпеня 1930 года, абвінавачаны па справе «[[Саюз вызвалення Беларусі (справа)|Саюза вызвалення Беларусі]]». Асуджаны 10 красавіка 1931 года на 5 гадоў ссылкі. Адбываў яе ў [[Перм|Пярмі]], [[Ішым]]е, потым у [[Сарапул]]е ([[Удмурція]]). Паўторна арыштаваны 17 снежня 1937 года, расстраляны 30 снежня 1937 года ў Мінску. Рэабілітаваны па першым прысудзе 10 чэрвеня 1988 года, па другім — 31 мая 1989 года. == Навукова-публіцыстычная дзейнасць == Аляксандр Цвікевіч — аўтар 6 манаграфій і брашур, а таксама шматлікіх артыкулаў, эсэ і публікацый у тагачасным беларускім друку. У 1918 годзе ў Кіеве ён выдае брашуру «Кароткі нарыс узнікнення БНР» (на [[руская мова|рускай мове]]), у якой дае кароткую даведку з гісторыі апошніх этапаў беларускага нацыянальна-палітычнага руху і адлюстроўвае ўсю справядлівасць барацьбы беларусаў за сваю дзяржаўнасць. Каб азнаёміць замежнага чытача з Беларуссю і яе нацыянальным рухам Аляксандр Цвікевіч у 1921 годзе ў Берліне на рускай мове выдае брашуру «Беларусь: палітычны нарыс». З нагоды акупацыі [[Польшча|польскімі]] войскамі [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]] Аляксандр Цвікевіч у 1921 годзе напісаў кнігу «Адраджэньне Беларусі і Польшча», дзе прыйшоў да высновы, што галоўныя інтарэсы, якімі кіраваліся [[палякі]] пры захопе тэрыторыі Беларусі, былі не столькі палітычнымі, колькі эканамічнымі. Падчас сваёй працы ў [[Коўна|Коўне]] ва ўрадзе [[БНР]] Цвікевіч шмат друкуецца ў беларускіх газетах і часопісах, пераважна ў часопісе «[[Беларускі сцяг (часопіс)|Беларускі сьцяг]]». З-пад яго пяра выходзяць такія палымяныя артыкулы і эсэ, як «Да пытаньня аб незалежнасьці Беларусі», «Беларусь перад Гэнуэзскай канфэрэнцыяй», «Усе дарогі вядуць у Беларусь», «Эўразійцы» і г.д. Падпісваецца ў асноўным крыптанімам ''А. Ц.'' ці псеўданімамі ''Алесь Галынец'', ''Алесь Незалежны''. Там жа ў Коўне ён выдае манаграфію «Погляд [[Пётр Бяссонаў|П.Бяссонава]] на беларускую справу». У 1926 годзе ў [[Рыга|Рызе]] намаганнямі [[Кастусь Езавітаў|Кастуся Езавітава]] выходзіць наступная праца Цвікевіча «Вялікае апрашчэньне ці вялікае ўдасканаленьне?». Увесь змест гэтай кнігі быў звернуты да той часткі інтэлігенцыі, якая скептычна і адмоўна адносіцца да беларускага нацыянальнага адраджэння. У 1929 годзе ў Мінску (БССР) апублікавана фундаментальная навуковая праца Аляксандра Цвікевіча «„Западно-руссизм“: Нарысы з гісторыі грамадзкай мысьлі на Беларусі ў [[19 стагоддзе|XIX]] і пачатку [[20 стагоддзе|XX]] стст.». У ёй аўтар прааналізаваў ідэалогію і практыку [[русіфікацыя|русіфікацыі]] Беларусі ў часы [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], даў ацэнку розным кірункам «[[заходнерусізм]]у». Фактычна адразу пасля выхаду гэту кнігу забаранілі, а амаль увесь яе тыраж знішчылі. Ацалела толькі некалькі кніг у прыватных зборах, што дало магчымасць перавыдаць яе ў 1993 годзе<ref>{{кніга|аўтар =Цьвікевіч А.|частка = |загаловак =«Западно-руссизм»: Нарысы з гісторыі грамадскай мыслі на Беларусі ў XIX і пачатку XX в.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Пасьляслоўе А. Ліса|выданне =2-е выд|месца =Мн .|выдавецтва =Навука і тэхніка |год =1993|том = |старонкі = |старонак =352|серыя = |isbn =5-343-01425-9|тыраж =5000}}</ref>. У сакавіку 2026 года беларускі суд дадаў том гістарычных прац Аляксандра Цвікевіча ў [[Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў|спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў]]<ref>{{cite web|url=https://reform.news/sajt-knihi-by-i-neskolko-knig-priznany-jekstremistskimi-v-belarusi|title=Сайт knihi.by и несколько книг признаны «экстремистскими» в Беларуси|website=[[Reform.news]]|lang=ru}}</ref>. == Творы == === Кнігі, брашуры === * Краткий очерк возникновения Белорусской Народной Республики. — Киев, 1918. — 21 с. (Рэпрынт. — Мн., 1990). * Беларусь: политический очерк. — Берлин: Издание Чрезвычайной дипломатической миссии БНР, 1919. — 33 с. * Адраджэнне Беларусі і Польшча. — Менск — Вільня — Берлін: Выдавецкае таварыства «Вызваленне», 1921. — 191 с. * Пагляд П. Безсонава на беларускую справу. — Коўна: Друкарня А. Бака, 1922. — 23 с. * Вялікае апрашчэнне, ці вялікае удасканаленне?: З цыкла «Штодзен. думкі» / А.Галынец; Пад рэд. К.Езавітава. — Рыга, 1926. — 44 с. — (Бібліятэка беларуса-выбаршчыка; N 13) * Западно-руссизм: Нарысы з гісторыі грамад. мыслі на Беларусі ў XIX і пачатку XX в. — Мінск: Беларус.дзярж.выд., 1929. — 340 с. === Артыкулы === * Западная комуна / А. Гвоздь // Белорусское эхо. — 1918. — №. — 3 июня. — С. * Прямой долг / А. Гвоздь // Белорусское эхо. — 1918. — №. — 30 мая. — С. * Судьба Белоруссии / А. Цвикевич // Белорусская земля. — 1918. — № 1. — 1 марта. — С. * Беларусь перад Генуэзкай конфэрэнцыяй / А. Ц. // Беларускі сьцяг. — 1922. — № 1. — С. 10 — 13. * Да пытаньня аб незалежнасьці Беларусі / А. Галынец // Беларускі сьцяг. — 1922. — № 2-3. — С. 1 — 7. * Незалежнасьць — як програма сёнешняга дня / А. Галынец // Беларускі сьцяг. — 1922. — № 4. — С. 1 — 6. * «Эўразійцы» (новыя шуканьня расійскай думкі) / А. Ц-ч // Беларускі сьцяг. — 1922. — № 4. — С. 38 — 44. * Политический очерк Западной Белоруссии / А. И. Цвикевич // Западная Белоруссия. Сборник статей: книга 1. — Минск: БГИ, 1927. — С. 3 — 43. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * ''[[Арсень Ліс|Ліс А.]]'', ''[[Уладзімір Мікалаевіч Міхнюк|У. Міхнюк]]''. Цвікевіч Аляксандр Іванавіч // {{Крыніцы/БЭ|17}} — С. 92. * Цвікевіч Аляксандр Іванавіч // {{Крыніцы/ЭГБ|6-2к}} — С. 97. * ''Ліс А.'' Паланёны далёкай марай // Ліс А. Цяжкая дарога свабоды. — Мн., 1994. * ''Ліс А.'' Аляксандр Цвікевіч — публіцыст і гісторык. — Мн.: Харвест, 2014. — 63 с. — 1500 экз. — ISBN 978-985-18-2913-8. * ''[[Дарота Міхалюк|Міхалюк, Д.]]'' Беларуская Народная Рэспубліка ў 1918—1920 гг. Ля вытокаў беларускай дзяржаўнасці / Нав. рэд. С. Рудовіч; пер. з польск. А. Пілецкі. — Смаленск: Інбелкульт, 2015. — 496 с. == Спасылкі == {{Commonscat|Aliaksandr Cvikievič}} * [http://kamunikat.org/usie_czasopisy.html?pubid=2172 А.Вабішчэвіч. Аляксандр Цвікевіч (1883—1937)] * [http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19865 Аляксандр Цвікевіч на сайце marakou.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304030333/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19865 |date=4 сакавіка 2016 }} * [http://pawet.net/library/history/bel_history/cvikievich/Цьвікевіч_А._І..html Аляксандр Цвікевіч на сайце pawet.net] * [http://adradjency.narod.ru/nashaniusky/cvikevich.html ЦВІКЕВІЧ Аляксандр Іванавіч] {{Кіраўнікі ўрадаў Беларусі}} {{Міністры замежных спраў Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Цвікевіч Аляксандр Іванавіч}} [[Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытута беларускай культуры]] [[Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Філосафы Беларусі]] [[Катэгорыя:Публіцысты Беларусі]] [[Катэгорыя:Публіцысты паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Юрысты Беларусі]] [[Катэгорыя:Юрысты паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Прэм’ер-міністры БНР]] [[Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюза вызвалення Беларусі»]] [[Катэгорыя:Міністры юстыцыі БНР]] [[Катэгорыя:Міністры замежных спраў БНР]] p16afkvszy5tl39ufktow9tan970uqr 0 32403 5129620 5117736 2026-04-19T16:43:02Z M.L.Bot 261 дапаўненне 5129620 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Душэўскі}} {{Асоба}} '''Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі''' ({{ДН|27|3|1891}}, [[Глыбокае]] — {{ДС|25|2|1959}}, [[Вільня]]; псеўданім і крыптанім: ''К. Душ''; ''К. Д.'') — беларускі [[палітычны дзеяч]], [[дыпламат]], [[рэдактар]], [[педагог]], [[архітэктар]]. Лічыцца аўтарам эскіза сучаснага [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белага сцяга]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 27 сакавіка 1891 года<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 52. Спр. 5. Арк. 542 адв. — 543.</ref> ў [[Глыбокае|Глыбокім]] [[Дзісенскі павет (Расійская імперыя)|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]]. Па матчынай лініі паходзіў са шляхты Полацкага павета. Прадзед Урублеўскі загінуў у [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстанні 1831 года]], дзед — у [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстанні 1863—1864 гадоў]]. Маці першыя гады жыцця правяла ў віленскай турме на Антокалі. Бацька быў селянінам і валодаў шасцю дзесяцінамі зямлі (пры гэтым польская палітычная паліцыя ў 1924 годзе адзначала, што Дуж-Душэўскі паходзіў са збяднелай каталіцкай шляхецкай сям’і{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}), але асноўным заробкам Сцяпана Душэўскага і яго брата было будаўніцтва. Клаўдзій з дзяцінства дапамагаў бацьку з дзядзькам, а з пачаткам атрымання адукацыі займаўся чарчэннем, і нават складаў каштарысы дамоў, касцёла, будаўніцтва шашы і масткоў. У старэйшых класах ужо сам кіраваў невялікімі будаўнічымі працамі, пад наглядам бацькі складаў іх праекты<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post.html|title=Клаўдыюш Дуж-Душэўскі – аўтар бел-чырвона-белага сцяга|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. [[Файл:Клаўдзій_Дуж-Душэўскі_(1912).jpg|злева|міні|Клаўдзій Дуж-Душэўскі, студэнт Пецярбургскага горнага інстытута ў 1912 годзе]] У 1912 годзе скончыў [[Віленскае рэальнае вучылішча]], дзе далучыўся да беларускага руху. Іграў Крыніцкага ў «[[Паўлінка|Паўлінцы]]» [[Янка Купала|Я. Купалы]]. У 1912—1919 гадах вучыўся ў [[Пецярбургскі горны інстытут|Пецярбургскім горным інстытуце]]. Жыў у Пецярбургу на вуліцы Апачыніна, 13, кв. 6<ref name="aniska"/>. Апошні дакумент у студэнцкай справе — прашэнне Дуж-Душэўскага ад 30 студзеня 1919 года дырэктару Горнага інстытута пра выдачу пасведчання для прадстаўлення ў камісарыят па вайсковых справах, Пасведчанне № 215 ён атрымаў на рукі 4 лютага 1919 года<ref name="aniska"/>, неўзабаве з’ехаў з галоднага Петраграда. Адзін з актывістаў [[Беларускі навукова-літаратурны гурток|Беларускага навукова-літаратурнага гуртка]] студэнтаў Пецярбургскага ўніверсітэта (разам з [[Браніслаў Адамавіч Тарашкевіч|Б. Тарашкевічам]], [[Мікалай Шыла|Міколам Шылам]] і іншымі){{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Удзельнічаў у выданні часопіса «[[Раніца (часопіс)|Раніца]]». Паводле яго ўласнага сведчання, у гэты час стварыў эскіз [[Бела-чырвона-белы сцяг|беларускага нацыянальнага сцяга]]. У 1917 годзе ўступіў у Беларускую сацыялістычную грамаду ([[БСГ]]), у чэрвені—кастрычніку 1917 года член яе ЦК і прэзідыума. Удзельнік [[З'езд беларускіх нацыянальных арганізацый 1917|З’езда беларускіх нацыянальных арганізацый]] (сакавік 1917, Мінск), {{нп5|Усерасійская дэмакратычная нарада|Усерасійскай дэмакратычнай нарады|en|All-Russian Democratic Conference}} (верасень 1917, [[Санкт-Пецярбург|Петраград]]). У 1918 годзе працаваў загадчыкам бежанскага аддзела [[Беларускі нацыянальны камісарыят|Белнацкама]]. Пасля распаду БСГ (лета 1918) увайшоў у [[Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|Беларускую партыю сацыялістаў-рэвалюцыянераў]] (БПС-Р). З лістапада 1918 года быў сябрам [[Віленская беларуская рада|Віленскай беларускай рады]]. Па словах Дуж-Душэўскага, ён павінен быў стаць міністрам беларускіх спраў пры літоўскім урадзе, аднак праз асабістыя меркаванні адмовіўся і прапанаваў кандыдатуру [[Язэп Якаўлевіч Варонка|Язэпа Варонкі]]<ref>Томаш Блашчак. Беларусы ў Літоўскай Рэспубліцы (1918—1940) пераклад з польскай мовы Андрэя Вашкевіча. — Смаленск, Інбелкульт, 2022. — С. 126. ISBN 978-5-00076-059-8</ref>. 15 лютага 1919 года Аддзел зямельных паляпшэнняў Камісарыята земляробства хадайнічаў пра прызначэнне Душэўскага на пасаду геолага. Прызначаны геолагам Мінскай вопытнай балотнай станцыі з 1 сакавіка 1919 года загадам № 53. 27 сакавіка 1919 года атрымаў авансам 10 000 рублёў на выкананне работ. 15 красавіка 1919 года камандзіраваны ў Вільню для закупкі абсталявання, атрымаў на гэта авансам яшчэ некалькі тысяч рублёў. Падчас знаходжання Душэўскага ў Вільні, горад быў заняты польскімі войскамі (19 красавіка).<ref name="aniska" /> З красавіка 1919 года ў Вільні (куды прыбыў як прадстаўнік БПС-Р{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}): член [[Беларускі нацыянальны камітэт (Вільня)|Беларускага нацыянальнага камітэта]], у маі 1919 года абраны старшынёй Беларускага з’езда Віленшчыны і Гродзеншчыны, дзе адстойваў пазіцыі эсэраў{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Затым стаў старшынёй [[Цэнтральная беларуская рада Віленшчыны і Гродзеншчыны|Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны]] (май—ліпень 1919, неўзабаве хутка падаў у адстаўку з гэтай пасады{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}). Узначальваў камітэт [[Беларускае таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны]], быў адным з ініцыятараў стварэння [[Беларуская вайсковая камісія|Беларускай вайсковай камісіі]]. Восенню 1919 — дыпламатычны прадстаўнік [[Урад БНР|урада БНР]] у дзяржавах Балтыі, дзяржаўны сакратар ва ўрадзе [[Вацлаў Юстынавіч Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]]. Улетку 1919 года выкладаў на беларускіх настаўніцкіх курсах, а з 1 верасня 1919 года выкладаў геаграфію ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Атрыманыя авансы змог вярнуць «тымі жа грошамі» савецкім уладам толькі ў 1920 годзе, калі савецкія войскі занялі Вільню і Душэўскі змог паехаць у Менск<ref>''Андрэй Асадчы''. [https://pawet.net/library/history/bel_history/_miscellany/z_egu/asadchy/%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B4%D1%87%D1%8B_%D0%B0._%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96%D1%9E%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D1%87%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%BA._%D0%B4%D1%83%D0%B6-%D0%B4%D1%83%D1%88%D1%8D%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_(1940-1952).html Архіўна-следчая справа К. Дуж-Душэўскага (1940—1952 гг.) у Асобым архіве Літвы як гістарычная крыніца] : бакалаўрская праца / Андрэй Асадчы; навуковы кіраўнік доктар гістарычных навук, прафесар ЕГУ Аляксандр Смалянчук ; Еўрапейскі гуманітарны універсітэт, Акадэмічны дэпартамент гісторыі. — Вільня, 2010. — 87 с.</ref><ref name="aniska" />. У жніўні 1920 года фінансавая справаздача «былога геолага» Душэўскага на суму 14&nbsp;812 рублёў перададзена ў Ваенрэўкам ССРБ.<ref name="aniska" /> У пачатку 1921 года арыштаваны польскімі ўладамі. Вызвалены 7 лютага 1921 года; эміграваў разам з жонкай у [[Літва|Літоўскую Рэспубліку]], жыў у [[Каўнас|Коўне]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Паводле даных польскай палітычнай паліцыі (1924), хоць Дуж-Душэўскі і падтрымліваў у Каўнасе сувязі з беларускімі эсэрамі, ён не прымаў удзелу ў падрыхтоўцы антыпольскага паўстання ў Віленскім і Гродзенскім краях. Польскія агенты адзначалі, што ён «не падзяляў пазіцыю беларусаў у Коўне, бо па натуры быў чалавекам умераным» і «карыстаўся папулярнасцю сярод беларускіх простых працоўных, настаўнікаў і іншых дзякуючы свайму характару і шчырай адданасці справе»{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. У 1920—1930-я гады працаваў у міністэрствах [[Міністэрства беларускіх спраў Літвы|беларускіх спраў]], замежных спраў, сувязі Літвы, адзін з кіраўнікоў Беларускага цэнтра ў Літве, Літоўска-Беларускага таварыства. У 1927 годзе скончыў факультэт будаўніцтва [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Літоўскага ўніверсітэта]] ў Каўнасе (факультэт пазней быў ператвораны ў [[Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт]]), атрымаў спецыяльнасць інжынера-будаўніка, пасля працаваў інжынерам у праектным бюро [[Уладзімірас Дубянецкіс|Дубянецкага]]. Выдаваў і рэдагаваў часопісы «[[Беларускі сцяг (1922)|Беларускі сцяг]]» (1922), «[[Крывіч (1923)|Крывіч]]» (1923—26), «[[Беларускі асяродак (1933)|Беларускі асяродак]]» (з 1933). Апрацаваў разам з В. Ластоўскім і [[Тадэвуш Іваноўскі|Тадэвушам Іваноўскім]] лацінска-руска-беларускі слоўнік па арніталогіі. Перакладаў на беларускую мову падручнікі для сярэдніх школ. Арыштаваны савецкімі ўладамі 2 ліпеня 1940 года. Следства скончылася ў чэрвені 1941 года. Было складзена абвінаваўчае заключэнне ў актыўнай падтрымцы нацыяналістычнай і контррэвалюцыйнай дзейнасці, а таксама сувязях з польскай разведкай. Прызнаў свой удзел у беларускім нацыянальным руху, аднак адмаўляў супрацоўніцтва з польскай разведкай і антысавецкую дзейнасць. Праз пачатак вайны Душэўскага не паспелі асудзіць. Быў вызвалены з турмы пасля захопу немцамі Коўна. Падчас [[Нямецкая акупацыя Літвы (1941—1944)|нямецкай акупацыі]] працаваў інжынерам на заводзе гумавых вырабаў «Інкарас». У канцы 1941 года ў Вільні сустракаўся з [[Вацлаў Іваноўскі|Вацлавам Іваноўскім]], які прапанаваў яму пасаду намесніка бурмістра Мінска. Душэўскі не пагадзіўся, а восенню 1942 года зноў адмовіўся ад прапановы. У жніўні 1943 года арыштаваны нямецкімі ўладамі разам з жонкай за ўкрыццё [[Яўрэі|яўрэяў]] і адпраўлены ў канцэнтрацыйны лагер у {{нп5|Правянішкес|Правянішках|pl|Prawieniszki}}<ref>{{Cite news|title=Клавдий–строитель|url=https://www.sb.by/articles/klavdiy-stroitel.html|work=[[Советская Белоруссия (газета)|Советская Белоруссия]]|accessdate=2018-01-19|language=ru}}</ref>. Дзякуючы заступніцтву сяброў і як спецыяліст-інжынер вызвалены праз чатыры месяцы, пасля чаго працаваў інжынерам-будаўніком у тарфяным трэсце да снежня 1944 года. Акрамя ўласных дзяцей, разам з жонкаю выхоўваў дваіх дзяцей-сірот [[Антон Іванавіч Луцкевіч|Антона Луцкевіча]]<ref name="adnaliub">{{cite web|url = http://belisrael.info/?p=10071|title = Адналюб|author = [[Анатоль Міхайлавіч Сідарэвіч|Анатоль Сідарэвіч]]|date = 21 сакавіка 2017|publisher = belisrael.info|archiveurl = https://archive.today/20171227182542/http://belisrael.info/?p=10071|archivedate = 27 снежня 2017|accessdate = 27 снежня 2017|url-status = live}}</ref>. У 1944—1946 гадах — дацэнт [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Ковенскага ўніверсітэта]], на будаўнічым факультэце атрымаў пасаду загадчыка кафедры гісторыі архітэктуры. У снежні 1946 года — маі 1947 года знаходзіўся пад следствам у Вільні, арыштаваны органамі [[Міністэрства дзяржаўнай бяспекі СССР|МДБ]]. Праз недастатковасць сабраных доказаў для перадачы ў суд яго справа была спынена, а ён сам вызвалены з-пад варты. Вызваленню садзейнічала заступніцтва прафесараў Жэмайціса і Іонімаса, якія ахарактарызавалі Душэўскага як «савецкага чалавека». Пасля вызвалення працаваў галоўным інжынерам праектаў Інстытута праектавання пры Савеце Міністраў Літоўскай ССР. Зноў арыштаваны ў лютым 1952 года. Асуджаны на 25 гадоў зняволення як [[Беларускі нацыяналізм|беларускі нацыяналіст]] з адбыццём пакарання ў папраўча-працоўных лагерах з канфіскацыяй маёмасці і пазбаўленнем правоў тэрмінам на пяць гадоў. У 1954 годзе тэрмін зняволення скарацілі да дзесяці гадоў, а 16 красавіка 1955 года датэрмінова вызвалілі ў сувязі з пагаршэннем стану здароўя. Працаваў у інстытуце «[[Літбудпраект]]». [[Файл:Klaudiusz Duż-Duszewski grób.JPG|thumb|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага да рэканструкцыі]] [[Файл:קברו של דוז'-דושבסקי בקובנה..jpg|міні|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага пасля рэканструкцыі]] Памёр 25 лютага 1959 года ў Вільні. Пахаваны ў [[Каўнас|Коўне]] на [[Пятрашунскія могілкі|Пятрашунскіх могілках]]. == Творчасць == [[Файл:Flag of Belarus (1918, 1991-1995).svg|thumb|Бел-чырвона-белы сцяг, аўтарам эскізу якога лічаць Дуж-Душэўскага.]] На падставе гістарычных сведчанняў і колераў народных строяў і арнаментаў стварыў у свой час эскіз сцяга БНР. У снежні 1917 года ў [[Мінск]]у падчас Першага Усебеларускага з’езда [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белы сцяг]] ужо шанаваўся як нацыянальны сімвал Беларусі. Аўтар дзясяткаў будынкаў у Каўнасе, [[Панявежыс|Панявежы]], [[Клайпеда|Клайпедзе]], [[Шаўляй|Шаўлях]]. Сярод важнейшых пабудаваных Дуж-Душэўскім будынкаў: * кінатэатр «Метрапалітэн» і дом на вуліцы Лайсвес ал. 41 у Каўнасе; * дом доктара Пурыцкага па вул. Вайжганта ў Каўнасе; * дом грамадзяніна Аўкштуоліса, Аўшрос такас 1 у Каўнасе; * дом грамадзяніна Антуліса, па праспекце Вітаўта ў Каўнасе; * дом на рагу вуліцы Шаўлю ў Каўнасе; * (так у тэксце) дом адваката Пажэла, плошча Венібес-10 у Каўнасе; * дом інжынера Рэклайціса ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў [[Панявежыс]]е; * мясны халадзільнік у Клайпедзе; * фабрыка па апрацоўцы кішак у Каўнасе; * свінарнік на 1000 галоў у Каўнасе; * будынак пошты ў [[Расяйней]]; * дамы Жакевічэне і Гарунгшціса, вул. Траку-15 у Каўнасе; * будынак пошты і будынак аўтатэлеграфнай станцыі ў Шанчай<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post_10.html|title=Грамадская і палітычная дзейнасць Дуж-Душэўскага (з яго ўласных паказанняў)|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. == Узнагароды == На просьбу яўрэйскай грамады Літвы, за ратаванне яўрэяў падчас Другой сусветнай вайны Клаўдзій і Алена Дуж-Душэўскія 13 красавіка 2004 года атрымалі ўзнагароду Прэзідэнта Літвы — [[Крыж выратавання тых, хто гіне]] (пасмяротна)<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/30980213.html|title=«Мы заўсёды будзем яму ўдзячныя». Як стваральнік бел-чырвона-белага сьцяга ўратаваў габрэйскую дзяўчынку ад Галакосту|first=Дзьмітры|last=Гурневіч|website=Радыё Свабода|date=2020-12-02|access-date=2026-02-23}}</ref><ref>[https://www.lrp.lt/lt/veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252?sqid=64419937953834e1524fc5185c73294ef6c2d082 Apdovanotų asmenų duomenų bazė] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210720171810/https://www.lrp.lt/lt/prezidento-veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252/p3240 |date=20 ліпеня 2021 }}</ref>. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="aniska">{{cite web | url = https://www.facebook.com/groups/421205162361600/?multi_permalinks=1089505612198215 | title = Трохі пра К.Дуж-Душэўскага з Нацыянальнага архіва РБ. | author = Віталь Аніска | website = Запісы беларусаведа | lang = be |date=2024-01-30| access-date = 2026-04-19 }}</ref> }} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|6|Дуж-Душэўскі Клаўдзій Сцяпанавіч|269—270}} * ''Луцкевіч Л.'' Барацьбіт і будаўнік / [[Лявон Антонавіч Луцкевіч|Л. Луцкевіч]] // Літаратура і мастацтва. — 1991. — 3 мая. — С. 13. * ''Луцкевіч Л.'' Заслужыў пашану нашчадкаў / Л. Луцкевіч // Голас Радзімы. — 1991. — 2 мая. — 18. — С. 4-5. * ''Рудовіч С.'' Белы, чырвоны, белы… // Звязда. 1992, 25 сак. * ''Рудовіч С.'' Палітык, асветнік, дойлід / С. Рудовіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Глыбоцкага раёна / рэд.: Б. Сачанка і інш. — Мн., 1995. — С. 126—129. * {{артыкул |аўтар=Gierowska-Kałłaur J. |загаловак=The biographies of leading Belarusian activists in the light of information gathered by the Polish Governmental Commissioner for the City of Vilnius in 1924 |выданне=Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej |год=2016 |том=LI-SI (2) |старонкі=31—71 |issn=2353-6403 |doi=10.12775/SDR.2016.EN2.02 |lang=en |ref=Gierowska-Kałłaur}} == Спасылкі == {{Commons}} * https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201202133143/https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html |date=2 снежня 2020 }} * [http://adradjency.narod.ru/nashaniusky/dusheuski.html ДУШЭЎСКІ (Дуж-Душэўскі) Клаўдзій Сцяпанавіч] * [http://nashaniva.by/?c=ar&i=179512 Як склаўся лёс стваральніка бел-чырвона-белага сцяга] — nashaniva.by * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0030/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C_i_%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%BA%D0%B0.html Душэўскі К. Беларусь i водка // Крывіч. 1923. № 1. С. 32-36.] // на [[pawet.net]] * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0031/%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D1%8E%D0%B4%D0%B6%D1%8D%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96.html Даваенны бюджэт Беларусі // Крывіч. 1923. № 2. С. 35-40.] // на [[pawet.net]] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дуж-Душэўскі Клаўдзій}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]] [[Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Архітэктары Беларусі]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Абаронцы яўрэяў падчас Халакоста]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Вільні]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Першага Усебеларускага з’езда]] [[Катэгорыя:Стваральнікі сцягоў]] nyuu9usq91bnpvnbcx7atj4386u85n9 5129621 5129620 2026-04-19T16:45:42Z M.L.Bot 261 /* Літаратура */ 5129621 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Душэўскі}} {{Асоба}} '''Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі''' ({{ДН|27|3|1891}}, [[Глыбокае]] — {{ДС|25|2|1959}}, [[Вільня]]; псеўданім і крыптанім: ''К. Душ''; ''К. Д.'') — беларускі [[палітычны дзеяч]], [[дыпламат]], [[рэдактар]], [[педагог]], [[архітэктар]]. Лічыцца аўтарам эскіза сучаснага [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белага сцяга]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 27 сакавіка 1891 года<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 52. Спр. 5. Арк. 542 адв. — 543.</ref> ў [[Глыбокае|Глыбокім]] [[Дзісенскі павет (Расійская імперыя)|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]]. Па матчынай лініі паходзіў са шляхты Полацкага павета. Прадзед Урублеўскі загінуў у [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстанні 1831 года]], дзед — у [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстанні 1863—1864 гадоў]]. Маці першыя гады жыцця правяла ў віленскай турме на Антокалі. Бацька быў селянінам і валодаў шасцю дзесяцінамі зямлі (пры гэтым польская палітычная паліцыя ў 1924 годзе адзначала, што Дуж-Душэўскі паходзіў са збяднелай каталіцкай шляхецкай сям’і{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}), але асноўным заробкам Сцяпана Душэўскага і яго брата было будаўніцтва. Клаўдзій з дзяцінства дапамагаў бацьку з дзядзькам, а з пачаткам атрымання адукацыі займаўся чарчэннем, і нават складаў каштарысы дамоў, касцёла, будаўніцтва шашы і масткоў. У старэйшых класах ужо сам кіраваў невялікімі будаўнічымі працамі, пад наглядам бацькі складаў іх праекты<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post.html|title=Клаўдыюш Дуж-Душэўскі – аўтар бел-чырвона-белага сцяга|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. [[Файл:Клаўдзій_Дуж-Душэўскі_(1912).jpg|злева|міні|Клаўдзій Дуж-Душэўскі, студэнт Пецярбургскага горнага інстытута ў 1912 годзе]] У 1912 годзе скончыў [[Віленскае рэальнае вучылішча]], дзе далучыўся да беларускага руху. Іграў Крыніцкага ў «[[Паўлінка|Паўлінцы]]» [[Янка Купала|Я. Купалы]]. У 1912—1919 гадах вучыўся ў [[Пецярбургскі горны інстытут|Пецярбургскім горным інстытуце]]. Жыў у Пецярбургу на вуліцы Апачыніна, 13, кв. 6<ref name="aniska"/>. Апошні дакумент у студэнцкай справе — прашэнне Дуж-Душэўскага ад 30 студзеня 1919 года дырэктару Горнага інстытута пра выдачу пасведчання для прадстаўлення ў камісарыят па вайсковых справах, Пасведчанне № 215 ён атрымаў на рукі 4 лютага 1919 года<ref name="aniska"/>, неўзабаве з’ехаў з галоднага Петраграда. Адзін з актывістаў [[Беларускі навукова-літаратурны гурток|Беларускага навукова-літаратурнага гуртка]] студэнтаў Пецярбургскага ўніверсітэта (разам з [[Браніслаў Адамавіч Тарашкевіч|Б. Тарашкевічам]], [[Мікалай Шыла|Міколам Шылам]] і іншымі){{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Удзельнічаў у выданні часопіса «[[Раніца (часопіс)|Раніца]]». Паводле яго ўласнага сведчання, у гэты час стварыў эскіз [[Бела-чырвона-белы сцяг|беларускага нацыянальнага сцяга]]. У 1917 годзе ўступіў у Беларускую сацыялістычную грамаду ([[БСГ]]), у чэрвені—кастрычніку 1917 года член яе ЦК і прэзідыума. Удзельнік [[З'езд беларускіх нацыянальных арганізацый 1917|З’езда беларускіх нацыянальных арганізацый]] (сакавік 1917, Мінск), {{нп5|Усерасійская дэмакратычная нарада|Усерасійскай дэмакратычнай нарады|en|All-Russian Democratic Conference}} (верасень 1917, [[Санкт-Пецярбург|Петраград]]). У 1918 годзе працаваў загадчыкам бежанскага аддзела [[Беларускі нацыянальны камісарыят|Белнацкама]]. Пасля распаду БСГ (лета 1918) увайшоў у [[Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|Беларускую партыю сацыялістаў-рэвалюцыянераў]] (БПС-Р). З лістапада 1918 года быў сябрам [[Віленская беларуская рада|Віленскай беларускай рады]]. Па словах Дуж-Душэўскага, ён павінен быў стаць міністрам беларускіх спраў пры літоўскім урадзе, аднак праз асабістыя меркаванні адмовіўся і прапанаваў кандыдатуру [[Язэп Якаўлевіч Варонка|Язэпа Варонкі]]<ref>Томаш Блашчак. Беларусы ў Літоўскай Рэспубліцы (1918—1940) пераклад з польскай мовы Андрэя Вашкевіча. — Смаленск, Інбелкульт, 2022. — С. 126. ISBN 978-5-00076-059-8</ref>. 15 лютага 1919 года Аддзел зямельных паляпшэнняў Камісарыята земляробства хадайнічаў пра прызначэнне Душэўскага на пасаду геолага. Прызначаны геолагам Мінскай вопытнай балотнай станцыі з 1 сакавіка 1919 года загадам № 53. 27 сакавіка 1919 года атрымаў авансам 10 000 рублёў на выкананне работ. 15 красавіка 1919 года камандзіраваны ў Вільню для закупкі абсталявання, атрымаў на гэта авансам яшчэ некалькі тысяч рублёў. Падчас знаходжання Душэўскага ў Вільні, горад быў заняты польскімі войскамі (19 красавіка).<ref name="aniska" /> З красавіка 1919 года ў Вільні (куды прыбыў як прадстаўнік БПС-Р{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}): член [[Беларускі нацыянальны камітэт (Вільня)|Беларускага нацыянальнага камітэта]], у маі 1919 года абраны старшынёй Беларускага з’езда Віленшчыны і Гродзеншчыны, дзе адстойваў пазіцыі эсэраў{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Затым стаў старшынёй [[Цэнтральная беларуская рада Віленшчыны і Гродзеншчыны|Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны]] (май—ліпень 1919, неўзабаве хутка падаў у адстаўку з гэтай пасады{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}). Узначальваў камітэт [[Беларускае таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны]], быў адным з ініцыятараў стварэння [[Беларуская вайсковая камісія|Беларускай вайсковай камісіі]]. Восенню 1919 — дыпламатычны прадстаўнік [[Урад БНР|урада БНР]] у дзяржавах Балтыі, дзяржаўны сакратар ва ўрадзе [[Вацлаў Юстынавіч Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]]. Улетку 1919 года выкладаў на беларускіх настаўніцкіх курсах, а з 1 верасня 1919 года выкладаў геаграфію ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Атрыманыя авансы змог вярнуць «тымі жа грошамі» савецкім уладам толькі ў 1920 годзе, калі савецкія войскі занялі Вільню і Душэўскі змог паехаць у Менск<ref>''Андрэй Асадчы''. [https://pawet.net/library/history/bel_history/_miscellany/z_egu/asadchy/%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B4%D1%87%D1%8B_%D0%B0._%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96%D1%9E%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D1%87%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%BA._%D0%B4%D1%83%D0%B6-%D0%B4%D1%83%D1%88%D1%8D%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_(1940-1952).html Архіўна-следчая справа К. Дуж-Душэўскага (1940—1952 гг.) у Асобым архіве Літвы як гістарычная крыніца] : бакалаўрская праца / Андрэй Асадчы; навуковы кіраўнік доктар гістарычных навук, прафесар ЕГУ Аляксандр Смалянчук ; Еўрапейскі гуманітарны універсітэт, Акадэмічны дэпартамент гісторыі. — Вільня, 2010. — 87 с.</ref><ref name="aniska" />. У жніўні 1920 года фінансавая справаздача «былога геолага» Душэўскага на суму 14&nbsp;812 рублёў перададзена ў Ваенрэўкам ССРБ.<ref name="aniska" /> У пачатку 1921 года арыштаваны польскімі ўладамі. Вызвалены 7 лютага 1921 года; эміграваў разам з жонкай у [[Літва|Літоўскую Рэспубліку]], жыў у [[Каўнас|Коўне]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Паводле даных польскай палітычнай паліцыі (1924), хоць Дуж-Душэўскі і падтрымліваў у Каўнасе сувязі з беларускімі эсэрамі, ён не прымаў удзелу ў падрыхтоўцы антыпольскага паўстання ў Віленскім і Гродзенскім краях. Польскія агенты адзначалі, што ён «не падзяляў пазіцыю беларусаў у Коўне, бо па натуры быў чалавекам умераным» і «карыстаўся папулярнасцю сярод беларускіх простых працоўных, настаўнікаў і іншых дзякуючы свайму характару і шчырай адданасці справе»{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. У 1920—1930-я гады працаваў у міністэрствах [[Міністэрства беларускіх спраў Літвы|беларускіх спраў]], замежных спраў, сувязі Літвы, адзін з кіраўнікоў Беларускага цэнтра ў Літве, Літоўска-Беларускага таварыства. У 1927 годзе скончыў факультэт будаўніцтва [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Літоўскага ўніверсітэта]] ў Каўнасе (факультэт пазней быў ператвораны ў [[Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт]]), атрымаў спецыяльнасць інжынера-будаўніка, пасля працаваў інжынерам у праектным бюро [[Уладзімірас Дубянецкіс|Дубянецкага]]. Выдаваў і рэдагаваў часопісы «[[Беларускі сцяг (1922)|Беларускі сцяг]]» (1922), «[[Крывіч (1923)|Крывіч]]» (1923—26), «[[Беларускі асяродак (1933)|Беларускі асяродак]]» (з 1933). Апрацаваў разам з В. Ластоўскім і [[Тадэвуш Іваноўскі|Тадэвушам Іваноўскім]] лацінска-руска-беларускі слоўнік па арніталогіі. Перакладаў на беларускую мову падручнікі для сярэдніх школ. Арыштаваны савецкімі ўладамі 2 ліпеня 1940 года. Следства скончылася ў чэрвені 1941 года. Было складзена абвінаваўчае заключэнне ў актыўнай падтрымцы нацыяналістычнай і контррэвалюцыйнай дзейнасці, а таксама сувязях з польскай разведкай. Прызнаў свой удзел у беларускім нацыянальным руху, аднак адмаўляў супрацоўніцтва з польскай разведкай і антысавецкую дзейнасць. Праз пачатак вайны Душэўскага не паспелі асудзіць. Быў вызвалены з турмы пасля захопу немцамі Коўна. Падчас [[Нямецкая акупацыя Літвы (1941—1944)|нямецкай акупацыі]] працаваў інжынерам на заводзе гумавых вырабаў «Інкарас». У канцы 1941 года ў Вільні сустракаўся з [[Вацлаў Іваноўскі|Вацлавам Іваноўскім]], які прапанаваў яму пасаду намесніка бурмістра Мінска. Душэўскі не пагадзіўся, а восенню 1942 года зноў адмовіўся ад прапановы. У жніўні 1943 года арыштаваны нямецкімі ўладамі разам з жонкай за ўкрыццё [[Яўрэі|яўрэяў]] і адпраўлены ў канцэнтрацыйны лагер у {{нп5|Правянішкес|Правянішках|pl|Prawieniszki}}<ref>{{Cite news|title=Клавдий–строитель|url=https://www.sb.by/articles/klavdiy-stroitel.html|work=[[Советская Белоруссия (газета)|Советская Белоруссия]]|accessdate=2018-01-19|language=ru}}</ref>. Дзякуючы заступніцтву сяброў і як спецыяліст-інжынер вызвалены праз чатыры месяцы, пасля чаго працаваў інжынерам-будаўніком у тарфяным трэсце да снежня 1944 года. Акрамя ўласных дзяцей, разам з жонкаю выхоўваў дваіх дзяцей-сірот [[Антон Іванавіч Луцкевіч|Антона Луцкевіча]]<ref name="adnaliub">{{cite web|url = http://belisrael.info/?p=10071|title = Адналюб|author = [[Анатоль Міхайлавіч Сідарэвіч|Анатоль Сідарэвіч]]|date = 21 сакавіка 2017|publisher = belisrael.info|archiveurl = https://archive.today/20171227182542/http://belisrael.info/?p=10071|archivedate = 27 снежня 2017|accessdate = 27 снежня 2017|url-status = live}}</ref>. У 1944—1946 гадах — дацэнт [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Ковенскага ўніверсітэта]], на будаўнічым факультэце атрымаў пасаду загадчыка кафедры гісторыі архітэктуры. У снежні 1946 года — маі 1947 года знаходзіўся пад следствам у Вільні, арыштаваны органамі [[Міністэрства дзяржаўнай бяспекі СССР|МДБ]]. Праз недастатковасць сабраных доказаў для перадачы ў суд яго справа была спынена, а ён сам вызвалены з-пад варты. Вызваленню садзейнічала заступніцтва прафесараў Жэмайціса і Іонімаса, якія ахарактарызавалі Душэўскага як «савецкага чалавека». Пасля вызвалення працаваў галоўным інжынерам праектаў Інстытута праектавання пры Савеце Міністраў Літоўскай ССР. Зноў арыштаваны ў лютым 1952 года. Асуджаны на 25 гадоў зняволення як [[Беларускі нацыяналізм|беларускі нацыяналіст]] з адбыццём пакарання ў папраўча-працоўных лагерах з канфіскацыяй маёмасці і пазбаўленнем правоў тэрмінам на пяць гадоў. У 1954 годзе тэрмін зняволення скарацілі да дзесяці гадоў, а 16 красавіка 1955 года датэрмінова вызвалілі ў сувязі з пагаршэннем стану здароўя. Працаваў у інстытуце «[[Літбудпраект]]». [[Файл:Klaudiusz Duż-Duszewski grób.JPG|thumb|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага да рэканструкцыі]] [[Файл:קברו של דוז'-דושבסקי בקובנה..jpg|міні|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага пасля рэканструкцыі]] Памёр 25 лютага 1959 года ў Вільні. Пахаваны ў [[Каўнас|Коўне]] на [[Пятрашунскія могілкі|Пятрашунскіх могілках]]. == Творчасць == [[Файл:Flag of Belarus (1918, 1991-1995).svg|thumb|Бел-чырвона-белы сцяг, аўтарам эскізу якога лічаць Дуж-Душэўскага.]] На падставе гістарычных сведчанняў і колераў народных строяў і арнаментаў стварыў у свой час эскіз сцяга БНР. У снежні 1917 года ў [[Мінск]]у падчас Першага Усебеларускага з’езда [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белы сцяг]] ужо шанаваўся як нацыянальны сімвал Беларусі. Аўтар дзясяткаў будынкаў у Каўнасе, [[Панявежыс|Панявежы]], [[Клайпеда|Клайпедзе]], [[Шаўляй|Шаўлях]]. Сярод важнейшых пабудаваных Дуж-Душэўскім будынкаў: * кінатэатр «Метрапалітэн» і дом на вуліцы Лайсвес ал. 41 у Каўнасе; * дом доктара Пурыцкага па вул. Вайжганта ў Каўнасе; * дом грамадзяніна Аўкштуоліса, Аўшрос такас 1 у Каўнасе; * дом грамадзяніна Антуліса, па праспекце Вітаўта ў Каўнасе; * дом на рагу вуліцы Шаўлю ў Каўнасе; * (так у тэксце) дом адваката Пажэла, плошча Венібес-10 у Каўнасе; * дом інжынера Рэклайціса ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў [[Панявежыс]]е; * мясны халадзільнік у Клайпедзе; * фабрыка па апрацоўцы кішак у Каўнасе; * свінарнік на 1000 галоў у Каўнасе; * будынак пошты ў [[Расяйней]]; * дамы Жакевічэне і Гарунгшціса, вул. Траку-15 у Каўнасе; * будынак пошты і будынак аўтатэлеграфнай станцыі ў Шанчай<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post_10.html|title=Грамадская і палітычная дзейнасць Дуж-Душэўскага (з яго ўласных паказанняў)|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. == Узнагароды == На просьбу яўрэйскай грамады Літвы, за ратаванне яўрэяў падчас Другой сусветнай вайны Клаўдзій і Алена Дуж-Душэўскія 13 красавіка 2004 года атрымалі ўзнагароду Прэзідэнта Літвы — [[Крыж выратавання тых, хто гіне]] (пасмяротна)<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/30980213.html|title=«Мы заўсёды будзем яму ўдзячныя». Як стваральнік бел-чырвона-белага сьцяга ўратаваў габрэйскую дзяўчынку ад Галакосту|first=Дзьмітры|last=Гурневіч|website=Радыё Свабода|date=2020-12-02|access-date=2026-02-23}}</ref><ref>[https://www.lrp.lt/lt/veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252?sqid=64419937953834e1524fc5185c73294ef6c2d082 Apdovanotų asmenų duomenų bazė] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210720171810/https://www.lrp.lt/lt/prezidento-veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252/p3240 |date=20 ліпеня 2021 }}</ref>. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="aniska">{{cite web | url = https://www.facebook.com/groups/421205162361600/?multi_permalinks=1089505612198215 | title = Трохі пра К.Дуж-Душэўскага з Нацыянальнага архіва РБ. | author = Віталь Аніска | website = Запісы беларусаведа | lang = be |date=2024-01-30| access-date = 2026-04-19 }}</ref> }} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|6|Дуж-Душэўскі Клаўдзій Сцяпанавіч|269—270}} * ''Луцкевіч Л.'' Барацьбіт і будаўнік / [[Лявон Антонавіч Луцкевіч|Л. Луцкевіч]] // Літаратура і мастацтва. — 1991. — 3 мая. — С. 13. * ''Луцкевіч Л.'' Заслужыў пашану нашчадкаў / Л. Луцкевіч // Голас Радзімы. — 1991. — 2 мая. — 18. — С. 4-5. * ''Рудовіч С.'' Белы, чырвоны, белы… // Звязда. 1992, 25 сак. * ''Рудовіч С.'' Палітык, асветнік, дойлід / С. Рудовіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Глыбоцкага раёна / рэд.: Б. Сачанка і інш. — Мн., 1995. — С. 126—129. * {{артыкул |аўтар=Gierowska-Kałłaur J. |загаловак=The biographies of leading Belarusian activists in the light of information gathered by the Polish Governmental Commissioner for the City of Vilnius in 1924 |выданне=Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej |год=2016 |том=LI-SI (2) |старонкі=31—71 |issn=2353-6403 |doi=10.12775/SDR.2016.EN2.02 |мова=en |ref=Gierowska-Kałłaur}} == Спасылкі == {{Commons}} * https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201202133143/https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html |date=2 снежня 2020 }} * [http://adradjency.narod.ru/nashaniusky/dusheuski.html ДУШЭЎСКІ (Дуж-Душэўскі) Клаўдзій Сцяпанавіч] * [http://nashaniva.by/?c=ar&i=179512 Як склаўся лёс стваральніка бел-чырвона-белага сцяга] — nashaniva.by * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0030/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C_i_%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%BA%D0%B0.html Душэўскі К. Беларусь i водка // Крывіч. 1923. № 1. С. 32-36.] // на [[pawet.net]] * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0031/%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D1%8E%D0%B4%D0%B6%D1%8D%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96.html Даваенны бюджэт Беларусі // Крывіч. 1923. № 2. С. 35-40.] // на [[pawet.net]] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дуж-Душэўскі Клаўдзій}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]] [[Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Архітэктары Беларусі]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Абаронцы яўрэяў падчас Халакоста]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Вільні]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Першага Усебеларускага з’езда]] [[Катэгорыя:Стваральнікі сцягоў]] 107l12466xgqlo6gxe1ydte30m9h2ik 5129627 5129621 2026-04-19T16:52:55Z M.L.Bot 261 /* Біяграфія */ 5129627 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Душэўскі}} {{Асоба}} '''Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі''' ({{ДН|27|3|1891}}, [[Глыбокае]] — {{ДС|25|2|1959}}, [[Вільня]]; псеўданім і крыптанім: ''К. Душ''; ''К. Д.'') — беларускі [[палітычны дзеяч]], [[дыпламат]], [[рэдактар]], [[педагог]], [[архітэктар]]. Лічыцца аўтарам эскіза сучаснага [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белага сцяга]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 27 сакавіка 1891 года<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 52. Спр. 5. Арк. 542 адв. — 543.</ref> ў [[Глыбокае|Глыбокім]] [[Дзісенскі павет (Расійская імперыя)|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]]. Па матчынай лініі паходзіў са шляхты Полацкага павета. Прадзед Урублеўскі загінуў у [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстанні 1831 года]], дзед — у [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстанні 1863—1864 гадоў]]. Маці першыя гады жыцця правяла ў віленскай турме на Антокалі. Бацька быў селянінам і валодаў шасцю дзесяцінамі зямлі (пры гэтым польская палітычная паліцыя ў 1924 годзе адзначала, што Дуж-Душэўскі паходзіў са збяднелай каталіцкай шляхецкай сям’і{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}), але асноўным заробкам Сцяпана Душэўскага і яго брата было будаўніцтва. Клаўдзій з дзяцінства дапамагаў бацьку з дзядзькам, а з пачаткам атрымання адукацыі займаўся чарчэннем, і нават складаў каштарысы дамоў, касцёла, будаўніцтва шашы і масткоў. У старэйшых класах ужо сам кіраваў невялікімі будаўнічымі працамі, пад наглядам бацькі складаў іх праекты<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post.html|title=Клаўдыюш Дуж-Душэўскі – аўтар бел-чырвона-белага сцяга|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. [[Файл:Клаўдзій_Дуж-Душэўскі_(1912).jpg|злева|міні|Клаўдзій Дуж-Душэўскі, студэнт Пецярбургскага горнага інстытута ў 1912 годзе]] У 1912 годзе скончыў [[Віленскае рэальнае вучылішча]], дзе далучыўся да беларускага руху. Іграў Крыніцкага ў «[[Паўлінка|Паўлінцы]]» [[Янка Купала|Я. Купалы]]. У 1912—1919 гадах вучыўся ў [[Пецярбургскі горны інстытут|Пецярбургскім горным інстытуце]]. Жыў у Пецярбургу на вуліцы Апачыніна, 13, кв. 6<ref name="aniska"/>. Апошні дакумент у студэнцкай справе — прашэнне Дуж-Душэўскага ад 30 студзеня 1919 года дырэктару Горнага інстытута пра выдачу пасведчання для прадстаўлення ў камісарыят па вайсковых справах, Пасведчанне № 215 ён атрымаў на рукі 4 лютага 1919 года<ref name="aniska"/>, неўзабаве з’ехаў з галоднага Петраграда. Адзін з актывістаў [[Беларускі навукова-літаратурны гурток|Беларускага навукова-літаратурнага гуртка]] студэнтаў Пецярбургскага ўніверсітэта (разам з [[Браніслаў Адамавіч Тарашкевіч|Б. Тарашкевічам]], [[Мікалай Шыла|Міколам Шылам]] і іншымі){{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Удзельнічаў у выданні часопіса «[[Раніца (часопіс)|Раніца]]». Паводле яго ўласнага сведчання, у гэты час стварыў эскіз [[Бела-чырвона-белы сцяг|беларускага нацыянальнага сцяга]]. У 1917 годзе ўступіў у Беларускую сацыялістычную грамаду ([[БСГ]]), у чэрвені—кастрычніку 1917 года член яе ЦК і прэзідыума. Удзельнік [[З'езд беларускіх нацыянальных арганізацый 1917|З’езда беларускіх нацыянальных арганізацый]] (сакавік 1917, Мінск), {{нп5|Усерасійская дэмакратычная нарада|Усерасійскай дэмакратычнай нарады|en|All-Russian Democratic Conference}} (верасень 1917, [[Санкт-Пецярбург|Петраград]]). У 1918 годзе працаваў загадчыкам бежанскага аддзела [[Беларускі нацыянальны камісарыят|Белнацкама]]. Пасля распаду БСГ (лета 1918) увайшоў у [[Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|Беларускую партыю сацыялістаў-рэвалюцыянераў]] (БПС-Р). З лістапада 1918 года быў сябрам [[Віленская беларуская рада|Віленскай беларускай рады]]. Па словах Дуж-Душэўскага, ён павінен быў стаць міністрам беларускіх спраў пры літоўскім урадзе, аднак праз асабістыя меркаванні адмовіўся і прапанаваў кандыдатуру [[Язэп Якаўлевіч Варонка|Язэпа Варонкі]]<ref>Томаш Блашчак. Беларусы ў Літоўскай Рэспубліцы (1918—1940) пераклад з польскай мовы Андрэя Вашкевіча. — Смаленск, Інбелкульт, 2022. — С. 126. ISBN 978-5-00076-059-8</ref>. 15 лютага 1919 года Аддзел зямельных паляпшэнняў Камісарыята земляробства хадайнічаў пра прызначэнне Душэўскага на пасаду геолага. Прызначаны геолагам Мінскай вопытнай балотнай станцыі з 1 сакавіка 1919 года загадам № 53. 27 сакавіка 1919 года атрымаў авансам 10 000 рублёў на выкананне работ. 15 красавіка 1919 года камандзіраваны ў Вільню для закупкі абсталявання, атрымаў на гэта авансам яшчэ некалькі тысяч рублёў. Падчас знаходжання Душэўскага ў Вільні, горад быў заняты польскімі войскамі (19 красавіка).<ref name="aniska" /> З красавіка 1919 года ў Вільні (куды прыбыў як прадстаўнік БПС-Р{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}): член [[Беларускі нацыянальны камітэт (Вільня)|Беларускага нацыянальнага камітэта]], у маі 1919 года абраны старшынёй Беларускага з’езда Віленшчыны і Гродзеншчыны, дзе адстойваў пазіцыі эсэраў{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Затым стаў старшынёй [[Цэнтральная беларуская рада Віленшчыны і Гродзеншчыны|Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны]] (май—ліпень 1919, неўзабаве хутка падаў у адстаўку з гэтай пасады{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}). Узначальваў камітэт [[Беларускае таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны]], быў адным з ініцыятараў стварэння [[Беларуская вайсковая камісія|Беларускай вайсковай камісіі]]. Восенню 1919 — дыпламатычны прадстаўнік [[Урад БНР|урада БНР]] у дзяржавах Балтыі, дзяржаўны сакратар ва ўрадзе [[Вацлаў Юстынавіч Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]]. Улетку 1919 года выкладаў на беларускіх настаўніцкіх курсах, а з 1 верасня 1919 года выкладаў геаграфію ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Атрыманыя авансы змог вярнуць «тымі жа грошамі» толькі ў 1920 годзе, калі савецкія войскі занялі Вільню і Душэўскі змог паехаць у Менск<ref>''Андрэй Асадчы''. [https://pawet.net/library/history/bel_history/_miscellany/z_egu/asadchy/%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B4%D1%87%D1%8B_%D0%B0._%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96%D1%9E%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D1%87%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%BA._%D0%B4%D1%83%D0%B6-%D0%B4%D1%83%D1%88%D1%8D%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_(1940-1952).html Архіўна-следчая справа К. Дуж-Душэўскага (1940—1952 гг.) у Асобым архіве Літвы як гістарычная крыніца] : бакалаўрская праца / Андрэй Асадчы; навуковы кіраўнік доктар гістарычных навук, прафесар ЕГУ Аляксандр Смалянчук ; Еўрапейскі гуманітарны універсітэт, Акадэмічны дэпартамент гісторыі. — Вільня, 2010. — 87 с.</ref><ref name="aniska" />. У жніўні 1920 года фінансавая справаздача «былога геолага» Душэўскага на суму 14&nbsp;812 рублёў перададзена ў Ваенрэўкам ССРБ.<ref name="aniska" /> У пачатку 1921 года арыштаваны польскімі ўладамі. Вызвалены 7 лютага 1921 года; эміграваў разам з жонкай у [[Літва|Літоўскую Рэспубліку]], жыў у [[Каўнас|Коўне]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Паводле даных польскай палітычнай паліцыі (1924), хоць Дуж-Душэўскі і падтрымліваў у Каўнасе сувязі з беларускімі эсэрамі, ён не прымаў удзелу ў падрыхтоўцы антыпольскага паўстання ў Віленскім і Гродзенскім краях. Польскія агенты адзначалі, што ён «не падзяляў пазіцыю беларусаў у Коўне, бо па натуры быў чалавекам умераным» і «карыстаўся папулярнасцю сярод беларускіх простых працоўных, настаўнікаў і іншых дзякуючы свайму характару і шчырай адданасці справе»{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. У 1920—1930-я гады працаваў у міністэрствах [[Міністэрства беларускіх спраў Літвы|беларускіх спраў]], замежных спраў, сувязі Літвы, адзін з кіраўнікоў Беларускага цэнтра ў Літве, Літоўска-Беларускага таварыства. У 1927 годзе скончыў факультэт будаўніцтва [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Літоўскага ўніверсітэта]] ў Каўнасе (факультэт пазней быў ператвораны ў [[Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт]]), атрымаў спецыяльнасць інжынера-будаўніка, пасля працаваў інжынерам у праектным бюро [[Уладзімірас Дубянецкіс|Дубянецкага]]. Выдаваў і рэдагаваў часопісы «[[Беларускі сцяг (1922)|Беларускі сцяг]]» (1922), «[[Крывіч (1923)|Крывіч]]» (1923—26), «[[Беларускі асяродак (1933)|Беларускі асяродак]]» (з 1933). Апрацаваў разам з В. Ластоўскім і [[Тадэвуш Іваноўскі|Тадэвушам Іваноўскім]] лацінска-руска-беларускі слоўнік па арніталогіі. Перакладаў на беларускую мову падручнікі для сярэдніх школ. Арыштаваны савецкімі ўладамі 2 ліпеня 1940 года. Следства скончылася ў чэрвені 1941 года. Было складзена абвінаваўчае заключэнне ў актыўнай падтрымцы нацыяналістычнай і контррэвалюцыйнай дзейнасці, а таксама сувязях з польскай разведкай. Прызнаў свой удзел у беларускім нацыянальным руху, аднак адмаўляў супрацоўніцтва з польскай разведкай і антысавецкую дзейнасць. Праз пачатак вайны Душэўскага не паспелі асудзіць. Быў вызвалены з турмы пасля захопу немцамі Коўна. Падчас [[Нямецкая акупацыя Літвы (1941—1944)|нямецкай акупацыі]] працаваў інжынерам на заводзе гумавых вырабаў «Інкарас». У канцы 1941 года ў Вільні сустракаўся з [[Вацлаў Іваноўскі|Вацлавам Іваноўскім]], які прапанаваў яму пасаду намесніка бурмістра Мінска. Душэўскі не пагадзіўся, а восенню 1942 года зноў адмовіўся ад прапановы. У жніўні 1943 года арыштаваны нямецкімі ўладамі разам з жонкай за ўкрыццё [[Яўрэі|яўрэяў]] і адпраўлены ў канцэнтрацыйны лагер у {{нп5|Правянішкес|Правянішках|pl|Prawieniszki}}<ref>{{Cite news|title=Клавдий–строитель|url=https://www.sb.by/articles/klavdiy-stroitel.html|work=[[Советская Белоруссия (газета)|Советская Белоруссия]]|accessdate=2018-01-19|language=ru}}</ref>. Дзякуючы заступніцтву сяброў і як спецыяліст-інжынер вызвалены праз чатыры месяцы, пасля чаго працаваў інжынерам-будаўніком у тарфяным трэсце да снежня 1944 года. Акрамя ўласных дзяцей, разам з жонкаю выхоўваў дваіх дзяцей-сірот [[Антон Іванавіч Луцкевіч|Антона Луцкевіча]]<ref name="adnaliub">{{cite web|url = http://belisrael.info/?p=10071|title = Адналюб|author = [[Анатоль Міхайлавіч Сідарэвіч|Анатоль Сідарэвіч]]|date = 21 сакавіка 2017|publisher = belisrael.info|archiveurl = https://archive.today/20171227182542/http://belisrael.info/?p=10071|archivedate = 27 снежня 2017|accessdate = 27 снежня 2017|url-status = live}}</ref>. У 1944—1946 гадах — дацэнт [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Ковенскага ўніверсітэта]], на будаўнічым факультэце атрымаў пасаду загадчыка кафедры гісторыі архітэктуры. У снежні 1946 года — маі 1947 года знаходзіўся пад следствам у Вільні, арыштаваны органамі [[Міністэрства дзяржаўнай бяспекі СССР|МДБ]]. Праз недастатковасць сабраных доказаў для перадачы ў суд яго справа была спынена, а ён сам вызвалены з-пад варты. Вызваленню садзейнічала заступніцтва прафесараў Жэмайціса і Іонімаса, якія ахарактарызавалі Душэўскага як «савецкага чалавека». Пасля вызвалення працаваў галоўным інжынерам праектаў Інстытута праектавання пры Савеце Міністраў Літоўскай ССР. Зноў арыштаваны ў лютым 1952 года. Асуджаны на 25 гадоў зняволення як [[Беларускі нацыяналізм|беларускі нацыяналіст]] з адбыццём пакарання ў папраўча-працоўных лагерах з канфіскацыяй маёмасці і пазбаўленнем правоў тэрмінам на пяць гадоў. У 1954 годзе тэрмін зняволення скарацілі да дзесяці гадоў, а 16 красавіка 1955 года датэрмінова вызвалілі ў сувязі з пагаршэннем стану здароўя. Працаваў у інстытуце «[[Літбудпраект]]». [[Файл:Klaudiusz Duż-Duszewski grób.JPG|thumb|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага да рэканструкцыі]] [[Файл:קברו של דוז'-דושבסקי בקובנה..jpg|міні|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага пасля рэканструкцыі]] Памёр 25 лютага 1959 года ў Вільні. Пахаваны ў [[Каўнас|Коўне]] на [[Пятрашунскія могілкі|Пятрашунскіх могілках]]. == Творчасць == [[Файл:Flag of Belarus (1918, 1991-1995).svg|thumb|Бел-чырвона-белы сцяг, аўтарам эскізу якога лічаць Дуж-Душэўскага.]] На падставе гістарычных сведчанняў і колераў народных строяў і арнаментаў стварыў у свой час эскіз сцяга БНР. У снежні 1917 года ў [[Мінск]]у падчас Першага Усебеларускага з’езда [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белы сцяг]] ужо шанаваўся як нацыянальны сімвал Беларусі. Аўтар дзясяткаў будынкаў у Каўнасе, [[Панявежыс|Панявежы]], [[Клайпеда|Клайпедзе]], [[Шаўляй|Шаўлях]]. Сярод важнейшых пабудаваных Дуж-Душэўскім будынкаў: * кінатэатр «Метрапалітэн» і дом на вуліцы Лайсвес ал. 41 у Каўнасе; * дом доктара Пурыцкага па вул. Вайжганта ў Каўнасе; * дом грамадзяніна Аўкштуоліса, Аўшрос такас 1 у Каўнасе; * дом грамадзяніна Антуліса, па праспекце Вітаўта ў Каўнасе; * дом на рагу вуліцы Шаўлю ў Каўнасе; * (так у тэксце) дом адваката Пажэла, плошча Венібес-10 у Каўнасе; * дом інжынера Рэклайціса ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў [[Панявежыс]]е; * мясны халадзільнік у Клайпедзе; * фабрыка па апрацоўцы кішак у Каўнасе; * свінарнік на 1000 галоў у Каўнасе; * будынак пошты ў [[Расяйней]]; * дамы Жакевічэне і Гарунгшціса, вул. Траку-15 у Каўнасе; * будынак пошты і будынак аўтатэлеграфнай станцыі ў Шанчай<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post_10.html|title=Грамадская і палітычная дзейнасць Дуж-Душэўскага (з яго ўласных паказанняў)|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. == Узнагароды == На просьбу яўрэйскай грамады Літвы, за ратаванне яўрэяў падчас Другой сусветнай вайны Клаўдзій і Алена Дуж-Душэўскія 13 красавіка 2004 года атрымалі ўзнагароду Прэзідэнта Літвы — [[Крыж выратавання тых, хто гіне]] (пасмяротна)<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/30980213.html|title=«Мы заўсёды будзем яму ўдзячныя». Як стваральнік бел-чырвона-белага сьцяга ўратаваў габрэйскую дзяўчынку ад Галакосту|first=Дзьмітры|last=Гурневіч|website=Радыё Свабода|date=2020-12-02|access-date=2026-02-23}}</ref><ref>[https://www.lrp.lt/lt/veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252?sqid=64419937953834e1524fc5185c73294ef6c2d082 Apdovanotų asmenų duomenų bazė] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210720171810/https://www.lrp.lt/lt/prezidento-veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252/p3240 |date=20 ліпеня 2021 }}</ref>. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="aniska">{{cite web | url = https://www.facebook.com/groups/421205162361600/?multi_permalinks=1089505612198215 | title = Трохі пра К.Дуж-Душэўскага з Нацыянальнага архіва РБ. | author = Віталь Аніска | website = Запісы беларусаведа | lang = be |date=2024-01-30| access-date = 2026-04-19 }}</ref> }} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|6|Дуж-Душэўскі Клаўдзій Сцяпанавіч|269—270}} * ''Луцкевіч Л.'' Барацьбіт і будаўнік / [[Лявон Антонавіч Луцкевіч|Л. Луцкевіч]] // Літаратура і мастацтва. — 1991. — 3 мая. — С. 13. * ''Луцкевіч Л.'' Заслужыў пашану нашчадкаў / Л. Луцкевіч // Голас Радзімы. — 1991. — 2 мая. — 18. — С. 4-5. * ''Рудовіч С.'' Белы, чырвоны, белы… // Звязда. 1992, 25 сак. * ''Рудовіч С.'' Палітык, асветнік, дойлід / С. Рудовіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Глыбоцкага раёна / рэд.: Б. Сачанка і інш. — Мн., 1995. — С. 126—129. * {{артыкул |аўтар=Gierowska-Kałłaur J. |загаловак=The biographies of leading Belarusian activists in the light of information gathered by the Polish Governmental Commissioner for the City of Vilnius in 1924 |выданне=Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej |год=2016 |том=LI-SI (2) |старонкі=31—71 |issn=2353-6403 |doi=10.12775/SDR.2016.EN2.02 |мова=en |ref=Gierowska-Kałłaur}} == Спасылкі == {{Commons}} * https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201202133143/https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html |date=2 снежня 2020 }} * [http://adradjency.narod.ru/nashaniusky/dusheuski.html ДУШЭЎСКІ (Дуж-Душэўскі) Клаўдзій Сцяпанавіч] * [http://nashaniva.by/?c=ar&i=179512 Як склаўся лёс стваральніка бел-чырвона-белага сцяга] — nashaniva.by * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0030/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C_i_%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%BA%D0%B0.html Душэўскі К. Беларусь i водка // Крывіч. 1923. № 1. С. 32-36.] // на [[pawet.net]] * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0031/%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D1%8E%D0%B4%D0%B6%D1%8D%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96.html Даваенны бюджэт Беларусі // Крывіч. 1923. № 2. С. 35-40.] // на [[pawet.net]] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дуж-Душэўскі Клаўдзій}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]] [[Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Архітэктары Беларусі]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Абаронцы яўрэяў падчас Халакоста]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Вільні]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Першага Усебеларускага з’езда]] [[Катэгорыя:Стваральнікі сцягоў]] k4vyifeizse8fuqbgr2hqe7xh2fls9l 5129828 5129627 2026-04-20T10:09:25Z M.L.Bot 261 /* Біяграфія */ стыль 5129828 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Душэўскі}} {{Асоба}} '''Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі''' ({{ДН|27|3|1891}}, [[Глыбокае]] — {{ДС|25|2|1959}}, [[Вільня]]; псеўданім і крыптанім: ''К. Душ''; ''К. Д.'') — беларускі [[палітычны дзеяч]], [[дыпламат]], [[рэдактар]], [[педагог]], [[архітэктар]]. Лічыцца аўтарам эскіза сучаснага [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белага сцяга]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 27 сакавіка 1891 года<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 52. Спр. 5. Арк. 542 адв. — 543.</ref> ў [[Глыбокае|Глыбокім]] [[Дзісенскі павет (Расійская імперыя)|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]]. Па матчынай лініі паходзіў са шляхты Полацкага павета. Прадзед Урублеўскі загінуў у [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстанні 1831 года]], дзед — у [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстанні 1863—1864 гадоў]]. Маці першыя гады жыцця правяла ў віленскай турме на Антокалі. Бацька быў селянінам і валодаў шасцю дзесяцінамі зямлі (пры гэтым польская палітычная паліцыя ў 1924 годзе адзначала, што Дуж-Душэўскі паходзіў са збяднелай каталіцкай шляхецкай сям’і{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}), але асноўным заробкам Сцяпана Душэўскага і яго брата было будаўніцтва. Клаўдзій з дзяцінства дапамагаў бацьку з дзядзькам, а з пачаткам атрымання адукацыі займаўся чарчэннем, і нават складаў каштарысы дамоў, касцёла, будаўніцтва шашы і масткоў. У старэйшых класах ужо сам кіраваў невялікімі будаўнічымі працамі, пад наглядам бацькі складаў іх праекты<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post.html|title=Клаўдыюш Дуж-Душэўскі – аўтар бел-чырвона-белага сцяга|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. [[Файл:Клаўдзій_Дуж-Душэўскі_(1912).jpg|злева|міні|Клаўдзій Дуж-Душэўскі, студэнт Пецярбургскага горнага інстытута ў 1912 годзе]] У 1912 годзе скончыў [[Віленскае рэальнае вучылішча]], дзе далучыўся да беларускага руху. Іграў Крыніцкага ў «[[Паўлінка|Паўлінцы]]» [[Янка Купала|Я. Купалы]]. У 1912—1919 гадах вучыўся ў [[Пецярбургскі горны інстытут|Пецярбургскім горным інстытуце]]. Паводле Ігара Барынава, Дуж-Душэўскі жыў у Пецярбургу на вуліцы Апачыніна, 13, кв. 6; апошні дакумент у яго студэнцкай справе — прашэнне ад 30 студзеня 1919 года на імя дырэктара Горнага інстытута пра выдачу пасведчання для падачы ў камісарыят па вайсковых справах, Пасведчанне № 215 ён атрымаў на рукі 4 лютага 1919 года, неўзабаве з’ехаў з галоднага Петраграда<ref name="aniska"/>. Адзін з актывістаў [[Беларускі навукова-літаратурны гурток|Беларускага навукова-літаратурнага гуртка]] студэнтаў Пецярбургскага ўніверсітэта (разам з [[Браніслаў Адамавіч Тарашкевіч|Б. Тарашкевічам]], [[Мікалай Шыла|Міколам Шылам]] і іншымі){{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Удзельнічаў у выданні часопіса «[[Раніца (часопіс)|Раніца]]». Паводле яго ўласнага сведчання, у гэты час стварыў эскіз [[Бела-чырвона-белы сцяг|беларускага нацыянальнага сцяга]]. У 1917 годзе ўступіў у Беларускую сацыялістычную грамаду ([[БСГ]]), у чэрвені—кастрычніку 1917 года член яе ЦК і прэзідыума. Удзельнік [[З'езд беларускіх нацыянальных арганізацый 1917|З’езда беларускіх нацыянальных арганізацый]] (сакавік 1917, Мінск), {{нп5|Усерасійская дэмакратычная нарада|Усерасійскай дэмакратычнай нарады|en|All-Russian Democratic Conference}} (верасень 1917, [[Санкт-Пецярбург|Петраград]]). У 1918 годзе працаваў загадчыкам бежанскага аддзела [[Беларускі нацыянальны камісарыят|Белнацкама]]. Пасля распаду БСГ (лета 1918) увайшоў у [[Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|Беларускую партыю сацыялістаў-рэвалюцыянераў]] (БПС-Р). З лістапада 1918 года быў сябрам [[Віленская беларуская рада|Віленскай беларускай рады]]. Па словах Дуж-Душэўскага, ён павінен быў стаць міністрам беларускіх спраў пры літоўскім урадзе, аднак праз асабістыя меркаванні адмовіўся і прапанаваў кандыдатуру [[Язэп Якаўлевіч Варонка|Язэпа Варонкі]]<ref>Томаш Блашчак. Беларусы ў Літоўскай Рэспубліцы (1918—1940) пераклад з польскай мовы Андрэя Вашкевіча. — Смаленск, Інбелкульт, 2022. — С. 126. ISBN 978-5-00076-059-8</ref>. 15 лютага 1919 года Аддзел зямельных паляпшэнняў Камісарыята земляробства хадайнічаў пра прызначэнне Душэўскага на пасаду геолага. Прызначаны геолагам Мінскай вопытнай балотнай станцыі з 1 сакавіка 1919 года загадам № 53. 27 сакавіка 1919 года атрымаў авансам 10 000 рублёў на выкананне работ. 15 красавіка 1919 года камандзіраваны ў Вільню для закупкі абсталявання, атрымаў на гэта авансам яшчэ некалькі тысяч рублёў. Падчас знаходжання Душэўскага ў Вільні, горад быў заняты польскімі войскамі (19 красавіка).<ref name="aniska" /> З красавіка 1919 года ў Вільні (куды прыбыў як прадстаўнік БПС-Р{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}): член [[Беларускі нацыянальны камітэт (Вільня)|Беларускага нацыянальнага камітэта]], у маі 1919 года абраны старшынёй Беларускага з’езда Віленшчыны і Гродзеншчыны, дзе адстойваў пазіцыі эсэраў{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Затым стаў старшынёй [[Цэнтральная беларуская рада Віленшчыны і Гродзеншчыны|Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны]] (май—ліпень 1919, неўзабаве хутка падаў у адстаўку з гэтай пасады{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}). Узначальваў камітэт [[Беларускае таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны]], быў адным з ініцыятараў стварэння [[Беларуская вайсковая камісія|Беларускай вайсковай камісіі]]. Восенню 1919 — дыпламатычны прадстаўнік [[Урад БНР|урада БНР]] у дзяржавах Балтыі, дзяржаўны сакратар ва ўрадзе [[Вацлаў Юстынавіч Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]]. Улетку 1919 года выкладаў на беларускіх настаўніцкіх курсах, а з 1 верасня 1919 года выкладаў геаграфію ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Атрыманыя авансы змог вярнуць «тымі жа грошамі» толькі ў 1920 годзе, калі савецкія войскі занялі Вільню і Душэўскі змог паехаць у Менск<ref>''Андрэй Асадчы''. [https://pawet.net/library/history/bel_history/_miscellany/z_egu/asadchy/%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B4%D1%87%D1%8B_%D0%B0._%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96%D1%9E%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D1%87%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%BA._%D0%B4%D1%83%D0%B6-%D0%B4%D1%83%D1%88%D1%8D%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_(1940-1952).html Архіўна-следчая справа К. Дуж-Душэўскага (1940—1952 гг.) у Асобым архіве Літвы як гістарычная крыніца] : бакалаўрская праца / Андрэй Асадчы; навуковы кіраўнік доктар гістарычных навук, прафесар ЕГУ Аляксандр Смалянчук ; Еўрапейскі гуманітарны універсітэт, Акадэмічны дэпартамент гісторыі. — Вільня, 2010. — 87 с.</ref><ref name="aniska" />. У жніўні 1920 года фінансавая справаздача «былога геолага» Душэўскага на суму 14&nbsp;812 рублёў перададзена ў Ваенрэўкам ССРБ.<ref name="aniska" /> У пачатку 1921 года арыштаваны польскімі ўладамі. Вызвалены 7 лютага 1921 года; эміграваў разам з жонкай у [[Літва|Літоўскую Рэспубліку]], жыў у [[Каўнас|Коўне]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Паводле даных польскай палітычнай паліцыі (1924), хоць Дуж-Душэўскі і падтрымліваў у Каўнасе сувязі з беларускімі эсэрамі, ён не прымаў удзелу ў падрыхтоўцы антыпольскага паўстання ў Віленскім і Гродзенскім краях. Польскія агенты адзначалі, што ён «не падзяляў пазіцыю беларусаў у Коўне, бо па натуры быў чалавекам умераным» і «карыстаўся папулярнасцю сярод беларускіх простых працоўных, настаўнікаў і іншых дзякуючы свайму характару і шчырай адданасці справе»{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. У 1920—1930-я гады працаваў у міністэрствах [[Міністэрства беларускіх спраў Літвы|беларускіх спраў]], замежных спраў, сувязі Літвы, адзін з кіраўнікоў Беларускага цэнтра ў Літве, Літоўска-Беларускага таварыства. У 1927 годзе скончыў факультэт будаўніцтва [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Літоўскага ўніверсітэта]] ў Каўнасе (факультэт пазней быў ператвораны ў [[Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт]]), атрымаў спецыяльнасць інжынера-будаўніка, пасля працаваў інжынерам у праектным бюро [[Уладзімірас Дубянецкіс|Дубянецкага]]. Выдаваў і рэдагаваў часопісы «[[Беларускі сцяг (1922)|Беларускі сцяг]]» (1922), «[[Крывіч (1923)|Крывіч]]» (1923—26), «[[Беларускі асяродак (1933)|Беларускі асяродак]]» (з 1933). Апрацаваў разам з В. Ластоўскім і [[Тадэвуш Іваноўскі|Тадэвушам Іваноўскім]] лацінска-руска-беларускі слоўнік па арніталогіі. Перакладаў на беларускую мову падручнікі для сярэдніх школ. Арыштаваны савецкімі ўладамі 2 ліпеня 1940 года. Следства скончылася ў чэрвені 1941 года. Было складзена абвінаваўчае заключэнне ў актыўнай падтрымцы нацыяналістычнай і контррэвалюцыйнай дзейнасці, а таксама сувязях з польскай разведкай. Прызнаў свой удзел у беларускім нацыянальным руху, аднак адмаўляў супрацоўніцтва з польскай разведкай і антысавецкую дзейнасць. Праз пачатак вайны Душэўскага не паспелі асудзіць. Быў вызвалены з турмы пасля захопу немцамі Коўна. Падчас [[Нямецкая акупацыя Літвы (1941—1944)|нямецкай акупацыі]] працаваў інжынерам на заводзе гумавых вырабаў «Інкарас». У канцы 1941 года ў Вільні сустракаўся з [[Вацлаў Іваноўскі|Вацлавам Іваноўскім]], які прапанаваў яму пасаду намесніка бурмістра Мінска. Душэўскі не пагадзіўся, а восенню 1942 года зноў адмовіўся ад прапановы. У жніўні 1943 года арыштаваны нямецкімі ўладамі разам з жонкай за ўкрыццё [[Яўрэі|яўрэяў]] і адпраўлены ў канцэнтрацыйны лагер у {{нп5|Правянішкес|Правянішках|pl|Prawieniszki}}<ref>{{Cite news|title=Клавдий–строитель|url=https://www.sb.by/articles/klavdiy-stroitel.html|work=[[Советская Белоруссия (газета)|Советская Белоруссия]]|accessdate=2018-01-19|language=ru}}</ref>. Дзякуючы заступніцтву сяброў і як спецыяліст-інжынер вызвалены праз чатыры месяцы, пасля чаго працаваў інжынерам-будаўніком у тарфяным трэсце да снежня 1944 года. Акрамя ўласных дзяцей, разам з жонкаю выхоўваў дваіх дзяцей-сірот [[Антон Іванавіч Луцкевіч|Антона Луцкевіча]]<ref name="adnaliub">{{cite web|url = http://belisrael.info/?p=10071|title = Адналюб|author = [[Анатоль Міхайлавіч Сідарэвіч|Анатоль Сідарэвіч]]|date = 21 сакавіка 2017|publisher = belisrael.info|archiveurl = https://archive.today/20171227182542/http://belisrael.info/?p=10071|archivedate = 27 снежня 2017|accessdate = 27 снежня 2017|url-status = live}}</ref>. У 1944—1946 гадах — дацэнт [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Ковенскага ўніверсітэта]], на будаўнічым факультэце атрымаў пасаду загадчыка кафедры гісторыі архітэктуры. У снежні 1946 года — маі 1947 года знаходзіўся пад следствам у Вільні, арыштаваны органамі [[Міністэрства дзяржаўнай бяспекі СССР|МДБ]]. Праз недастатковасць сабраных доказаў для перадачы ў суд яго справа была спынена, а ён сам вызвалены з-пад варты. Вызваленню садзейнічала заступніцтва прафесараў Жэмайціса і Іонімаса, якія ахарактарызавалі Душэўскага як «савецкага чалавека». Пасля вызвалення працаваў галоўным інжынерам праектаў Інстытута праектавання пры Савеце Міністраў Літоўскай ССР. Зноў арыштаваны ў лютым 1952 года. Асуджаны на 25 гадоў зняволення як [[Беларускі нацыяналізм|беларускі нацыяналіст]] з адбыццём пакарання ў папраўча-працоўных лагерах з канфіскацыяй маёмасці і пазбаўленнем правоў тэрмінам на пяць гадоў. У 1954 годзе тэрмін зняволення скарацілі да дзесяці гадоў, а 16 красавіка 1955 года датэрмінова вызвалілі ў сувязі з пагаршэннем стану здароўя. Працаваў у інстытуце «[[Літбудпраект]]». [[Файл:Klaudiusz Duż-Duszewski grób.JPG|thumb|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага да рэканструкцыі]] [[Файл:קברו של דוז'-דושבסקי בקובנה..jpg|міні|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага пасля рэканструкцыі]] Памёр 25 лютага 1959 года ў Вільні. Пахаваны ў [[Каўнас|Коўне]] на [[Пятрашунскія могілкі|Пятрашунскіх могілках]]. == Творчасць == [[Файл:Flag of Belarus (1918, 1991-1995).svg|thumb|Бел-чырвона-белы сцяг, аўтарам эскізу якога лічаць Дуж-Душэўскага.]] На падставе гістарычных сведчанняў і колераў народных строяў і арнаментаў стварыў у свой час эскіз сцяга БНР. У снежні 1917 года ў [[Мінск]]у падчас Першага Усебеларускага з’езда [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белы сцяг]] ужо шанаваўся як нацыянальны сімвал Беларусі. Аўтар дзясяткаў будынкаў у Каўнасе, [[Панявежыс|Панявежы]], [[Клайпеда|Клайпедзе]], [[Шаўляй|Шаўлях]]. Сярод важнейшых пабудаваных Дуж-Душэўскім будынкаў: * кінатэатр «Метрапалітэн» і дом на вуліцы Лайсвес ал. 41 у Каўнасе; * дом доктара Пурыцкага па вул. Вайжганта ў Каўнасе; * дом грамадзяніна Аўкштуоліса, Аўшрос такас 1 у Каўнасе; * дом грамадзяніна Антуліса, па праспекце Вітаўта ў Каўнасе; * дом на рагу вуліцы Шаўлю ў Каўнасе; * (так у тэксце) дом адваката Пажэла, плошча Венібес-10 у Каўнасе; * дом інжынера Рэклайціса ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў [[Панявежыс]]е; * мясны халадзільнік у Клайпедзе; * фабрыка па апрацоўцы кішак у Каўнасе; * свінарнік на 1000 галоў у Каўнасе; * будынак пошты ў [[Расяйней]]; * дамы Жакевічэне і Гарунгшціса, вул. Траку-15 у Каўнасе; * будынак пошты і будынак аўтатэлеграфнай станцыі ў Шанчай<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post_10.html|title=Грамадская і палітычная дзейнасць Дуж-Душэўскага (з яго ўласных паказанняў)|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. == Узнагароды == На просьбу яўрэйскай грамады Літвы, за ратаванне яўрэяў падчас Другой сусветнай вайны Клаўдзій і Алена Дуж-Душэўскія 13 красавіка 2004 года атрымалі ўзнагароду Прэзідэнта Літвы — [[Крыж выратавання тых, хто гіне]] (пасмяротна)<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/30980213.html|title=«Мы заўсёды будзем яму ўдзячныя». Як стваральнік бел-чырвона-белага сьцяга ўратаваў габрэйскую дзяўчынку ад Галакосту|first=Дзьмітры|last=Гурневіч|website=Радыё Свабода|date=2020-12-02|access-date=2026-02-23}}</ref><ref>[https://www.lrp.lt/lt/veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252?sqid=64419937953834e1524fc5185c73294ef6c2d082 Apdovanotų asmenų duomenų bazė] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210720171810/https://www.lrp.lt/lt/prezidento-veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252/p3240 |date=20 ліпеня 2021 }}</ref>. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="aniska">{{cite web | url = https://www.facebook.com/groups/421205162361600/?multi_permalinks=1089505612198215 | title = Трохі пра К.Дуж-Душэўскага з Нацыянальнага архіва РБ. | author = Віталь Аніска | website = Запісы беларусаведа | lang = be |date=2024-01-30| access-date = 2026-04-19 }}</ref> }} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|6|Дуж-Душэўскі Клаўдзій Сцяпанавіч|269—270}} * ''Луцкевіч Л.'' Барацьбіт і будаўнік / [[Лявон Антонавіч Луцкевіч|Л. Луцкевіч]] // Літаратура і мастацтва. — 1991. — 3 мая. — С. 13. * ''Луцкевіч Л.'' Заслужыў пашану нашчадкаў / Л. Луцкевіч // Голас Радзімы. — 1991. — 2 мая. — 18. — С. 4-5. * ''Рудовіч С.'' Белы, чырвоны, белы… // Звязда. 1992, 25 сак. * ''Рудовіч С.'' Палітык, асветнік, дойлід / С. Рудовіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Глыбоцкага раёна / рэд.: Б. Сачанка і інш. — Мн., 1995. — С. 126—129. * {{артыкул |аўтар=Gierowska-Kałłaur J. |загаловак=The biographies of leading Belarusian activists in the light of information gathered by the Polish Governmental Commissioner for the City of Vilnius in 1924 |выданне=Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej |год=2016 |том=LI-SI (2) |старонкі=31—71 |issn=2353-6403 |doi=10.12775/SDR.2016.EN2.02 |мова=en |ref=Gierowska-Kałłaur}} == Спасылкі == {{Commons}} * https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201202133143/https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html |date=2 снежня 2020 }} * [http://adradjency.narod.ru/nashaniusky/dusheuski.html ДУШЭЎСКІ (Дуж-Душэўскі) Клаўдзій Сцяпанавіч] * [http://nashaniva.by/?c=ar&i=179512 Як склаўся лёс стваральніка бел-чырвона-белага сцяга] — nashaniva.by * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0030/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C_i_%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%BA%D0%B0.html Душэўскі К. Беларусь i водка // Крывіч. 1923. № 1. С. 32-36.] // на [[pawet.net]] * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0031/%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D1%8E%D0%B4%D0%B6%D1%8D%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96.html Даваенны бюджэт Беларусі // Крывіч. 1923. № 2. С. 35-40.] // на [[pawet.net]] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дуж-Душэўскі Клаўдзій}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]] [[Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Архітэктары Беларусі]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Абаронцы яўрэяў падчас Халакоста]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Вільні]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Першага Усебеларускага з’езда]] [[Катэгорыя:Стваральнікі сцягоў]] pr37n5yif63imr62g5rp54fo90r4guo 5129830 5129828 2026-04-20T10:24:28Z M.L.Bot 261 /* Біяграфія */ 5129830 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Душэўскі}} {{Асоба}} '''Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі''' ({{ДН|27|3|1891}}, [[Глыбокае]] — {{ДС|25|2|1959}}, [[Вільня]]; псеўданім і крыптанім: ''К. Душ''; ''К. Д.'') — беларускі [[палітычны дзеяч]], [[дыпламат]], [[рэдактар]], [[педагог]], [[архітэктар]]. Лічыцца аўтарам эскіза сучаснага [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белага сцяга]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 27 сакавіка 1891 года<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 52. Спр. 5. Арк. 542 адв. — 543.</ref> ў [[Глыбокае|Глыбокім]] [[Дзісенскі павет (Расійская імперыя)|Дзісенскага павета]] [[Віленская губерня|Віленскай губерні]]. Па матчынай лініі паходзіў са шляхты Полацкага павета. Прадзед Урублеўскі загінуў у [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстанні 1831 года]], дзед — у [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстанні 1863—1864 гадоў]]. Маці першыя гады жыцця правяла ў віленскай турме на Антокалі. Бацька быў селянінам і валодаў шасцю дзесяцінамі зямлі (пры гэтым польская палітычная паліцыя ў 1924 годзе адзначала, што Дуж-Душэўскі паходзіў са збяднелай каталіцкай шляхецкай сям’і{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}), але асноўным заробкам Сцяпана Душэўскага і яго брата было будаўніцтва. Клаўдзій з дзяцінства дапамагаў бацьку з дзядзькам, а з пачаткам атрымання адукацыі займаўся чарчэннем, і нават складаў каштарысы дамоў, касцёла, будаўніцтва шашы і масткоў. У старэйшых класах ужо сам кіраваў невялікімі будаўнічымі працамі, пад наглядам бацькі складаў іх праекты<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post.html|title=Клаўдыюш Дуж-Душэўскі – аўтар бел-чырвона-белага сцяга|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. [[Файл:Клаўдзій_Дуж-Душэўскі_(1912).jpg|злева|міні|Клаўдзій Дуж-Душэўскі, студэнт Пецярбургскага горнага інстытута ў 1912 годзе]] У 1912 годзе скончыў [[Віленскае рэальнае вучылішча]], дзе далучыўся да беларускага руху. Іграў Крыніцкага ў «[[Паўлінка|Паўлінцы]]» [[Янка Купала|Я. Купалы]]. У 1912—1919 гадах вучыўся ў [[Пецярбургскі горны інстытут|Пецярбургскім горным інстытуце]]. Паводле Ігара Барынава, Дуж-Душэўскі жыў у Пецярбургу на вуліцы Апачыніна, 13, кв. 6; апошні дакумент у яго студэнцкай справе — прашэнне ад 30 студзеня 1919 года на імя дырэктара Горнага інстытута пра выдачу пасведчання для падачы ў камісарыят па вайсковых справах, Пасведчанне № 215 ён атрымаў на рукі 4 лютага 1919 года, неўзабаве з’ехаў з галоднага Петраграда<ref name="aniska"/>. Адзін з актывістаў [[Беларускі навукова-літаратурны гурток|Беларускага навукова-літаратурнага гуртка]] студэнтаў Пецярбургскага ўніверсітэта (разам з [[Браніслаў Адамавіч Тарашкевіч|Б. Тарашкевічам]], [[Мікалай Шыла|Міколам Шылам]] і іншымі){{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Удзельнічаў у выданні часопіса «[[Раніца (часопіс)|Раніца]]». Паводле яго ўласнага сведчання, у гэты час стварыў эскіз [[Бела-чырвона-белы сцяг|беларускага нацыянальнага сцяга]]. У 1917 годзе ўступіў у Беларускую сацыялістычную грамаду ([[БСГ]]), у чэрвені—кастрычніку 1917 года член яе ЦК і прэзідыума. Удзельнік [[З'езд беларускіх нацыянальных арганізацый 1917|З’езда беларускіх нацыянальных арганізацый]] (сакавік 1917, Мінск), {{нп5|Усерасійская дэмакратычная нарада|Усерасійскай дэмакратычнай нарады|en|All-Russian Democratic Conference}} (верасень 1917, [[Санкт-Пецярбург|Петраград]]). У 1918 годзе працаваў загадчыкам бежанскага аддзела [[Беларускі нацыянальны камісарыят|Белнацкама]]. Пасля распаду БСГ (лета 1918) увайшоў у [[Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў|Беларускую партыю сацыялістаў-рэвалюцыянераў]] (БПС-Р). З лістапада 1918 года быў сябрам [[Віленская беларуская рада|Віленскай беларускай рады]]. Па словах Дуж-Душэўскага, ён павінен быў стаць міністрам беларускіх спраў пры літоўскім урадзе, аднак праз асабістыя меркаванні адмовіўся і прапанаваў кандыдатуру [[Язэп Якаўлевіч Варонка|Язэпа Варонкі]]<ref>Томаш Блашчак. Беларусы ў Літоўскай Рэспубліцы (1918—1940) пераклад з польскай мовы Андрэя Вашкевіча. — Смаленск, Інбелкульт, 2022. — С. 126. ISBN 978-5-00076-059-8</ref>. 15 лютага 1919 года Аддзел зямельных паляпшэнняў Камісарыята земляробства хадайнічаў пра прызначэнне Душэўскага на пасаду геолага. Прызначаны геолагам Мінскай вопытнай балотнай станцыі з 1 сакавіка 1919 года загадам № 53. 27 сакавіка 1919 года атрымаў авансам 10 000 рублёў на выкананне работ. 15 красавіка 1919 года камандзіраваны ў Вільню для закупкі абсталявання, атрымаў на гэта авансам яшчэ некалькі тысяч рублёў. Падчас знаходжання Душэўскага ў Вільні, горад быў заняты польскімі войскамі (19 красавіка).<ref name="aniska" /> З красавіка 1919 года ў Вільні (куды прыбыў як прадстаўнік БПС-Р{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}): член [[Беларускі нацыянальны камітэт (Вільня)|Беларускага нацыянальнага камітэта]], у маі 1919 года абраны старшынёй Беларускага з’езда Віленшчыны і Гродзеншчыны, дзе адстойваў пазіцыі эсэраў{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=61}}. Затым стаў старшынёй [[Цэнтральная беларуская рада Віленшчыны і Гродзеншчыны|Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны]] (май—ліпень 1919, неўзабаве падаў у адстаўку {{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}). Узначальваў камітэт [[Беларускае таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны]], быў адным з ініцыятараў стварэння [[Беларуская вайсковая камісія|Беларускай вайсковай камісіі]]. Восенню 1919 — дыпламатычны прадстаўнік [[Урад БНР|урада БНР]] у дзяржавах Балтыі, дзяржаўны сакратар ва ўрадзе [[Вацлаў Юстынавіч Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]]. Улетку 1919 года выкладаў на беларускіх настаўніцкіх курсах, а з 1 верасня 1919 года выкладаў геаграфію ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай беларускай гімназіі]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Атрыманыя авансы вярнуў «тымі жа грошамі» толькі ў 1920 годзе, калі савецкія войскі занялі Вільню і Душэўскі змог паехаць у Менск<ref>''Андрэй Асадчы''. [https://pawet.net/library/history/bel_history/_miscellany/z_egu/asadchy/%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B4%D1%87%D1%8B_%D0%B0._%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96%D1%9E%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D1%87%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B0_%D0%BA._%D0%B4%D1%83%D0%B6-%D0%B4%D1%83%D1%88%D1%8D%D1%9E%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_(1940-1952).html Архіўна-следчая справа К. Дуж-Душэўскага (1940—1952 гг.) у Асобым архіве Літвы як гістарычная крыніца] : бакалаўрская праца / Андрэй Асадчы; навуковы кіраўнік доктар гістарычных навук, прафесар ЕГУ Аляксандр Смалянчук ; Еўрапейскі гуманітарны універсітэт, Акадэмічны дэпартамент гісторыі. — Вільня, 2010. — 87 с.</ref><ref name="aniska" />. У жніўні 1920 года фінансавая справаздача «былога геолага» Душэўскага на суму 14&nbsp;812 рублёў перададзена ў Ваенрэўкам ССРБ.<ref name="aniska" /> У пачатку 1921 года арыштаваны польскімі ўладамі. Вызвалены 7 лютага 1921 года; эміграваў разам з жонкай у [[Літва|Літоўскую Рэспубліку]], жыў у [[Коўна|Коўне]]{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. Паводле даных польскай палітычнай паліцыі (1924), хоць Дуж-Душэўскі і падтрымліваў у Коўне сувязі з беларускімі эсэрамі, ён не ўдзельнічаў у падрыхтоўцы антыпольскага паўстання ў Віленскім і Гродзенскім краях. Польскія агенты адзначалі, што ён «не падзяляў пазіцыю беларусаў у Коўне, бо па натуры быў чалавекам умераным» і «быў папулярны сярод беларускіх простых працоўных, настаўнікаў і іншых дзякуючы свайму характару і шчырай адданасці справе»{{sfn|Gierowska-Kałłaur|2016|с=62}}. У 1920—1930-я гады працаваў у міністэрствах [[Міністэрства беларускіх спраў Літвы|беларускіх спраў]], замежных спраў, сувязі Літвы, адзін з кіраўнікоў Беларускага цэнтра ў Літве, Літоўска-Беларускага таварыства. У 1927 годзе скончыў факультэт будаўніцтва [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Літоўскага ўніверсітэта]] ў Коўне (факультэт пазней быў ператвораны ў [[Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт]]), атрымаў спецыяльнасць інжынера-будаўніка, пасля працаваў інжынерам у праектным бюро [[Уладзімірас Дубянецкіс|Дубянецкага]]. Выдаваў і рэдагаваў часопісы «[[Беларускі сцяг (1922)|Беларускі сцяг]]» (1922), «[[Крывіч (1923)|Крывіч]]» (1923—26), «[[Беларускі асяродак (1933)|Беларускі асяродак]]» (з 1933). Апрацаваў разам з Вацлавам Ластоўскім і [[Тадэвуш Іваноўскі|Тадэвушам Іваноўскім]] лацінска-руска-беларускі слоўнік па арніталогіі. Перакладаў на беларускую мову падручнікі для сярэдніх школ. Арыштаваны савецкімі ўладамі 2 ліпеня 1940 года. Следства скончылася ў чэрвені 1941 года. Было складзена абвінаваўчае заключэнне ў актыўнай падтрымцы нацыяналістычнай і контррэвалюцыйнай дзейнасці, а таксама сувязях з польскай разведкай. Прызнаў свой удзел у беларускім нацыянальным руху, аднак адмаўляў супрацоўніцтва з польскай разведкай і антысавецкую дзейнасць. Праз пачатак вайны Душэўскага не паспелі асудзіць. Быў вызвалены з турмы пасля захопу немцамі Коўна. Падчас [[Нямецкая акупацыя Літвы (1941—1944)|нямецкай акупацыі]] працаваў інжынерам на заводзе гумавых вырабаў «Інкарас». У канцы 1941 года ў Вільні сустракаўся з [[Вацлаў Іваноўскі|Вацлавам Іваноўскім]], які прапанаваў яму пасаду намесніка бурмістра Мінска. Душэўскі не пагадзіўся, а восенню 1942 года зноў адмовіўся ад прапановы. У жніўні 1943 года арыштаваны нямецкімі ўладамі разам з жонкай за ўкрыццё [[Яўрэі|яўрэяў]] і адпраўлены ў канцэнтрацыйны лагер у {{нп5|Правянішкес|Правянішках|pl|Prawieniszki}}<ref>{{Cite news|title=Клавдий–строитель|url=https://www.sb.by/articles/klavdiy-stroitel.html|work=[[Советская Белоруссия (газета)|Советская Белоруссия]]|accessdate=2018-01-19|language=ru}}</ref>. Дзякуючы заступніцтву сяброў і як спецыяліст-інжынер вызвалены праз чатыры месяцы, пасля чаго працаваў інжынерам-будаўніком у тарфяным трэсце да снежня 1944 года. Акрамя ўласных дзяцей, разам з жонкаю выхоўваў дваіх дзяцей-сірот [[Антон Іванавіч Луцкевіч|Антона Луцкевіча]]<ref name="adnaliub">{{cite web|url = http://belisrael.info/?p=10071|title = Адналюб|author = [[Анатоль Міхайлавіч Сідарэвіч|Анатоль Сідарэвіч]]|date = 21 сакавіка 2017|publisher = belisrael.info|archiveurl = https://archive.today/20171227182542/http://belisrael.info/?p=10071|archivedate = 27 снежня 2017|accessdate = 27 снежня 2017|url-status = live}}</ref>. У 1944—1946 гадах — дацэнт [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Ковенскага ўніверсітэта]], на будаўнічым факультэце атрымаў пасаду загадчыка кафедры гісторыі архітэктуры. У снежні 1946 года — маі 1947 года знаходзіўся пад следствам у Вільні, арыштаваны органамі [[Міністэрства дзяржаўнай бяспекі СССР|МДБ]]. Праз недастатковасць сабраных доказаў для перадачы ў суд яго справа была спынена, а ён сам вызвалены з-пад варты. Вызваленню садзейнічала заступніцтва прафесараў Жэмайціса і Іонімаса, якія ахарактарызавалі Душэўскага як «савецкага чалавека». Пасля вызвалення працаваў галоўным інжынерам праектаў Інстытута праектавання пры Савеце Міністраў Літоўскай ССР. Зноў арыштаваны ў лютым 1952 года. Асуджаны на 25 гадоў зняволення як [[Беларускі нацыяналізм|беларускі нацыяналіст]] з адбыццём пакарання ў папраўча-працоўных лагерах з канфіскацыяй маёмасці і пазбаўленнем правоў тэрмінам на пяць гадоў. У 1954 годзе тэрмін зняволення скарацілі да дзесяці гадоў, а 16 красавіка 1955 года датэрмінова вызвалілі ў сувязі з пагаршэннем стану здароўя. Працаваў у інстытуце «[[Літбудпраект]]». [[Файл:Klaudiusz Duż-Duszewski grób.JPG|thumb|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага да рэканструкцыі]] [[Файл:קברו של דוז'-דושבסקי בקובנה..jpg|міні|Магіла Клаўдзія Дуж-Душэўскага пасля рэканструкцыі]] Памёр 25 лютага 1959 года ў Вільні. Пахаваны ў [[Каўнас|Коўне]] на [[Пятрашунскія могілкі|Пятрашунскіх могілках]]. == Творчасць == [[Файл:Flag of Belarus (1918, 1991-1995).svg|thumb|Бел-чырвона-белы сцяг, аўтарам эскізу якога лічаць Дуж-Душэўскага.]] На падставе гістарычных сведчанняў і колераў народных строяў і арнаментаў стварыў у свой час эскіз сцяга БНР. У снежні 1917 года ў [[Мінск]]у падчас Першага Усебеларускага з’езда [[бел-чырвона-белы сцяг|бела-чырвона-белы сцяг]] ужо шанаваўся як нацыянальны сімвал Беларусі. Аўтар дзясяткаў будынкаў у Каўнасе, [[Панявежыс|Панявежы]], [[Клайпеда|Клайпедзе]], [[Шаўляй|Шаўлях]]. Сярод важнейшых пабудаваных Дуж-Душэўскім будынкаў: * кінатэатр «Метрапалітэн» і дом на вуліцы Лайсвес ал. 41 у Каўнасе; * дом доктара Пурыцкага па вул. Вайжганта ў Каўнасе; * дом грамадзяніна Аўкштуоліса, Аўшрос такас 1 у Каўнасе; * дом грамадзяніна Антуліса, па праспекце Вітаўта ў Каўнасе; * дом на рагу вуліцы Шаўлю ў Каўнасе; * (так у тэксце) дом адваката Пажэла, плошча Венібес-10 у Каўнасе; * дом інжынера Рэклайціса ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў Каўнасе; * беконная фабрыка ў [[Панявежыс]]е; * мясны халадзільнік у Клайпедзе; * фабрыка па апрацоўцы кішак у Каўнасе; * свінарнік на 1000 галоў у Каўнасе; * будынак пошты ў [[Расяйней]]; * дамы Жакевічэне і Гарунгшціса, вул. Траку-15 у Каўнасе; * будынак пошты і будынак аўтатэлеграфнай станцыі ў Шанчай<ref>{{Cite web|url=http://rosszuki.blogspot.com/2016/02/blog-post_10.html|title=Грамадская і палітычная дзейнасць Дуж-Душэўскага (з яго ўласных паказанняў)|author=Герасімчык В.|website=rosszuki.blogspot.com|access-date=2026-02-23}}</ref>. == Узнагароды == На просьбу яўрэйскай грамады Літвы, за ратаванне яўрэяў падчас Другой сусветнай вайны Клаўдзій і Алена Дуж-Душэўскія 13 красавіка 2004 года атрымалі ўзнагароду Прэзідэнта Літвы — [[Крыж выратавання тых, хто гіне]] (пасмяротна)<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/30980213.html|title=«Мы заўсёды будзем яму ўдзячныя». Як стваральнік бел-чырвона-белага сьцяга ўратаваў габрэйскую дзяўчынку ад Галакосту|first=Дзьмітры|last=Гурневіч|website=Радыё Свабода|date=2020-12-02|access-date=2026-02-23}}</ref><ref>[https://www.lrp.lt/lt/veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252?sqid=64419937953834e1524fc5185c73294ef6c2d082 Apdovanotų asmenų duomenų bazė] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210720171810/https://www.lrp.lt/lt/prezidento-veikla/apdovanojimai/apdovanotu-asmenu-duomenu-baze/27252/p3240 |date=20 ліпеня 2021 }}</ref>. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="aniska">{{cite web | url = https://www.facebook.com/groups/421205162361600/?multi_permalinks=1089505612198215 | title = Трохі пра К.Дуж-Душэўскага з Нацыянальнага архіва РБ. | author = Віталь Аніска | website = Запісы беларусаведа | lang = be |date=2024-01-30| access-date = 2026-04-19 }}</ref> }} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|6|Дуж-Душэўскі Клаўдзій Сцяпанавіч|269—270}} * ''Луцкевіч Л.'' Барацьбіт і будаўнік / [[Лявон Антонавіч Луцкевіч|Л. Луцкевіч]] // Літаратура і мастацтва. — 1991. — 3 мая. — С. 13. * ''Луцкевіч Л.'' Заслужыў пашану нашчадкаў / Л. Луцкевіч // Голас Радзімы. — 1991. — 2 мая. — 18. — С. 4-5. * ''Рудовіч С.'' Белы, чырвоны, белы… // Звязда. 1992, 25 сак. * ''Рудовіч С.'' Палітык, асветнік, дойлід / С. Рудовіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Глыбоцкага раёна / рэд.: Б. Сачанка і інш. — Мн., 1995. — С. 126—129. * {{артыкул |аўтар=Gierowska-Kałłaur J. |загаловак=The biographies of leading Belarusian activists in the light of information gathered by the Polish Governmental Commissioner for the City of Vilnius in 1924 |выданне=Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej |год=2016 |том=LI-SI (2) |старонкі=31—71 |issn=2353-6403 |doi=10.12775/SDR.2016.EN2.02 |мова=en |ref=Gierowska-Kałłaur}} == Спасылкі == {{Commons}} * https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201202133143/https://svabod1.azureedge.net/a/30980213.html |date=2 снежня 2020 }} * [http://adradjency.narod.ru/nashaniusky/dusheuski.html ДУШЭЎСКІ (Дуж-Душэўскі) Клаўдзій Сцяпанавіч] * [http://nashaniva.by/?c=ar&i=179512 Як склаўся лёс стваральніка бел-чырвона-белага сцяга] — nashaniva.by * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0030/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C_i_%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%BA%D0%B0.html Душэўскі К. Беларусь i водка // Крывіч. 1923. № 1. С. 32-36.] // на [[pawet.net]] * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_reco/0031/%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D1%8E%D0%B4%D0%B6%D1%8D%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96.html Даваенны бюджэт Беларусі // Крывіч. 1923. № 2. С. 35-40.] // на [[pawet.net]] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дуж-Душэўскі Клаўдзій}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбокім]] [[Катэгорыя:Дыпламаты Беларусі]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэдактары паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Архітэктары Беларусі]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Абаронцы яўрэяў падчас Халакоста]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Вільні]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Першага Усебеларускага з’езда]] [[Катэгорыя:Стваральнікі сцягоў]] dbyyeot9fzkkd5bpvdg0whi29ti9t7w 0 46080 5129811 4677258 2026-04-20T09:26:04Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Літаратуры */ 5129811 wikitext text/x-wiki {{універсальная картка}} [[Файл:The PVR.jpg|thumb|right|Класічны радыёпрыёмнік]] [[Файл:Mobiliário_(7.1),_Acervo_do_Museu_do_Colono_(Santa_Leopoldina).jpg|справа|міні|]] '''Ра́дыё''' — спосаб бяздротавага прыёму і пераносу інфармацыі (сігналу) шляхам [[Мадуляцыя|мадуляцыі]] і перадачы [[Электрамагнітныя хвалі|электрамагнітных хваль]] для камунікавання, вяшчання, [[Тэлебачанне|тэлебачання]] і г.д. Таксама сама прылада для прыёму радыёсігналу ([[радыёпрыёмнік]], радыёпрымач). == Гісторыя вынаходніцтва радыё == Першы патэнт на бесправадную сувязь атрымаў у 1872 годзе Малон Луміс, які заявіў ў 1866 годзе аб тым, што ён адкрыў спосаб бяздротавай сувязі; у Германіі стваральнікам радыё лічаць [[Генрых Герц|Генрыха Герца]] (1888), у ЗША — [[Дэвід Х’юз|Дэвіда Х’юза]] (1878), а таксама [[Томас Эдысан|Томаса Эдысана]] (1875), у шэрагу балканскіх краін — [[Нікола Тэсла|Ніколу Тэсла]] (1891), у Расіі — [[Аляксандр Сцяпанавіч Папоў|Аляксандра Папова]], у Францыі — [[Эдуард Бранлі|Эдуарда Бранлі]] (1890), у Англіі — Олівера Джозэфа Лоджа (1894), у Бразіліі — Ландэля дэ Муру (1893—1894). У Беларусі вынаходнікам радыётэлеграфіі лічыцца [[Якуб Наркевіч-Ёдка]] (1890). == Гл. таксама == * [[ЮFM]] * [[Беларуская служба «Радыё Швецыя»]] * [[Новае радыё]] == Спасылкі == * [http://www.bspu.unibel.by/teacher/dasko/radiobelarus.htm Развіццё радыё ў Беларусі (Дасько А. Д.)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071215143846/http://www.bspu.unibel.by/teacher/dasko/radiobelarus.htm |date=15 снежня 2007 }} * [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Беларусі]] == Літаратура == * Аналоговая и цифровая электроника (Полный курс). Учеб. д/вузов. Горячая линия — Телеком, 2004 * Ворсин Н. Н., Ляшко М. Н. Основы радиоэлектроники. — Мн.: Вышэйшая школа, 1992 * Журавлёва Л. В. Радиоэлектроника. Учебник. — Академия. ИЦ. 2005 * Мякішаў Г. Я., Бухаўцаў Б. Б. Фiзiка/Падручнiк для 11 класа сярэдняй школы. — Минск: Народная асвета. 1991 * Гершензон Е. М., Полянина Г. Д., Соина Н. В. Радиотехника. — М.: Просвещение. 1986 * Манаев Е. И. Основы радиоэлектроники. — М.: Просвещение. 1985 * Криштафович А. К. Промышленная электроника. — М.: Высшая школа. 1984 * Разевиг В. Д. Система схемотехнического моделирования MICRO-CAP V. — M.: Солон. 1997. — 273с * Разевиг В. Д. Система схемотехнического моделирования MICRO-CAP 6. — M.: Горячая линия — Телеком, 2001. — 344с * Дасько А. Д. Путь в радиотехнику и электронику с компьютером. Радиолюбитель Ваш компьютер. 1999, № 9 * Дасько А. Д. Знакомьтесь! MICRO-CAP Evaluation 6.0.2. Радиолюбитель Ваш компьютер. 2000, № 8 * Кардашев Г. А. Виртуальная злектроника. М.: Горячая линия — Телеком, 2002. — 260с * Пестриков В. М. Энциклопедия радиолюбителя. Работаем с компьютером. Наука и техника, 2004. — 272 с {{Бібліяінфармацыя}} {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Радыё| ]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы]] dyctfl3m0ngz3gce9g5f7pb4j3kb40h 0 47093 5129609 4417822 2026-04-19T15:56:34Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Размяшчэнне */ 5129609 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Вуліца Багдана Хмяльніцкага}} {{Вуліца Мінска |назва = Вуліца Хмяльніцкага |населены пункт = Мінск |мясцовасць = |раён = [[Савецкі раён (Мінск)|Савецкі]] |на карце = |выява = |памер = |тлумачэнне = |назва ў гонар = [[Багдан Хмяльніцкі|Багдана Хмяльніцкага]] |былыя назвы = |працягласць = 1,1 км<ref>[https://www.google.by/maps/dir/53.9278737,27.5849863/53.9216873,27.5979379/@53.9227588,27.5921329,17z/data=!4m2!4m1!3e2?hl=ru Вуліца Багдана Хмяльніцкага — Google Карты]</ref> |насельніцтва = |каардынаты п = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты к = <!-- {{Coord}} --> |пакрыцце = |рух = |індэкс = |тэлефоны = |метро = {{minskmetro|1}} [[Акадэмія навук (станцыя метро, Мінск)|Акадэмія навук]] |аўтобус = |трамвай = |тралейбус = |чыгунка = |маршрутныя таксі = |прыпынкі = |будынкі = |архітэктурныя помнікі = |помнікі = |храмы = |дзяржаўныя ўстановы = |навучальныя ўстановы = |установы культуры = |медыцынскія ўстановы = |аптэкі = |пошта = |камерцыя = |забудова = |прадпрыемствы = |паркі = }} '''Вуліца Багдана Хмяльніцкага''' — вуліца ў [[Савецкі раён (Мінск)|Савецкім]] раёне [[Мінск]]а. Названа ў гонар [[Багдан Хмяльніцкі|Багдана Хмяльніцкага]] ([[1595]]—[[1657]]), украінскага [[гетман]]а. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць. == Размяшчэнне == Вуліца ідзе ад праспекта [[Праспект Незалежнасці (Мінск)|Незалежнасці]], перасякае вуліцы [[Вуліца Якуба Коласа (Мінск)|Якуба Коласа]], [[Вуліца Беламорская (Мінск)|Беламорская]], [[Вуліца Цнянская (Мінск)|Цнянская]] і заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай [[Вуліца Куйбышава (Мінск)|Куйбышава]]. == Славутасці == * Лазня № 1 (д. 12) — старэйшая грамадская лазня, якая дзейнічае. Заснавана ў 1954 г., рэканструявана ў 2019-2021 гг<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г.</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Вуліцы Мінска:Савецкі}} [[Катэгорыя:Вуліцы Мінска]] [[Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Багдана Хмяльніцкага]] [[Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)]] 6lpxd0phgsn6s1d9gxax0o0r20sms7t 5129615 5129609 2026-04-19T16:24:29Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Славутасці */ 5129615 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Вуліца Багдана Хмяльніцкага}} {{Вуліца Мінска |назва = Вуліца Хмяльніцкага |населены пункт = Мінск |мясцовасць = |раён = [[Савецкі раён (Мінск)|Савецкі]] |на карце = |выява = |памер = |тлумачэнне = |назва ў гонар = [[Багдан Хмяльніцкі|Багдана Хмяльніцкага]] |былыя назвы = |працягласць = 1,1 км<ref>[https://www.google.by/maps/dir/53.9278737,27.5849863/53.9216873,27.5979379/@53.9227588,27.5921329,17z/data=!4m2!4m1!3e2?hl=ru Вуліца Багдана Хмяльніцкага — Google Карты]</ref> |насельніцтва = |каардынаты п = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты к = <!-- {{Coord}} --> |пакрыцце = |рух = |індэкс = |тэлефоны = |метро = {{minskmetro|1}} [[Акадэмія навук (станцыя метро, Мінск)|Акадэмія навук]] |аўтобус = |трамвай = |тралейбус = |чыгунка = |маршрутныя таксі = |прыпынкі = |будынкі = |архітэктурныя помнікі = |помнікі = |храмы = |дзяржаўныя ўстановы = |навучальныя ўстановы = |установы культуры = |медыцынскія ўстановы = |аптэкі = |пошта = |камерцыя = |забудова = |прадпрыемствы = |паркі = }} '''Вуліца Багдана Хмяльніцкага''' — вуліца ў [[Савецкі раён (Мінск)|Савецкім]] раёне [[Мінск]]а. Названа ў гонар [[Багдан Хмяльніцкі|Багдана Хмяльніцкага]] ([[1595]]—[[1657]]), украінскага [[гетман]]а. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць. == Размяшчэнне == Вуліца ідзе ад праспекта [[Праспект Незалежнасці (Мінск)|Незалежнасці]], перасякае вуліцы [[Вуліца Якуба Коласа (Мінск)|Якуба Коласа]], [[Вуліца Беламорская (Мінск)|Беламорская]], [[Вуліца Цнянская (Мінск)|Цнянская]] і заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай [[Вуліца Куйбышава (Мінск)|Куйбышава]]. == Славутасці == * Лазня № 1 (д. 12) — старэйшая грамадская лазня, якая дзейнічае. Заснавана ў 1954 г., рэканструявана ў 2019-2021 гг<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г. с.17</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Вуліцы Мінска:Савецкі}} [[Катэгорыя:Вуліцы Мінска]] [[Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Багдана Хмяльніцкага]] [[Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)]] lab3z4phdpuuc63gp7zamrmzrkhw0ut 5129623 5129615 2026-04-19T16:49:06Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Славутасці */ 5129623 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Вуліца Багдана Хмяльніцкага}} {{Вуліца Мінска |назва = Вуліца Хмяльніцкага |населены пункт = Мінск |мясцовасць = |раён = [[Савецкі раён (Мінск)|Савецкі]] |на карце = |выява = |памер = |тлумачэнне = |назва ў гонар = [[Багдан Хмяльніцкі|Багдана Хмяльніцкага]] |былыя назвы = |працягласць = 1,1 км<ref>[https://www.google.by/maps/dir/53.9278737,27.5849863/53.9216873,27.5979379/@53.9227588,27.5921329,17z/data=!4m2!4m1!3e2?hl=ru Вуліца Багдана Хмяльніцкага — Google Карты]</ref> |насельніцтва = |каардынаты п = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты к = <!-- {{Coord}} --> |пакрыцце = |рух = |індэкс = |тэлефоны = |метро = {{minskmetro|1}} [[Акадэмія навук (станцыя метро, Мінск)|Акадэмія навук]] |аўтобус = |трамвай = |тралейбус = |чыгунка = |маршрутныя таксі = |прыпынкі = |будынкі = |архітэктурныя помнікі = |помнікі = |храмы = |дзяржаўныя ўстановы = |навучальныя ўстановы = |установы культуры = |медыцынскія ўстановы = |аптэкі = |пошта = |камерцыя = |забудова = |прадпрыемствы = |паркі = }} '''Вуліца Багдана Хмяльніцкага''' — вуліца ў [[Савецкі раён (Мінск)|Савецкім]] раёне [[Мінск]]а. Названа ў гонар [[Багдан Хмяльніцкі|Багдана Хмяльніцкага]] ([[1595]]—[[1657]]), украінскага [[гетман]]а. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць. == Размяшчэнне == Вуліца ідзе ад праспекта [[Праспект Незалежнасці (Мінск)|Незалежнасці]], перасякае вуліцы [[Вуліца Якуба Коласа (Мінск)|Якуба Коласа]], [[Вуліца Беламорская (Мінск)|Беламорская]], [[Вуліца Цнянская (Мінск)|Цнянская]] і заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай [[Вуліца Куйбышава (Мінск)|Куйбышава]]. == Славутасці == * [[Нацыянальны інстытут адукацыі]], корпус №2 (д.3, забудова 1933-35 гг.) * [[Мінскі дзяржаўны мастацкі каледж імя А. К. Глебава]] (д. 5) * [[Мінскэнерга]], філіял "Энергазбыт (д.6, забудова 1931-36 гг.) * [[БНТУ]], корпус №11А і спарткомплекс №2 (д.9) * «Дом прэсы» (д.10А)<ref>згодна [https://photobuildings.com/list.php?uid=2403 архітэктурнай базе Рhotobuildings]</ref> * Лазня № 1 (д. 12) — старэйшая грамадская лазня, якая дзейнічае. Заснавана ў 1954 г., рэканструявана ў 2019-2021 гг<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г. с.17</ref>. * Дом 42 (на скрыжаванні з [[Беламорская вуліца (Мінск)|Беламорскай вуліцай]]), знесены ў 2006 г., пабудаваны ў 1956 г. як майстэрня па рамонту абутку, з 1996 г. — магазін заатавараў «Любімец», потым рытуальная крама<ref>[https://photobuildings.com/object/336933/ апісанне будынка ў архітэктурнай базе Рhotobuildings]</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Вуліцы Мінска:Савецкі}} [[Катэгорыя:Вуліцы Мінска]] [[Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Багдана Хмяльніцкага]] [[Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)]] 5ph6sw0yf6v5up1thcoha6agjbrxgqb 5129625 5129623 2026-04-19T16:49:58Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Крыніцы */ 5129625 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Вуліца Багдана Хмяльніцкага}} {{Вуліца Мінска |назва = Вуліца Хмяльніцкага |населены пункт = Мінск |мясцовасць = |раён = [[Савецкі раён (Мінск)|Савецкі]] |на карце = |выява = |памер = |тлумачэнне = |назва ў гонар = [[Багдан Хмяльніцкі|Багдана Хмяльніцкага]] |былыя назвы = |працягласць = 1,1 км<ref>[https://www.google.by/maps/dir/53.9278737,27.5849863/53.9216873,27.5979379/@53.9227588,27.5921329,17z/data=!4m2!4m1!3e2?hl=ru Вуліца Багдана Хмяльніцкага — Google Карты]</ref> |насельніцтва = |каардынаты п = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты к = <!-- {{Coord}} --> |пакрыцце = |рух = |індэкс = |тэлефоны = |метро = {{minskmetro|1}} [[Акадэмія навук (станцыя метро, Мінск)|Акадэмія навук]] |аўтобус = |трамвай = |тралейбус = |чыгунка = |маршрутныя таксі = |прыпынкі = |будынкі = |архітэктурныя помнікі = |помнікі = |храмы = |дзяржаўныя ўстановы = |навучальныя ўстановы = |установы культуры = |медыцынскія ўстановы = |аптэкі = |пошта = |камерцыя = |забудова = |прадпрыемствы = |паркі = }} '''Вуліца Багдана Хмяльніцкага''' — вуліца ў [[Савецкі раён (Мінск)|Савецкім]] раёне [[Мінск]]а. Названа ў гонар [[Багдан Хмяльніцкі|Багдана Хмяльніцкага]] ([[1595]]—[[1657]]), украінскага [[гетман]]а. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць. == Размяшчэнне == Вуліца ідзе ад праспекта [[Праспект Незалежнасці (Мінск)|Незалежнасці]], перасякае вуліцы [[Вуліца Якуба Коласа (Мінск)|Якуба Коласа]], [[Вуліца Беламорская (Мінск)|Беламорская]], [[Вуліца Цнянская (Мінск)|Цнянская]] і заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай [[Вуліца Куйбышава (Мінск)|Куйбышава]]. == Славутасці == * [[Нацыянальны інстытут адукацыі]], корпус №2 (д.3, забудова 1933-35 гг.) * [[Мінскі дзяржаўны мастацкі каледж імя А. К. Глебава]] (д. 5) * [[Мінскэнерга]], філіял "Энергазбыт (д.6, забудова 1931-36 гг.) * [[БНТУ]], корпус №11А і спарткомплекс №2 (д.9) * «Дом прэсы» (д.10А)<ref>згодна [https://photobuildings.com/list.php?uid=2403 архітэктурнай базе Рhotobuildings]</ref> * Лазня № 1 (д. 12) — старэйшая грамадская лазня, якая дзейнічае. Заснавана ў 1954 г., рэканструявана ў 2019-2021 гг<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г. с.17</ref>. * Дом 42 (на скрыжаванні з [[Беламорская вуліца (Мінск)|Беламорскай вуліцай]]), знесены ў 2006 г., пабудаваны ў 1956 г. як майстэрня па рамонту абутку, з 1996 г. — магазін заатавараў «Любімец», потым рытуальная крама<ref>[https://photobuildings.com/object/336933/ апісанне будынка ў архітэктурнай базе Рhotobuildings]</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [https://photobuildings.com/list.php?uid=2403 Вуліца Багдана Хмяльніцкага ў архітэктурнай базе Рhotobuildings] {{Вуліцы Мінска:Савецкі}} [[Катэгорыя:Вуліцы Мінска]] [[Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Багдана Хмяльніцкага]] [[Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)]] 2nqvd67chuquginy5d76s7p8oyrjwe4 0 47418 5129593 5033469 2026-04-19T15:42:43Z Андрэй 2403 Б 152769 /* 1-ая частка */ 5129593 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Праспект Францыска Скарыны}} {{Вуліца Мінска |назва = |населены пункт = Мінск |мясцовасць = |раён = |на карце = |выява =Belarus-Minsk-East-1 Residential Area-2.jpg |памер = |тлумачэнне = |назва ў гонар = |былыя назвы =Праспект Сталіна, Ленінскі праспект, Праспект Францыска Скарыны |працягласць =каля 15 км |насельніцтва = |каардынаты п = |каардынаты = |каардынаты к = |пакрыцце = |рух = |індэкс = |тэлефоны = |метро = * {{minskmetro|1}} [[Плошча Леніна (станцыя метро, Мінск)|Плошча Леніна]] * {{minskmetro|1}} [[Кастрычніцкая (станцыя метро, Мінск)|Кастрычніцкая]] * {{minskmetro|2}} [[Купалаўская (станцыя метро, Мінск)|Купалаўская]] * {{minskmetro|1}} [[Плошча Перамогі (станцыя метро, Мінск)|Плошча Перамогі]] * {{minskmetro|1}} [[Плошча Якуба Коласа (станцыя метро)|Плошча Якуба Коласа]] * {{minskmetro|1}} [[Акадэмія навук (станцыя метро, Мінск)|Акадэмія навук]] * {{minskmetro|1}} [[Парк Чалюскінцаў (станцыя метро)|Парк Чалюскінцаў]] * {{minskmetro|1}} [[Маскоўская (станцыя метро, Мінск)|Маскоўская]] * {{minskmetro|1}} [[Усход (станцыя метро)|Усход]] * {{minskmetro|1}} [[Барысаўскі тракт (станцыя метро)|Барысаўскі тракт]] * {{minskmetro|1}} [[Уручча (станцыя метро)|Уручча]] |аўтобус = |трамвай = |тралейбус = |чыгунка = |маршрутныя таксі = |прыпынкі = |будынкі = |архітэктурныя помнікі = |помнікі = |храмы = |дзяржаўныя ўстановы = |навучальныя ўстановы = |установы культуры = |медыцынскія ўстановы = |аптэкі = |пошта = |камерцыя = |забудова =81 - [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў]]<br/> 116 - [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] |прадпрыемствы = |паркі = }} '''Праспект Незалежнасці''' — галоўная [[магістраль]] [[Мінск]]а, вядзе ад яго цэнтра на паўночны ўсход. Даўжыня каля 15 км. == Гісторыя == Вуліца спланавана і пракладзена на месцы зрытай часткі гарадскі валоў XVI—XVII стагоддзяў пры першым расійскім грамадзянскім губернатары Мінска і Мінскай губерні [[Захар Якаўлевіч Карнееў|Захары Карнееве]] і названа ў яго імя '''Захар’еўскай'''. У савецкі час вуліца пераназвана ў '''Савецкую'''. Праспект таксама ўключаў Барысаўскі тракт (у 1937 годзе пераназваны ў Пушкінскую вуліцу). Падчас акупацыі назва была '''Хаўптштрасэ'''. Падчас Вялікай Айчыннай вайны горад быў моцна разбураны, на вуліцы Савецкай ацалелі толькі 10 дамоў. Было прынята рашэнне пра карэнную рэканструкцыю горада, у тым ліку да 1952 года спраектаваны '''праспект Сталіна''', які праходзіў па больш шырокай і выпрастаннай трасе. У 1961 годзе ён перайменаваны ў '''Ленінскі праспект'''. У 1991 годзе пасля атрымання незалежнасці праспект быў пераназваны ў '''праспект Францыска Скарыны''', у 2005 годзе — у '''праспект Незалежнасці'''. == Забудова == Па характары планіроўкі і забудовы праспект Незалежнасці дзеліцца на 3 часткі: * '''1-я''' (цэнтральная) — ад плошчы Незалежнасці да плошчы Перамогі; * '''2-я''' — ад плошчы Перамогі да плошчы Калініна; * '''3-я''' — ад плошчы Калініна да ўезду ў горад з боку [[Магістраль М2|Маскоўскай шашы]]. === 1-ая частка === 1-ю частку, даўжыня якой каля 3 км, адкрываюць два будынкі: [[атэль «Мінск» (Мінск)|атэль «Мінск»]] — злева і [[Мінскі паштамт]] — справа. У гэтай частцы шырыня праспекта — 48 метраў. Суадносіны вышыні будынкаў і шырыні праспекта — 1:2, якія ствараюць уражанне прасторы, святла і некаторай параднасці, ствараюць цэласны характар забудовы. Тут усе будынкі ўзяты пад адзін [[карніз]]. Праспект добра ўпісаны ў прыроднае асяроддзе ракі [[Свіслач (прыток Бярэзіны)|Свіслач]]. Будаўніцтва на цэнтральным участку праспекта Незалежнасці вялося ў дзве чаргі: * 1940—1950-я гады — ад плошчы Незалежнасці да Кастрычніцкай плошчы; * 1950—1960-я гады — ад Кастрычніцкай плошчы да плошчы Перамогі. Забудовай кіравалі архітэктары М. Паруснікаў і М. Баршч. Пры будаўніцтве большасці жылых дамоў, размешчаных на гэтай частцы праспекта, выкарыстана адна серыя тыпавых секцый № 7 (распрацоўка маскоўскага інстытута «Горстройпроект», архітэктар З. Кавікаў), з прычыны чаго дасягнута мастацкае адзінства забудовы. [[Файл:BSU main building.jpg|міні|злева|[[Галоўны корпус БДУ]]]] * № 4 — шасціпавярховы [[галоўны корпус БДУ]] (1962, архітэктары [[Міхаіл Іванавіч Бакланаў|М. Бакланаў]], [[Абрам Рыгоравіч Духан|А. Духан]], інжынер [[Н. Мароз]]). * № 11 — шасціпавярховы будынак [[Гасцініца «Мінск»|гасцініцы «Мінск»]] (1958, архіт. [[Г. Баданаў]]; 1969, архіт. [[Г. Сысоеў]], [[Дз. Кудраўцаў]], [[С. Мусінскі]]). — {{ГККРБ 4|713Г000160}} [[Файл:Minsk Prospekt Nezalezhnosti 02.jpg|thumb|Праспект Незалежнасці ад вуліцы Валадарскага]] * № 12 (''[[Вуліца Валадарскага (Мінск)|вул. Валадарскага]]'') — [[Дом па праспекце Незалежнасці, 12|пяціпавярховы жылы дом]] (1952, архіт. [[Л. Баталаў]]). У доме выдавалі кватэры навукоўцам, выкладчыкам вышэйшай школы, пісьменнікам. Сярод жыхароў дома — прэзідэнт Акадэміі навук БССР [[Васіль Купрэвіч]], пісьменнікі [[Міхась Лынькоў]], [[Максім Танк]], [[Аркадзь Куляшоў]]. — {{ГККРБ 4|712Г000161}} [[Файл:Незалежнасти, 22 - 1.JPG|міні|злева|Дом № 22]] * № 22 (''[[Вуліца Леніна (Мінск)|вуліца Леніна]], 7; [[Вуліца Энгельса (Мінск)|вуліца Энгельса]], 10'') — [[Дом па праспекце Незалежнасці, 23|пяціпавярховы жылы дом]] (1949—1954, архіт. [[М. Паруснікаў]]<ref name="ЗП158н"/>). У будынку размяшчаецца ўваход на [[Купалаўская (станцыя метро, Мінск)|станцыі метро «Купалаўская»]] і «[[Кастрычніцкая (станцыя метро, Мінск)|Кастрычніцкая]]». — {{ГККРБ 4|712Г000170}} [[Файл:Niezaliežnasci avenue (Minsk), November 2019 p1.jpg|thumb|Дом № 23]] * № 23 (''[[Вуліца Леніна (Мінск)|вуліца Леніна]], 5; [[Вуліца Энгельса (Мінск)|вуліца Энгельса]], 8'') — [[Дом па праспекце Незалежнасці, 23|пяціпавярховы жылы дом]] (1949—1954, архіт. [[М. Паруснікаў]]<ref name="ЗП158н">{{крыніцы/ЗП|Мінск|158н||[[У. В. Алісейчык]], [[А. А. Воінаў]]}}</ref>). У будынку размяшчаюцца універсам «Цэнтральны», першы ў горадзе рэстаран [[McDonald’s]], уваход на [[Купалаўская (станцыя метро, Мінск)|станцыі метро «Купалаўская»]] і «[[Кастрычніцкая (станцыя метро, Мінск)|Кастрычніцкая]]». 11 красавіка 2012 года, у гадавіну [[Тэракт у Мінскім метро|тэракта ў Мінскім метро]], на ўваходзе на станцыі ўстаноўлены мемарыяльны знак «[[Рака памяці]]» скульптара [[Канстанцін Селіханаў|Канстанціна Селіханава]]. — {{ГККРБ 4|712Г000171}} * № 26 «Юбілейны дом», пабудаваны ў гонар 300-годдзя кіравання [[Раманавы|дынастыі Раманавых]] у 1913 г. Архітэктурная асаблівасць: 2 вежы ў двух розных стылях, адна на паўночна-ўсходнім баку з шлемападобным завяршэннем, характэрным для праваслаўнай архітэктуры, а другая трохлопасцевая характэрнная для каталіцкіх званіц; спалучэнне гэтых стыляў робіць будынак унікальным для мінскай архітэктуры. Таксама вядома, што ў 1960-я гг. фасад будынка быў жоўтым<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г.</ref>. Цяпер там знаходзіцца [[Інстытут тэалогіі імя святых Мяфодзія і Кірыла БДУ]]. === 2-я частка === На ўчастку праспекта Незалежнасці ад плошчы Перамогі да плошчы Калініна разам з даваеннымі будынкамі (1937—1941 гады, архітэктары [[Аркадзь Пятровіч Брэгман|А. Брэгман]], [[Герасім Васілевіч Якушка|Г. Якушка]]) узведзены новыя жылыя будынкі (1952—1958 гады, архітэктары [[Міхаіл Восіпавіч Баршч|М. Баршч]], [[Ляонас Сямёнавіч Аранаўскас|Л. Аранаускас]], [[Абрам Рыгоравіч Духан|А. Духан]], [[Сяргей Барысавіч Баткоўскі|С. Баткоўскі]], Н. Макляцова, [[Нута Аўрум-Эльевіч Шпігельман|Н. Шпігельман]]). Вядучую ролю на гэтым участку і ў структуры горада адыгрывае плошча Якуба Коласа<ref name="АБ">{{крыніцы/Архітэктура Беларусі (1993)|Скарыны праспект}}</ref> * № 39 (''[[Праспект Машэрава (Мінск)|праспект Машэрава]], 1'') — жылы дом (архітэктар [[А. П. Брэгман]])<ref name="АСБ"/>. * № 48 — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 48|пяціпавярховы жылы дом|d|Q96101683}} (архітэктар [[А. Духан]])<ref name="АСБ"/>. [[Файл:Minsk Prospekt Nezalezhnosti 52.jpg|міні|злева|Дом № 52]] * № 52 (''[[бульвар Мулявіна]]'') — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 52|пяціпавярховы жылы дом з крамай «Сталічны»|d|Q93432368}} на пл. Я. Коласа (архітэктар [[В. Ладыгіна]])<ref name="АСБ"/>. * № 55 — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 55|чатырохпавярховы жылы дом|d|Q105613670}} (архітэктар [[М. Дабужская]])<ref name="АСБ"/>. * [[комплекс будынкаў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта]] (галоўны корпус пабудаваны ў 1932 годзе, архітэктар [[Георгій Лаўрэнцьевіч Лаўроў|Г. Лаўроў]], у 1950—1980-я гады комплекс рэканструяваўся і дабудоўваўся)<ref name="АБ"/>. * № 62 — [[Мінскі радыётэхнічны каледж]]. * [[Комплекс будынкаў 1-й клінічнай бальніцы (Мінск)|комплекс будынкаў першай клінічнай бальніцы]] ([[1929]]—[[1931]] гады, архітэктар [[Георгій Лаўрэнцьевіч Лаўроў|Г. Лаўроў]], у [[1970-я|1970]]—[[1980-я]] гады рэканструявана)<ref name="АБ"/>. ** № 64 корпус 13 — [[Мінскі гарадскі клінічны анкалагічны дыспансер]]. У наш час праведзена рэканструкцыя карпусоў дыспансера («[[Мінскпраект]]», архітэктары [[В. В. Руцкі]], [[Т. А. Ляпёшкіна]], канструктар Д. Кірэй)<ref name="bsa2020">[http://www.bsa.by/files/Minskproekt.pdf МИНСК ПРОЕКТ СТАБИЛЬНОСТЬ ТРАДИЦИИ 75 КАЧЕСТВО. Минск. 2020]</ref>. [[Файл:Belarus-Minsk-BNTU-3.jpg|злева|thumb|Інтэрнат № 4 БНТУ]] ** № 61 — {{нп5|інтэрнат № 4 БНТУ||d|Q105616838}} (архітэктары [[Сяргей Генадзевіч Бяляеў|С. Бяляеў]], [[С. Мусінскі]], [[Г. Сысоеў]])<ref name="АСБ"/>. * [[комплекс будынкаў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1932—1939 гады, архітэктары [[Георгій Лаўрэнцьевіч Лаўроў|Г. Лаўроў]], [[Іосіф Рыгоравіч Лангбард|І. Лангбард]], у 1960—1970-я гады пабудавана некалькі новых карпусоў)<ref name="АБ"/>. * № 73 — [[Кінатэатр «Кастрычнік» (Мінск)|кінатэатр «Кастрычнік»]] ([[1975]] год, архітэктар [[Валянцін Мікалаевіч Малышаў|В. Малышаў]])<ref name="АБ"/>. * № 76 — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 76|жылы дом|d|Q105616222}} (1964—1965<ref name="АБ"/> гады, архітэктары [[Сяргей Сцяпанавіч Мусінскі|С. Мусінскі]], [[Георгій Васілевіч Сысоеў|Г. Сысоеў]], [[В. Марокін]]<ref name="АСБ"/>). Раней у будынку размяшчаўся магазін «Сінтэтыка» (Дом гандлю «Першамайскі»)<ref name="АБ"/>. * (''[[Вуліца Калініна (Мінск)|вуліца Калініна]], 1'') — {{нп5|Дом па вуліцы Калініна, 1|жылы дом з магазінам «1000 дробязей»|d|Q105616345}} (1962 г., архітэктары [[Георгій Васілевіч Сысоеў|Г. Сысоеў]], [[Д. Кудраўцаў]])<ref name="АБ"/>. [[Файл:Праспект ля Батанічнага саду.jpg|thumb|Дом № 80]] * № 80 — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 80|жылы дом з крамай «Кветкі»|d|Q105644227}} (архітэктары [[С. Мусінскі]], [[Г. Сысоеў]])<ref name="АСБ"/>. * № 81 — [[будынак Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]] ([[1953]] год, архітэктар [[Я. І. Шапіра|Я. Шапіра]])<ref name="АБ"/>. [[Файл:Мінск. Плошча Калініна. 2018 (09).jpg|міні|злева|Дамы № 87, 89/1]] * № 87 — жылы дом (архітэктар [[М. Драздоў]])<ref name="АСБ"/>. * № 89 ([[завулак Кузьмы Чорнага (Мінск)|завулак Кузьмы Чорнага]], 1) — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 89|жылы дом з магазінам «Гастраном»|d|Q105616602}} (архітэктар [[М. Драздоў]])<ref name="АСБ"/>. * № 91, 93 — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці 91, 93|жылы дом|d|Q105644409}} (архітэктар [[М. Ліўшыц]])<ref name="АСБ"/>. === 3-я частка === [[Файл:2014 - panoramio (463).jpg|thumb|Былы [[рэстаран «Свіцязь» (Мінск)|рэстаран «Свіцязь»]]]] * № 84А — былы [[рэстаран «Свіцязь» (Мінск)|рэстаран «Свіцязь»]] (архітэктары [[Я. Дзятлаў]], [[І. Бікешчанка]])<ref name="АСБ"/>. * № 99 — галоўны корпус [[БДАТУ]] (1960, архітэктар [[М. Бакланаў]])<ref name="АСБ"/>. [[Файл:Мінск. БДАТУ (06).jpg|thumb|Навучальна-лабараторны корпус № 4 БДАТУ]] * № 99, корпус 4 — навучальна-лабараторны корпус № 4 [[БДАТУ]] (1973—1980, архітэктары [[М. Бакланаў]], [[В. Крамарэнка]])<ref name="АСБ">{{крыніцы/Архітэктары Савецкай Беларусі|}}</ref>. [[Файл:Мінск. Будынак НДІ сродкаў аўтаматызацыі (панарама).jpg|thumb|{{нп5|комплекс НДІ сродкаў аўтаматызацыі|Будынак НДІ сродкаў аўтаматызацыі|d|Q99533833}} і гандлёвы цэнтр «[[Аляксандраў Пасаж]]»]] * № 117 — [[АГАТ-сістэмы кіравання]]. Будынак узведзены як {{нп5|комплекс НДІ сродкаў аўтаматызацыі||d|Q99533833}} (1977, архітэктары [[Д. Кудраўцаў]], [[С. Мусінскі]])<ref name="АСБ"/>. * № 117А — гандлёвы цэнтр «[[Аляксандраў Пасаж]]». * № 148 корпус 1 — інтэрнат БНТУ (архітэктар [[І. Есьман]])<ref name="АСБ"/>. * № 148 корпус 2 — інтэрнат № 16 БНТУ (архітэктар [[І. Есьман]])<ref name="АСБ"/>. * № 148 корпус 3 — інтэрнат № 17 БНТУ (архітэктар [[І. Есьман]])<ref name="АСБ"/>. * № 169 — [[XXI стагоддзе (бізнес-цэнтр)|бізнес цэнтр «XXI стагоддзе»]] (1998, [[А. Корбут]], [[В. Нікіцін]], [[Зееў Натэс]], [[Даніэль Бран]]). == Плошчы == На ўсім працягу праспекта Незалежнасці размешчана некалькі плошчаў (упарадкаваны па размяшчэнню з усходу на захад): * [[плошча Калініна (Мінск)|плошча Калініна]] * [[плошча Якуба Коласа]] * [[плошча Перамогі (Мінск)|плошча Перамогі]] * [[Кастрычніцкая плошча (Мінск)|Кастрычніцкая плошча]] * [[плошча Незалежнасці (Мінск)|плошча Незалежнасці]] == Характэрныя будынкі і збудаванні == Глядзіце [[Славутасці Мінска]] * [[Архітэктурны факультэт БНТУ|Архітэктурны факультэт]] [[БНТУ]] * Мастацкія пано на вышынных будынках мікрараёна «[[Жылы раён Усход (Мінск)|Усход]]» [[Файл:КГБ РБ.JPG|thumb|right|250px|Будынак КДБ РБ]] * [[Камітэт дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь]] * [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] * [[Маскоўскі аўтавакзал (Мінск)|Маскоўскі аўтавакзал]] * [[Дзіцячая чыгунка (Мінск)|Дзіцячая чыгунка]] * [[Цэнтральны батанічны сад Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі|Цэнтральны батанічны сад]] * [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі]] * [[Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт]] * [[Беларуская дзяржаўная філармонія]] * [[Манумент Перамогі (Мінск)|манумент Перамогі]] на плошчы Перамогі * [[Беларускі дзяржаўны цырк]] * Дом 45 — [[Гімназія № 23 (Мінск)|Гімназія № 23]] * [[Палац культуры прафсаюзаў]] * [[Музей Вялікай Айчыннай вайны (Мінск)|Музей Вялікай Айчыннай вайны]] * [[Палац Рэспублікі (Мінск)|Палац Рэспублікі]] == [[Грамадскі транспарт]] == Практычна ўздоўж усёй працягласці праспекта Незалежнасці праходзіць [[Маскоўская лінія]] [[Мінскі метрапалітэн|Мінскага метрапалітэна]], а таксама на большай яго частцы — [[мінскі аўтобус|аўтобусны]] маршрут № 100 (мінчане завуць яго «сотка»). Каля Нацыянальнай бібліятэкі і Уручча ходзяць тралейбусы. З 1 чэрвеня 2022 года на цэнтральнай частцы праспекта таксама ходзіць тралейбус № 22. На некалькіх участках маецца выдзеленая паласа для грамадскага транспарту. == Нефармальныя тапонімы праспекта == Месца пад домам 16 нефармальна называюць месцам «пад гадзіннікам», кафэ «Світанак» (д.23, зараз не існуе) атрымала ад мінчан мянушку «памыйніца», падземны пераход паміж Нацыянальным банкам і ГУМам празвалі «трубой», адлегласць ад вул. Энгельса да вул. Леніна назвалі «цэнтр», а адлегласць ад Белдзяржцырка да плошчы Перамогі «стомятроўка<ref>[https://interfax.by/news/obshchestvo/sotszashchita/58698/ Городской фольклор Минска: „бигуди“, „гарлем“, „помойка“ и другое] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210918122755/https://interfax.by/news/obshchestvo/sotszashchita/58698/ |date=18 верасня 2021 }} //Інтэрфакс</ref>». Калі праспект называўся Сталінскім, чатырохвугольнік, які складаўся з яго і вуліц Маркса, Энгельса і Леніна, меў нефармальную назву «Квартал чатырох святых». == Галерэя == <gallery> Image:Victory-square.jpg|[[Манумент Перамогі (Мінск)|Манумент]] на [[Плошча Перамогі (Мінск)|Плошчы Перамогі]] Image:Belarus-Minsk-Academy of Sciences-2.jpg|[[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Акадэмія навук]] Image:BNTU.JPG|Галоўны будынак [[Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт|Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта]] Image:Belarus-Minsk-East-1 Residential Area-2.jpg|[[Жылы раён Усход (Мінск)|Мікрараён «Усход»]] </gallery> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/Архітэктура Беларусі (1993)|Скарыны праспект}} * Республика Беларусь : энциклопедия. Т. 5. — Мн., 2007. == Спасылкі == {{Commons|Category:Independence Avenue, Minsk}} {{Праспекты Мінска}} {{Славутасці Мінска}} {{Вуліцы Мінска:Маскоўскі}} {{Вуліцы Мінска:Партызанскі}} {{Вуліцы Мінска:Першамайскі}} {{Вуліцы Мінска:Савецкі}} {{Вуліцы Мінска:Цэнтральны}} [[Катэгорыя:Вуліцы Мінска]] [[Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)]] [[Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)| ]] [[Катэгорыя:Плошча Незалежнасці (Мінск)]] jswrt57iblfhx7fi0f2xnbbxthzn5nz 5129618 5129593 2026-04-19T16:28:07Z Андрэй 2403 Б 152769 /* 1-ая частка */ 5129618 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Праспект Францыска Скарыны}} {{Вуліца Мінска |назва = |населены пункт = Мінск |мясцовасць = |раён = |на карце = |выява =Belarus-Minsk-East-1 Residential Area-2.jpg |памер = |тлумачэнне = |назва ў гонар = |былыя назвы =Праспект Сталіна, Ленінскі праспект, Праспект Францыска Скарыны |працягласць =каля 15 км |насельніцтва = |каардынаты п = |каардынаты = |каардынаты к = |пакрыцце = |рух = |індэкс = |тэлефоны = |метро = * {{minskmetro|1}} [[Плошча Леніна (станцыя метро, Мінск)|Плошча Леніна]] * {{minskmetro|1}} [[Кастрычніцкая (станцыя метро, Мінск)|Кастрычніцкая]] * {{minskmetro|2}} [[Купалаўская (станцыя метро, Мінск)|Купалаўская]] * {{minskmetro|1}} [[Плошча Перамогі (станцыя метро, Мінск)|Плошча Перамогі]] * {{minskmetro|1}} [[Плошча Якуба Коласа (станцыя метро)|Плошча Якуба Коласа]] * {{minskmetro|1}} [[Акадэмія навук (станцыя метро, Мінск)|Акадэмія навук]] * {{minskmetro|1}} [[Парк Чалюскінцаў (станцыя метро)|Парк Чалюскінцаў]] * {{minskmetro|1}} [[Маскоўская (станцыя метро, Мінск)|Маскоўская]] * {{minskmetro|1}} [[Усход (станцыя метро)|Усход]] * {{minskmetro|1}} [[Барысаўскі тракт (станцыя метро)|Барысаўскі тракт]] * {{minskmetro|1}} [[Уручча (станцыя метро)|Уручча]] |аўтобус = |трамвай = |тралейбус = |чыгунка = |маршрутныя таксі = |прыпынкі = |будынкі = |архітэктурныя помнікі = |помнікі = |храмы = |дзяржаўныя ўстановы = |навучальныя ўстановы = |установы культуры = |медыцынскія ўстановы = |аптэкі = |пошта = |камерцыя = |забудова =81 - [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў]]<br/> 116 - [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] |прадпрыемствы = |паркі = }} '''Праспект Незалежнасці''' — галоўная [[магістраль]] [[Мінск]]а, вядзе ад яго цэнтра на паўночны ўсход. Даўжыня каля 15 км. == Гісторыя == Вуліца спланавана і пракладзена на месцы зрытай часткі гарадскі валоў XVI—XVII стагоддзяў пры першым расійскім грамадзянскім губернатары Мінска і Мінскай губерні [[Захар Якаўлевіч Карнееў|Захары Карнееве]] і названа ў яго імя '''Захар’еўскай'''. У савецкі час вуліца пераназвана ў '''Савецкую'''. Праспект таксама ўключаў Барысаўскі тракт (у 1937 годзе пераназваны ў Пушкінскую вуліцу). Падчас акупацыі назва была '''Хаўптштрасэ'''. Падчас Вялікай Айчыннай вайны горад быў моцна разбураны, на вуліцы Савецкай ацалелі толькі 10 дамоў. Было прынята рашэнне пра карэнную рэканструкцыю горада, у тым ліку да 1952 года спраектаваны '''праспект Сталіна''', які праходзіў па больш шырокай і выпрастаннай трасе. У 1961 годзе ён перайменаваны ў '''Ленінскі праспект'''. У 1991 годзе пасля атрымання незалежнасці праспект быў пераназваны ў '''праспект Францыска Скарыны''', у 2005 годзе — у '''праспект Незалежнасці'''. == Забудова == Па характары планіроўкі і забудовы праспект Незалежнасці дзеліцца на 3 часткі: * '''1-я''' (цэнтральная) — ад плошчы Незалежнасці да плошчы Перамогі; * '''2-я''' — ад плошчы Перамогі да плошчы Калініна; * '''3-я''' — ад плошчы Калініна да ўезду ў горад з боку [[Магістраль М2|Маскоўскай шашы]]. === 1-ая частка === 1-ю частку, даўжыня якой каля 3 км, адкрываюць два будынкі: [[атэль «Мінск» (Мінск)|атэль «Мінск»]] — злева і [[Мінскі паштамт]] — справа. У гэтай частцы шырыня праспекта — 48 метраў. Суадносіны вышыні будынкаў і шырыні праспекта — 1:2, якія ствараюць уражанне прасторы, святла і некаторай параднасці, ствараюць цэласны характар забудовы. Тут усе будынкі ўзяты пад адзін [[карніз]]. Праспект добра ўпісаны ў прыроднае асяроддзе ракі [[Свіслач (прыток Бярэзіны)|Свіслач]]. Будаўніцтва на цэнтральным участку праспекта Незалежнасці вялося ў дзве чаргі: * 1940—1950-я гады — ад плошчы Незалежнасці да Кастрычніцкай плошчы; * 1950—1960-я гады — ад Кастрычніцкай плошчы да плошчы Перамогі. Забудовай кіравалі архітэктары М. Паруснікаў і М. Баршч. Пры будаўніцтве большасці жылых дамоў, размешчаных на гэтай частцы праспекта, выкарыстана адна серыя тыпавых секцый № 7 (распрацоўка маскоўскага інстытута «Горстройпроект», архітэктар З. Кавікаў), з прычыны чаго дасягнута мастацкае адзінства забудовы. [[Файл:BSU main building.jpg|міні|злева|[[Галоўны корпус БДУ]]]] * № 4 — шасціпавярховы [[галоўны корпус БДУ]] (1962, архітэктары [[Міхаіл Іванавіч Бакланаў|М. Бакланаў]], [[Абрам Рыгоравіч Духан|А. Духан]], інжынер [[Н. Мароз]]). * № 11 — шасціпавярховы будынак [[Гасцініца «Мінск»|гасцініцы «Мінск»]] (1958, архіт. [[Г. Баданаў]]; 1969, архіт. [[Г. Сысоеў]], [[Дз. Кудраўцаў]], [[С. Мусінскі]]). — {{ГККРБ 4|713Г000160}} [[Файл:Minsk Prospekt Nezalezhnosti 02.jpg|thumb|Праспект Незалежнасці ад вуліцы Валадарскага]] * № 12 (''[[Вуліца Валадарскага (Мінск)|вул. Валадарскага]]'') — [[Дом па праспекце Незалежнасці, 12|пяціпавярховы жылы дом]] (1952, архіт. [[Л. Баталаў]]). У доме выдавалі кватэры навукоўцам, выкладчыкам вышэйшай школы, пісьменнікам. Сярод жыхароў дома — прэзідэнт Акадэміі навук БССР [[Васіль Купрэвіч]], пісьменнікі [[Міхась Лынькоў]], [[Максім Танк]], [[Аркадзь Куляшоў]]. — {{ГККРБ 4|712Г000161}} [[Файл:Незалежнасти, 22 - 1.JPG|міні|злева|Дом № 22]] * № 22 (''[[Вуліца Леніна (Мінск)|вуліца Леніна]], 7; [[Вуліца Энгельса (Мінск)|вуліца Энгельса]], 10'') — [[Дом па праспекце Незалежнасці, 23|пяціпавярховы жылы дом]] (1949—1954, архіт. [[М. Паруснікаў]]<ref name="ЗП158н"/>). У будынку размяшчаецца ўваход на [[Купалаўская (станцыя метро, Мінск)|станцыі метро «Купалаўская»]] і «[[Кастрычніцкая (станцыя метро, Мінск)|Кастрычніцкая]]». — {{ГККРБ 4|712Г000170}} [[Файл:Niezaliežnasci avenue (Minsk), November 2019 p1.jpg|thumb|Дом № 23]] * № 23 (''[[Вуліца Леніна (Мінск)|вуліца Леніна]], 5; [[Вуліца Энгельса (Мінск)|вуліца Энгельса]], 8'') — [[Дом па праспекце Незалежнасці, 23|пяціпавярховы жылы дом]] (1949—1954, архіт. [[М. Паруснікаў]]<ref name="ЗП158н">{{крыніцы/ЗП|Мінск|158н||[[У. В. Алісейчык]], [[А. А. Воінаў]]}}</ref>). У будынку размяшчаюцца універсам «Цэнтральны», першы ў горадзе рэстаран [[McDonald’s]], уваход на [[Купалаўская (станцыя метро, Мінск)|станцыі метро «Купалаўская»]] і «[[Кастрычніцкая (станцыя метро, Мінск)|Кастрычніцкая]]». 11 красавіка 2012 года, у гадавіну [[Тэракт у Мінскім метро|тэракта ў Мінскім метро]], на ўваходзе на станцыі ўстаноўлены мемарыяльны знак «[[Рака памяці]]» скульптара [[Канстанцін Селіханаў|Канстанціна Селіханава]]. — {{ГККРБ 4|712Г000171}} * № 26 «Юбілейны дом», пабудаваны ў гонар 300-годдзя кіравання [[Раманавы|дынастыі Раманавых]] у 1913 г. Архітэктурная асаблівасць: 2 вежы ў двух розных стылях, адна на паўночна-ўсходнім баку з шлемападобным завяршэннем, характэрным для праваслаўнай архітэктуры, а другая трохлопасцевая характэрнная для каталіцкіх званіц; спалучэнне гэтых стыляў робіць будынак унікальным для мінскай архітэктуры. Таксама вядома, што ў 1960-я гг. фасад будынка быў жоўтым<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г., с.16</ref>. Цяпер там знаходзіцца [[Інстытут тэалогіі імя святых Мяфодзія і Кірыла БДУ]]. === 2-я частка === На ўчастку праспекта Незалежнасці ад плошчы Перамогі да плошчы Калініна разам з даваеннымі будынкамі (1937—1941 гады, архітэктары [[Аркадзь Пятровіч Брэгман|А. Брэгман]], [[Герасім Васілевіч Якушка|Г. Якушка]]) узведзены новыя жылыя будынкі (1952—1958 гады, архітэктары [[Міхаіл Восіпавіч Баршч|М. Баршч]], [[Ляонас Сямёнавіч Аранаўскас|Л. Аранаускас]], [[Абрам Рыгоравіч Духан|А. Духан]], [[Сяргей Барысавіч Баткоўскі|С. Баткоўскі]], Н. Макляцова, [[Нута Аўрум-Эльевіч Шпігельман|Н. Шпігельман]]). Вядучую ролю на гэтым участку і ў структуры горада адыгрывае плошча Якуба Коласа<ref name="АБ">{{крыніцы/Архітэктура Беларусі (1993)|Скарыны праспект}}</ref> * № 39 (''[[Праспект Машэрава (Мінск)|праспект Машэрава]], 1'') — жылы дом (архітэктар [[А. П. Брэгман]])<ref name="АСБ"/>. * № 48 — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 48|пяціпавярховы жылы дом|d|Q96101683}} (архітэктар [[А. Духан]])<ref name="АСБ"/>. [[Файл:Minsk Prospekt Nezalezhnosti 52.jpg|міні|злева|Дом № 52]] * № 52 (''[[бульвар Мулявіна]]'') — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 52|пяціпавярховы жылы дом з крамай «Сталічны»|d|Q93432368}} на пл. Я. Коласа (архітэктар [[В. Ладыгіна]])<ref name="АСБ"/>. * № 55 — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 55|чатырохпавярховы жылы дом|d|Q105613670}} (архітэктар [[М. Дабужская]])<ref name="АСБ"/>. * [[комплекс будынкаў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта]] (галоўны корпус пабудаваны ў 1932 годзе, архітэктар [[Георгій Лаўрэнцьевіч Лаўроў|Г. Лаўроў]], у 1950—1980-я гады комплекс рэканструяваўся і дабудоўваўся)<ref name="АБ"/>. * № 62 — [[Мінскі радыётэхнічны каледж]]. * [[Комплекс будынкаў 1-й клінічнай бальніцы (Мінск)|комплекс будынкаў першай клінічнай бальніцы]] ([[1929]]—[[1931]] гады, архітэктар [[Георгій Лаўрэнцьевіч Лаўроў|Г. Лаўроў]], у [[1970-я|1970]]—[[1980-я]] гады рэканструявана)<ref name="АБ"/>. ** № 64 корпус 13 — [[Мінскі гарадскі клінічны анкалагічны дыспансер]]. У наш час праведзена рэканструкцыя карпусоў дыспансера («[[Мінскпраект]]», архітэктары [[В. В. Руцкі]], [[Т. А. Ляпёшкіна]], канструктар Д. Кірэй)<ref name="bsa2020">[http://www.bsa.by/files/Minskproekt.pdf МИНСК ПРОЕКТ СТАБИЛЬНОСТЬ ТРАДИЦИИ 75 КАЧЕСТВО. Минск. 2020]</ref>. [[Файл:Belarus-Minsk-BNTU-3.jpg|злева|thumb|Інтэрнат № 4 БНТУ]] ** № 61 — {{нп5|інтэрнат № 4 БНТУ||d|Q105616838}} (архітэктары [[Сяргей Генадзевіч Бяляеў|С. Бяляеў]], [[С. Мусінскі]], [[Г. Сысоеў]])<ref name="АСБ"/>. * [[комплекс будынкаў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (1932—1939 гады, архітэктары [[Георгій Лаўрэнцьевіч Лаўроў|Г. Лаўроў]], [[Іосіф Рыгоравіч Лангбард|І. Лангбард]], у 1960—1970-я гады пабудавана некалькі новых карпусоў)<ref name="АБ"/>. * № 73 — [[Кінатэатр «Кастрычнік» (Мінск)|кінатэатр «Кастрычнік»]] ([[1975]] год, архітэктар [[Валянцін Мікалаевіч Малышаў|В. Малышаў]])<ref name="АБ"/>. * № 76 — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 76|жылы дом|d|Q105616222}} (1964—1965<ref name="АБ"/> гады, архітэктары [[Сяргей Сцяпанавіч Мусінскі|С. Мусінскі]], [[Георгій Васілевіч Сысоеў|Г. Сысоеў]], [[В. Марокін]]<ref name="АСБ"/>). Раней у будынку размяшчаўся магазін «Сінтэтыка» (Дом гандлю «Першамайскі»)<ref name="АБ"/>. * (''[[Вуліца Калініна (Мінск)|вуліца Калініна]], 1'') — {{нп5|Дом па вуліцы Калініна, 1|жылы дом з магазінам «1000 дробязей»|d|Q105616345}} (1962 г., архітэктары [[Георгій Васілевіч Сысоеў|Г. Сысоеў]], [[Д. Кудраўцаў]])<ref name="АБ"/>. [[Файл:Праспект ля Батанічнага саду.jpg|thumb|Дом № 80]] * № 80 — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 80|жылы дом з крамай «Кветкі»|d|Q105644227}} (архітэктары [[С. Мусінскі]], [[Г. Сысоеў]])<ref name="АСБ"/>. * № 81 — [[будынак Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў]] ([[1953]] год, архітэктар [[Я. І. Шапіра|Я. Шапіра]])<ref name="АБ"/>. [[Файл:Мінск. Плошча Калініна. 2018 (09).jpg|міні|злева|Дамы № 87, 89/1]] * № 87 — жылы дом (архітэктар [[М. Драздоў]])<ref name="АСБ"/>. * № 89 ([[завулак Кузьмы Чорнага (Мінск)|завулак Кузьмы Чорнага]], 1) — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці, 89|жылы дом з магазінам «Гастраном»|d|Q105616602}} (архітэктар [[М. Драздоў]])<ref name="АСБ"/>. * № 91, 93 — {{нп5|Дом па праспекце Незалежнасці 91, 93|жылы дом|d|Q105644409}} (архітэктар [[М. Ліўшыц]])<ref name="АСБ"/>. === 3-я частка === [[Файл:2014 - panoramio (463).jpg|thumb|Былы [[рэстаран «Свіцязь» (Мінск)|рэстаран «Свіцязь»]]]] * № 84А — былы [[рэстаран «Свіцязь» (Мінск)|рэстаран «Свіцязь»]] (архітэктары [[Я. Дзятлаў]], [[І. Бікешчанка]])<ref name="АСБ"/>. * № 99 — галоўны корпус [[БДАТУ]] (1960, архітэктар [[М. Бакланаў]])<ref name="АСБ"/>. [[Файл:Мінск. БДАТУ (06).jpg|thumb|Навучальна-лабараторны корпус № 4 БДАТУ]] * № 99, корпус 4 — навучальна-лабараторны корпус № 4 [[БДАТУ]] (1973—1980, архітэктары [[М. Бакланаў]], [[В. Крамарэнка]])<ref name="АСБ">{{крыніцы/Архітэктары Савецкай Беларусі|}}</ref>. [[Файл:Мінск. Будынак НДІ сродкаў аўтаматызацыі (панарама).jpg|thumb|{{нп5|комплекс НДІ сродкаў аўтаматызацыі|Будынак НДІ сродкаў аўтаматызацыі|d|Q99533833}} і гандлёвы цэнтр «[[Аляксандраў Пасаж]]»]] * № 117 — [[АГАТ-сістэмы кіравання]]. Будынак узведзены як {{нп5|комплекс НДІ сродкаў аўтаматызацыі||d|Q99533833}} (1977, архітэктары [[Д. Кудраўцаў]], [[С. Мусінскі]])<ref name="АСБ"/>. * № 117А — гандлёвы цэнтр «[[Аляксандраў Пасаж]]». * № 148 корпус 1 — інтэрнат БНТУ (архітэктар [[І. Есьман]])<ref name="АСБ"/>. * № 148 корпус 2 — інтэрнат № 16 БНТУ (архітэктар [[І. Есьман]])<ref name="АСБ"/>. * № 148 корпус 3 — інтэрнат № 17 БНТУ (архітэктар [[І. Есьман]])<ref name="АСБ"/>. * № 169 — [[XXI стагоддзе (бізнес-цэнтр)|бізнес цэнтр «XXI стагоддзе»]] (1998, [[А. Корбут]], [[В. Нікіцін]], [[Зееў Натэс]], [[Даніэль Бран]]). == Плошчы == На ўсім працягу праспекта Незалежнасці размешчана некалькі плошчаў (упарадкаваны па размяшчэнню з усходу на захад): * [[плошча Калініна (Мінск)|плошча Калініна]] * [[плошча Якуба Коласа]] * [[плошча Перамогі (Мінск)|плошча Перамогі]] * [[Кастрычніцкая плошча (Мінск)|Кастрычніцкая плошча]] * [[плошча Незалежнасці (Мінск)|плошча Незалежнасці]] == Характэрныя будынкі і збудаванні == Глядзіце [[Славутасці Мінска]] * [[Архітэктурны факультэт БНТУ|Архітэктурны факультэт]] [[БНТУ]] * Мастацкія пано на вышынных будынках мікрараёна «[[Жылы раён Усход (Мінск)|Усход]]» [[Файл:КГБ РБ.JPG|thumb|right|250px|Будынак КДБ РБ]] * [[Камітэт дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь]] * [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] * [[Маскоўскі аўтавакзал (Мінск)|Маскоўскі аўтавакзал]] * [[Дзіцячая чыгунка (Мінск)|Дзіцячая чыгунка]] * [[Цэнтральны батанічны сад Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі|Цэнтральны батанічны сад]] * [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі]] * [[Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт]] * [[Беларуская дзяржаўная філармонія]] * [[Манумент Перамогі (Мінск)|манумент Перамогі]] на плошчы Перамогі * [[Беларускі дзяржаўны цырк]] * Дом 45 — [[Гімназія № 23 (Мінск)|Гімназія № 23]] * [[Палац культуры прафсаюзаў]] * [[Музей Вялікай Айчыннай вайны (Мінск)|Музей Вялікай Айчыннай вайны]] * [[Палац Рэспублікі (Мінск)|Палац Рэспублікі]] == [[Грамадскі транспарт]] == Практычна ўздоўж усёй працягласці праспекта Незалежнасці праходзіць [[Маскоўская лінія]] [[Мінскі метрапалітэн|Мінскага метрапалітэна]], а таксама на большай яго частцы — [[мінскі аўтобус|аўтобусны]] маршрут № 100 (мінчане завуць яго «сотка»). Каля Нацыянальнай бібліятэкі і Уручча ходзяць тралейбусы. З 1 чэрвеня 2022 года на цэнтральнай частцы праспекта таксама ходзіць тралейбус № 22. На некалькіх участках маецца выдзеленая паласа для грамадскага транспарту. == Нефармальныя тапонімы праспекта == Месца пад домам 16 нефармальна называюць месцам «пад гадзіннікам», кафэ «Світанак» (д.23, зараз не існуе) атрымала ад мінчан мянушку «памыйніца», падземны пераход паміж Нацыянальным банкам і ГУМам празвалі «трубой», адлегласць ад вул. Энгельса да вул. Леніна назвалі «цэнтр», а адлегласць ад Белдзяржцырка да плошчы Перамогі «стомятроўка<ref>[https://interfax.by/news/obshchestvo/sotszashchita/58698/ Городской фольклор Минска: „бигуди“, „гарлем“, „помойка“ и другое] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210918122755/https://interfax.by/news/obshchestvo/sotszashchita/58698/ |date=18 верасня 2021 }} //Інтэрфакс</ref>». Калі праспект называўся Сталінскім, чатырохвугольнік, які складаўся з яго і вуліц Маркса, Энгельса і Леніна, меў нефармальную назву «Квартал чатырох святых». == Галерэя == <gallery> Image:Victory-square.jpg|[[Манумент Перамогі (Мінск)|Манумент]] на [[Плошча Перамогі (Мінск)|Плошчы Перамогі]] Image:Belarus-Minsk-Academy of Sciences-2.jpg|[[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Акадэмія навук]] Image:BNTU.JPG|Галоўны будынак [[Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт|Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта]] Image:Belarus-Minsk-East-1 Residential Area-2.jpg|[[Жылы раён Усход (Мінск)|Мікрараён «Усход»]] </gallery> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{крыніцы/Архітэктура Беларусі (1993)|Скарыны праспект}} * Республика Беларусь : энциклопедия. Т. 5. — Мн., 2007. == Спасылкі == {{Commons|Category:Independence Avenue, Minsk}} {{Праспекты Мінска}} {{Славутасці Мінска}} {{Вуліцы Мінска:Маскоўскі}} {{Вуліцы Мінска:Партызанскі}} {{Вуліцы Мінска:Першамайскі}} {{Вуліцы Мінска:Савецкі}} {{Вуліцы Мінска:Цэнтральны}} [[Катэгорыя:Вуліцы Мінска]] [[Катэгорыя:Савецкі раён (Мінск)]] [[Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)| ]] [[Катэгорыя:Плошча Незалежнасці (Мінск)]] fyhk4tf3r1jivbciq0pi7xg3ofhuj4h 0 49954 5129630 5129318 2026-04-19T16:59:34Z M.L.Bot 261 Адхілена апошняя змена (зробленая [[Адмысловае:Contributions/~2026-23803-74|~2026-23803-74]]) і адноўлена версія 4617504, зробленая Maksim L. 5129630 wikitext text/x-wiki {{Кампанія |Назва = ЗАТ «Цэптар Банк» |Лагатып = |Тып = |Лістынг на біржы = |Дзейнасць = |Дэвіз = |Заснавана = 2008 |Ранейшыя назвы = |Заснавальнікі = |Размяшчэнне = [[Беларусь]] |Ключавыя фігуры = Ігар Дворнікаў |Галіна = |Абарачэнне = |Аперацыйны прыбытак = |Чысты прыбытак = |Лік супрацоўнікаў = |Матчына кампанія = |Даччыныя кампаніі = |Колькасць краін = |Сайт = [http://www.zepterbank.by/ http://www.zepterbank.by] }} '''Закрытае акцыянернае таварыства «Цэптар Банк»''' — камерцыйны [[банк]] у [[Беларусь|Рэспубліцы Беларусь]]. [[Статутны фонд]] 36 млрд [[Беларускі рубель|беларускіх рублёў]] (2010). Асноўны акцыянер — АТ «Хоўм Арт энд Сейлс Сэрвіс АГ» ([[Швейцарыя]]) (99 %). == Гісторыя == У 1994 годзе ў Беларусі зарэгістравана першая бізнес-структура групы [[Zepter International|Zepter]] — кампанія «Цэптэр Інтэрнацыяналь». 13 лістапада 2008 года [[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным банкам Рэспублікі Беларусь]] зарэгістравана закрытае акцыянернае таварыства «Цэптэр Банк». 10 лютага 2009 года ў Мінску створана першая каса банка. Праз некалькі тыдняў Цэптэр Банк пачаў фінансаванне бізнесу, выдаў першы крэдыт індывідуальнаму прадпрымальніку. 29 красавіка 2009 года Цэптэр Банк выдаў першы крэдыт на будаўніцтва жылля. У лістападзе 2011 года Цэптэр Банк адкрыў магчымасць укладаў — першы ўклад называўся «Новыя гарызонты». У снежні 2011 года Цэптэр банка эмітаваў першыя банкаўскія плацежныя карткі ў рамках зарплатнага праекта для арганізацый-партнёраў. Станам на 2023 года, Цэптэр Банк — шматпрофільная фінансавая ўстанова, арыентаваная на сэрвіс для юрыдычных асоб, індывідуальных прадпрымальнікаў і прыватных кліентаў. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Банкі Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Банкі Беларусі]] s39y76vrdtq7j12jtgshmnpnh07i2pr 0 50905 5129594 5115628 2026-04-19T15:45:45Z JerzyKundrat 174 /* Лексіка-семантычныя катэгорыі дзеяслова */ 5129594 wikitext text/x-wiki {{значэнні|2=Дзеяслоў}} '''Дзеясло́ў''' — самастойная [[Часціны мовы|часціна мовы]], якая абазначае [[Дзейнасць|дзеянне]] ці стан, прымету прадмета як працэс, што адбываецца ў часе, і адказвае на пытанні «''што рабіць?''», «''што зрабіць?''». Паняцце працэсу аб’ядноўвае прыватныя значэнні фізічнага дзеяння, руху, перамяшчэння, адносін, выяўлення ці змены прыкметы. Дзеяслоў з’яўляецца граматычным і сэнсавым цэнтрам выказвання<ref name="Культура Беларусі">{{Крыніцы/Культура Беларусі: энцыклапедыя|артыкул=Дзеяслоў|том=3|старонкі=393}}</ref>. == У беларускай мове == У сучаснай [[Беларуская мова|беларускай мове]] мае [[Граматычная катэгорыя|граматычныя катэгорыі]] [[Асоба (мовазнаўства)|асобы]], [[Трыванне дзеяслова|трывання]], [[Стан дзеяслова|стану]], [[Лад дзеяслова|ладу]] (абвесны, загадны, умоўны), [[Граматычны лік|ліку]], [[Час дзеяслова|часу]], [[Зваротнасць дзеяслова|зваротнасці]] і незваротнасці (''збіраць'' — ''збіраюцца''). Дзеясловы ўмоўнага ладу і прошлага часу абвеснага ладу маюць [[Граматычны род|род]] — мужчынскі, жаночы, ніякі (''плыў, плыла, плыло'')<ref name="Культура Беларусі" />. Дзеяслоў мае таксама складаную сістэму формаў, сярод якіх вылучаюцца<ref name="Даведнік">{{Кніга|загаловак=Беларуская мова: энцыклапедычны даведнік|адказны=пад агул. рэд. Д.В. Дзятко|год=2022|месца=Мн.|выдавецтва=Беларусь|старонкі=100|старонак=495|isbn=978-985-01-1558-4}}</ref>: * [[інфінітыў]] (неазначальная форма дзеяслова), * асабовыя формы (формы асобы, ліку, ладу, часу, роду), * [[дзеепрыметнік]], * [[дзеепрыслоўе]]. Асабовыя формы — [[Спражэнне|спрагальныя]], яны змяняюцца па асобах і ліках (''спяваю, спяваеш, спявае, спяваем, спяваеце, спяваюць''), часах (''спяваю, спяваў, буду спяваць''), ладах (''спяваю, спявай, спяваў бы''), а ў прошлым часе — па родах (''спяваў, спявала''). Інфінітыў, дзеепрыметнік і дзеепрыслоўе неспрагальныя. Нязменныя формы — інфінітыў і дзеепрыслоўе, астатнія — зменныя<ref name="Даведнік" />. У залежнасці ад адносін да аб’екта дзеясловы падзяляюцца на [[Пераходнасць дзеясловаў|пераходныя]], якія спалучаюцца з прамым [[Дапаўненне (сінтаксіс)|дапаўненнем]] (''рэзаць хлеб, сустрэць сяброў''), і непераходныя (''працаваць, ісці''). Асобную групу складаюць безасабовыя дзеясловы (''цямнее, падмарозіла, не спалася'')<ref name="Культура Беларусі" />. Катэгорыі ладу, часу, асобы называюцца прэдыкатыўнымі, паколькі значэнні гэтых катэгорый дзеяслоўныя формы выражаюць у функцыі [[выказнік]]а. Астатнія катэгорыі — непрэдыкатыўныя<ref name="Даведнік" />. У сказе дзеяслоў дапасуецца да [[назоўнік]]а ці [[займеннік]]а (калі яны з’яўляюцца [[дзейнік]]ам) і кіруе назоўнікам ці займеннікам (калі яны выконваюць ролю [[Даданыя члены сказа|даданых членаў сказа]]). Асноўная сінтаксічная роля дзеяслова — выказнік. Інфінітыў, дзеепрыметнік, дзеепрыслоўе выступаюць і як дзейнікі, [[Азначэнне (граматыка)|азначэнні]], дапаўненні, [[Акалічнасць|акалічнасці]]<ref name="Культура Беларусі" />. [[Словаўтварэнне]] дзеяслова ў беларускай мове надзвычай багатае [[прэфікс]]ацыяй: ''ехаць — аб’ехаць — выехаць — даехаць — з’ехаць — наехаць — недаехаць — паехаць — пераехаць — прыехаць — уз’ехаць'' і г.д. [[Суфікс]]ацыя, прыставачна-суфіксальнае ўтварэнне, [[Складанае слова|словаскладанне]] (''рыбачыць, сушыць, аднавіць, каласіцца, самаўхіліцца, відазмяняць'') характарызуюцца значна меншай актыўнасцю<ref name="Беларуская мова">{{Крыніцы/Беларуская мова: энцыклапедыя|артыкул=Дзеяслоў|старонкі=180—181}}</ref>. == У старабеларускай мове == У [[Старабеларуская мова|старабеларускай мове]] закончанае і незакончанае трыванні не проціпастаўляліся, але было болей формаў часу. Існавалі формы прошлага часу — [[аорыст]] ('''''придоша''' послы от великого князя''), [[імперфект]] ('''''живяху''' ту летъ десеть''), [[перфект]] (''я '''продалъ ѥемь''' сѣножати''), [[плюсквамперфект]] (старажытнаруская форма ''ѥсмь былъ взялъ'', якая рана спрасцілася і ў старабеларускіх помніках мела выгляд: ''она '''была прышла''''' — «[[Аповесць пра Трышчана]]»); формы будучага часу — будучы складаны I (''боронитися маеть, робити иму''), будучы складаны II (''будета купила'')<ref name="Беларуская мова" />. Формы аорыста і імперфекта вельмі рана страціліся і былі заменены перфектам. Перфект са складанай формы ператварыўся ў простую (замест ''ѥсмь неслъ'' сталі ўжываць ''неслъ''), урэшце формы перфекта сталі формамі прошлага часу ў сучасным выглядзе. Ад даўнейшага плюсквамперфекта засталіся рэшткі так званага даўномінулага часу ў сказах з нерэалізаваным вынікам: ''пайшоў быў, але вярнуўся; пасадзілі былі кветкі, але яны завялі''. Сляды будучага складанага I засталіся ў [[гаворка]]х у выглядзе формаў ''рабіцьму, казацьму, стаяцьмеш'', зрэдку ўжываюцца i ў [[Мастацкая літаратура|мастацкай літаратуры]] з пэўнымі стылістычнымі мэтамі. Будучы складаны II знік амаль зусім і толькі зрэдку сустракаецца ў некаторых [[Дыялекты беларускай мовы|заходнебеларускіх гаворках]] (''усё будзе прапала''). Шырокае выкарыстанне яго ў старажытным беларускім пісьменстве паказвае, што пісьмовая мова таго часу была аддалена ад жывой народнай асновы<ref name="Беларуская мова" />. == Лексіка-семантычныя катэгорыі дзеяслова == Дзеяслоў можа мець пэўныя семантычныя асаблівасці ў залежнасці ад патрэбы ў перадачы дзеяння ці стану прадмета. Дзеяслоў можа мець наступныя характарыскі: * [[фінітнасць]] (ужыванне ў якасці выказніка) — нефінітнасць (ужыванне ў якасці іншых членаў сказу). У сваю чаргу, фінітным дзеясловам у некаторых мовах могуць быць уласцівыя паказчыкі роду, ліку, асобы (дзеля дапасавання да дзейніка і/або дапаўнення); * [[Трыванне дзеяслова|аспект]]: у беларускай мове — трыванне дзеяслова (закончанае — незакончанае), у [[Семіцкія мовы|семіцкіх]] — парода (каўзатыў, інтэнсіў ды інш.), статыка — дынаміка і інш.; * [[Час дзеяслова|час]]; * [[Лад дзеяслова|лад]] (абвесны, дасягальны, загадны, пажадальны, сувязны, умоўны і інш.); * [[Стан дзеяслова|стан]] (агульны, дзейны, залежны, зваротны, незваротны, ніякі, узаемны і інш.); * [[Валентнасць (мовазнаўства)|валентнасць]]: непераходны (1-валентны), пераходны мона- і мультыаб’ектны (2- і больш валентны); * [[спражэнне]] (мяшанае, тэматычнае, першае і інш.); * [[Пераходнасць дзеясловаў|пераходнасць]]. == Дзеяслоўныя формы == У іншых мовах вылучаюць яшчэ такія дзеяслоўныя формы, або аддзеяслоўныя часціны мовы: * [[Герундый]], * [[Герундыў]], * [[Супін]], * [[Перфект]], * [[Імперфект]], * [[Плюсквамперфект]], * [[Аддзеяслоўны назоўнік]] (масдар/дэвебратыў) == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|6}} * Беларуская мова: Энцыклапедыя. — Мінск, 1994. — С.178-179, 180—181, 235—236, 529—530, 563. * Сучасная беларуская мова: вучэб. дапам. / Л. М. Грыгор’ева і інш.; пад агул. рэд. Л. М. Грыгор’евай. — 3-е выд., выпр. — Мінск: Выш. шк., 2010. — С. 320—364. * Шуба, П. П. Дзеяслоў у беларускай мове / П. П. Шуба. — Мінск: Выш. шк., 1968. — 81с. {{Часціны мовы}} [[Катэгорыя:Дзеяслоў| ]] [[Катэгорыя:Часціны мовы]] rya25u37rs3zvtzym1y2a8o7jsbjudm 0 53901 5129788 4937742 2026-04-20T08:53:54Z StarDeg 16311 5129788 wikitext text/x-wiki {{Дзяржаўны дзеяч}} {{цёзкі2|Кэмеран}} '''Дэвід Кэмеран''' ({{lang-en|David Cameron}}; нар. {{ДН|9|10|1966}}, {{МН|Лондан||}}) — брытанскі палітык, пасля [[Парламенцкія выбары ў Вялікабрытаніі (2010)|парламенцкіх выбараў 2010 года]] стаў 75-м прэм’ер-міністрам Вялікабрытаніі. Кіраўнік [[Кансерватыўная партыя (Вялікабрытанія)|Кансерватыўнай партыі]] ў 2005—2016 гадах, [[Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі|Прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі]] (2010—2016), Міністр замежных спраў і міжнароднага развіцця Вялікабрытаніі з 13 лістапада 2023 года. == Біяграфія == Нарадзіўся 9 кастрычніка 1966 года ў Лондане ў сям’і брокера. Між тым ён вядзе сваё паходжанне ад англійскага караля [[Вільгельм IV|Вільгельма IV]] (ён з’яўляецца нашчадкам ад аднаго з незаконных атожылкаў гэтага караля). Скончыў [[Ітанскі каледж]] і [[Оксфардскі ўніверсітэт]], дзе вывучаў палітыку, філасофію і эканоміку. У Оксфардзе Кэмеран пазнаёміўся з [[Борыс Джонсан|Барысам Джонсанам]], [[Джордж Осбарн|Джорджам Осбарнам]] і іншымі. === Пачатак палітычнай кар’еры === Пасля сканчэння ўніверсітэта пачаў працу ў даследчым аддзеле Кансерватыўнай партыі, зайючыся таксама падрыхтоўкай выступаў [[Джон Мэйджар|Джона Мэйджара]] і эканамічнымі пытаннямі. У [[1993]] годзе Кэмеран пачаў працу ў Міністэрстве ўнутраных спраў (''Home Office''). На парламенцкіх выбарах [[1997]] года выбіраўся ад акругі Стаффард, але пацярпеў пашкоджанне. На парламенцкіх выбарах [[2001]] года быў абраны ўдзельнікам палаты абшчын ад акругі Уітні, Оксфардшыр. У [[2005]] годзе пасля выхаду ў адстаўку [[Майкл Говард|Майкла Говарда]], пад кіраўніцтвам якога партыя прайграла парламенцкія выбары, быў абраны лідарам партыі ў трэцім туры. Падчас яго лідарства ў партыі адбыўся значны рост падтрымкі партыі сярод выбаршчыкаў — на фоне падзення рэйтынгу лейбарыстаў. У першым туры перадвыбарных дэбатаў увесну [[2010]] года, па выніках апытанняў, прайграў [[Нік Клэг|Ніку Клэгу]], але перамог у апошнім. === На чале ўрада === Увечар [[11 мая]] [[2010]] года прэм’ер-міністр [[Гордан Браўн]] абвясціў аб сваім выхадзе з пастоў кіраўніка ўрада і лідара Лейбарысцкай партыі. У той жа вечар прапанову Каралевы аб фармаванні ўраду атрымаў Дэвід Кэмеран, партыя якога набрала найбольшы лік мандатаў на парламенцкіх выбарах [[6 мая]] [[2010]] года (але не атрымала абсалютнай большасці ў парламенце). Кэмеран абвясціў аб намеры сфармаваць кіравальную кааліцыю з ліберал-дэмакратамі. [[12 мая]] [[2010]] года, упершыню ў пасляваеннай гісторыі Брытаніі, быў сфармаваны кааліцыйны ўрад; лідар ліберальных дэмакратаў Нік Клэг заняў пост Намесніка Прэм’ер-міністра. Дэвід Кэмеран выступіў за правядзенне рэферэндуму аб членстве Вялікабрытаніі ў складзе [[ЕС]]. Падчас дэбатаў перад рэферэндумам выступаў за захаванне Вялікабрытаніі ў складзе ЕС. Паводле вынікаў [[Рэферэндум аб членстве Вялікабрытаніі ў Еўрапейскім саюзе|рэферэндуму аб членстве Брытаніі ў ЕС]], які адбыўся [[23 чэрвеня]] [[2016]] года, перамогу атрымалі прыхільнікі выхаду каралеўства з Еўрапейскага саюза. Пасля апублікавання вынікаў Дэвід Кэмеран выступіў са зваротам да нацыі, дзе паведаміў пра рашэнне выйсці ў адстаўку з паста Прэм’ер-міністра ў бліжэйшы час<ref>[http://www.rbc.ru/politics/24/06/2016/576ce1809a7947e9f001ad1a Дэвід Кэмеран абвясціў пра рашэнне выйсці ў адстаўку]</ref>. 13 ліпеня 2016 года выйшаў у адстаўку. Пераемнікам Кэмерана стала кіраўнік МУС Вялікабрытаніі [[Тэрэза Мэй]]. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} * [http://www.davidcameronmp.com/ Афіцыйны сайт] {{Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі}} {{Wikidata/Ancestors}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Кэмеран Дэвід}} [[Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі]] [[Катэгорыя:Члены Кансерватыўнай партыі Вялікабрытаніі]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Оксфардскага ўніверсітэта]] pfjtp5jie4y607u8822h3xeaa0tfpxu 0 59149 5129597 4446489 2026-04-19T15:46:52Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Гісторыя */ 5129597 wikitext text/x-wiki {{Вуліца Мінска |назва = |населены пункт = Мінск |мясцовасць = |раён = [[Маскоўскі раён (Мінск)|Маскоўскі]] |на карце = |выява = |памер = |тлумачэнне = |назва ў гонар = газеты «Праўда» |былыя назвы = |працягласць = |насельніцтва = |каардынаты п = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты к = <!-- {{Coord}} --> |пакрыцце = |рух = |індэкс = |тэлефоны = |метро = {{minskmetro|1}} [[Пятроўшчына (станцыя метро)|Пятроўшчына]] |аўтобус = |трамвай = |тралейбус = |чыгунка = |маршрутныя таксі = |прыпынкі = |будынкі = |архітэктурныя помнікі = |помнікі = |храмы = |дзяржаўныя ўстановы = |навучальныя ўстановы = |установы культуры = |медыцынскія ўстановы = |аптэкі = |пошта = |камерцыя = |забудова = |прадпрыемствы = |паркі = }} '''Праспект Газеты «Праўда»''' — магістральная вуліца ў [[Маскоўскі раён (Мінск)|Маскоўскім раёне]] [[Мінск|Мінска]]. Ідзе ад [[вуліца Алібегава (Мінск)|вуліцы Алібегава]] да [[Праспект Любімава (Мінск)|праспекта Любімава]], перасякае вуліцу [[Вуліца Голубева (Мінск)|Голубева]]. == Цікавыя факты == Падчас [[Пратэсты ў Беларусі (2020)|пратэстаў 2020 г.]] на трансфарматарнай падстанцыі (д.15) намалявалі графіці ў выглядзе [[Пагоня|герба Пагоня]], пасля гэтага за пляцоўкай побач замацавалася нефармальная назва "''Плошча праўды''"<ref>[https://charter97.org/be/news/2020/9/13/392991/ У Менску з'явіліся плошча Праўды і плошча Пераможцаў] // Хартыя97</ref>. Графіці неаднаразова знішчалі камунальныя службы і аднаўлялі мастакі. На пляцоўцы мясцовыя жыхары праводзілі дваровыя вечырыны. А назву замацавалі на картах Гугл. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Праспекты Мінска}} {{Вуліцы Мінска:Маскоўскі}} [[Катэгорыя:Вуліцы Мінска]] 27lotzlgjffoqz3jhw3d7qftgo2x93j 5129598 5129597 2026-04-19T15:49:16Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Цікавыя факты */ 5129598 wikitext text/x-wiki {{Вуліца Мінска |назва = |населены пункт = Мінск |мясцовасць = |раён = [[Маскоўскі раён (Мінск)|Маскоўскі]] |на карце = |выява = |памер = |тлумачэнне = |назва ў гонар = газеты «Праўда» |былыя назвы = |працягласць = |насельніцтва = |каардынаты п = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты = <!-- {{Coord}} --> |каардынаты к = <!-- {{Coord}} --> |пакрыцце = |рух = |індэкс = |тэлефоны = |метро = {{minskmetro|1}} [[Пятроўшчына (станцыя метро)|Пятроўшчына]] |аўтобус = |трамвай = |тралейбус = |чыгунка = |маршрутныя таксі = |прыпынкі = |будынкі = |архітэктурныя помнікі = |помнікі = |храмы = |дзяржаўныя ўстановы = |навучальныя ўстановы = |установы культуры = |медыцынскія ўстановы = |аптэкі = |пошта = |камерцыя = |забудова = |прадпрыемствы = |паркі = }} '''Праспект Газеты «Праўда»''' — магістральная вуліца ў [[Маскоўскі раён (Мінск)|Маскоўскім раёне]] [[Мінск|Мінска]]. Ідзе ад [[вуліца Алібегава (Мінск)|вуліцы Алібегава]] да [[Праспект Любімава (Мінск)|праспекта Любімава]], перасякае вуліцу [[Вуліца Голубева (Мінск)|Голубева]]. == Цікавыя факты == Падчас [[Пратэсты ў Беларусі (2020)|пратэстаў 2020 г.]] на трансфарматарнай падстанцыі (д.15) намалявалі графіці ў выглядзе [[Пагоня|герба Пагоня]], пасля гэтага за пляцоўкай побач замацавалася нефармальная назва "''Плошча праўды''"<ref>[https://charter97.org/be/news/2020/9/13/392991/ У Менску з'явіліся плошча Праўды і плошча Пераможцаў] // Хартыя97</ref>. Графіці неаднаразова знішчалі камунальныя службы і аднаўлялі мастакі. На пляцоўцы мясцовыя жыхары праводзілі дваровыя вечырыны. А назву замацавалі на картах Гугл. == Славутасці == * [[Бярэсце (кінатэатр, Мінск)|к/т «Бярэсце»]] (д.25) {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Праспекты Мінска}} {{Вуліцы Мінска:Маскоўскі}} [[Катэгорыя:Вуліцы Мінска]] cy8daulepm3qfbmh26i3g91ujkn6nvj 10 66610 5129801 3919792 2026-04-20T09:13:12Z Андрэй 2403 Б 152769 5129801 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Белтэлерадыёкампанія |navbar = |state = {{{state|}}} |стыль_асноўнага_загалоўка = |загаловак = [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь|Белтэлерадыёкампанія]] |выява = |стыль_цела = |стыль_загалоўкаў = |стыль_спісаў = |клас_спісаў = hlist |стыль_уверсе = |уверсе = |загаловак1 = [[Тэлебачанне]] |спіс1 = * [[Беларусь 1]] * [[Беларусь 2]] * [[Беларусь 3]] * [[Беларусь 4]] * [[Беларусь 5]] * [[Беларусь 24]] * [[НТБ-Беларусь]] |загаловак2 = [[Радыё]] |спіс2 = * [[Беларусь (радыёстанцыя)|Радыёстанцыя Беларусь]] * [[Культура (радыёканал)|Радыёканал Культура]] * [[Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё]] * [[Радыус-FM]] * [[Сталіца (радыё)|Радыё Сталіца]] |загаловак3 = Абласныя ТРК |спіс3 = * [[Брэст (тэлерадыёкампанія)|Брэст]] * [[Віцебск (тэлерадыёкампанія)|Віцебск]] * [[Гомель (тэлерадыёкампанія)|Гомель]] * [[Гродна (тэлерадыёкампанія)|Гродна]] * [[Магілёў (телерадыёкампанія)|Магілёў]] |загаловак4 = Зачыненыя СМІ |спіс4 =[[Беларусь 24|Беларусь-ТБ]] |стыль_унізе = |унізе = }}<noinclude> [[Катэгорыя:Навігацыйныя шаблоны:Тэлебачанне]] [[Катэгорыя:Навігацыйныя шаблоны:Беларусь]] </noinclude> hog9qn2geyzho497nmuvzj8m4l6m8ud 0 72764 5129668 5056546 2026-04-19T21:57:04Z Redaktor GLAM 101782 Higher resolution version of image 5129668 wikitext text/x-wiki [[Файл:Scotland Forever!.jpg|thumb|350пкс|[[Элізабет Томпсан]]. «Шатландыя навекі!». [[1881]]]] '''Кавале́рыя''' ({{lang-fr|cavalerie}}, {{lang-it|cavaleria}}, ад {{lang-la|caballus}} — [[конь]]), або '''конніца''' — род [[Сухапутныя войскі|сухапутных войскаў]], дзе для вядзення [[Баявыя дзеянні|баявых дзеянняў]] і перамяшчэння выкарыстоўваўся [[конь|верхавы конь]]. Вырашала розныя [[тактыка|тактычныя]] і [[стратэгія|аператыўна-стратэгічныя]] задачы, у т.л. праводзіла самастойныя дзеянні ў адрыве ад астатніх войск, пераадольвала вялікія адлегласці за кароткі час, хутка разгортвалася да [[бой|бою]], пераходзіла ад адных дзеянняў да інш. у конным і пешым [[строй, ваенная справа|страі]] і інш. == Гісторыя == [[Файл:The_Pharaoh_Tutankhamun_destroying_his_enemies.jpg|thumb|Кавалерыя Старажытнага Егіпта]] [[Файл:Rider Euphronios Louvre G105.jpg|thumb|злева|Кавалерыст Элады на малюнку каля 500 г. да н.э.]] Зарадзілася ў краінах [[Старажытны Усход|Старажытнага Усходу]] ў раёнах масавага развядзення коней. Як [[род войск]] узнікла ў [[IX ст. да н.э.]] ў [[Асірыя|асірыйскай]] арміі. Рэгулярная конніца ўтворана ў [[Старажытная Грэцыя|Старажытнай Грэцыі]], вялікага развіцця дасягнула ў арміі [[Аляксандр Македонскі|Аляксандра Македонскага]] ([[IV ст. да н.э.]]). У далейшым была адным з галоўных родаў войск у многіх дзяржавах. == Беларусь == У [[Беларусь|Беларусі]] прыкметы існавання кавалерыі вядомы з [[I ст. да н.э.]], пра што сведчыць [[шпора]] з гарадзішча [[Чаплін, гарадзішча|Чаплін]]. З развіццём дзяржаўных адносін з’явіліся конныя [[дружына|дружыны]] [[князь|князёў]] і буйных [[феадал]]аў. Да [[XII ст.]] склаўся характэрны [[арсенал]] коннага ваяра: доўгая [[піка]], [[меч]] або [[шабля]], [[сякерка]]-[[чакан]], [[кісцень]], невялікі [[шчыт]]. Паводле комплексу ўзбраення вылучаліся цяжка- і лёгкаўзброеныя коннікі. У [[XIII]]—[[XIV]] стст. кавалерыя ператварылася ў асноўны род войска. [[Файл:Autor nieznany (malarz z kręgu Lukasa Cranacha Starszego), Bitwa pod Orszą (кавалерыя ВКЛ).jpg|thumb|Кавалерыя Вялікага Княства Літоўскага на карціне «[[Бітва пад Оршай (карціна)|Бітва пад Оршай]]». Ганс Крэль, 1520—1534]] У канцы [[XIV]] — пачатку [[XV ст.]] ў сувязі са з’яўленнем у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]] служылых [[Беларускія татары|татар]] вялікае пашырэнне атрымалі коннікі, узброеныя [[лук]]ам (гл. [[Татарская конніца|Татарская конніца ў Вялікім Княстве Літоўскім]]}). [[Файл:Lithuanian trooper XVI century.PNG|злева|thumb|Ранні гусар-[[літвін]]. Абрагам дэ Бруйн, 1575.]] [[Файл:Rotmistrz tatarski (27766453).jpg|right|thumb|Ротмістр татарскай кавалерыі каля 1660 г.]] У канцы [[XV]] — пачатку [[XVI ст.]] са з’яўленнем суцэльнакаваных [[даспех]]аў [[капійнікі|кавалерысты-капійнікі]] падзяліліся на «паспешных» і «шчытавых» ([[Гусарыя|гусараў]]). З [[XVI ст.]] [[стралец, воін|кавалерысты-стральцы]], узброеныя з [[XIV ст.]] [[арбалет]]амі, забяспечваліся ручной [[Агнястрэльная зброя|агнястрэльнай зброяй]]. У канцы [[XVI]] — пач. [[XVII ст]]. адбылося рэфармаванне конніцы, яна падзелена на {{нп3|Цяжкая кавалерыя|цяжкую|ru|Тяжёлая кавалерия}} ([[гусары]], [[рэйтары]], [[аркебузеры]]), [[сярэдня кавалерыя|сярэднюю]] ([[панцырныя]] або [[пяцігорцы]]) і [[Лёгкая кавалерыя|лёгкую]]. З [[XVIII ст.]] кавалерысты ў аснаўным ужо не карысталіся ахоўным даспехам. Кавалерыя адыграла значную ролю ў [[Польска-савецкая вайна|ваенных дзеяннях на тэрыторыі Беларусі ў 1918—1920 гадах]]. У [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікую Айчынную вайну]] ў [[вызваленне Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў|вызваленні Беларусі]] ўдзельнічалі Гродзенская ([[13-я кавалерыйская дывізія|13-я]]), Кубанска-Баранавіцкая і Кубанска-Слуцкая ({{нп3|9-я гвардзейская казацкая кавалерыйская дывізія|9-я|ru|9-я гвардейская казачья кавалерийская дивизия}} і {{нп3|10-я гвардзейская казацкая кавалерыйская дывізія|10-я гвардзейскія казацкія|ru|10-я гвардейская казачья кавалерийская дивизия}}) дывізіі і інш. кавалерысцкія часці. == Гл. таксама == * {{нп5|Драгуны (кавалерыя)|Драгуны|ru|Драгуны}} * [[Кірасіры]] * [[Уланы]] * [[Генерал кавалерыі]] == Літаратура == * {{крыніцы/БЭ|7}} * Гатовский В. Н. Конница. Кн. І—2, 4. М., 1925—28; * Сагановіч Г. М. Войска Вялікага княства Літоўскага ў XVI—XVII стст. Мн., 1994. == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Кавалерыя| ]] beugc2nlvbgjvztsnn4anl5cii8cjhk 0 73336 5129613 5117531 2026-04-19T16:04:12Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Гісторыя */ 5129613 wikitext text/x-wiki {{Парк |Назва = Аляксандраўскі сквер |Выява = Мінск. Аляксандраўскі сквер. 2018 (04).jpg |Подпіс = |Каардынаты = 53.9014/27.5631 |Краіна = Беларусь |Рэгіён = |Раён = |Горад = Мінск |Раён горада = Ленінскі раён (Мінск) |Месцазнаходжанне = |Тып = сквер |Заснаваны = [[1836]] год |Ранейшыя назвы = |Архітэктар = |Плошча = 2,4 |Метро = {{minskmetro|2}} [[Купалаўская (станцыя метро, Мінск)|Купалаўская]],<br>{{minskmetro|1}} [[Кастрычніцкая (станцыя метро, Мінск)|Кастрычніцкая]] |Наведвальнікі = |Статус = |Сайт = |Пазіцыйная карта = Беларусь Мінск Цэнтр |Пазіцыйная карта 1 = |Катэгорыя на Вікісховішчы = }} '''Аляксандраўскі сквер''', '''Тэатральны сквер''' або '''Цэнтральны сквер''', народная назва '''Панікоўка'''<ref name="interfax">[http://www.interfax.by/article/49737 Гарадскія легенды: чым палохаюць сябе мінчукі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20121224071606/http://www.interfax.by/article/49737 |date=24 снежня 2012 }}</ref> — [[сквер]] ў цэнтры [[Мінск]]а. На тэрыторыі сквера знаходзіцца [[Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы]]. Размешчаны каля станцый метро «[[Купалаўская (станцыя метро, Мінск)|Купалаўская]]» і «[[Кастрычніцкая (станцыя метро, Мінск)|Кастрычніцкая]]». У перыметры праспекта [[Праспект Незалежнасці (Мінск)|Незалежнасці]] і вуліц [[Вуліца Карла Маркса (Мінск)|Карла Маркса]], [[Вуліца Энгельса (Мінск)|Энгельса]] і [[Чырвонаармейская вуліца (Мінск)|Чырвонаармейскай]]. Выходзіць на [[Кастрычніцкая плошча (Мінск)|Кастрычніцкую плошчу]], [[Рэзідэнцыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь|Рэзідэнцыю Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]] і [[Цэнтральны дом афіцэраў (Мінск)|Цэнтральны дом афіцэраў]] (ЦДА). У цэнтры сквера знаходзіцца адзін з самых вядомых фантанаў Мінска — «[[Хлопчык з лебедзем]]». == Гісторыя == Сквер закладзены ў 1836 годзе на месцы [[Новы Горад (Мінск)|Новага рынку]] па ініцыятыве гарадскога галавы [[Леапольд Дэльпацэ|Леапольда Дэльпацэ]]. Называўся Аляксандраўскім ад капліцы ў імя [[Аляксандр Неўскі|Аляксандра Неўскага]] (пабудавана ў 1869 годзе і да 1929 года стаяла на месцы сучаснага ўваходу ў сквер каля скрыжавання вуліцы Энгельса і праспекта Незалежнасці). Фантан «[[Хлопчык з лебедзем]]» пабудаваны ў 1874 годзе. У 1890 годзе ў паўднёвай частцы сквера адкрыўся тэатр (цяпер — [[Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы]]). У 1912 годзе вакол Тэатральнага сквера зрабілі каваную агароджу. У 1912 годзе пачалося будаўніцтва і ў канцы 1912 года адкрылася грамадская прыбіральня. Пры ўваходзе ў сквер у 1952 годзе ўсталяваны бюст [[народны паэт Беларусі|народнага паэта Беларусі]] [[Янка Купала|Янкі Купалы]] (скульптар [[З. І. Азгур]], архітэктар [[Ігар Мікалаевіч Рудэнка|І. М. Рудэнка]]), які ў 1972 годзе перанесены на радзіму паэта ў [[Вязынка (Маладзечанскі раён)|Вязынку]]. У 1955 годзе сквер абнеслі з боку праспекта гранітнай сцяной, а з процілеглай — металічнай агароджай. Каля галоўнага ўваходу ўсталявалі гранітныя вазы і калоны, перапланавалі алеі, пазней пабудавалі трыбуну. У 1970 годзе сквер рэканструяваны і добраўпарадкаваны (архітэктар [[Юрый Панцеляймонавіч Грыгор’еў|Ю. Грыгор’еў]]), створаны кветнікі і траўнікі. У 1979 годзе, на месцы, дзе ў 1942 года павесілі сакратара Мінскага падпольнага гаркама КПБ [[Ісай Казінец|Ісая Казінца]] і іншых [[Мінскае падполле|падпольшчыкаў]], усталяваны [[Помнік падпольшчыкам (Мінск)|мемарыяльны знак-помнік]]. У 1990-я гады «Панікоўка» была адным з найбольш папулярных месцаў сустрэч [[гей|мужчын-гомасексуалаў]] у Мінску<ref>[https://belarusianqueerstory.noblogs.org/files/2016/08/queer_by_ru.pdf Квир-история Беларуси второй половины ХХ века: попытка приближения]</ref><ref>{{Cite web |url=https://makeout.by/2014/06/28/dyskusya-pankoka-mesca-supolnasc-pamyac-albo-baracby.html |title=Дыскусія: Панікоўка — месца супольнасці, памяці альбо барацьбы? |access-date=27 снежня 2016 |archive-date=3 ліпеня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170703043304/https://makeout.by/2014/06/28/dyskusya-pankoka-mesca-supolnasc-pamyac-albo-baracby.html |url-status=dead }}</ref>. У скверы растуць два клёны і ясень Апалон, якім па 140 год і больш за 140 год адпаведна, што робіць сквер рэкардсменам па колькасці зялёных старажылаў<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г.</ref> <gallery> Miensk, Novaje Miesta, Kaplica. Менск, Новае Места, Капліца (1908) (2).jpg|[[Капліца ў імя святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага (Мінск)|Капліца ў імя святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага]] на ўваходзе ў сквер у 1908 годзе. Belarus-Minsk-Boy Playing with Swan Sculpture-1.jpg|«Хлопчык з лебедзем» (фантан выключаны). Мінск. Аляксандраўскі сквер. 2018 (06).jpg|[[Помнік падпольшчыкам (Мінск)|Помнік падпольшчыкам]] пад старым дрэвам. </gallery> == Грамадская прыбіральня == [[Файл:Toilet, Minsk.JPG|thumb|злева|Прыбіральня ў скверы]] Конкурс праектаў грамадскай прыбіральні ў Тэатральным скверы абвешчаны гарадской управай у 1912 годзе. Гэта мусіла быць трэцяе грамадская прыбіральня ў Мінску (пасля Нізкага Рынку і Губернатарскага сада). Управа выбрала праект інжынера-архітэктара {{Не перакладзена 5|Генрык Генела|Генрыка Генела|d|Q91013741}}. Будынак запраектаваны на высокім цокалі, з высокім ламаным дахам, крытым марсельскай дахоўкай. Сцены планавалася аздобіць ляпнінай, вялікім венецыянскім трохстворкавым акном, завяршалі іх фігурныя франтоны. Унутры будынак раздзелены на дзве функцыянальныя часткі — уласна прыбіральню і вартаўнічую. Падлогі мусілі абліцаваць чорна-белай тэракотавай пліткай фабрыкі «Dziewulski i Lange», усталяваць клазеты фірмы «Mor i Merellis». У вартаўнічай мусіла быць руская печ з плітой. У падвале размяшчаліся рэзервуар для нечыстот і станцыя біялагічнай ачысткі. Меркаваны каштарыс будаўніцтва — 5&nbsp;300 рублёў. Будаўніцтва пачалося ў жніўні 1912 года, падрадчык Мойшэ Гатаўскі, планавалася скончыць яго да 1 лістапада, але праз надвор’е працы зацягваліся, тэрмін некалькі разоў пераносіўся. Урэшце, будаўніцтва завершана летам 1913 года, пасля падключэння прыбіральні да электрычнай сеткі. Гарадская ўправа прыняла будынак 1 верасня 1913 года. Кошт наведвання прыбіральні ў 1913 годзе — 3 капейкі. Нечыстоты, са станцыі біялагічнай ачысткі, кожныя два тыдні вывозілі асенізатары. Цяпер грамадская прыбіральня пераабсталявана пад тэатральныя касы. Паводле гарадской легенды, грамадскую прыбіральню, як паменшаную копію чагосьці [[Гарадскі асабняк|гарадскога асабняка]], на ўласныя сродкі пабудаваў невядомы пакрыўджаны архітэктар, як помсту заказчыку за не аплачаны праект. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{ГККРБ|712Г000157}} {{Commons|Category:}} * [http://alex-skver.narod.ru/index.html Сайт пра сквер] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190325103638/http://alex-skver.narod.ru/index.html |date=25 сакавіка 2019 }} * {{Архіварта|aljaksandrauski-skver}} {{Сады і паркі Мінска}} {{Славутасці Мінска}} [[Катэгорыя:Вуліца Энгельса (Мінск)]] [[Катэгорыя:Вуліца Карла Маркса (Мінск)]] [[Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)]] [[Катэгорыя:Аляксандраўскі сквер| ]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1836 годзе]] [[Катэгорыя:1836 год у Мінску]] [[Катэгорыя:Скверы Мінска]] 19o7owbejgo5ecgt7472kinndjna60v 5129614 5129613 2026-04-19T16:23:44Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Гісторыя */ 5129614 wikitext text/x-wiki {{Парк |Назва = Аляксандраўскі сквер |Выява = Мінск. Аляксандраўскі сквер. 2018 (04).jpg |Подпіс = |Каардынаты = 53.9014/27.5631 |Краіна = Беларусь |Рэгіён = |Раён = |Горад = Мінск |Раён горада = Ленінскі раён (Мінск) |Месцазнаходжанне = |Тып = сквер |Заснаваны = [[1836]] год |Ранейшыя назвы = |Архітэктар = |Плошча = 2,4 |Метро = {{minskmetro|2}} [[Купалаўская (станцыя метро, Мінск)|Купалаўская]],<br>{{minskmetro|1}} [[Кастрычніцкая (станцыя метро, Мінск)|Кастрычніцкая]] |Наведвальнікі = |Статус = |Сайт = |Пазіцыйная карта = Беларусь Мінск Цэнтр |Пазіцыйная карта 1 = |Катэгорыя на Вікісховішчы = }} '''Аляксандраўскі сквер''', '''Тэатральны сквер''' або '''Цэнтральны сквер''', народная назва '''Панікоўка'''<ref name="interfax">[http://www.interfax.by/article/49737 Гарадскія легенды: чым палохаюць сябе мінчукі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20121224071606/http://www.interfax.by/article/49737 |date=24 снежня 2012 }}</ref> — [[сквер]] ў цэнтры [[Мінск]]а. На тэрыторыі сквера знаходзіцца [[Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы]]. Размешчаны каля станцый метро «[[Купалаўская (станцыя метро, Мінск)|Купалаўская]]» і «[[Кастрычніцкая (станцыя метро, Мінск)|Кастрычніцкая]]». У перыметры праспекта [[Праспект Незалежнасці (Мінск)|Незалежнасці]] і вуліц [[Вуліца Карла Маркса (Мінск)|Карла Маркса]], [[Вуліца Энгельса (Мінск)|Энгельса]] і [[Чырвонаармейская вуліца (Мінск)|Чырвонаармейскай]]. Выходзіць на [[Кастрычніцкая плошча (Мінск)|Кастрычніцкую плошчу]], [[Рэзідэнцыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь|Рэзідэнцыю Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]] і [[Цэнтральны дом афіцэраў (Мінск)|Цэнтральны дом афіцэраў]] (ЦДА). У цэнтры сквера знаходзіцца адзін з самых вядомых фантанаў Мінска — «[[Хлопчык з лебедзем]]». == Гісторыя == Сквер закладзены ў 1836 годзе на месцы [[Новы Горад (Мінск)|Новага рынку]] па ініцыятыве гарадскога галавы [[Леапольд Дэльпацэ|Леапольда Дэльпацэ]]. Называўся Аляксандраўскім ад капліцы ў імя [[Аляксандр Неўскі|Аляксандра Неўскага]] (пабудавана ў 1869 годзе і да 1929 года стаяла на месцы сучаснага ўваходу ў сквер каля скрыжавання вуліцы Энгельса і праспекта Незалежнасці). Фантан «[[Хлопчык з лебедзем]]» пабудаваны ў 1874 годзе. У 1890 годзе ў паўднёвай частцы сквера адкрыўся тэатр (цяпер — [[Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы]]). У 1912 годзе вакол Тэатральнага сквера зрабілі каваную агароджу. У 1912 годзе пачалося будаўніцтва і ў канцы 1912 года адкрылася грамадская прыбіральня. Пры ўваходзе ў сквер у 1952 годзе ўсталяваны бюст [[народны паэт Беларусі|народнага паэта Беларусі]] [[Янка Купала|Янкі Купалы]] (скульптар [[З. І. Азгур]], архітэктар [[Ігар Мікалаевіч Рудэнка|І. М. Рудэнка]]), які ў 1972 годзе перанесены на радзіму паэта ў [[Вязынка (Маладзечанскі раён)|Вязынку]]. У 1955 годзе сквер абнеслі з боку праспекта гранітнай сцяной, а з процілеглай — металічнай агароджай. Каля галоўнага ўваходу ўсталявалі гранітныя вазы і калоны, перапланавалі алеі, пазней пабудавалі трыбуну. У 1970 годзе сквер рэканструяваны і добраўпарадкаваны (архітэктар [[Юрый Панцеляймонавіч Грыгор’еў|Ю. Грыгор’еў]]), створаны кветнікі і траўнікі. У 1979 годзе, на месцы, дзе ў 1942 года павесілі сакратара Мінскага падпольнага гаркама КПБ [[Ісай Казінец|Ісая Казінца]] і іншых [[Мінскае падполле|падпольшчыкаў]], усталяваны [[Помнік падпольшчыкам (Мінск)|мемарыяльны знак-помнік]]. У 1990-я гады «Панікоўка» была адным з найбольш папулярных месцаў сустрэч [[гей|мужчын-гомасексуалаў]] у Мінску<ref>[https://belarusianqueerstory.noblogs.org/files/2016/08/queer_by_ru.pdf Квир-история Беларуси второй половины ХХ века: попытка приближения]</ref><ref>{{Cite web |url=https://makeout.by/2014/06/28/dyskusya-pankoka-mesca-supolnasc-pamyac-albo-baracby.html |title=Дыскусія: Панікоўка — месца супольнасці, памяці альбо барацьбы? |access-date=27 снежня 2016 |archive-date=3 ліпеня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170703043304/https://makeout.by/2014/06/28/dyskusya-pankoka-mesca-supolnasc-pamyac-albo-baracby.html |url-status=dead }}</ref>. У скверы растуць два клёны і ясень Апалон, якім па 140 год і больш за 140 год адпаведна, што робіць сквер рэкардсменам па колькасці зялёных старажылаў<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г., с.17</ref> <gallery> Miensk, Novaje Miesta, Kaplica. Менск, Новае Места, Капліца (1908) (2).jpg|[[Капліца ў імя святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага (Мінск)|Капліца ў імя святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага]] на ўваходзе ў сквер у 1908 годзе. Belarus-Minsk-Boy Playing with Swan Sculpture-1.jpg|«Хлопчык з лебедзем» (фантан выключаны). Мінск. Аляксандраўскі сквер. 2018 (06).jpg|[[Помнік падпольшчыкам (Мінск)|Помнік падпольшчыкам]] пад старым дрэвам. </gallery> == Грамадская прыбіральня == [[Файл:Toilet, Minsk.JPG|thumb|злева|Прыбіральня ў скверы]] Конкурс праектаў грамадскай прыбіральні ў Тэатральным скверы абвешчаны гарадской управай у 1912 годзе. Гэта мусіла быць трэцяе грамадская прыбіральня ў Мінску (пасля Нізкага Рынку і Губернатарскага сада). Управа выбрала праект інжынера-архітэктара {{Не перакладзена 5|Генрык Генела|Генрыка Генела|d|Q91013741}}. Будынак запраектаваны на высокім цокалі, з высокім ламаным дахам, крытым марсельскай дахоўкай. Сцены планавалася аздобіць ляпнінай, вялікім венецыянскім трохстворкавым акном, завяршалі іх фігурныя франтоны. Унутры будынак раздзелены на дзве функцыянальныя часткі — уласна прыбіральню і вартаўнічую. Падлогі мусілі абліцаваць чорна-белай тэракотавай пліткай фабрыкі «Dziewulski i Lange», усталяваць клазеты фірмы «Mor i Merellis». У вартаўнічай мусіла быць руская печ з плітой. У падвале размяшчаліся рэзервуар для нечыстот і станцыя біялагічнай ачысткі. Меркаваны каштарыс будаўніцтва — 5&nbsp;300 рублёў. Будаўніцтва пачалося ў жніўні 1912 года, падрадчык Мойшэ Гатаўскі, планавалася скончыць яго да 1 лістапада, але праз надвор’е працы зацягваліся, тэрмін некалькі разоў пераносіўся. Урэшце, будаўніцтва завершана летам 1913 года, пасля падключэння прыбіральні да электрычнай сеткі. Гарадская ўправа прыняла будынак 1 верасня 1913 года. Кошт наведвання прыбіральні ў 1913 годзе — 3 капейкі. Нечыстоты, са станцыі біялагічнай ачысткі, кожныя два тыдні вывозілі асенізатары. Цяпер грамадская прыбіральня пераабсталявана пад тэатральныя касы. Паводле гарадской легенды, грамадскую прыбіральню, як паменшаную копію чагосьці [[Гарадскі асабняк|гарадскога асабняка]], на ўласныя сродкі пабудаваў невядомы пакрыўджаны архітэктар, як помсту заказчыку за не аплачаны праект. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{ГККРБ|712Г000157}} {{Commons|Category:}} * [http://alex-skver.narod.ru/index.html Сайт пра сквер] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190325103638/http://alex-skver.narod.ru/index.html |date=25 сакавіка 2019 }} * {{Архіварта|aljaksandrauski-skver}} {{Сады і паркі Мінска}} {{Славутасці Мінска}} [[Катэгорыя:Вуліца Энгельса (Мінск)]] [[Катэгорыя:Вуліца Карла Маркса (Мінск)]] [[Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)]] [[Катэгорыя:Аляксандраўскі сквер| ]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1836 годзе]] [[Катэгорыя:1836 год у Мінску]] [[Катэгорыя:Скверы Мінска]] 1ca7hv5jful0l4iew0mmb8me3q17ow3 0 74711 5129730 5034192 2026-04-20T07:21:34Z DzBar 156353 дададзена [[Катэгорыя:Калгары Флэймз]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129730 wikitext text/x-wiki {{Хакейны клуб | Бягучы сезон = | Назва = | Эмблема = | Шырыня эмблемы = | Краіна = | Рэгіён = | Горад = | Заснаваны = | Расфарміраваны = | Гісторыя = | Мянушкі = | Стадыён = | Умяшчальнасць = | Прэзідэнт = | Менеджар = | Капітан = | Трэнер = | Уладальнік = | Фундатар = | Колеры = | Ліга = | Дывізіён = | Канферэнцыя = | Афіляваныя клубы = | Трафеі = | Пераможцы канферэнцыі = | Пераможцы дывізіёна = | Сайт = | Сац.сеткі = | СМІ = | Форма1 = | Форма2 = }} [[File:C of Red Flag.JPG|thumb|Хатняя арэна]] '''Калгары Флэймз''' ({{мова-en|Calgary Flames}}) — [[Канада|канадскі]] прафесійны хакейны клуб, выступае ў [[Нацыянальная хакейная ліга|Нацыянальнай хакейнай лізе]] ў [[Паўночна-заходні дывізіён, НХЛ|Паўночна-заходнім дывізіёне]] [[Заходняя канферэнцыя, НХЛ|Заходняй канферэнцыі]]. Каманднай сталіцай з’яўляецца горад [[Калгары]], правінцыя [[Альберта]], [[Канада]]. Год заснавання клуба: 1972 У залежнасці ад месца гульні, каманда выкарыстоўвае наступныя колеры формы: Чырвоны, залаты і чорны Чэмпіёны ў [[1989]] годзе. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|}} * [http://www.calgaryflames.com Афіцыйная старонка] {{Клубы НХЛ}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Клубы НХЛ]] [[Катэгорыя:Хакейныя клубы Канады]] [[Катэгорыя:Калгары Флэймз]] mhg9gf3osw81jlwaaayhhlxociayi3o 0 75131 5129832 4404778 2026-04-20T10:26:58Z Artanisen 82669 Map of Indochina Burma Siam China Railway 1886 Weller.png 5129832 wikitext text/x-wiki [[File:Map of Indochina Burma Siam China Railway 1886 Weller.png|thumb|Паўвостраў Індакітай [[1886]]]] '''Індакітай''' ({{lang-th|อินโดจีน}}, {{lang-km|ឥណ្ឌូចិន}}, {{lang-vi|Đông Dương}}) — [[паўвостраў]] на паўднёвым усходзе [[Азія|Азіі]] плошчай каля 2 млн км², абмываецца з захаду [[Бенгальскі заліў|Бенгальскім залівам]] і [[Андаманскае мора|Андаманскім морам]] [[Індыйскі акіян|Індыйскага акіяна]], [[Малакскі праліў|Малакскім пралівам]], на поўдні і ўсходзе — [[Паўднёва-Кітайскае мора|Паўднёва-Кітайскім морам]] і яго залівамі [[Сіямскі заліў|Сіямскім]] і Бакбо (Танкінскім). Паўночная мяжа паўвострава ўмоўна праводзіцца ад дэльты [[Ганг|рэк Ганг]] і [[Брахмапутра]] да дэльты [[Хангха|ракі Хонгха]]. Паўднёвы ўскраек Індакітая паўднёвей пярэсмыка Кра ўтварае выцягнуты [[паўвостраў Малака]]. [[File:Annamite range pu mat 2007 05.jpg|thumb|У Анамскіх гарах (В’етнам)]] Рэльеф вельмі складаны, уяўляе сабой чаргаванне гор субмерыдыянальнага напрамку і шырокіх нізін і плато. На захадзе знаходзяцца [[Араканскія горы]] (г. Вікторыя 3053 м), на поўначы [[Шанскае нагор’е]], у цэнтральнай частцы хр. [[Танентаўнджы]], на ўсходзе горы Чыянгшон (Анамскія). Найбольшыя раўніны: [[Іравадзійская раўніна]], Менамская, [[Камбаджыйская раўніна]], [[плато Карат]]. Тэрыторыя Iндакітая адносіцца да ўсходняй геасінклінальнай вобласці Міжземнаморскага гейсінклінальнага пояса, унутры якой вылучаюць Індасінійскі сярэдзінны масіў і познадакембрыйскія, палеазойскія, мезазойскія і кайназойскія складкавыя сістэмы, што акаймоўваюць яго. Ва ўсходняй частцы масіву — дакембрыйскі фундамент. Большая частка масіву перакрыта палеазойскімі і мезазойскімі кантынентальнымі і марскімі адкладамі чахла. Геасінклінальная стадыя развіцця рэгіёна завяршылася ў канцы трыясу — пачатку юры падняццямі і гранітоідным магматызмам. 3 гэтага ж часу пачалося фарміраванне юрскіх і мелавых кантынентальных упадзін, грабенаў. Грабен Іравадзі запоўнены палеаген-плейстацэнавымі кантынентальнымі (рачнымі і азёрнымі) і марскімі адкладамі магутнасцю да 11 км, змяшчае радовішчы нафты, газу і каменнага вуталю. У Iндакітаі сканцэнтраваны буйнейшыя радовішчы волава і вальфраму, а таксама медзі, цынку, жалеза і інш. Клімат субэкватарыяльны мусонны, на паўвостраве Малака экватарыяльны. У раўніннай частцы паўвострава сярэдняя тэмпература не апускаецца ніжэй 20 °C, увесну і ўлетку паднімаецца да 28-30 °C. У гарах тэмпературы зніжаюцца да 15 °C у студзені і 25 °C у ліпені. Ападкі ў асноўным летнія: на захадзе 2500-5000 мм, у цэнтральнай частцы 1300—2000 мм, на ўсходзе 2000 мм (пераважна зімой), на поўдні (паўвостраў Малака) больш за 2000 мм за год. [[File:Salawin river at Mae Sam Laep.jpg|thumb|Салуін на мяжы Тайланда і М’янмы]] Найбуйнейшыя рэкі [[Меконг]], [[Салуін]], [[Іравадзі]], [[Менам-Чао-Прая]] і [[Танлесап|возера Танлесап]]. Натуральная расліннасць Індакітая прадстаўлена галоўным чынам вільготнымі трапічнымі лясамі. Вечназялёныя вільготныя лясы рознага відавога складу ў больш вільгогных раёнах, мангравыя — на ўзбярэжжы, лістападныя, якія пераходзяць ў саванну на поўначы і ва ўнутраных раёнах. На нізінах і ў перадгор’ях земляробства (рыс, цукровы трыснёг, бавоўна, чай, кава, бананы і інш.). Багаты жывёльны свет: [[арангутаны]], [[макакі]], [[сланы]], [[насарогі]], [[тыгр]]ы, мядзведзі, алені і інш. Птушкі: [[фазаны]], дзікія куры, [[паўліны]], [[папугаі]] і інш. Шматлікія паўзуны (у т.л. [[кракадзілы]]) і насякомыя. Цалкам ці часткова на паўвостраве Індакітай размяшчаюцца дзяржавы [[Бангладэш]], [[В’етнам]], [[Камбоджа]], [[Лаос]], [[Малайзія]], [[М’янма]] і [[Тайланд]]. == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|7|Індакітай|Лаўрыновіч М.|}} == Спасылкі == {{Commonscat-inline|Indochina}} {{Coord|16|N|101|E|scale:90000000|display=title}} [[Катэгорыя:Паўвостравы Азіі]] [[Катэгорыя:Паўвостравы паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Паўднёва-Усходняя Азія]] [[Катэгорыя:Індакітай| ]] b72a256qdl0uxm7k66mwkqak9rrvokm 0 94843 5129629 5129353 2026-04-19T16:57:37Z M.L.Bot 261 /* Пастаноўкі балетаў на замежнай сцэне */ лацінскае "і", колькі ж можна 5129629 wikitext text/x-wiki {{Тэатральны дзеяч}} '''Валянцін Мікалаевіч Елізар’еў''' (нар. {{ДН|30|10|1947}}, [[Баку]]) — савецкі, беларускі {{артыст балета|СССР|Беларусі|XX стагоддзя}}, {{харэограф|СССР|Беларусі|XX стагоддзя}}, {{балетмайстар|СССР|Беларусі|XX стагоддзя}}, {{балетны педагог|Беларусі|XX стагоддзя|XXI стагоддзя}}. [[Народны артыст Беларускай ССР]] (1979), [[Народны артыст СССР]] (1985). У [[1996]] годзе за харэаграфію і пастаноўку балета «[[Страсці (балет)|Рагнеда]]» удастоены звання «Найлепшы харэограф года» і прэміі Benois de la Danse Міжнароднай асацыяцыі танца, == Біяграфія == Скончыў [[Акадэмія рускага балета імя А. Я. Ваганавай|Акадэмію рускага балета імя А. Я. Ваганавай]] ([[1967]]), балетмайстарскае аддзяленне [[Санкт-Пецярбургская дзяржаўная кансерваторыя імя М. А. Рымскага-Корсакава|Ленінградскай дзяржаўнай кансерваторыі імя М. А. Рымскага-Корсакава]] (1973). Працаваў кіраўніком харэаграфічнага гуртка ДК імя 1-й Пяцігодкі ў [[Ленінград]]зе (1967—1968), у 1968—1970 — кіраваў студыяй танца [[Ленінградскі дзяржаўны ўніверсітэт|Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. У 1973 годзе 26-гадовы Валянцін Елізар’еў стаў галоўным [[балетмайстар]]ам [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета|Нацыянальнага акадэмічнага]] [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета|тэатра оперы і балета Беларусі]]. У 1982 годзе па стыпендыі [[ЮНЕСКА]] стажыраваўся ў галіне рэжысуры балета ў Парыжы (Францыя). У 1992—1996 гадах мастацкі кіраўнік балетнай трупы [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета|Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь]], у 1996—2009 — мастацкі кіраўнік-дырэктар [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета|Нацыянальнага акадэмічнага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь]]. З 2018 па 2021 год — мастацкі кіраўнік [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета|Вялікага тэатра оперы і балета Беларусі]]. З 1995 года прафесар [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]]. З 1997 года акадэмік Пятроўскай акадэміі навук і мастацтваў (Санкт-Пецярбург). З 1996 года акадэмік [[Міжнародная славянская акадэмія|Міжнароднай славянскай акадэміі]] (Масква). З 1996 года член Савета Еўропы па культуры. У 2000—2008 гадах член [[Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі|Савета Рэспублікі]] Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. == Сям’я == Жонка — оперны [[рэжысёр]], заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР, доктар філасофскіх і педагагічных навук, прафесар Беларускай Акадэміі музыкі, педагог [[Маргарыта Ізворска-Елізар'ева]]. Дзеці: сын — Аляксандр, дачка — Ганна, унукі — Баян, Руслан, Мікіта == Творчасць == === Пастаноўкі балетаў на беларускай сцэне === * «{{нп5|Кармэн-сюіта||ru|Кармен-сюита}}» [[Жорж Бізэ|Ж. Бізе]]—{{нп5|Радыён Канстанцінавіч Шчадрын|Р. Шчадрын|ru|Щедрин, Родион Константинович}} (1974), аднаўленне 2019. * «[[Стварэнне свету (Пятроў)|Стварэнне свету]]» [[Андрэй Паўлавіч Пятроў|А. Пятроў]] (1976), * «[[Тыль Уленшпігель (балет)|Ціль Уленшпігель]]» [[Яўген Аляксандравіч Глебаў|Я. Глебаў]] (1978; ''у 2004-м узноўлены пад назвай «Легенда пра Уленшпігеля»''), * «{{нп5|Спартак (балет)|Спартак|ru|Спартак (балет)}}» [[Арам Ільіч Хачатуран|А. Хачатуран]] (1980), * «Адажыета» Г. Малер (1981); * «[[Шчаўкунок]]» [[Пётр Ільіч Чайкоўскі|П. Чайкоўскі]] (1982), * «{{нп5|Carmina Burana (Орф)|Карміна Бурана|ru|Carmina Burana (Орф)}}» [[Карл Орф|К. Орф]] (1983), * «{{нп5|Балеро (Равель)|Балеро|ru|Болеро (Равель)}}» [[Марыс Равель|М. Равель]] (1984), * «[[Лебядзінае возера]]» П. Чайкоўскі (мастацкі кіраўнік пастаноўкі) (1985) * «{{нп5|Вясна свяшчэнная||ru|Весна священная}}» [[Ігар Фёдаравіч Стравінскі|І. Стравінскі]] (1986), * «[[Рамэа і Джульета (балет Пракоф’ева)|Рамэа і Джульета]]» [[Сяргей Сяргеевіч Пракоф’еў|С. Пракоф’еў]] (1988), * «[[Дон Кіхот (балет)|Дон Кіхот]]» [[Людвіг Мінкус|Л. Мінкус]] (1989), * «[[Страсці (балет)|Страсці]]» («Рагнеда») [[Андрэй Юр’евіч Мдывані|А. Мдывані]] (1995), * «{{нп5|Вясна свяшчэнная||ru|Весна священная}}» І. Стравінскі (1997, ''2-я рэдакцыя''), * «Жар-птушка» І. Стравінскі (1998), * «[[Спячая прыгажуня (балет)|Спячая прыгажуня]]» П. Чайкоўскі (2001). * «{{нп5|Бахчысарайскі фантан (балет)|Бахчысарайскі фантан|ru|Бахчисарайский фонтан (балет)}}» Б. Асаф’еў (2007) (мастацкі кіраўнік пастаноўкі) * Юбілейны канцэрт «Балет — мастацтва думкі» (2017) * «{{нп5|Спартак (балет)|Спартак|ru|Спартак (балет)}}» А. Хачатуран (2017) (другая рэдакцыя) * «[[Рамэа і Джульета (балет Пракоф’ева)|Рамэа і Джульета]]» С. Пракоф’еў (2018) (новая аўтарская рэдакцыя) * «[[Стварэнне свету (Пятроў)|Стварэнне свету]]» А. Пятроў (2019) (новая аўтарская рэдакцыя) * «[[Шчаўкунок]]» [[Пётр Ільіч Чайкоўскі|П. Чайкоўскі]] (2020) (новая аўтарская рэдакцыя) * «[[Лебядзінае возера]]» П. Чайкоўскі (2021) (новая аўтарская рэдакцыя) * «[[Спячая прыгажуня (балет)|Спячая прыгажуня]]» П. Чайкоўскі (2022) (новая аўтарская рэдакцыя) * «Дон Кіхот» Л.Мінкус (2023) (новая аўтарская рэдакцыя) Творчасць Валянціна Елізар’ева садзейнічала сусветнаму прызнанню беларускага балета. === Пастаноўкі балетаў на замежнай сцэне === * 1973 — А. Пятроў «Неўміручасць» (Маскоўскі класічны балет, Расія) * 1974 — С. Пракоф’еў «Класічная сімфонія» (Маскоўскі класічны балет, Расія) * 1976 — Р. Шчадрын «Настроі» (Вялікі тэатр Саюза ССР, Расія) * 1977 — Я. Глебаў «Легенда пра Ціля» (Ленінградскі тэатр оперы і балета імя Кірава, Расія) * 1979 — Балеты Валянціна Елізар’ева («Класічная сімфонія» [[С. Пракоф’еў|С. Пракоф’ева]], «Адажыета» [[Г. Малер]]а, «{{нп5|Кармэн-сюіта||ru|Кармен-сюита}}» [[Ж. Бізэ]]—[[Р. Шчадрын]]а) (Вялікі тэатр, Варшава, Польшча) * 1990 — А. Адан «{{нп5|Жызэль||ru|Жизель}}» (Славенскі тэатр оперы і балета, Любляна, Югаславія) * 1993 — Л. Мінкус «[[Дон Кіхот (балет)|Дон Кіхот]]» (Тэатр оперы і балета, Стамбул, Турцыя) * 1995 — А. Хачатуран «{{нп5|Спартак (балет)|Спартак|ru|Спартак (балет)}}» (Тэатр оперы і балета, Анкара, Турцыя) * 2003 — Ц. Пуні «{{нп5|Эсмеральда (балет)|Эсмеральда|ru|Эсмеральда (балет)}}» (Тэатр NBA Ballet Company, Токіа, Японія) * 2010 — А. Хачатуран «{{нп5|Спартак (балет)|Спартак|ru|Спартак (балет)}}» (Каірскі оперны тэатр, Егіпет) * 2011 — Л. Мінкус «[[Дон Кіхот (балет)|Дон Кіхот]]» (Japan Ballet Association, Токіа, Японія) * 2013 — П. Чайкоўскі «[[Лебядзінае возера]]» (Japan Ballet Association, Токіа, Японія) * 2026 — Жорж Бізэ — Радзівон Шчадрын «Кармэн-сюіта» (Дзяржаўны акадэмічны тэатр оперы і балета Рэспублікі Комі, Расія) * Харэаграфічныя мініяцюры і аднаактныя балеты: «Кантрасты» на музыку Р. Шчадрына, «Дарога» на музыку М. Самойлава, «Паэма» на музыку А. Пятрова и др. === У кіно і на тэлебачанні === * 1975 — «Фантазія» (тэлефільм-балет) А. Эфраса па аповесці «Вясновыя воды» І. Тургенева (з удзелам М. Плісецкай, фрагменты з музыкі П. Чайкоўскага) (Масква, ЦТ) * 1979 — «Стварэнне» (тэлефільм) В. Шавялевіча (Мінск, БТ) * 1987 — «Вяртанне „Вясны“» А. Канеўскага (Мінск, «Беларусьфільм») * 1988 — «Вясна свяшчэнная», відэафільм (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 1990 — «Рамео і Джульета» (відэафільм) М. Лук’янава (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 1991 — «Дон Кіхот» (відэафільм) Г. Мікалаева (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 1992 — «Балеро» (відэафільм) Г. Мікалаева (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 1992 — «Кармен-сюіта» (відэафільм) Г. Мікалаева (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 1992 — «Карміна Бурана» (відэафільм) В. Шавялевіча (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 1992 — «Щелкунчик» (відэафільм) В. Шавялевіча (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 1993 — «Валянцінаў дзень» (тэлефільм) В. Шавялевіча (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 1993 — «Спартак» (відэафільм) В. Шавялевіча (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 1995 — «Страсці»(«Рагнеда») (відэафільм) В. Шавялевіча (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 1998 — «Жар-птушка» (відэафільм) В. Шавялевіча (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 2000 — «Спартак» (тэлефільм) В. Шавялевіча (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 2001 — «Работа, якая называецца сачыненнем» (відэафільм) В. Шавялевіча (Мінск, «Белвідэацэнтр», ТРА Саюза) * 2002 — «Валянцін Елізар’еў» (відэафільм) В. Шавялевіча (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 2003 — «Валянцін Елізар’еў — люстэрка часу» (хранікальна-дакументальны фільм) В. Шавялевіча (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 2003 — «Некалькі гісторый з жыцця харэографа» (відэафільм) В. Шавялевіча (Мінск, ТРА Саюза) * 2003 — «Балет, балет, балет», да 70-годдзя беларускага балета. Хроніка-дакументальны фільм В. Шавялевіча (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 2008 — «Шклоўскі афорт» (хранікальна-дакументальны фільм) Ю. Цвяткова (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 2012 — «Беларускі балет. Гісторыя» (мастацка-публіцыстычны фільм) А. Лукашэвіча (Мінск, «Белвідэацэнтр») * 2014 — «Рагнеда». Інтрыга парыжскай сцэны. Тэлефільм Н. Голубевай і Т. Краўчанка (Мінск, «Зваротны адлік АНТ») * 2014 — «Агульны Інтарэс» № 269 ад 09.12.2014 (Міждзяржаўная ТРК «МІР») * 2017 — «Панарама з Я. Айзіковічам». ТАА «Кінаманія» па заказу ДУ «ТРА саюзнай дзяржавы» * 2017 — «Майстры і куміры. Народны артыст СССР і Беларусі — Валянцін Елізар’еў» (Мінск, ТК «Беларусь 3») * 2017 — «Балет — мастацтва думкі», Хроніка-дакументальны фільм. Рэжысёры: Алег Лукашэвіч, Аляксандр Аляксееў (Мінск, ТК «Беларусь 1») * 2017 — «Камертон», Народны артыст СССР Валянцін Елізар’еў (Мінск, ТК «Беларусь 3») * 2017 — Валянцін Елізар’еў — пра свой юбілей, натхненне, сапраўднае і будучае балета (ТК СТВ) * 2019 — «Тэатр у дэталях. Балет „Рамэа і Джульета“» (Мінск, ТК «Беларусь 3») <ref>https://www.youtube.com/watch?v=9fNOatsH6A8</ref> * 2019 — «Маркаў. Нічога асабістага» (Мінск, ТК «АНТ») <ref>https://www.youtube.com/watch?v=MPEJjv19YJo</ref> * 2019 — «У людзях» (РТР-Беларусь) <ref>https://www.youtube.com/watch?list=PLwv42PED2hOWpnzcbGFUw1sz-UWve5KmP&v=zY0c5mXLJkk&feature=emb_logo</ref> * 2020 — «Тэатр у дэталях. Балет „Стварэнне свету“» (Беларусь 3) <ref>https://www.youtube.com/watch?v=pb7rLl_xpGI&feature=emb_logo</ref> * 2022 — «Елізар’еў» (Мінск, «Белтэлерадыёкампанія», Агенцтва тэлевізійных навін) * 2024 — «Скажынемаўчы», Народны артыст СССР і БССР, лаўрэат Дзяржпрэміі Валянцін Елізар’еў (Мінск, ТК «Беларусь 1»)<ref>{{Cite web|lang=be-BY|url=https://www.youtube.com/watch?v=FpYs9x33SME|title=Народный артист СССР и БССР, лауреат Госпремии {{!}} Валентин Елизарьев {{!}} СКАЖИНЕМОЛЧИ|access-date=2024-03-22}}</ref> == Прызнанне == * [[Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР]] (1976) * [[Народны артыст Беларусі]] (1979) * [[Народны артыст СССР]] (1985) * Лаўрэат [[Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь]] у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (1996, у аўтарскім калектыве) — ''за балет «[[Страсці (балет)|Страсці]]» («Рагнеда»)''. * Лаўрэат прэміі Саюзнай дзяржавы ў галіне літаратуры і мастацтва за 2017—2018 гады ([[Саюзная Дзяржава|Расія-Беларусь]]) * Спецыяльная прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь за дасягненні ў галіне харэаграфічнага мастацтва і ўклад у развіццё міжнародных сувязяў Рэспублікі Беларусь (1998, 2001) * [[Ганаровы грамадзянін Мінска]] (2007) * [[Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета Беларускай ССР]] * [[Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР]] * Прыз «Benois de Danse» Міжнароднай асацыяцыі танца (1996) * «Чалавек года ў вобласці музычнага мастацтва» з уручэннем прыза «[[Залатая Неферціці]]» (1996) * «[[Чалавек года ў галіне культуры]]» (2017) * [[Ордэн Францыска Скарыны]] ([[Беларусь]], 1997). * [[Ордэн Айчыны]] III ступені ([[Беларусь]], 2003) * [[Ордэн Айчыны]] II ступені ([[Беларусь]], 2007) * [[Ордэн Дружбы народаў (СССР)|Ордэн Дружбы народаў]] ([[СССР]], 1981) * Лаўрэат [[Прэмія імя Е. Міровіча|прэміі імя Е. Міровіча]] (1996) * Ордэн «За ўнёсак у развіццё расійскай культуры і супрацоўніцтва» (2005). * Медаль Сяброўства ([[В’етнам]], 1983) * [[Медаль Пушкіна]] (2007) * Медаль «Benedictvs XVI Pont.Max.Anno III» ([[Ватыкан]], 2008) * Медаль ЮНЕСКА «Пяць кантынентаў» ([[Парыж]], 2016) * Прэмія Усесаюзнага конкурса балетмайстраў ([[Масква]], 1972) * Прэмія за лепшую сучасную харэаграфію 7-га Міжнароднага конкурса артыстаў балета і харэографаў ([[Масква]], Вялікі тэатр; 1993) * Лаўрэат Нацыянальнай тэатральнай прэміі ([[Мінск]]; 2011, 2021, 2023 гады) * «[[Крыштальная Паўлінка]]» — галоўны прыз Саюза тэатральных дзеячаў Беларусі (2012) * Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР (1976) * Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета Беларускай ССР (1983) * Ганаровая грамата Савета Рэспублікі Нацыянальнага склікання Рэспублікі Беларусь (2007) * [[Падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]] (2007) * Падзяка Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь (2012) * Ганаровы знак Міністэрства культуры РБ «За значны асабісты ўклад у развіццё беларускай культуры» (1997) * Нагрудны знак Міністэрства культуры РБ «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2003) * прафесар [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] (з 1995). * член [[Савет Еўропы|Савета Еўропы па культуры]] (з [[1996]]). * акадэмік [[Міжнародная славянская акадэмія|Міжнароднай славянскай акадэміі]]. * акадэмік [[Пятроўская акадэмія навук і мастацтваў|Пятроўскай акадэміі навук і мастацтваў]] (з 1997). * Член [[Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь|Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] (2000—2008). * Ганаровы грамадзянін горада Мінска (2007) * Ганаровы нагрудны знак «Shusha 270» Міністэрства культуры Азербайджана (2022) {{зноскі}} == Літаратура == {{Перапісаць раздзел|трэба аформіць літаратуру адпаведна звычайным стандартам, без лапак (") і дужак, там дзе гэта зусім не трэба.}} * Шумілава Э. І. «Праўда балета» (Масква, выд. «Мастацтва», 1976) * Аркіна Н. Я. «Савецкія балетмайстары: новыя імёны» (Масква, выд. «Веды», 1979) * «Музыка і харэаграфія сучаснага балета» (выпуск 3) (Ленінград, выд. «Музыка», 1979) * «Балет. Энцыклапедыя» (Масква, выд. «Савецкая энцыклапедыя», 1981) * Чурко Ю. М. «Беларускі балетны тэатр» (Мінск, выд. «Беларусь», 1983) * Чурко Ю. М. «Беларускі балет у асобах» (Мінск, выд. «Беларусь», 1988) — ISBN 5-338-00345-7 * The International Encyclopedia of Dance. Edited by Selma Jeanne Cohen and DANCE PERSPECTIVES FOUNDATION. Oxford University Press. 1998. ISBN 9780195173697 * Чурко Ю. М. «Лінія, якая сыходзіць у бясконцасць» (Мінск, выд. «Полымя», 1999) — ISBN 985-07-0368-7 * バレエ 誕生から現代までの歴史』 [[薄井憲二]]著　音楽之友社　1999年　ISBN 4-276-25013-7 * Бяляева-Чэламбіцька Г. У. «Балет: эпоха Sovietica» (1917—1991) (Масква, выд. «Універсітэт Наталлі Несцеравай», 2005)- ISBN 5-901617-51-7 * Мушынская Т. М. «Валянцін Елізар’еў» (Мн., 1997) — ''паралельна на беларускай, рускай і англійскай мовах'', * Мушынская Т. М. «Валянцін Елізар’еў» (другое, дапоўненае выданне, Мн., 2003) — ''паралельна на беларускай, рускай і англійскай мовах'', * {{кніга|аўтар=В.Ф. Голубеў, А.А. Смольский і інш.|загаловак=Хто ёсць хто ў Беларусі. Хто есць хто ў Беларусі. Who is who in Belarus|выдавецтва=Мэджик Мэм|год=2001|старонак=320|isbn=985-6544-16-5}} Чурко Ю. М. «Хореография в зеркале критики» (Минск, изд. «БГУ культуры и искусств», 2010) — ISBN 978-985-6798-57-6 * Чурко Ю. М. «Pro танец» (Мінск, выд. «Чатыры чвэрці», 2011) — ISBN 978-985-6981-80-0 * «Беларусы, якія праславілі Расію. Рускія, якія праславілі Беларусь» (Мінск, БЕЛТА, 2011) — ISBN 978-985-6828-72-3 * «БАЛЕТ XX ВЕК». (Москва, изд. «Балетный круг», 2011) — ISBN 978-5-901818-17-6 * Мільто І. П. «Валянцін Елізар’еў — мастак і чалавек» (Мінск, выд. «Чатыры чвэрці», 2012) — ISBN 978-985-7026-79-1 * «Танцавальны лабірынт. IFMC» (Мінск, выд. «Мэджык», 2013) — ISBN 978-985-6473-97-8 * Васеніна А. «Сучасны танец постсавецкага пространства». Арт. Уланоўскай С. «Елізар’еўская школа». (Масква, выд. «Балетный круг», 2013) — ISBN 978-5-901818-12-1 * «Тут музыка вянчае танец». 50 гадоў кафедры харэаграфіі СПб дзярж. кансерваторыі імя М. А. Рымскага-Корсакава. (выд. «Кампазітар — Санкт-Пецярбург», 2013) — ISBN 978-5-7379-0610-8 * Большая энциклопедия Большого театра Беларуси. — Минск: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2014. — ISBN 978-98511-0827-1. * Лохава Г. «Саркіс і Лапачка». — Мінск, «Чатыры чвэрці», 2016. ISBN 978-985-581-038-5 * Розанава В. «Прыма-балерына Кацярына Борчанка. Інтрыгуючы талент» (Санкт-Пецярбург, выд. «Балтыйскія сезоны», 2016) — ISBN 978-5-903368-95-2 * В. Уральская «БАЛЕТ назіранні, заметкі, разважанні». Серыя — Балетны круг (Масква "Рэдакцыя журнала «Балет», 2016) — ISBN 978-5-901818-26-8 * Л. Абызава «Гісторыя харэаграфічнага мастацтва. Айчынны балет XX — пачатку XXI стагоддзя» («Кампазітар — Санкт-Пецярбург, 2017») — ISBN 978-5-7379-0501-9 * «Беларуская дзяржаўная кансерваторыя — акадэмія музыкі. Гісторыя ў асобах 1932—2017» (Мінск, «Мастацкая літаратура», 2017) — ISBN 978-985-02-1800-1 * Чурко Ю. М. Дыялогі, ці Валянцін Елізар’еў: «Балет — мастацтва думкі» (Мінск, выд. Лукашэвіч А. В., 2017) — ISBN 978-985-90433-1-4 * Фотаальбом «ІМГНЕННІ. Валянцін Елізар’еў. Кастрычнік — Лістапад 2017». Фатограф Аляксей Казнадзей, www.kaznadey.com (Мінск, 2018) * Валянцін Елізар’еў. «Спартак». Рэпартаж з сучаснага часу: каталог / Аўтар тэксту [[Аляксандр Леанідавіч Варламаў|Саша Варламов]]; фатограф Мікіта Фядосік. — Мінск: Дзівімакс, 2017. * «Мікалай Цыскарыдзэ. Дзённік рэктара. 2016—2018». Складальнік і рэдактар — Г. Пятрова (Выдавецтва АРБ, Санкт-Пецярбург, 2018) — ISBN 978-5-93010-118-8 * Фотаальбом «ІМГНЕННІ. „Рамэа і Джульета“. Валянцін Елізар’еў. Лістапад — снежань 2018 г.» Фатограф Аляксей Казнадзей, www.kaznadey.com (Мінск, 2019) * Фотаальбом «ІМГНЕННІ. „Стварэнне свету“. Валянцін Елізар’еў. Снежань 2019 г.» Фатограф Аляксей Казнадзей, www.kaznadey.com (Мінск, «Рэгістр», 2020) — ISBN 978-985-7215-34-8 * Фотаальбом «ІМГНЕННІ Валянціна Елізар’ева „Шчаўкунок“. Верасень-Снежань, 2020». Фатограф Аляксей Казнадзей, www.kaznadey.com (Мінск, «Рэгістр», 2021) — ISBN 978-985-90456-6-0 * Ю. Чурко «Харэаграфія — выпадковасць, якая стала лёсам» — Мінск: «Чатыры чвэрці», 2021. — ISBN 978-985-581-477-2 * Плескачэўская І. Феномен Валянціна Елізар’ева. — Мінск: Выд. «Звязда», 2022. — ISBN 978-985-575-339-2 * Прыгодзіч З. Творцы. — Кн. 3. — Мінск: «Мастацкая літаратура», 2022 — ISBN 978-985-02-2099-8 * Плескачэўская І. Валянцін Елізар’еў. Палёт насустрач жыццю. Як нараджаецца балет. — Масква: АСТ, 2023. — ISBN 978-5-17-149413-1 * Прыгодзіч З. К. Незабыўныя сустрэчы-2 — Мінск: «Деловая печать». 2023 — ISBN 978-985-90586-1-5 * Буклет. «Валянцін Елізар’еў. 50 год творчай дзейнасці». Складальнікі: Вольга Ягорава, Наталля Баграцова. (Вялікі тэатр Беларусі, 2023). * І. Плескачэўская «Плісецкая стыхія на імя Майя. Партрэт на фоне эпохі» (Масква, выд. АСТ, 2024) — ISBN 978-5-17-108528-5 {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Елізар’еў Валянцін Мікалаевіч}} [[Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларускай ССР]] [[Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Мінска]] [[Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га склікання]] [[Катэгорыя:Члены Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР]] jm0m5mgu73l7xdxpwr971p4r2remsct 0 96425 5129559 5126498 2026-04-19T13:45:43Z DJ Belaz 154751 5129559 wikitext text/x-wiki [[Выява:Camera obscura box.jpg|right|thumb|Камера-абскура]] '''Камера-абскура''' ({{lang-la|camera obscura}} — цёмны пакой) — найпрасцейшае аптычнае прыстасаванне для атрымання на экране відарыса прадмета. Дае відарыс, свабодны ад дысторсіі, дазваляе фатаграфаваць аб’екты ў такіх прамянях (напрыклад, рэнтгенаўскіх), для якіх немагчыма падабраць [[лінза|лінзы]]. Камера-абскура ўяўляе сабой цёмную скрыню, у адной са сценак якой зроблена маленькая адтуліна. Прамяні [[святло|святла]] ад розных пунктаў аб’екта праходзяць праз адтуліну і ствараюць яго перавернуты відарыс на процілеглай сценцы скрыні. Звычайна [[дыяметр]] адтуліны складае 0,3…1 [[мм]] (у залежнасці ад памераў камеры-абскуры). За эквівалент [[Фокусная адлегласць|фокуснай адлегласці]] для камеры-абскуры бяруць адлегласць ад адтуліны да плоскасці відарыса. Камера-абскура перадае на выяве ўсю глыбіню прасторы з аднолькавай якасцю. == Першыя камеры-абскуры == Са старажытных часоў чалавек заўважыў, што святло, трапляючы ў цёмны пакой або [[Палатка|палатку]] праз маленькую адтуліну, стварала перавернутую выяву на супрацьлеглай сцяне. Паслядоўнікі Мо-цзы ў [[V стагоддзе да н.э.|V стагоддзі да н.э.]] апісалі з’яву ўзнікнення выявы на сцяне цемнага пакоя<ref>https://flibusta.su/book/79189-lektsii-po-istorii-fotografii/read/</ref>. Гэта з’ява была вядома [[Арыстоцель|Арыстоцелю]] ў IV стагоддзі да н.э.<ref>http://www.sovietcamera.su/src/Sovfoto_01_1974.pdf</ref>. Ён задаваў пытанне, як узнікае круглая выява [[Сонца]], калі яно свеціць праз квадратную адтуліну<ref>{{Cite web |url=http://www.acmi.net.au/AIC/CAMERA_OBSCURA.html |title=Архіўная копія |access-date=20 красавіка 2008 |archive-date=20 красавіка 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080420165232/http://www.acmi.net.au/AIC/CAMERA_OBSCURA.html |url-status=dead }}</ref>. [[Эўклід]] ў сваім трактаце «Оптыка» (III стагоддзе да н.э.) выкарыстоўваў камеру-абскуру як доказ таго, што святло распаўсюджваецца прамалінейна. [[Выява:1545_gemma_frisius_-_camera-obscura-sonnenfinsternis_1545-650x337.jpg|right|thumb|Камера-абскура Фрызіўса, XVI ст.]] У X—XI стагоддзях арабскі вучоны [[Ібн аль-Хайсам]] праводзіў эксперыменты з камерай-абскурай. Ён быў першы, хто растлумачыў дзеянне камеры-абскуры, абапіраючыся на прынцып прамалінейнага распаўсюджання святла. Выкарыстоўваў камеру-абскуру (палатка з адтулінай у полагу) для назірання за [[сонечнае зацьменне|сонечным зацьменнем]]. Пасля ў сярэднія вякі неаднаразова выкарыстоўвалася для назірання за Сонцам: у XIII стагоддзі [[Роджэр Бэкан|Роджэрам Бэканам]] і [[Гільом де Сен-Клу|Гільомам де Сен-Клу]]<ref>https://link.springer.com/article/10.1007/BF00374761</ref>, у XIV стагоддзі [[Леві бен Гершом]]ам і [[Ібн аш-Шацір]]ам. У прыватнасці Роджэр Бэкан прапанаваў выкарыстоўваць [[люстэрка]] разам з камерай-абскурай, каб бачыць людзей, якія ідуць па вуліцы. Прынцып яе работы апісаны ў працах [[Леанарда да Вінчы]]. Вядома выява і апісанне класічнай камеры-абскуры, апублікаваныя галандскім матэматыкам [[Гема Фрызіус|Гема Фрызіўсам]], якую ён выкарыстоўваў для назірання за сонечным зацьменнем у 1544 годзе. == Камеры-абскуры з лінзавым аб'ектывам == У XVI стагоддзі з’яўляюцца публікацыі з апісаннем камеры-абскуры з [[лінза]]й замест маленькай адтуліны. Такія прапановы выказаў: фізік і матэматык [[Джыролама Кардана]] у кнізе, выдадзенай у 1551 годзе; Даніэле Барбаро ў працы аб перспектыве ў 1568; Джавані Баціста Бенедэцці ў 1585 годзе. Кардана ўсталяваў у камеру-абскуру лінзу, а выяву з дапамогай люстэрка праецыраваў на матавую шкляную пласціну. Прапанаваў выкарыстоўваць камеру ў якасці дапаможнага тэхнічнага сродка пры пастаноўцы забаўляльных відовішч<ref>http://printservice.pro/kamera-obskura</ref>. Барбаро апісаў камеру-абскуру з плоска-выпуклай лінзай у сваім трактаце «La Pratica della Perspettiva»<ref>https://archive.org/details/gri_33125008285765/mode/2up</ref>. Ён паказаў, што лінза павялічвае яркасць выявы, а выкарыстанне дыяфрагмы дазваляе палепшыць рэзкасць відарыса. Доўгі час вынаходнікам камеры-абскуры лічыўся фізік Джавані Баціста дэла Порта (у некаторых крыніцах памылкова лічыцца вынаходнікам і цяпер). Ён быў аўтарам кніг, якія былі свайго роду энцыклапедыямі розных ведаў. Найбольш вядомай была чатырохтомная «Magiae Natvralis» (1558), у якой прыводзіцца і апісанне камеры-абскуры. У дваццатым томе другога выдання гэтай кнігі (1591) Джавані Баціста дэла Порта адзначае «як сакрэт, каторы меў намер захоўваць», павелічэнне яркасці выявы пры замене адтуліны лінзай. Для атрымання прамога відарыса ў 1573 годзе Ігнацый Данці прапанаваў выкарыстоўваць люстэрка, якое другі раз пераварочвае выяву. [[Выява:Камера-абскура Аб'ектыў Кеплера.jpg|right|thumb|Схема, прымененая Кеплерам, XVII ст.]] У 1600 годзе [[Іаган Кеплер]] пабудаваў для назірання за сонечным зацьменнем і за рухам Сонца ўдасканаленую камеру-абскуру. Ён размясціў адмоўную лінзу на некаторай адлегласці ад дадатнай лінзы і такім чынам павялічыў памер праецыраванай выявы. Гэта вынаходніцтва лягло ў аснову сучасных тэлеаб’ектываў. З дапамогай сваёй камеры-абскуры Кеплер назіраў у 1607 годзе праходжанне [[Меркурый|Меркурыем]] сонечнага дыску. У 1620 годзе Кеплер прапанаваў і пабудаваў камеру-абскуру ў выглядзе тэнта. У такім выглядзе яе было зручна выкарыстоўваць на мясцовасці, напрыклад, мастакам для правільнай пабудовы перспектыў, [[Ведута|ведут]]. [[Выява:1646_Athanasius_Kircher_-_Camera_obscura.jpg|right|thumb|Камера-абскура, апісаная Афанасіем Кірхерам, XVII ст.]] У 1646 годзе [[святар]]-[[Езуіты|езуіт]] [[Афанасій Кірхер]] у сваёй працы «Ars Magna Lucis et Umbrae» апісаў пераносную камеру-абскуру аднаго майстра ў Германіі ў выглядзе маленькага памяшкання<ref>http://www.cineressources.net/consultationPdf/web/o000/159.pdf</ref>: «''Машына была ў форме куба ABCD, вонкавыя бакі якога былі непразрыстымі, а ў малых баках у іх былі адтуліны з лінзападобнага шкла; але ўнутры ўвагнутага куба быў пабудаваны яшчэ адзін куб EF, па форме падобны на паперу і пакрыты скурай, бакі якога адрозніваліся ад бакоў першага куба толькі на велічыню, неабходную для найлепшага адлюстравання відаў рэчаў: гэтая машына мела адтуліну ў цэнтры дна F настолькі вялікую, што ў яе мог змясціцца чалавек''». == Кампактныя камеры-абскуры == У 1665 годзе першую кампактную камеру-абскуру сканструяваў [[Роберт Бойль]]. У 1680 годзе партатыўную камеру-абскуру апісаў [[Роберт Гук]]. Іаган Цан апісаў у сваім трактаце «Oculus Artificialis Teledioptricus Sive Telescopium» (1685) некалькі варыянтаў кампактных камер-абскур<ref>https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11112062?page=,1</ref>. Ён піша: «''Бо месца, адведзенае для з'яўлення відаў, заўсёды павінна быць закрытым; і яго нельга лёгка падрыхтаваць у любым месцы зручна для прадстаўлення любога прадмета; мы навучым вас, як падрыхтаваць невялікую скрыню з нуля для гэтай задачы, якую можна лёгка перанесці ў любое месца...''». Пра памеры камеры-абскуры напісана наступнае:«''Хай спачатку будзе зроблена невялікая скрынка AB з ліставога матэрыялу, напрыклад, сухога дрэва, вышыня і шырыня якой складаюць каля 75 сотых рымскага [[фут]]а, гэта значыць 3/4 таго ж фута: даўжыня каля двух футаў, або крыху менш або больш, у залежнасці ад суадносін лінзаў, якія будуць размешчаны ў выступаючай трубцы H I K''». У трубках H I K размяшчаюцца «''два ці тры шкла на патрэбнай адлегласці''», была прадугледжана магчымасць факусіроўкі: «''...вы робіце адзнакі ў трубках, да якіх трубку можна выцягнуць такім жа чынам, і перадаваныя выявы можна выразна ўбачыць як мага хутчэй. Уся ўнутраная частка маленькай скрынкі прасякнута чорным колерам, так што яна яшчэ больш зацемнена, так што таксама вельмі зручна чарніць унутраную частку трубкі''». Задняя сценка «''пасярэдзіне з круглай адтулінай DE, такога дыяметра, каб праз яе можна было зручна прасунуць абодва вокі''». У плоскасці відарысаў зроблена большая адтуліна FG, якая «''пакрыта вельмі тонкай белай паперай, якая павінна быць прасякнута алеем, каб зрабіць атрыманыя ў ёй выявы празрыстымі. Замест паперы, прасякнутай алеем, лепш выкарыстоўваць шкляную пласціну, адпаліраваную з аднаго боку, але неадпаліраваную з другога, хоць і старанна адшліфаваную''». Фактычна камеру-абскуру Іагана Цана можна назваць прататыпам фотаапарата. Далей Шаган Цан дае апісанне камеры-абскуры у выглядзе кабінкі, у якой прамяні святла ад аб'ектыва адбіваюцца люстэркам уніз на стол с аркушам паперы. Ход праменяў прадстаўлены на малюнку. <gallery mode=packed> Выява:1685 Zahn - Camera Obscura 2.jpg|Камера-абскура, апісаная Іаганам Цанам, XVII ст. Выява:1685 Zahn - Camera Obscura 3.jpg|Ход праменяў у камеры-абскуры з люстэркам, Іаган Цан, XVII ст. </gallery> З XVII стагоддзя выкарыстоўвалася для дакументальных рысункаў («фатаграфія для фатаграфіі») і іншага. Камеру-абскуру выкарыстоўвалі пры напісанні [[Ведута|ведут]] такія вядомыя мастакі, як Ян Вермеер, Гаспар ван Вітэль, [[Каналета|Джавані Антоніа Каналь]] і іншыя. Звычайна з дапамогай камеры-абскуры спачатку стваралі [[эскіз]]ы, а пасля праца ўжо працягвалася ў майстэрні. <gallery mode=packed> Выява:Canaletto4fogli.jpg|[[Сабор Санці-Джавані э Паола]], эскізы, Джавані Антоніа Каналь, XVIII ст. Выява:Canaletto_(1697-1768),_Venezia,_campo_Santi_Giovanni_e_Paolo,_1736-1740.jpg|Сабор Санці-Джавані э Паола, Джавані Антоніа Каналь, XVIII ст. </gallery> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Камера-абскура // {{Крыніцы/БелЭн|7}} == Спасылкі == {{Commons}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Фотатэхніка]] [[Катэгорыя:Аптычныя прыборы]] ratmym9ze0nj7211gb6xum8dbqgk26x 5129560 5129559 2026-04-19T13:46:26Z DJ Belaz 154751 5129560 wikitext text/x-wiki [[Выява:Camera obscura box.jpg|right|thumb|Камера-абскура]] '''Камера-абскура''' ({{lang-la|camera obscura}} — цёмны пакой) — найпрасцейшае аптычнае прыстасаванне для атрымання на экране відарыса прадмета. Дае відарыс, свабодны ад дысторсіі, дазваляе фатаграфаваць аб’екты ў такіх прамянях (напрыклад, рэнтгенаўскіх), для якіх немагчыма падабраць [[лінза|лінзы]]. Камера-абскура ўяўляе сабой цёмную скрыню, у адной са сценак якой зроблена маленькая адтуліна. Прамяні [[святло|святла]] ад розных пунктаў аб’екта праходзяць праз адтуліну і ствараюць яго перавернуты відарыс на процілеглай сценцы скрыні. Звычайна [[дыяметр]] адтуліны складае 0,3…1 [[мм]] (у залежнасці ад памераў камеры-абскуры). За эквівалент [[Фокусная адлегласць|фокуснай адлегласці]] для камеры-абскуры бяруць адлегласць ад адтуліны да плоскасці відарыса. Камера-абскура перадае на выяве ўсю глыбіню прасторы з аднолькавай якасцю. == Першыя камеры-абскуры == Са старажытных часоў чалавек заўважыў, што святло, трапляючы ў цёмны пакой або [[Палатка|палатку]] праз маленькую адтуліну, стварала перавернутую выяву на супрацьлеглай сцяне. Паслядоўнікі Мо-цзы ў [[V стагоддзе да н.э.|V стагоддзі да н.э.]] апісалі з’яву ўзнікнення выявы на сцяне цемнага пакоя<ref>https://flibusta.su/book/79189-lektsii-po-istorii-fotografii/read/</ref>. Гэта з’ява была вядома [[Арыстоцель|Арыстоцелю]] ў IV стагоддзі да н.э.<ref>http://www.sovietcamera.su/src/Sovfoto_01_1974.pdf</ref>. Ён задаваў пытанне, як узнікае круглая выява [[Сонца]], калі яно свеціць праз квадратную адтуліну<ref>{{Cite web |url=http://www.acmi.net.au/AIC/CAMERA_OBSCURA.html |title=Архіўная копія |access-date=20 красавіка 2008 |archive-date=20 красавіка 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080420165232/http://www.acmi.net.au/AIC/CAMERA_OBSCURA.html |url-status=dead }}</ref>. [[Эўклід]] ў сваім трактаце «Оптыка» (III стагоддзе да н.э.) выкарыстоўваў камеру-абскуру як доказ таго, што святло распаўсюджваецца прамалінейна. [[Выява:1545_gemma_frisius_-_camera-obscura-sonnenfinsternis_1545-650x337.jpg|right|thumb|Камера-абскура Фрызіўса, XVI ст.]] У X—XI стагоддзях арабскі вучоны [[Ібн аль-Хайсам]] праводзіў эксперыменты з камерай-абскурай. Ён быў першы, хто растлумачыў дзеянне камеры-абскуры, абапіраючыся на прынцып прамалінейнага распаўсюджання святла. Выкарыстоўваў камеру-абскуру (палатка з адтулінай у полагу) для назірання за [[сонечнае зацьменне|сонечным зацьменнем]]. Пасля ў сярэднія вякі неаднаразова выкарыстоўвалася для назірання за Сонцам: у XIII стагоддзі [[Роджэр Бэкан|Роджэрам Бэканам]] і [[Гільом де Сен-Клу|Гільомам де Сен-Клу]]<ref>https://link.springer.com/article/10.1007/BF00374761</ref>, у XIV стагоддзі [[Леві бен Гершом]]ам і [[Ібн аш-Шацір]]ам. У прыватнасці Роджэр Бэкан прапанаваў выкарыстоўваць [[люстэрка]] разам з камерай-абскурай, каб бачыць людзей, якія ідуць па вуліцы. Прынцып яе работы апісаны ў працах [[Леанарда да Вінчы]]. Вядома выява і апісанне класічнай камеры-абскуры, апублікаваныя галандскім матэматыкам [[Гема Фрызіус|Гема Фрызіўсам]], якую ён выкарыстоўваў для назірання за сонечным зацьменнем у 1544 годзе. == Камеры-абскуры з лінзавым аб'ектывам == У XVI стагоддзі з’яўляюцца публікацыі з апісаннем камеры-абскуры з [[лінза]]й замест маленькай адтуліны. Такія прапановы выказаў: фізік і матэматык [[Джыролама Кардана]] у кнізе, выдадзенай у 1551 годзе; Даніэле Барбаро ў працы аб перспектыве ў 1568; Джавані Баціста Бенедэцці ў 1585 годзе. Кардана ўсталяваў у камеру-абскуру лінзу, а выяву з дапамогай люстэрка праецыраваў на матавую шкляную пласціну. Прапанаваў выкарыстоўваць камеру ў якасці дапаможнага тэхнічнага сродка пры пастаноўцы забаўляльных відовішч<ref>http://printservice.pro/kamera-obskura</ref>. Барбаро апісаў камеру-абскуру з плоска-выпуклай лінзай у сваім трактаце «La Pratica della Perspettiva»<ref>https://archive.org/details/gri_33125008285765/mode/2up</ref>. Ён паказаў, што лінза павялічвае яркасць выявы, а выкарыстанне дыяфрагмы дазваляе палепшыць рэзкасць відарыса. Доўгі час вынаходнікам камеры-абскуры лічыўся фізік Джавані Баціста дэла Порта (у некаторых крыніцах памылкова лічыцца вынаходнікам і цяпер). Ён быў аўтарам кніг, якія былі свайго роду энцыклапедыямі розных ведаў. Найбольш вядомай была чатырохтомная «Magiae Natvralis» (1558), у якой прыводзіцца і апісанне камеры-абскуры. У дваццатым томе другога выдання гэтай кнігі (1591) Джавані Баціста дэла Порта адзначае «як сакрэт, каторы меў намер захоўваць», павелічэнне яркасці выявы пры замене адтуліны лінзай. Для атрымання прамога відарыса ў 1573 годзе Ігнацый Данці прапанаваў выкарыстоўваць люстэрка, якое другі раз пераварочвае выяву. [[Выява:Камера-абскура Аб'ектыў Кеплера.jpg|right|thumb|Схема, прымененая Кеплерам, XVII ст.]] У 1600 годзе [[Іаган Кеплер]] пабудаваў для назірання за сонечным зацьменнем і за рухам Сонца ўдасканаленую камеру-абскуру. Ён размясціў адмоўную лінзу на некаторай адлегласці ад дадатнай лінзы і такім чынам павялічыў памер праецыраванай выявы. Гэта вынаходніцтва лягло ў аснову сучасных тэлеаб’ектываў. З дапамогай сваёй камеры-абскуры Кеплер назіраў у 1607 годзе праходжанне [[Меркурый|Меркурыем]] сонечнага дыску. У 1620 годзе Кеплер прапанаваў і пабудаваў камеру-абскуру ў выглядзе тэнта. У такім выглядзе яе было зручна выкарыстоўваць на мясцовасці, напрыклад, мастакам для правільнай пабудовы перспектыў, [[Ведута|ведут]]. [[Выява:1646_Athanasius_Kircher_-_Camera_obscura.jpg|right|thumb|Камера-абскура, апісаная Афанасіем Кірхерам, XVII ст.]] У 1646 годзе [[святар]]-[[Езуіты|езуіт]] [[Афанасій Кірхер]] у сваёй працы «Ars Magna Lucis et Umbrae» апісаў пераносную камеру-абскуру аднаго майстра ў Германіі ў выглядзе маленькага памяшкання<ref>http://www.cineressources.net/consultationPdf/web/o000/159.pdf</ref>: «''Машына была ў форме куба ABCD, вонкавыя бакі якога былі непразрыстымі, а ў малых баках у іх былі адтуліны з лінзападобнага шкла; але ўнутры ўвагнутага куба быў пабудаваны яшчэ адзін куб EF, па форме падобны на паперу і пакрыты скурай, бакі якога адрозніваліся ад бакоў першага куба толькі на велічыню, неабходную для найлепшага адлюстравання відаў рэчаў: гэтая машына мела адтуліну ў цэнтры дна F настолькі вялікую, што ў яе мог змясціцца чалавек''». == Кампактныя камеры-абскуры == У 1665 годзе першую кампактную камеру-абскуру сканструяваў [[Роберт Бойль]]. У 1680 годзе партатыўную камеру-абскуру апісаў [[Роберт Гук]]. Іаган Цан апісаў у сваім трактаце «Oculus Artificialis Teledioptricus Sive Telescopium» (1685) некалькі варыянтаў кампактных камер-абскур<ref>https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11112062?page=,1</ref>. Ён піша: «''Бо месца, адведзенае для з'яўлення відаў, заўсёды павінна быць закрытым; і яго нельга лёгка падрыхтаваць у любым месцы зручна для прадстаўлення любога прадмета; мы навучым вас, як падрыхтаваць невялікую скрыню з нуля для гэтай задачы, якую можна лёгка перанесці ў любое месца...''». Пра памеры камеры-абскуры напісана наступнае:«''Хай спачатку будзе зроблена невялікая скрынка AB з ліставога матэрыялу, напрыклад, сухога дрэва, вышыня і шырыня якой складаюць каля 75 сотых рымскага [[фут]]а, гэта значыць 3/4 таго ж фута: даўжыня каля двух футаў, або крыху менш або больш, у залежнасці ад суадносін лінзаў, якія будуць размешчаны ў выступаючай трубцы H I K''». У трубках H I K размяшчаюцца «''два ці тры шкла на патрэбнай адлегласці''», была прадугледжана магчымасць факусіроўкі: «''...вы робіце адзнакі ў трубках, да якіх трубку можна выцягнуць такім жа чынам, і перадаваныя выявы можна выразна ўбачыць як мага хутчэй. Уся ўнутраная частка маленькай скрынкі прасякнута чорным колерам, так што яна яшчэ больш зацемнена, так што таксама вельмі зручна чарніць унутраную частку трубкі''». Задняя сценка «''пасярэдзіне з круглай адтулінай DE, такога дыяметра, каб праз яе можна было зручна прасунуць абодва вокі''». У плоскасці відарысаў зроблена большая адтуліна FG, якая «''пакрыта вельмі тонкай белай паперай, якая павінна быць прасякнута алеем, каб зрабіць атрыманыя ў ёй выявы празрыстымі. Замест паперы, прасякнутай алеем, лепш выкарыстоўваць шкляную пласціну, адпаліраваную з аднаго боку, але неадпаліраваную з другога, хоць і старанна адшліфаваную''». Фактычна камеру-абскуру Іагана Цана можна назваць прататыпам фотаапарата. Далей Іаган Цан дае апісанне камеры-абскуры у выглядзе кабінкі, у якой прамяні святла ад аб'ектыва адбіваюцца люстэркам уніз на стол с аркушам паперы. Ход праменяў прадстаўлены на малюнку. <gallery mode=packed> Выява:1685 Zahn - Camera Obscura 2.jpg|Камера-абскура, апісаная Іаганам Цанам, XVII ст. Выява:1685 Zahn - Camera Obscura 3.jpg|Ход праменяў у камеры-абскуры з люстэркам, Іаган Цан, XVII ст. </gallery> З XVII стагоддзя выкарыстоўвалася для дакументальных рысункаў («фатаграфія для фатаграфіі») і іншага. Камеру-абскуру выкарыстоўвалі пры напісанні [[Ведута|ведут]] такія вядомыя мастакі, як Ян Вермеер, Гаспар ван Вітэль, [[Каналета|Джавані Антоніа Каналь]] і іншыя. Звычайна з дапамогай камеры-абскуры спачатку стваралі [[эскіз]]ы, а пасля праца ўжо працягвалася ў майстэрні. <gallery mode=packed> Выява:Canaletto4fogli.jpg|[[Сабор Санці-Джавані э Паола]], эскізы, Джавані Антоніа Каналь, XVIII ст. Выява:Canaletto_(1697-1768),_Venezia,_campo_Santi_Giovanni_e_Paolo,_1736-1740.jpg|Сабор Санці-Джавані э Паола, Джавані Антоніа Каналь, XVIII ст. </gallery> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Камера-абскура // {{Крыніцы/БелЭн|7}} == Спасылкі == {{Commons}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Фотатэхніка]] [[Катэгорыя:Аптычныя прыборы]] touwj8j8arm1yli31e86zxcbnp5rean 5129575 5129560 2026-04-19T14:51:55Z M.L.Bot 261 арфаграфія 5129575 wikitext text/x-wiki [[Выява:Camera obscura box.jpg|right|thumb|Камера-абскура]] '''Камера-абскура''' ({{lang-la|camera obscura}} — цёмны пакой) — найпрасцейшае аптычнае прыстасаванне для атрымання на экране відарыса прадмета. Дае відарыс, свабодны ад дысторсіі, дазваляе фатаграфаваць аб’екты ў такіх прамянях (напрыклад, рэнтгенаўскіх), для якіх немагчыма падабраць [[лінза|лінзы]]. Камера-абскура ўяўляе сабой цёмную скрыню, у адной са сценак якой зроблена маленькая адтуліна. Прамяні [[святло|святла]] ад розных пунктаў аб’екта праходзяць праз адтуліну і ствараюць яго перавернуты відарыс на процілеглай сценцы скрыні. Звычайна [[дыяметр]] адтуліны складае 0,3…1 [[мм]] (у залежнасці ад памераў камеры-абскуры). За эквівалент [[Фокусная адлегласць|фокуснай адлегласці]] для камеры-абскуры бяруць адлегласць ад адтуліны да плоскасці відарыса. Камера-абскура перадае на выяве ўсю глыбіню прасторы з аднолькавай якасцю. == Першыя камеры-абскуры == Са старажытных часоў чалавек заўважыў, што святло, трапляючы ў цёмны пакой або [[Палатка|палатку]] праз маленькую адтуліну, стварала перавернутую выяву на супрацьлеглай сцяне. Паслядоўнікі Мо-цзы ў [[V стагоддзе да н.э.|V стагоддзі да н.э.]] апісалі з’яву ўзнікнення выявы на сцяне цемнага пакоя<ref>https://flibusta.su/book/79189-lektsii-po-istorii-fotografii/read/</ref>. Гэта з’ява была вядома [[Арыстоцель|Арыстоцелю]] ў IV стагоддзі да н.э.<ref>http://www.sovietcamera.su/src/Sovfoto_01_1974.pdf</ref>. Ён задаваў пытанне, як узнікае круглая выява [[Сонца]], калі яно свеціць праз квадратную адтуліну<ref>{{Cite web |url=http://www.acmi.net.au/AIC/CAMERA_OBSCURA.html |title=Архіўная копія |access-date=20 красавіка 2008 |archive-date=20 красавіка 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080420165232/http://www.acmi.net.au/AIC/CAMERA_OBSCURA.html |url-status=dead }}</ref>. [[Эўклід]] ў сваім трактаце «Оптыка» (III стагоддзе да н.э.) выкарыстоўваў камеру-абскуру як доказ таго, што святло распаўсюджваецца прамалінейна. [[Выява:1545_gemma_frisius_-_camera-obscura-sonnenfinsternis_1545-650x337.jpg|right|thumb|Камера-абскура Фрызіўса, XVI ст.]] У X—XI стагоддзях арабскі вучоны [[Ібн аль-Хайсам]] праводзіў эксперыменты з камерай-абскурай. Ён быў першы, хто растлумачыў дзеянне камеры-абскуры, абапіраючыся на прынцып прамалінейнага распаўсюджання святла. Выкарыстоўваў камеру-абскуру (палатка з адтулінай у полагу) для назірання за [[сонечнае зацьменне|сонечным зацьменнем]]. Пасля ў сярэднія вякі неаднаразова выкарыстоўвалася для назірання за Сонцам: у XIII стагоддзі [[Роджэр Бэкан|Роджэрам Бэканам]] і [[Гільом де Сен-Клу|Гільомам де Сен-Клу]]<ref>https://link.springer.com/article/10.1007/BF00374761</ref>, у XIV стагоддзі [[Леві бен Гершом]]ам і [[Ібн аш-Шацір]]ам. У прыватнасці Роджэр Бэкан прапанаваў выкарыстоўваць [[люстэрка]] разам з камерай-абскурай, каб бачыць людзей, якія ідуць па вуліцы. Прынцып яе работы апісаны ў працах [[Леанарда да Вінчы]]. Вядома выява і апісанне класічнай камеры-абскуры, апублікаваныя галандскім матэматыкам [[Гема Фрызіус|Гема Фрызіўсам]], якую ён выкарыстоўваў для назірання за сонечным зацьменнем у 1544 годзе. == Камеры-абскуры з лінзавым аб'ектывам == У XVI стагоддзі з’яўляюцца публікацыі з апісаннем камеры-абскуры з [[лінза]]й замест маленькай адтуліны. Такія прапановы выказаў: фізік і матэматык [[Джыролама Кардана]] у кнізе, выдадзенай у 1551 годзе; Даніэле Барбаро ў працы аб перспектыве ў 1568; Джавані Баціста Бенедэцці ў 1585 годзе. Кардана ўсталяваў у камеру-абскуру лінзу, а выяву з дапамогай люстэрка праецыраваў на матавую шкляную пласціну. Прапанаваў выкарыстоўваць камеру ў якасці дапаможнага тэхнічнага сродка пры пастаноўцы забаўляльных відовішч<ref>http://printservice.pro/kamera-obskura</ref>. Барбаро апісаў камеру-абскуру з плоска-выпуклай лінзай у сваім трактаце «La Pratica della Perspettiva»<ref>https://archive.org/details/gri_33125008285765/mode/2up</ref>. Ён паказаў, што лінза павялічвае яркасць выявы, а выкарыстанне дыяфрагмы дазваляе палепшыць рэзкасць відарыса. Доўгі час вынаходнікам камеры-абскуры лічыўся фізік Джавані Баціста дэла Порта (у некаторых крыніцах памылкова лічыцца вынаходнікам і цяпер). Ён быў аўтарам кніг, якія былі свайго роду энцыклапедыямі розных ведаў. Найбольш вядомай была чатырохтомная «Magiae Natvralis» (1558), у якой прыводзіцца і апісанне камеры-абскуры. У дваццатым томе другога выдання гэтай кнігі (1591) Джавані Баціста дэла Порта адзначае «як сакрэт, каторы меў намер захоўваць», павелічэнне яркасці выявы пры замене адтуліны лінзай. Для атрымання прамога відарыса ў 1573 годзе Ігнацый Данці прапанаваў выкарыстоўваць люстэрка, якое другі раз пераварочвае выяву. [[Выява:Камера-абскура Аб'ектыў Кеплера.jpg|right|thumb|Схема, прымененая Кеплерам, XVII ст.]] У 1600 годзе [[Іаган Кеплер]] пабудаваў для назірання за сонечным зацьменнем і за рухам Сонца ўдасканаленую камеру-абскуру. Ён размясціў адмоўную лінзу на некаторай адлегласці ад дадатнай лінзы і такім чынам павялічыў памер праецыраванай выявы. Гэта вынаходніцтва лягло ў аснову сучасных тэлеаб’ектываў. З дапамогай сваёй камеры-абскуры Кеплер назіраў у 1607 годзе праходжанне [[Меркурый|Меркурыем]] сонечнага дыску. У 1620 годзе Кеплер прапанаваў і пабудаваў камеру-абскуру ў выглядзе тэнта. У такім выглядзе яе было зручна выкарыстоўваць на мясцовасці, напрыклад, мастакам для правільнай пабудовы перспектыў, [[Ведута|ведут]]. [[Выява:1646_Athanasius_Kircher_-_Camera_obscura.jpg|right|thumb|Камера-абскура, апісаная Афанасіем Кірхерам, XVII ст.]] У 1646 годзе [[святар]]-[[Езуіты|езуіт]] [[Афанасій Кірхер]] у сваёй працы «Ars Magna Lucis et Umbrae» апісаў пераносную камеру-абскуру аднаго майстра ў Германіі ў выглядзе маленькага памяшкання<ref>http://www.cineressources.net/consultationPdf/web/o000/159.pdf</ref>: «''Машына была ў форме куба ABCD, вонкавыя бакі якога былі непразрыстымі, а ў малых баках у іх былі адтуліны з лінзападобнага шкла; але ўнутры ўвагнутага куба быў пабудаваны яшчэ адзін куб EF, па форме падобны на паперу і пакрыты скурай, бакі якога адрозніваліся ад бакоў першага куба толькі на велічыню, неабходную для найлепшага адлюстравання відаў рэчаў: гэтая машына мела адтуліну ў цэнтры дна F настолькі вялікую, што ў яе мог змясціцца чалавек''». == Кампактныя камеры-абскуры == У 1665 годзе першую кампактную камеру-абскуру сканструяваў [[Роберт Бойль]]. У 1680 годзе партатыўную камеру-абскуру апісаў [[Роберт Гук]]. Іаган Цан апісаў у сваім трактаце «Oculus Artificialis Teledioptricus Sive Telescopium» (1685) некалькі варыянтаў кампактных камер-абскур<ref>https://www.digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11112062?page=,1</ref>. Ён піша: «''Бо месца, адведзенае для з'яўлення відаў, заўсёды павінна быць закрытым; і яго нельга лёгка падрыхтаваць у любым месцы зручна для прадстаўлення любога прадмета; мы навучым вас, як падрыхтаваць невялікую скрыню з нуля для гэтай задачы, якую можна лёгка перанесці ў любое месца...''». Пра памеры камеры-абскуры напісана наступнае:«''Хай спачатку будзе зроблена невялікая скрынка AB з ліставога матэрыялу, напрыклад, сухога дрэва, вышыня і шырыня якой складаюць каля 75 сотых рымскага [[фут]]а, гэта значыць 3/4 таго ж фута: даўжыня каля двух футаў, або крыху менш або больш, у залежнасці ад суадносін лінзаў, якія будуць размешчаны ў выступаючай трубцы H I K''». У трубках H I K размяшчаюцца «''два ці тры шкла на патрэбнай адлегласці''», была прадугледжана магчымасць факусіроўкі: «''...вы робіце адзнакі ў трубках, да якіх трубку можна выцягнуць такім жа чынам, і перадаваныя выявы можна выразна ўбачыць як мага хутчэй. Уся ўнутраная частка маленькай скрынкі прасякнута чорным колерам, так што яна яшчэ больш зацемнена, так што таксама вельмі зручна чарніць унутраную частку трубкі''». Задняя сценка «''пасярэдзіне з круглай адтулінай DE, такога дыяметра, каб праз яе можна было зручна прасунуць абодва вокі''». У плоскасці відарысаў зроблена большая адтуліна FG, якая «''пакрыта вельмі тонкай белай паперай, якая павінна быць прасякнута алеем, каб зрабіць атрыманыя ў ёй выявы празрыстымі. Замест паперы, прасякнутай алеем, лепш выкарыстоўваць шкляную пласціну, адпаліраваную з аднаго боку, але неадпаліраваную з другога, хоць і старанна адшліфаваную''». Фактычна камеру-абскуру Іагана Цана можна назваць прататыпам фотаапарата. Далей Іаган Цан дае апісанне камеры-абскуры ў выглядзе кабінкі, у якой прамяні святла з аб'ектыва адбіваюцца люстэркам уніз на стол з аркушам паперы. Ход праменяў паказаны на рысунку. <gallery mode=packed> Выява:1685 Zahn - Camera Obscura 2.jpg|Камера-абскура, апісаная Іаганам Цанам, XVII ст. Выява:1685 Zahn - Camera Obscura 3.jpg|Ход праменяў у камеры-абскуры з люстэркам, Іаган Цан, XVII ст. </gallery> З XVII стагоддзя выкарыстоўвалася для дакументальных рысункаў («фатаграфія для фатаграфіі») і іншага. Камеру-абскуру выкарыстоўвалі пры напісанні [[Ведута|ведут]] такія вядомыя мастакі, як Ян Вермеер, Гаспар ван Вітэль, [[Каналета|Джавані Антоніа Каналь]] і іншыя. Звычайна з дапамогай камеры-абскуры спачатку стваралі [[эскіз]]ы, а пасля праца ўжо працягвалася ў майстэрні. <gallery mode=packed> Выява:Canaletto4fogli.jpg|[[Сабор Санці-Джавані э Паола]], эскізы, Джавані Антоніа Каналь, XVIII ст. Выява:Canaletto_(1697-1768),_Venezia,_campo_Santi_Giovanni_e_Paolo,_1736-1740.jpg|Сабор Санці-Джавані э Паола, Джавані Антоніа Каналь, XVIII ст. </gallery> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Камера-абскура // {{Крыніцы/БелЭн|7}} == Спасылкі == {{Commons}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Фотатэхніка]] [[Катэгорыя:Аптычныя прыборы]] ow47acl8340t7t4jjtqgk65bujiu08q 100 121975 5129603 5129341 2026-04-19T15:51:03Z NirvanaBot 40832 +6 новых 5129603 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі|2026-04-19T14:08:13Z|M.L.Bot}} {{Новы артыкул|Знакі (фільм)|2026-04-19T13:49:48Z|StachLysy}} {{Новы артыкул|Эбігейл Брэслін|2026-04-19T13:49:43Z|StachLysy}} {{Новы артыкул|Царызм|2026-04-19T11:21:18Z|DBatura}} {{Новы артыкул|Зігзаг поспеху (фільм)|2026-04-19T09:05:38Z|StarDeg}} {{Новы артыкул|Сэм Альтман|2026-04-18T22:20:20Z|IshaBarnes}} {{Новы артыкул|Валянцін Карлавіч Зэйлерт|2026-04-18T08:47:56Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Ранча Зора|2026-04-17T20:11:20Z|DBatura}} {{Новы артыкул|Паўлу Лемінскі|2026-04-17T15:54:35Z|NachtReisender}} {{Новы артыкул|Mos Def|2026-04-17T12:22:35Z|Vlad Shmeklia}} {{Новы артыкул|Сэмюэл Джонсан|2026-04-17T11:20:28Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Джордж Орд|2026-04-17T07:07:32Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Яанна Героўская-Калаўр|2026-04-16T21:59:42Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Аляксандр Шкленнік|2026-04-16T21:40:04Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Юзаф Ежы Гільзэн|2026-04-16T10:29:34Z|Voūk12}} {{Новы артыкул|Сезон 2025/2026 ЖБК «Гомельскія рысі»|2026-04-16T09:49:50Z|Slavazai1973}} {{Новы артыкул|Сезон 2025/2026 «Алімпія-моладзевая|2026-04-16T09:43:22Z|Slavazai1973}} {{Новы артыкул|Ганна Федасееўна Сабачка-Шостак|2026-04-16T09:01:02Z|Culamar}} {{Новы артыкул|Жак Дуаён|2026-04-16T08:59:13Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Макар Кудрыч|2026-04-16T08:54:04Z|Чаховіч Уладзіслаў}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> q3zuy78xnxsdc3fz6yenaq5j1e8hqdv 0 127903 5129659 4630521 2026-04-19T20:10:48Z Rotondus 11765 абнаўленне звестак, вычытка 5129659 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік}} '''Макс Шчур''' (нар. {{ДН|5|12|1977}}, [[Брэст]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[паэт]], [[перакладчык]], [[эсэіст]]. {{змест злева}} == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1977 годзе ў Брэсце. У 1994—1998 гадах вучыўся ў [[Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт|МДЛУ]]. З 1998 года жыве ў Чэхіі паблізу [[Прага|Прагі]]<ref name="Марм">''Мартысевіч М.'' Мармазяўр…</ref>. == Творчасць == Цікавіцца тэорыяй інтэрпрэтацыі, філасофіяй мастацтва, адносінамі паміж культурай і палітыкай<ref name="Марм"/>. Аўтар [[п'еса|п'есы]] «Смерць тырана» (Мн., 1997), зборнікаў вершаў «Амфітэатр» (Прага-Гданьск, 1999), «Ранні збор»<ref name="Марм"/> (Стакгольм, 2006), кнігі прозы «Завяршыць гештальт» (Цярнопаль, 2015), шэрагу літаратуразнаўчых [[эсэ]]. Вершы М. Шчура друкаваліся ў чэшскіх, шведскіх і польскіх перакладах. Напісаў раман пра сваю мінскую маладосць ужо ў эміграцыі (1999—2004). У 2022 годзе раман «Там, дзе нас няма» быў адрэдагаваны і апублікаваны. Заснавальнік інтэрнэт-часопіса niamiesta.se, дзе публікуе найперш уласныя тэксты і пераклады замежных аўтараў на беларускую<ref name="Марм"/>. Перакладае з [[Чэшская мова|чэшскай]] — [[Францішак Гельнер|Ф. Гельнер]], [[Л. Кліма]], [[Багуслаў Рэйнек|Б. Рэйнек]], [[Іспанская мова|іспанскай]] — [[Ф. дэ Кеведа]], [[Хорхэ Луіс Борхес|Х. Л. Борхес]], [[Ф. Гарсія-Лорка]], [[Англійская мова|англійскай]] — [[Л. Кэрал]] (абедзве часткі «Алісіяны»<ref name="Марм"/>), [[Эдвард Лір|Э. Лір]] («Кніга бязглузду»<ref name="Марм"/>). Паслядоўны перакладчык англійскай літаратуры абсурду<ref name="Марм"/>. У сакавіку 2026 года беларускі суд дадаў кнігу Макса Шчура «Там, дзе нас няма» ў [[Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў|спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў]]<ref>{{cite web|url=https://reform.news/sajt-knihi-by-i-neskolko-knig-priznany-jekstremistskimi-v-belarusi|title=Сайт knihi.by и несколько книг признаны «экстремистскими» в Беларуси|website=[[Reform.news]]|lang=ru}}</ref>. == Прызнанне == * Лаўрэат [[Літаратурная прэмія імя Янкі Юхнаўца|Прэміі імя Я. Юхнаўца]] (2004) за раман «Там, дзе нас няма» (неапублікаваны<ref name="Марм"/>) * Лаўрэат Premio Iberoamericano (2003) * Лаўрэат [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца|Прэміі імя Гедройца]] (2016) за «Завяршыць гештальт» {{зноскі}} == Літаратура == * ''Мартысевіч М.'' [https://novychas.online/kultura/marmazja_r_suprac_zhabavoka_l_ Мармазяўр супраць Жабавока: Льюіс Кэрал па-беларуску] // [[Новы Час (газета)|Новы Час]] online [Электронны рэсурс], 04.12.2009 — Дата доступу 19.04.2026 == Спасылкі == {{wikiquote|Макс Шчур|Макса Шчура}} * Макс Шчур. [https://web.archive.org/web/20070621092600/http://baj.by/belkalehium/antalohija/art30.htm Росквіт і заняпад беларускага літаратурнага авангарду] // Анталогія сучаснага беларускага мыслення. — Санкт-Пецярбург: Невский простор, 2003. — 496 с. * Макс Шчур. [http://www.knihi.net/index.php?productID=351 Зборнік вершаў.] {{Архівавана|url=https://archive.today/20071017165042/http://www.knihi.net/index.php?productID=351 |date=17 кастрычніка 2007 }} — Стакгольм: Аркона, 2006. — 302 с. {{бібліяінфармацыя}} {{Лаўрэаты прэміі імя Ежы Гедройца}} {{DEFAULTSORT:Шчур Макс}} [[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з англійскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з іспанскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з чэшскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] 06skr30ciphxsu9oqf05icep5ht21dt 4 131069 5129649 5129310 2026-04-19T18:54:55Z MocnyDuham 99818 /* Юліуш, Юліўш, Юліюш, Юльюш → Юліюш */ reply ([[mw:c:Special:MyLanguage/User:JWBTH/CD|CD]]) 5129649 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Гміна Радзівілаўка]] → [[Радзівілаўка]] == Артыкул пра вёску, не пра гміну. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 20:04, 20 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Сапраўды, не гміна, а вёска. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 20:36, 20 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:11, 24 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Згодны з аргументамі намінатара [[Удзельнік:Duntsov|Duntsov]] ([[Размовы з удзельнікам:Duntsov|размовы]]) 08:14, 24 сакавіка 2026 (+03) == [[Збігнеў Бжазінскі]] == Чаму прозвішча Бжазінскі напісана з літарай «а»? Арыгінальнае напісанне прозвішча ({{lang-pl|Brzeziński}}) з літарай «e», па-беларуску з літарай «э» – Бжэзінскі? [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 18:31, 14 сакавіка 2026 (+03) :відаць, аканне паспрабавалі перадаць. Для польскіх імёнаў нібы так, мусім захаваць ненаціскную э. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:11, 24 сакавіка 2026 (+03) :: Гэта не так, большасць галосных гукаў польскай мовы ([i], [y], [u], [e], [o], [a]) не змяняюцца пад націскам. Глядзіце тут: [https://tutpl.ru/2-2-glasnye-zvuki.html] [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:13, 24 сакавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}}, пра яго ёсць артыкул у [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.03.djvu_138 БелЭн], там пададзена такая формы. Шкада, што ў самім артыкуле пра гэта аніякай згадкі. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:09, 7 красавіка 2026 (+03) ::{{зроблена}} [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 13:20, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Хвалебная рэвалюцыя]] → [[Слаўная рэвалюцыя]] == Згодна з БелЭн ([https://archive.org/details/bel-enc-be/Bielaruskaja_encyklapedyja.14/page/510 т. 14, с. 510]). [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 17:50, 6 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна з аўтарытэтнай крыніцай. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:19, 7 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, АК [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:14, 24 сакавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Вяжанка]] → [[Вежанка]] == Чарговае гвалтаванне беларускай тапаніміі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:10, 28 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але мне здаецца, што лепш даць нейкую больш канкрэтную крыніцу, а не проста пошук у выданні. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:17, 24 сакавіка 2026 (+03) ::падправіў зноску, здаецца вось так выглядае лепей. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :::У выданні працуе Рэдакцыйная рада, якая ўзгадняе назвы. У Беларусі такім жа чынам складаліся той жа тапанімічны даведнік Рапановіча, ён проста глядзеў напісанні ў беларускіх газетах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:19, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Бакалажэва]] → [[Бакаларава]] == Чарговы прыклад шкоднай працы ў галіне тапаніміі ў гэтым раздзеле Вікіпедыі. Перанесці пад сапраўдную беларускую назву.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:39, 18 студзеня 2026 (+03) :не ўпэўнены, наколькі можна падаваць Гістарычны атлас як адзіную крыніцу для сучаснага напісання. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:09, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Калі сустрэнеце іншае напісанне па-беларуску — можна паспрачацца. Пакуль што ёсць толькі такое, а іншых няма. Ну, дадаў яшчэ адно з гугл-кніг. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:16, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Сэйны]] → [[Сейны]] == Традыцыйная і найбольш распаўсюджаная беларуская назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:30, 17 студзеня 2026 (+03) :Дарэчы, чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:31, 17 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але глядзі вышэй маю заўвагу па крыніцах [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:06, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Семятычы]] → [[Сямятычы]] == Традыцыйная і найбольш распаўсюджаная беларуская назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:11, 17 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} + заўвага па крыніцах вышэй [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:07, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Гонёндз]] → [[Ганёндз]] == Традыцыйная беларускай назва. Замацаваная ў тым ліку ў нашай Вікі, гл. [[Пётр з Ганёндза]].--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:05, 16 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} + заўвага па крыніцах вышэй [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:08, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Ласосьна Велька]] → [[Ласосна Вялікая]] == Правільная назва па-беларуску.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:12, 14 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:12, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Длугасельцы]] → [[Даўгасельцы]] == Правільная назва па-беларуску.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:14, 13 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:12, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Валаваны]] → [[Канапэ]] == Валаваны не фіксуюцца ў слоўніках, канапэ ёсць у БРС 2012 на вербуме. Дый увогуле варта праверыць, ці ўжываецца гэтае «валаваны» недзе яшчэ і ці варта яго пакідаць у артыкуле. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:27, 13 кастрычніка 2025 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[Аўдыя]] → [[Аўдыа]] == Паводле правіл сучаснай арфаграфіі, спалучэнне галосных "іо" перадаецца як "іа" на канцы запазычаных слоў, напрыклад: Токіа, адажыа, трыа, партфоліа, капрычыа, сальфеджыа, імпрэсарыа і г. д. --[[Удзельнік:Buchienvaldycz|Buchienvaldycz]] ([[Размовы з удзельнікам:Buchienvaldycz|размовы]]) 20:45, 18 верасня 2025 (+03) :{{не пераймяноўваць}} такой лексемы і словаўтваральнай адзінкі няма. Ёсць варыянты «аўдыё-» і «аўдыя-», як і з радыё-/радыя- (тут нават розніца ў значэннях ёсць) і інш. Ёсць ужо ўжыванне «аўдыя», па аналогіі з «медыя», паходзіць з англамоўнай практыкі, як я разумею, даволі свежае словаўжыванне. Таксама ўлічвайце, што мы маем справу з абстрактным тэрмінам, гэта вельмі істотна. Даволі складаны выпадак, у якім дакладна нельга арыентавацца выключна на правілы, нам прыходзіцца арыентавацца на практыку словаўжывання і словаўтварэння. Апошнім часам нібыта складваецца кансэнсус вакол «аўдыя» ў тэрмінолагаў. Падрабязна аргументацыю раскрыць не магу, але тут хутчэй за ўсё сумесь практыкі з тым фактам, што гэта вельмі шырокае, абстрактнае паняцце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:41, 18 верасня 2025 (+03) :{{не пераймяноўваць}} якраз паводле апошніх змяненняў пішацца аўдыя-. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:45, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) == [[Лявон Бароўскі]] → [[Леан Бароўскі]] == Палепшаючы старонку, спадарства, я знайшоў асобны артыкул у [[ЭГБ]] за подпісам Уладзіміра Конана. Там гісторык літаратуры названы Леанам (яго польскае імя — Leon). У мяне пытанне да супольнасці, як правільна будзе. Ці мы называем усіх, а не толькі беларусаў Лявонамі альбо ўсё-ж такі пішам у артыкулах пра палякаў менавіта Леан. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Размовы з удзельнікам:Антон 740|размовы]]) 01:54, 26 жніўня 2025 (+03) :Не адаптоўваем польскія імёны пад беларускія варыянты, калі такога няма ў крыніцах. Калі нідзе няма Лявона, то няма чаго абмяркоўваць і трэба перайменаваць як у АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:54, 26 жніўня 2025 (+03) ::[https://philosophy.by/wp-content/store/history-of-philosophic-thought-vol-4.pdf Тут] і [https://studfile.net/preview/5440056/ тут] выкарыстоўваецца форма Лявон. У БелЭн аднак Леан. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 01:17, 27 жніўня 2025 (+03) : {{супраць}}. Шасцітомнае выданне «Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі», падрыхтаванае Інстытутам філасофіі НАН Беларусі, — аўтарытэтная крыніца. Там напісана: Лявон Бароўскі. Шэсць старонак у чацвёртым томе прысвечаны Л. Бароўскаму і яго дзейнасці. Выданне 2017 года, у аўтарскі калектыў У. М. Конан таксама ўваходзіць. "Леан Бароўскі" выкарыстоўваецца ў першым томе Энцыклапедыі гісторыі Беларусі, выдадзеным у 1993 годзе, і ў другім томе Беларускай энцыклапедыі, выдадзеным у 1996 годзе. Выкарыстанне "Леан" у дадзеным выпадку можна лічыць састарэлым. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:45, 27 жніўня 2025 (+03) :Лявона мусім пакінуць, бо ёсць шмат дзе, але ці асноўным найменнем -- пытанне. Гэта тычыцца амаль усіх Леанаў, што з абшараў сучаснай Беларусі або неяк, на думку аўтараў, датычаць беларускасці. Тым часам як у іх саміх ідэнтычнасць было польскай і імя адпаведна Леан. Як мне здаецца, гэта ўжо беларускі перакос, які наследуе расійскую традыцыю ўсё перайначваць. Яны як пачалі з 1772 года, так і да 1917 года такую практыку мелі -- Юзаф, сын Тадэвуша, аказваўся Іосіфам Фамічом -- у жыцці ніколі так не назваўся, але ў афіцыйных паперах па-руску мусіў пісацца так, часам не паслядоўна. То трэба нейкую палітыку на гэты конт выпрацаваць, што асноўным "Лявон" рабіць, калі ёсць сведчанні, што сам ён карыстаўся такім імем хоць эпізадычна. У астатніх выпадках, для асоб з польскай ідэнтычнасцю -- "Леан". І з іншымі імёнамі таксама. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 5 кастрычніка 2025 (+03) ::Да гэта ж пытання. Даем паўстанку 1863 года ў расійскай традыцыі -- [[Марыя Мацвееўна Ямант|Марыяй Мацвееўнай Ямант]]. А яе брат Юзаф у гэтай самай традыцыі быў Іосіфам Мацвеевічам Ямантам, добра, хоць артыкул пра яго так не названы, толькі даведкава даецца такі варыянт. Чорны жарт і не меней. У нас шмат такога, бо нешта бралася з даведніка "Асветнікі..." і падобных, а туды трапіла часам папросту з Бракгаўза і Эфрона, а то і са спраў і папер карнікаў таго паўстання. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:47, 8 кастрычніка 2025 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) == [[Юліуш]], [[Юліўш]], [[Юліюш]], [[Юльюш]] → [[Юліюш]] == У беларускай Вікіпедыі сустракаюцца розныя варыянты гэтага польскага імя, варта б было, каб быў адзіны. Пытанне паўстала пры падрыхтоўцы артыкула пра {{lang-pl|Juliusz Machulski}}. На вырыянце "Юліюш" не настойваю, але пры пошуку ў беларускіх медыя сустракаецца. Таксама ўжо маем пэўны "ўзор" - Геніюш (Geniusz???). Таксама вынікі гэтага абмеркавання, на мой погляд, могуць паўплываць на перадачу такіх імён як Dariusz, Mariusz, Eugeniusz і пад. --[[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 09:16, 3 чэрвеня 2025 (+03) :У Беларускай Энцыклапедыі - Юл'''ью'''ш Славацкі. У Энцыклапедыя гісторыі Беларусі - Юл'''іу'''ш Фартунат Косак. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 11:24, 3 чэрвеня 2025 (+03) ::Юліуш на маё вока выглядае вельмі экзатычна, хаця маем жа афіцыйна слова "менеджар". [[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 22:20, 3 чэрвеня 2025 (+03) ::Юліуш, вядома ж, не адпавядае правапісу. А чытаецца з устаўным [ў] - іўу Прынамсі, я так помню--[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 12:00, 11 чэрвеня 2025 (+03) :::Калі не адпавядае нават правапісу, і будзе супольнасцю прынятае адпаведнае рашэнне, то трэба ў Вікіпедыі паправіць Юліушаў - у нас яны сустракаюцца ў тэкстах артыкулаў, а ёсць і асобныя артыкулы [[Юліуш Косак|'''Юліуш''' Косак]], [[Ігнацы Юліуш Пілсудскі|Ігнацы '''Юліуш''' Пілсудскі]] --[[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 17:16, 11 чэрвеня 2025 (+03) ::тут пытанне транскрыпцый, якое можа ісці ўразрэз з беларускім традыцыйным напісаннем і вымаўленнем. Можа атрымацца як англійскім імем Isaac, якое ў залежнасці ад асобы пішацца па рознаму, як склалася ў крыніцах. Таму і з некаторымі польскімі імёнамі для некаторых асоб можа дамінаваць нейкая свая форма ў крыніцах і мы мусім яе пакідаць (таму дакладна Юльюш Славацкі, бо АК), але калі ў беларускіх тэкстах няма сталай перадачы імя для нейкай асобы (асабліва тычыцца сучаснікаў), то мусім выкарыстоўваць нейкія паслядоўныя правілы. ТКП можна выкарыстоўваць звычайна, але вось тут той прыклад, калі ТКП паказвае сябе як непрыгодная сістэма для перадачы імёнаў асоб, там будзе «Юлюш», што, так сказаць, «ні ў якія вароты». Тут мусіць быць паслядоўным для ўсіх спалучэнняў, дзе i стварае гук замест палаталізацыі зычнага, як Julian, Fabiusz, Heliodor etc., і не стаіць на канцы слова (там іншыя працэсы, як Natalia, Julia, Emilia і г.д.). У польскай мове ў такіх пазіцыях адбываецца пераход i у j, што таксама фіксуе польскі Вікіслоўнік, які абапіраецца на PWN (хаця ў маёй моўнай практыцы, я не чую, каб палякі казалі тут моцнае j, яно досыць рэдукаванае). Беларускія аналагі гэтых імён таксама звычайна ідуць з палаталізацыяй, як імёны Гальяш (тое ж Eliasz), Валяр’ян (Walerian), Фабіян (Fabian), Емяльян (Emilian), але на usz на канцы — маем скарачэнне да й: Юлій, Арсеній. У любым выпадку я бачу нейкі паралелізм у перадачы ёты ў беларускім і польскім літаратурным вымаўленні (калі няма j у вымаўленні, то не палаталізуем), застаецца толькі пытанне, пісаць ь ці і перад палаталізаванай галоснай. У дадзеным выпадку, раз маем у крыніцах ужо форму Юльюш, то можна пайсці па больш бяспечнай сцежцы ў дадзены момант і абраць гэтую форму як эталон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 21 ліпеня 2025 (+03) :::Падтрымаю пададзеныя вышэй аргументы — форма "Юльюш" выглядае найболей распаўсюджанай ў аўтарытэтных крыніцах. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 17:54, 27 снежня 2025 (+03) : {{Супраць}}. У беларускіх крыніцах часцей Юліуш.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:14, 13 сакавіка 2026 (+03) ::А можаце падаць больш канкрэтыкі? Пакуль што цяжка да канца сфармуляваць кансэнсус. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:09, 24 сакавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] : Ці гэтых кейсаў так шмат, каб мы за адно абмеркаванне перайменоўвалі адразу ўсіх? Можа лепш выносіць кожнага асобна? Усё ж часам гэта будзе не толькі пытанне транскрыпцыі, але і аўтарытэтных крыніц. Я не зусім бачу сэнс падводзіць такі "шырокі" вынік. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:54, 19 красавіка 2026 (+03) 5hax75avnfz07y9p0ti0wjmgx1s47nz 5129650 5129649 2026-04-19T18:55:23Z MocnyDuham 99818 Упс 5129650 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Гміна Радзівілаўка]] → [[Радзівілаўка]] == Артыкул пра вёску, не пра гміну. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 20:04, 20 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Сапраўды, не гміна, а вёска. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 20:36, 20 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:11, 24 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Згодны з аргументамі намінатара [[Удзельнік:Duntsov|Duntsov]] ([[Размовы з удзельнікам:Duntsov|размовы]]) 08:14, 24 сакавіка 2026 (+03) == [[Збігнеў Бжазінскі]] == Чаму прозвішча Бжазінскі напісана з літарай «а»? Арыгінальнае напісанне прозвішча ({{lang-pl|Brzeziński}}) з літарай «e», па-беларуску з літарай «э» – Бжэзінскі? [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 18:31, 14 сакавіка 2026 (+03) :відаць, аканне паспрабавалі перадаць. Для польскіх імёнаў нібы так, мусім захаваць ненаціскную э. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:11, 24 сакавіка 2026 (+03) :: Гэта не так, большасць галосных гукаў польскай мовы ([i], [y], [u], [e], [o], [a]) не змяняюцца пад націскам. Глядзіце тут: [https://tutpl.ru/2-2-glasnye-zvuki.html] [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:13, 24 сакавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}}, пра яго ёсць артыкул у [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.03.djvu_138 БелЭн], там пададзена такая формы. Шкада, што ў самім артыкуле пра гэта аніякай згадкі. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:09, 7 красавіка 2026 (+03) ::{{зроблена}} [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 13:20, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Хвалебная рэвалюцыя]] → [[Слаўная рэвалюцыя]] == Згодна з БелЭн ([https://archive.org/details/bel-enc-be/Bielaruskaja_encyklapedyja.14/page/510 т. 14, с. 510]). [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 17:50, 6 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна з аўтарытэтнай крыніцай. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:19, 7 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, АК [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:14, 24 сакавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Вяжанка]] → [[Вежанка]] == Чарговае гвалтаванне беларускай тапаніміі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:10, 28 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але мне здаецца, што лепш даць нейкую больш канкрэтную крыніцу, а не проста пошук у выданні. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:17, 24 сакавіка 2026 (+03) ::падправіў зноску, здаецца вось так выглядае лепей. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :::У выданні працуе Рэдакцыйная рада, якая ўзгадняе назвы. У Беларусі такім жа чынам складаліся той жа тапанімічны даведнік Рапановіча, ён проста глядзеў напісанні ў беларускіх газетах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:19, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Бакалажэва]] → [[Бакаларава]] == Чарговы прыклад шкоднай працы ў галіне тапаніміі ў гэтым раздзеле Вікіпедыі. Перанесці пад сапраўдную беларускую назву.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:39, 18 студзеня 2026 (+03) :не ўпэўнены, наколькі можна падаваць Гістарычны атлас як адзіную крыніцу для сучаснага напісання. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:09, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Калі сустрэнеце іншае напісанне па-беларуску — можна паспрачацца. Пакуль што ёсць толькі такое, а іншых няма. Ну, дадаў яшчэ адно з гугл-кніг. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:16, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Сэйны]] → [[Сейны]] == Традыцыйная і найбольш распаўсюджаная беларуская назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:30, 17 студзеня 2026 (+03) :Дарэчы, чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:31, 17 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але глядзі вышэй маю заўвагу па крыніцах [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:06, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Семятычы]] → [[Сямятычы]] == Традыцыйная і найбольш распаўсюджаная беларуская назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:11, 17 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} + заўвага па крыніцах вышэй [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:07, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Гонёндз]] → [[Ганёндз]] == Традыцыйная беларускай назва. Замацаваная ў тым ліку ў нашай Вікі, гл. [[Пётр з Ганёндза]].--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:05, 16 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} + заўвага па крыніцах вышэй [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:08, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Ласосьна Велька]] → [[Ласосна Вялікая]] == Правільная назва па-беларуску.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:12, 14 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:12, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Длугасельцы]] → [[Даўгасельцы]] == Правільная назва па-беларуску.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:14, 13 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:12, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Валаваны]] → [[Канапэ]] == Валаваны не фіксуюцца ў слоўніках, канапэ ёсць у БРС 2012 на вербуме. Дый увогуле варта праверыць, ці ўжываецца гэтае «валаваны» недзе яшчэ і ці варта яго пакідаць у артыкуле. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:27, 13 кастрычніка 2025 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[Аўдыя]] → [[Аўдыа]] == Паводле правіл сучаснай арфаграфіі, спалучэнне галосных "іо" перадаецца як "іа" на канцы запазычаных слоў, напрыклад: Токіа, адажыа, трыа, партфоліа, капрычыа, сальфеджыа, імпрэсарыа і г. д. --[[Удзельнік:Buchienvaldycz|Buchienvaldycz]] ([[Размовы з удзельнікам:Buchienvaldycz|размовы]]) 20:45, 18 верасня 2025 (+03) :{{не пераймяноўваць}} такой лексемы і словаўтваральнай адзінкі няма. Ёсць варыянты «аўдыё-» і «аўдыя-», як і з радыё-/радыя- (тут нават розніца ў значэннях ёсць) і інш. Ёсць ужо ўжыванне «аўдыя», па аналогіі з «медыя», паходзіць з англамоўнай практыкі, як я разумею, даволі свежае словаўжыванне. Таксама ўлічвайце, што мы маем справу з абстрактным тэрмінам, гэта вельмі істотна. Даволі складаны выпадак, у якім дакладна нельга арыентавацца выключна на правілы, нам прыходзіцца арыентавацца на практыку словаўжывання і словаўтварэння. Апошнім часам нібыта складваецца кансэнсус вакол «аўдыя» ў тэрмінолагаў. Падрабязна аргументацыю раскрыць не магу, але тут хутчэй за ўсё сумесь практыкі з тым фактам, што гэта вельмі шырокае, абстрактнае паняцце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:41, 18 верасня 2025 (+03) :{{не пераймяноўваць}} якраз паводле апошніх змяненняў пішацца аўдыя-. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:45, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) == [[Лявон Бароўскі]] → [[Леан Бароўскі]] == Палепшаючы старонку, спадарства, я знайшоў асобны артыкул у [[ЭГБ]] за подпісам Уладзіміра Конана. Там гісторык літаратуры названы Леанам (яго польскае імя — Leon). У мяне пытанне да супольнасці, як правільна будзе. Ці мы называем усіх, а не толькі беларусаў Лявонамі альбо ўсё-ж такі пішам у артыкулах пра палякаў менавіта Леан. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Размовы з удзельнікам:Антон 740|размовы]]) 01:54, 26 жніўня 2025 (+03) :Не адаптоўваем польскія імёны пад беларускія варыянты, калі такога няма ў крыніцах. Калі нідзе няма Лявона, то няма чаго абмяркоўваць і трэба перайменаваць як у АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:54, 26 жніўня 2025 (+03) ::[https://philosophy.by/wp-content/store/history-of-philosophic-thought-vol-4.pdf Тут] і [https://studfile.net/preview/5440056/ тут] выкарыстоўваецца форма Лявон. У БелЭн аднак Леан. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 01:17, 27 жніўня 2025 (+03) : {{супраць}}. Шасцітомнае выданне «Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі», падрыхтаванае Інстытутам філасофіі НАН Беларусі, — аўтарытэтная крыніца. Там напісана: Лявон Бароўскі. Шэсць старонак у чацвёртым томе прысвечаны Л. Бароўскаму і яго дзейнасці. Выданне 2017 года, у аўтарскі калектыў У. М. Конан таксама ўваходзіць. "Леан Бароўскі" выкарыстоўваецца ў першым томе Энцыклапедыі гісторыі Беларусі, выдадзеным у 1993 годзе, і ў другім томе Беларускай энцыклапедыі, выдадзеным у 1996 годзе. Выкарыстанне "Леан" у дадзеным выпадку можна лічыць састарэлым. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:45, 27 жніўня 2025 (+03) :Лявона мусім пакінуць, бо ёсць шмат дзе, але ці асноўным найменнем -- пытанне. Гэта тычыцца амаль усіх Леанаў, што з абшараў сучаснай Беларусі або неяк, на думку аўтараў, датычаць беларускасці. Тым часам як у іх саміх ідэнтычнасць было польскай і імя адпаведна Леан. Як мне здаецца, гэта ўжо беларускі перакос, які наследуе расійскую традыцыю ўсё перайначваць. Яны як пачалі з 1772 года, так і да 1917 года такую практыку мелі -- Юзаф, сын Тадэвуша, аказваўся Іосіфам Фамічом -- у жыцці ніколі так не назваўся, але ў афіцыйных паперах па-руску мусіў пісацца так, часам не паслядоўна. То трэба нейкую палітыку на гэты конт выпрацаваць, што асноўным "Лявон" рабіць, калі ёсць сведчанні, што сам ён карыстаўся такім імем хоць эпізадычна. У астатніх выпадках, для асоб з польскай ідэнтычнасцю -- "Леан". І з іншымі імёнамі таксама. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 5 кастрычніка 2025 (+03) ::Да гэта ж пытання. Даем паўстанку 1863 года ў расійскай традыцыі -- [[Марыя Мацвееўна Ямант|Марыяй Мацвееўнай Ямант]]. А яе брат Юзаф у гэтай самай традыцыі быў Іосіфам Мацвеевічам Ямантам, добра, хоць артыкул пра яго так не названы, толькі даведкава даецца такі варыянт. Чорны жарт і не меней. У нас шмат такога, бо нешта бралася з даведніка "Асветнікі..." і падобных, а туды трапіла часам папросту з Бракгаўза і Эфрона, а то і са спраў і папер карнікаў таго паўстання. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:47, 8 кастрычніка 2025 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) == [[Юліуш]], [[Юліўш]], [[Юліюш]], [[Юльюш]] → [[Юліюш]] == У беларускай Вікіпедыі сустракаюцца розныя варыянты гэтага польскага імя, варта б было, каб быў адзіны. Пытанне паўстала пры падрыхтоўцы артыкула пра {{lang-pl|Juliusz Machulski}}. На вырыянце "Юліюш" не настойваю, але пры пошуку ў беларускіх медыя сустракаецца. Таксама ўжо маем пэўны "ўзор" - Геніюш (Geniusz???). Таксама вынікі гэтага абмеркавання, на мой погляд, могуць паўплываць на перадачу такіх імён як Dariusz, Mariusz, Eugeniusz і пад. --[[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 09:16, 3 чэрвеня 2025 (+03) :У Беларускай Энцыклапедыі - Юл'''ью'''ш Славацкі. У Энцыклапедыя гісторыі Беларусі - Юл'''іу'''ш Фартунат Косак. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 11:24, 3 чэрвеня 2025 (+03) ::Юліуш на маё вока выглядае вельмі экзатычна, хаця маем жа афіцыйна слова "менеджар". [[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 22:20, 3 чэрвеня 2025 (+03) ::Юліуш, вядома ж, не адпавядае правапісу. А чытаецца з устаўным [ў] - іўу Прынамсі, я так помню--[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 12:00, 11 чэрвеня 2025 (+03) :::Калі не адпавядае нават правапісу, і будзе супольнасцю прынятае адпаведнае рашэнне, то трэба ў Вікіпедыі паправіць Юліушаў - у нас яны сустракаюцца ў тэкстах артыкулаў, а ёсць і асобныя артыкулы [[Юліуш Косак|'''Юліуш''' Косак]], [[Ігнацы Юліуш Пілсудскі|Ігнацы '''Юліуш''' Пілсудскі]] --[[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 17:16, 11 чэрвеня 2025 (+03) ::тут пытанне транскрыпцый, якое можа ісці ўразрэз з беларускім традыцыйным напісаннем і вымаўленнем. Можа атрымацца як англійскім імем Isaac, якое ў залежнасці ад асобы пішацца па рознаму, як склалася ў крыніцах. Таму і з некаторымі польскімі імёнамі для некаторых асоб можа дамінаваць нейкая свая форма ў крыніцах і мы мусім яе пакідаць (таму дакладна Юльюш Славацкі, бо АК), але калі ў беларускіх тэкстах няма сталай перадачы імя для нейкай асобы (асабліва тычыцца сучаснікаў), то мусім выкарыстоўваць нейкія паслядоўныя правілы. ТКП можна выкарыстоўваць звычайна, але вось тут той прыклад, калі ТКП паказвае сябе як непрыгодная сістэма для перадачы імёнаў асоб, там будзе «Юлюш», што, так сказаць, «ні ў якія вароты». Тут мусіць быць паслядоўным для ўсіх спалучэнняў, дзе i стварае гук замест палаталізацыі зычнага, як Julian, Fabiusz, Heliodor etc., і не стаіць на канцы слова (там іншыя працэсы, як Natalia, Julia, Emilia і г.д.). У польскай мове ў такіх пазіцыях адбываецца пераход i у j, што таксама фіксуе польскі Вікіслоўнік, які абапіраецца на PWN (хаця ў маёй моўнай практыцы, я не чую, каб палякі казалі тут моцнае j, яно досыць рэдукаванае). Беларускія аналагі гэтых імён таксама звычайна ідуць з палаталізацыяй, як імёны Гальяш (тое ж Eliasz), Валяр’ян (Walerian), Фабіян (Fabian), Емяльян (Emilian), але на usz на канцы — маем скарачэнне да й: Юлій, Арсеній. У любым выпадку я бачу нейкі паралелізм у перадачы ёты ў беларускім і польскім літаратурным вымаўленні (калі няма j у вымаўленні, то не палаталізуем), застаецца толькі пытанне, пісаць ь ці і перад палаталізаванай галоснай. У дадзеным выпадку, раз маем у крыніцах ужо форму Юльюш, то можна пайсці па больш бяспечнай сцежцы ў дадзены момант і абраць гэтую форму як эталон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 21 ліпеня 2025 (+03) :::Падтрымаю пададзеныя вышэй аргументы — форма "Юльюш" выглядае найболей распаўсюджанай ў аўтарытэтных крыніцах. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 17:54, 27 снежня 2025 (+03) : {{Супраць}}. У беларускіх крыніцах часцей Юліуш.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:14, 13 сакавіка 2026 (+03) ::А можаце падаць больш канкрэтыкі? Пакуль што цяжка да канца сфармуляваць кансэнсус. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:09, 24 сакавіка 2026 (+03) : Ці гэтых кейсаў так шмат, каб мы за адно абмеркаванне перайменоўвалі адразу ўсіх? Можа лепш выносіць кожнага асобна? Усё ж часам гэта будзе не толькі пытанне транскрыпцыі, але і аўтарытэтных крыніц. Я не зусім бачу сэнс падводзіць такі "шырокі" вынік. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:54, 19 красавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] sg88a1w46v3a19j8du47pfyhm0udn62 5129652 5129650 2026-04-19T19:06:46Z MocnyDuham 99818 /* Лявон Бароўскі → Леан Бароўскі */ вынік 5129652 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Гміна Радзівілаўка]] → [[Радзівілаўка]] == Артыкул пра вёску, не пра гміну. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 20:04, 20 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Сапраўды, не гміна, а вёска. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 20:36, 20 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:11, 24 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Згодны з аргументамі намінатара [[Удзельнік:Duntsov|Duntsov]] ([[Размовы з удзельнікам:Duntsov|размовы]]) 08:14, 24 сакавіка 2026 (+03) == [[Збігнеў Бжазінскі]] == Чаму прозвішча Бжазінскі напісана з літарай «а»? Арыгінальнае напісанне прозвішча ({{lang-pl|Brzeziński}}) з літарай «e», па-беларуску з літарай «э» – Бжэзінскі? [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 18:31, 14 сакавіка 2026 (+03) :відаць, аканне паспрабавалі перадаць. Для польскіх імёнаў нібы так, мусім захаваць ненаціскную э. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:11, 24 сакавіка 2026 (+03) :: Гэта не так, большасць галосных гукаў польскай мовы ([i], [y], [u], [e], [o], [a]) не змяняюцца пад націскам. Глядзіце тут: [https://tutpl.ru/2-2-glasnye-zvuki.html] [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:13, 24 сакавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}}, пра яго ёсць артыкул у [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.03.djvu_138 БелЭн], там пададзена такая формы. Шкада, што ў самім артыкуле пра гэта аніякай згадкі. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:09, 7 красавіка 2026 (+03) ::{{зроблена}} [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 13:20, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Хвалебная рэвалюцыя]] → [[Слаўная рэвалюцыя]] == Згодна з БелЭн ([https://archive.org/details/bel-enc-be/Bielaruskaja_encyklapedyja.14/page/510 т. 14, с. 510]). [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 17:50, 6 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна з аўтарытэтнай крыніцай. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:19, 7 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, АК [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:14, 24 сакавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Вяжанка]] → [[Вежанка]] == Чарговае гвалтаванне беларускай тапаніміі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:10, 28 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але мне здаецца, што лепш даць нейкую больш канкрэтную крыніцу, а не проста пошук у выданні. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:17, 24 сакавіка 2026 (+03) ::падправіў зноску, здаецца вось так выглядае лепей. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :::У выданні працуе Рэдакцыйная рада, якая ўзгадняе назвы. У Беларусі такім жа чынам складаліся той жа тапанімічны даведнік Рапановіча, ён проста глядзеў напісанні ў беларускіх газетах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:19, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Бакалажэва]] → [[Бакаларава]] == Чарговы прыклад шкоднай працы ў галіне тапаніміі ў гэтым раздзеле Вікіпедыі. Перанесці пад сапраўдную беларускую назву.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:39, 18 студзеня 2026 (+03) :не ўпэўнены, наколькі можна падаваць Гістарычны атлас як адзіную крыніцу для сучаснага напісання. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:09, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Калі сустрэнеце іншае напісанне па-беларуску — можна паспрачацца. Пакуль што ёсць толькі такое, а іншых няма. Ну, дадаў яшчэ адно з гугл-кніг. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:16, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Сэйны]] → [[Сейны]] == Традыцыйная і найбольш распаўсюджаная беларуская назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:30, 17 студзеня 2026 (+03) :Дарэчы, чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:31, 17 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але глядзі вышэй маю заўвагу па крыніцах [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:06, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Семятычы]] → [[Сямятычы]] == Традыцыйная і найбольш распаўсюджаная беларуская назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:11, 17 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} + заўвага па крыніцах вышэй [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:07, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Гонёндз]] → [[Ганёндз]] == Традыцыйная беларускай назва. Замацаваная ў тым ліку ў нашай Вікі, гл. [[Пётр з Ганёндза]].--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:05, 16 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} + заўвага па крыніцах вышэй [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:08, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Ласосьна Велька]] → [[Ласосна Вялікая]] == Правільная назва па-беларуску.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:12, 14 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:12, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Длугасельцы]] → [[Даўгасельцы]] == Правільная назва па-беларуску.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:14, 13 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:12, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Валаваны]] → [[Канапэ]] == Валаваны не фіксуюцца ў слоўніках, канапэ ёсць у БРС 2012 на вербуме. Дый увогуле варта праверыць, ці ўжываецца гэтае «валаваны» недзе яшчэ і ці варта яго пакідаць у артыкуле. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:27, 13 кастрычніка 2025 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[Аўдыя]] → [[Аўдыа]] == Паводле правіл сучаснай арфаграфіі, спалучэнне галосных "іо" перадаецца як "іа" на канцы запазычаных слоў, напрыклад: Токіа, адажыа, трыа, партфоліа, капрычыа, сальфеджыа, імпрэсарыа і г. д. --[[Удзельнік:Buchienvaldycz|Buchienvaldycz]] ([[Размовы з удзельнікам:Buchienvaldycz|размовы]]) 20:45, 18 верасня 2025 (+03) :{{не пераймяноўваць}} такой лексемы і словаўтваральнай адзінкі няма. Ёсць варыянты «аўдыё-» і «аўдыя-», як і з радыё-/радыя- (тут нават розніца ў значэннях ёсць) і інш. Ёсць ужо ўжыванне «аўдыя», па аналогіі з «медыя», паходзіць з англамоўнай практыкі, як я разумею, даволі свежае словаўжыванне. Таксама ўлічвайце, што мы маем справу з абстрактным тэрмінам, гэта вельмі істотна. Даволі складаны выпадак, у якім дакладна нельга арыентавацца выключна на правілы, нам прыходзіцца арыентавацца на практыку словаўжывання і словаўтварэння. Апошнім часам нібыта складваецца кансэнсус вакол «аўдыя» ў тэрмінолагаў. Падрабязна аргументацыю раскрыць не магу, але тут хутчэй за ўсё сумесь практыкі з тым фактам, што гэта вельмі шырокае, абстрактнае паняцце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:41, 18 верасня 2025 (+03) :{{не пераймяноўваць}} якраз паводле апошніх змяненняў пішацца аўдыя-. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:45, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) == [[Лявон Бароўскі]] → [[Леан Бароўскі]] == {{закрыта}} Палепшаючы старонку, спадарства, я знайшоў асобны артыкул у [[ЭГБ]] за подпісам Уладзіміра Конана. Там гісторык літаратуры названы Леанам (яго польскае імя — Leon). У мяне пытанне да супольнасці, як правільна будзе. Ці мы называем усіх, а не толькі беларусаў Лявонамі альбо ўсё-ж такі пішам у артыкулах пра палякаў менавіта Леан. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Размовы з удзельнікам:Антон 740|размовы]]) 01:54, 26 жніўня 2025 (+03) :Не адаптоўваем польскія імёны пад беларускія варыянты, калі такога няма ў крыніцах. Калі нідзе няма Лявона, то няма чаго абмяркоўваць і трэба перайменаваць як у АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:54, 26 жніўня 2025 (+03) ::[https://philosophy.by/wp-content/store/history-of-philosophic-thought-vol-4.pdf Тут] і [https://studfile.net/preview/5440056/ тут] выкарыстоўваецца форма Лявон. У БелЭн аднак Леан. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 01:17, 27 жніўня 2025 (+03) : {{супраць}}. Шасцітомнае выданне «Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі», падрыхтаванае Інстытутам філасофіі НАН Беларусі, — аўтарытэтная крыніца. Там напісана: Лявон Бароўскі. Шэсць старонак у чацвёртым томе прысвечаны Л. Бароўскаму і яго дзейнасці. Выданне 2017 года, у аўтарскі калектыў У. М. Конан таксама ўваходзіць. "Леан Бароўскі" выкарыстоўваецца ў першым томе Энцыклапедыі гісторыі Беларусі, выдадзеным у 1993 годзе, і ў другім томе Беларускай энцыклапедыі, выдадзеным у 1996 годзе. Выкарыстанне "Леан" у дадзеным выпадку можна лічыць састарэлым. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:45, 27 жніўня 2025 (+03) :Лявона мусім пакінуць, бо ёсць шмат дзе, але ці асноўным найменнем -- пытанне. Гэта тычыцца амаль усіх Леанаў, што з абшараў сучаснай Беларусі або неяк, на думку аўтараў, датычаць беларускасці. Тым часам як у іх саміх ідэнтычнасць было польскай і імя адпаведна Леан. Як мне здаецца, гэта ўжо беларускі перакос, які наследуе расійскую традыцыю ўсё перайначваць. Яны як пачалі з 1772 года, так і да 1917 года такую практыку мелі -- Юзаф, сын Тадэвуша, аказваўся Іосіфам Фамічом -- у жыцці ніколі так не назваўся, але ў афіцыйных паперах па-руску мусіў пісацца так, часам не паслядоўна. То трэба нейкую палітыку на гэты конт выпрацаваць, што асноўным "Лявон" рабіць, калі ёсць сведчанні, што сам ён карыстаўся такім імем хоць эпізадычна. У астатніх выпадках, для асоб з польскай ідэнтычнасцю -- "Леан". І з іншымі імёнамі таксама. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 5 кастрычніка 2025 (+03) ::Да гэта ж пытання. Даем паўстанку 1863 года ў расійскай традыцыі -- [[Марыя Мацвееўна Ямант|Марыяй Мацвееўнай Ямант]]. А яе брат Юзаф у гэтай самай традыцыі быў Іосіфам Мацвеевічам Ямантам, добра, хоць артыкул пра яго так не названы, толькі даведкава даецца такі варыянт. Чорны жарт і не меней. У нас шмат такога, бо нешта бралася з даведніка "Асветнікі..." і падобных, а туды трапіла часам папросту з Бракгаўза і Эфрона, а то і са спраў і папер карнікаў таго паўстання. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:47, 8 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хоць форма «Леан» з’яўляецца больш дакладнай транслітарацыяй польскага імя Leon і сустракаецца ў энцыклапедычных выданнях 1990-х гадоў (ЭГБ, БелЭн), у сучаснай беларускай навуковай літаратуры назіраецца вяртанне да формы «Лявон». Вырашальным аргументам тут выступае шасцітомнае выданне «Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі» (2017), падрыхтаванае НАН Беларусі, дзе выкарыстоўваецца варыянт «Лявон Бароўскі».<br /><br />Паколькі Вікіпедыя павінна абапірацца на найбольш актуальныя аўтарытэтныя крыніцы, цяперашняя назва захоўваецца. Пры гэтым у першым сказе артыкула мыабавязкова пазначаем арыгінальнае польскае напісанне і варыянт «Леан» як раўнапраўны для пошуку. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:06, 19 красавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) == [[Юліуш]], [[Юліўш]], [[Юліюш]], [[Юльюш]] → [[Юліюш]] == У беларускай Вікіпедыі сустракаюцца розныя варыянты гэтага польскага імя, варта б было, каб быў адзіны. Пытанне паўстала пры падрыхтоўцы артыкула пра {{lang-pl|Juliusz Machulski}}. На вырыянце "Юліюш" не настойваю, але пры пошуку ў беларускіх медыя сустракаецца. Таксама ўжо маем пэўны "ўзор" - Геніюш (Geniusz???). Таксама вынікі гэтага абмеркавання, на мой погляд, могуць паўплываць на перадачу такіх імён як Dariusz, Mariusz, Eugeniusz і пад. --[[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 09:16, 3 чэрвеня 2025 (+03) :У Беларускай Энцыклапедыі - Юл'''ью'''ш Славацкі. У Энцыклапедыя гісторыі Беларусі - Юл'''іу'''ш Фартунат Косак. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 11:24, 3 чэрвеня 2025 (+03) ::Юліуш на маё вока выглядае вельмі экзатычна, хаця маем жа афіцыйна слова "менеджар". [[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 22:20, 3 чэрвеня 2025 (+03) ::Юліуш, вядома ж, не адпавядае правапісу. А чытаецца з устаўным [ў] - іўу Прынамсі, я так помню--[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 12:00, 11 чэрвеня 2025 (+03) :::Калі не адпавядае нават правапісу, і будзе супольнасцю прынятае адпаведнае рашэнне, то трэба ў Вікіпедыі паправіць Юліушаў - у нас яны сустракаюцца ў тэкстах артыкулаў, а ёсць і асобныя артыкулы [[Юліуш Косак|'''Юліуш''' Косак]], [[Ігнацы Юліуш Пілсудскі|Ігнацы '''Юліуш''' Пілсудскі]] --[[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 17:16, 11 чэрвеня 2025 (+03) ::тут пытанне транскрыпцый, якое можа ісці ўразрэз з беларускім традыцыйным напісаннем і вымаўленнем. Можа атрымацца як англійскім імем Isaac, якое ў залежнасці ад асобы пішацца па рознаму, як склалася ў крыніцах. Таму і з некаторымі польскімі імёнамі для некаторых асоб можа дамінаваць нейкая свая форма ў крыніцах і мы мусім яе пакідаць (таму дакладна Юльюш Славацкі, бо АК), але калі ў беларускіх тэкстах няма сталай перадачы імя для нейкай асобы (асабліва тычыцца сучаснікаў), то мусім выкарыстоўваць нейкія паслядоўныя правілы. ТКП можна выкарыстоўваць звычайна, але вось тут той прыклад, калі ТКП паказвае сябе як непрыгодная сістэма для перадачы імёнаў асоб, там будзе «Юлюш», што, так сказаць, «ні ў якія вароты». Тут мусіць быць паслядоўным для ўсіх спалучэнняў, дзе i стварае гук замест палаталізацыі зычнага, як Julian, Fabiusz, Heliodor etc., і не стаіць на канцы слова (там іншыя працэсы, як Natalia, Julia, Emilia і г.д.). У польскай мове ў такіх пазіцыях адбываецца пераход i у j, што таксама фіксуе польскі Вікіслоўнік, які абапіраецца на PWN (хаця ў маёй моўнай практыцы, я не чую, каб палякі казалі тут моцнае j, яно досыць рэдукаванае). Беларускія аналагі гэтых імён таксама звычайна ідуць з палаталізацыяй, як імёны Гальяш (тое ж Eliasz), Валяр’ян (Walerian), Фабіян (Fabian), Емяльян (Emilian), але на usz на канцы — маем скарачэнне да й: Юлій, Арсеній. У любым выпадку я бачу нейкі паралелізм у перадачы ёты ў беларускім і польскім літаратурным вымаўленні (калі няма j у вымаўленні, то не палаталізуем), застаецца толькі пытанне, пісаць ь ці і перад палаталізаванай галоснай. У дадзеным выпадку, раз маем у крыніцах ужо форму Юльюш, то можна пайсці па больш бяспечнай сцежцы ў дадзены момант і абраць гэтую форму як эталон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 21 ліпеня 2025 (+03) :::Падтрымаю пададзеныя вышэй аргументы — форма "Юльюш" выглядае найболей распаўсюджанай ў аўтарытэтных крыніцах. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 17:54, 27 снежня 2025 (+03) : {{Супраць}}. У беларускіх крыніцах часцей Юліуш.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:14, 13 сакавіка 2026 (+03) ::А можаце падаць больш канкрэтыкі? Пакуль што цяжка да канца сфармуляваць кансэнсус. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:09, 24 сакавіка 2026 (+03) : Ці гэтых кейсаў так шмат, каб мы за адно абмеркаванне перайменоўвалі адразу ўсіх? Можа лепш выносіць кожнага асобна? Усё ж часам гэта будзе не толькі пытанне транскрыпцыі, але і аўтарытэтных крыніц. Я не зусім бачу сэнс падводзіць такі "шырокі" вынік. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:54, 19 красавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] f02tnxzekzcctc1g7flikydb29wipk5 5129654 5129652 2026-04-19T19:34:50Z MocnyDuham 99818 /* Аўдыя → Аўдыа */ вынік 5129654 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Гміна Радзівілаўка]] → [[Радзівілаўка]] == Артыкул пра вёску, не пра гміну. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 20:04, 20 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Сапраўды, не гміна, а вёска. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 20:36, 20 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:11, 24 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Згодны з аргументамі намінатара [[Удзельнік:Duntsov|Duntsov]] ([[Размовы з удзельнікам:Duntsov|размовы]]) 08:14, 24 сакавіка 2026 (+03) == [[Збігнеў Бжазінскі]] == Чаму прозвішча Бжазінскі напісана з літарай «а»? Арыгінальнае напісанне прозвішча ({{lang-pl|Brzeziński}}) з літарай «e», па-беларуску з літарай «э» – Бжэзінскі? [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 18:31, 14 сакавіка 2026 (+03) :відаць, аканне паспрабавалі перадаць. Для польскіх імёнаў нібы так, мусім захаваць ненаціскную э. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:11, 24 сакавіка 2026 (+03) :: Гэта не так, большасць галосных гукаў польскай мовы ([i], [y], [u], [e], [o], [a]) не змяняюцца пад націскам. Глядзіце тут: [https://tutpl.ru/2-2-glasnye-zvuki.html] [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:13, 24 сакавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}}, пра яго ёсць артыкул у [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.03.djvu_138 БелЭн], там пададзена такая формы. Шкада, што ў самім артыкуле пра гэта аніякай згадкі. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:09, 7 красавіка 2026 (+03) ::{{зроблена}} [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 13:20, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Хвалебная рэвалюцыя]] → [[Слаўная рэвалюцыя]] == Згодна з БелЭн ([https://archive.org/details/bel-enc-be/Bielaruskaja_encyklapedyja.14/page/510 т. 14, с. 510]). [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 17:50, 6 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна з аўтарытэтнай крыніцай. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:19, 7 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, АК [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:14, 24 сакавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Вяжанка]] → [[Вежанка]] == Чарговае гвалтаванне беларускай тапаніміі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:10, 28 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але мне здаецца, што лепш даць нейкую больш канкрэтную крыніцу, а не проста пошук у выданні. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:17, 24 сакавіка 2026 (+03) ::падправіў зноску, здаецца вось так выглядае лепей. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :::У выданні працуе Рэдакцыйная рада, якая ўзгадняе назвы. У Беларусі такім жа чынам складаліся той жа тапанімічны даведнік Рапановіча, ён проста глядзеў напісанні ў беларускіх газетах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:19, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Бакалажэва]] → [[Бакаларава]] == Чарговы прыклад шкоднай працы ў галіне тапаніміі ў гэтым раздзеле Вікіпедыі. Перанесці пад сапраўдную беларускую назву.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:39, 18 студзеня 2026 (+03) :не ўпэўнены, наколькі можна падаваць Гістарычны атлас як адзіную крыніцу для сучаснага напісання. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:09, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Калі сустрэнеце іншае напісанне па-беларуску — можна паспрачацца. Пакуль што ёсць толькі такое, а іншых няма. Ну, дадаў яшчэ адно з гугл-кніг. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:16, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Сэйны]] → [[Сейны]] == Традыцыйная і найбольш распаўсюджаная беларуская назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:30, 17 студзеня 2026 (+03) :Дарэчы, чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:31, 17 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але глядзі вышэй маю заўвагу па крыніцах [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:06, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Семятычы]] → [[Сямятычы]] == Традыцыйная і найбольш распаўсюджаная беларуская назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:11, 17 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} + заўвага па крыніцах вышэй [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:07, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Гонёндз]] → [[Ганёндз]] == Традыцыйная беларускай назва. Замацаваная ў тым ліку ў нашай Вікі, гл. [[Пётр з Ганёндза]].--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:05, 16 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} + заўвага па крыніцах вышэй [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:08, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Ласосьна Велька]] → [[Ласосна Вялікая]] == Правільная назва па-беларуску.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:12, 14 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:12, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Длугасельцы]] → [[Даўгасельцы]] == Правільная назва па-беларуску.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:14, 13 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:12, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Валаваны]] → [[Канапэ]] == Валаваны не фіксуюцца ў слоўніках, канапэ ёсць у БРС 2012 на вербуме. Дый увогуле варта праверыць, ці ўжываецца гэтае «валаваны» недзе яшчэ і ці варта яго пакідаць у артыкуле. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:27, 13 кастрычніка 2025 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[Аўдыя]] → [[Аўдыа]] == {{закрыта}} Паводле правіл сучаснай арфаграфіі, спалучэнне галосных "іо" перадаецца як "іа" на канцы запазычаных слоў, напрыклад: Токіа, адажыа, трыа, партфоліа, капрычыа, сальфеджыа, імпрэсарыа і г. д. --[[Удзельнік:Buchienvaldycz|Buchienvaldycz]] ([[Размовы з удзельнікам:Buchienvaldycz|размовы]]) 20:45, 18 верасня 2025 (+03) :{{не пераймяноўваць}} такой лексемы і словаўтваральнай адзінкі няма. Ёсць варыянты «аўдыё-» і «аўдыя-», як і з радыё-/радыя- (тут нават розніца ў значэннях ёсць) і інш. Ёсць ужо ўжыванне «аўдыя», па аналогіі з «медыя», паходзіць з англамоўнай практыкі, як я разумею, даволі свежае словаўжыванне. Таксама ўлічвайце, што мы маем справу з абстрактным тэрмінам, гэта вельмі істотна. Даволі складаны выпадак, у якім дакладна нельга арыентавацца выключна на правілы, нам прыходзіцца арыентавацца на практыку словаўжывання і словаўтварэння. Апошнім часам нібыта складваецца кансэнсус вакол «аўдыя» ў тэрмінолагаў. Падрабязна аргументацыю раскрыць не магу, але тут хутчэй за ўсё сумесь практыкі з тым фактам, што гэта вельмі шырокае, абстрактнае паняцце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:41, 18 верасня 2025 (+03) :{{не пераймяноўваць}} якраз паводле апошніх змяненняў пішацца аўдыя-. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:45, 26 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Датычна ўжывання слова «Аўдыя» існуе пэўны навуковы кансэнсус, які мы таксама пожам пабачыць [https://daviedka.bnkorpus.info/5-audyjavizualny/ вось тут]. Згодна з кансэнсусам у Вікі, а таксама ўжываннем слова па за межамі — прынята рашэнне заставіць форму «Аўдыя» ў якасці асноўнай. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:34, 19 красавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) == [[Лявон Бароўскі]] → [[Леан Бароўскі]] == {{закрыта}} Палепшаючы старонку, спадарства, я знайшоў асобны артыкул у [[ЭГБ]] за подпісам Уладзіміра Конана. Там гісторык літаратуры названы Леанам (яго польскае імя — Leon). У мяне пытанне да супольнасці, як правільна будзе. Ці мы называем усіх, а не толькі беларусаў Лявонамі альбо ўсё-ж такі пішам у артыкулах пра палякаў менавіта Леан. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Размовы з удзельнікам:Антон 740|размовы]]) 01:54, 26 жніўня 2025 (+03) :Не адаптоўваем польскія імёны пад беларускія варыянты, калі такога няма ў крыніцах. Калі нідзе няма Лявона, то няма чаго абмяркоўваць і трэба перайменаваць як у АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:54, 26 жніўня 2025 (+03) ::[https://philosophy.by/wp-content/store/history-of-philosophic-thought-vol-4.pdf Тут] і [https://studfile.net/preview/5440056/ тут] выкарыстоўваецца форма Лявон. У БелЭн аднак Леан. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 01:17, 27 жніўня 2025 (+03) : {{супраць}}. Шасцітомнае выданне «Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі», падрыхтаванае Інстытутам філасофіі НАН Беларусі, — аўтарытэтная крыніца. Там напісана: Лявон Бароўскі. Шэсць старонак у чацвёртым томе прысвечаны Л. Бароўскаму і яго дзейнасці. Выданне 2017 года, у аўтарскі калектыў У. М. Конан таксама ўваходзіць. "Леан Бароўскі" выкарыстоўваецца ў першым томе Энцыклапедыі гісторыі Беларусі, выдадзеным у 1993 годзе, і ў другім томе Беларускай энцыклапедыі, выдадзеным у 1996 годзе. Выкарыстанне "Леан" у дадзеным выпадку можна лічыць састарэлым. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:45, 27 жніўня 2025 (+03) :Лявона мусім пакінуць, бо ёсць шмат дзе, але ці асноўным найменнем -- пытанне. Гэта тычыцца амаль усіх Леанаў, што з абшараў сучаснай Беларусі або неяк, на думку аўтараў, датычаць беларускасці. Тым часам як у іх саміх ідэнтычнасць было польскай і імя адпаведна Леан. Як мне здаецца, гэта ўжо беларускі перакос, які наследуе расійскую традыцыю ўсё перайначваць. Яны як пачалі з 1772 года, так і да 1917 года такую практыку мелі -- Юзаф, сын Тадэвуша, аказваўся Іосіфам Фамічом -- у жыцці ніколі так не назваўся, але ў афіцыйных паперах па-руску мусіў пісацца так, часам не паслядоўна. То трэба нейкую палітыку на гэты конт выпрацаваць, што асноўным "Лявон" рабіць, калі ёсць сведчанні, што сам ён карыстаўся такім імем хоць эпізадычна. У астатніх выпадках, для асоб з польскай ідэнтычнасцю -- "Леан". І з іншымі імёнамі таксама. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 5 кастрычніка 2025 (+03) ::Да гэта ж пытання. Даем паўстанку 1863 года ў расійскай традыцыі -- [[Марыя Мацвееўна Ямант|Марыяй Мацвееўнай Ямант]]. А яе брат Юзаф у гэтай самай традыцыі быў Іосіфам Мацвеевічам Ямантам, добра, хоць артыкул пра яго так не названы, толькі даведкава даецца такі варыянт. Чорны жарт і не меней. У нас шмат такога, бо нешта бралася з даведніка "Асветнікі..." і падобных, а туды трапіла часам папросту з Бракгаўза і Эфрона, а то і са спраў і папер карнікаў таго паўстання. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:47, 8 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хоць форма «Леан» з’яўляецца больш дакладнай транслітарацыяй польскага імя Leon і сустракаецца ў энцыклапедычных выданнях 1990-х гадоў (ЭГБ, БелЭн), у сучаснай беларускай навуковай літаратуры назіраецца вяртанне да формы «Лявон». Вырашальным аргументам тут выступае шасцітомнае выданне «Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі» (2017), падрыхтаванае НАН Беларусі, дзе выкарыстоўваецца варыянт «Лявон Бароўскі».<br /><br />Паколькі Вікіпедыя павінна абапірацца на найбольш актуальныя аўтарытэтныя крыніцы, цяперашняя назва захоўваецца. Пры гэтым у першым сказе артыкула мыабавязкова пазначаем арыгінальнае польскае напісанне і варыянт «Леан» як раўнапраўны для пошуку. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:06, 19 красавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) == [[Юліуш]], [[Юліўш]], [[Юліюш]], [[Юльюш]] → [[Юліюш]] == У беларускай Вікіпедыі сустракаюцца розныя варыянты гэтага польскага імя, варта б было, каб быў адзіны. Пытанне паўстала пры падрыхтоўцы артыкула пра {{lang-pl|Juliusz Machulski}}. На вырыянце "Юліюш" не настойваю, але пры пошуку ў беларускіх медыя сустракаецца. Таксама ўжо маем пэўны "ўзор" - Геніюш (Geniusz???). Таксама вынікі гэтага абмеркавання, на мой погляд, могуць паўплываць на перадачу такіх імён як Dariusz, Mariusz, Eugeniusz і пад. --[[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 09:16, 3 чэрвеня 2025 (+03) :У Беларускай Энцыклапедыі - Юл'''ью'''ш Славацкі. У Энцыклапедыя гісторыі Беларусі - Юл'''іу'''ш Фартунат Косак. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 11:24, 3 чэрвеня 2025 (+03) ::Юліуш на маё вока выглядае вельмі экзатычна, хаця маем жа афіцыйна слова "менеджар". [[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 22:20, 3 чэрвеня 2025 (+03) ::Юліуш, вядома ж, не адпавядае правапісу. А чытаецца з устаўным [ў] - іўу Прынамсі, я так помню--[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 12:00, 11 чэрвеня 2025 (+03) :::Калі не адпавядае нават правапісу, і будзе супольнасцю прынятае адпаведнае рашэнне, то трэба ў Вікіпедыі паправіць Юліушаў - у нас яны сустракаюцца ў тэкстах артыкулаў, а ёсць і асобныя артыкулы [[Юліуш Косак|'''Юліуш''' Косак]], [[Ігнацы Юліуш Пілсудскі|Ігнацы '''Юліуш''' Пілсудскі]] --[[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 17:16, 11 чэрвеня 2025 (+03) ::тут пытанне транскрыпцый, якое можа ісці ўразрэз з беларускім традыцыйным напісаннем і вымаўленнем. Можа атрымацца як англійскім імем Isaac, якое ў залежнасці ад асобы пішацца па рознаму, як склалася ў крыніцах. Таму і з некаторымі польскімі імёнамі для некаторых асоб можа дамінаваць нейкая свая форма ў крыніцах і мы мусім яе пакідаць (таму дакладна Юльюш Славацкі, бо АК), але калі ў беларускіх тэкстах няма сталай перадачы імя для нейкай асобы (асабліва тычыцца сучаснікаў), то мусім выкарыстоўваць нейкія паслядоўныя правілы. ТКП можна выкарыстоўваць звычайна, але вось тут той прыклад, калі ТКП паказвае сябе як непрыгодная сістэма для перадачы імёнаў асоб, там будзе «Юлюш», што, так сказаць, «ні ў якія вароты». Тут мусіць быць паслядоўным для ўсіх спалучэнняў, дзе i стварае гук замест палаталізацыі зычнага, як Julian, Fabiusz, Heliodor etc., і не стаіць на канцы слова (там іншыя працэсы, як Natalia, Julia, Emilia і г.д.). У польскай мове ў такіх пазіцыях адбываецца пераход i у j, што таксама фіксуе польскі Вікіслоўнік, які абапіраецца на PWN (хаця ў маёй моўнай практыцы, я не чую, каб палякі казалі тут моцнае j, яно досыць рэдукаванае). Беларускія аналагі гэтых імён таксама звычайна ідуць з палаталізацыяй, як імёны Гальяш (тое ж Eliasz), Валяр’ян (Walerian), Фабіян (Fabian), Емяльян (Emilian), але на usz на канцы — маем скарачэнне да й: Юлій, Арсеній. У любым выпадку я бачу нейкі паралелізм у перадачы ёты ў беларускім і польскім літаратурным вымаўленні (калі няма j у вымаўленні, то не палаталізуем), застаецца толькі пытанне, пісаць ь ці і перад палаталізаванай галоснай. У дадзеным выпадку, раз маем у крыніцах ужо форму Юльюш, то можна пайсці па больш бяспечнай сцежцы ў дадзены момант і абраць гэтую форму як эталон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 21 ліпеня 2025 (+03) :::Падтрымаю пададзеныя вышэй аргументы — форма "Юльюш" выглядае найболей распаўсюджанай ў аўтарытэтных крыніцах. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 17:54, 27 снежня 2025 (+03) : {{Супраць}}. У беларускіх крыніцах часцей Юліуш.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:14, 13 сакавіка 2026 (+03) ::А можаце падаць больш канкрэтыкі? Пакуль што цяжка да канца сфармуляваць кансэнсус. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:09, 24 сакавіка 2026 (+03) : Ці гэтых кейсаў так шмат, каб мы за адно абмеркаванне перайменоўвалі адразу ўсіх? Можа лепш выносіць кожнага асобна? Усё ж часам гэта будзе не толькі пытанне транскрыпцыі, але і аўтарытэтных крыніц. Я не зусім бачу сэнс падводзіць такі "шырокі" вынік. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:54, 19 красавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] cfs6kokjqmnvnyc1o1p38aa4y3andsh 5129755 5129654 2026-04-20T07:56:07Z Feeleman 163471 /* ВАЛЛ-І → УАЛЛ-І */ 5129755 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Гміна Радзівілаўка]] → [[Радзівілаўка]] == Артыкул пра вёску, не пра гміну. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 20:04, 20 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Сапраўды, не гміна, а вёска. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 20:36, 20 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:11, 24 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Згодны з аргументамі намінатара [[Удзельнік:Duntsov|Duntsov]] ([[Размовы з удзельнікам:Duntsov|размовы]]) 08:14, 24 сакавіка 2026 (+03) == [[Збігнеў Бжазінскі]] == Чаму прозвішча Бжазінскі напісана з літарай «а»? Арыгінальнае напісанне прозвішча ({{lang-pl|Brzeziński}}) з літарай «e», па-беларуску з літарай «э» – Бжэзінскі? [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 18:31, 14 сакавіка 2026 (+03) :відаць, аканне паспрабавалі перадаць. Для польскіх імёнаў нібы так, мусім захаваць ненаціскную э. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:11, 24 сакавіка 2026 (+03) :: Гэта не так, большасць галосных гукаў польскай мовы ([i], [y], [u], [e], [o], [a]) не змяняюцца пад націскам. Глядзіце тут: [https://tutpl.ru/2-2-glasnye-zvuki.html] [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:13, 24 сакавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}}, пра яго ёсць артыкул у [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.03.djvu_138 БелЭн], там пададзена такая формы. Шкада, што ў самім артыкуле пра гэта аніякай згадкі. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:09, 7 красавіка 2026 (+03) ::{{зроблена}} [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 13:20, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Хвалебная рэвалюцыя]] → [[Слаўная рэвалюцыя]] == Згодна з БелЭн ([https://archive.org/details/bel-enc-be/Bielaruskaja_encyklapedyja.14/page/510 т. 14, с. 510]). [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 17:50, 6 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна з аўтарытэтнай крыніцай. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:19, 7 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, АК [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:14, 24 сакавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Вяжанка]] → [[Вежанка]] == Чарговае гвалтаванне беларускай тапаніміі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:10, 28 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але мне здаецца, што лепш даць нейкую больш канкрэтную крыніцу, а не проста пошук у выданні. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:17, 24 сакавіка 2026 (+03) ::падправіў зноску, здаецца вось так выглядае лепей. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :::У выданні працуе Рэдакцыйная рада, якая ўзгадняе назвы. У Беларусі такім жа чынам складаліся той жа тапанімічны даведнік Рапановіча, ён проста глядзеў напісанні ў беларускіх газетах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:19, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Бакалажэва]] → [[Бакаларава]] == Чарговы прыклад шкоднай працы ў галіне тапаніміі ў гэтым раздзеле Вікіпедыі. Перанесці пад сапраўдную беларускую назву.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:39, 18 студзеня 2026 (+03) :не ўпэўнены, наколькі можна падаваць Гістарычны атлас як адзіную крыніцу для сучаснага напісання. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:09, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Калі сустрэнеце іншае напісанне па-беларуску — можна паспрачацца. Пакуль што ёсць толькі такое, а іншых няма. Ну, дадаў яшчэ адно з гугл-кніг. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:16, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Сэйны]] → [[Сейны]] == Традыцыйная і найбольш распаўсюджаная беларуская назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:30, 17 студзеня 2026 (+03) :Дарэчы, чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:31, 17 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але глядзі вышэй маю заўвагу па крыніцах [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:06, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Семятычы]] → [[Сямятычы]] == Традыцыйная і найбольш распаўсюджаная беларуская назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 14:11, 17 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} + заўвага па крыніцах вышэй [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:07, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Гонёндз]] → [[Ганёндз]] == Традыцыйная беларускай назва. Замацаваная ў тым ліку ў нашай Вікі, гл. [[Пётр з Ганёндза]].--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:05, 16 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} + заўвага па крыніцах вышэй [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:08, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Ласосьна Велька]] → [[Ласосна Вялікая]] == Правільная назва па-беларуску.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:12, 14 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:12, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Длугасельцы]] → [[Даўгасельцы]] == Правільная назва па-беларуску.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:14, 13 студзеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:12, 25 сакавіка 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Валаваны]] → [[Канапэ]] == Валаваны не фіксуюцца ў слоўніках, канапэ ёсць у БРС 2012 на вербуме. Дый увогуле варта праверыць, ці ўжываецца гэтае «валаваны» недзе яшчэ і ці варта яго пакідаць у артыкуле. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:27, 13 кастрычніка 2025 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[Аўдыя]] → [[Аўдыа]] == {{закрыта}} Паводле правіл сучаснай арфаграфіі, спалучэнне галосных "іо" перадаецца як "іа" на канцы запазычаных слоў, напрыклад: Токіа, адажыа, трыа, партфоліа, капрычыа, сальфеджыа, імпрэсарыа і г. д. --[[Удзельнік:Buchienvaldycz|Buchienvaldycz]] ([[Размовы з удзельнікам:Buchienvaldycz|размовы]]) 20:45, 18 верасня 2025 (+03) :{{не пераймяноўваць}} такой лексемы і словаўтваральнай адзінкі няма. Ёсць варыянты «аўдыё-» і «аўдыя-», як і з радыё-/радыя- (тут нават розніца ў значэннях ёсць) і інш. Ёсць ужо ўжыванне «аўдыя», па аналогіі з «медыя», паходзіць з англамоўнай практыкі, як я разумею, даволі свежае словаўжыванне. Таксама ўлічвайце, што мы маем справу з абстрактным тэрмінам, гэта вельмі істотна. Даволі складаны выпадак, у якім дакладна нельга арыентавацца выключна на правілы, нам прыходзіцца арыентавацца на практыку словаўжывання і словаўтварэння. Апошнім часам нібыта складваецца кансэнсус вакол «аўдыя» ў тэрмінолагаў. Падрабязна аргументацыю раскрыць не магу, але тут хутчэй за ўсё сумесь практыкі з тым фактам, што гэта вельмі шырокае, абстрактнае паняцце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:41, 18 верасня 2025 (+03) :{{не пераймяноўваць}} якраз паводле апошніх змяненняў пішацца аўдыя-. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:45, 26 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Датычна ўжывання слова «Аўдыя» існуе пэўны навуковы кансэнсус, які мы таксама пожам пабачыць [https://daviedka.bnkorpus.info/5-audyjavizualny/ вось тут]. Згодна з кансэнсусам у Вікі, а таксама ўжываннем слова па за межамі — прынята рашэнне заставіць форму «Аўдыя» ў якасці асноўнай. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:34, 19 красавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) == [[Лявон Бароўскі]] → [[Леан Бароўскі]] == {{закрыта}} Палепшаючы старонку, спадарства, я знайшоў асобны артыкул у [[ЭГБ]] за подпісам Уладзіміра Конана. Там гісторык літаратуры названы Леанам (яго польскае імя — Leon). У мяне пытанне да супольнасці, як правільна будзе. Ці мы называем усіх, а не толькі беларусаў Лявонамі альбо ўсё-ж такі пішам у артыкулах пра палякаў менавіта Леан. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Размовы з удзельнікам:Антон 740|размовы]]) 01:54, 26 жніўня 2025 (+03) :Не адаптоўваем польскія імёны пад беларускія варыянты, калі такога няма ў крыніцах. Калі нідзе няма Лявона, то няма чаго абмяркоўваць і трэба перайменаваць як у АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:54, 26 жніўня 2025 (+03) ::[https://philosophy.by/wp-content/store/history-of-philosophic-thought-vol-4.pdf Тут] і [https://studfile.net/preview/5440056/ тут] выкарыстоўваецца форма Лявон. У БелЭн аднак Леан. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 01:17, 27 жніўня 2025 (+03) : {{супраць}}. Шасцітомнае выданне «Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі», падрыхтаванае Інстытутам філасофіі НАН Беларусі, — аўтарытэтная крыніца. Там напісана: Лявон Бароўскі. Шэсць старонак у чацвёртым томе прысвечаны Л. Бароўскаму і яго дзейнасці. Выданне 2017 года, у аўтарскі калектыў У. М. Конан таксама ўваходзіць. "Леан Бароўскі" выкарыстоўваецца ў першым томе Энцыклапедыі гісторыі Беларусі, выдадзеным у 1993 годзе, і ў другім томе Беларускай энцыклапедыі, выдадзеным у 1996 годзе. Выкарыстанне "Леан" у дадзеным выпадку можна лічыць састарэлым. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:45, 27 жніўня 2025 (+03) :Лявона мусім пакінуць, бо ёсць шмат дзе, але ці асноўным найменнем -- пытанне. Гэта тычыцца амаль усіх Леанаў, што з абшараў сучаснай Беларусі або неяк, на думку аўтараў, датычаць беларускасці. Тым часам як у іх саміх ідэнтычнасць было польскай і імя адпаведна Леан. Як мне здаецца, гэта ўжо беларускі перакос, які наследуе расійскую традыцыю ўсё перайначваць. Яны як пачалі з 1772 года, так і да 1917 года такую практыку мелі -- Юзаф, сын Тадэвуша, аказваўся Іосіфам Фамічом -- у жыцці ніколі так не назваўся, але ў афіцыйных паперах па-руску мусіў пісацца так, часам не паслядоўна. То трэба нейкую палітыку на гэты конт выпрацаваць, што асноўным "Лявон" рабіць, калі ёсць сведчанні, што сам ён карыстаўся такім імем хоць эпізадычна. У астатніх выпадках, для асоб з польскай ідэнтычнасцю -- "Леан". І з іншымі імёнамі таксама. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 5 кастрычніка 2025 (+03) ::Да гэта ж пытання. Даем паўстанку 1863 года ў расійскай традыцыі -- [[Марыя Мацвееўна Ямант|Марыяй Мацвееўнай Ямант]]. А яе брат Юзаф у гэтай самай традыцыі быў Іосіфам Мацвеевічам Ямантам, добра, хоць артыкул пра яго так не названы, толькі даведкава даецца такі варыянт. Чорны жарт і не меней. У нас шмат такога, бо нешта бралася з даведніка "Асветнікі..." і падобных, а туды трапіла часам папросту з Бракгаўза і Эфрона, а то і са спраў і папер карнікаў таго паўстання. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:47, 8 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хоць форма «Леан» з’яўляецца больш дакладнай транслітарацыяй польскага імя Leon і сустракаецца ў энцыклапедычных выданнях 1990-х гадоў (ЭГБ, БелЭн), у сучаснай беларускай навуковай літаратуры назіраецца вяртанне да формы «Лявон». Вырашальным аргументам тут выступае шасцітомнае выданне «Гісторыя філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі» (2017), падрыхтаванае НАН Беларусі, дзе выкарыстоўваецца варыянт «Лявон Бароўскі».<br /><br />Паколькі Вікіпедыя павінна абапірацца на найбольш актуальныя аўтарытэтныя крыніцы, цяперашняя назва захоўваецца. Пры гэтым у першым сказе артыкула мыабавязкова пазначаем арыгінальнае польскае напісанне і варыянт «Леан» як раўнапраўны для пошуку. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:06, 19 красавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) == [[Юліуш]], [[Юліўш]], [[Юліюш]], [[Юльюш]] → [[Юліюш]] == У беларускай Вікіпедыі сустракаюцца розныя варыянты гэтага польскага імя, варта б было, каб быў адзіны. Пытанне паўстала пры падрыхтоўцы артыкула пра {{lang-pl|Juliusz Machulski}}. На вырыянце "Юліюш" не настойваю, але пры пошуку ў беларускіх медыя сустракаецца. Таксама ўжо маем пэўны "ўзор" - Геніюш (Geniusz???). Таксама вынікі гэтага абмеркавання, на мой погляд, могуць паўплываць на перадачу такіх імён як Dariusz, Mariusz, Eugeniusz і пад. --[[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 09:16, 3 чэрвеня 2025 (+03) :У Беларускай Энцыклапедыі - Юл'''ью'''ш Славацкі. У Энцыклапедыя гісторыі Беларусі - Юл'''іу'''ш Фартунат Косак. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 11:24, 3 чэрвеня 2025 (+03) ::Юліуш на маё вока выглядае вельмі экзатычна, хаця маем жа афіцыйна слова "менеджар". [[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 22:20, 3 чэрвеня 2025 (+03) ::Юліуш, вядома ж, не адпавядае правапісу. А чытаецца з устаўным [ў] - іўу Прынамсі, я так помню--[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 12:00, 11 чэрвеня 2025 (+03) :::Калі не адпавядае нават правапісу, і будзе супольнасцю прынятае адпаведнае рашэнне, то трэба ў Вікіпедыі паправіць Юліушаў - у нас яны сустракаюцца ў тэкстах артыкулаў, а ёсць і асобныя артыкулы [[Юліуш Косак|'''Юліуш''' Косак]], [[Ігнацы Юліуш Пілсудскі|Ігнацы '''Юліуш''' Пілсудскі]] --[[Удзельнік:Maksim Harecki|Maksim H.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim Harecki|размовы]]) 17:16, 11 чэрвеня 2025 (+03) ::тут пытанне транскрыпцый, якое можа ісці ўразрэз з беларускім традыцыйным напісаннем і вымаўленнем. Можа атрымацца як англійскім імем Isaac, якое ў залежнасці ад асобы пішацца па рознаму, як склалася ў крыніцах. Таму і з некаторымі польскімі імёнамі для некаторых асоб можа дамінаваць нейкая свая форма ў крыніцах і мы мусім яе пакідаць (таму дакладна Юльюш Славацкі, бо АК), але калі ў беларускіх тэкстах няма сталай перадачы імя для нейкай асобы (асабліва тычыцца сучаснікаў), то мусім выкарыстоўваць нейкія паслядоўныя правілы. ТКП можна выкарыстоўваць звычайна, але вось тут той прыклад, калі ТКП паказвае сябе як непрыгодная сістэма для перадачы імёнаў асоб, там будзе «Юлюш», што, так сказаць, «ні ў якія вароты». Тут мусіць быць паслядоўным для ўсіх спалучэнняў, дзе i стварае гук замест палаталізацыі зычнага, як Julian, Fabiusz, Heliodor etc., і не стаіць на канцы слова (там іншыя працэсы, як Natalia, Julia, Emilia і г.д.). У польскай мове ў такіх пазіцыях адбываецца пераход i у j, што таксама фіксуе польскі Вікіслоўнік, які абапіраецца на PWN (хаця ў маёй моўнай практыцы, я не чую, каб палякі казалі тут моцнае j, яно досыць рэдукаванае). Беларускія аналагі гэтых імён таксама звычайна ідуць з палаталізацыяй, як імёны Гальяш (тое ж Eliasz), Валяр’ян (Walerian), Фабіян (Fabian), Емяльян (Emilian), але на usz на канцы — маем скарачэнне да й: Юлій, Арсеній. У любым выпадку я бачу нейкі паралелізм у перадачы ёты ў беларускім і польскім літаратурным вымаўленні (калі няма j у вымаўленні, то не палаталізуем), застаецца толькі пытанне, пісаць ь ці і перад палаталізаванай галоснай. У дадзеным выпадку, раз маем у крыніцах ужо форму Юльюш, то можна пайсці па больш бяспечнай сцежцы ў дадзены момант і абраць гэтую форму як эталон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 21 ліпеня 2025 (+03) :::Падтрымаю пададзеныя вышэй аргументы — форма "Юльюш" выглядае найболей распаўсюджанай ў аўтарытэтных крыніцах. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 17:54, 27 снежня 2025 (+03) : {{Супраць}}. У беларускіх крыніцах часцей Юліуш.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:14, 13 сакавіка 2026 (+03) ::А можаце падаць больш канкрэтыкі? Пакуль што цяжка да канца сфармуляваць кансэнсус. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:09, 24 сакавіка 2026 (+03) : Ці гэтых кейсаў так шмат, каб мы за адно абмеркаванне перайменоўвалі адразу ўсіх? Можа лепш выносіць кожнага асобна? Усё ж часам гэта будзе не толькі пытанне транскрыпцыі, але і аўтарытэтных крыніц. Я не зусім бачу сэнс падводзіць такі "шырокі" вынік. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:54, 19 красавіка 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] ev73738pjsxjjfvshgm99xjg30cundr 0 131890 5129664 5021961 2026-04-19T21:15:39Z Белов А.В. 56941 5129664 wikitext text/x-wiki {{Картка ЛА}} [[File:Giant planes comparison-ru.svg|thumb|right|]] '''Антонаў Ан-225 «Мрыя»''' ({{lang-uk|Ан-225 «Мрія»}} — «мара», унутранае пазначэнне: выраб 402, па кадыфікацыі НАТА: Cossack — {{lang-be|Казак}}) — транспартны [[самалёт]] звышвялікай грузападымальнасці распрацаваны АКБ імя [[Алег Канстанцінавіч Антонаў|Антонава]]. Кіраўнік праекта — Талмачоў Віктар Ільіч. Самы вялікі ў свеце самалёт. Cамалёт быў спраектаваны і пабудаваны на Кіеўскім механічным заводзе ў 1984—1988 гадах. Першы палёт быў здзейснены [[21 снежня]] [[1988]] года. Першапачаткова былі запачаткаваны дзве машыны, аднак толькі адзін асобнік знаходзіўся ў лётным стане і эксплуатаваўся ўкраінскай кампаніяй Antonov Airlines. Другі асобнік гатовы на 70 %. У выніку авіяналёту расійскіх войскаў 27 лютага 2022 года на аэрапорт [[Гастомель]] пад Кіевам самалёт Ан-225 «Мрыя» згарэў, знаходзячыся ў ангары на рамонце<ref>{{cite web |title=У результаті російської атаки згорів найбільший в світі літак «Мрія» |url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-v-rezultati-rosiyskoyi-ataky-z-horiv-naybilshyy-v-sviti-litak-mriya-/31726400.html |website=Радіо Свобода |accessdate=27.02.2022 |date=27.02.2022}}</ref><ref>[https://delo.ua/uk/transport/rosiiski-okupanti-spalili-naibilsii-u-sviti-litak-an-225-mriya-393514/ Російські окупанти спалили найбільший у світі літак Ан-225 «Мрія».] {{ref-uk}}</ref>. {{зноскі}} {{Самалёты ВКБ Антонава}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Самалёты СССР]] [[Катэгорыя:Грамадзянскія самалёты]] [[Катэгорыя:Самалёты Антонава]] jpgsuq6cfe3zqor5eq2t5pew67ly0qg 0 134939 5129674 4429843 2026-04-19T22:36:44Z Aliaksei Lastouski 75892 5129674 wikitext text/x-wiki {{Славутасць |Тып = Сакральнае збудаванне |Беларуская назва = Касцёл Святога Іосіфа і калегіум езуітаў |Арыгінальная назва = |Выява =Viciebsk, Vialikaja, Jezuicki. Віцебск, Вялікая, Езуіцкі (S. Jurkoŭski, 1867).jpg |Подпіс выявы = Касцёл Св. Іосіфа і калегіум езуітаў, [[1860-я]] |Шырыня выявы = |На карце =Беларусь Віцебск |Статус = |Краіна = Беларусь |Назва месцазнаходжання = [[Горад]] |Месцазнаходжанне = [[Віцебск]] |Канфесія = |Епархія = |Ордэнская прыналежнасць = |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекту = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадванне = |Заснаванне = [[XVII стагоддзе|XVII ст.]] |Асноўныя даты = {{Славутасць/Даты||||||}} |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = |Заканчэнне будаўніцтва = |Будынкі = {{Славутасць/Будынкі||||||}} |Прыбудоўкі = |Вядомыя насельнікі = |Рэліквіі = |Плябан = |Стан = |lat_dir = N |lat_deg = 55 |lat_min = 11 |lat_sec = 35.60 |lon_dir = E |lon_deg = 30 |lon_min = 12 |lon_sec = 24.49 |Сайт = |Commons = Church of Saint Joseph in Vitsebsk }} '''Касцёл Святога Іосіфа'''<ref>Іншыя варыянты імя святога: '''Юзаф''', '''Язэп'''</ref> '''і калегіум езуітаў''' — колішні [[Рымска-Каталіцкі Касцёл на Беларусі|рымска-каталіцкі]] [[кляштар]]ны і [[Адукацыя|адукацыйны]] комплекс у [[Віцебск]]у. Дзейнічаў у [[XVII стагоддзе|XVII]] — 1-й пал. [[XIX стагоддзе|XIX]] стст., існаваў да сяр. [[XX стагоддзе|XX ст.]] Знаходзіўся на тэрыторыі [[Віцебскія замкі|Ніжняга замка]] на левым беразе рэчкі [[Віцьба]]. Займаў вялікую [[Плошча (архітэктура)|плошчу]], на заходнім баку якой размяшчаліся касцёл і будынак калегіума, што ўваходзілі ў адзіны комплекс і складалі замкнёны [[прамавугольнік|прамавугольны]] двор. Усходні бок займаў вялікі сад і агарод. Паміж садам і будынкамі касцёла і калегіума знаходзіўся гаспадарчы двор, перыметрам якога стаялі мураваныя і драўляныя 1-павярховыя службовыя збудаванні. На поўдзень ад гэтай тэрыторыі праз вуліцу знаходзілася 2-павярховая мураваная езуіцкая школа. Ля моста праз Віцьбу стаяла мураваная брама з капліцай, дзе штодня праводзіліся набажэнствы. У [[1956]] годзе бальшавікі зруйнавалі ўсе кляштарныя збудаванні, да нашага часу захаваліся падмуркі. == Гісторыя == {{Галерэя |Назва = Праекты і абмеры |Памер = 250 |Пазіцыя = right |Выява:Viciebsk,_Vialikaja-Zamkavaja._Віцебск,_Вялікая-Замкавая_(1841)..jpg|Касцёл |Выява:Viciebsk, Jezuicki. Віцебск, Езуіцкі (1841) (5).jpg|Калегіум |Выява:Viciebsk, Jezuicki. Віцебск, Езуіцкі (1841) (7).jpg|Школа }} Айцы-езуіты з'явіліся ў Віцебску ў [[1637]] годзе. У [[1640]]—[[1644]] гадах з фундацыі [[Ваяводы смаленскія|ваяводы смаленскага]] [[Аляксандр Корвін-Гасеўскі|Аляксандра Корвін-Гасеўскага]] тут збудавалі першы драўляны касцёл Святога Іосіфа, спалены ў [[1708]] годзе разам з усім горадам на загад цара маскоўскага [[Пётр I|Пятра I]]<ref name="mh167"/>. Езуіцкі кляштарны комлекс хутка зрабіўся значным асветніцкім асяродкам: пры ім дзейнічала семінарыя для дзяцей збяднелай шляхты, друкарня і тэатр<ref name="mh167">{{Крыніцы/Мураваныя харалы|к}} С. 167.</ref>. У [[1682]] годзе адкрыўся калегіум, уводзіліся курсы філасофіі і маральнай тэалогіі{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}}. У [[1716]] годзе на сродкі [[Кашталяны віцебскія|кашталяна віцебскага]] [[Марцыян Міхал Агінскі|Марцыяна Міхала Агінскага]] і мясцовай шляхты пачалося ўзвядзенне мураванага касцёла, якое завяршылася ў асноўным да [[1731]] года. Кіраваў працамі італьянскі дойлід [[Каэтан Ангіяліні|К. Ангіяліні]], аўтар алтара святыні і выкладчык тэорыі архітэктуры ў калегіуме<ref name="kul171">{{Крыніцы/Каталіцкія храмы на Беларусі, 2001|к}} С. 171.</ref>. Асвячэнне касцёла адбылося ў [[1751]] годзе пасля аздаблення інтэр'ера. Мураваныя будынкі калегіума ўзводзіліся ў [[1691]]—[[1714]] і [[1737]]—[[1755]] гадах. Яны значна пацярпелі ад пажараў у [[1757]] і [[1762]]{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}}. Аднаўленне калегіума вялося да [[1799]] года, у выніку чаго ён набыў рысы пераходнага стылю ад барока да [[класіцызм]]у. У [[1820]] годзе расійскія ўлады ліквідавалі ордэн езуітаў. У [[1822]]—[[1839]] гадах будынкі займалі [[базыляны]] (уніяты). Пасля забароны [[Беларуская Грэка-Каталіцкая Царква|Грэка-Каталіцкай Царквы]], у [[1843]] годзе ўлады перадалі комплекс [[Маскоўскі патрыярхат|Маскоўскаму патрыярхату]], а касцёл Святога Іосіфа перабудавалі і пераасвяцілі ў сабор Святога Мікалая (у гонар расійскага імператара). Адбылася замена фігурных завяршэнняў вежаў і цэнтральнага купала з «заломам», бачных на акварэлі [[Юзаф Пешка|Ю. Пешкі]] пачатку [[19 стагоддзе|ХІХ ст.]], на паўсферычныя купалы, а над гадзіннікавай вежай з'явіўся высокі [[ампір]]ны шпіль. У [[1872]] годзе ў час капітальнага рамонту комплексу вежу калегіума цалкам разабралі, а вежы касцёла перабудавалі ў стылі [[Масковія|маскоўскай сярэднявечнай]] архітэктуры. Неаднаразовыя перабудовы значна змянілі аўтэнтычны выгляд помніка, аднак яго значэнне ў арганізацыі прасторы і сілуэтнай панарамы цэнтра Віцебска як і раней заставалася істотным. Разам з комплексам бернардзінскага кляштара калегіум езуітаў ствараў нібыта люстэркавую сіметрыю Рыначнай і Саборнай плошчаў і адзіны архітэктурны ансамбль. Аднак у [[1956]] годзе (паводле іншых звестак у [[1957]]{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}}) бальшавікі знішчылі абодва кляштарныя комплексы з мэтай «упарадкавання і рэканструкцыі» цэнтра горада<ref>{{Крыніцы/Мураваныя харалы|к}} С. 168.</ref>. [[Файл:Saverio Dalla Rosa St Casimir.jpg|міні|[[Саверыё Дала Роза]]. Ушанаванне Святым Казімірам Божай Маці. 1788. Палац Вялікіх Князёў у Вільні (паходзіць з езуіцкага касцёла ў Віцебску)]] У наш час улады Віцебску збіраюцца адбудаваць колішні езуіцкі кляштарны комплекс з далейшай перадачай будынкаў [[Маскоўскі патрыярхат|Маскоўскаму патрыярхату]]. Плануецца, што аднаўленне святыні адбудзецца не ў пачатковым барочным выглядзе, а з пазнейшымі [[Мураўёўкі|мураўёўскімі]] перабудовамі (залатыя [[купал-цыбуліна|купалы-цыбуліны]] над вежамі і барабанам, знявечаны франтон галоўнага фасада і інш.). == Архітэктура == {{Галерэя |Назва = Іканаграфія касцёла Святога Іосіфа і калегіума езуітаў |Памер = 250 |Пазіцыя = right |Выява:Catholic Church of St. Joseph and the Monastery of Jesuits in Viciebsk (1865, fragment).jpg|Агульны выгляд |Выява:Catholic Church of St. Joseph in Viciebsk (XVIII).jpg|Фрагмент акварэлі [[Юзаф Пешка|Ю. Пешкі]] |Выява:Catholic Church of St. Joseph and the Monastery of Jesuits in Viciebsk (1874).jpg|Выгляд з боку [[апсіда|апсіды]] |Выява:Catholic Church of St. Joseph and the Monastery of Jesuits in Viciebsk.jpg|Малюнак У. Баярскага |Выява:Catholic Church of St. Joseph and the Monastery of Jesuits in Viciebsk (1860).jpg|З боку Замкавай вуліцы |Выява:Viciebsk. Віцебск (1870).jpg|У перспектыве ракі Віцьба |Выява:Viciebsk, Smalenskaja-Jezuity.jpg|У перспектыве Смаленскай вуліцы (па перабудове) |Выява:Viciebsk, Jezuity (1912).jpg|Фрагмент здымку М. Праскудзіна-Горскага ([[1912]]) }} Касцёл — помнік архітэктуры позняга [[барока]]. Гэты была 2-вежавая 3-[[неф]]ная [[базіліка]] з паўкруглай [[апсіда]]й і бакавымі [[сакрысція]]мі. Над асноўным аб'ёмам узвышаўся магутны 8-гранны светлавы [[Барабан (архітэктура)|барабан]], які завяршаўся высокім ліхтаром<ref name="kul171"/>. 2-ярусны галоўны фасад завяршаў пластычна выгнуты [[франтон]], па баках фасад фланкіравалі 2-ярусныя 8-гранныя вежы (па перабудове на сабор Маскоўскага патрыярхату набылі завяршэнні ў выглядзе купалоў-цыбулінаў з макаўкамі). Аналагічныя галоўнаму фігурныя франтоны завяршалі крылы [[трансепт]]а. 2-і ярус галоўнага фасада, падзяляўся аркавымі аконнымі праёмамі ў пластычных [[ліштва]]х і крапаваўся [[пілястра]]мі. Перадапошні ярус вежаў — аркавыя прасветы-званы. Пад будынкам мелася скляпеністая [[крыпта]]<ref>{{Крыніцы/Праваслаўныя храмы на Беларусі, 2001|к}} С. 230.</ref>. Фасад П-падобнага двухпавярховага корпуса калегіума, што выходзіў на чырвоную лінію забудовы Саборнай плошчы, побач з касцёлам, крапаваў сіметрычны ўваходны аб'ём, які завяршаўся 3-яруснай вежай з гадзіннікам (у [[1872]] годзе пры капітальным рамонце гэту вежу цалкам разабралі). Будынак меў калідорнае планаванне. На 1-м паверсе размяшчаліся пакоі для вучняў, архіў, рэфектар з кухняй, на 2-м — келлі манахаў і цёплая капліца, у цокальным паверсе — гаспадарчыя службы. Памяшканні ўсіх паверхаў перакрываліся крыжовымі [[скляпенне|скляпеннямі]], а залі рэфектара і капліцы над ім — люстэркавымі скляпеннямі з падугамі (найбольш распаўсюджаны тып скляпення перыяду барочнага класіцызму)<ref>{{Крыніцы/Мураваныя харалы|к}} С. 167—168.</ref>. {{зноскі}} == Літаратура == * {{Крыніцы/Мураваныя харалы}} * {{Крыніцы/Каталіцкія храмы на Беларусі (2001)}} * {{Крыніцы/Праваслаўныя храмы на Беларусі (2001)}} * {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=1|старонкі=454|артыкул=Віцебскі езуіцкі калегіум|аўтар=[[Валерый Пазднякоў|Пазднякоў В.]]}} == Спасылкі == {{Commons|Category:Church of Saint Joseph in Vitsebsk}} * [http://www.radzima.org/be/object/7412.html Касцёл Св. Іосіфа і кляштар езуітаў у Віцебску] на [[Radzima.org]] {{Славутасці Віцебска}} [[Катэгорыя:Збудаванні Віцебска ў стылі барока|Віцебск]] [[Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Віцебска]] [[Катэгорыя:Колішнія касцёлы Віцебска]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Беларусі, знішчаныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў XVII стагоддзі]] [[Катэгорыя:Зніклі ў 1956 годзе]] [[Катэгорыя:Віцебскі езуіцкі калегіум]] [[Катэгорыя:XVII стагоддзе ў Віцебску]] kx0hlt1f82wmp3dy3zqk4s9sej9wzlx 0 141264 5129754 4747645 2026-04-20T07:53:04Z DzBar 156353 шаблон 5129754 wikitext text/x-wiki {{Твор мастацтва}} '''«Кніга Страшнага суда»''', ці '''«Кніга Суднага дня»''' ({{lang-en|Domesday Book}}) — збор матэрыялаў першай у [[Сярэднявечча|сярэднявечнай]] [[Еўропа|Еўропе]] усеагульнага пазямельнага перапісу, праведзенай у [[Англія|Англіі]] ў [[1085]]—[[1086]] гадах па загадзе [[Вільгельм I Заваёўнік|Вільгельма Заваёўніка]]. Матэрыялы перапісу ўяўляюць сабой беспрэцэдэнтную крыніцу звестак пра [[сацыялогія|сацыяльнае]], [[эканоміка|эканамічнае]] і [[дэмаграфія|дэмаграфічнае]] развіццё Англіі [[XI]] стагоддзя. У прыватнасці, даныя перапісу дазваляюць зрабіць выснову аб колькасці насельніцтва Англіі ў гэты перыяд. Але ў сілу няпоўнасці даных і выкарыстанні розных методык падліку рознымі аўтарамі яна вызначаецца вельмі па-рознаму, у інтэрвале ад прыкладна 1,3 да 2,5 млн чалавек<ref>{{кніга|аўтар=[[Барыс Цэзарэвіч Урланіс|Урланис Б. Ц.]]|загаловак=Рост населения в Европе|спасылка=http://sbiblio.com/biblio/archive/urlanis_rost/01.aspx|месца=М.|год=1941|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304185551/http://sbiblio.com/biblio/archive/urlanis_rost/01.aspx|archivedate=4 сакавіка 2016}}</ref>. Назва кнігі спасылаецца на [[Біблія|біблейскі]] [[Страшны суд|Судны дзень]], калі ўсім людзям павінен быць прад'яўлены поўны спіс іх дзеянняў.[[Выява:Domesday-book-1804x972.jpg|200px|thumb|Кніга Страшнага суда]]{{зноскі}} == Літаратура == * ''Maitland, F. W.'' [http://www.ecn.bris.ac.uk/het/maitland/domesday Domesday Book and Beyond] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20060925041438/http://www.ecn.bris.ac.uk/het/maitland/domesday |date=25 верасня 2006 }}. * ''Stenton, F.'' Anglo-Saxon England. — Oxford, 1973. == Спасылкі == * [http://www.nationalarchives.gov.uk/domesday/ «Кніга страшнага суда»: поўны тэкст на англ. мове] [[Катэгорыя:Перапісы насельніцтва]] [[Катэгорыя:Нармандскае заваяванне Англіі]] [[Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Англанармандская манархія]] [[Катэгорыя:Творы 1086 года]] 554j635zezzzfom4frgl8f16gbv1et8 0 145223 5129596 5013506 2026-04-19T15:46:31Z M.L.Bot 261 афармленне 5129596 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Харык}} {{Пісьменнік}} [[Файл:А. Бразер. 'Поэт Изи Харик'.jpg|міні|[[Абрам Маркавіч Бразер|Абрам Бразер]]. Бюст Ізі Харыка.]] '''Ізі (Іцхак-Лейб'''<ref name=":2">{{Cite web|lang=be|url=https://belisrael.info/?p=31498|title=Пачакайма, затрымаймася… (В. Р.)|last=Вольф Рубінчын|date=2022-08-31|access-date=2023-10-29}}</ref>''') Харык''' (''Ісак Давыдавіч Харык''; {{ДН|18|3|1896}}, [[Зембін]], [[Барысаўскі павет]] — {{ДС|29|10|1937}}, турма [[НКУС БССР|НКУС]], [[Мінск|Менск]]) — беларускі яўрэйскі [[паэт]], грамадскі дзеяч, публіцыст. Пісаў пераважна на мове [[ідыш]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 6 (18) сакавіка 1896 года<ref>НАРБ. Ф. 205, воп. 3, спр. 8634, арк. 3.</ref> ў мястэчку [[Зембін]] у сям’і шаўца. Вучыўся ў [[хедар]]ы, а таксама народнай рускай школе Зембіна. Скончыў Навабарысаўскае вышэйшае пачатковае вучылішча (1914). У юнацкія гады працаваў рабочым на фабрыках і заводах [[Мінск]]а, [[Барысаў|Барысава]], [[Гомель|Гомеля]], аптэкарам у Барысаве<ref name=":1">{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=12721|title=Лекция В. Рубинчика об Изи Харике|last=|website=belisrael.info|date=2017-10-03|access-date=2023-10-29}}</ref>. У 1917 годзе пераехаў у Мінск на сталае жыхарства. Быў бібліятэкарам, загадчыкам агульнаадукацыйнай школы. У 1919 годзе пайшоў добраахвотнікам у [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|Чырвоную Армію]]. Служыў санітарам<ref name=":1" />. Прымаў удзел у баях [[Польска-савецкая вайна|польска-савецкай вайны]] на тэрыторыі Беларусі. У 1921<ref name="aniska">{{cite web |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1431174428031330/ |title=Яшчэ адзін паэт — Ізі Харык — пісаў у 1921 годзе заяву аб прыняцці ў БДУ |author=Віталь Аніска|publisher=Запісы беларусаведа |language= be |date=2025-07-08|access-date=2026-04-19}}</ref>—1922 гадах вучыўся ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускім дзяржаўным універсітэце]] на медыцынскім факультэце. Жыў у Менску на вуліцы Нова-Раманаўскай, 33<ref name=":1" /><ref name=":2" />. З 1923 па 1925 год вучыўся ў Вышэйшым літаратурна-мастацкім інстытуце імя В. Брусава<ref>РДАЛМ. Ф. 596, воп. 1, адз. хр. 780.</ref>. У 1927 годзе скончыў [[Маскоўскі ўніверсітэт]]. Пасля вяртання ў Менск у 1928—1937 гадах быў спачатку сакратаром<ref name=":1" />, а з 1930 года — адказным рэдактарам яўрэйскага часопіса «Штэрн» («Зорка»). Старшыня секцыі яўрэйскіх пісьменнікаў [[Саюз пісьменнікаў БССР|Саюзе пісьменнікаў БССР]] з часу яе заснавання ў 1934 годзе. Адзін з шасці суаўтараў «''Пісьма беларускага народу вялікаму Сталіну''» (1936)<ref name=":1" />. Разам з шэрагам іншых беларускіх пісьменнікаў у жніўні 1936 года падпісаў зварот да [[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін|Сталіна]] з заклікам «''да канца раскрыць і знішчыць усе змяіныя гнёзды трацкісцка-зіноўеўскай фашысцкай хеўры''»<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=13231|title=В. Рубінчык пра Якава Бранштэйна|last=|website=belisrael.info|date=2017-11-10|access-date=2023-10-29}}</ref>. Член-карэспандэнт [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Акадэміі навук БССР]] (з 1936), член [[Цэнтральны выканаўчы камітэт БССР|ЦВК БССР]] (1931—1937)<ref name=":0">http://nasb.gov.by/rus/members/correspondents/kharik.php</ref>. 4 жніўня 1937 года ваенны пракурор санкцыянаваў пастанову аб ператрусе, арышце і прыцягненні Ізі Харыка ў якасці абвінавачанага, але яе выкананне было прыпынена. 11 верасня 1937 года [[НКУС БССР|Народны камісар унутраных спраў БССР]] [[Барыс Давыдавіч Берман|Барыс Берман]] падпісаў ордар на «вобшук і арышт грамадзяніна Харыка Ісаака Давідавіча, які пражывае ў г. Менск, Савецкая, 148/19, кв. 52» ([[Дом спецыялістаў (Мінск)|Дом спецыялістаў]]). Аднак Ізі Харыка ў Менску не было — ён праводзіў водпуск у [[Пухавіцкі раён|Пухавіцкім раёне]] ў Доме адпачынку літаратараў, дзе і быў арыштаваны. Ужо 17 верасня, пасля катаванняў, Ізі Харык згадзіўся з усімі абвінавачваннямі<ref name="rose">[http://rosenbloom.info/kharik/kharik.html Последние дни Изи Харика]</ref>. 21 кастрычніка 1937 года быў зацверджаны спіс з 56 беларускіх дзеячаў, якіх прапаноўвалася расстраляць. Пад № 52 там значыўся Харык Ісак Давідавіч. Расстрэл быў санкцыянаваны подпісамі [[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін|Сталіна]], [[Вячаслаў Міхайлавіч Молатаў|Молатава]], [[Лазар Майсеевіч Кагановіч|Кагановіча]], [[Клімент Яфрэмавіч Варашылаў|Варашылава]], [[Анастас Іванавіч Мікаян|Мікаяна]]<ref name="rose"/>. Увечары 28 кастрычніка 1937 года Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР Ізі Харык як «член трацкісцка-зіноўеўскай арганізацыі» быў прыгавораны да расстрэлу. Пасяджэнне па яго справе пачалося ў 17 гадзін 45 хвілін і доўжылася 15 хвілін<ref name="rose" />. У ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 года ў сутарэннях менскай унутранай турмы [[НКУС БССР|НКУС]] (т. зв. «[[Следчы ізалятар КДБ Беларусі|амерыканкі]]») Ізі Харык быў расстраляны (разам з [[Спіс дзеячаў Беларусі, расстраляных 29—30 кастрычніка 1937 года|больш за 100 дзеячамі]] беларускай культуры, мастацтва і навукі, а таксама грамадскімі дзеячамі [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]). Пасмяротна рэабілітаваны Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 13 чэрвеня 1956 года. == Сям’я == Быў жанаты з Дзінай Звулаўнай Харык (1911—2003), з якой гадаваў двух сыноў (Юлія і Давыда). Дзіна Харык была арыштаваная 5 лістапада 1937 года, 28 лістапада асуджаная як «член сям’і здрадніка радзімы» да 8 гадоў лагераў, этапаваная ў Караган­дзінскі канцлагер НКВД Казахскай ССР ([[Акмолінскі лагер жонак здраднікаў радзімы]]). Вызваленая ў 1946 годзе, вярнулася ў Мінск. Рэабілітаваная ў 1956 годзе<ref>{{cite web|url = http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/ahvyary/index_25761.html|title = Ахвяры і карнікі. Ізі Харык|author = [[Леанід Уладзіміравіч Маракоў|Леанід Маракоў]]|authorlink = |date = |publisher = |language = |archiveurl = https://web.archive.org/web/20221128155025/http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/ahvyary/index_25761.html|archivedate = 28 лістапада 2022|accessdate = }}</ref>. == Творчасць == Першыя вершы апублікаваў у 1920 годзе (часопіс «Камуністычны свет», Масква). Аўтар зборнікаў паэзіі на ідышы «Трапятанне» (Менск, 1922), «На зямлі» (Масква, 1926), «Душой і целам» (паэма, 1928), «Вершы і паэмы» (Кіеў, 1930), «Хлеб» (паэма, Харкаў, 1930), «Круглыя тыдні» (1932), «Ад полюса да полюса» (Менск, 1934), «Наша бадзёрасць» (Кіеў, 1934), «Вершы і паэмы» (1935), «Пяць паэм» (Менск, 1936), «На чужым балі» (паэма, Менск, 1936), «Душой і целам» (выбранае, Масква, 1970), «Лірычныя матывы» (Масква, 1994). У 1926 годзе ў менскім альманаху «Цайтшрыфт» быў змешчаны нарыс Ізі Харыка «Лейзер Шэйнман — бадхен з Зембіна», прысвечаны дзеду паэта<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=12676|title=Вершы Ізі Харыка (ІII) + дадатак|last=|website=belisrael.info|date=2017-09-25|access-date=2023-10-29}}</ref> (дзед Лейзер стане і прататыпам галоўнага героя паэмы «На чужым балі», напісанай у 1935 г.). У перакладзе на беларускую выйшлі «Выбраныя творы» (Мінск, 1958), «Выбранае» (Мінск, 1969), на рускую — «Стихи» (1935), «Стихи и поэмы» (Масква, 1958), «От полюса к полюсу» (Масква, 1971). У 1998 годзе ў Мінску выйшаў зборнік «Отсель кричу в грядущие года…» (пераклады на рускую)<ref name=":0" />, у 2008 г. — двухмоўная кніга Ізі Харыка «Туга па чалавеку» на ідышы з паралельнымі перакладамі на беларускую<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/24806199.html|title=Вольга Бабкова — пра габрэйскую прастору ў беларускай літаратуры|first=|last=|website=Радыё Свабода|date=2012-12-22|access-date=2023-10-29}}</ref>. Перакладаў на ідыш [[Міхась Чарот|Міхася Чарота]], [[Якуб Колас|Якуба Коласа]]. Асобныя творы Ізі Харыка перакладалі на беларускую [[Пятрусь Броўка]], [[Генадзь Бураўкін]], [[Рыгор Саламонавіч Бярозкін|Рыгор Бярозкін]], [[Пятро Глебка]], [[Хведар Жычка]], [[Кастусь Кірэенка]], [[Аркадзь Куляшоў]], [[Уладзімір Андрэевіч Паўлаў|Уладзімір Паўлаў]]<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=12095|title=ВЕРШЫ ІЗІ ХАРЫКА (І) - Independent Israeli site / אתר ישראלי עצמאי / Независимый израильский сайт / Незалежны iзраiльскi сайт /Незалежний ізраїльський сайт|last=|website=belisrael.info|date=2017-08-14|access-date=2023-10-29}}</ref>, [[Уладзімір Рубінчык|Вольф Рубінчык]]<ref>{{Cite web|url=https://lit-bel.org/friends/r/Rubnchik-Uladzmr-Palavch-5865/|title=Рубінчык Уладзімір Паўлавіч|website=lit-bel.org|access-date=2023-10-29}}</ref>, [[Ганна Валер’еўна Янкута|Ганна Янкута]]<ref>{{Cite web|url=http://www.prajdzisvet.org/kit/90-vitanni-praz-mory-.html|title=Ізі Харык (איזי כאריק ). Вітанні праз моры. Вершы - па-беларуску {{!}} Часопіс "ПрайдзіСвет"|access-date=2023-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210102154210/http://prajdzisvet.org/kit/90-vitanni-praz-mory-.html|archivedate=2 студзеня 2021|url-status=dead}}</ref> і інш. Многія з вершаў Ізі Харыка (напрыклад, урыўкі з паэмы «Хлеб») сталі песнямі. Напісаны і песні на верш Ізі Харыка «Ў шэрым змроку» (пераклад Ганны Янкуты) і «Век настане такі…» (пераклад Рыгора Бярозкіна). == Ацэнкі == [[Максім Танк]] згадваў у дзённіках:{{цытата|...Перачытаў вершы Ізі Харыка, падораныя калісьці мне яго жонкай Дзінай. Вершы яго вызначаюцца лірычнасцю, змястоўнасцю сярод тагачаснай барабаннай паэзіі. Некаторыя з іх я калісьці перакладаў...|''19.XI.1993''<ref>Збор твораў у 13 тамах. Т. 10. — С. 683.</ref>}} == Памяць == У 1998 годзе адна з цэнтральных вуліц вёскі [[Зембін]] атрымала імя Ізі Харыка<ref name=":1" />. У 2017 годзе ў рамках праекта «(Не)расстраляная паэзія/1937—2017» праведзена адкрытая лекцыя, прысвечаная Ізі Харыку<ref>{{Cite web|lang=be-BY|url=https://www.youtube.com/watch?v=FpxhBjD3OYA|title=Ізі Харык (1896-1937). Адкрытая лекцыя Вольфа Рубінчыка (+новая песьня Сьветы Бень)|access-date=2023-10-29}}</ref>, напісана песня на яго вершы<ref>{{Cite web|lang=be-BY|url=https://www.youtube.com/watch?v=gnoiDSQ7JD8|title=Сьвета Бень - У шэрым змроку (на словы Ізі Харыка)|access-date=2023-10-29}}</ref>. У тым жа годзе з’явіўся беларуска-польскі фільм «[[Зніклая паэзія]]», дзе папулярна распавядаецца пра [[Тодар Кляшторны|Тодара Кляшторнага]], [[Майсей Саламонавіч Кульбак|Мойшэ Кульбака]], [[Юлій Таўбін|Юлія Таўбіна]], Ізі Харыка<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=13183|title=Як нарадзілася «Зніклая паэзія»|last=|website=belisrael.info|date=2017-11-08|access-date=2023-10-29}}</ref>. {{зноскі}} == Літаратура == * {{крыніцы/БП (1992-95)||Ізі Харык}} == Спасылкі == {{навігацыя}} * [http://prajdzisvet.org/kit/90-vitanni-praz-mory-.html Вітанні праз моры. Вершы] * [https://www.svaboda.org/a/28784113.html Расстраляныя літаратары. Ізі Харык, сіяніст, які стаў камуністам і ад камуністаў загінуў] // Радыё Свабода, 10 кастрычніка 2017. * [https://csl.bas-net.by/personalii/69008/harik-isaak-davydovich/ Ізі Харык] у базе даных «История белорусской науки в лицах» [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа НАН Беларусі|Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі]] {{ref-ru}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Харык Ізі}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Зембіне]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР]] [[Катэгорыя:Члены-карэспандэнты АН БССР]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты на ідыш]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы]] [[Катэгорыя:Члены ЦВК БССР]] [[Катэгорыя:Члены Паалей Цыён]] q2m4gmfjnqwrhe5zq2syumt2znky24s 5129599 5129596 2026-04-19T15:50:22Z M.L.Bot 261 5129599 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Харык}} {{Пісьменнік}} [[Файл:А. Бразер. 'Поэт Изи Харик'.jpg|міні|[[Абрам Маркавіч Бразер|Абрам Бразер]]. Бюст Ізі Харыка.]] '''Ізі (Іцхак-Лейб'''<ref name=":2">{{Cite web|lang=be|url=https://belisrael.info/?p=31498|title=Пачакайма, затрымаймася… (В. Р.)|last=Вольф Рубінчын|date=2022-08-31|access-date=2023-10-29}}</ref>''') Харык''' (''Ісак Давыдавіч Харык''; {{ДН|18|3|1896|6}}, [[Зембін]], [[Барысаўскі павет]] — {{ДС|29|10|1937}}, турма [[НКУС БССР|НКУС]], [[Мінск|Менск]]) — беларускі яўрэйскі [[паэт]], грамадскі дзеяч, публіцыст. Пісаў пераважна на мове [[ідыш]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 6 (18) сакавіка 1896 года<ref>НАРБ. Ф. 205, воп. 3, спр. 8634, арк. 3.</ref><ref name="aniska"/> ў мястэчку [[Зембін]] у сям’і шаўца. Вучыўся ў [[хедар]]ы, а таксама народнай рускай школе Зембіна. Скончыў Навабарысаўскае вышэйшае пачатковае вучылішча (1914). У юнацкія гады працаваў рабочым на фабрыках і заводах [[Мінск]]а, [[Барысаў|Барысава]], [[Гомель|Гомеля]], аптэкарам у Барысаве<ref name=":1">{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=12721|title=Лекция В. Рубинчика об Изи Харике|last=|website=belisrael.info|date=2017-10-03|access-date=2023-10-29}}</ref>. У 1917 годзе пераехаў у Мінск на сталае жыхарства. Быў бібліятэкарам, загадчыкам агульнаадукацыйнай школы. У 1919 годзе пайшоў добраахвотнікам у [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|Чырвоную Армію]]. Служыў санітарам<ref name=":1" />. Прымаў удзел у баях [[Польска-савецкая вайна|польска-савецкай вайны]] на тэрыторыі Беларусі. У 1921<ref name="aniska">{{cite web |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1431174428031330/ |title=Яшчэ адзін паэт — Ізі Харык — пісаў у 1921 годзе заяву аб прыняцці ў БДУ |author=Віталь Аніска|publisher=Запісы беларусаведа |language= be |date=2025-07-08|access-date=2026-04-19}}</ref>—1922 гадах вучыўся ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускім дзяржаўным універсітэце]] на медыцынскім факультэце. Жыў у Менску на вуліцы Нова-Раманаўскай, 33<ref name=":1" /><ref name=":2" />. З 1923 па 1925 год вучыўся ў Вышэйшым літаратурна-мастацкім інстытуце імя В. Брусава<ref>РДАЛМ. Ф. 596, воп. 1, адз. хр. 780.</ref>. У 1927 годзе скончыў [[Маскоўскі ўніверсітэт]]. Пасля вяртання ў Менск у 1928—1937 гадах быў спачатку сакратаром<ref name=":1" />, а з 1930 года — адказным рэдактарам яўрэйскага часопіса «Штэрн» («Зорка»). Старшыня секцыі яўрэйскіх пісьменнікаў [[Саюз пісьменнікаў БССР|Саюзе пісьменнікаў БССР]] з часу яе заснавання ў 1934 годзе. Адзін з шасці суаўтараў «''Пісьма беларускага народу вялікаму Сталіну''» (1936)<ref name=":1" />. Разам з шэрагам іншых беларускіх пісьменнікаў у жніўні 1936 года падпісаў зварот да [[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін|Сталіна]] з заклікам «''да канца раскрыць і знішчыць усе змяіныя гнёзды трацкісцка-зіноўеўскай фашысцкай хеўры''»<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=13231|title=В. Рубінчык пра Якава Бранштэйна|last=|website=belisrael.info|date=2017-11-10|access-date=2023-10-29}}</ref>. Член-карэспандэнт [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Акадэміі навук БССР]] (з 1936), член [[Цэнтральны выканаўчы камітэт БССР|ЦВК БССР]] (1931—1937)<ref name=":0">http://nasb.gov.by/rus/members/correspondents/kharik.php</ref>. 4 жніўня 1937 года ваенны пракурор санкцыянаваў пастанову аб ператрусе, арышце і прыцягненні Ізі Харыка ў якасці абвінавачанага, але яе выкананне было прыпынена. 11 верасня 1937 года [[НКУС БССР|Народны камісар унутраных спраў БССР]] [[Барыс Давыдавіч Берман|Барыс Берман]] падпісаў ордар на «вобшук і арышт грамадзяніна Харыка Ісаака Давідавіча, які пражывае ў г. Менск, Савецкая, 148/19, кв. 52» ([[Дом спецыялістаў (Мінск)|Дом спецыялістаў]]). Аднак Ізі Харыка ў Менску не было — ён праводзіў водпуск у [[Пухавіцкі раён|Пухавіцкім раёне]] ў Доме адпачынку літаратараў, дзе і быў арыштаваны. Ужо 17 верасня, пасля катаванняў, Ізі Харык згадзіўся з усімі абвінавачваннямі<ref name="rose">[http://rosenbloom.info/kharik/kharik.html Последние дни Изи Харика]</ref>. 21 кастрычніка 1937 года быў зацверджаны спіс з 56 беларускіх дзеячаў, якіх прапаноўвалася расстраляць. Пад № 52 там значыўся Харык Ісак Давідавіч. Расстрэл быў санкцыянаваны подпісамі [[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін|Сталіна]], [[Вячаслаў Міхайлавіч Молатаў|Молатава]], [[Лазар Майсеевіч Кагановіч|Кагановіча]], [[Клімент Яфрэмавіч Варашылаў|Варашылава]], [[Анастас Іванавіч Мікаян|Мікаяна]]<ref name="rose"/>. Увечары 28 кастрычніка 1937 года Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР Ізі Харык як «член трацкісцка-зіноўеўскай арганізацыі» быў прыгавораны да расстрэлу. Пасяджэнне па яго справе пачалося ў 17 гадзін 45 хвілін і доўжылася 15 хвілін<ref name="rose" />. У ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 года ў сутарэннях менскай унутранай турмы [[НКУС БССР|НКУС]] (т. зв. «[[Следчы ізалятар КДБ Беларусі|амерыканкі]]») Ізі Харык быў расстраляны (разам з [[Спіс дзеячаў Беларусі, расстраляных 29—30 кастрычніка 1937 года|больш за 100 дзеячамі]] беларускай культуры, мастацтва і навукі, а таксама грамадскімі дзеячамі [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]). Пасмяротна рэабілітаваны Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 13 чэрвеня 1956 года. == Сям’я == Быў жанаты з Дзінай Звулаўнай Харык (1911—2003), з якой гадаваў двух сыноў (Юлія і Давыда). Дзіна Харык была арыштаваная 5 лістапада 1937 года, 28 лістапада асуджаная як «член сям’і здрадніка радзімы» да 8 гадоў лагераў, этапаваная ў Караган­дзінскі канцлагер НКВД Казахскай ССР ([[Акмолінскі лагер жонак здраднікаў радзімы]]). Вызваленая ў 1946 годзе, вярнулася ў Мінск. Рэабілітаваная ў 1956 годзе<ref>{{cite web|url = http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/ahvyary/index_25761.html|title = Ахвяры і карнікі. Ізі Харык|author = [[Леанід Уладзіміравіч Маракоў|Леанід Маракоў]]|authorlink = |date = |publisher = |language = |archiveurl = https://web.archive.org/web/20221128155025/http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/ahvyary/index_25761.html|archivedate = 28 лістапада 2022|accessdate = }}</ref>. == Творчасць == Першыя вершы апублікаваў у 1920 годзе (часопіс «Камуністычны свет», Масква). Аўтар зборнікаў паэзіі на ідышы «Трапятанне» (Менск, 1922), «На зямлі» (Масква, 1926), «Душой і целам» (паэма, 1928), «Вершы і паэмы» (Кіеў, 1930), «Хлеб» (паэма, Харкаў, 1930), «Круглыя тыдні» (1932), «Ад полюса да полюса» (Менск, 1934), «Наша бадзёрасць» (Кіеў, 1934), «Вершы і паэмы» (1935), «Пяць паэм» (Менск, 1936), «На чужым балі» (паэма, Менск, 1936), «Душой і целам» (выбранае, Масква, 1970), «Лірычныя матывы» (Масква, 1994). У 1926 годзе ў менскім альманаху «Цайтшрыфт» быў змешчаны нарыс Ізі Харыка «Лейзер Шэйнман — бадхен з Зембіна», прысвечаны дзеду паэта<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=12676|title=Вершы Ізі Харыка (ІII) + дадатак|last=|website=belisrael.info|date=2017-09-25|access-date=2023-10-29}}</ref> (дзед Лейзер стане і прататыпам галоўнага героя паэмы «На чужым балі», напісанай у 1935 г.). У перакладзе на беларускую выйшлі «Выбраныя творы» (Мінск, 1958), «Выбранае» (Мінск, 1969), на рускую — «Стихи» (1935), «Стихи и поэмы» (Масква, 1958), «От полюса к полюсу» (Масква, 1971). У 1998 годзе ў Мінску выйшаў зборнік «Отсель кричу в грядущие года…» (пераклады на рускую)<ref name=":0" />, у 2008 г. — двухмоўная кніга Ізі Харыка «Туга па чалавеку» на ідышы з паралельнымі перакладамі на беларускую<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/24806199.html|title=Вольга Бабкова — пра габрэйскую прастору ў беларускай літаратуры|first=|last=|website=Радыё Свабода|date=2012-12-22|access-date=2023-10-29}}</ref>. Перакладаў на ідыш [[Міхась Чарот|Міхася Чарота]], [[Якуб Колас|Якуба Коласа]]. Асобныя творы Ізі Харыка перакладалі на беларускую [[Пятрусь Броўка]], [[Генадзь Бураўкін]], [[Рыгор Саламонавіч Бярозкін|Рыгор Бярозкін]], [[Пятро Глебка]], [[Хведар Жычка]], [[Кастусь Кірэенка]], [[Аркадзь Куляшоў]], [[Уладзімір Андрэевіч Паўлаў|Уладзімір Паўлаў]]<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=12095|title=ВЕРШЫ ІЗІ ХАРЫКА (І) - Independent Israeli site / אתר ישראלי עצמאי / Независимый израильский сайт / Незалежны iзраiльскi сайт /Незалежний ізраїльський сайт|last=|website=belisrael.info|date=2017-08-14|access-date=2023-10-29}}</ref>, [[Уладзімір Рубінчык|Вольф Рубінчык]]<ref>{{Cite web|url=https://lit-bel.org/friends/r/Rubnchik-Uladzmr-Palavch-5865/|title=Рубінчык Уладзімір Паўлавіч|website=lit-bel.org|access-date=2023-10-29}}</ref>, [[Ганна Валер’еўна Янкута|Ганна Янкута]]<ref>{{Cite web|url=http://www.prajdzisvet.org/kit/90-vitanni-praz-mory-.html|title=Ізі Харык (איזי כאריק ). Вітанні праз моры. Вершы - па-беларуску {{!}} Часопіс "ПрайдзіСвет"|access-date=2023-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210102154210/http://prajdzisvet.org/kit/90-vitanni-praz-mory-.html|archivedate=2 студзеня 2021|url-status=dead}}</ref> і інш. Многія з вершаў Ізі Харыка (напрыклад, урыўкі з паэмы «Хлеб») сталі песнямі. Напісаны і песні на верш Ізі Харыка «Ў шэрым змроку» (пераклад Ганны Янкуты) і «Век настане такі…» (пераклад Рыгора Бярозкіна). == Ацэнкі == [[Максім Танк]] згадваў у дзённіках:{{цытата|...Перачытаў вершы Ізі Харыка, падораныя калісьці мне яго жонкай Дзінай. Вершы яго вызначаюцца лірычнасцю, змястоўнасцю сярод тагачаснай барабаннай паэзіі. Некаторыя з іх я калісьці перакладаў...|''19.XI.1993''<ref>Збор твораў у 13 тамах. Т. 10. — С. 683.</ref>}} == Памяць == У 1998 годзе адна з цэнтральных вуліц вёскі [[Зембін]] атрымала імя Ізі Харыка<ref name=":1" />. У 2017 годзе ў рамках праекта «(Не)расстраляная паэзія/1937—2017» праведзена адкрытая лекцыя, прысвечаная Ізі Харыку<ref>{{Cite web|lang=be-BY|url=https://www.youtube.com/watch?v=FpxhBjD3OYA|title=Ізі Харык (1896-1937). Адкрытая лекцыя Вольфа Рубінчыка (+новая песьня Сьветы Бень)|access-date=2023-10-29}}</ref>, напісана песня на яго вершы<ref>{{Cite web|lang=be-BY|url=https://www.youtube.com/watch?v=gnoiDSQ7JD8|title=Сьвета Бень - У шэрым змроку (на словы Ізі Харыка)|access-date=2023-10-29}}</ref>. У тым жа годзе з’явіўся беларуска-польскі фільм «[[Зніклая паэзія]]», дзе папулярна распавядаецца пра [[Тодар Кляшторны|Тодара Кляшторнага]], [[Майсей Саламонавіч Кульбак|Мойшэ Кульбака]], [[Юлій Таўбін|Юлія Таўбіна]], Ізі Харыка<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=13183|title=Як нарадзілася «Зніклая паэзія»|last=|website=belisrael.info|date=2017-11-08|access-date=2023-10-29}}</ref>. {{зноскі}} == Літаратура == * {{крыніцы/БП (1992-95)||Ізі Харык}} == Спасылкі == {{навігацыя}} * [http://prajdzisvet.org/kit/90-vitanni-praz-mory-.html Вітанні праз моры. Вершы] * [https://www.svaboda.org/a/28784113.html Расстраляныя літаратары. Ізі Харык, сіяніст, які стаў камуністам і ад камуністаў загінуў] // Радыё Свабода, 10 кастрычніка 2017. * [https://csl.bas-net.by/personalii/69008/harik-isaak-davydovich/ Ізі Харык] у базе даных «История белорусской науки в лицах» [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа НАН Беларусі|Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі]] {{ref-ru}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Харык Ізі}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Зембіне]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР]] [[Катэгорыя:Члены-карэспандэнты АН БССР]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты на ідыш]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы]] [[Катэгорыя:Члены ЦВК БССР]] [[Катэгорыя:Члены Паалей Цыён]] fm5bvkd8vfkixrnctcsmerjstpkd5zr 5129610 5129599 2026-04-19T15:57:59Z M.L.Bot 261 афармленне 5129610 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Харык}} {{Пісьменнік}} [[Файл:А. Бразер. 'Поэт Изи Харик'.jpg|міні|[[Абрам Маркавіч Бразер|Абрам Бразер]]. Бюст Ізі Харыка.]] '''Ізі (Іцхак-Лейб'''<ref name=":2">{{Cite web|lang=be|url=https://belisrael.info/?p=31498|title=Пачакайма, затрымаймася… (В. Р.)|last=Вольф Рубінчын|date=2022-08-31|access-date=2023-10-29}}</ref>''') Харык''', у расійскай традыцыі '''Ісак Давыдавіч Харык''' ({{ДН|18|3|1896|6}}, [[Зембін]], [[Барысаўскі павет]] — {{ДС|29|10|1937}}, турма [[НКУС БССР|НКУС]], [[Мінск|Менск]]) — беларускі яўрэйскі [[паэт]], грамадскі дзеяч, публіцыст. Пісаў пераважна на мове [[ідыш]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 6 (18) сакавіка 1896 года<ref>НАРБ. Ф. 205, воп. 3, спр. 8634, арк. 3.</ref><ref name="aniska"/> ў мястэчку [[Зембін]] у сям’і шаўца. Вучыўся ў [[хедар]]ы, а таксама народнай рускай школе Зембіна. Скончыў Навабарысаўскае вышэйшае пачатковае вучылішча (1914). У юнацкія гады працаваў рабочым на фабрыках і заводах [[Мінск]]а, [[Барысаў|Барысава]], [[Гомель|Гомеля]], аптэкарам у Барысаве<ref name=":1">{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=12721|title=Лекция В. Рубинчика об Изи Харике|last=|website=belisrael.info|date=2017-10-03|access-date=2023-10-29}}</ref>. У 1917 годзе пераехаў у Мінск на сталае жыхарства. Быў бібліятэкарам, загадчыкам агульнаадукацыйнай школы. У 1919 годзе пайшоў добраахвотнікам у [[Рабоча-сялянская Чырвоная армія|Чырвоную Армію]]. Служыў санітарам<ref name=":1" />. Прымаў удзел у баях [[Польска-савецкая вайна|польска-савецкай вайны]] на тэрыторыі Беларусі. У 1921<ref name="aniska">{{cite web |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1431174428031330/ |title=Яшчэ адзін паэт — Ізі Харык — пісаў у 1921 годзе заяву аб прыняцці ў БДУ |author=Віталь Аніска|publisher=Запісы беларусаведа |language= be |date=2025-07-08|access-date=2026-04-19}}</ref>—1922 гадах вучыўся ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускім дзяржаўным універсітэце]] на медыцынскім факультэце. Жыў у Менску на вуліцы Нова-Раманаўскай, 33<ref name=":1" /><ref name=":2" />. З 1923 па 1925 год вучыўся ў Вышэйшым літаратурна-мастацкім інстытуце імя В. Брусава<ref>РДАЛМ. Ф. 596, воп. 1, адз. хр. 780.</ref>. У 1927 годзе скончыў [[Маскоўскі ўніверсітэт]]. Пасля вяртання ў Менск у 1928—1937 гадах быў спачатку сакратаром<ref name=":1" />, а з 1930 года — адказным рэдактарам яўрэйскага часопіса «Штэрн» («Зорка»). Старшыня секцыі яўрэйскіх пісьменнікаў [[Саюз пісьменнікаў БССР|Саюзе пісьменнікаў БССР]] з часу яе заснавання ў 1934 годзе. Адзін з шасці суаўтараў «''Пісьма беларускага народу вялікаму Сталіну''» (1936)<ref name=":1" />. Разам з шэрагам іншых беларускіх пісьменнікаў у жніўні 1936 года падпісаў зварот да [[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін|Сталіна]] з заклікам «''да канца раскрыць і знішчыць усе змяіныя гнёзды трацкісцка-зіноўеўскай фашысцкай хеўры''»<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=13231|title=В. Рубінчык пра Якава Бранштэйна|last=|website=belisrael.info|date=2017-11-10|access-date=2023-10-29}}</ref>. Член-карэспандэнт [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Акадэміі навук БССР]] (з 1936), член [[Цэнтральны выканаўчы камітэт БССР|ЦВК БССР]] (1931—1937)<ref name=":0">http://nasb.gov.by/rus/members/correspondents/kharik.php</ref>. 4 жніўня 1937 года ваенны пракурор санкцыянаваў пастанову аб ператрусе, арышце і прыцягненні Ізі Харыка ў якасці абвінавачанага, але яе выкананне было прыпынена. 11 верасня 1937 года [[НКУС БССР|Народны камісар унутраных спраў БССР]] [[Барыс Давыдавіч Берман|Барыс Берман]] падпісаў ордар на «вобшук і арышт грамадзяніна Харыка Ісаака Давідавіча, які пражывае ў г. Менск, Савецкая, 148/19, кв. 52» ([[Дом спецыялістаў (Мінск)|Дом спецыялістаў]]). Аднак Ізі Харыка ў Менску не было — ён праводзіў водпуск у [[Пухавіцкі раён|Пухавіцкім раёне]] ў Доме адпачынку літаратараў, дзе і быў арыштаваны. Ужо 17 верасня, пасля катаванняў, Ізі Харык згадзіўся з усімі абвінавачваннямі<ref name="rose">[http://rosenbloom.info/kharik/kharik.html Последние дни Изи Харика]</ref>. 21 кастрычніка 1937 года быў зацверджаны спіс з 56 беларускіх дзеячаў, якіх прапаноўвалася расстраляць. Пад № 52 там значыўся Харык Ісак Давідавіч. Расстрэл быў санкцыянаваны подпісамі [[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін|Сталіна]], [[Вячаслаў Міхайлавіч Молатаў|Молатава]], [[Лазар Майсеевіч Кагановіч|Кагановіча]], [[Клімент Яфрэмавіч Варашылаў|Варашылава]], [[Анастас Іванавіч Мікаян|Мікаяна]]<ref name="rose"/>. Увечары 28 кастрычніка 1937 года Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР Ізі Харык як «член трацкісцка-зіноўеўскай арганізацыі» быў прыгавораны да расстрэлу. Пасяджэнне па яго справе пачалося ў 17 гадзін 45 хвілін і доўжылася 15 хвілін<ref name="rose" />. У ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 года ў сутарэннях менскай унутранай турмы [[НКУС БССР|НКУС]] (т. зв. «[[Следчы ізалятар КДБ Беларусі|амерыканкі]]») Ізі Харык быў расстраляны (разам з [[Спіс дзеячаў Беларусі, расстраляных 29—30 кастрычніка 1937 года|больш за 100 дзеячамі]] беларускай культуры, мастацтва і навукі, а таксама грамадскімі дзеячамі [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]). Пасмяротна рэабілітаваны Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 13 чэрвеня 1956 года. == Сям’я == Быў жанаты з Дзінай Звулаўнай Харык (1911—2003), з якой гадаваў двух сыноў (Юлія і Давыда). Дзіна Харык была арыштаваная 5 лістапада 1937 года, 28 лістапада асуджаная як «член сям’і здрадніка радзімы» да 8 гадоў лагераў, этапаваная ў Караган­дзінскі канцлагер НКВД Казахскай ССР ([[Акмолінскі лагер жонак здраднікаў радзімы]]). Вызваленая ў 1946 годзе, вярнулася ў Мінск. Рэабілітаваная ў 1956 годзе<ref>{{cite web|url = http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/ahvyary/index_25761.html|title = Ахвяры і карнікі. Ізі Харык|author = [[Леанід Уладзіміравіч Маракоў|Леанід Маракоў]]|authorlink = |date = |publisher = |language = |archiveurl = https://web.archive.org/web/20221128155025/http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/ahvyary/index_25761.html|archivedate = 28 лістапада 2022|accessdate = }}</ref>. == Творчасць == Першыя вершы апублікаваў у 1920 годзе (часопіс «Камуністычны свет», Масква). Аўтар зборнікаў паэзіі на ідышы «Трапятанне» (Менск, 1922), «На зямлі» (Масква, 1926), «Душой і целам» (паэма, 1928), «Вершы і паэмы» (Кіеў, 1930), «Хлеб» (паэма, Харкаў, 1930), «Круглыя тыдні» (1932), «Ад полюса да полюса» (Менск, 1934), «Наша бадзёрасць» (Кіеў, 1934), «Вершы і паэмы» (1935), «Пяць паэм» (Менск, 1936), «На чужым балі» (паэма, Менск, 1936), «Душой і целам» (выбранае, Масква, 1970), «Лірычныя матывы» (Масква, 1994). У 1926 годзе ў менскім альманаху «Цайтшрыфт» быў змешчаны нарыс Ізі Харыка «Лейзер Шэйнман — бадхен з Зембіна», прысвечаны дзеду паэта<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=12676|title=Вершы Ізі Харыка (ІII) + дадатак|last=|website=belisrael.info|date=2017-09-25|access-date=2023-10-29}}</ref> (дзед Лейзер стане і прататыпам галоўнага героя паэмы «На чужым балі», напісанай у 1935 г.). У перакладзе на беларускую выйшлі «Выбраныя творы» (Мінск, 1958), «Выбранае» (Мінск, 1969), на рускую — «Стихи» (1935), «Стихи и поэмы» (Масква, 1958), «От полюса к полюсу» (Масква, 1971). У 1998 годзе ў Мінску выйшаў зборнік «Отсель кричу в грядущие года…» (пераклады на рускую)<ref name=":0" />, у 2008 г. — двухмоўная кніга Ізі Харыка «Туга па чалавеку» на ідышы з паралельнымі перакладамі на беларускую<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/24806199.html|title=Вольга Бабкова — пра габрэйскую прастору ў беларускай літаратуры|first=|last=|website=Радыё Свабода|date=2012-12-22|access-date=2023-10-29}}</ref>. Перакладаў на ідыш [[Міхась Чарот|Міхася Чарота]], [[Якуб Колас|Якуба Коласа]]. Асобныя творы Ізі Харыка перакладалі на беларускую [[Пятрусь Броўка]], [[Генадзь Бураўкін]], [[Рыгор Саламонавіч Бярозкін|Рыгор Бярозкін]], [[Пятро Глебка]], [[Хведар Жычка]], [[Кастусь Кірэенка]], [[Аркадзь Куляшоў]], [[Уладзімір Андрэевіч Паўлаў|Уладзімір Паўлаў]]<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=12095|title=ВЕРШЫ ІЗІ ХАРЫКА (І) - Independent Israeli site / אתר ישראלי עצמאי / Независимый израильский сайт / Незалежны iзраiльскi сайт /Незалежний ізраїльський сайт|last=|website=belisrael.info|date=2017-08-14|access-date=2023-10-29}}</ref>, [[Уладзімір Рубінчык|Вольф Рубінчык]]<ref>{{Cite web|url=https://lit-bel.org/friends/r/Rubnchik-Uladzmr-Palavch-5865/|title=Рубінчык Уладзімір Паўлавіч|website=lit-bel.org|access-date=2023-10-29}}</ref>, [[Ганна Валер’еўна Янкута|Ганна Янкута]]<ref>{{Cite web|url=http://www.prajdzisvet.org/kit/90-vitanni-praz-mory-.html|title=Ізі Харык (איזי כאריק ). Вітанні праз моры. Вершы - па-беларуску {{!}} Часопіс "ПрайдзіСвет"|access-date=2023-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210102154210/http://prajdzisvet.org/kit/90-vitanni-praz-mory-.html|archivedate=2 студзеня 2021|url-status=dead}}</ref> і інш. Многія з вершаў Ізі Харыка (напрыклад, урыўкі з паэмы «Хлеб») сталі песнямі. Напісаны і песні на верш Ізі Харыка «Ў шэрым змроку» (пераклад Ганны Янкуты) і «Век настане такі…» (пераклад Рыгора Бярозкіна). == Ацэнкі == [[Максім Танк]] згадваў у дзённіках:{{цытата|...Перачытаў вершы Ізі Харыка, падораныя калісьці мне яго жонкай Дзінай. Вершы яго вызначаюцца лірычнасцю, змястоўнасцю сярод тагачаснай барабаннай паэзіі. Некаторыя з іх я калісьці перакладаў...|''19.XI.1993''<ref>Збор твораў у 13 тамах. Т. 10. — С. 683.</ref>}} == Памяць == У 1998 годзе адна з цэнтральных вуліц вёскі [[Зембін]] атрымала імя Ізі Харыка<ref name=":1" />. У 2017 годзе ў рамках праекта «(Не)расстраляная паэзія/1937—2017» праведзена адкрытая лекцыя, прысвечаная Ізі Харыку<ref>{{Cite web|lang=be-BY|url=https://www.youtube.com/watch?v=FpxhBjD3OYA|title=Ізі Харык (1896-1937). Адкрытая лекцыя Вольфа Рубінчыка (+новая песьня Сьветы Бень)|access-date=2023-10-29}}</ref>, напісана песня на яго вершы<ref>{{Cite web|lang=be-BY|url=https://www.youtube.com/watch?v=gnoiDSQ7JD8|title=Сьвета Бень - У шэрым змроку (на словы Ізі Харыка)|access-date=2023-10-29}}</ref>. У тым жа годзе з’явіўся беларуска-польскі фільм «[[Зніклая паэзія]]», дзе папулярна распавядаецца пра [[Тодар Кляшторны|Тодара Кляшторнага]], [[Майсей Саламонавіч Кульбак|Мойшэ Кульбака]], [[Юлій Таўбін|Юлія Таўбіна]], Ізі Харыка<ref>{{Cite web|lang=|url=https://belisrael.info/?p=13183|title=Як нарадзілася «Зніклая паэзія»|last=|website=belisrael.info|date=2017-11-08|access-date=2023-10-29}}</ref>. {{зноскі}} == Літаратура == * {{крыніцы/БП (1992-95)||Ізі Харык}} == Спасылкі == {{навігацыя}} * [http://prajdzisvet.org/kit/90-vitanni-praz-mory-.html Вітанні праз моры. Вершы] * [https://www.svaboda.org/a/28784113.html Расстраляныя літаратары. Ізі Харык, сіяніст, які стаў камуністам і ад камуністаў загінуў] // Радыё Свабода, 10 кастрычніка 2017. * [https://csl.bas-net.by/personalii/69008/harik-isaak-davydovich/ Ізі Харык] у базе даных «История белорусской науки в лицах» [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа НАН Беларусі|Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі]] {{ref-ru}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Харык Ізі}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Зембіне]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Члены Саюза пісьменнікаў СССР]] [[Катэгорыя:Члены-карэспандэнты АН БССР]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] [[Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты на ідыш]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы]] [[Катэгорыя:Члены ЦВК БССР]] [[Катэгорыя:Члены Паалей Цыён]] bkxxy9mt02cdobxrphkx7h39ikx2263 0 150286 5129691 5123437 2026-04-20T04:58:10Z Ziv 148479 ([[c:GR|GR]]) [[File:Portrait of Vice President JD Vance.jpg]] → [[File:March 2026 Official Vice Presidential Portrait of JD Vance.jpg]] Changing the name of a duplicate file 5129691 wikitext text/x-wiki {{Дзяржаўная пасада |пасада = Віцэ-прэзідэнт ЗША |арыгінальная назва = Vice President of the United States |краіна = ЗША |эмблема = Seal of the Vice President of the United States.svg |шырыня эмблемы = 100px |подпіс эмблемы = Пячатка віцэ-прэзідэнта ЗША |цяперашні = [[Джэймс Дэвід Вэнс]] |прызначаны = [[20 студзеня]] [[2025]] |партрэт = March 2026 Official Vice Presidential Portrait of JD Vance.jpg |шырыня партрэта = |подпіс партрэта = |рэзідэнцыя = [[Number One Observatory Circle]] |намінуецца = |прызначаецца = абіраецца [[Калегія выбаршчыкаў (ЗША)|Калегіяй выбаршчыкаў]], як адзіная кандыдатура з [[прэзідэнт ЗША|прэзідэнтам ЗША]] |тэрмін паўнамоцтваў = 4 гады, колькасць тэрмінаў не абмежавана |зарплата = |з’явілася = 1787 |скасавана = |першы = [[Джон Адамс]] |апошні = |сайт = https://www.whitehouse.gov/administration/jd-vance/ }} '''Віцэ-прэзідэнт ЗША''' ({{lang-en|Vice President of the United States}}) — другая па важнасці [[службовая асоба]] ў сістэме выканаўчай галіны [[Вышэйшыя федэральныя органы дзяржаўнай улады ЗША|федэральнага ўрада ЗША]]. Асноўная [[канстытуцыя ЗША|канстытуцыйная функцыя]] віцэ-прэзідэнта заключаецца ў тым, што ён змяняе [[прэзідэнт ЗША|прэзідэнта ЗША]] ў выпадку яго скону, адстаўкі або адхілення ад пасады. З прычыны таго, што віцэ-прэзідэнт ЗША таксама фармальна ўзначальвае [[Сенат ЗША]], верхнюю палату [[Кангрэс ЗША|Кангрэса]], пытанне пра тое, да якой [[падзел улад|галіны ўлады]] адносіцца гэта пасада — да [[выканаўчая ўлада|выканаўчай]] або [[заканадаўчая ўлада|заканадаўчай]] — дыскусійнае. Дзеючым віцэ-прэзідэнтам ЗША з’яўляецца [[Джэймс Дэвід Вэнс]], які ўступіў на пасаду [[20 студзеня]] [[2025]] года. == Функцыі == Фармальна ўзначальвае [[Сенат ЗША]], дзе мае толькі права вырашальнага голасу пры падзеле галасоў напалову; фактычна яго главой з’яўляецца старшыня Сената (pro tempore). Паводле [[Дванаццатая папраўка да Канстытуцыі ЗША|Дванаццатай папраўкі]], з’яўляецца старшынёй у Сенаце, калі той збіраецца для падліку галасоў [[калегія выбаршчыкаў|калегіі выбаршчыкаў]]. Па жаданні прэзідэнта мае шэраг іншых грамадскіх абавязкаў, якія ажыццяўляе толькі ад імя і па даручэнні главы дзяржавы. == Спасылкі == * {{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/vicepresident/|title=Афіцыйны сайт Віцэ-прэзідэнта ЗША|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061024192833/http://www.whitehouse.gov/vicepresident/ |archivedate=24 кастрычніка 2006 }} {{Віцэ-прэзідэнты ЗША}} [[Катэгорыя:Віцэ-прэзідэнты ЗША|*]] fckr03k4dhwfv7qe388dfljc7o6dw2r 0 151837 5129665 5079641 2026-04-19T21:31:13Z Rotondus 11765 абнаўленне звестак, катэгорыі, пунктуацыя, вычытка 5129665 wikitext text/x-wiki {{Фільм |Беларуская назва = Жыве Беларусь |Арыгінальная назва = Żyvie Biełaruś |Выява = Жыве Беларусь (афіша).jpg |Памер = |Жанр = драма |Рэжысёр = |Продзюсар = |Сценарыст = |Акцёры = |Аператар = |Кампазітар = |Кампанія = [[WFDiF]] |Бюджэт = 6 млн [[PLN]] (~ 1,9 млн [[$]]) |Зборы = |Краіна = {{Сцяг Польшчы}} [[Польшча]] |Мова = |Час = 98 хв. |Год = 2012 |Папярэдні фільм = |Наступны фільм = |imdb_id = }} '''Жыве Беларусь''' — польскі мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Кшыштафам Лукашэвічам паводле гісторыі [[Франак Вячорка|Франака Вячоркі]]. Прэм’ера фільма адбылася 22 мая 2012 года на 65-м [[Канскі кінафестываль|Канскім кінафестывалі]]. Дыстрыб’юцыяй фільма ў Польшчы займаецца польская кампанія Kino Świat, сусветны дыстрыб’юцыяй — італьянская Intramovies. У кінатэатрах Беларусі фільм не дэманстраваўся. Прэм’ера ў Польшчы — [[19 красавіка]] [[2013]] года<ref>http://www.filmweb.pl/film/%C5%BBywie+Bie%C5%82aru%C5%9B-2012-651604</ref><ref>http://www.polskieradio.pl/75/921/Artykul/777457,W-kwietniu-film-Zywie-Bialorus-w-polskich-kinach</ref>. Вытворчасць: Польская дзяржаўная кінастудыя мастацкіх і дакументальных фільмаў (WFDIF) і французскі Canal+. == Сюжэт == Галоўны герой фільма — 23-гадовы беларускі [[рок]]ер Мірон Захарка. На адным з канцэртаў група Мірона «ФорZа» выконвае кампазіцыю з палітычным падтэкстам, пасля якой група правакуе натоўп на скандаванне лозунга «Жыве Беларусь!». У выніку канцэрт спынены, калектыў трапляе ў чорны спіс, а Мірона забіраюць у [[Узброеныя сілы Беларусі|армію]], нягледзячы на тое, што ён не годны да службы з-за хваробы сэрца. У арміі Мірон трывае жорсткую [[дыскрымінацыя|дыскрымінацыю]] і [[гвалт]], яго збіваюць. У сваім [[блог]]у хлопец ананімна вядзе [[дзённік]], дзе распавядае пра беларускае войска. У той жа час Мірон і салдаты, якія яго падтрымліваюць, супрацьстаяць камандаванню часткі. Мірон аказваецца ў цэнтры гэтага супрацьстаяння<ref>{{cite news|url=http://naviny.by/rubrics/culture/2013/04/04/ic_articles_117_181343/|title=У Мінску паказалі, як “Жыве Беларусь!”|author=Ася ПАПЛАЎСКАЯ|date=2013-04-04|publisher=[[Naviny.by]]|lang=be|accessdate=2013-04-11}}</ref>. == Здымачная група == : Рэжысёр — [[Кшыштаф Лукашэвіч]] (рэжысёр «Лінч», другі рэжысёр «Бітва Варшаўская 1920», асістэнт рэжысёра «Агнём і мячом», Quo Vadis, аўтар сцэнарыя «Генерал Ніл» і інш.). : Другі рэжысёр — Агнешка Кік і [[Франак Вячорка]] : Асістэнты рэжысёра — Антон Цялежнікаў і Кася Барычка. : Мастацкі кіраўнік, сцэнаграфія — Анджэй Галіньскі («Out of Reach» са Стывенам Сыгалам, «Агнём і мячом», «Mala Matura 1947» і інш). : Аператар — Вітальд Сток (Вялікабрытанія) (серыял «Закон Мёрфі», «As if», «The Match»). : Сцэнарый — [[Франак Вячорка]] і [[Кшыштаф Лукашэвіч]]. : Мантаж — Кшыштаф Шпэтманьскі. == Акцёрскі склад == * [[Караліна Грушка]] («Кісларод», «Капітанская дачка», «У жніўні 44-га»), * [[Анатоль Кот]] («Акупацыя. Містэрыі», «Анастасія Слуцкая», «Маргоша», серыял «Салдаты» і г.д.), * Зміцер «[[Vinsent]]» Папко («[[Вышэй за неба]]»), * [[Аляксандр Малчанаў]] ([[Купалаўскі тэатр]], а таксама «Каменская», «Акупацыя. Містэрыі», «Цёмная ноч» і інш.), * [[Раман Падаляка]] (Купалаўскі тэатр, а таксама «Сляпое шчасце», «На безыменнай вышыні», «Эрык 14»), * [[Дзяніс Тарасенка]] (Свабодны тэатр, а таксама «Франц і Паліна», «Марго. Вогненны крыж», «Капітан Гардзееў» і інш.), * [[Аляксандр Памідораў]] (шоўмен), * [[Павел Крыксуноў]], Максім Каржыцкі, [[Павел Гарадніцкі]], Вераніка Лапуцька і інш. == Уплыў фільма == На пачатку жніўня 2012 года з’явілася інфармацыя аб тым, што беларуская дзяржаўная кінастудыя «[[Беларусьфільм]]» скасавала кантракт з акцёрам [[Анатоль Кот|Анатолем Котам]], які сыграў у фільме «Жыве Беларусь» адну з галоўных роляў, на ролю ў серыяле «[[Следы апостолов]]». Сам акцёр распавёў пра тое, што скасаванне кантракта звязана менавіта з яго ўдзелам у фільме «Жыве Беларусь»<ref>{{cite news|url=http://www.svaboda.org/content/article/24666041.html|title=«Чорны спіс» нядобранадзейных акцёраў|date=2012-08-03|publisher=[[Радыё Свабода]]|lang=be|accessdate=2013-03-13}}</ref>. У красавіку 2013 года Vinsent, які сыграў у фільме галоўную ролю, заявіў, што па прыбыцці ў Беларусь пасля здымак «Жыве Беларусь» яго пачалі пераследваць беларускія спецслужбы: артыста вызывалі на допыты, на яго пісаліся паклёпы; дыягназы, якія давалі артысту адтэрміноўку ад арміі, былі ануляваны. Акрамя таго, па словах Вінсэнта, яму «фактычна без падстаў» забаранілі выезд за мяжу<ref>{{cite news|url=http://nn.by/?c=ar&i=108020|title=Спявак Вінсэнт не хоча вяртацца ў Беларусь?|date=2013-04-11|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|lang=be|accessdate=2013-04-21}}</ref><ref>{{cite news|url=http://belsat.eu/be/wiadomosci/a,13520,voiska-turma-abo-psikhbalnitsa-spietssluzhby-realizouvaiuts-stsenar-zhyvie-bielarusi.html|title=Войска, турма або псіхбальніца,: Спецслужбы рэалізоўваюць сцэнарый «Жыве Беларусі!»?|date=2013-04-16|publisher=[[Белсат]]|lang=be|accessdate=2013-04-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130417121025/http://belsat.eu/be/wiadomosci/a,13520,voiska-turma-abo-psikhbalnitsa-spietssluzhby-realizouvaiuts-stsenar-zhyvie-bielarusi.html|archivedate=17 красавіка 2013|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.charter97.org/ru/news/2013/4/25/68427/|title=Герой фильма «Жыве Беларусь» опасается возвращаться в страну|date=2013-04-25|publisher=[[Хартыя'97]]|lang=ru|accessdate=2013-04-28}}</ref>. Фільм «Жыве Беларусь» быў раскрытыкаваны беларускім пасольствам у Польшчы. Пасол Беларусі [[Віктар Анатольевіч Гайсёнак|Віктар Гайсёнак]] напісаў польскаму дыстрыб’ютару фільма ''Kino Świat'' ліст, згодна якому «ніводны з паказаных у стужцы фрагментаў не мае нічога агульнага з рэчаіснасцю, а дэманструе хваравітую фантазію аўтара сцэнарыя». Вобраз Беларусі, паданы ў фільме, быў названы «фальшывым», а сам фільм і яго распаўсюджванне названы спробай пасварыць Беларусь і Польшчу. У красавіку 2026 года беларускі суд дадаў фільм у [[Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў|спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў]]<ref>{{cite web|url=https://reform.news/film-zhyve-belarus-priznali-jekstremistskim|title=Фильм «Жыве Беларусь» признали «экстремистским»|website=[[Reform.news]]|lang=ru}}</ref>. == Узнагароды == * «''Найлепшы сцэнарый''» на Брусельскім кінафестывалі (2013)<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/25030710.html «Жыве Беларусь!» — узнагарода за «Найлепшы сцэнарый» на Брусельскім кінафестывалі] [[Радыё Свабода]]</ref>. Намінант-фіналіст на грын-пры — Le Golden Iris Award і 10 тысяч еўра на тым фестывалі. * Перамога ў намінацыі «Панарама» на 38-м Міжнародным кінафестывалі ў Гдыні (пераможцу ў гэтай секцыі вызначаюць гледачы праз галасаванне)<ref>[http://www.svaboda.org/content/zyvie-bielarus-uznaharoda-gdynia/25105910.html «Жыве Беларусь!» атрымаў перамогу на найбуйнейшым польскім кінафестывалі] [[Радыё Свабода]], 14 верасня 2013</ref>. * Галоўны прыз «Залатыя шалі» на кінафестывалі «Злачынства і пакаранне» ў Стамбуле<ref>[http://www.svaboda.org/content/viva-belarus-istanbul-icapff-award/25111252.html «Жыве Беларусь!» — гран-пры на кінафестывалі ў Стамбуле] [[Радыё Свабода]], 19 верасня 2013</ref> * «Найлепшы фільм» — Міжнародны кінафестываль гістарычных і ваенных фільмаў у Варшаве (2013)<ref>{{cite news|url=https://charter97.org/ru/news/2013/9/22/76133/|title=«Жыве Беларусь!» получил золотую саблю на фестивале в Варшаве|date=2013-09-22}}</ref> * «Найлепшы фільм» і «Прыз глядацкіх сімпатый»— Міжнародны кінафестываль GAFFA ў Вене (2013)<ref>{{cite news|url=http://www.svaboda.org/content/article/25128347.html|title=У Вене фільм «Жыве Беларусь!» рэкламуюць цытатамі Гётэ|date=2013-10-06|publisher=[[Радыё Свабода]]}}</ref> * Official Selection — Міжнародны кінафестываль у Сэтубале FESTROIA, Партугалія (2013) * Official Selection — Міжнародны кінафестываль у Празе FEBIOFEST, Чэхія (2013) == Гл. таксама == * [[Жыве Беларусь!]] {{Зноскі}} == Спасылкі == * http://www.stopklatka.pl/film/film.asp?fi=94127&sekcja=mmedia&mi=18031 {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220521050453/http://www.stopklatka.pl/film/film.asp?fi=94127&sekcja=mmedia&mi=18031 |date=21 мая 2022 }} * http://www.youtube.com/watch?v=QseBzQiSXcY * http://multikino.pl/filmy/zywie-bielarus/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130219052839/http://multikino.pl/filmy/zywie-bielarus/ |date=19 лютага 2013 }} * http://kultura.gazeta.pl/kultura/5,114438,13396260,Mroczny_thriller_w_slusznej_sprawie__Tworca__Linczu_.html#BoxKultTxt {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Фільмы 2012 года]] [[Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі]] s29qkke1m65lvfkp6jfcgmwl2c0nl62 0 154642 5129680 5054027 2026-04-19T23:13:19Z IshaBarnes 124956 спасылка 5129680 wikitext text/x-wiki {{Legal status}} '''Грамадзянства''' — палітыка-прававая прыналежнасць асобы да пэўнай дзяржавы. На [[грамадзянін]]а пашыраецца [[суверэнітэт]] гэтай дзяржавы і ён карыстаецца дзяржаўнай аховай сваіх правоў і законных інтарэсаў як унутры краіны, так і па-за яе межамі. У манархічных дзяржавах паняццю «грамадзянства» адпавядае тэрмін «падданства». Парадак набыцця або страты грамадзянства рэгулюецца заканадаўствам кожнай дзяржавы. Заканадаўства пераважнай большасці дзяржаў адрознівае набыццё грамадзянства пры нараджэнні (філіяцыя), у парадку натуралізацыі або ўкаранення. Пры вырашэнні пытання аб набыцці грамадзянства пры нараджэнні выкарыстоўваецца два прынцыпы: нацыянальны (т.зв. «прынцып права крыві»), паводле якога грамадзянства дзіцяці залежыць ад грамадзянства бацькоў, і [[Jus soli|тэрытарыяльны]] (т.зв. «прынцып права зямлі»), калі грамадзянства абумоўлена месцам нараджэння і не звязана з грамадзянствам бацькоў. У заканадаўстве большасці замежных краін спалучаюцца два гэтыя прынцыпы з выкананнем пэўных абавязковых умоў. == Натуралізацыя, заслугі і інвестыцыі як шляхі набыцця грамадзянства == Паводле законаў Рэспублікі Беларусь і сусветнай практыкі існуюць некалькі альтэрнатыўных механізмаў набыцця грамадзянства. '''Натуралізацыя''' з’яўляецца адным з традыцыйных шляхоў і рэгламентавана Законам Рэспублікі Беларусь «Аб грамадзянстве». Асноўныя ўмовы ўключаюць пастаяннае пражыванне на тэрыторыі Беларусі на працягу не менш як сямі гадоў, валоданне адной з дзяржаўных моў (беларускай або рускай), наяўнасць законнай крыніцы даходу і абавязак адмовіцца ад іншага грамадзянства пры атрыманні беларускага. У асобных выпадках гэты тэрмін можа быць скарочаны, напрыклад для асоб беларускага паходжання або іх нашчадкаў. Асобныя краіны практыкуюць таксама наданне '''грамадзянства па заслугах''', калі яно можа быць атрымана за значны ўнёсак у развіццё дзяржавы ў галіне навукі, культуры, спорту, эканомікі ці іншых сфер. Такі механізм, як правіла, не замацаваны ў заканадаўстве і залежыць ад спецыяльных рашэнняў урада ці кіраўніка дзяржавы. У Беларусі афіцыйнага парадку атрымання грамадзянства па заслугах няма, аднак падобныя прыклады вядомыя ў міжнароднай практыцы. У шэрагу дзяржаў існуе таксама інстытут '''грамадзянства праз інвестыцыі''', які прадугледжвае атрыманне грамадзянства пры ўмове ўкладання сродкаў у эканоміку краіны (набыццё нерухомасці, фінансаванне бізнес-праектаў або ўдзел у спецыяльных фондах). Такія праграмы дазваляюць замежным інвестарам атрымаць грамадзянства ў больш сціслыя тэрміны ў параўнанні з традыцыйнымі працэдурамі натуралізацыі. == Грамадзянства Беларусі == Замяніла [[грамадзянства БССР]]. Паводле закона Беларусі «Аб грамадзянстве Рэспублікі Беларусь» ад 18.10.1991 яе грамадзянамі з’яўляюцца асобы, якія пастаянна жылі на тэрыторыі Беларусі на дзень уступлення ў сілу гэтага закона, і асобы, якія набылі беларускае грамадзянства ў адпаведнасці з гэтым законам. У Беларусі грамадзянства з’яўляецца роўным для ўсіх грамадзян дзяржавы, незалежна ад падстаў яго набыцця, ніхто з іх не можа быць пазбаўлены грамадзянства або адвольна пазбаўлены права змяніць грамадзянства. Падставы і парадак набыцця грамадзянства, яго спынення, змянення і іншае вызначаны заканадаўствам. Дакументам, які сведчыць аб беларускім грамадзянстве, з’яўляецца [[пашпарт грамадзяніна Беларусі]]. == Гл. таксама == * [[Канстытуцыйнае права]] * [[Рымскае грамадзянства]] * [[Біпатрыд]] * [[Апатрыд]] == Літаратура == * Чалавек і грамадства: Энцыклапедычны даведнік. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 1998. ISBN 985-11-0108-7 * [http://www.ipu.org/PDF/publications/nationality_en.pdf Грамадзянства і апатрыдства: кіраўніцтва для парламентарыяў]{{ref-en}} [[Міжпарламенцкі саюз]], 2005 ISBN 92-9142-262-2 * [http://conventions.coe.int/Treaty/rus/Treaties/Html/166.htm Еўрапейская канвенцыя пра грамадзянства] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140515002400/http://conventions.coe.int/treaty/rus/Treaties/Html/166.htm |date=15 мая 2014 }}, СЁЕ, 1997 == Спасылкі == * [http://www.coe.int/t/dghl/standardsetting/nationality/default_en.asp Партал Савета Еўропы пра грамадзянства]{{ref-en}}{{ref-fr}} * [http://eudo-citizenship.eu Абсерваторыя па дэмакратыі ў Еўрапейскім саюзе — грамадзянства] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171221045633/http://eudo-citizenship.eu/ |date=21 снежня 2017 }}{{ref-en}} * [http://www.ccisru.org/ Цэнтр вывучэння праблем грамадзянства і ідэнтычнасці] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141102124651/http://www.ccisru.org/ |date=2 лістапада 2014 }}. Праект Інстытута Філасофіі РАН, прысвечаны спецыфіцы грамадзянства і нацыянальнай ідэнтычнасці ва ўмовах глабалізацыі {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Канстытуцыйнае права]] [[Катэгорыя:Міжнароднае права]] [[Катэгорыя:Дзяржава і асоба]] [[Катэгорыя:Грамадзянства| ]] haskwdqchgsncdlth13mkkq0hr3ixtj 0 169478 5129831 4187570 2026-04-20T10:25:43Z Д.Ильин 29689 5129831 wikitext text/x-wiki {{Лекавы сродак |type = |image = Heparin-2D-skeletal.svg |image2 = |latin_name = Heparinum |IUPAC_name = гл. [[#Хімічная будова|''Хімічная будова'']] | C = 12 | H = 19 | N = 1 | O = 20 | S = 3 |CAS_number = 9005-49-6 | PubChem=772 |group = Антыкаагулянт прамога дзеяння |ATC = {{ATC|B01|AB01}} {{ATC|C05|BA03}} {{ATC|S01|XA14}} |ICD10 = |forms = раствор для ін'екцый, мазь |trademarks = «Heparinum», «Liquaemin», «Pularin», «Thromboliquine», «Vetren» і інш. }} '''Гепарын''' — рэчыва, якое перашкаджае [[згусанне крыві|згусанню крыві]]; упершыню вылучаны з [[печань|печані]]. Сінтэзуецца ў гладкіх клетках, скопішчы якіх знаходзяцца ў органах жывёл, асабліва ў печані, лёгкіх, сценках сасудаў. Па хімічнай прыродзе гепарын — серуўтрымальны мукаполіцукрыд, які складаецца з глюказаміна, глюкуронавай кіслаты і звязаных з імі рэшткаў [[серная кіслата|сернай кіслаты]]. Малярная маса каля 20000. Гепарын атрымліваюць з печані і лёгкіх буйной рагатай жывёлы; выкарыстоўваюць у [[медыцына|медыцыне]] як антыкаагулянт для прафілактыкі і лячэння [[трамбоз]]аў. {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гліказамінагліканы]] [[Катэгорыя:Антыкаагулянты]] [[Катэгорыя:Гепарыны| ]] [[Катэгорыя:Уронавыя кіслоты]] 1k60vbug3pddk2s7le823sa9bsi03mn 0 173747 5129655 5035923 2026-04-19T19:35:27Z MocnyDuham 99818 [[Адмысловае:GoToComment/c-MocnyDuham-20260419193400-Вынік]] 5129655 wikitext text/x-wiki [[Выява:A-D-A Flow.svg|thumb|alt=Analog to Digital to Analog conversion|Аўдыятэхналогіі]] '''А́ўдыя''' ({{lang-la|«чую»}}) — агульны тэрмін, які тычыцца гукавых тэхналогій. Часцей за ўсё пад тэрмінам аўдыя разумеюць [[гук]], запісаны на гукавым носьбіце; радзей маецца на ўвазе запіс і прайграванне гуку і адпаведная апаратура. Адрозніваюць аналагавае і лічбавае аўдыя (або аналагавы і лічбавы гук). == Гл. таксама == * [[Відэа]] == Спасылкі == {{Commons|Category:Audio}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Гуказапіс]] [[Катэгорыя:Аўдыя| ]] 18l97mizgyj8o3dhsb8sptvf3z61zyr 0 175965 5129681 4762888 2026-04-19T23:14:07Z IshaBarnes 124956 больш не ізаляваны 5129681 wikitext text/x-wiki '''Jus soli''' ({{lang-lat|Jus soli}}, юс солі, літаральна «[[Закон (права)|права]] зямлі») — [[юрыст|юрыдычны]] тэрмін, які замацоўвае [[права]] атрымання [[грамадзянства]] той ці іншай [[дзяржава|дзяржавы]], што практыкуе юс солі, асобамі, '''якая нарадзіліся на тэрыторыі гэтай дзяржавы''', незалежна ад іх расавай, нацыянальнай ці моўнай прыналежнасці. Гістарычна юс солі атрымаў распаўсюджванне ў дзяржавах са значнымі працэсамі змешвання ([[метыс]]ацыі) розных груп насельніцтва, якое засяляла тую ці іншую тэрыторыю (напрыклад, [[Францыя]] з яе рамана-кельцка-германскім насельніцтвам) і імігранцкіх краінах ([[ЗША]], [[Канада]] і г.д.), дзе гэта права часцяком замацоўвае [[канстытуцыя]]. У процівагу [[юс солі]] існуе таксама [[юс сангвініс]] ([[jus sanguinis]]), які атрымаў распаўсюджванне ў [[Германія|Германіі]], а затым і іншых монанацыянальных краінах Еўропы. У наш час большасць краін свету выкарыстоўваюць абодва прынцыпы ў залежнасці ад сітуацыі. == Краіны, дзе практыкуецца Jus Soli == Паводле даных Nations Granting Birthright Citizenship<ref name=numbers>{{Cite web|url=https://www.numbersusa.com/content/learn/issues/birthright-citizenship/nations-granting-birthright-citizenship.html|title=Nations Granting Birthright Citizenship|publisher=NumbersUSA|accessdate=2013-03-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180619234301/https://www.numbersusa.com/content/learn/issues/birthright-citizenship/nations-granting-birthright-citizenship.html|archivedate=19 чэрвеня 2018|url-status=dead}}</ref>. * [[Антыгуа і Барбуда]] * [[Аргенціна]] * [[Барбадас]] * [[Беліз]] * [[Балівія]] * [[Бразілія]] * [[Венесуэла]] * [[Грэнада]] * [[Гватэмала]] * [[Гаяна]] * [[Гандурас]] * [[Дамініка]] * [[Дамініканская Рэспубліка]] * [[Канада]] * [[Калумбія]] * [[Лесота]]<ref>[http://library2.parliament.go.th/giventake/content_cons/lesotho.pdf Канстытуцыя Лесота] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160303182858/http://library2.parliament.go.th/giventake/content_cons/lesotho.pdf |date=3 сакавіка 2016 }}, глава IV, секцыя 38</ref> * [[Малайзія]] * [[Мексіка]] * [[Нікарагуа]] * [[Пакістан]] * [[Панама]] * [[Парагвай]] * [[Перу]] * [[Румынія]] * [[Сальвадор]] * [[Сент-Люсія]] * [[Сент-Крыстафер і Невіс]] * [[Сент-Вінсент і Грэнадзіны]] * [[Трынідад і Табага]] * [[Уругвай]] * [[Фіджы]]<ref>[http://www.servat.unibe.ch/icl/fj00000_.html Канстытуцыя Фіджы], глава 3, секцыя 10</ref> * [[Чылі]]<ref>Паводле канстытуцыі Чылі, глава II, арт. 10, пара. 1 ([http://pdba.georgetown.edu/Constitutions/Chile/chile05.html Spanish text]; [http://confinder.richmond.edu/admin/docs/Chile.pdf English version] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110514094542/http://confinder.richmond.edu/admin/docs/Chile.pdf |date=14 мая 2011 }} without recent changes)</ref> (дзецям перасяленцаў і замежных дыпламатаў грамадзянства ў Чылі даецца толькі па запыце) * [[ЗША]] * [[Эквадор]] * [[Ямайка]] {{зноскі}} [[Катэгорыя:Лацінскія выслоўі]] [[Катэгорыя:Канстытуцыйнае права]] 0v0jfmrhwg9f9bgnp2vmwtryyh6dp1t 0 180741 5129819 5124992 2026-04-20T09:42:42Z Reteeeee 3133 132326 5129819 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клуб |Назва = Тарпеда-БелАЗ |Лагатып = TorpedoZhodinoLogo.png |ШырыняЛагатыпа = 210px |ПоўнаяНазва = ТАА «Футбольны клуб „Тарпеда-БелАЗ“» |Мянушкі = |Горад = [[Жодзіна]], [[Беларусь]] |Заснаваны = [[1961]] |Стадыён = «[[Тарпеда (стадыён, Жодзіна)|Тарпеда]]» |Умяшчальнасць = 6500 |Кіраўнік = Станіслаў Вазняк |ПасадаКіраўніка = Дырэктар |Трэнер = Дзмітрый Лянцэвіч |Чэмпіянат = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшая ліга]] |Сезон = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025|2025]] |Месца = 6 месца |Сайт = http://torpedo-belaz.by | pattern_la1 = _adidascondivot22wb | pattern_b1 = _adidascondivot22wb | pattern_ra1 = _adidascondivot22wb | pattern_sh1 = _adidaswhite | pattern_so1 = _color_3_stripes_black | leftarm1 = ffffff | body1 = ffffff | rightarm1 = ffffff | shorts1 = 000000 | socks1 = ffffff | pattern_la2 = _adidascondivo22bw | pattern_b2 = _adidascondivo22bw | pattern_ra2 = _adidascondivo22bw | pattern_sh2 = _adidascondivo20ww | pattern_so2 = _3_stripes_white | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 000000 }} '''«Тарпеда-БелАЗ»''' — [[Беларусь|беларускі]] футбольны клуб з горада [[Жодзіна]], заснаваны ў [[1961]] годзе. З 1992 года ўдзельнічае ў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі]] (акрамя 1994—2001 гадоў). Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] (2016, 2023). == Гісторыя == Каманда была заснавана ў [[1961]] годзе, на базе [[Беларускі аўтамабільны завод|Беларускага аўтамабільнага завода]]. Першапачаткова мела назву «Ракета». Першы матч у гісторыі футбольны клуб з Жодзіна правёў 6 мая 1962 года. У [[Мінск]]у аўтазаводцам супрацьстаяла моцная каманда «Гвардзеец». Сустрэча праходзіла ў роўнай барацьбе, аднак перамогу атрымалі гаспадары — 3:2. Менавіта гэты паядынак і стаў адпраўной кропкай у гісторыі каманды. Адраджэнне калектыву звязана з імем [[Якаў Міхайлавіч Шапіра|Якава Шапіры]], трэнера, які вывеў «аўтабудаўнікоў» у вышэйшы дывізіён у 2001 годзе. У 2012 годзе клуб заняў апошняе месца ў Вышэйшай лізе і атрымаў права на стыкавыя матчы з «[[ФК Гарадзея|Гарадзеяй]]», што заняла другое месца ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Першай лізе]]. У першым матчы «Тарпеда» саступіла з лікам 0:1, але ў другім здолела ўзяць рэванш — 4:0 — і захавала месца ў эліце. У верасні 2019 года галоўным трэнерам жодзінскай каманды стаў [[Юрый Пунтус]], які ў 2020 годзе здолеў прывесці клуб да яго першых у гісторыі бронзавых медалёў чэмпіянату Беларусі. === 2021 год === У пачатку [[Сезон 2021 ФК Тарпеда-БелАЗ|2021 года]] фан-рух клуба адмовіўся падтрымліваць клуб, пакуль у краіне працягваюцца палітычныя судовыя справы, збіццё і забойства людей за ўласныя меркаванні<ref>{{cite web|url = https://sport.tut.by/news/football/720682.html|title = Фанаты белорусских футбольных клубов массово объявляют о бойкоте матчей|date = 2021-02-28|work = [[TUT.BY]]|language = ru|access-date = 2021-02-28|archive-url = https://web.archive.org/web/20210228190551/https://sport.tut.by/news/football/720682.html|archive-date = 2021-02-28|url-status = dead}}</ref>. У кваліфікацыі [[Ліга канферэнцый УЕФА 2020/2021|Лігі канферэнцый УЕФА 2020/2021]] клуб сустракаўся з дацкім «[[ФК Капенгаген|Капенгагенам]]». З-за міжнародных санкцый і [[Інцыдэнт з рэйсам Ryanair 4978#Наступствы|паветранай блакады]] «Тарпеда-БелАЗ» вымушаны быў правесці хатнюю гульню па-за межамі Беларусі. Першапачаткова разглядаўся варыянт з [[Тула|тульскім]] стадыёнам «[[Арсенал (стадыён, Тула)|Арсенал]]», аднак жодзінцам адмовілі, з-за чаго хатняя гульня прайшла на стадыёне «[[Цэнтральны (стадыён, Казань)|Цэнтральны]]» ў горадзе [[Казань]], дзе каманда прайграла з лікам 0:5. Сезон у чэмпіянаце Беларусі атрымаўся няўдалым, каманда хутка апынулася ў ніжняй палове табліцы. У ліпені 2021 года Пунтус пакінуў пасаду галоўнага трэнера, якую заняў яго памочнік [[Сяргей Зяневіч]]. Трохі палепшыўшы вынікі ў другой палове сезона, жодзінская каманда фінішавала на восьмым месцы. === 2022 год === Сезон 2022 жодзінская каманда пачала пад кіраўніцтвам новага трэнера [[Дзмітрый Молаш|Дзмітрыя Молаша]]. Страт чэмпіянату атрымаўся няўдалым — каманда пацярпела паражэнні ў першых трох матчах, але неўзабаве выправіла становішча і апынулася ў сярэдзіне табліцы. Добрая гульня ў другой палове сезона дазваляла змагацца за болей высокія месцы, аднак няўпэўнены фініш пакінуў жодзінцаў на восьмым радку. === 2023 год === У 2023 годзе «Тарпеда-БелАЗ» добра пачало чэмпіянат, хутка апынуўшыся сярод лідараў у табліцы. 28 мая 2023 года клуб у другі раз здабыў Кубак Беларусі, перайграўшы ў фінале барысаўскі [[ФК БАТЭ|БАТЭ]] (2:0). Дзякуючы гэтаму жодзінцы атрымалі месца ў Лізе канферэнцый УЕФА, дзе аднак адразу саступілі кіпрскаму [[ФК АЕК Ларнака|АЕКу]] і выбылі з далейшага розыгрышу. У чэмпіянаце з-за шматлікіх нічыіх «Тарпеда-БелАЗ» хутка перастала прэтэндаваць на чэмпіёнства, аднак працягвала прэтэндаваць на бронзавыя медалі і ў выніку фінішавала на трэцім месцы, другі раз у гісторыі заваяваўшы медалі айчыннага чэмпіянату. == Папярэднія назвы == * 1961—1967: «Ракета» * 1967—1969: «Аўтазаводзец» * 1969—1988: «Тарпеда» * 1989—1992: БелАЗ * 1992—2010: «Тарпеда» * з 2011: «Тарпеда-БелАЗ» == Дасягненні == === БССР === * {{Зл}} [[Чэмпіянат БССР па футболе|Чэмпіён БССР]] (4): [[Чэмпіянат БССР па футболе 1970|1970]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1971|1971]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1980|1980]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1981|1981]] * {{Ср}} Срэбраны прызёр [[Чэмпіянат БССР па футболе|чэмпіянату БССР]] (2): [[Чэмпіянат БССР па футболе 1972|1972]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1985|1985]] * {{Бр}} Бронзавы [[Чэмпіянат БССР па футболе|чэмпіянату БССР]] (2): [[Чэмпіянат БССР па футболе 1975|1975]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1982|1982]] * Уладальнік [[Кубак БССР па футболе|Кубка БССР]] (8): [[Кубак БССР па футболе 1969|1969]], [[Кубак БССР па футболе 1971|1971]], [[Кубак БССР па футболе 1972|1972]], [[Кубак БССР па футболе 1977|1977]], [[Кубак БССР па футболе 1978|1978]], [[Кубак БССР па футболе 1981|1981]], [[Кубак БССР па футболе 1982|1982]], [[Кубак БССР па футболе 1983|1983]] === Рэспубліка Беларусь === * {{Бр}} Бронзавы [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]] (3): [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020|2020]], [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|2023]], [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024|2024]] * Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] (2): [[Кубак Беларусі па футболе 2015/2016|2016]], [[Кубак Беларусі па футболе 2022/2023|2023]] * Пераможца [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі чэмпіянату Беларусі]]: [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2001|2001]] * Самая буйная перамога — 7:1 («[[ФК Смаргонь|Смаргонь]]», 2021). * Самая буйная параза — 1:8 («[[ФК Дынама Мінск|Дынама]]» Мінск, 1992; «[[ФК Дынама-93 Мінск|Беларусь]]» Мінск, 1992/93). == Цяперашні склад == ''Станам на жнівень 2024 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба''<ref>{{cite web|title=Основной состав|url=http://torpedo-belaz.by/team/osnovnoy-sostav/|work=Афіцыйны сайт «Тарпеда-БелАЗ»|date=|access-date=2024-03-28|lang=ru}}</ref>. {{Склад}} {{Ігрок|1|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|[[Сяргей Ігнатовіч]]||1992}} {{Ігрок|25|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|[[Цімафей Юрасаў]]||2003}} {{Ігрок|99|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Макар Масленікаў||2007}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|3|{{Сцяг|Украіна}}|Аб|Яўген Чагавец||1998}} {{Ігрок|4|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Уладзімір Манаеў||2004}} {{Ігрок|6|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Кірыл Прамудраў]]|[[капітан (футбол)|капітан]]|1992}} {{Ігрок|13|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Аляксей Залескі]]||1994}} {{Ігрок|19|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Ілья Руцкі]]||1999}} {{Ігрок|20|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Рыгор Марцьянаў]]||2002}} {{Ігрок|22|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Захар Баранок]]||2006}} {{Ігрок|88|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Мацвей Міхайрын]]||2005}} {{Ігрок|90|{{Сцяг|Сербія}}|Аб|[[Ненад Перавіч]]||2002}} {{Ігрок|96|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Уладзіслаў Мялько]]||2004}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|6|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Кірыл Прамудраў]]|[[капітан (футбол)|капітан]]|1992}} {{Падзел складу}} {{Ігрок|17|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Антон Кавалёў]]||2000}} {{Ігрок|18|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Мікіта Пацко]]||1995}} {{Ігрок|21|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Цімафей Шаркоўскі]]||2004}} {{Ігрок|22|{{Сцяг|Кыргызстан}}|ПА|Алімардон Шукураў||1999}} {{Ігрок|30|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Вадзім Пабудзей]]||1994}} {{Ігрок|44|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Аляксей Бутарэвіч]]||1997}} {{Ігрок|55|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Аляксандр Ксенафонтаў]]||1999}} {{Ігрок|97|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Максім Мякіш]]||2000}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|7|{{Сцяг|Малдова}}|Нап|Андрэй Кобец||1997}} {{Ігрок|14|{{Сцяг|Расія}}|Нап|Уладзіслаў Рубан|у арэндзе з «[[ФК Будаўнік Каменск-Шазхцёінскі|Будаўніка]]»|1996}} {{Ігрок|15|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Максім Скавыш]]||1989}} {{Ігрок|23|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Ілья Васілевіч]]||2000}} {{Ігрок|51|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Дзяніс Лапцеў]]||1991}} {{Канец складу}} === Ігракі ў арэндзе === {{Склад}} {{Ігрок|20|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Рыгор Марцьянаў]]|у «[[ФК Слуцк|Слуцку]]» да снежня 2024 года|2002}} {{Канец складу}} === Трэнерскі штаб === * {{Сцяг|Беларусь}} Дзмітрый Лянцэвіч (нар. 1983) — галоўны трэнер * {{Сцяг|Расія}} [[Віталь Казанцаў]] (нар. 1981) — старшы трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} Валянцін Міхееў (нар. 1979) — трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} [[Міхаіл Афанасьеў]] (нар. 1986) — трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} Уладзімір Чарнуха (нар. 1995) — трэнер === «Тарпеда-БелАЗ-2» === У сезоне 2024 рэзервовая каманда пад назвай «Тарпеда-БелАЗ-2» выступае ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]]<ref>{{cite web|date = 2024-04-05|url = https://football.by/news/186026 |title = От "Энергетика-БГУ" и "Белшины" до дублей. Заявки команд первой лиги (сезон-2024) |website = football.by|access-date = 2024-04-09|language = ru}}</ref>. {{Склад}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Макар Масленікаў||2007}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Павел Прышывалка||1999}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Назар Чыж||2006}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Захар Баранок||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Ігар Бурко||1988}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Эдуард Карасцялёў||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Уладзімір Манаеў||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Уладзіслаў Мялько||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мацвей Прыцкер||2005}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Канстанцін Багдановіч||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Арсеній Галушка||2003}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Раман Жалезны||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Павел Захараў||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Канстанцін Канчаленка||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Міхаіл Ладуцька||2004}} {{Падзел складу}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Глеб Міхайлаў||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Ягор Мычолкін||2002}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Мікіта Пацко||1995}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Мацвей Сакалоўскі||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Арцём Сідорык||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Іван Сіўкоў||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Уладзіслаў Скаўпнёў||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Аляксандр Фамін||2007}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Цімафей Шаркоўскі||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Глеб Яроцкі||2006}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Дзяніс Нікалаеў||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Кірыл Нябышынец||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Расія}}|Нап|Уладзіслаў Рубан||1996}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Ягор Фурс||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Ягор Ягораў||2006}} {{Канец складу}} === Трэнерскі штаб «Тарпеда-БелАЗ-2» === * {{Сцяг|Беларусь}} [[Дзяніс Каролік]] (нар. 1979) — галоўны трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Гранькоў]] (нар. 1978) — трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Чаркас]] (нар. 1989) — трэнер брамнікаў == Статыстыка выступленняў == === Чэмпіянат і Кубак Беларусі === {|class="wikitable" style="text-align: center;" !width=70|Сезон !width=150|Ліга !width=30|{{Comment|М|Месца}} !width=30|{{Comment|Г|Гульняў}} !width=30|{{Comment|В|Перамогі}} !width=30|{{Comment|Н|Нічыі}} !width=30|{{Comment|П|Паражэнні}} !width=60|Галы !width=45|Ачкі !width=90|[[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]] !width=200|Заўвагі |- | 1992 || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992|Першая]] (Д1) || '''13''' || 15 || 5 || 0 || 10 || <nowiki>13–31</nowiki> || '''10''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1992|1/16 фіналу]] || |- | 1992/93 || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992/1993|Першая]] (Д1) || '''17''' || 32 || 2 || 4 || 26 || <nowiki>17–68</nowiki> || '''8''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1992/1993|1/8 фіналу]] || [[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другую лігу]] |- | 1993/94 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1993/1994|Другая]] (Д2) || '''8''' || 28 || 8 || 10 || 10 || <nowiki>24–29</nowiki> || '''26''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1993/1994|1/8 фіналу]] || |- | 1994/95 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1994/1995|Другая]] (Д2) || '''10''' || 30 || 11 || 6 || 13 || <nowiki>37–35</nowiki> || '''28''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1994/1995|1/16 фіналу]] || |- | 1995 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1995|Другая]] (Д2) || '''11''' || 14 || 3 || 6 || 5 || <nowiki>13–15</nowiki> || '''15''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1995/1996|1/16 фіналу]] || |- | 1996 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1996|Другая]] (Д2) || '''7''' || 24 || 8 || 9 || 7 || <nowiki>24–20</nowiki> || '''33''' || [[Кубак Беларусі па футболе 1996/1997|1/16 фіналу]] || |- | 1997 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1997|Другая]] (Д2) || '''5''' || 30 || 14 || 8 || 8 || <nowiki>37–25</nowiki> || '''50''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1997/1998|1/16 фіналу]] || |- | 1998 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998|Першая]] (Д2) || '''5''' || 30 || 15 || 10 || 5 || <nowiki>58–31</nowiki> || '''55''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1998/1999|1/16 фіналу]] || Змена назваў ліг |- | 1999 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1999|Першая]] (Д2) || '''7''' || 30 || 11 || 11 || 8 || <nowiki>55–43</nowiki> || '''44''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1999/2000|1/16 фіналу]] || |- | 2000 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2000|Першая]] (Д2) || '''7''' || 30 || 13 || 6 || 11 || <nowiki>44–36</nowiki> || '''45''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2000/2001|1/16 фіналу]] || |- | 2001 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2001|Першая]] (Д2) ||style="background:gold"| '''1''' || 28 || 21 || 3 || 4 || <nowiki>56–13</nowiki> || '''66''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2001/2002|1/16 фіналу]] || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]] |- | 2002 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2002|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 26 || 13 || 4 || 9 || <nowiki>38–27</nowiki> || '''43''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2002/2003|1/8 фіналу]] || |- | 2003 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2003|Вышэйшая]] (Д1) || '''6''' || 30 || 13 || 10 || 7 || <nowiki>44–25</nowiki> || '''49''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2003/2004|1/8 фіналу]] || |- | 2004 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2004|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 30 || 19 || 2 || 9 || <nowiki>57–28</nowiki> || '''59''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2004/2005|1/16 фіналу]] || |- | 2005 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2005|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 26 || 14 || 5 || 7 || <nowiki>40–25</nowiki> || '''47''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2005/2006|1/8 фіналу]] || |- | 2006 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2006|Вышэйшая]] (Д1) || '''11''' || 26 || 7 || 9 || 10 || <nowiki>21–27</nowiki> || '''30''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2006/2007|Чвэрцьфінал]] || |- | 2007 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2007|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 26 || 11 || 10 || 5 || <nowiki>28–21</nowiki> || '''43''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2007/2008|1/16 фіналу]] || |- | 2008 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2008|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 30 || 7 || 10 || 13 || <nowiki>25–36</nowiki> || '''31''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2008/2009|1/8 фіналу]] || |- | 2009 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2009|Вышэйшая]] (Д1) || '''8''' || 26 || 10 || 7 || 9 || <nowiki>31–22</nowiki> || '''37''' ||style="background:silver"|[[Кубак Беларусі па футболе 2009/2010|Фіналіст]] || |- |rowspan="2"| 2010 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2010|Вышэйшая]] (Д1) || '''11''' || 33 || 7 || 7 || 19 || <nowiki>33–58</nowiki> || '''28''' || rowspan="2"|[[Кубак Беларусі па футболе 2010/2011|1/16 фіналу]] || |- | Пераходныя матчы{{efn-ua|Пераходныя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць [[ФК СКВІЧ|СКВІЧа]], другой каманды [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2010|Першай лігі 2010]].}} || || 2 || 1 || 1 || 0 || <nowiki>3–1</nowiki> || || |- | 2011 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2011|Вышэйшая]] (Д1) || '''6''' || 33 || 9 || 14 || 10 || <nowiki>37–41</nowiki> || '''41''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2011/2012|1/16 фіналу]] || |- |rowspan="2"| 2012 ||[[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Вышэйшая]] (Д1) || '''11''' || 30 || 5 || 9 || 16 || <nowiki>17–39</nowiki> || '''24''' ||rowspan="2" style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па футболе 2012/2013|Паўфінал]] || |- | Пераходныя матчы{{efn-ua|Пераходныя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць «[[ФК Гарадзея|Гарадзеі]]», другой каманды [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Першай лігі 2012]].}} || || 2 || 1 || 0 || 1 || <nowiki>4–1</nowiki> || || |- | [[Сезон 2013 ФК Тарпеда-БелАЗ|2013]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2013|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 32 || 12 || 6 || 14 || <nowiki>33–38</nowiki> || '''42''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2013/2014|1/8 фіналу]] || |- | [[Сезон 2014 ФК Тарпеда-БелАЗ|2014]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 32 || 13 || 11 || 8 || <nowiki>38–30</nowiki> || '''50''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2014/2015|1/16 фіналу]] || |- | [[Сезон 2015 ФК Тарпеда-БелАЗ|2015]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015|Вышэйшая]] (Д1) || '''7''' || 26 || 10 || 6 || 10 || <nowiki>31–29</nowiki> || '''36''' ||style="background:gold"|[[Кубак Беларусі па футболе 2015/2016|Уладальнік]] || |- | [[Сезон 2016 ФК Тарпеда-БелАЗ|2016]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 30 || 13 || 9 || 8 || <nowiki>47–33</nowiki> || '''48''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2016/2017|Чвэрцьфінал]] || |- | [[Сезон 2017 ФК Тарпеда-БелАЗ|2017]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 30 || 14 || 9 || 7 || <nowiki>43–27</nowiki> || '''51''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2017/2018|1/8 фіналу]] || |- | [[Сезон 2018 ФК Тарпеда-БелАЗ|2018]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 30 || 16 || 7 || 7 || <nowiki>36–18</nowiki> || '''55''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2018/2019|1/8 фіналу]] || |- | [[Сезон 2019 ФК Тарпеда-БелАЗ|2019]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019|Вышэйшая]] (Д1) || '''6''' || 30 || 13 || 6 || 11 || <nowiki>41–36</nowiki> || '''45''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2019/2020|Чвэрцьфінал]] || |- | 2020 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020|Вышэйшая]] (Д1) || style="background:#cc9966"|'''3''' || 30 || 16 || 8 || 6 || <nowiki>55–37</nowiki> || '''56''' ||style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па футболе 2020/2021|Паўфінал]] || |- | 2021 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021|Вышэйшая]] (Д1) || '''8''' || 30 || 10 || 6 || 14 || <nowiki>38–43</nowiki> || '''36''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2021/2022|Чвэрцьфінал]] || |- | 2022 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|Вышэйшая]] (Д1) || '''8''' || 30 || 11 || 10 || 9 || <nowiki>35–32</nowiki> || '''43''' ||style="background:gold"|[[Кубак Беларусі па футболе 2022/2023|Уладальнік]] || |- | 2023 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Вышэйшая]] (Д1) || style="background:#cc9966"|'''3''' || 28 || 12 || 13 || 3 || <nowiki>33–18</nowiki> || '''49''' ||style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па футболе 2023/2024|Паўфінал]] || |- |} {{notelist-ua}} === Еўракубкі === Дэбют клуба ў еўракубках адбыўся 1 ліпеня 2010 года: у першым кваліфікацыйным раўндзе Лігі Еўропы УЕФА 2010/11 жодзінцы (якія трапілі ў турнір у як фіналісты Кубка) упэўнена перамаглі ісландскі «[[ФК Фюлкір|Фюлкір]]», але ў другім саступілі клубу [[ОФК Бялград|ОФК]] з Сербіі. {| class="wikitable" ! Сезон ! Кубак ! Раўнд ! colspan=2|Клуб ! Першыя матчы ! Матчы ў адказ ! colspan=2|Вынік |- |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА 2010/2011|2010/2011]] |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА|Ліга Еўропы]] |1 к/р |{{Сцяг|Ісландыя}} |[[ФК Фюлкір|Фюлкір (Рэйк’явік)]] |align="center"|3:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|3:1 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|'''6:1'''||[[Файл:Symbol confirmed.svg|17px]] |- |2 к/р |{{Сцяг|Сербія}} |[[ОФК Бялград|ОФК (Бялград)]] |align="center"|2:2 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|0:1 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''2:3'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Ліга Еўропы УЕФА 2015/2016|2015/2016]] |[[Ліга Еўропы УЕФА|Ліга Еўропы]] |1 к/р |{{Сцяг|Албанія}} |[[ФК Кукесі|Кукесі]] |align="center"|0:2 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|0:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''0:2'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА 2016/2017|2016/2017]] |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА|Ліга Еўропы]] |2 к/р |{{Сцяг|Венгрыя}} |[[ФК Дэбрэцэн|Дэбрэцэн]] |align="center"|2:1 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|1:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''3:1'''||[[Файл:Symbol confirmed.svg|17px]] |- |3 к/р |{{Сцяг|Аўстрыя}} |[[ФК Рапід Вена|Рапід (Вена)]] |align="center"|0:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|0:3 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|'''0:3'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Ліга канферэнцый УЕФА 2020/2021|2020/2021]] |[[Ліга канферэнцый УЕФА|Ліга канферэнцый]] |2 к/р |{{Сцяг|Данія}} |[[ФК Капенгаген|Капенгаген]] |align="center"|1:4 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|0:5 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''1:9'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Ліга канферэнцый УЕФА 2023/2024|2023/2024]] |[[Ліга канферэнцый УЕФА|Ліга канферэнцый]] |2 к/р |{{Сцяг|Кіпр}} |[[ФК АЕК Ларнака|АЕК (Ларнака)]] |align="center"|2:3 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|1:1 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|'''3:4'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |} == Галоўныя трэнеры == {{div col|2}} * [[Алег Волах]] (1973—1976) * [[Міхаіл Якаўлевіч Андружэйчык|Міхаіл Андружэйчык]] (1993—1994)<ref>{{Cite web |title=Футбол. На 85-м году жизни умер заслуженный тренер Беларуси Михаил Андружейчик |url=https://www.pressball.by/news/football/376949 |language=ru |website=pressball.by |date=2021-01-21 |access-date=2022-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302192720/https://www.pressball.by/news/football/376949 |archive-date=2021-03-02 |url-status=dead }}</ref> * [[Пётр Міхееў]] (да 1999) * [[Якаў Міхайлавіч Шапіра|Якаў Шапіра]] (2001 — ліпень 2004) * [[Юрый Малееў]] (ліпень 2004 — ліпень 2006) * [[Уладзімір Журавель]] (в. а. у ліпені — лістападзе 2006) * [[Алег Кубараў]] (лістапад 2006 — снежань 2009) * [[Аляксандр Бразевіч]] (студзень — ліпень 2010) * [[Сяргей Гурэнка]] (ліпень 2010 — май 2012) * [[Вадзім Бразоўскі]] (в. а. у маі — ліпені 2012; ліпень — лістапад 2012) * [[Ігар Крывушэнка]] (лістапад 2012 — ліпень 2017) * [[Алег Кубараў]] (ліпень 2017 — снежань 2018) * [[Вадзім Скрыпчанка]] (студзень — верасень 2019) * [[Сяргей Зяневіч]] (в.а. у верасні 2019) * [[Юрый Пунтус]] (верасень 2019 — ліпень 2021) * [[Сяргей Зяневіч]] (ліпень — снежань 2021) * [[Дзмітрый Молаш]] (снежань 2021 — снежань 2025) * [[Дзмітрый Лянцэвіч]] (са снежня 2025) {{div col end}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * [http://torpedo-belaz.by Афіцыйны сайт] * {{globalsportsarchive|fk-tarpeda-belaz-zodzina/18863}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Склад ФК Тарпеда-БелАЗ}} {{Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}} [[Катэгорыя:Футбольныя клубы Беларусі|Тарпеда-БелАЗ]] [[Катэгорыя:ФК Тарпеда-БелАЗ| ]] ortsx5zd249lgdvxm4trmjdtktkaatj 5129827 5129819 2026-04-20T09:58:18Z Reteeeee 3133 132326 5129827 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клуб |Назва = Тарпеда-БелАЗ |Лагатып = TorpedoZhodinoLogo.png |ШырыняЛагатыпа = 210px |ПоўнаяНазва = ТАА «Футбольны клуб „Тарпеда-БелАЗ“» |Мянушкі = |Горад = [[Жодзіна]], [[Беларусь]] |Заснаваны = [[1961]] |Стадыён = «[[Тарпеда (стадыён, Жодзіна)|Тарпеда]]» |Умяшчальнасць = 6500 |Кіраўнік = Станіслаў Вазняк |ПасадаКіраўніка = Дырэктар |Трэнер = Дзмітрый Лянцэвіч |Чэмпіянат = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшая ліга]] |Сезон = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025|2025]] |Месца = 6 месца |Сайт = http://torpedo-belaz.by | pattern_la1 = _adidascondivot22wb | pattern_b1 = _adidascondivot22wb | pattern_ra1 = _adidascondivot22wb | pattern_sh1 = _adidaswhite | pattern_so1 = _color_3_stripes_black | leftarm1 = ffffff | body1 = ffffff | rightarm1 = ffffff | shorts1 = 000000 | socks1 = ffffff | pattern_la2 = _adidascondivo22bw | pattern_b2 = _adidascondivo22bw | pattern_ra2 = _adidascondivo22bw | pattern_sh2 = _adidascondivo20ww | pattern_so2 = _3_stripes_white | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 000000 }} '''«Тарпеда-БелАЗ»''' — [[Беларусь|беларускі]] футбольны клуб з горада [[Жодзіна]], заснаваны ў [[1961]] годзе. З 1992 года ўдзельнічае ў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі]] (акрамя 1994—2001 гадоў). Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] (2016, 2023). == Гісторыя == Каманда была заснавана ў [[1961]] годзе, на базе [[Беларускі аўтамабільны завод|Беларускага аўтамабільнага завода]]. Першапачаткова мела назву «Ракета». Першы матч у гісторыі футбольны клуб з Жодзіна правёў 6 мая 1962 года. У [[Мінск]]у аўтазаводцам супрацьстаяла моцная каманда «Гвардзеец». Сустрэча праходзіла ў роўнай барацьбе, аднак перамогу атрымалі гаспадары — 3:2. Менавіта гэты паядынак і стаў адпраўной кропкай у гісторыі каманды. Адраджэнне калектыву звязана з імем [[Якаў Міхайлавіч Шапіра|Якава Шапіры]], трэнера, які вывеў «аўтабудаўнікоў» у вышэйшы дывізіён у 2001 годзе. У 2012 годзе клуб заняў апошняе месца ў Вышэйшай лізе і атрымаў права на стыкавыя матчы з «[[ФК Гарадзея|Гарадзеяй]]», што заняла другое месца ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Першай лізе]]. У першым матчы «Тарпеда» саступіла з лікам 0:1, але ў другім здолела ўзяць рэванш — 4:0 — і захавала месца ў эліце. У верасні 2019 года галоўным трэнерам жодзінскай каманды стаў [[Юрый Пунтус]], які ў 2020 годзе здолеў прывесці клуб да яго першых у гісторыі бронзавых медалёў чэмпіянату Беларусі. === 2021 год === У пачатку [[Сезон 2021 ФК Тарпеда-БелАЗ|2021 года]] фан-рух клуба адмовіўся падтрымліваць клуб, пакуль у краіне працягваюцца палітычныя судовыя справы, збіццё і забойства людей за ўласныя меркаванні<ref>{{cite web|url = https://sport.tut.by/news/football/720682.html|title = Фанаты белорусских футбольных клубов массово объявляют о бойкоте матчей|date = 2021-02-28|work = [[TUT.BY]]|language = ru|access-date = 2021-02-28|archive-url = https://web.archive.org/web/20210228190551/https://sport.tut.by/news/football/720682.html|archive-date = 2021-02-28|url-status = dead}}</ref>. У кваліфікацыі [[Ліга канферэнцый УЕФА 2020/2021|Лігі канферэнцый УЕФА 2020/2021]] клуб сустракаўся з дацкім «[[ФК Капенгаген|Капенгагенам]]». З-за міжнародных санкцый і [[Інцыдэнт з рэйсам Ryanair 4978#Наступствы|паветранай блакады]] «Тарпеда-БелАЗ» вымушаны быў правесці хатнюю гульню па-за межамі Беларусі. Першапачаткова разглядаўся варыянт з [[Тула|тульскім]] стадыёнам «[[Арсенал (стадыён, Тула)|Арсенал]]», аднак жодзінцам адмовілі, з-за чаго хатняя гульня прайшла на стадыёне «[[Цэнтральны (стадыён, Казань)|Цэнтральны]]» ў горадзе [[Казань]], дзе каманда прайграла з лікам 0:5. Сезон у чэмпіянаце Беларусі атрымаўся няўдалым, каманда хутка апынулася ў ніжняй палове табліцы. У ліпені 2021 года Пунтус пакінуў пасаду галоўнага трэнера, якую заняў яго памочнік [[Сяргей Зяневіч]]. Трохі палепшыўшы вынікі ў другой палове сезона, жодзінская каманда фінішавала на восьмым месцы. === 2022 год === Сезон 2022 жодзінская каманда пачала пад кіраўніцтвам новага трэнера [[Дзмітрый Молаш|Дзмітрыя Молаша]]. Страт чэмпіянату атрымаўся няўдалым — каманда пацярпела паражэнні ў першых трох матчах, але неўзабаве выправіла становішча і апынулася ў сярэдзіне табліцы. Добрая гульня ў другой палове сезона дазваляла змагацца за болей высокія месцы, аднак няўпэўнены фініш пакінуў жодзінцаў на восьмым радку. === 2023 год === У 2023 годзе «Тарпеда-БелАЗ» добра пачало чэмпіянат, хутка апынуўшыся сярод лідараў у табліцы. 28 мая 2023 года клуб у другі раз здабыў Кубак Беларусі, перайграўшы ў фінале барысаўскі [[ФК БАТЭ|БАТЭ]] (2:0). Дзякуючы гэтаму жодзінцы атрымалі месца ў Лізе канферэнцый УЕФА, дзе аднак адразу саступілі кіпрскаму [[ФК АЕК Ларнака|АЕКу]] і выбылі з далейшага розыгрышу. У чэмпіянаце з-за шматлікіх нічыіх «Тарпеда-БелАЗ» хутка перастала прэтэндаваць на чэмпіёнства, аднак працягвала прэтэндаваць на бронзавыя медалі і ў выніку фінішавала на трэцім месцы, другі раз у гісторыі заваяваўшы медалі айчыннага чэмпіянату. == Папярэднія назвы == * 1961—1967: «Ракета» * 1967—1969: «Аўтазаводзец» * 1969—1988: «Тарпеда» * 1989—1992: БелАЗ * 1992—2010: «Тарпеда» * з 2011: «Тарпеда-БелАЗ» == Дасягненні == === БССР === * {{Зл}} [[Чэмпіянат БССР па футболе|Чэмпіён БССР]] (4): [[Чэмпіянат БССР па футболе 1970|1970]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1971|1971]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1980|1980]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1981|1981]] * {{Ср}} Срэбраны прызёр [[Чэмпіянат БССР па футболе|чэмпіянату БССР]] (2): [[Чэмпіянат БССР па футболе 1972|1972]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1985|1985]] * {{Бр}} Бронзавы [[Чэмпіянат БССР па футболе|чэмпіянату БССР]] (2): [[Чэмпіянат БССР па футболе 1975|1975]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1982|1982]] * Уладальнік [[Кубак БССР па футболе|Кубка БССР]] (8): [[Кубак БССР па футболе 1969|1969]], [[Кубак БССР па футболе 1971|1971]], [[Кубак БССР па футболе 1972|1972]], [[Кубак БССР па футболе 1977|1977]], [[Кубак БССР па футболе 1978|1978]], [[Кубак БССР па футболе 1981|1981]], [[Кубак БССР па футболе 1982|1982]], [[Кубак БССР па футболе 1983|1983]] === Рэспубліка Беларусь === * {{Бр}} Бронзавы [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]] (3): [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020|2020]], [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|2023]], [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024|2024]] * Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] (2): [[Кубак Беларусі па футболе 2015/2016|2016]], [[Кубак Беларусі па футболе 2022/2023|2023]] * Пераможца [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі чэмпіянату Беларусі]]: [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2001|2001]] * Самая буйная перамога — 7:1 («[[ФК Смаргонь|Смаргонь]]», 2021). * Самая буйная параза — 1:8 («[[ФК Дынама Мінск|Дынама]]» Мінск, 1992; «[[ФК Дынама-93 Мінск|Беларусь]]» Мінск, 1992/93). == Цяперашні склад == ''Станам на жнівень 2024 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба''<ref>{{cite web|title=Основной состав|url=http://torpedo-belaz.by/team/osnovnoy-sostav/|work=Афіцыйны сайт «Тарпеда-БелАЗ»|date=|access-date=2024-03-28|lang=ru}}</ref>. {{Склад}} {{Ігрок|1|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|[[Сяргей Ігнатовіч]]||1992}} {{Ігрок|25|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|[[Цімафей Юрасаў]]||2003}} {{Ігрок|99|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Макар Масленікаў||2007}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|3|{{Сцяг|Украіна}}|Аб|Яўген Чагавец||1998}} {{Ігрок|4|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Уладзімір Манаеў||2004}} {{Ігрок|6|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Кірыл Прамудраў]]|[[капітан (футбол)|капітан]]|1992}} {{Ігрок|13|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Аляксей Залескі]]||1994}} {{Ігрок|19|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Ілья Руцкі]]||1999}} {{Ігрок|20|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Рыгор Марцьянаў]]||2002}} {{Ігрок|22|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Захар Баранок||2006}} {{Ігрок|88|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мацвей Міхайрын||2005}} {{Ігрок|90|{{Сцяг|Сербія}}|Аб|Ненад Перавіч||2002}} {{Ігрок|96|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Уладзіслаў Мялько||2004}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|2|{{Сцяг|Кот-д'Івуар}}|ПА|Ламін Махамед Бамба||2005}} {{Падзел складу}} {{Ігрок|7|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Арцём Быкаў]]||1992}} {{Ігрок|8|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Максім Будзько||2004}} {{Ігрок|9|{{Сцяг|Украіна}}|ПА|[[Аляксандр Бацішчаў]]||1991}} {{Ігрок|14|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Міхаіл Ладуцька||2004}} {{Ігрок|17|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Уладзіслаў Кролік||2005}} {{Ігрок|27|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Максім Гаявы||2002}} {{Ігрок|30|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Вадзім Пабудзей]]||1994}} {{Ігрок|68|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Даніла Жульпа||2004}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|7|{{Сцяг|Малдова}}|Нап|Андрэй Кобец||1997}} {{Ігрок|14|{{Сцяг|Расія}}|Нап|Уладзіслаў Рубан|у арэндзе з «[[ФК Будаўнік Каменск-Шазхцёінскі|Будаўніка]]»|1996}} {{Ігрок|15|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Максім Скавыш]]||1989}} {{Ігрок|23|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Ілья Васілевіч]]||2000}} {{Ігрок|51|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Дзяніс Лапцеў]]||1991}} {{Канец складу}} === Ігракі ў арэндзе === {{Склад}} {{Ігрок|20|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Рыгор Марцьянаў]]|у «[[ФК Слуцк|Слуцку]]» да снежня 2024 года|2002}} {{Канец складу}} === Трэнерскі штаб === * {{Сцяг|Беларусь}} Дзмітрый Лянцэвіч (нар. 1983) — галоўны трэнер * {{Сцяг|Расія}} [[Віталь Казанцаў]] (нар. 1981) — старшы трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} Валянцін Міхееў (нар. 1979) — трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} [[Міхаіл Афанасьеў]] (нар. 1986) — трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} Уладзімір Чарнуха (нар. 1995) — трэнер === «Тарпеда-БелАЗ-2» === У сезоне 2024 рэзервовая каманда пад назвай «Тарпеда-БелАЗ-2» выступае ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]]<ref>{{cite web|date = 2024-04-05|url = https://football.by/news/186026 |title = От "Энергетика-БГУ" и "Белшины" до дублей. Заявки команд первой лиги (сезон-2024) |website = football.by|access-date = 2024-04-09|language = ru}}</ref>. {{Склад}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Макар Масленікаў||2007}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Павел Прышывалка||1999}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Назар Чыж||2006}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Захар Баранок||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Ігар Бурко||1988}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Эдуард Карасцялёў||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Уладзімір Манаеў||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Уладзіслаў Мялько||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мацвей Прыцкер||2005}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Канстанцін Багдановіч||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Арсеній Галушка||2003}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Раман Жалезны||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Павел Захараў||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Канстанцін Канчаленка||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Міхаіл Ладуцька||2004}} {{Падзел складу}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Глеб Міхайлаў||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Ягор Мычолкін||2002}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Мікіта Пацко||1995}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Мацвей Сакалоўскі||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Арцём Сідорык||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Іван Сіўкоў||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Уладзіслаў Скаўпнёў||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Аляксандр Фамін||2007}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Цімафей Шаркоўскі||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Глеб Яроцкі||2006}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Дзяніс Нікалаеў||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Кірыл Нябышынец||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Расія}}|Нап|Уладзіслаў Рубан||1996}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Ягор Фурс||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Ягор Ягораў||2006}} {{Канец складу}} === Трэнерскі штаб «Тарпеда-БелАЗ-2» === * {{Сцяг|Беларусь}} [[Дзяніс Каролік]] (нар. 1979) — галоўны трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Гранькоў]] (нар. 1978) — трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Чаркас]] (нар. 1989) — трэнер брамнікаў == Статыстыка выступленняў == === Чэмпіянат і Кубак Беларусі === {|class="wikitable" style="text-align: center;" !width=70|Сезон !width=150|Ліга !width=30|{{Comment|М|Месца}} !width=30|{{Comment|Г|Гульняў}} !width=30|{{Comment|В|Перамогі}} !width=30|{{Comment|Н|Нічыі}} !width=30|{{Comment|П|Паражэнні}} !width=60|Галы !width=45|Ачкі !width=90|[[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]] !width=200|Заўвагі |- | 1992 || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992|Першая]] (Д1) || '''13''' || 15 || 5 || 0 || 10 || <nowiki>13–31</nowiki> || '''10''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1992|1/16 фіналу]] || |- | 1992/93 || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992/1993|Першая]] (Д1) || '''17''' || 32 || 2 || 4 || 26 || <nowiki>17–68</nowiki> || '''8''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1992/1993|1/8 фіналу]] || [[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другую лігу]] |- | 1993/94 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1993/1994|Другая]] (Д2) || '''8''' || 28 || 8 || 10 || 10 || <nowiki>24–29</nowiki> || '''26''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1993/1994|1/8 фіналу]] || |- | 1994/95 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1994/1995|Другая]] (Д2) || '''10''' || 30 || 11 || 6 || 13 || <nowiki>37–35</nowiki> || '''28''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1994/1995|1/16 фіналу]] || |- | 1995 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1995|Другая]] (Д2) || '''11''' || 14 || 3 || 6 || 5 || <nowiki>13–15</nowiki> || '''15''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1995/1996|1/16 фіналу]] || |- | 1996 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1996|Другая]] (Д2) || '''7''' || 24 || 8 || 9 || 7 || <nowiki>24–20</nowiki> || '''33''' || [[Кубак Беларусі па футболе 1996/1997|1/16 фіналу]] || |- | 1997 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1997|Другая]] (Д2) || '''5''' || 30 || 14 || 8 || 8 || <nowiki>37–25</nowiki> || '''50''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1997/1998|1/16 фіналу]] || |- | 1998 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998|Першая]] (Д2) || '''5''' || 30 || 15 || 10 || 5 || <nowiki>58–31</nowiki> || '''55''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1998/1999|1/16 фіналу]] || Змена назваў ліг |- | 1999 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1999|Першая]] (Д2) || '''7''' || 30 || 11 || 11 || 8 || <nowiki>55–43</nowiki> || '''44''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1999/2000|1/16 фіналу]] || |- | 2000 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2000|Першая]] (Д2) || '''7''' || 30 || 13 || 6 || 11 || <nowiki>44–36</nowiki> || '''45''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2000/2001|1/16 фіналу]] || |- | 2001 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2001|Першая]] (Д2) ||style="background:gold"| '''1''' || 28 || 21 || 3 || 4 || <nowiki>56–13</nowiki> || '''66''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2001/2002|1/16 фіналу]] || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]] |- | 2002 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2002|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 26 || 13 || 4 || 9 || <nowiki>38–27</nowiki> || '''43''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2002/2003|1/8 фіналу]] || |- | 2003 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2003|Вышэйшая]] (Д1) || '''6''' || 30 || 13 || 10 || 7 || <nowiki>44–25</nowiki> || '''49''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2003/2004|1/8 фіналу]] || |- | 2004 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2004|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 30 || 19 || 2 || 9 || <nowiki>57–28</nowiki> || '''59''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2004/2005|1/16 фіналу]] || |- | 2005 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2005|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 26 || 14 || 5 || 7 || <nowiki>40–25</nowiki> || '''47''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2005/2006|1/8 фіналу]] || |- | 2006 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2006|Вышэйшая]] (Д1) || '''11''' || 26 || 7 || 9 || 10 || <nowiki>21–27</nowiki> || '''30''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2006/2007|Чвэрцьфінал]] || |- | 2007 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2007|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 26 || 11 || 10 || 5 || <nowiki>28–21</nowiki> || '''43''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2007/2008|1/16 фіналу]] || |- | 2008 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2008|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 30 || 7 || 10 || 13 || <nowiki>25–36</nowiki> || '''31''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2008/2009|1/8 фіналу]] || |- | 2009 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2009|Вышэйшая]] (Д1) || '''8''' || 26 || 10 || 7 || 9 || <nowiki>31–22</nowiki> || '''37''' ||style="background:silver"|[[Кубак Беларусі па футболе 2009/2010|Фіналіст]] || |- |rowspan="2"| 2010 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2010|Вышэйшая]] (Д1) || '''11''' || 33 || 7 || 7 || 19 || <nowiki>33–58</nowiki> || '''28''' || rowspan="2"|[[Кубак Беларусі па футболе 2010/2011|1/16 фіналу]] || |- | Пераходныя матчы{{efn-ua|Пераходныя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць [[ФК СКВІЧ|СКВІЧа]], другой каманды [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2010|Першай лігі 2010]].}} || || 2 || 1 || 1 || 0 || <nowiki>3–1</nowiki> || || |- | 2011 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2011|Вышэйшая]] (Д1) || '''6''' || 33 || 9 || 14 || 10 || <nowiki>37–41</nowiki> || '''41''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2011/2012|1/16 фіналу]] || |- |rowspan="2"| 2012 ||[[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Вышэйшая]] (Д1) || '''11''' || 30 || 5 || 9 || 16 || <nowiki>17–39</nowiki> || '''24''' ||rowspan="2" style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па футболе 2012/2013|Паўфінал]] || |- | Пераходныя матчы{{efn-ua|Пераходныя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць «[[ФК Гарадзея|Гарадзеі]]», другой каманды [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Першай лігі 2012]].}} || || 2 || 1 || 0 || 1 || <nowiki>4–1</nowiki> || || |- | [[Сезон 2013 ФК Тарпеда-БелАЗ|2013]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2013|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 32 || 12 || 6 || 14 || <nowiki>33–38</nowiki> || '''42''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2013/2014|1/8 фіналу]] || |- | [[Сезон 2014 ФК Тарпеда-БелАЗ|2014]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 32 || 13 || 11 || 8 || <nowiki>38–30</nowiki> || '''50''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2014/2015|1/16 фіналу]] || |- | [[Сезон 2015 ФК Тарпеда-БелАЗ|2015]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015|Вышэйшая]] (Д1) || '''7''' || 26 || 10 || 6 || 10 || <nowiki>31–29</nowiki> || '''36''' ||style="background:gold"|[[Кубак Беларусі па футболе 2015/2016|Уладальнік]] || |- | [[Сезон 2016 ФК Тарпеда-БелАЗ|2016]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 30 || 13 || 9 || 8 || <nowiki>47–33</nowiki> || '''48''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2016/2017|Чвэрцьфінал]] || |- | [[Сезон 2017 ФК Тарпеда-БелАЗ|2017]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 30 || 14 || 9 || 7 || <nowiki>43–27</nowiki> || '''51''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2017/2018|1/8 фіналу]] || |- | [[Сезон 2018 ФК Тарпеда-БелАЗ|2018]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 30 || 16 || 7 || 7 || <nowiki>36–18</nowiki> || '''55''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2018/2019|1/8 фіналу]] || |- | [[Сезон 2019 ФК Тарпеда-БелАЗ|2019]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019|Вышэйшая]] (Д1) || '''6''' || 30 || 13 || 6 || 11 || <nowiki>41–36</nowiki> || '''45''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2019/2020|Чвэрцьфінал]] || |- | 2020 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020|Вышэйшая]] (Д1) || style="background:#cc9966"|'''3''' || 30 || 16 || 8 || 6 || <nowiki>55–37</nowiki> || '''56''' ||style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па футболе 2020/2021|Паўфінал]] || |- | 2021 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021|Вышэйшая]] (Д1) || '''8''' || 30 || 10 || 6 || 14 || <nowiki>38–43</nowiki> || '''36''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2021/2022|Чвэрцьфінал]] || |- | 2022 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|Вышэйшая]] (Д1) || '''8''' || 30 || 11 || 10 || 9 || <nowiki>35–32</nowiki> || '''43''' ||style="background:gold"|[[Кубак Беларусі па футболе 2022/2023|Уладальнік]] || |- | 2023 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Вышэйшая]] (Д1) || style="background:#cc9966"|'''3''' || 28 || 12 || 13 || 3 || <nowiki>33–18</nowiki> || '''49''' ||style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па футболе 2023/2024|Паўфінал]] || |- |} {{notelist-ua}} === Еўракубкі === Дэбют клуба ў еўракубках адбыўся 1 ліпеня 2010 года: у першым кваліфікацыйным раўндзе Лігі Еўропы УЕФА 2010/11 жодзінцы (якія трапілі ў турнір у як фіналісты Кубка) упэўнена перамаглі ісландскі «[[ФК Фюлкір|Фюлкір]]», але ў другім саступілі клубу [[ОФК Бялград|ОФК]] з Сербіі. {| class="wikitable" ! Сезон ! Кубак ! Раўнд ! colspan=2|Клуб ! Першыя матчы ! Матчы ў адказ ! colspan=2|Вынік |- |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА 2010/2011|2010/2011]] |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА|Ліга Еўропы]] |1 к/р |{{Сцяг|Ісландыя}} |[[ФК Фюлкір|Фюлкір (Рэйк’явік)]] |align="center"|3:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|3:1 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|'''6:1'''||[[Файл:Symbol confirmed.svg|17px]] |- |2 к/р |{{Сцяг|Сербія}} |[[ОФК Бялград|ОФК (Бялград)]] |align="center"|2:2 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|0:1 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''2:3'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Ліга Еўропы УЕФА 2015/2016|2015/2016]] |[[Ліга Еўропы УЕФА|Ліга Еўропы]] |1 к/р |{{Сцяг|Албанія}} |[[ФК Кукесі|Кукесі]] |align="center"|0:2 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|0:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''0:2'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА 2016/2017|2016/2017]] |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА|Ліга Еўропы]] |2 к/р |{{Сцяг|Венгрыя}} |[[ФК Дэбрэцэн|Дэбрэцэн]] |align="center"|2:1 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|1:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''3:1'''||[[Файл:Symbol confirmed.svg|17px]] |- |3 к/р |{{Сцяг|Аўстрыя}} |[[ФК Рапід Вена|Рапід (Вена)]] |align="center"|0:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|0:3 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|'''0:3'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Ліга канферэнцый УЕФА 2020/2021|2020/2021]] |[[Ліга канферэнцый УЕФА|Ліга канферэнцый]] |2 к/р |{{Сцяг|Данія}} |[[ФК Капенгаген|Капенгаген]] |align="center"|1:4 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|0:5 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''1:9'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Ліга канферэнцый УЕФА 2023/2024|2023/2024]] |[[Ліга канферэнцый УЕФА|Ліга канферэнцый]] |2 к/р |{{Сцяг|Кіпр}} |[[ФК АЕК Ларнака|АЕК (Ларнака)]] |align="center"|2:3 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|1:1 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|'''3:4'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |} == Галоўныя трэнеры == {{div col|2}} * [[Алег Волах]] (1973—1976) * [[Міхаіл Якаўлевіч Андружэйчык|Міхаіл Андружэйчык]] (1993—1994)<ref>{{Cite web |title=Футбол. На 85-м году жизни умер заслуженный тренер Беларуси Михаил Андружейчик |url=https://www.pressball.by/news/football/376949 |language=ru |website=pressball.by |date=2021-01-21 |access-date=2022-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302192720/https://www.pressball.by/news/football/376949 |archive-date=2021-03-02 |url-status=dead }}</ref> * [[Пётр Міхееў]] (да 1999) * [[Якаў Міхайлавіч Шапіра|Якаў Шапіра]] (2001 — ліпень 2004) * [[Юрый Малееў]] (ліпень 2004 — ліпень 2006) * [[Уладзімір Журавель]] (в. а. у ліпені — лістападзе 2006) * [[Алег Кубараў]] (лістапад 2006 — снежань 2009) * [[Аляксандр Бразевіч]] (студзень — ліпень 2010) * [[Сяргей Гурэнка]] (ліпень 2010 — май 2012) * [[Вадзім Бразоўскі]] (в. а. у маі — ліпені 2012; ліпень — лістапад 2012) * [[Ігар Крывушэнка]] (лістапад 2012 — ліпень 2017) * [[Алег Кубараў]] (ліпень 2017 — снежань 2018) * [[Вадзім Скрыпчанка]] (студзень — верасень 2019) * [[Сяргей Зяневіч]] (в.а. у верасні 2019) * [[Юрый Пунтус]] (верасень 2019 — ліпень 2021) * [[Сяргей Зяневіч]] (ліпень — снежань 2021) * [[Дзмітрый Молаш]] (снежань 2021 — снежань 2025) * [[Дзмітрый Лянцэвіч]] (са снежня 2025) {{div col end}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * [http://torpedo-belaz.by Афіцыйны сайт] * {{globalsportsarchive|fk-tarpeda-belaz-zodzina/18863}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Склад ФК Тарпеда-БелАЗ}} {{Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}} [[Катэгорыя:Футбольныя клубы Беларусі|Тарпеда-БелАЗ]] [[Катэгорыя:ФК Тарпеда-БелАЗ| ]] l8hw0c4xkdex0huxa87jhyj5vjitb34 5129829 5129827 2026-04-20T10:19:08Z Reteeeee 3133 132326 /* Цяперашні склад */ 5129829 wikitext text/x-wiki {{Футбольны клуб |Назва = Тарпеда-БелАЗ |Лагатып = TorpedoZhodinoLogo.png |ШырыняЛагатыпа = 210px |ПоўнаяНазва = ТАА «Футбольны клуб „Тарпеда-БелАЗ“» |Мянушкі = |Горад = [[Жодзіна]], [[Беларусь]] |Заснаваны = [[1961]] |Стадыён = «[[Тарпеда (стадыён, Жодзіна)|Тарпеда]]» |Умяшчальнасць = 6500 |Кіраўнік = Станіслаў Вазняк |ПасадаКіраўніка = Дырэктар |Трэнер = Дзмітрый Лянцэвіч |Чэмпіянат = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшая ліга]] |Сезон = [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025|2025]] |Месца = 6 месца |Сайт = http://torpedo-belaz.by | pattern_la1 = _adidascondivot22wb | pattern_b1 = _adidascondivot22wb | pattern_ra1 = _adidascondivot22wb | pattern_sh1 = _adidaswhite | pattern_so1 = _color_3_stripes_black | leftarm1 = ffffff | body1 = ffffff | rightarm1 = ffffff | shorts1 = 000000 | socks1 = ffffff | pattern_la2 = _adidascondivo22bw | pattern_b2 = _adidascondivo22bw | pattern_ra2 = _adidascondivo22bw | pattern_sh2 = _adidascondivo20ww | pattern_so2 = _3_stripes_white | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 000000 }} '''«Тарпеда-БелАЗ»''' — [[Беларусь|беларускі]] футбольны клуб з горада [[Жодзіна]], заснаваны ў [[1961]] годзе. З 1992 года ўдзельнічае ў [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі]] (акрамя 1994—2001 гадоў). Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] (2016, 2023). == Гісторыя == Каманда была заснавана ў [[1961]] годзе, на базе [[Беларускі аўтамабільны завод|Беларускага аўтамабільнага завода]]. Першапачаткова мела назву «Ракета». Першы матч у гісторыі футбольны клуб з Жодзіна правёў 6 мая 1962 года. У [[Мінск]]у аўтазаводцам супрацьстаяла моцная каманда «Гвардзеец». Сустрэча праходзіла ў роўнай барацьбе, аднак перамогу атрымалі гаспадары — 3:2. Менавіта гэты паядынак і стаў адпраўной кропкай у гісторыі каманды. Адраджэнне калектыву звязана з імем [[Якаў Міхайлавіч Шапіра|Якава Шапіры]], трэнера, які вывеў «аўтабудаўнікоў» у вышэйшы дывізіён у 2001 годзе. У 2012 годзе клуб заняў апошняе месца ў Вышэйшай лізе і атрымаў права на стыкавыя матчы з «[[ФК Гарадзея|Гарадзеяй]]», што заняла другое месца ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Першай лізе]]. У першым матчы «Тарпеда» саступіла з лікам 0:1, але ў другім здолела ўзяць рэванш — 4:0 — і захавала месца ў эліце. У верасні 2019 года галоўным трэнерам жодзінскай каманды стаў [[Юрый Пунтус]], які ў 2020 годзе здолеў прывесці клуб да яго першых у гісторыі бронзавых медалёў чэмпіянату Беларусі. === 2021 год === У пачатку [[Сезон 2021 ФК Тарпеда-БелАЗ|2021 года]] фан-рух клуба адмовіўся падтрымліваць клуб, пакуль у краіне працягваюцца палітычныя судовыя справы, збіццё і забойства людей за ўласныя меркаванні<ref>{{cite web|url = https://sport.tut.by/news/football/720682.html|title = Фанаты белорусских футбольных клубов массово объявляют о бойкоте матчей|date = 2021-02-28|work = [[TUT.BY]]|language = ru|access-date = 2021-02-28|archive-url = https://web.archive.org/web/20210228190551/https://sport.tut.by/news/football/720682.html|archive-date = 2021-02-28|url-status = dead}}</ref>. У кваліфікацыі [[Ліга канферэнцый УЕФА 2020/2021|Лігі канферэнцый УЕФА 2020/2021]] клуб сустракаўся з дацкім «[[ФК Капенгаген|Капенгагенам]]». З-за міжнародных санкцый і [[Інцыдэнт з рэйсам Ryanair 4978#Наступствы|паветранай блакады]] «Тарпеда-БелАЗ» вымушаны быў правесці хатнюю гульню па-за межамі Беларусі. Першапачаткова разглядаўся варыянт з [[Тула|тульскім]] стадыёнам «[[Арсенал (стадыён, Тула)|Арсенал]]», аднак жодзінцам адмовілі, з-за чаго хатняя гульня прайшла на стадыёне «[[Цэнтральны (стадыён, Казань)|Цэнтральны]]» ў горадзе [[Казань]], дзе каманда прайграла з лікам 0:5. Сезон у чэмпіянаце Беларусі атрымаўся няўдалым, каманда хутка апынулася ў ніжняй палове табліцы. У ліпені 2021 года Пунтус пакінуў пасаду галоўнага трэнера, якую заняў яго памочнік [[Сяргей Зяневіч]]. Трохі палепшыўшы вынікі ў другой палове сезона, жодзінская каманда фінішавала на восьмым месцы. === 2022 год === Сезон 2022 жодзінская каманда пачала пад кіраўніцтвам новага трэнера [[Дзмітрый Молаш|Дзмітрыя Молаша]]. Страт чэмпіянату атрымаўся няўдалым — каманда пацярпела паражэнні ў першых трох матчах, але неўзабаве выправіла становішча і апынулася ў сярэдзіне табліцы. Добрая гульня ў другой палове сезона дазваляла змагацца за болей высокія месцы, аднак няўпэўнены фініш пакінуў жодзінцаў на восьмым радку. === 2023 год === У 2023 годзе «Тарпеда-БелАЗ» добра пачало чэмпіянат, хутка апынуўшыся сярод лідараў у табліцы. 28 мая 2023 года клуб у другі раз здабыў Кубак Беларусі, перайграўшы ў фінале барысаўскі [[ФК БАТЭ|БАТЭ]] (2:0). Дзякуючы гэтаму жодзінцы атрымалі месца ў Лізе канферэнцый УЕФА, дзе аднак адразу саступілі кіпрскаму [[ФК АЕК Ларнака|АЕКу]] і выбылі з далейшага розыгрышу. У чэмпіянаце з-за шматлікіх нічыіх «Тарпеда-БелАЗ» хутка перастала прэтэндаваць на чэмпіёнства, аднак працягвала прэтэндаваць на бронзавыя медалі і ў выніку фінішавала на трэцім месцы, другі раз у гісторыі заваяваўшы медалі айчыннага чэмпіянату. == Папярэднія назвы == * 1961—1967: «Ракета» * 1967—1969: «Аўтазаводзец» * 1969—1988: «Тарпеда» * 1989—1992: БелАЗ * 1992—2010: «Тарпеда» * з 2011: «Тарпеда-БелАЗ» == Дасягненні == === БССР === * {{Зл}} [[Чэмпіянат БССР па футболе|Чэмпіён БССР]] (4): [[Чэмпіянат БССР па футболе 1970|1970]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1971|1971]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1980|1980]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1981|1981]] * {{Ср}} Срэбраны прызёр [[Чэмпіянат БССР па футболе|чэмпіянату БССР]] (2): [[Чэмпіянат БССР па футболе 1972|1972]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1985|1985]] * {{Бр}} Бронзавы [[Чэмпіянат БССР па футболе|чэмпіянату БССР]] (2): [[Чэмпіянат БССР па футболе 1975|1975]], [[Чэмпіянат БССР па футболе 1982|1982]] * Уладальнік [[Кубак БССР па футболе|Кубка БССР]] (8): [[Кубак БССР па футболе 1969|1969]], [[Кубак БССР па футболе 1971|1971]], [[Кубак БССР па футболе 1972|1972]], [[Кубак БССР па футболе 1977|1977]], [[Кубак БССР па футболе 1978|1978]], [[Кубак БССР па футболе 1981|1981]], [[Кубак БССР па футболе 1982|1982]], [[Кубак БССР па футболе 1983|1983]] === Рэспубліка Беларусь === * {{Бр}} Бронзавы [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|чэмпіянату Беларусі]] (3): [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020|2020]], [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|2023]], [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2024|2024]] * Уладальнік [[Кубак Беларусі па футболе|Кубка Беларусі]] (2): [[Кубак Беларусі па футболе 2015/2016|2016]], [[Кубак Беларусі па футболе 2022/2023|2023]] * Пераможца [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лігі чэмпіянату Беларусі]]: [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2001|2001]] * Самая буйная перамога — 7:1 («[[ФК Смаргонь|Смаргонь]]», 2021). * Самая буйная параза — 1:8 («[[ФК Дынама Мінск|Дынама]]» Мінск, 1992; «[[ФК Дынама-93 Мінск|Беларусь]]» Мінск, 1992/93). == Цяперашні склад == ''Станам на жнівень 2024 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба''<ref>{{cite web|title=Основной состав|url=http://torpedo-belaz.by/team/osnovnoy-sostav/|work=Афіцыйны сайт «Тарпеда-БелАЗ»|date=|access-date=2024-03-28|lang=ru}}</ref>. {{Склад}} {{Ігрок|1|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|[[Сяргей Ігнатовіч]]||1992}} {{Ігрок|25|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|[[Цімафей Юрасаў]]||2003}} {{Ігрок|99|{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Макар Масленікаў||2007}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|3|{{Сцяг|Украіна}}|Аб|Яўген Чагавец||1998}} {{Ігрок|4|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Уладзімір Манаеў||2004}} {{Ігрок|6|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Кірыл Прамудраў]]|[[капітан (футбол)|капітан]]|1992}} {{Ігрок|13|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Аляксей Залескі]]||1994}} {{Ігрок|19|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Ілья Руцкі]]||1999}} {{Ігрок|20|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Рыгор Марцьянаў]]||2002}} {{Ігрок|22|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Захар Баранок||2006}} {{Ігрок|88|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мацвей Міхайрын||2005}} {{Ігрок|90|{{Сцяг|Сербія}}|Аб|Ненад Перавіч||2002}} {{Ігрок|96|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Уладзіслаў Мялько||2004}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|2|{{Сцяг|Кот-д'Івуар}}|ПА|Ламін Махамед Бамба||2005}} {{Падзел складу}} {{Ігрок|7|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Арцём Быкаў]]||1992}} {{Ігрок|8|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Максім Будзько||2004}} {{Ігрок|9|{{Сцяг|Украіна}}|ПА|[[Аляксандр Бацішчаў]]||1991}} {{Ігрок|14|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Міхаіл Ладуцька||2004}} {{Ігрок|17|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Уладзіслаў Кролік||2005}} {{Ігрок|27|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Максім Гаявы||2002}} {{Ігрок|30|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|[[Вадзім Пабудзей]]||1994}} {{Ігрок|68|{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Даніла Жульпа||2004}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок|10|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|[[Віталь Лісаковіч]]||1998}} {{Ігрок|16|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Наджы Агбо||2006}} {{Ігрок|21|{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Вадзім Кісялёў||2005}} {{Ігрок|29|{{Сцяг|Нігерыя}}|Нап|Стэфан Альфрэд||1997}} {{Ігрок|89|{{Сцяг|Расія}}|Нап|[[Аляксандр Французаў]]|у арэндзе з «[[ФК Лакаматыў Масква|Лакаматыва]]»|2004}} {{Канец складу}} === Ігракі ў арэндзе === {{Склад}} {{Ігрок|20|{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|[[Рыгор Марцьянаў]]|у «[[ФК Слуцк|Слуцку]]» да снежня 2024 года|2002}} {{Канец складу}} === Трэнерскі штаб === * {{Сцяг|Беларусь}} Дзмітрый Лянцэвіч (нар. 1983) — галоўны трэнер * {{Сцяг|Расія}} [[Віталь Казанцаў]] (нар. 1981) — старшы трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} Валянцін Міхееў (нар. 1979) — трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} [[Міхаіл Афанасьеў]] (нар. 1986) — трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} Уладзімір Чарнуха (нар. 1995) — трэнер === «Тарпеда-БелАЗ-2» === У сезоне 2024 рэзервовая каманда пад назвай «Тарпеда-БелАЗ-2» выступае ў [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Першай лізе]]<ref>{{cite web|date = 2024-04-05|url = https://football.by/news/186026 |title = От "Энергетика-БГУ" и "Белшины" до дублей. Заявки команд первой лиги (сезон-2024) |website = football.by|access-date = 2024-04-09|language = ru}}</ref>. {{Склад}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Макар Масленікаў||2007}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Павел Прышывалка||1999}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Бр|Назар Чыж||2006}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Захар Баранок||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Ігар Бурко||1988}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Эдуард Карасцялёў||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Уладзімір Манаеў||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Уладзіслаў Мялько||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Аб|Мацвей Прыцкер||2005}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Канстанцін Багдановіч||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Арсеній Галушка||2003}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Раман Жалезны||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Павел Захараў||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Канстанцін Канчаленка||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Міхаіл Ладуцька||2004}} {{Падзел складу}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Глеб Міхайлаў||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Ягор Мычолкін||2002}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Мікіта Пацко||1995}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Мацвей Сакалоўскі||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Арцём Сідорык||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Іван Сіўкоў||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Уладзіслаў Скаўпнёў||2005}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Аляксандр Фамін||2007}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Цімафей Шаркоўскі||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|ПА|Глеб Яроцкі||2006}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Дзяніс Нікалаеў||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Кірыл Нябышынец||2006}} {{Ігрок||{{Сцяг|Расія}}|Нап|Уладзіслаў Рубан||1996}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Ягор Фурс||2004}} {{Ігрок||{{Сцяг|Беларусь}}|Нап|Ягор Ягораў||2006}} {{Канец складу}} === Трэнерскі штаб «Тарпеда-БелАЗ-2» === * {{Сцяг|Беларусь}} [[Дзяніс Каролік]] (нар. 1979) — галоўны трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Гранькоў]] (нар. 1978) — трэнер * {{Сцяг|Беларусь}} [[Аляксандр Чаркас]] (нар. 1989) — трэнер брамнікаў == Статыстыка выступленняў == === Чэмпіянат і Кубак Беларусі === {|class="wikitable" style="text-align: center;" !width=70|Сезон !width=150|Ліга !width=30|{{Comment|М|Месца}} !width=30|{{Comment|Г|Гульняў}} !width=30|{{Comment|В|Перамогі}} !width=30|{{Comment|Н|Нічыі}} !width=30|{{Comment|П|Паражэнні}} !width=60|Галы !width=45|Ачкі !width=90|[[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]] !width=200|Заўвагі |- | 1992 || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992|Першая]] (Д1) || '''13''' || 15 || 5 || 0 || 10 || <nowiki>13–31</nowiki> || '''10''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1992|1/16 фіналу]] || |- | 1992/93 || [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992/1993|Першая]] (Д1) || '''17''' || 32 || 2 || 4 || 26 || <nowiki>17–68</nowiki> || '''8''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1992/1993|1/8 фіналу]] || [[Файл:Descento.svg|15px]] Вылет у [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Другую лігу]] |- | 1993/94 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1993/1994|Другая]] (Д2) || '''8''' || 28 || 8 || 10 || 10 || <nowiki>24–29</nowiki> || '''26''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1993/1994|1/8 фіналу]] || |- | 1994/95 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1994/1995|Другая]] (Д2) || '''10''' || 30 || 11 || 6 || 13 || <nowiki>37–35</nowiki> || '''28''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1994/1995|1/16 фіналу]] || |- | 1995 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1995|Другая]] (Д2) || '''11''' || 14 || 3 || 6 || 5 || <nowiki>13–15</nowiki> || '''15''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1995/1996|1/16 фіналу]] || |- | 1996 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1996|Другая]] (Д2) || '''7''' || 24 || 8 || 9 || 7 || <nowiki>24–20</nowiki> || '''33''' || [[Кубак Беларусі па футболе 1996/1997|1/16 фіналу]] || |- | 1997 ||style="background:#D0F0C0"| [[Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1997|Другая]] (Д2) || '''5''' || 30 || 14 || 8 || 8 || <nowiki>37–25</nowiki> || '''50''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1997/1998|1/16 фіналу]] || |- | 1998 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998|Першая]] (Д2) || '''5''' || 30 || 15 || 10 || 5 || <nowiki>58–31</nowiki> || '''55''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1998/1999|1/16 фіналу]] || Змена назваў ліг |- | 1999 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1999|Першая]] (Д2) || '''7''' || 30 || 11 || 11 || 8 || <nowiki>55–43</nowiki> || '''44''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 1999/2000|1/16 фіналу]] || |- | 2000 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2000|Першая]] (Д2) || '''7''' || 30 || 13 || 6 || 11 || <nowiki>44–36</nowiki> || '''45''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2000/2001|1/16 фіналу]] || |- | 2001 ||style="background:#D0F0C0"| [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2001|Першая]] (Д2) ||style="background:gold"| '''1''' || 28 || 21 || 3 || 4 || <nowiki>56–13</nowiki> || '''66''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2001/2002|1/16 фіналу]] || [[Файл:Flecha verde.png|15px]] Выхад у [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Вышэйшую лігу]] |- | 2002 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2002|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 26 || 13 || 4 || 9 || <nowiki>38–27</nowiki> || '''43''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2002/2003|1/8 фіналу]] || |- | 2003 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2003|Вышэйшая]] (Д1) || '''6''' || 30 || 13 || 10 || 7 || <nowiki>44–25</nowiki> || '''49''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2003/2004|1/8 фіналу]] || |- | 2004 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2004|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 30 || 19 || 2 || 9 || <nowiki>57–28</nowiki> || '''59''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2004/2005|1/16 фіналу]] || |- | 2005 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2005|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 26 || 14 || 5 || 7 || <nowiki>40–25</nowiki> || '''47''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2005/2006|1/8 фіналу]] || |- | 2006 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2006|Вышэйшая]] (Д1) || '''11''' || 26 || 7 || 9 || 10 || <nowiki>21–27</nowiki> || '''30''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2006/2007|Чвэрцьфінал]] || |- | 2007 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2007|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 26 || 11 || 10 || 5 || <nowiki>28–21</nowiki> || '''43''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2007/2008|1/16 фіналу]] || |- | 2008 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2008|Вышэйшая]] (Д1) || '''13''' || 30 || 7 || 10 || 13 || <nowiki>25–36</nowiki> || '''31''' ||[[Кубак Беларусі па футболе 2008/2009|1/8 фіналу]] || |- | 2009 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2009|Вышэйшая]] (Д1) || '''8''' || 26 || 10 || 7 || 9 || <nowiki>31–22</nowiki> || '''37''' ||style="background:silver"|[[Кубак Беларусі па футболе 2009/2010|Фіналіст]] || |- |rowspan="2"| 2010 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2010|Вышэйшая]] (Д1) || '''11''' || 33 || 7 || 7 || 19 || <nowiki>33–58</nowiki> || '''28''' || rowspan="2"|[[Кубак Беларусі па футболе 2010/2011|1/16 фіналу]] || |- | Пераходныя матчы{{efn-ua|Пераходныя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць [[ФК СКВІЧ|СКВІЧа]], другой каманды [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2010|Першай лігі 2010]].}} || || 2 || 1 || 1 || 0 || <nowiki>3–1</nowiki> || || |- | 2011 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2011|Вышэйшая]] (Д1) || '''6''' || 33 || 9 || 14 || 10 || <nowiki>37–41</nowiki> || '''41''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2011/2012|1/16 фіналу]] || |- |rowspan="2"| 2012 ||[[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Вышэйшая]] (Д1) || '''11''' || 30 || 5 || 9 || 16 || <nowiki>17–39</nowiki> || '''24''' ||rowspan="2" style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па футболе 2012/2013|Паўфінал]] || |- | Пераходныя матчы{{efn-ua|Пераходныя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць «[[ФК Гарадзея|Гарадзеі]]», другой каманды [[Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2012|Першай лігі 2012]].}} || || 2 || 1 || 0 || 1 || <nowiki>4–1</nowiki> || || |- | [[Сезон 2013 ФК Тарпеда-БелАЗ|2013]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2013|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 32 || 12 || 6 || 14 || <nowiki>33–38</nowiki> || '''42''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2013/2014|1/8 фіналу]] || |- | [[Сезон 2014 ФК Тарпеда-БелАЗ|2014]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014|Вышэйшая]] (Д1) || '''4''' || 32 || 13 || 11 || 8 || <nowiki>38–30</nowiki> || '''50''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2014/2015|1/16 фіналу]] || |- | [[Сезон 2015 ФК Тарпеда-БелАЗ|2015]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015|Вышэйшая]] (Д1) || '''7''' || 26 || 10 || 6 || 10 || <nowiki>31–29</nowiki> || '''36''' ||style="background:gold"|[[Кубак Беларусі па футболе 2015/2016|Уладальнік]] || |- | [[Сезон 2016 ФК Тарпеда-БелАЗ|2016]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 30 || 13 || 9 || 8 || <nowiki>47–33</nowiki> || '''48''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2016/2017|Чвэрцьфінал]] || |- | [[Сезон 2017 ФК Тарпеда-БелАЗ|2017]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 30 || 14 || 9 || 7 || <nowiki>43–27</nowiki> || '''51''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2017/2018|1/8 фіналу]] || |- | [[Сезон 2018 ФК Тарпеда-БелАЗ|2018]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2018|Вышэйшая]] (Д1) || '''5''' || 30 || 16 || 7 || 7 || <nowiki>36–18</nowiki> || '''55''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2018/2019|1/8 фіналу]] || |- | [[Сезон 2019 ФК Тарпеда-БелАЗ|2019]] || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019|Вышэйшая]] (Д1) || '''6''' || 30 || 13 || 6 || 11 || <nowiki>41–36</nowiki> || '''45''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2019/2020|Чвэрцьфінал]] || |- | 2020 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020|Вышэйшая]] (Д1) || style="background:#cc9966"|'''3''' || 30 || 16 || 8 || 6 || <nowiki>55–37</nowiki> || '''56''' ||style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па футболе 2020/2021|Паўфінал]] || |- | 2021 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021|Вышэйшая]] (Д1) || '''8''' || 30 || 10 || 6 || 14 || <nowiki>38–43</nowiki> || '''36''' || [[Кубак Беларусі па футболе 2021/2022|Чвэрцьфінал]] || |- | 2022 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022|Вышэйшая]] (Д1) || '''8''' || 30 || 11 || 10 || 9 || <nowiki>35–32</nowiki> || '''43''' ||style="background:gold"|[[Кубак Беларусі па футболе 2022/2023|Уладальнік]] || |- | 2023 || [[Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2023|Вышэйшая]] (Д1) || style="background:#cc9966"|'''3''' || 28 || 12 || 13 || 3 || <nowiki>33–18</nowiki> || '''49''' ||style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па футболе 2023/2024|Паўфінал]] || |- |} {{notelist-ua}} === Еўракубкі === Дэбют клуба ў еўракубках адбыўся 1 ліпеня 2010 года: у першым кваліфікацыйным раўндзе Лігі Еўропы УЕФА 2010/11 жодзінцы (якія трапілі ў турнір у як фіналісты Кубка) упэўнена перамаглі ісландскі «[[ФК Фюлкір|Фюлкір]]», але ў другім саступілі клубу [[ОФК Бялград|ОФК]] з Сербіі. {| class="wikitable" ! Сезон ! Кубак ! Раўнд ! colspan=2|Клуб ! Першыя матчы ! Матчы ў адказ ! colspan=2|Вынік |- |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА 2010/2011|2010/2011]] |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА|Ліга Еўропы]] |1 к/р |{{Сцяг|Ісландыя}} |[[ФК Фюлкір|Фюлкір (Рэйк’явік)]] |align="center"|3:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|3:1 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|'''6:1'''||[[Файл:Symbol confirmed.svg|17px]] |- |2 к/р |{{Сцяг|Сербія}} |[[ОФК Бялград|ОФК (Бялград)]] |align="center"|2:2 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|0:1 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''2:3'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Ліга Еўропы УЕФА 2015/2016|2015/2016]] |[[Ліга Еўропы УЕФА|Ліга Еўропы]] |1 к/р |{{Сцяг|Албанія}} |[[ФК Кукесі|Кукесі]] |align="center"|0:2 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|0:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''0:2'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА 2016/2017|2016/2017]] |rowspan="2"|[[Ліга Еўропы УЕФА|Ліга Еўропы]] |2 к/р |{{Сцяг|Венгрыя}} |[[ФК Дэбрэцэн|Дэбрэцэн]] |align="center"|2:1 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|1:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''3:1'''||[[Файл:Symbol confirmed.svg|17px]] |- |3 к/р |{{Сцяг|Аўстрыя}} |[[ФК Рапід Вена|Рапід (Вена)]] |align="center"|0:0 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|0:3 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|'''0:3'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Ліга канферэнцый УЕФА 2020/2021|2020/2021]] |[[Ліга канферэнцый УЕФА|Ліга канферэнцый]] |2 к/р |{{Сцяг|Данія}} |[[ФК Капенгаген|Капенгаген]] |align="center"|1:4 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|0:5 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|'''1:9'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[Ліга канферэнцый УЕФА 2023/2024|2023/2024]] |[[Ліга канферэнцый УЕФА|Ліга канферэнцый]] |2 к/р |{{Сцяг|Кіпр}} |[[ФК АЕК Ларнака|АЕК (Ларнака)]] |align="center"|2:3 ({{Comment|Х|Хатні}}) |align="center"|1:1 ({{Comment|Г|Гасцявы}}) |align="center"|'''3:4'''||[[Файл:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |} == Галоўныя трэнеры == {{div col|2}} * [[Алег Волах]] (1973—1976) * [[Міхаіл Якаўлевіч Андружэйчык|Міхаіл Андружэйчык]] (1993—1994)<ref>{{Cite web |title=Футбол. На 85-м году жизни умер заслуженный тренер Беларуси Михаил Андружейчик |url=https://www.pressball.by/news/football/376949 |language=ru |website=pressball.by |date=2021-01-21 |access-date=2022-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302192720/https://www.pressball.by/news/football/376949 |archive-date=2021-03-02 |url-status=dead }}</ref> * [[Пётр Міхееў]] (да 1999) * [[Якаў Міхайлавіч Шапіра|Якаў Шапіра]] (2001 — ліпень 2004) * [[Юрый Малееў]] (ліпень 2004 — ліпень 2006) * [[Уладзімір Журавель]] (в. а. у ліпені — лістападзе 2006) * [[Алег Кубараў]] (лістапад 2006 — снежань 2009) * [[Аляксандр Бразевіч]] (студзень — ліпень 2010) * [[Сяргей Гурэнка]] (ліпень 2010 — май 2012) * [[Вадзім Бразоўскі]] (в. а. у маі — ліпені 2012; ліпень — лістапад 2012) * [[Ігар Крывушэнка]] (лістапад 2012 — ліпень 2017) * [[Алег Кубараў]] (ліпень 2017 — снежань 2018) * [[Вадзім Скрыпчанка]] (студзень — верасень 2019) * [[Сяргей Зяневіч]] (в.а. у верасні 2019) * [[Юрый Пунтус]] (верасень 2019 — ліпень 2021) * [[Сяргей Зяневіч]] (ліпень — снежань 2021) * [[Дзмітрый Молаш]] (снежань 2021 — снежань 2025) * [[Дзмітрый Лянцэвіч]] (са снежня 2025) {{div col end}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * [http://torpedo-belaz.by Афіцыйны сайт] * {{globalsportsarchive|fk-tarpeda-belaz-zodzina/18863}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Склад ФК Тарпеда-БелАЗ}} {{Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе}} [[Катэгорыя:Футбольныя клубы Беларусі|Тарпеда-БелАЗ]] [[Катэгорыя:ФК Тарпеда-БелАЗ| ]] 2wu55i4fzki41jqjgs7q1pw7vpk7yik 0 185178 5129550 5021974 2026-04-19T12:24:18Z M.L.Bot 261 /* Рэктары */ 5129550 wikitext text/x-wiki {{Картка семінарыі |назва = Полацкая духоўная семінарыя |скарачэнне = |эмблема = |выява = |арыгінал = |міжназва = |ранейшае = Беларуская грэка-ўніяцкая духоўная семінарыя |дэвіз = |заснавана = 1807 |канфесія = |царква = |рэктар = |студэнты = |бакалаўрыят = |магістратура = |дактары = |прафесары = |выкладчыкі = |размяшчэнне = |адрас = |сайт = }} '''Полацкая духоўная семінарыя''' — сярэдняя духоўная навучальная ўстанова [[Віцебская і Аршанская епархія|Віцебскай епархіі]] [[Руская праваслаўная царква|Рускай праваслаўнай царквы]]. == Гісторыя == У [[1807]] годзе мітрапалітам Беларускай грэка-каталіцкай царквы [[Іраклій (Лісоўскі)|Іракліем Лісоўскім]] у маёнтку [[Струнне (Гаранскі сельсавет)|Струнне]] (каля [[Полацк]]а) побач са сваёй рэзідэнцыяй была заснавана «Беларуская грэка-ўніяцкая духоўная семінарыя». Зроблена гэта было ў адпаведнасці з указам імператара [[Аляксандр I (імператар расійскі)|Аляксандра I]], падпісаным у снежні 1806 года. Семінарыя прызначалася для навучання дзяцей белага ўніяцкага духавенства і ўтрымлівалася за кошт маёнткаў і часткі грашовых сродкаў, аднятых у [[базыльяне|базыльян]]. У [[1808]] годзе мітрапалітам Іракліем Лісўскім былі зацверджаны правілы навучальна-выхаваўчага працэсу і штат семінарыі. У лістападзе таго ж года семінарыя пераведзена ў будынак [[Сафійскі сабор (Полацк)|Сафійскага сабора]] ў [[Полацк]]у. У [[1812]] годзе падчас [[Айчынная вайна 1812|Айчыннай вайны 1812 года]] семінарыя была разрабавана французамі і аднавіла сваю дзейнасць у [[1813]] годзе ў вёсцы Судзілавічы, а ў [[1821]] годзе семінарыя зноў пераведзена ў [[Полацк]]. У [[1823]]—[[1824]] гадах ператворана ва ўласна семінарыю з двума аддзяленнямі і трохкласнае вучылішча пры ёй. У [[1839]] годзе навучальныя курсы семінарыі былі прыраўнаваны да курсаў семінарый Пецярбургскага і Кіеўскага навучальных акруг. Пасля ліквідацыі ў [[1839]] годзе ўніяцкай царквы семінарыя стала праваслаўнай. У [[1840]] годзе пераназвана ў Полацкую духоўную семінарыю, і напачатку [[1840]]-х гадоў пераведзена на казённае ўтрыманне. У [[1856]] годзе семінарыя пераведзена ў [[Віцебск]], але працягвала называцца Полацкай да снежня [[1871]] года, калі была пераназвана ў [[Віцебская духоўная семінарыя|Віцебскую духоўную семінарыю]]. == Рэктары == * [[Аўрэлій Сулятыцкі]] (1807—1808)<ref name=":0">Полоцкие епархиальные ведомости. — 1906. — № 6, с. 49.</ref>. * Ігнацій Баброўскі (1808—1815)<ref name=":0" />. * Вакансія (1815—1816)<ref name=":1">Полоцкие епархиальные ведомости. — 1906. — № 6, с. 52.</ref>. * Рыгор Дружына (1817)<ref name=":1" />. * Вакансія (1818—1822)<ref name=":1" />. * Пётр Слонімскі (1813—1820), "прэфект з правамі рэктара"<ref name=":2">Полоцкие епархиальные ведомости. — 1906. — № 6, с. 52-53.</ref>. * [[Васіль (Лужынскі)|Васіль Лужынскі]] (1820—1822), "прэфект з правамі рэктара"<ref name=":2" />. * Язафат Вайдак (1822-1828?)<ref>''Мосейчук, Л. И.'' Полоцкая униатская семинария: основание и расцвет / Л. И. Мосейчук // Научные труды Республиканского института высшей школы. Исторические и психолого-педагогические науки. – Выпуск 16: в 2 ч. – Часть 1. – Минск : РИВШ, 2016. – С. 116–124.</ref> * [[Міхаіл Шалепін]] (1823?—1839). * [[Філарэт (Малышэўскі)|Філарэт Малышэўскі]] (1840—1849). * [[Павел (Дабрахотаў)|Павел Дабрахотаў]] (1849—1851). * [[Фоцій (Раманоўскі)|Фоцій Раманоўскі]] (1853—1855). * {{нп3|Анатоль (Станкевіч)|Анатоль Станкевіч|ru|Анатолий (Станкевич)}} (1860—1861). * [[Міканор (Браўковіч)|Міканор Браўковіч]] (1865—1868). * [[Арсень (Івашчанка)|Арсень Івашчанка]] (1868—1872). {{Зноскі}} == Спасылкі == * https://drevo-info.ru/articles/13675949.html * {{Артыкул|спасылка=https://pravoslavnoe-duhovenstvo.ru/media/priestdb/materialattachment/attachment/1a/39/1a392a5a-06ee-4f67-b986-8a5b32c04e8c.pdf|ref=Полоцкие епархиальные ведомости №6|загаловак=Полоцкие епархиальные ведомости|год=1906|мова=ru|выданне=|нумар=6}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:}} [[Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Полацка]] [[Катэгорыя:1807 год у Беларусі]] [[Катэгорыя:Зніклі ў 1856 годзе]] [[Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Полацку]] [[Катэгорыя:Праваслаўе ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Грэка-каталіцкая царква на Беларусі]] [[Катэгорыя:Духоўныя навучальныя ўстановы Беларусі]] [[Катэгорыя:Полацкая духоўная семінарыя| ]] 7qsstmcy2hmv1u7hjqv4l0k0jgb9h0i 5129552 5129550 2026-04-19T12:31:00Z M.L.Bot 261 /* Рэктары */ 5129552 wikitext text/x-wiki {{Картка семінарыі |назва = Полацкая духоўная семінарыя |скарачэнне = |эмблема = |выява = |арыгінал = |міжназва = |ранейшае = Беларуская грэка-ўніяцкая духоўная семінарыя |дэвіз = |заснавана = 1807 |канфесія = |царква = |рэктар = |студэнты = |бакалаўрыят = |магістратура = |дактары = |прафесары = |выкладчыкі = |размяшчэнне = |адрас = |сайт = }} '''Полацкая духоўная семінарыя''' — сярэдняя духоўная навучальная ўстанова [[Віцебская і Аршанская епархія|Віцебскай епархіі]] [[Руская праваслаўная царква|Рускай праваслаўнай царквы]]. == Гісторыя == У [[1807]] годзе мітрапалітам Беларускай грэка-каталіцкай царквы [[Іраклій (Лісоўскі)|Іракліем Лісоўскім]] у маёнтку [[Струнне (Гаранскі сельсавет)|Струнне]] (каля [[Полацк]]а) побач са сваёй рэзідэнцыяй была заснавана «Беларуская грэка-ўніяцкая духоўная семінарыя». Зроблена гэта было ў адпаведнасці з указам імператара [[Аляксандр I (імператар расійскі)|Аляксандра I]], падпісаным у снежні 1806 года. Семінарыя прызначалася для навучання дзяцей белага ўніяцкага духавенства і ўтрымлівалася за кошт маёнткаў і часткі грашовых сродкаў, аднятых у [[базыльяне|базыльян]]. У [[1808]] годзе мітрапалітам Іракліем Лісўскім былі зацверджаны правілы навучальна-выхаваўчага працэсу і штат семінарыі. У лістападзе таго ж года семінарыя пераведзена ў будынак [[Сафійскі сабор (Полацк)|Сафійскага сабора]] ў [[Полацк]]у. У [[1812]] годзе падчас [[Айчынная вайна 1812|Айчыннай вайны 1812 года]] семінарыя была разрабавана французамі і аднавіла сваю дзейнасць у [[1813]] годзе ў вёсцы Судзілавічы, а ў [[1821]] годзе семінарыя зноў пераведзена ў [[Полацк]]. У [[1823]]—[[1824]] гадах ператворана ва ўласна семінарыю з двума аддзяленнямі і трохкласнае вучылішча пры ёй. У [[1839]] годзе навучальныя курсы семінарыі былі прыраўнаваны да курсаў семінарый Пецярбургскага і Кіеўскага навучальных акруг. Пасля ліквідацыі ў [[1839]] годзе ўніяцкай царквы семінарыя стала праваслаўнай. У [[1840]] годзе пераназвана ў Полацкую духоўную семінарыю, і напачатку [[1840]]-х гадоў пераведзена на казённае ўтрыманне. У [[1856]] годзе семінарыя пераведзена ў [[Віцебск]], але працягвала называцца Полацкай да снежня [[1871]] года, калі была пераназвана ў [[Віцебская духоўная семінарыя|Віцебскую духоўную семінарыю]]. == Рэктары == * [[Аўрэлій Сулятыцкі]] (1807—1808)<ref name=":0">Полоцкие епархиальные ведомости. — 1906. — № 6, с. 49.</ref>. * Ігнацій Баброўскі (1808—1815)<ref name=":0" />. * Вакансія (1815—1816)<ref name=":1">Полоцкие епархиальные ведомости. — 1906. — № 6, с. 52.</ref>. * Рыгор Дружына (1817)<ref name=":1" />. * Вакансія (1818—1822)<ref name=":1" />. * Пётр Слонімскі (1813—1820), "прэфект з правамі рэктара"<ref name=":2">Полоцкие епархиальные ведомости. — 1906. — № 6, с. 52-53.</ref>. * [[Васіль (Лужынскі)|Васіль Лужынскі]] (1820—1822), "прэфект з правамі рэктара"<ref name=":2" />. * Язафат Вайдак (1822-1828?)<ref>''Мосейчук, Л. И.'' Полоцкая униатская семинария: основание и расцвет / Л. И. Мосейчук // Научные труды Республиканского института высшей школы. Исторические и психолого-педагогические науки. – Выпуск 16: в 2 ч. – [https://elib.bsu.by/bitstream/123456789/156814/1/%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%87%D0%BD%D1%8B%D0%B5%20%D1%82%D1%80%D1%83%D0%B4%D1%8B%20%D0%A0%D0%98%D0%92%D0%A8-2016_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80.%20%D0%B8%20%D0%BF%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB.%D1%87.1.pdf Часть 1.] – Минск : РИВШ, 2016. – С. 116–124.</ref> * [[Міхаіл Шалепін]] (1823?—1839). * [[Філарэт (Малышэўскі)|Філарэт Малышэўскі]] (1840—1849). * [[Павел (Дабрахотаў)|Павел Дабрахотаў]] (1849—1851). * [[Фоцій (Раманоўскі)|Фоцій Раманоўскі]] (1853—1855). * {{нп3|Анатоль (Станкевіч)|Анатоль Станкевіч|ru|Анатолий (Станкевич)}} (1860—1861). * [[Міканор (Браўковіч)|Міканор Браўковіч]] (1865—1868). * [[Арсень (Івашчанка)|Арсень Івашчанка]] (1868—1872). {{Зноскі}} == Спасылкі == * https://drevo-info.ru/articles/13675949.html * {{Артыкул|спасылка=https://pravoslavnoe-duhovenstvo.ru/media/priestdb/materialattachment/attachment/1a/39/1a392a5a-06ee-4f67-b986-8a5b32c04e8c.pdf|ref=Полоцкие епархиальные ведомости №6|загаловак=Полоцкие епархиальные ведомости|год=1906|мова=ru|выданне=|нумар=6}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:}} [[Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Полацка]] [[Катэгорыя:1807 год у Беларусі]] [[Катэгорыя:Зніклі ў 1856 годзе]] [[Катэгорыя:XIX стагоддзе ў Полацку]] [[Катэгорыя:Праваслаўе ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Грэка-каталіцкая царква на Беларусі]] [[Катэгорыя:Духоўныя навучальныя ўстановы Беларусі]] [[Катэгорыя:Полацкая духоўная семінарыя| ]] jwm6o9mx3c0jtzltwo9wi72nwru9pxx 100 193297 5129604 5129342 2026-04-19T15:51:13Z NirvanaBot 40832 +1 новых 5129604 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Знакі (фільм)|2026-04-19T13:49:48Z|StachLysy}} {{Новы артыкул|Сіеста|2026-04-17T19:57:58Z|Lš-k.}} {{Новы артыкул|Муха сіняя мясная|2026-04-17T19:19:15Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Джордж Орд|2026-04-17T07:07:32Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Эндру Дэлмар Хопкінс|2026-04-12T17:44:51Z|Milana Borisova}} {{Новы артыкул|Эўглена зграбная|2026-04-11T08:42:52Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Факус|2026-04-11T08:18:38Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Кітабістыка|2026-04-10T18:34:28Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Лепацынкліс|2026-04-09T20:57:02Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Міхаіл Аляксандравіч Максімовіч|2026-04-09T09:27:52Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Заходнеамазонскі ламанцін|2026-04-05T09:23:12Z|Observr1}} {{Новы артыкул|Anomotherium|2026-04-04T12:23:31Z|Observr1}} {{Новы артыкул|Рачны цвыркун|2026-04-03T20:00:15Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Miosiren|2026-04-02T08:50:07Z|Observr1}} {{Новы артыкул|Кулік-чарняк|2026-03-30T17:55:09Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Паднябенне|2026-03-30T11:43:04Z|Jaŭhien}} {{Новы артыкул|Галасавы апарат|2026-03-30T11:24:47Z|Jaŭhien}} {{Новы артыкул|Узроўні мовы|2026-03-29T20:24:41Z|Jaŭhien}} {{Новы артыкул|Сістэма мовы|2026-03-29T19:54:35Z|Jaŭhien}} {{Новы артыкул|Сінтагматыка|2026-03-29T19:17:16Z|Jaŭhien}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> so9qtj3fcxcg5i2qwbj9zcig40ykk65 100 193441 5129601 5129339 2026-04-19T15:50:35Z NirvanaBot 40832 +1 новых 5129601 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|2-і Зімні завулак (Мінск)|2026-04-19T15:07:18Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Мастацкая галерэя імя Ю. М. Пэна|2026-04-18T14:06:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Сэмюэл Джонсан|2026-04-17T11:20:28Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|1-ы Зімні завулак (Мінск)|2026-04-16T17:30:04Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Брацкая магіла (Гуды)|2026-04-14T14:01:18Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Археалагічны музей (Познань)|2026-04-13T19:38:07Z|J-ka Zadzvinski}} {{Новы артыкул|Томская вуліца (Мінск)|2026-04-13T13:46:50Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Бабруйск-Арэна|2026-04-10T16:49:35Z|Jaŭhien}} {{Новы артыкул|Чацвярак (будынак)|2026-04-10T08:44:25Z|Voūk12}} {{Новы артыкул|Каланіяльная імперыя|2026-04-09T10:42:58Z|Voūk12}} {{Новы артыкул|Дом, у якім жыў Канстанцін Заслонаў|2026-04-07T13:13:24Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Вадзяны млын (Орша)|2026-04-07T12:21:56Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Брацкія могілкі (Орша)|2026-04-07T12:09:05Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Брацкая магіла савецкіх воінаў (Орша, вуліца Леніна)|2026-04-07T12:07:40Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Брацкая магіла савецкіх воінаў (Орша, Камсамольская вуліца)|2026-04-07T12:06:35Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Брацкая магіла падпольшчыкаў, ахвяр фашызму і ваеннапалонных (Орша)|2026-04-07T12:05:05Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Брацкая магіла падпольшчыкаў (Орша)|2026-04-07T11:57:24Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Архітэктура барока ў Беларусі|2026-04-05T18:56:49Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Андрэа Поца|2026-04-05T17:30:00Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Завулак Любанскіх (Мінск)|2026-04-03T20:05:14Z|Андрэй 2403 Б}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 6ziyt9lh8vr4e5ipvybh0drj6di5mt3 0 203176 5129666 4894615 2026-04-19T21:37:02Z Skejtpunk 166855 вычытка, удакладненне 5129666 wikitext text/x-wiki {{Сінгл | Назва = Radio Ga Ga | Вокладка = | Выканаўца = [[Queen]] | Альбам = [[The Works]] | Бок А = «Radio Ga Ga» | Бок Бы = «I Go Crazy» | Дата выпуску = 23 студзеня 1984 | Фармат = [[Грампласцінка|7"]], [[Грампласцінка|12"]], [[Кампакт-дыск|CD]], [[кампакт-касета]] | Дата запісу = 1983 | Жанры = [[поп-рок]]<ref name="MF">{{кніга|аўтар=Furniss, Matters|загаловак=Queen — Uncensored on the Record|мова=en|старонкі=71|спасылка=https://books.google.com/?id=BCeTqWXP6eoC&pg=PT71&dq=%22radio+ga+ga%22 |выдавецтва= Coda Books Ltd.|год=2012|isbn= 978-1-9085-3884-0|ref=Furniss}}</ref>, [[арэна-рок]]<ref name="MF"/>, [[сінці-поп]]<ref name="SYN">{{кніга|загаловак=Stereo Review|выдавецтва={{Нп3|Hachette Filipacchi Media U.S.|CBS Publications|en|Hachette Filipacchi Media U.S.}}|год=1984|том=49|старонкі=76}}. — «Radio Gaga (the single), a skillful merger of contemporary synth-pop and old-time Brill Building panache».</ref> | Кампазітар = [[Роджэр Тэйлар|Роджэр Тэйлар]] | Працягласць = 5:44 | Лэйбл = * [[EMI Records|EMI]] <small>(Вялікабрытанія)</small> * [[Elektra Records|Elektra]] <small>([[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]])</small> | Прадзюсары = [[Queen]], [[Райнхольд Мак|Райнхольд Мак]] | Агляды = * ''{{Не перакладзена 3|Enfer (часопіс)|Enfer|fr|Enfer magazine}}'' ► без адзнакі<ref name="Enferreview">{{артыкул|аўтар=Eric Villalonga|спасылка=http://france.metal.museum.free.fr/revues/enfer_magazine/10/page_53.htm|загаловак=Review: Queen — «Radio Ga Ga»|мова=fr|выданне=''{{Не перакладзена 3|Enfer (часопіс)|Enfer|fr|Enfer magazine}}''|тып=magazine|год=1984|месяц=2|нумар=10|старонкі=53|месца=[[Парыж|Paris]]|выдавецтва=SARL Enfer|issn=0756-4872|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091208015234/http://france.metal.museum.free.fr/revues/enfer_magazine/10/page_53.htm|archivedate=2009-12-08}}</ref> | Папярэдні = [[Staying Power]] | Прад_год = 1982 | Год = 1984 | Наступны = [[I Want to Break Free]] | След_год = 1984 }} {{арфаграфія}} '''«Radio Ga Ga»''' — песня брытанскага рок-гурта "[[Queen]]". Напісана бубначом [[Роджэр Тэйлар|Роджэрам Тэйларам]]. Як пісалі шматлікія крытыкі, песня вельмі дакладна адлюстроўвае стан тагачаснага брытанскага радыёвяшчання. Нягледзячы на водгукі крытыкаў («Пачварная лухта!» — Адазваўся часопіс NME), сама па сабе песня апынулася вельмі заразлівай і паднялася да другога радка хіт-параду Брытаніі і да першага ў 19 краінах свету. Песня выконвалася практычна на ўсіх канцэртах гурта, у тым ліку і на легендарным канцэрце «[[Live Aid]]», калі рытм прыпеву песні адбіваюць у ладкі 70 000 чалавек. Песня трапіла ў зборнік [[Greatest Hits II]]. == Гісторыя == У першапачатковым варыянце песня называлася «Radio Ca-Ca», а не «Radio Ga Ga». Уласна гэтую фразу вымавіла маленькае дзіця Роджэра Тэйлара. Тэйлар напісаў гэтую песню як матэрыял для свайго сольнага альбома, але астатнія члены гурта разглядзелі патэнцыйны хіт, дапісалі словы і інструментальныя партыі. У прыватнасці змяніўшы і назву на «Ga Ga». Песня атрымалася пасля таго, як ён замкнуўся на тры дні ў студыі з [[сінтэзатар]]ам Roland Jupiter 8 і [[драм-машына]]й. Тэйлар таксама патлумачыў, якім чынам узнікла ідэя выкарыстання ў распрацаваным групай сцэнары відэакліпа кадраў з «[[Метраполіс]]а»: «[[Джорджыа Мародэр]] купіў аўтарскія правы на фільм» Метраполіс «і захацеў, каб мы напісалі да яго песню. Песню мы напісалі і аддалі ў абмен на права выкарыстоўваць некаторыя кадры з фільму». Правы на трансляцыю гэтых кадраў прыйшлося выкупляць у [[ГДР]]. == Відэакліп == У кліпе выкарыстаны кадры з фільма «[[Метраполіс]]» і кінахронікі часоў Другой Сусветнай вайны. Пасля ўступу з’яўляецца гурт, які сядзіць на «лятальным аўтамабілі». [[Фрэдзі Меркуры]] сядзіць наперадзе, як і [[Роджэр Тэйлар]], а [[Браян Мэй]] і [[Джон Дзікон]] — ззаду. З уступу да слоў «So don’t become some background noise» кліп чорна-белы, далей кліп «набывае» колер, і на экране з’яўляецца які спявае Фрэдзі Мэрк’юры ў чорных штанах і ў чырвоным касцюме. Падчас прыпева зноў з’яўляецца гурт і фэны «Queen» пераапранутыя ў белыя касцюмы і ўсе разам адбіваюць рытм прыпеву песні. Гэтая ідэя спадабалася многім слухачам «Queen», і цяпер на кожным канцэрце гурта гледачы пляскалі ў ладкі падчас прыпева. Падчас выканання другога куплета выкарыстоўваліся кадры з больш ранніх кліпаў Queen. У другім прыпеве адбываецца тая ж самая карціна, што падчас выканання першага, але рытм трохі змяняецца і з інструментаў застаюцца толькі ударныя, але адразу пасля слоў «Radio what’s new» ізноў група вяртаецца да звыклага рытму. Падчас выканання ўсёй песні не было чуваць гітары Браяна Мэя. Яна пачынае праслухоўвацца толькі ў канцы песні (гэта [[слайд (значэнні)|слайд]]-партыя). Пасля заканчэння гітарнай партыі Фрэдзі спявае словы: «You had your time — you had the power. You’ve yet have your finest hour. Radio …» музыка паступова заціхае і кліп сканчаецца. {{зноскі}} {{Queen}} [[Катэгорыя:Песні Queen]] [[Катэгорыя:Песні паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Песні 1983 года]] [[Катэгорыя:Сінглы, якія ўзначальвалі хіт-парад Ірландыі]] [[Катэгорыя:Сінглы EMI Records]] [[Катэгорыя:Сінглы Elektra Records]] [[Катэгорыя:Песні Вялікабрытаніі]] [[Катэгорыя:Песні на англійскай мове]] [[Катэгорыя:Сінглы, якія ўзначальвалі хіт-парад Nederlandse Top 40]] cgms5rvfxzzapql9lr1zlu3g90dzy7n 0 206294 5129812 5109420 2026-04-20T09:30:54Z Андрэй 2403 Б 152769 5129812 wikitext text/x-wiki {{арфаграфія}} {{інфармацыйны спіс}} Спіс радыёстанцый, якія транслююць на тэрыторыю [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]], з пазначэннем частот іх вяшчання ў FM-дыяпазоне (МГц) {| class="standard sortable" ! Лагатып||Радыёстанцыя||Горад — частата||Год адкрыцця||Фармат||Сайт |- | ||[[Радыё UNISTAR]]||[[Мінск]] — 99,5 FM<br />[[Брэст]] — 102,3 FM|| <p align="center"> [[22 снежня]] [[2000]]</p>||<p align="center">Hot Adult Contemporary|Hot AC</p>||<p align="center">[http://www.unistar.by www.unistar.by]</p> |- |[[Файл:Logo alfa radio BW.jpg|100 px]]||[[Альфа Радыё]]||[[Мінск]] — 107,9 FM<br />[[Брэст]] — 100,8 FM<br />[[Віцебск]] — 107,6 FM<br />[[Гродна]] — 98,4 FM||<p align="center">[[21 сакавіка]] [[1999]] </p>|| <p align="center"> [[Soft Adult Contemporary|Soft AC]] </p>||<p align="center"> [http://www.alpha.by www.alpha.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210812182004/http://www.alpha.by/ |date=12 жніўня 2021 }} </p> |- | ||[[Беларусь (радыёстанцыя)|Беларусь]] ||[[Брэст]] — 96,4 FM<br />[[Гродна]] — 96,9 FM ||<p align="center">[[11 мая]] [[1962]] </p> || <p align="center"> [[News/Talk]] </p> ||<p align="center"> [http://www.radiobelarus.tvr.by www.radiobelarus.tvr.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170612170704/http://www.radiobelarus.tvr.by/ |date=12 чэрвеня 2017 }} </p> |- | ||[[Культура (радыёстанцыя, Беларусь)|Культура]]||[[Мінск]] — 102,9 FM<br />[[Брэст]] — 88,5 FM<br />[[Віцебск]] — 99,3 FM<br />[[Гомель]] — 91,5 FM<br />[[Гродна]] — 95,0 FM<br />[[Магілёў]] — 99,1 FM ||<p align="center">[[1 студзеня]] [[2002]] </p> || <p align="center"> [[Classics]] </p> ||<p align="center"> [http://www.tvr.by/rus/radiocult.asp www.tvr.by/radiocult.asp] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141009073048/http://www.tvr.by/rus/radiocult.asp |date=9 кастрычніка 2014 }} </p> |- | ||[[Мінская хваля|МВ-радыё]]||[[Мінск]] — 97,4 FM<br />[[Салігорск]] — 105,3 FM<br />[[Мядзель]] — 102,4 FM<br />[[Маладзечна]] — 107,4 FM<br />[[Барысаў]] — 104,2 FM<br />[[Капыль]] — 104,8 FM<br />[[Беразіно]] — 105,5 FM<br />[[Старыя Дарогі]] — 105,6 FM<br />[[Крупкі]] — 102,6 FM<br />||<p align="center">[[4 верасня]] [[2004]] </p>|| <p align="center"> [[Hot Adult Contemporary|Hot AC]] </p>||<p align="center"> [http://www.mvradio.by www.mvradio.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210715152758/https://mvradio.by/ |date=15 ліпеня 2021 }} </p> |- | ||[[Мелодыі стагоддзя]]||[[Мінск]] — 96,2 FM||<p align="center">[[7 верасня]] [[2000]] </p>|| <p align="center"> [[Oldies]], [[retro]] </p>||<p align="center"> [http://www.melodiiveka.by www.melodiiveka.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140805064232/http://melodiiveka.by/ |date=5 жніўня 2014 }} </p> |- | |[[Радыё Перамога]] | | | |https://radiopobeda.by/ |- | ||[[Радыё Свет]]||[[Мінск]] — 107,1 FM<br />[[Брэст]] — 106,6 FM<br />[[Віцебск]] — 101,8 FM<br />[[Гродна]] — 104,2 FM<br />[[Магілёў]] — 107,8 FM<br />[[Бабруйск]] — 103,6 FM<br />[[Баранавічы]] — 98,4 FM<br />[[Салігорск]] — 104,3 FM<br />[[Пінск]] — 103,2 FM||<p align="center">[[26 мая]] [[1997]] </p>|| <p align="center"> [[Adult Contemporary|AC]] </p>||<p align="center"> [http://www.radiomir.by www.radiomir.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220206181150/https://radiomir.by/ |date=6 лютага 2022 }} </p> |- | ||[[Новае радыё]] |[[Мінск]] — 98,4 FM<br />[[Брэст]] — 92,8 FM<br />[[Віцебск]] — 98,7 FM<br />[[Гомель]] — 106,7 FM<br />[[Гродна]] — 92,9 FM<br />[[Магілёў]] — 95,7 FM<br /> ||<p align="center">[[1 мая]] [[2004]] </p> ||<p align="center"> [[Contemporary hit radio|CHR]] </p> ||<p align="center"> [http://www.novoeradio.by www.novoeradio.by] </p> |- | ||[[Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё]] ||[[Мінск]] — 106,2 FM<br />[[Брэсцкая вобласць|Брэсцкая вобл.]] — 104,5 FM<br />[[Віцебск]] — 100,5 FM<br />[[Гомель]] — 105,1 FM<br />[[Гродна]] — 95,7 FM<br />[[Магілёў]] — 105,9 FM<br /> ||<p align="center">[[15 лістапада]] [[1925]] </p> || ||<p align="center"> [http://radio1.tvr.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120110162547/http://radio1.tvr.by/ |date=10 студзеня 2012 }}</p> |- | ||[[Пілот FM]] ||[[Мінск]] — 101,2 FM<br />[[Брэст]] — 102,9 FM<br />[[Віцебск]] — 92,2 FM<br />[[Гомель]] — 104,4 FM<br />[[Гродна]] — 102,1 FM<br />[[Магілёў]] — 93,2 FM<br /> ||<p align="center">[[27 чэрвеня]] [[2003]] </p> || <p align="center"> [[Contemporary hit radio|CHR]] </p> ||<p align="center"> [http://www.pilotfm.com www.pilotfm.com]</p> |- | ||[[Радыё Бі-Эй]] ||[[Мінск]] — 104,6 FM<br />[[Брэст]] — 106,2 FM<br />[[Віцебск]] — 91,7 FM<br />[[Гомель]] — 91,0 FM<br />[[Гродна]] — 95,7 FM<br />[[Магілёў]] — 104,5 FM<br /> ||<p align="center">[[24 сакавіка]] [[1993]] </p> || <p align="center"> [[Contemporary hit radio|CHR]]</p> ||<p align="center"> [http://www.radioba.by www.radioba.by]</p> |- |[[Файл:Radio-minsk.png|100 px]] ||[[Радыё Мінск]] |[[Мінск]] — 92,4 FM<br />[[Брэст]] — 100,4 FM<br />[[Віцебск]] — 106,4 FM<br />[[Гомель]] — 105,6 FM<br />[[Магілёў]] — 98,1 FM<br /> ||<p align="center">[[1 сакавіка]] [[2004]] </p> ||<p align="center"> [[Album-oriented rock|AOR]]</p> ||<p align="center"> [http://radiominsk.by www.radiominsk.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140912090636/http://radiominsk.by/ |date=12 верасня 2014 }} </p> |- | ||[[Радыё АНТ]] ||[[Мінск]] — 101,7 FM<br />[[Наваполацк]] — 107,0 FM<br /> ||<p align="center">[[26 лістапада]] [[2007]] </p> || <p align="center"> [[Hot Adult Contemporary|Hot AC]] </p> ||<p align="center"> [http://www.radio.ont.by www.radio.ont.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160226172707/http://radio.ont.by/ |date=26 лютага 2016 }}</p> |- | ||[[Радыус-FM]] ||[[Мінск]] — 103,7 FM<br />[[Брэст]] — 103,7 FM<br />[[Віцебск]] — 103,0 FM<br />[[Гомель]] — 100,1 FM<br />[[Гродна]] — 100,5 FM<br />[[Магілёў]] — 100,9 FM<br /> ||<p align="center">[[12 чэрвеня]] [[2003]] </p> || <p align="center"> [[Adult Contemporary|AC]] </p> ||<p align="center"> [http://www.radiusfm.by www.radiusfm.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220227113456/https://radiusfm.by/ |date=27 лютага 2022 }}</p> |- | ||[[Радыё Рокс]] ||[[Мінск]] — 102,1 FM<br />[[Брэст]] — 101,2 FM<br />[[Віцебск]] — 105,5 FM<br />[[Гомель]] — 102,6 FM<br />[[Гродна]] — 106,9 FM<br />[[Магілёў]] — 103,4 FM<br /> ||<p align="center">[[30 красавіка]] [[1997]] </p> || <p align="center"> [[Шансон]] </p> ||<p align="center"> [http://www.roks.com www.roks.com] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220206063701/https://roks.com/ |date=6 лютага 2022 }}</p> |- | ||[[Рускае радыё-Мінск|Рускае радыё]] ||[[Мінск]] — 98,9 FM ||<p align="center">[[23 лютага]] [[2001]] </p> || <p align="center"> Толькі рускія песні </p> ||<p align="center"> [http://www.rusradio.by www.rusradio.by ]</p> |- | ||[[Сталіца (радыё)|Сталіца]] ||[[Мінск]] — 105,1 FM ||<p align="center">[[21 верасня]] [[1998]] </p> || <p align="center"> </p> ||<p align="center"> [http://www.tvr.by/rus/radiostol.asp www.tvr.by/radiostol.asp] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140915020442/http://www.tvr.by/rus/radiostol.asp |date=15 верасня 2014 }}</p> |- | |[[Супер ФМ]] | | | |https://superfm.by/ |- |[[Файл:Хит-FM Минск.gif|100 px]] ||[[Хіт-Радыё]] ||[[Мінск]] — 100,4 FM ||<p align="center">[[16 жніўня]] [[2011]] </p> || <p align="center">[[Contemporary hit radio|CHR]]</p> ||<p align="center">http://www.hit-radio.by/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141219225146/http://www.hit-radio.by/ |date=19 снежня 2014 }}</p> |} == Спасылкі == * [http://radiomap.eu/by/minsk.htm Radiomap.eu: Радыё ў Мінску / Радио в Минске] {{ref-be}} {{ref-ru}} {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Спісы:Беларусь]] [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі| ]] 4tk9w9lmdfhz60cw4axwvgrcg6u0rht 5129813 5129812 2026-04-20T09:34:28Z Андрэй 2403 Б 152769 5129813 wikitext text/x-wiki {{арфаграфія}} {{інфармацыйны спіс}} Спіс радыёстанцый, якія транслююць на тэрыторыю [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]], з пазначэннем частот іх вяшчання ў FM-дыяпазоне (МГц) {| class="standard sortable" ! Лагатып||Радыёстанцыя||Горад — частата||Год адкрыцця||Фармат||Сайт |- | ||[[Радыё UNISTAR]]||[[Мінск]] — 99,5 FM<br />[[Брэст]] — 102,3 FM|| <p align="center"> [[22 снежня]] [[2000]]</p>||<p align="center">Hot Adult Contemporary|Hot AC</p>||<p align="center">[http://www.unistar.by www.unistar.by]</p> |- |[[Файл:Logo alfa radio BW.jpg|100 px]]||[[Альфа Радыё]]||[[Мінск]] — 107,9 FM<br />[[Брэст]] — 100,8 FM<br />[[Віцебск]] — 107,6 FM<br />[[Гродна]] — 98,4 FM||<p align="center">[[21 сакавіка]] [[1999]] </p>|| <p align="center"> [[Soft Adult Contemporary|Soft AC]] </p>||<p align="center"> [http://www.alpha.by www.alpha.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210812182004/http://www.alpha.by/ |date=12 жніўня 2021 }} </p> |- | ||[[Беларусь (радыёстанцыя)|Беларусь]] ||[[Брэст]] — 96,4 FM<br />[[Гродна]] — 96,9 FM ||<p align="center">[[11 мая]] [[1962]] </p> || <p align="center"> [[News/Talk]] </p> ||<p align="center"> [http://www.radiobelarus.tvr.by www.radiobelarus.tvr.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170612170704/http://www.radiobelarus.tvr.by/ |date=12 чэрвеня 2017 }} </p> |- | ||[[Культура (радыёстанцыя, Беларусь)|Культура]]||[[Мінск]] — 102,9 FM<br />[[Брэст]] — 88,5 FM<br />[[Віцебск]] — 99,3 FM<br />[[Гомель]] — 91,5 FM<br />[[Гродна]] — 95,0 FM<br />[[Магілёў]] — 99,1 FM ||<p align="center">[[1 студзеня]] [[2002]] </p> || <p align="center"> [[Classics]] </p> ||<p align="center"> [http://www.tvr.by/rus/radiocult.asp www.tvr.by/radiocult.asp] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141009073048/http://www.tvr.by/rus/radiocult.asp |date=9 кастрычніка 2014 }} </p> |- | ||[[Мінская хваля|МВ-радыё]]||[[Мінск]] — 97,4 FM<br />[[Салігорск]] — 105,3 FM<br />[[Мядзель]] — 102,4 FM<br />[[Маладзечна]] — 107,4 FM<br />[[Барысаў]] — 104,2 FM<br />[[Капыль]] — 104,8 FM<br />[[Беразіно]] — 105,5 FM<br />[[Старыя Дарогі]] — 105,6 FM<br />[[Крупкі]] — 102,6 FM<br />||<p align="center">[[4 верасня]] [[2004]] </p>|| <p align="center"> [[Hot Adult Contemporary|Hot AC]] </p>||<p align="center"> [http://www.mvradio.by www.mvradio.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210715152758/https://mvradio.by/ |date=15 ліпеня 2021 }} </p> |- | ||[[Мелодыі стагоддзя]]||[[Мінск]] — 96,2 FM||<p align="center">[[7 верасня]] [[2000]] </p>|| <p align="center"> [[Oldies]], [[retro]] </p>||<p align="center"> [http://www.melodiiveka.by www.melodiiveka.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140805064232/http://melodiiveka.by/ |date=5 жніўня 2014 }} </p> |- | |[[Радыё Перамога]] | | | |https://radiopobeda.by/ |- | ||[[Радыё Свет]]||[[Мінск]] — 107,1 FM<br />[[Брэст]] — 106,6 FM<br />[[Віцебск]] — 101,8 FM<br />[[Гродна]] — 104,2 FM<br />[[Магілёў]] — 107,8 FM<br />[[Бабруйск]] — 103,6 FM<br />[[Баранавічы]] — 98,4 FM<br />[[Салігорск]] — 104,3 FM<br />[[Пінск]] — 103,2 FM||<p align="center">[[26 мая]] [[1997]] </p>|| <p align="center"> [[Adult Contemporary|AC]] </p>||<p align="center"> [http://www.radiomir.by www.radiomir.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220206181150/https://radiomir.by/ |date=6 лютага 2022 }} </p> |- | ||[[Новае радыё]] |[[Мінск]] — 98,4 FM<br />[[Брэст]] — 92,8 FM<br />[[Віцебск]] — 98,7 FM<br />[[Гомель]] — 106,7 FM<br />[[Гродна]] — 92,9 FM<br />[[Магілёў]] — 95,7 FM<br /> ||<p align="center">[[1 мая]] [[2004]] </p> ||<p align="center"> [[Contemporary hit radio|CHR]] </p> ||<p align="center"> [http://www.novoeradio.by www.novoeradio.by] </p> |- | ||[[Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё]] ||[[Мінск]] — 106,2 FM<br />[[Брэсцкая вобласць|Брэсцкая вобл.]] — 104,5 FM<br />[[Віцебск]] — 100,5 FM<br />[[Гомель]] — 105,1 FM<br />[[Гродна]] — 95,7 FM<br />[[Магілёў]] — 105,9 FM<br /> ||<p align="center">[[15 лістапада]] [[1925]] </p> || ||<p align="center"> [http://radio1.tvr.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120110162547/http://radio1.tvr.by/ |date=10 студзеня 2012 }}</p> |- | ||[[Пілот FM]] ||[[Мінск]] — 101,2 FM<br />[[Брэст]] — 102,9 FM<br />[[Віцебск]] — 92,2 FM<br />[[Гомель]] — 104,4 FM<br />[[Гродна]] — 102,1 FM<br />[[Магілёў]] — 93,2 FM<br /> ||<p align="center">[[27 чэрвеня]] [[2003]] </p> || <p align="center"> [[Contemporary hit radio|CHR]] </p> ||<p align="center"> [http://www.pilotfm.com www.pilotfm.com]</p> |- | ||[[Радыё Бі-Эй]] ||[[Мінск]] — 104,6 FM<br />[[Брэст]] — 106,2 FM<br />[[Віцебск]] — 91,7 FM<br />[[Гомель]] — 91,0 FM<br />[[Гродна]] — 95,7 FM<br />[[Магілёў]] — 104,5 FM<br /> ||<p align="center">[[24 сакавіка]] [[1993]] </p> || <p align="center"> [[Contemporary hit radio|CHR]]</p> ||<p align="center"> [http://www.radioba.by www.radioba.by]</p> |- |[[Файл:Radio-minsk.png|100 px]] ||[[Радыё Мінск]] |[[Мінск]] — 92,4 FM<br />[[Брэст]] — 100,4 FM<br />[[Віцебск]] — 106,4 FM<br />[[Гомель]] — 105,6 FM<br />[[Магілёў]] — 98,1 FM<br /> ||<p align="center">[[1 сакавіка]] [[2004]] </p> ||<p align="center"> [[Album-oriented rock|AOR]]</p> ||<p align="center"> [http://radiominsk.by www.radiominsk.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140912090636/http://radiominsk.by/ |date=12 верасня 2014 }} </p> |- | ||[[Радыё АНТ]] ||[[Мінск]] — 101,7 FM<br />[[Наваполацк]] — 107,0 FM<br /> ||<p align="center">[[26 лістапада]] [[2007]] </p> || <p align="center"> [[Hot Adult Contemporary|Hot AC]] </p> ||<p align="center"> [http://www.radio.ont.by www.radio.ont.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160226172707/http://radio.ont.by/ |date=26 лютага 2016 }}</p> |- | ||[[Радыус-FM]] ||[[Мінск]] — 103,7 FM<br />[[Брэст]] — 103,7 FM<br />[[Віцебск]] — 103,0 FM<br />[[Гомель]] — 100,1 FM<br />[[Гродна]] — 100,5 FM<br />[[Магілёў]] — 100,9 FM<br /> ||<p align="center">[[12 чэрвеня]] [[2003]] </p> || <p align="center"> [[Adult Contemporary|AC]] </p> ||<p align="center"> [http://www.radiusfm.by www.radiusfm.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220227113456/https://radiusfm.by/ |date=27 лютага 2022 }}</p> |- | ||[[Радыё Рокс]] ||[[Мінск]] — 102,1 FM<br />[[Брэст]] — 101,2 FM<br />[[Віцебск]] — 105,5 FM<br />[[Гомель]] — 102,6 FM<br />[[Гродна]] — 106,9 FM<br />[[Магілёў]] — 103,4 FM<br /> ||<p align="center">[[30 красавіка]] [[1997]] </p> || <p align="center"> [[Шансон]] </p> ||<p align="center"> [http://www.roks.com www.roks.com] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220206063701/https://roks.com/ |date=6 лютага 2022 }}</p> |- | ||[[Рускае Радыё]] ||[[Мінск]] — 98,9 FM ||<p align="center">[[23 лютага]] [[2001]] </p> || <p align="center"> Толькі рускія песні </p> ||<p align="center"> [http://www.rusradio.by www.rusradio.by ]</p> |- | ||[[Сталіца (радыё)|Сталіца]] ||[[Мінск]] — 105,1 FM ||<p align="center">[[21 верасня]] [[1998]] </p> || <p align="center"> </p> ||<p align="center"> [http://www.tvr.by/rus/radiostol.asp www.tvr.by/radiostol.asp] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140915020442/http://www.tvr.by/rus/radiostol.asp |date=15 верасня 2014 }}</p> |- | |[[Супер ФМ]] | | | |https://superfm.by/ |- |[[Файл:Хит-FM Минск.gif|100 px]] ||[[Хіт-Радыё]] ||[[Мінск]] — 100,4 FM ||<p align="center">[[16 жніўня]] [[2011]] </p> || <p align="center">[[Contemporary hit radio|CHR]]</p> ||<p align="center">http://www.hit-radio.by/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141219225146/http://www.hit-radio.by/ |date=19 снежня 2014 }}</p> |} == Спасылкі == * [http://radiomap.eu/by/minsk.htm Radiomap.eu: Радыё ў Мінску / Радио в Минске] {{ref-be}} {{ref-ru}} {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Спісы:Беларусь]] [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі| ]] 0i5iyvq1x3jboxgksmxy51fgse7oihc 0 206297 5129587 5108801 2026-04-19T15:17:58Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Праграмы */ 5129587 wikitext text/x-wiki {{Радыёстанцыя | назва_радыёстанцыі = Радыё-Мінск | поўнае_назва = | лагатып = | горад = [[Мінск]] | краіна = {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | слоган = | фармат = інфармацыйна-музычная радыёстанцыя | музфармат = галоўныя хіты сусветнай музычнай гісторыі, беларуская музыка | частата = 92,4 МГц ([[Мінск]])<br>100,4 МГц ([[Брэст]])<br>106,4 МГц ([[Віцебск]])<br>105,6 МГц ([[Гомель]])<br>98,1 МГц ([[Магілёў]]) | час_вяшчання = кругласутачна | зона_вяшчання = [[Беларусь]] | створаны = [[1 сакавіка]] [[2004]] | заснавальнік = [[Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт]] | уладальнік = УП «Агенцтва «[[Мінск-Навіны]]» | кіраўнікі = [[Дзмітрый Якаўлевіч Партон|Дзмітрый Партон]] (галоўны рэдактар) | сайт = radiominsk.by | on-line_трансляцыя = }} '''«Радыё-Мінск»''' — беларуская інфармацыйна-музычная радыёстанцыя, якая ўваходзіць у склад медыяхолдынга «Агенцтва „[[Мінск-Навіны]]“». Вяшчае з [[1 сакавіка]] [[2004]] года<ref name="minsknews"/>. == Фармат == Радыёстанцыя пазіцыянуецца як «сучаснае радыё для дарослых». Аснову музычнага фармату складаюць галоўныя хіты з сусветнай музычнай гісторыі (пераважна 1980–2000-х гадоў), у тым ліку класіка [[рок-музыка|року]], а таксама [[беларуская музыка|беларускія кампазіцыі]]<ref name="minsknews"/>. Акрамя музыкі, радыёстанцыя актыўна развівае навінавы і размоўны фармат, асвятляючы грамадска-палітычнае жыццё краіны і розныя бакі жыцця сталіцы<ref name="minsknews"/>. == Зона вяшчання == «Радыё-Мінск» кругласутачна вяшчае ў [[FM-дыяпазон|FM-дыяпазоне]] на наступных частотах<ref name="minsknews"/>: * [[Мінск]] — 92,4 МГц * [[Брэст]] — 100,4 МГц * [[Віцебск]] — 106,4 МГц * [[Гомель]] — 105,6 МГц * [[Магілёў]] — 98,1 МГц Таксама вядзецца інтэрнэт-вяшчанне з афіцыйнага сайта радыёстанцыі. == Праграмы == * Playback * Вячэрнія праўды * Здаровы поўдзень * Казачка на добры сон * Скрынка перадач * Сямейны альбом * B-SIDE * …і яшчэ кагосьці * Лінейны эфір * Я толькі спытаць * ПРАНАСЯСЯПАПАЛАСЕ * Кінатрэк * Па калена ў разоры * Я люблю свой горад * Прывітанне з мінулага * Не праходзьце міма * ROCK’N'ROLL: зала славы * Музыка нон-стоп * Навіны * Званы госць * Апошні абзац * Чаму == Цікавыя факты == * На апошняй старонцы газеты «[[Вечерний Минск]]» рэгулярна друкуецца расклад ключавых праграм станцыі «Радыё-Мінск», а ў сваю чаргу на радыё вядзецца праграма «Амаль забытыя гісторыі», створаная на матэрыялах архіва газеты «Вечерний Минск» пяцідзясяцігадовай даўніны. == Крыніцы == {{крыніцы|refs= <ref name="minsknews">{{cite web|url=https://minsknews.by/radio-minsk/|title=Радио-Минск|publisher=Агенцтва «Мінск-Навіны»|lang=ru|accessdate=19 снежня 2025}}</ref> }} == Спасылкі == * {{афіцыйны сайт|http://radiominsk.by}} {{Радыёстанцыі Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі Мінска]] [[Катэгорыя:Мінск-Навіны]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 2004 годзе]] [[Катэгорыя:2004 год у Мінску]] ncjfuxgkmymwp63p8lf0eyw2f7v4vvm 0 219180 5129595 4415534 2026-04-19T15:45:49Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Гісторыя */ 5129595 wikitext text/x-wiki {{Славутасць |Тып = Кінатэатр |Беларуская назва = Кінатэатр «Бярэсце» |Краіна = Беларусь |Месцазнаходжанне = [[Мінск]], пр. газеты «Праўда», 25 |lat_dir = N |lat_deg = 53 |lat_min = 51 |lat_sec = 51.1 |lon_dir = E |lon_deg = 27 |lon_min = 28 |lon_sec = 59.1 |region = BY |CoordScale = 1000 |Аўтар праекта = [[С. Замараеў]] |Заснаванне = [[31 снежня]] [[1989]] |Асноўныя даты = {{Славутасць/Даты||||||}} |Будынкі = {{Славутасць/Будынкі||||||}} |Стан = Працуе }} '''«Бярэсце»''' — 3D [[кінатэатр]] у [[Маскоўскі раён (Мінск)|Маскоўскім раёне]] горада Мінска, размешчаны ў мікрараёне [[Паўднёвы Захад (жылы раён, Мінск)|Паўднёвы Захад-2]] побач са станцыяй метро [[Пятроўшчына (станцыя метро)|Пятроўшчына]]. Кінатэатр знаходзіцца ў муніцыпальнай уласнасці ўнітарнага прадпрыемства «Кінавідэапракат» Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта. Адзін з найбольш наведвальных [[Кінатэатры Мінска|кінатэатраў Мінска]], за [[2016]] год кінатэатр прыняў 380 137 гледачоў<ref name="minsknews2">[https://minsknews.by/v-kakom-stolichnom-kinoteatre-samyiy-bolshoy-ekran-i-kakie-filmyi-predpochitayut-minchane/ В каком столичном кинотеатре самый большой экран и какие фильмы предпочитают минчане?] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201128102030/https://minsknews.by/v-kakom-stolichnom-kinoteatre-samyiy-bolshoy-ekran-i-kakie-filmyi-predpochitayut-minchane/ |date=28 лістапада 2020 }}</ref>. == Гісторыя == Кінатэатр «Бярэсце» быў адкрыты [[31 снежня]] [[1989]] і стаў апошнім кінатэатрам, які быў пабудаваны ў Мінску за [[БССР#Гісторыя|савецкім часам]]<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г.</ref>. У 2012 годзе адбылася рэкаструкцыя, пасля якой кінатэтр стаў адным з вядучых у [[Мінск|сталіцы]], а таксама месцам культурнага адпачынку жыхароў бліжэйшых жылых раёнаў і Маскоўскага раёна ў агуле. == Апісанне == У кінатэатры маецца дзве залы: адна на 297 месцаў (трансліруецца 3D кантэнт), а другая, падвышанай камфортнасці, разлічана на 150 месцаў. Маленькая зала абсталяваная мяккімі тэатральнымі крэсламі, паміж радамі зроблены шырокія праходы, усталяваны бясшвоўны экран. Абедзве залы аснашчаны сістэмай [[Dolby Digital]]. У [[хол]]е кінатэатра маецца [[бар]], і касы па продажы квіткоў. Побач з ім знаходзіцца гандлёвы цэнтр «Кірмаш» і рэстаран хуткага харчавання гандлёвай сеткі [[McDonald’s]], а таксама ахаваная паркоўка. Кінатэатр ажыццяўляе штотыднёвыя прэм’еры [[фільм]]аў. Кіраўніцтвам арганізоўваюцца забаўляльныя і пазнавальныя праграмы для дзяцей і падлеткаў. Адным з напрамкаў работы кінатэатра з’яўляецца правядзенне кінамерапрыемстваў і паказ фільмаў для сямейнага прагляду. {{Зноскі}} == Спасылкі == * [http://kinominska.by/cinema/14 Кінатэатр «Бярэсце» на афіцыйным сайце ўнітарнага прадпрыемства «Кінавідэапракат» Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150320192929/http://kinominska.by/cinema/14 |date=20 сакавіка 2015 }} * [http://na-covzanku.ho.ua/afisha-belarus/records_1_42 Афіша і кантакты кінатэатра «Бярэсце» (абнаўляецца адзін раз у дзень, вядзецца на беларускай мове)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160313145526/http://na-covzanku.ho.ua/afisha-belarus/records_1_42 |date=13 сакавіка 2016 }} {{Кінатэатры Мінска}} [[Катэгорыя:Кінатэатры Мінска]] [[Катэгорыя:Маскоўскі раён (Мінск)]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1989 годзе]] [[Катэгорыя:1989 год у Мінску]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Станіслава Замараева]] tcfqcc11tnvcn41y618b1j0uvhvf87i 5129600 5129595 2026-04-19T15:50:35Z Андрэй 2403 Б 152769 5129600 wikitext text/x-wiki {{Славутасць |Тып = Кінатэатр |Беларуская назва = Кінатэатр «Бярэсце» |Краіна = Беларусь |Месцазнаходжанне = [[Мінск]], [[Праспект Газеты Праўда (Мінск)|пр. газеты «Праўда»]], 25 |lat_dir = N |lat_deg = 53 |lat_min = 51 |lat_sec = 51.1 |lon_dir = E |lon_deg = 27 |lon_min = 28 |lon_sec = 59.1 |region = BY |CoordScale = 1000 |Аўтар праекта = [[С. Замараеў]] |Заснаванне = [[31 снежня]] [[1989]] |Асноўныя даты = {{Славутасць/Даты||||||}} |Будынкі = {{Славутасць/Будынкі||||||}} |Стан = Працуе }} '''«Бярэсце»''' — 3D [[кінатэатр]] у [[Маскоўскі раён (Мінск)|Маскоўскім раёне]] горада Мінска, размешчаны ў мікрараёне [[Паўднёвы Захад (жылы раён, Мінск)|Паўднёвы Захад-2]] побач са станцыяй метро [[Пятроўшчына (станцыя метро)|Пятроўшчына]]. Кінатэатр знаходзіцца ў муніцыпальнай уласнасці ўнітарнага прадпрыемства «Кінавідэапракат» Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта. Адзін з найбольш наведвальных [[Кінатэатры Мінска|кінатэатраў Мінска]], за [[2016]] год кінатэатр прыняў 380 137 гледачоў<ref name="minsknews2">[https://minsknews.by/v-kakom-stolichnom-kinoteatre-samyiy-bolshoy-ekran-i-kakie-filmyi-predpochitayut-minchane/ В каком столичном кинотеатре самый большой экран и какие фильмы предпочитают минчане?] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201128102030/https://minsknews.by/v-kakom-stolichnom-kinoteatre-samyiy-bolshoy-ekran-i-kakie-filmyi-predpochitayut-minchane/ |date=28 лістапада 2020 }}</ref>. == Гісторыя == Кінатэатр «Бярэсце» быў адкрыты [[31 снежня]] [[1989]] і стаў апошнім кінатэатрам, які быў пабудаваны ў Мінску за [[БССР#Гісторыя|савецкім часам]]<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г.</ref>. У 2012 годзе адбылася рэкаструкцыя, пасля якой кінатэтр стаў адным з вядучых у [[Мінск|сталіцы]], а таксама месцам культурнага адпачынку жыхароў бліжэйшых жылых раёнаў і Маскоўскага раёна ў агуле. == Апісанне == У кінатэатры маецца дзве залы: адна на 297 месцаў (трансліруецца 3D кантэнт), а другая, падвышанай камфортнасці, разлічана на 150 месцаў. Маленькая зала абсталяваная мяккімі тэатральнымі крэсламі, паміж радамі зроблены шырокія праходы, усталяваны бясшвоўны экран. Абедзве залы аснашчаны сістэмай [[Dolby Digital]]. У [[хол]]е кінатэатра маецца [[бар]], і касы па продажы квіткоў. Побач з ім знаходзіцца гандлёвы цэнтр «Кірмаш» і рэстаран хуткага харчавання гандлёвай сеткі [[McDonald’s]], а таксама ахаваная паркоўка. Кінатэатр ажыццяўляе штотыднёвыя прэм’еры [[фільм]]аў. Кіраўніцтвам арганізоўваюцца забаўляльныя і пазнавальныя праграмы для дзяцей і падлеткаў. Адным з напрамкаў работы кінатэатра з’яўляецца правядзенне кінамерапрыемстваў і паказ фільмаў для сямейнага прагляду. {{Зноскі}} == Спасылкі == * [http://kinominska.by/cinema/14 Кінатэатр «Бярэсце» на афіцыйным сайце ўнітарнага прадпрыемства «Кінавідэапракат» Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150320192929/http://kinominska.by/cinema/14 |date=20 сакавіка 2015 }} * [http://na-covzanku.ho.ua/afisha-belarus/records_1_42 Афіша і кантакты кінатэатра «Бярэсце» (абнаўляецца адзін раз у дзень, вядзецца на беларускай мове)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160313145526/http://na-covzanku.ho.ua/afisha-belarus/records_1_42 |date=13 сакавіка 2016 }} {{Кінатэатры Мінска}} [[Катэгорыя:Кінатэатры Мінска]] [[Катэгорыя:Маскоўскі раён (Мінск)]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1989 годзе]] [[Катэгорыя:1989 год у Мінску]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Станіслава Замараева]] 94rvpzwqe4z6d36ioopojns66reaf3m 5129617 5129600 2026-04-19T16:26:47Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Гісторыя */ 5129617 wikitext text/x-wiki {{Славутасць |Тып = Кінатэатр |Беларуская назва = Кінатэатр «Бярэсце» |Краіна = Беларусь |Месцазнаходжанне = [[Мінск]], [[Праспект Газеты Праўда (Мінск)|пр. газеты «Праўда»]], 25 |lat_dir = N |lat_deg = 53 |lat_min = 51 |lat_sec = 51.1 |lon_dir = E |lon_deg = 27 |lon_min = 28 |lon_sec = 59.1 |region = BY |CoordScale = 1000 |Аўтар праекта = [[С. Замараеў]] |Заснаванне = [[31 снежня]] [[1989]] |Асноўныя даты = {{Славутасць/Даты||||||}} |Будынкі = {{Славутасць/Будынкі||||||}} |Стан = Працуе }} '''«Бярэсце»''' — 3D [[кінатэатр]] у [[Маскоўскі раён (Мінск)|Маскоўскім раёне]] горада Мінска, размешчаны ў мікрараёне [[Паўднёвы Захад (жылы раён, Мінск)|Паўднёвы Захад-2]] побач са станцыяй метро [[Пятроўшчына (станцыя метро)|Пятроўшчына]]. Кінатэатр знаходзіцца ў муніцыпальнай уласнасці ўнітарнага прадпрыемства «Кінавідэапракат» Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта. Адзін з найбольш наведвальных [[Кінатэатры Мінска|кінатэатраў Мінска]], за [[2016]] год кінатэатр прыняў 380 137 гледачоў<ref name="minsknews2">[https://minsknews.by/v-kakom-stolichnom-kinoteatre-samyiy-bolshoy-ekran-i-kakie-filmyi-predpochitayut-minchane/ В каком столичном кинотеатре самый большой экран и какие фильмы предпочитают минчане?] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201128102030/https://minsknews.by/v-kakom-stolichnom-kinoteatre-samyiy-bolshoy-ekran-i-kakie-filmyi-predpochitayut-minchane/ |date=28 лістапада 2020 }}</ref>. == Гісторыя == Кінатэатр «Бярэсце» быў адкрыты [[31 снежня]] [[1989]] і стаў апошнім кінатэатрам, які быў пабудаваны ў Мінску за [[БССР#Гісторыя|савецкім часам]]<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г., с.16</ref>. У 2012 годзе адбылася рэкаструкцыя, пасля якой кінатэтр стаў адным з вядучых у [[Мінск|сталіцы]], а таксама месцам культурнага адпачынку жыхароў бліжэйшых жылых раёнаў і Маскоўскага раёна ў агуле. == Апісанне == У кінатэатры маецца дзве залы: адна на 297 месцаў (трансліруецца 3D кантэнт), а другая, падвышанай камфортнасці, разлічана на 150 месцаў. Маленькая зала абсталяваная мяккімі тэатральнымі крэсламі, паміж радамі зроблены шырокія праходы, усталяваны бясшвоўны экран. Абедзве залы аснашчаны сістэмай [[Dolby Digital]]. У [[хол]]е кінатэатра маецца [[бар]], і касы па продажы квіткоў. Побач з ім знаходзіцца гандлёвы цэнтр «Кірмаш» і рэстаран хуткага харчавання гандлёвай сеткі [[McDonald’s]], а таксама ахаваная паркоўка. Кінатэатр ажыццяўляе штотыднёвыя прэм’еры [[фільм]]аў. Кіраўніцтвам арганізоўваюцца забаўляльныя і пазнавальныя праграмы для дзяцей і падлеткаў. Адным з напрамкаў работы кінатэатра з’яўляецца правядзенне кінамерапрыемстваў і паказ фільмаў для сямейнага прагляду. {{Зноскі}} == Спасылкі == * [http://kinominska.by/cinema/14 Кінатэатр «Бярэсце» на афіцыйным сайце ўнітарнага прадпрыемства «Кінавідэапракат» Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150320192929/http://kinominska.by/cinema/14 |date=20 сакавіка 2015 }} * [http://na-covzanku.ho.ua/afisha-belarus/records_1_42 Афіша і кантакты кінатэатра «Бярэсце» (абнаўляецца адзін раз у дзень, вядзецца на беларускай мове)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160313145526/http://na-covzanku.ho.ua/afisha-belarus/records_1_42 |date=13 сакавіка 2016 }} {{Кінатэатры Мінска}} [[Катэгорыя:Кінатэатры Мінска]] [[Катэгорыя:Маскоўскі раён (Мінск)]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1989 годзе]] [[Катэгорыя:1989 год у Мінску]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Станіслава Замараева]] 8i9ya81gg3a2dkp2mjcgflzykxzt6od 0 221423 5129856 5125541 2026-04-20T11:44:46Z Artagonist 83283 дапаўненне, актуализацыя 5129856 wikitext text/x-wiki {{Славутасць | Тып = | Беларуская назва = Гідраметэаралагічная абсерваторыя | Арыгінальная назва = | Выява = | Подпіс выявы = | Шырыня выявы = | Статус = {{ГККРБ 4|712Г000204}} | Краіна = Беларусь | Краіна2 = | Назва месцазнаходжання = Горад | Месцазнаходжанне = | lat_dir = | lat_deg = 53.928334 | lat_min = | lat_sec = | lon_dir = | lon_deg = 27.633469 | lon_min = | lon_sec = | region = | CoordScale = | Канфесія = | Епархія = | Добрапрыстойнасць = | Ордэнская прыналежнасць = | Тып кляштара = | Тып будынка = | Архітэктурны стыль = [[Рацыяналізм (архітэктура)|рацыяналізм]] [[Канструктывізм (мастацтва)|канструктывізм]] | Аўтар праекта = | Будаўнік = | Заснавальнік = | Першае згадванне = | Заснаванне = | Асноўныя даты = {{Славутасць/Даты||||||}} | Скасаваны = | Пачатак будаўніцтва = 1932 | Заканчэнне будаўніцтва = 1935 | Будынкі = {{Славутасць/Будынкі||||||}} | Вядомыя жыхары = | Рэліквіі = | Настаяцель = | Стан = | Сайт = | Commons = }} '''Гідраметэаралагічная абсерваторыя''' — помнік архітэктуры [[Архітэктура савецкага авангарда|савецкага авангарда]] ў [[Мінск]]у. Пабудаваная ў [[1932]]-[[1936|1935]] гадах (архітэктар [[Іван Іосіфавіч Валадзько|Іван Іосіфавіч Валодзька]]) на ўсходзе ад горада на [[Барысаўскі тракт|Барысаўскім тракце]] (сучасны [[праспект Незалежнасці (Мінск)|праспект Незалежнасці]], 110). == Гісторыя == [[Файл:Беларуская геафізічная абсерваторыя. 1930. Іван Валадзько.jpg|злева|міні|220x220пкс|Беларуская геафізічная абсерваторыя, 1929. Іван Валадзько]] [[Файл:Беларуская геафізічная абсерваторыя, 1930. Іван Валадзько.jpg|злева|міні|220x220пкс|Беларуская геафізічная абсерваторыя, 1930. Іван Валадзько]] [[Файл:Менск. Гідраметэаралагічная абсерваторыя. 2020 (01).jpg|міні|злева|Агульны выгляд, 2020 год|220x220пкс]] [[Файл:Менск. Гідраметэаралагічная абсерваторыя. 2020 (02).jpg|міні|злева|Агульны выгляд дваравога фасада, 2020 год|220x220пкс]] У [[1927]] годзе ў [[Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па земляробстве|Беларускім навукова-вопытным інстытуце сельскай і лясной гаспадаркі]] было створана самастойнае падраздзяленне Беларускай геафізічнай службы — Белгеафіз. Кафедру ўзначаліў прафесар кафедры метэаралогіі і кліматалогіі [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі]] [[Аляксей Іванавіч Кайгарадаў|А. І. Кайгарадаў]]. Пасля навуковай камандзіроўкі ў Нямеччыну ў [[1928]] годзе, падчас якой ён кансультаваўся са спецыялістамі Пацдамскай абсерваторыі і іншых навуковых цэнтраў, Кайгарадаў у [[1929]] годзе склаў дэталёвае заданне для праектавання самаго трохпавярховага будынка [[Абсерваторыя|абсерваторыі]] з вежамі, а таксама жылых карпусоў для персанала і службовых пабудоваў<ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://knihi.com/storage/kastounasci/01/09.html|title=Здание обсерватории в Менске - памятник архитектуры и науки|author=Ольга Кукуня|website=Каштоўнасці мінуўшчыны. Праблемы зберажэння гісторыка-культурнай спадчыны Менска. Матэрыялы канферэнцыі|date=Менск, 12 лістапада 1997 г.}}</ref>. Праект будынка абсерваторыі быў распрацаваны ў [[1929]] годзе маладым беларускім [[Архітэктар|архітэктарам]]-[[Рацыяналізм (архітэктура)|рацыяналістам]] [[Іван Іосіфавіч Валадзько|І. І. Валодзькам]]<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|url=https://belgidromet.by/by/history-by/|title=Гісторыя службы {{!}} Белгідрамет - Галоўная старонка|website=belgidromet.by|access-date=2025-02-16|archive-date=16 лютага 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250216050605/https://www.belgidromet.by/by/history-by/|url-status=dead}}</ref>. Пачатак будаўніцтва абсерваторыі планаваўся ўжо ў [[1930]] годзе, аднак фактычна работы распачаліся толькі ў пачатку [[1932]] года. Пляцоўка для будаўніцтва была выбрана па-за межамі тагачаснай гарадской забудовы Мінска на ўзвышшы ўздоўж [[Барысаўскі тракт|Барысаўскага тракта]]. Такое размяшчэнне забяспечвала адкрыты гарызонт, мінімальны ўплыў гарадскіх шумоў і забруджванняў. На адведзенай пад будаўніцтва тэрыторыі як найменш з XVII стагоддзя знаходзіліся могілкі вёсак [[Вялікая Сляпянка|Вялікая]] і [[Малая Сляпянка]] з невялікай драўлянай [[Царква Святога Яна Хрысціцеля (Сляпянка)|царквой Яна Хрысціцеля]]. Будынак абсерваторыі быў размешчаны на самай высокай кропцы пагорка, па-за тэрыторыяй гістарычных могілак<ref>{{Cite web|url=http://www.minsk-old-new.com/minsk-2725.htm|title=Кладбище бывших деревень Большая и Малая Слепянка|website=www.minsk-old-new.com|access-date=2026-04-20}}</ref>.  Будаўніцтва абсерваторыі суправаджалася працяглымі затрымкамі праз недахоп матэрыялаў і нізкай якасцю работ. У жніўні [[1935]] года абсерваторыя пачала засяляцца ўновы будынак. Ад 1 студзеня [[1936]] года абсерваторыя пачала работу ў складзе чатырох аддзелаў — [[Аэралогія|аэралагічнага]], [[Метэаралогія|метэаралогіі]], [[Актынаметрыя|актынаметрычнага]], [[Атмасферная электрычнасць|атмасфернай электрычнасці]] і майстэрні дакладнай механікі<ref name=":0" />, хоць унутраныя працы не былі скончаныя, а фасады будынка заставаліся неатынкаванымі. У гады [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]] будынак не пацярпеў. У [[1945]] г. абсерваторыя аднаўляе працу. У 1947—1948 гадах у будынку быў праведзены капітальны рамонт: пад дадатковыя кватэры для супрацоўнікаў былі прыстасаваныя некаторыя памяшканні цокальнага і першага паверхаў, былі замененыя вокны. У наступныя дзесяцігоддзі будынак абсерваторыі працягваў эксплуатавацца па сваім першапачатковым прызначэнні з прыстасаваннем пад новыя функцыянальныя і тэхналагічныя патрэбы. Змяненні праводзіліся пераважна гаспадарчым спосабам без распрацоўкі комплексных праектных рашэнняў<ref name=":2">{{Артыкул|спасылка=https://journal.bstu.by/index.php/bstu_herald/article/view/1862|аўтар=Р. А. Забела|загаловак=БУДЫНАК БЕЛАРУСКАЙ ГЕАФІЗІЧНАЙ АБСЕРВАТОРЫІ Ў МІНСКУ: БУДАЎНІЧАЯ ГІСТОРЫЯ АД АЎТАРСКАЙ ЗАДУМЫ ДА НАВУКОВАЙ РЭСТАЎРАЦЫІ (1929–2025 гг.)|год=2026-03-16|мова=ru|выданне=Вестник Брестского государственного технического университета|выпуск=1(139)|старонкі=43–49|issn=1818-1112|doi=10.36773/1818-1112-2026-139-1-43-49}}</ref>. У 1956 годзе абсерваторыя рэарганізаваная ў гідраметэаралагічную станцыю. У 1970 годзе ўзведзены новы пяціпавярховы адміністрацыйны будынак [[Рэспубліканскі цэнтр па гідраметэаралогіі, кантролю радыёактыўнага забруджвання і маніторынгу навакольнага асяроддзя|Белгідрамета]]<ref>''С. В. Марцелеў (гал. рэд).'' Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінск. — Мінск: Беларуская савецкая энцыклапедыя, 1988. — С. 118—119. — 333 с. — (Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі). — 8000 экз. — <nowiki>ISBN 5-85700-006-8</nowiki>.</ref>. У выніку дзесяцігоддзяў эксплуатацыі будынак моцна дэградаваў у архітэктурным і фізічным плане. У сваім архітэктурным абліччы падчас паваенных рамонтаў і перабудоў будынак зведаў больш страт, чым у ваенны перыяд<ref name=":0" />. У прыватнасці, наабедзвюх вежах адсутнічала частка слупкоў агароджы, была закладзеная частка ваконных праёмаў, страчанае ашкленне балконаў, замураваныя выхады на балконы, дэмантаваны дахавы павільён. Замест плоскай эксплуатуемай кроўлі над асноўным аб’ёмам быў уладкаваны вальмавы дах, а да галоўнага ўвахода прыбудаваны драўляны тамбур. На эксплуатуемай кроўлі лесвічных [[Рызаліт|рызалітаў]] усталяваныя сферы для радыётэхнічнага абсталявання.  У 1988 г. будынак абсерваторыі быў уключаны ў [[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі|Збор помнікаў гісторыі і кульутры Беларусі]] як помнік архітэктуры. У выніку паэтапных рэстаўрацыйных работ у 1997—2007 і 2020—2025 гг. будынак аднавіў адметнасці аўтарскага авангарднага праекта пачатку 1930-х гг. Будынак абсерваторыі неаднаразова залічваўся даследчыкамі да ліку найлепшых прыкладаў архітэктуры авангарду ў Мінску — нароўні з будынкам [[Стары будынак Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі|былой Нацыянальнай бібліятэкі]] [[Георгій Лаўрэнцьевіч Лаўроў|Лаўрова]] і [[Мінская фабрыка-кухня|Фабрыкі-кухні]] Грубера<ref>{{Cite web|lang=ru|url=http://sovietarch.strelka.com/ru/city/minsk|title=Минск|website=sovietarch.strelka.com|access-date=2025-12-28}}</ref>. == Архітэктура == Праект будынка абсерваторыі быў распрацаваны ў [[1929]] годзе архітэктарам [[Іван Іосіфавіч Валадзько|І. І. Валодзькам]]<ref name=":0" /><ref name=":1" /> у агульных прынцыпах [[Рацыяналізм (архітэктура)|рацыяналізму]] як кірунку архітэктуры [[Архітэктура савецкага авангарду|савецкага авангарду]]. У першапачатковым варыянце праекта асноўны чатырохпавярховы корпус (разам з паддашным паверхам) меў паўцыркульную, дугападобную ў плане форму і змяшчаў галоўныя службы абсерваторыі і калідор. Сіметрычна адносна яго размяшчаліся два пяціпавярховыя прастакутныя вежападобныя аб’ёмы [[Лесвічная клетка|лесвічных клетак]], перад якімі знаходзіліся чатырохпавярховыя аб’ёмы гаспадарчых службаў. На ўзроўні пятага паверха паміж [[Вежа|вежамі]], паўтарая крывізну асноўнага корпуса, быў арганізаваны пераход, аформлены крытай [[Каланада|каланадай]], з выхадам на эксплуатуемую [[Тэраса|тэрасу]] над паддашным паверхам. Па падоўжнай восі будынка паміж вежамі прадугледжвалася суцэльнае ашкленне з эксплуатуемай тэрасай на ўзроўні чацвертага паверха. На ўзроўні першага паверха выступаў аднапавярховы аб’ём галоўнага [[Вестыбюль|вестыбюля]], а цэнтральны ўваход акцэнтаваўся паўцыркульным навесам. Пад усім аб’ёмам будынка размяшчаўся [[цокальны паверх]]. З правага боку будынак абсерваторыі злучаўся на ўзроўні другога паверха доўгім пераходам на тонкіх апорах з катэджам на дзве сям’і. Праект прадугледжваў плоскія эксплуатуемыя дахі не толькі як адметны элемент архітэктуры свайго часу, але і для размяшчэння навуковага абсталявання і правядзення метэаралагічных назіранняў. Кампазіцыйная вертыкальная дынаміка аб’ёмаў узмацнялася вертыкальнымі чляненнямі [[Стужкавае ашкленне|стужкавага ашклення]] і вылучэннем вертыкальна выцягнутых плоскасцей цёмным колерам. Дадатковым акцэнтам служылі высокія [[Маланкаадвод|маланкаадводы]] на вантавых расцяжках, размешчаныя на лесвічных рызалітах. Пры амаль роўных суадносінах вышыні фасада і яго шырыні вылучэнне рызалітаў лесвічных клетак візуальна аблягчала масу будынка і фармавала выразную вертыкальную накіраванасць кампазіцыі. Вертыкальны рух ураўнаважваўся вузкімі гарызантальнымі падсечкамі ваконных праёмаў вежаў, кантрастнымі гарызантальнымі колеравымі акцэнтамі і адносна статычнай кампазіцыяй цэнтральнай часткі будынка. Кантраст паміж вертыкальна арыентаванымі аб’ёмамі асноўнага корпуса і выцягнутым гарызантальным аб’ёмам перахода ўзмацняў дынаміку архітэктурнага вобраза і забяспечваў кампазіцыйную раўнавагу<ref name=":2" />. Меркавана ў 1930 годзе першапачатковы праект быў некалькі разоў скарэктаваны. Асноўным кампазіцыйным адрозненнем з’яўляецца адсутнасць пераходнай галерэі і катэджа. Асноўны корпус атрымаў прастакутную форму ў плане замест паўцыркульнай, а на яго плоскай эксплуатуемай кроўлі быў размешчаны паўцыркульны павільён для правядзення абсалютных і актынаметрычных вымярэнняў — «павільён для назірання за Сонцам».Будынак зменшыўся на адзін паверх пры захаванні асноўных прапарцыйных суадносін аб’ёмаў. На дваравым фасадзе на ўзроўнях другога і трэцяга паверхаў з’явіліся зашклёныя выступаючыя вуглавыя балконы, злучаныя ўздоўж фасада пераходнымі галерэямі. Вежы атрымалі завяршэнні ў выглядзе слупкоў, якія нагадваюць [[крэнеляж]] сярэднявечных абарончых збудаванняў. Суцэльнае ашкленне галоўнага фасада было заменена адкрытымі [[Балкон|балконамі]]. Але нягледзячы на істотную перапрацоўку аб’ёмных і планіровачных рашэнняў, І. І. Валодзьку атрымалася захаваць архітэктурную канцэпцыю і ключавыя кампазіцыйныя прыёмы першапачатковага праекта<ref name=":2" />. Будынак мае выразнае авангарднае колеравае рашэнне, рэалізаванае падчас рэстаўрацыйных работ 2020—2025, на падставе аўтарскіх праектных матэрыялаў. == Стылістычнае пытанне == Паводле навуковага кіраўніка рэстаўрацыі аб’екта архітэктара-рэстаўратара [[Раман Аркадзьевіч Забела|Р. А.&nbsp;Забелы]] праект абсерваторыі І. І. Валодзькі 1929 года адносіцца менавіта да архітэктуры [[Рацыяналізм (архітэктура)|рацыяналізму]] як плыні [[Архітэктура савецкага авангарду|савецкага авангарду]], а не да школы [[Канструктывізм (мастацтва)|канструктывізму]], якая існавала ў той час паралельна. У адрозненне ад канструктывізму, кампазіцыйныя рашэнні праекта вызначаліся не толькі тэхналагічнымі патрабаваннямі, але і мэтамі мастацкай выразнасці аб’екта. Сам архітэктар І.&nbsp;І.&nbsp;Валодзька з’яўляўся выпускніком і, згодна з характарыстыкай суайчыннікаў, паслядоўным прыхільнікам прынцыпаў рацыяналістычнай школы архітэктуры. Залічэнне будынка да канструктывізму ў энцыклапедычных даведніках і пазнейшых публікацыях абумоўлена, хутчэй за ўсё, устойлівым выкарыстаннем гэтага азначэння ў беларускай гістарыяграфіі як агульнай назвы для ўсёй савецкай авангарднай спадчыны 1920-1930- х гг., а таксама тым, што пры класіфікацыі аб’екта спецыялісты арыентаваліся на яго змененае аблічча, а не на першапачатковую праектную задуму. Асноўныя кампазіцыйныя прынцыпы аўтарскага праекта 1929 г. былі захаваныя І. І. Валодзькам пры ўсіх наступных карэкціроўках, нягледзячы на аб’ёмна-планіровачныя адаптацыі<ref name=":2" />. == Рэстаўрацыя == У выніку шасці дзесяцігоддзяў эксплуатацыі будынак абсерваторыі моцна дэградаваў у архітэктурным і тэхнічным плане: страціў цэласнасць архітэктурнай задумы і прыйшоў у перадаварыйны стан. Разглядалася пытанне яго частковага дэмантажу. У 1997—2000 гг. спецыялістамі [[Мінскграмадзянпраект|ААТ «Інстытут «Мінскграмадзянпраект»]] быў распрацаваны праект [[Рэканструкцыя|рэканструкцыі]] гістарычнага будынка. Галоўным архітэктарам выступаў [[Міхаіл Уладзіміравіч Рыбнікаў|М. У. Рыбнікаў]], навуковым кіраўніком — [[Аляксандр Васільевіч Бандарэнка|А. В. Бандарэнка]]. Будаўнічыя працы былі скончаныя ў 2007 годзе. Будынку былі вернутыя шматлікія страчаныя адметныя архітэктурныя элементы першапачатковага праекта. Гэта была першая комплексная рэканструкцыя аб’екта з улікам яго гістарычнай каштоўнасці<ref name=":2" />. У 2020 годзе быў распрацаваны праект па капітальным рамонце з [[Рэстаўрацыя помнікаў архітэктуры|рэстаўрацыяй]] будынка і добраўпарадкаванні тэрыторыі. Работы выконваліся [[Мінскграмадзянпраект|ААТ "Інстытут «Мінскграмадзянпраект»]] у супрацоўніцтве з [[Навукова-праектны цэнтр «РЭСТАБІЛІС»|ТАА «Навукова-праектны цэнтр «РЭСТАБІЛІС»]]. Галоўным архітэктарам праекта выступала [[Маргарыта Генадзеўна Міклашэвіч|М. Г. Міклашэвіч]], навуковае кіраўніцтва і рэстаўрацыйныя рашэнні ажыццяўляў [[Раман Аркадзьевіч Забела|Р. А. Забела]]. Падчас дадзенага этапу аднаўлення былі выпраўлены недакладнасці папярэдняга этапа рэстаўрацыі і завершана аднаўленне кампазіцыйных і стылістычных рашэнняў аўтарскага праекта, разам знерэалізаванай авангарднай колеравай схемай фасадаў. Будаўнічыя работы распачаліся у 2022 годзе пачаліся работы, але тэрмін здачы аб’екта неаднакроць пераносіўся, у тым ліку праз змену генпадраднай арганізацыі<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://minsknews.by/zdanie-observatorii-belgidrometa-izmenit-oblik-v-2024-g-pochemu-priostanavlivalsya-kapremont/|title=Здание обсерватории Белгидромета изменит облик в 2024 г. Почему приостанавливался капремонт - Минск-новости|website=minsknews.by|date=2023-12-07|access-date=2025-02-16}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://blizko.by/notes/posmotrite-chto-stalo-so-znamenitym-zdaniem-observatorii-na-prospekte-nezavisimosti-v-minske_al|title=Посмотрите, что стало со знаменитым зданием обсерватории на проспекте Независимости в Минске|first=Александр|last=Лычавко|website=Blizko.by|date=2023-12-04|access-date=2025-02-16}}</ref>. Апошняя планаваная дата ўводу аб’екта была прызначаная на травень 2025 года<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://blizko.by/notes/budet-novyy-kupol-kak-idet-rekonstruktsiya-znamenitoy-observatorii-belgidrometa-_al|title=Будет новый купол. Как идет реконструкция знаменитой обсерватории Белгидромета в Минске?|first=Александр|last=Лычавко|website=Blizko.by|date=2025-04-16|access-date=2025-11-17}}</ref>. Фактычна аб’ект быў уведзены ў эксплуатацыю толькі ў канцы 2025 — пачатку 2026 года<ref name=":2" />. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/Архітэктура Беларусі (1993)|}} * ''С. В. Марцелеў (гал. рэд).'' Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Мінск. — Мінск: Беларуская савецкая энцыклапедыя, 1988. — С. 118—119. — 333 с. — (Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі). — 8000 экз. — <nowiki>ISBN 5-85700-006-8</nowiki>. == Спасылкі == {{ГККРБ|712Г000204}} {{Commons|Category:}} [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска]] [[Катэгорыя:Славутасці Мінска]] [[Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)]] [[Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі канструктывізм]] [[Катэгорыя:1934 год у Мінску]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Івана Валадзько]] 2tp4qndh1cqmubxqdhvba76nlvj6279 0 281873 5129590 5052608 2026-04-19T15:33:04Z M.L.Bot 261 /* Вядомыя асобы */ 5129590 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Макашы}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Макашы |арыгінальная назва = |падначаленне = |краіна = |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat_dir = |lat_deg = 53|lat_min = 21|lat_sec = 03 |lon_dir = |lon_deg = 26|lon_min = 23|lon_sec = 07 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |вобласць = Мінская |раён = Нясвіжскі |сельсавет = Гарадзейскі |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = |год перапісу = |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |OpenStreetMap = 242995918 }} '''Макашы́'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Макашэ́'''</ref> ({{lang-be-trans|Makašy}}, {{lang-ru|Макаши}}) — [[вёска]] ў [[Нясвіжскі раён|Нясвіжскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Гарадзейскі сельсавет|Гарадзейскага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Астроўскі сельсавет (Нясвіжскі раён)|Астроўскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=12551&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160331143206/http://www.pravo.by/main.aspx?guid=12551&p0=D913n0058646&p1=1 |date=31 сакавіка 2016 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Вядомыя асобы == * [[Уладзімір Адамавіч Жылка]] (1898—1933) — беларускі паэт, перакладчык, крытык. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Гарадзейскі сельсавет}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Гарадзейскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Нясвіжскага раёна]] 6wwoh38d321alh152tpo8xc24v8og5e 0 309254 5129574 5122243 2026-04-19T14:48:39Z M.L.Bot 261 /* Вядомыя асобы */ 5129574 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Леніна}} {{значэнні|Спасылка=Раманава}} {{НП-Беларусь |статус = аграгарадок |беларуская назва = Леніна |арыгінальная назва = |падначаленне = |краіна = |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat_dir = |lat_deg = 53|lat_min = 03|lat_sec = 08 |lon_dir = |lon_deg = 27|lon_min = 13|lon_sec = 43 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |вобласць = Мінская |раён = Слуцкі |сельсавет2 = Знаменскі |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = |ранейшыя назвы = Раманаў, Раманава |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = 435 |год перапісу = 2010 |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |OpenStreetMap = 243007962 }} '''Ле́ніна'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Lienina}}, {{lang-ru|Ленино}}; да 1921 г. — '''Рама́нава'''<ref name="энцык"/><ref name="БелЭн13">{{Крыніцы/БелЭн|13|||290}}</ref>) — [[аграгарадок]] у [[Слуцкі раён|Слуцкім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Знаменскі сельсавет (Слуцкі раён)|Знаменскага сельсавета]]. == Геаграфія == Месціцца за 24 км на паўночны захад ад [[Слуцк]]а, 14 км ад чыгуначнай станцыі [[Цімкавічы (станцыя)|Цімкавічы]] на лініі [[Слуцк (станцыя)|Слуцк]]—[[Баранавічы]], 126 км ад [[Мінск]]а. Рэльеф раўнінны, на захадзе цячэ рака [[Морач (рака)|Морач]] (прыток ракі [[Прыпяць]]). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы [[Слуцк]]—[[Брэст]]. Аснову гістарычнай планіровачнай структуры складаюць 2 вуліцы амаль мерыдыянальнай арыентацыі. Іх перакрыжоўваюць другарадныя вуліцы, утвараючы блізкую да прамавугольнай планіроўку. Забудова двухбаковая, пераважна драўляная, сядзібнага тыпу. Паралельна да асноўная праходзіць новая вуліца, забудаваная мураванымі 1-павярховымі дамамі тыпу катэджаў. Адміністрацыйна-грамадскі цэнтр — у паўночнай частцы вёскі. Гаспадарчы цэнтр — у паўднёвай частцы<ref name="энцык"/>. == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === Упершыню Раманаў згадваецца ў 1-й пал. [[16 стагоддзе|ХVІ ст.]] як [[вёска]] [[Слуцкае княства|Слуцкага княства]], уладанне [[Алелькавічы|Алелькавічаў]]. У [[1612]]—[[1618]] гг. паселішчам валодалі [[Радзівілы]]. У [[1638]] Раманаў атрымаў статус мястэчка. У гэты час тут было 247 двароў, дзейнічала царква, працавалі 2 шпіталі і карчма. За часамі [[Вайна 1654—1667 гадоў|вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай]] ([[1654]]—[[1667]]) у сярэдзіне [[1650-я|1650-х]] Раманаў зруйнавалі маскоўскія захопнікі. На [[1665]] г. засталося толькі 98 двароў. У [[1718]] г. мястэчка атрымала прывілей [[Спіс каралёў польскіх|караля]] і [[Спіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Аўгуст Моцны|Аўгуста Моцнага]] на штогадовы кірмаш. === Расійская імперыя === У выніку [[другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] ([[1793]]) Раманаў апынуўся ў складзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], дзе стаў цэнтрам воласці [[Слуцкі павет|Слуцкага павета]] [[Мінская губерня|Мінскай губерні]]. У 1800 годзе 142 двары, 2 праваслаўныя царквы, касцёл, 4 карчмы. У [[Вайна 1812 года|Вайну 1812 года]] [[2 ліпеня]] каля мястэчка адбыўся бой казацкага корпуса Платава з войскамі [[Жэром Банапарт|Жэрома Банапарта]] і князя Ю. Панятоўскага. 8 лістапада 1812 г. тут месцілася штаб-кватэра расійскіх войскаў. У 1822 г. пабудавана драўляная царква. 3 [[1830-я|1830-х]] Раманаў знаходзіўся ў валоданні [[Вітгенштэйны|Вітгенштэйнаў]], з кан. [[XIX стагоддзе|XIX ст.]] — [[Гагенлоэ]]. На [[1859]] тут было 111 двароў<ref>{{Крыніцы/Мястэчкі Беларусі (2010)|к}} С. 379.</ref>, на [[1888]] — 130<ref>[[Аляксандр Ельскі|Jelski A.]] Romanów (2) // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/721 721].</ref>. У 1866—1867 гг. на сродкі сялян пабудавана памяшканне для народнага вучылішча, якое ў 1876 пераўтворана ў 2-класнае (у 1901 г. у ім навучаліся 111 хлопчыкаў)<ref name="энцык"/>. Паводле вынікаў перапісу ([[1897]]) у Раманаве было 239 двароў, 2-класная вучэльня, жаночая школа, 2 царквы, 2 капліцы, 2 іўдзейскія малітоўныя дамы, 9 крам, карчма. На мяжы [[XIX стагоддзе|XIX]]—[[XX стагоддзе|XX]] стст. дзейнічалі 2 царквы, іўдзейскі малітоўны дом<ref>{{Крыніцы/ЭСБЕ}}</ref>, 2-класнае вучылішча, царкоўна-прыходская жаночая школа, 9 крам, магазін, піцейны дом. <center><gallery caption="Раманаў на малюнках Д. Струкава, [[1864]]" widths=225 heights=170 perrow="3"> Файл:Ramanaŭski zamak. Раманаўскі замак (D. Strukov, 1864-67).jpg|Замчышча Файл:Ramanaŭ, Rynak, Juraŭskaja. Раманаў, Рынак, Юраўская (D. Strukov, 1864-67).jpg|Царква Файл:Ramanaŭ. Раманаў (D. Strukov, 1864-67).jpg|План мястэчка </gallery></center> === Найноўшы час === [[25 сакавіка]] [[1918]] згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Раманава абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. З лютага да снежня акупавана польскім корпусам [[Юзаф Доўбар-Мусніцкі|Доўбар-Мусніцкага]], нямецкімі войскамі. [[1 студзеня]] [[1919]] згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад [[Беларуская ССР|Беларускай ССР]]. У жніўні 1919 г. — ліпені 1920 г. і ў кастрычніку — лістападзе 1920 г. акупавана войскамі Польшчы. У [[1921]] г. бальшавікі перайменавалі мястэчка ў '''''Леніна'''''. У 1921 г. адкрыты клуб, хата-чытальня, школа, рэарганізаваная ў 1922 г. у 7-гадовую, а ў 1938 г. — у 10-гадовую. З [[17 ліпеня]] [[1924]] г. у [[Слуцкі раён|Слуцкіх раёне]] і [[Слуцкая акруга|акрузе]]. З [[20 жніўня]] 1924 г. цэнтр сельсавета. У 1926 г. 257 двароў. З [[9 чэрвеня]] [[1927]] г. да [[26 ліпеня]] [[1930]] г. у [[Бабруйская акруга|Бабруйскай]], з [[21 ліпеня]] [[1936]] г. зноў у [[Слуцкая акруга|Слуцкай акрузе]]. З [[20 лютага]] [[1938]] г. у [[Мінская вобласць|Менскай вобласці]]. У [[1929]] г. былі створаны малочная [[арцель]], крэдытнае таварыства і калгас імя Леніна, які ў [[1932]] г. аб’ядноўваў 166 сямей, меў 740 дзесяцін ворыва, 210 дзесяцін сенажаці. Абслугоўвала калгас Слуцкая [[Машынна-трактарная станцыя|МТС]]. Працаваў маслазавод. У [[Другая сусветная вайна|Другую сусветную вайну]] з канца чэрвеня [[1941]] г. да [[30 чэрвеня]] [[1944]] г. акупаваная [[Трэці рэйх|нямецкімі войскамі]]. З [[20 верасня]] [[1944]] г. да [[8 студзеня]] [[1954]] г. у [[Бабруйская вобласць|Бабруйскай вобласці]]. У [[1968]] г. савецкія ўлады зруйнавалі царкву Святога Юрыя. На [[1972]] у вёсцы было 230 двароў. У 1986 г. цэнтр калгаса імя Карла Маркса, 227 гаспадарак, 2 жывёлагадоўчыя фермы, піларама, кармацэх, млын, майстэрні па рамонце сельскагаспадарчай тэхнікі, дзіцячы сад, сярэдняя школа (14 настаўнікаў), клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аптэка, комплексны прыёмны пункт, АТС, аддзяленне сувязі і ашчаднага банка, 2 магазіны<ref name="энцык"/>. [[16 ліпеня]] [[2003]] г. калгас імя Карла Маркса быў рэарганізаваны ў ААТ «Раманава». У [[2000-я]] паселішча атрымала афіцыйны статус [[аграгарадок|аграгарадка]]. <center><gallery caption="Мястэчка на старых здымках" widths=225 heights=170 perrow="3"> Файл:Ramanaŭ. Раманаў (1941).jpg|Дарога і царква, [[1941]] Файл:Ramanaŭ, Morač-Rynak, Juraŭskaja. Раманаў, Морач-Рынак, Юраўская (1944-49) (3).jpg|Царква Файл:Ramanaŭ, Morač-Rynak, Juraŭskaja. Раманаў, Морач-Рынак, Юраўская (1944-49) (4).jpg|Царква без купалаў </gallery></center> == Насельніцтва == * '''[[XIX стагоддзе]]''': ** [[1800]] — 630 чалавек ** [[1897]] — 1552 чалавек * '''[[XX стагоддзе]]''': ** [[1917]] — 1441 чалавек ** [[1926]] — 1136 чалавек ** [[1959]] — 691 чалавек ** [[1970]] — 650 чалавек ** [[1986]] — 542 чалавекі ** [[1999]] — 512 чалавек<ref name="энцык"/> * '''[[XXI стагоддзе]]''': ** [[2010]] — 435 чалавек<ref>[http://maps.by/viewate/22097 Дзяржкартгеацнэтр]{{Недаступная спасылка}}</ref> == Славутасці == * [[Леніна (археалагічны помнік, Слуцкі раён)|Гарадзішча культуры штрыхаванай керамікі і перыяду ранняга сярэднявечча]] ({{ГККРБ 4|613В000558}}). === Страчаная спадчына === * Царква Святога Юрыя (1638; [[Руская Уніяцкая Царква|Кіеўская, галіцкая і ўсяе Русі мітраполія]]) * Царква Святога Мікалая == Інфраструктура == На 2013 г. — жывёлагадоўчыя комплекс і ферма, майстэрні па рамонце сельскагаспадарчай тэхнікі, дзіцячы сад, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, комплексны прыёмны пункт, аддзяленне сувязі, магазін<ref name="энцык">{{Крыніцы/ГВБ|8-4|Леніна|361—362}}</ref>. == Вядомыя асобы == * [[Уладзімір Васілевіч Тэраўскі|Уладзімір Тэраўскі]] (1871—1938) — беларускі кампазітар, аўтар музыкі гімна «[[Мы выйдзем шчыльнымі радамі]]» і «[[Купалінка (песня)|Купалінкі]]» * [[Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі]] (1878 — пасля 1915) — расійскі педагог і антраполаг. * [[Алена Андрэеўна Кіш|Алена Кіш]] (1896 ці 1889—1949) — беларуская народная мастачка, аўтар [[Маляваныя дываны|маляваных дываноў]]. * [[Аляксандр Пятровіч Гладкі]] (1909—?) — вучоны-гістолаг, доктар медыцынскіх навук (1951), прафесар (1959). * [[Станіслаў Міхайлавіч Рэйтан]] (1781 — 1863) — слуцкі павятовы маршалак, літаратар. {{зноскі}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|9}} * {{Крыніцы/ГВБ|8-4|Леніна|361—362}} * {{Крыніцы/Мястэчкі Беларусі (2010)}} * {{Крыніцы/ЭГБ|3}} * {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|9}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Знаменскі сельсавет (Слуцкі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Знаменскі сельсавет (Слуцкі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёна]] [[Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі]] [[Катэгорыя:Мястэчкі Новагародскага ваяводства]] [[Катэгорыя:Леніна (Слуцкі раён)| ]] jmtzfwpred9gd2hr8s0essmllt11iro 0 310876 5129624 2266311 2026-04-19T16:49:10Z M.L.Bot 261 /* Вядомыя носьбіты */ афармленне 5129624 wikitext text/x-wiki '''Раждзественскі''' — прозвішча. == Вядомыя асобы == * [[Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі]] (1898 — пасля 1915) — расійскі [[педагог]] і [[антраполаг]]. * [[Генадзь Мікалаевіч Раждзественскі]] — расійскі дырыжор * [[Дзмітрый Сяргеевіч Раждзественскі]] — расійскі фізік * [[Роберт Іванавіч Раждзественскі]] — рускі паэт * [[Усевалад Аляксандравіч Раждзественскі]] — рускі паэт, перакладчык {{неадназначнасць}} lc9j0j8t0668vu55vjt9lwj7z4mcyt4 0 333423 5129825 5088181 2026-04-20T09:48:14Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Спасылкі */ 5129825 wikitext text/x-wiki {{радыёстанцыя |лагатып=Марыя (эмблема).jpeg }} [[File:World Family of Radio Maria.png|thumb|300px|Міжнародная сям'я Радыё Марыя]] [[Выява:RadyoMaryja.jpg|thumb|right|240px|У студыі «Радыё Марыя ў Беларусі» госць перадачы пісьменнік [[Алег Грушэцкі]] і вядучая праграмы «Культурная пятніца» на канале «Радыё Марыя» Таццяна Сапега]] '''Радыё Марыя''' ({{lang-es|Radio María}}, {{lang-pt|Rádio Maria}}, {{lang-hr|Radio Marija}}, {{lang-mt|Radju Marija}}, {{lang-lt|Marijos Radijas}}, {{lang-hu|Mária Rádió}}, {{lang-ru|Радио Мария}}, {{lang-uk|Радіо Марія}}) — міжнародная сям'я хрысціянскіх асветніцкіх радыёстанцый. Заснавана ў 1982 годзе ў [[Мілан]]е. «Радыё Марыя» выходзіць у 77 краінах свету, сярод якіх [[Італія]], [[ЗША]], [[Францыя]], [[Германія]], [[Аўстралія]], [[Ліван]], [[Аргенціна]], [[Мазамбік]] і шэраг іншых дзяржаў у розных кутках свету, дзе эфір вядзецца на роднай мове кожнага народа. 28 у Еўропе 22 у Амерыцы 21 у Афрыцы 6 у Азіі і Акіяніі З амаль 2000 рэтранслятараў па ўсім свеце, Радыё Марыя ахоплівае каля 500 мільёнаў слухачоў па ўсім свеце. Вяшчанне вядзецца на больш чым 65 мовах. Радыё Марыя было заснавана як прыхадская радыёстанцыя ў 1982 годзе ў камуне Эрба правінцыі Кома - Міланская Епархія. Мэтай радыё была абвестка навін парафіянам і дапамога ім у малітве праз служэнне Літургіі і малітвы. Такую функцыю «Радыё Марыя» выконвала да студзеня [[1987]] года. Менавіта тады з мэтай незалежнасці радыёстанцыі ад прыходу, а таксама правядзення шырокамаштабнай евангелізацыі, было заснавана таварыства «Радыё Марыя», у якое ўвайшлі святары і свецкія асобы. З [[1990]] года радыё пачало транслявацца ў іншых краінах. Ад 1 лістапада 2016 года ў Беларусі  «Радыё Марыя» распачала трансляцыю ў інтэрнеце. Слухаць радыё можна на [https://radiomaria.by/ сайце], а таксама пра дадатак для [https://play.google.com/store/apps/details?id=by.radiomaria.rm мабільных прыладаў]. Праект Радыё Марыя грунтуецца на добраахвотных ахвяраваннях радыёслухачоў і ахвярадаўцаў. Таму дапамагчы сваёй ахвярай можна адразу на сайце [https://radiorm.by/donate Радыё Марыя]. == Спасылкі == * [https://radiomaria.by Афіцыйны сайт Радыё Марыя — Беларусь] * [https://radiomaria.by/player/ Слухаць Радыё Марыя Беларусі онлайн] * [http://www.radiomaria.it/ Афіцыйны сайт Радыё Марыя — Італія] * [http://www.radiomaria.ru/ Афіцыйны сайт Радыё Марыя — Расія] * [http://www.radiomaria.org.ua/ Афіцыйны сайт Радыё Марыя — Украіна] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150427184600/http://radiomaria.org.ua/ |date=27 красавіка 2015 }} * [http://onlineradiobox.com/ru/radiomaria/ Слухаць Радыё Марыя Расія онлайн] * [http://onlineradiobox.com/ua/radiomaria/ Слухаць Радыё Марыя Украіна онлайн] {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Каталіцкія СМІ]] [[Катэгорыя:Рэлігійныя радыёстанцыі]] lq22yf801x7pibvwkmpi75hsiwdwr9o 0 334539 5129824 5043524 2026-04-20T09:48:07Z DzBar 156353 дададзена [[Катэгорыя:Steam-гульні]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129824 wikitext text/x-wiki {{Арфаграфія|артыкул быў дагледжаны [[удзельнік:Brubaker610|ўдзельнікам:Brubaker610]], які як паказала практыка безадказна ставіўся да націсканне кнопкі догляду; тут ужо выяўлена і выпраўлена ўжыванне мовы ў мужчынскім родзе, а таксама "е" замест "ё", варта ўсё перачытаць і толькі тады прыбраць шаблон:арфаграфія, калі праблем з ёю няма або яны нязначныя.}}{{Праграма |дата апошняй версіі=18 кастрычніка 2022 |апошняя версія=1666144119, Steam API: v020 |бэта-версія=1666923262, Steam API: v020 |дата бэта-версіі=27 кастрычніка 2022 года |тып=[[лічбавае распаўсюджванне]] / [[тэхнічныя сродкі аховы аўтарскіх праў]] / [[сродак імгненнага абмену паведамленнямі]] |мовы інтэрфейсу=[[#Падтрымка моў|28 моў]] }} '''«Steam»''' ([[Міжнародны фанетычны алфавіт|МПА]]: {{IPA|[stiːm]}}) — сэрвіс [[Лічбавая дыстрыбуцыя|лічбавага распаўсюджвання]] [[Камп’ютарная гульня|камп’ютарных гульняў]] і праграм, які належыць кампаніі «Valve», вядомаму распрацоўшчыку камп’ютарных гульняў. «Steam» выконвае функцыі службы актывацыі, загрузкі праз Інтэрнэт, аўтаматычных абнаўленняў і навін для гульняў як самой «Valve», так і іншых распрацоўшчыкаў па дамове з «Valve», такіх як «Epic Games», «THQ», «2K Games», «[[Activision]]», «Capcom», «Codemasters», «Eidos Interactive», «1С», «[[GSC Game World]]», «[[id Software]]», «SEGA», «Atari», «Rockstar Games», «Telltale Games», «[[Ubisoft]]», «[[Bethesda Softworks]]», «[[Paradox Interactive]]» і многіх іншых фірмаў, якія аформілі кантракт на дыстрыбуцыю. Па стане на восень 2015 года праз Steam распаўсюджваецца каля {{num|6500}} гульняў для [[Аперацыйная сістэма|аперацыйнай сістэмы]] «[[Microsoft Windows]]», звыш {{num|2300}} гульняў для «[[Mac OS X|OS X]]» і звыш {{num|1500}} гульняў для «[[Linux]]»<ref>{{Cite web|author=Nathan Mattise|title=Valve hits a Linux landmark—1,500 games available on Steam|url=http://arstechnica.com/gaming/2015/09/valve-hits-a-linux-landmark-1500-games-available-on-steam/|date=Sep 20, 2015|publisher=Arstechnica|accessdate=2015-10-28|language=en}}</ref>, на якія дзейнічаюць штодзенныя і «''сяродтыднёвыя''» зніжкі, а таксама зніжкі на выхадныя дні<ref name="all-games">{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/search/?term=&l=russian|title=Все игры Steam|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101229043252/http://store.steampowered.com/search/?term=|archivedate=29 снежня 2010|accessdate=16 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>. Колькасць актыўных уліковых запісаў «Steam» перавышае 125 мільенаў<ref>{{Cite web|author=Luke Plunkett|title=There Are Over 125 Million "Active" Steam Accounts|url=http://kotaku.com/there-are-over-125-million-steam-accounts-1687820875|date=2/24/15|publisher=[[Kotaku]]|accessdate=2015-10-28|language=en}}</ref>. Поўны спіс выдаўцоў і распрацоўшчыкаў, якія супрацоўнічаюць з сэрвісам, размешчаны ў адкрытым доступе на сайце «Steam»<ref name="steam_partners">{{Cite web|url=http://www.steampowered.com/v/index.php?area=all&initial=1&|title=Список издателей и разработчиков, сотрудничающих со Steam}}</ref>. Першапачаткова распаўсюджваліся толькі гульні, трэйлеры і мадыфікацыі да іх, аднак у «Valve» некалькі разоў заяўлялі, што ў далейшым плануюць пашырыць спецыялізацыю сэрвісу, пачаўшы распаўсюд праз яго музыкі і паўнаметражных фільмаў<ref>{{Cite web|url=http://www.igromania.ru/GameNews/20766/Steam_stavit_na_universalnost.htm|title=Steam ставит на универсальность|publisher=[[Игромания.ру]]|datepublished=28 февраля 2008|accessdate=29 сентября 2008|url-status=dead|archive-date=30 кастрычніка 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151030082013/http://www.igromania.ru/GameNews/20766/Steam_stavit_na_universalnost.htm}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/articles/forbes|title=Статьи // Yahoo мира игр?|publisher=HL-Inside|datepublished=30 января 2006|accessdate=3 февраля 2006|archiveurl=https://www.webcitation.org/612nj01R7?url=http://www.hl-inside.ru/articles/forbes/|archivedate=19 жніўня 2011|url-status=live}}</ref>. == Гісторыя == Сэрвіс прыйшоў на змену ранейшай сістэме WON, якая была больш вузкаспэцыялізаваным сэрвісам і не з’яўлялася сістэмай распаўсюду даных праз Інтэрнэт (лічбавай дыстрыбуцыі). Гісторыя Steam пачалася ў 1999 годзе з поспехам «Team Fortress Classic» і «[[Counter-Strike]]». Яшчэ да выхаду фінальных версій гэтыя гульні сталі аднымі з самых папулярных шматкарыстальніцкіх гульняў. У той час папулярнасць гульняў дасягала максімум 2-3 тысяч актыўных гульцоў. Колькасць гульцоў ''TFC'' і ''CS'' праз пару гадоў узрасла ў некалькі разоў. У выніку Valve прыступіла да перагляду традыцыйных метадаў арганізацыі анлайн-гульняў. Неабходна было вырашыць праблемы на фоне далейшага росту колькасці гульцоў. У асноўным гэта тычылася аўтаматычнага абнаўлення, удасканалення антычыт-сістэмы. Steam упершыню быў прадстаўлены на Game Developers Conference 22 сакавіка 2002 года<ref>{{Cite web|url=http://www.gamasutra.com/gdc2002/features/newell/newell_01.htm|title=Valve Introduces "Steam" Online Distribution System|lang=en|publisher=Gamasutra.com|datepublished=22 марта 2002|accessdate=29 сентября 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101111040519/http://www.gamasutra.com/gdc2002/features/newell/newell_01.htm|archivedate=11 лістапада 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://cult.compulenta.ru/27192/|title=Создатели Half-Life представили технологию, которая может преобразить игровую индустрию|publisher=Компьюлента|datepublished=25 марта 2002|accessdate=29 сентября 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071009144330/http://cult.compulenta.ru/27192/|archivedate=9 кастрычніка 2007|url-status=dead}}</ref>. Версія ''Steam 1.0'' стала даступная падчас бэта-тэсціравання ''Counter-Strike 1.4''. Усталяванне Steam было абавязкова для бэта-тэсціроўшчыкаў ''CS 1.4'', але з’яўлялася толькі дадатковым кампанентам для фінальнай версіі<ref>{{Cite web|url=http://games.times.lv/index.php?Mode=reviews&ArticleID=337|title=Counter-Strike 1.4 beta. Micro preview|publisher=times.lv|datepublished=12 марта 2002|accessdate=29 сентября 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56hc9L9?url=http://games.times.lv/index.php?Mode=reviews|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.warp2search.net/contentteller/news_story/counter_strike_14_next_week.html|title=Counter-Strike 1.4 Next Week!|lang=en|publisher=Warp2Search|datepublished=20 апреля 2002|accessdate=29 сентября 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/612nmDWbr?url=http://www.warp2search.net/|archivedate=19 жніўня 2011|url-status=live}}</ref>. === Далейшая распрацоўка === У ''Steam 2.0'' быў крыху зменены [[інтэрфейс карыстальніка]] і інтэграваная сістэма імгненнага абмену паведамленнямі з сябрамі. У канцы 2003 года Valve абвясціла аб сваіх планах закрыцця WON і абавязковым усталяванні Steam для анлайн-гульняў Valve. Гэта выклікала гнеў многіх гульцоў, якія затым стварылі WON2 у якасці альтэрнатывы. 26 ліпеня 2004 года World Opponent Network была закрыта і заменена Steam<ref>{{Cite web|url=http://www.ag.ru/news/16-07-2004#13704|title=Valve полностью переходит на Steam|work=Новости AG|publisher=AG.ru|datepublished=16 апреля 2004|accessdate=29 сентября 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56iPbtN?url=http://www.ag.ru/news/16-07-2004#13704|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=live}}</ref>. У верасні 2004 года стала вядома аб судзе Vivendi Games з Valve. Першая кампанія сцвярджала, што распаўсюджванне Half-Life 2 праз Steam парушыла выдавецкі кантракт<ref>{{Cite web|url=http://www.ag.ru/news/21-09-2004#14036|title=Valve судится с Vivendi Universal|publisher=[[AG.ru]]|datepublished=21 сентября 2004|accessdate=5 октября 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w5C2W1Qs?url=http://www.ag.ru/news/21-09-2004#14036|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=live}}</ref>. Vivendi прайграла справу і ёй было забаронена працягваць [[Ліцэнзія|ліцэнзаванне]] гульняў Valve для інтэрнэт-кафэ. Пазней кантракт паміж гэтымі двума кампаніямі быў скасаваны, і Valve выбралі [[Electronic Arts]] у якасці новага рознічнага выдаўца<ref>{{Cite web|url=http://www.ag.ru/news/19-07-2005#15317|title=Гордон Фримен перешёл в ЕА|publisher=[[AG.ru]]|datepublished=19 июля 2005|accessdate=5 октября 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081225040654/http://www.ag.ru/news/19-07-2005#15317|archivedate=25 снежня 2008|url-status=dead}}</ref>. У лістападзе 2004 года Valve выпусціла Half-Life 2 — першую гульню для аднаго карыстальніка, якая патрабуе Steam-кліент у абавязковым парадку. Да канца 2005 года ў Steam ўпершыню з’явіліся гульні іншых распрацоўшчыкаў: ''Rag Doll Kung Fu''<ref name="RagDollKungFu">{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/463|title=Rag Doll Kung Fu Available Now|publisher=Steampowered.com|datepublished=12 октября 2005|accessdate=6 октября 2008|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100124182321/http://store.steampowered.com/news/463/|archivedate=24 студзеня 2010|url-status=dead}}</ref> (12 кастрычніка) і ''Darwinia''<ref name="Darwinia">{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/493|title=Darwinia Available Now On Steam|publisher=Steampowered.com|datepublished=14 декабря 2005|accessdate=6 октября 2008|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111025114048/http://store.steampowered.com/news/493/|archivedate=25 кастрычніка 2011|url-status=dead}}</ref> (14 снежня). У жніўні 2006 года пачаўся пераход да ''Steam 3.0''. Спачатку быў зменены дызайн афіцыйнага сайта, а затым, у снежні, значна перапрацаваны і знешні выгляд праграмы. Тоны афармлення праграмы былі змененыя з шэра-зяленага на цемна-шэры. Таксама быў зменены фармат скінаў, у выніку скіны для старой (другой) версіі перасталі працаваць. Наступны крок рушыў услед у жніўні 2007 года — выйшла першая бэта-версія сэрвісу [[:ru:Steam#Steam Community|Steam Community]], які дазваляў гульцам, у прыватнасці, камунікаваць (публікаваць свае дасягненні, здымкі экрану, набытыя гульні і г.д.) і ладзіць спаборніцтвы; рэліз Steam Community адбыўся ў верасні. У пачатку 2008 года Valve зрабілі платформу Steam больш адкрытай, выпусціўшы {{нп5|Steamworks||ru|Steam#Steamworks}}. Гэты пакет дае распрацоўшчыкам і выдаўцам функцыянальнасць Steam (або яго частак) бясплатна. Гэта тычыцца, перш за ўсе, статыстыкі і DRM-функцый. Мэта гэтага кроку — умацаваць рынак камп’ютарных гульняў і шырэй распаўсюдзіць Steam. Першая гульня, якая выкарыстоўвае гэтыя магчымасці, з’явілася ў сярэдзіне лютага. Гэта была музычная аркада ''Audiosurf''. Яна распаўсюджваецца праз Steam і выкарыстоўвае Steamworks для інтэграцыі з Steam Community і сістэмай дасягненняў. 4 кастрычніка 2008 года праз Steam сталі даступныя першыя пяць мадыфікацый для Source-гульняў<ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1223100366|title=Теперь в Steam — Source моды|publisher=[[HL-Inside]]|datepublished=4 октября 2008|accessdate=5 октября 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56mySb5?url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1223100366|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=live}}</ref> (раней усе мадыфікацыі неабходна было спампоўваць і ўсталеўваць уручную); у пачатку лютага 2009 да іх дадалося яшчэ 2 моды<ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1233992522|title=Еженедельные новости Valve|publisher=[[HL-Inside]]|datepublished=7 февраля 2009|accessdate=17 марта 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56ozUum?url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1233992522|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=live}}</ref>. 16 сакавіка 2009 года ў SteamWorks была рэалізаваная новая функцыя для распрацоўшчыкаў гульняў пад назвай ''Downloadable Content'' (DLC)<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/2355|title=Steam offers gamers in-game downloadable content|publisher=SteamPowered.com|datepublished=16 марта 2009|accessdate=17 марта 2009|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56qpY45?url=http://store.steampowered.com/news/2355|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=live}}</ref>. Гэта дазволіла распрацоўшчыкам публікаваць дадатковы ўнутрагульнявы кантэнт па невялікіх цэнах (каля 1-15 $), што, па сутнасці, з’яўляецца аналагам мікратранзакцый<ref name="DLC">{{Cite web|url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news&id=6395|title=Premium DLC в Steam|publisher=Gametech.ru|datepublished=17 марта 2009|accessdate=17 марта 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56rjH2S?url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=dead}}</ref>. Першымі гульнямі з падтрымкай ''DLC'' сталі The Maw<ref name="DLC"/> і Far Cry 2<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/app/21960/|title=Buy Far Cry 2 Fortunes Pack|publisher=Steampowered.com|accessdate=20 марта 2009|datepublished=19 марта 2009|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/612npMP1M?url=http://store.steampowered.com/|archivedate=19 жніўня 2011|url-status=dead}}</ref>. У канцы 2009 года быў нязначна зменены дызайн афіцыйнага сайта — замест цемна-жоўтых з’явіліся блакітныя тоны, а таксама з’явілася магчымасць набываць гульні праз сайт Steam без выкарыстання праграмы Steam. Адначасова Valve пачала распрацоўку чацвертай версіі Steam з цалкам новым афармленнем. Бэта-версія выйшла ў канцы лютага 2010 года, у ей былі значна перапрацаваныя ўсе інтэрфейсныя меню<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/uiupdate/|title=UI Update|publisher=SteamPowered.com|datepublished=23 февраля 2010|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56uBQRV?url=http://store.steampowered.com/uiupdate/|archivedate=28 студзеня 2011|accessdate=16 чэрвеня 2016|url-status=live}}</ref>. Адначасова для бэта-карыстальнікаў быў моцна зменены дызайн афіцыйнага сайта. Амаль цалкам быў перароблены дызайн абалонкі Steam, а таксама ўнутрагульнявога овэрлэя. У прыватнасці, замест трох стандартных спісаў «Гульні», «Трэйлеры» і «Інструменты» з’явілася новае меню «Бібліятэка», у якое, акрамя гэтых 3 падраздзелаў, дадаўся новы — «Спампоўкі». Пры гэтым стала даступна 3 варыянты адлюстравання гульняў — спіс з падрабязнай інфармацыяй і фонам, буйны спіс з абноўленымі іконкамі і сетка са значкамі вялікага памеру. Кампактны выгляд болей не падтрымліваўся. Акрамя гэтага, былі выпраўленыя шматлікія памылкі, убудаваны [[браўзер]] стаў выкарыстоўваць рухавік WebKit замест Trident, даступнага толькі для [[Windows]], што ў разы павялічыла прадукцыйнасць і бяспеку працы, а таксама дало магчымасць партавання на іншыя платформы. Фармат скінаў для чацвёртай версіі таксама зведаў змены, што зрабіла непрацоўнымі скіны трэцяй версіі. 28 красавіка 2010 года Valve апублікавала стабільную версію. Таксама было зроблена абнаўленне дызайну супольнасці Steam і галоўнай вэб-старонкі Steam для ўсіх карыстальнікаў. У релізнай версіі была адноўлена магчымасць згортвання меню «Бібліятэка» ў кампактны выгляд, пры гэтым старыя нізкафарматныя іконкі былі заменены новымі маляўнічымі ў аб’емным стылі. Дадзенае абнаўленне стала самым буйным з моманту запуску Steam у 2003 годзе. Дадзеная версія Steam выклікала неадназначныя водгукі з боку супольнасці. З аднаго боку, інтэрфейс стаў больш інтуітыўным, лагічным, сучасным і маляўнічым. З іншага — прысутнічала мноства агрэхаў, недаробак, а таксама былі праблемы з хуткадзейнасцю на слабых машынах. Гэта было выпраўлена ў наступных абнаўленнях. У сакавіку 2010 года на афіцыйных сайтах Valve з’явілася інфармацыя аб будучым пераносе Steam і ўсіх Source-гульняў на [[Mac OS X]]<ref>{{Cite web|url=http://www.l4d.com/blog/post.php?id=3570|title=Переход на Mac в блоге Left 4 Dead|publisher=Valve|datepublished=8 марта 2010|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56vG6Vd?url=http://www.l4d.com/blog/post.php?id=3570|archivedate=28 студзеня 2011|accessdate=16 чэрвеня 2016|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://teamfortress.com/post.php?id=3578|title=Переход на Mac в блоге Team Fortress 2|publisher=Valve|datepublished=9 марта 2010|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56w9wVV?url=http://teamfortress.com/post.php?id=3578|archivedate=28 студзеня 2011|accessdate=16 чэрвеня 2016|url-status=live}}</ref>. 12 траўня 2010 года выйшла фінальная версія Steam на Mac<ref>{{Cite news|url=http://macpages.ru/pages/steam-mac-dostupen-dlya-zagruzki-portal-do-24-maya-besplaten.html|title=Steam for Mac доступен для загрузки (Portal до 24 мая бесплатен!)|date=12-05-2010|publisher=MacPages|lang=ru|accessdate=2011-10-01|archive-date=19 кастрычніка 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111019133005/http://macpages.ru/pages/steam-mac-dostupen-dlya-zagruzki-portal-do-24-maya-besplaten.html|url-status=dead}}</ref>. Некаторы час на Mac OS X назіраліся праблемы з прадукцыйнасцю<ref>[http://arstechnica.com/apple/news/2010/05/mac-lags-windows-in-gaming-performance-excels-at-stability.ars Mac lags Windows in gaming performance, excels at stability]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.anandtech.com/show/3759/mac-os-x-steam-performance-half-life-2-episode-2-still-slower-than-windows/3 |title=Mac OS X Steam Performance: Half Life 2 Episode 2, Still Slower than Windows |access-date=16 чэрвеня 2016 |archive-date=29 снежня 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229063435/http://www.anandtech.com/show/3759/mac-os-x-steam-performance-half-life-2-episode-2-still-slower-than-windows/3 |url-status=dead }}</ref>, але 18 жніўня Valve паведаміла аб тым, што сталі даступныя абнаўлення, якія паляпшаюць прадукцыйнасць<ref>[http://store.steampowered.com/news/4211/ Game Performance Improvements in Latest Mac OS X Update]</ref>. 10 верасня быў анансаваны і запушчаны ў бэта-тэст кашалёк Steam, з дапамогай якога карыстальнікі маглі б пераводзіць на яго пэўныя сумы грошай, каб выкарыстоўваць іх пазней<ref>{{Cite news|url=http://www.rockpapershotgun.com/2010/09/14/virtu-o-purse-valves-confusing-steam-wallet/|title=Virtu-o-Purse: Valve’s Confusing Steam Wallet|author=Alec Meer|date=September 14th, 2010|publisher=[[RockPaperShotgun]]|lang=en|accessdate=2011-10-24}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.shacknews.com/article/65530/steam-wallet-beta-lets-gamers|title=Steam Wallet Beta Lets Gamers Pre-Load Cash|author=Jeff Mattas|date=Sep 10, 2010|publisher=Shacknews|lang=en|accessdate=2011-10-24}}</ref>. Канчаткова ен з’явіўся ў Steam 30 верасня разам з абнаўленнем гульні [[Team Fortress 2]]<ref>{{Cite news|url=http://store.steampowered.com/news/4406/|title=Steam Wallet and in-game transactions are here!|date=30 сентября 2010|publisher=[[Valve]]|lang=en|accessdate=2011-10-24}}</ref>. 3 сакавіка 2011 года Valve анансавала і запусціла ў бэта-тэст сэрвіс Steam Guard, які павінен быў забяспечыць дадатковую бяспеку ўліковых запісаў карыстальнікаў. Пры ўключэнні гэтага сэрвісу доступ да ўліковага запісу Steam станавіўся магчымым толькі з бягучага камп’ютара; каб увайсці ў запіс з іншага камп’ютара, неабходна было ўвесці дадатковы код, які высылаўся на электронную пошту<ref>{{Cite news|url=http://www.1up.com/news/steam-guard-prevents-digital-games-stolen|title=Steam Guard Prevents Your Digital Games From Being Stolen|author=Chris Pereira|date=03/03/2011|publisher=1UP|lang=en|accessdate=2011-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120204140451/http://www.1up.com/news/steam-guard-prevents-digital-games-stolen|archivedate=4 лютага 2012|url-status=dead}}</ref>. Steam Guard быў таксама паказаны на выставе CeBit 2011 Гейбам Ньюэлам, які там жа апублікаваў пароль да свайго ўліковага запісу і заявіў, што ніхто не зможа яго скрасці<ref>Golem.de — {{YouTube|pXkTMhp7QFI|Gabe Newell stellt IPT für Steam auf der Cebit 2011 vor}}</ref>. Сэрвіс стаў агульнадаступны 16 сакавіка<ref>{{Cite news|url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1300301858|title=Начало работы Steam Guard|author=Dosia36|publisher=HL-inside|lang=ru|accessdate=2011-11-21}}</ref>. 26 студзеня 2012 года была анансаваная бэта-версія кліента Steam для аперацыйных сістэм [[iOS]] і [[Android]]<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/7231/|title=Valve Announces Steam Mobile App|date=26-01-2012|publisher=Valve|lang=en|accessdate=2012-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120128162620/http://store.steampowered.com/news/7231/|archivedate=28 студзеня 2012|url-status=dead}}</ref>. Карыстальнікі iOS — і Android-прылад могуць з яго дапамогай мець зносіны з сябрамі, наведваць супольнасці, праглядаць скрыншоты, чытаць навіны і сачыць за тым, што адбываецца ў самай онлайн-краме<ref>{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/ru/app/steam-mobile/id495369748?mt=8|title=Steam Mobile|publisher=''[[Apple iTunes]]''|accessdate=2013-10-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.valvesoftware.android.steam.community&hl=uk|title=Steam|date=01.03.2012|publisher=''[[Google play]]''|accessdate=2013-10-11}}</ref>. У красавіку 2012 года на інтэрнэт-рэсурсе «Phoronix» была апублікаваная інфармацыя аб падрыхтоўцы выпуску Steam і платформы Source для [[Linux]]<ref>{{Cite web|url=http://www.phoronix.com/scan.php?page=article&item=valve_linux_dampfnudeln|title=Valve's Gabe Newell Talks Linux Steam Client, Source Engine|author=Michael Larabel|date=25 апреля 2012 года|publisher=[[Phoronix]]|accessdate=2012-04-28|archiveurl=https://www.webcitation.org/67Jdwqq9D?url=http://www.phoronix.com/scan.php?page=article|archivedate=30 красавіка 2012|url-status=live}}</ref>. 22 снежня на афіцыйным сайце Steam з’явілася адкрытая бэта-версія праграмы<ref>{{Cite web|url=http://www.gamebuntu.com/2012/12/steam.html|title=Бета Steam стала доступна с началом распродажи|date=21-12-2012|accessdate=2012-12-31|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DRTtRjEf?url=http://www.gamebuntu.com/2012/12/steam.html|archivedate=5 студзеня 2013|url-status=dead}}</ref>, а ў лютым 2013 года была апублікаваная першая стабільная версія. 2 кастрычніка 2012 года з’явіўся раздзел «Праграмы» (Software)<ref>[http://store.steampowered.com/news/8993/ Now Available — Software on Steam, 10 % off!]</ref>. 23 верасня 2013 года была анансаваная аперацыйная сістэма SteamOS, распрацаваная на базе [[Linux]] і арыентаваная на запуск гульняў з бібліятэкі Steam на вялікім экране тэлевізара<ref>{{Cite web|url=http://www.vg247.com/2013/09/23/valve-announces-steam-os/|title=Valve announces SteamOS, is Linux-based, free & coming soon|author=Dave Cook|date=24.09.2013|publisher=''[[VG247]]''|lang=en|accessdate=2013-09-24}}</ref>. У 2016 годзе Valve абяцае выпусціць буйное абнаўленне для Steam. == Назва == Steam ([[Беларуская мова|беларуск.]]: ''пара'') — своеасаблівая гульня слоў, якая выкарыстоўваецца кампаніяй-распрацоўчыкам. Назва фірмы Valve перакладаецца з [[Англійская мова|англійскай мовы]] як ''клапан''; акрамя таго, «газавая» тэматыка сустракаецца і ў назвах іншых распрацовак кампаніі: ''Steamworks'' ([[Беларуская мова|беларуск.]]: ''паравыя работы''), ''Steam Cloud'' ([[Беларуская мова|беларуск.]]: ''воблака пару'') і ''Source'' ([[Беларуская мова|беларуск.]]: ''крыніца'').Таксама дадзеная тэматыка сустракаецца ў такіх гульнях ад Valve, як Half-Life. == Уплыў на гульнявую індустрыю == З’яўленне Steam моцна паўплывала на распрацоўку інды-гульняў, распрацоўшчыкі якіх часта не маглі знайсці сабе выдаўца. Распаўсюджванне нестандартных гульняў на дысках з пункту гледжання выдаўцоў — рызыкоўны крок, бо загадзя невядома, як паставяцца да гульні пакупнікі. Метад лічбавай дыстрыбуцыі, які дазваляе адмовіцца ад выдаткаў на друк дыскаў, дакументацыі і скрынак, а таксама ад выдаткаў на продаж праз гандлёвыя сеткі, дазваляе выдаваць такія гульні з меншай фінансавай рызыкай. Пасля таго, як Valve пачала распаўсюджваць праз Steam гульні Darwinia і Red Orchestra, іх распрацоўшчыкі атрымалі адразу некалькі прапаноў ад рознічных выдаўцоў, так як гэтыя гульні прадэманстравалі сваю запатрабаванасць<ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/interviews/cvg7|title=Интервью // Интервью с Гейбом Ньюэллом сайту Computer and Video Games|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120307063722/http://www.hl-inside.ru/interviews/cvg7/|archivedate=7 сакавіка 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>. Таксама распаўсюджванне Steam паўплывала і на лічбавую дыстрыбуцыю ў цэлым. Адразу пасля выхаду Half-Life 2 (якая патрабуе абавязковага ўсталявання Steam) гэты сэрвіс прыцягнуў увагу мноства гульцоў. Steam стаў першым удалым праектам у гэтай галіне (каля 25 % копій Half-Life 2 было прададзена праз Steam<ref>{{Cite web|url=http://www.kriconf.ru/2008/rec/ppt/KRI_2008_BusinessDevelopment_18apr_KZ_03_Lyskovskii_Aleksandr_Alawar_Entertainment.ppt|title=Цифровая дистрибуция 2008|work=КРИ 2008|format=ppt|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56xYHPB?url=http://www.kriconf.ru/2008/rec/ppt/KRI_2008_BusinessDevelopment_18apr_KZ_03_Lyskovskii_Aleksandr_Alawar_Entertainment.ppt|archivedate=28 студзеня 2011|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>). Неўзабаве пасля гэтага аб стварэнні сваіх падобных сэрвісаў заявілі некалькі буйных кампаній, такіх як Sega<ref>{{Cite web|url=http://www.dtf.ru/news/read.php?id=37240|title=Steam помогает маленьким|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121106015324/http://dtf.ru/news/read.php?id=37240|archivedate=6 лістапада 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>, [[Electronic Arts|EA Games]]<ref>{{Cite web|url=http://www.dtf.ru/news/read.php?id=37205|title=EA - за цифровую дистрибуцию|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121106015310/http://dtf.ru/news/read.php?id=37205|archivedate=6 лістапада 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref> і 3D Realms<ref>{{Cite web|url=http://www.dtf.ru/news/read.php?id=35566|title=Prey будет распространяться через Интернет|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121106015318/http://dtf.ru/news/read.php?id=35566|archivedate=6 лістапада 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>. Драбнейшыя кампаніі, такія як Flow Theory і Virgin Games, таксама анансавалі свае праекты<ref>{{Cite web|url=http://www.dtf.ru/news/read.php?id=36746|title=Онлайн спасёт Hip Interactive|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121106015330/http://dtf.ru/news/read.php?id=36746|archivedate=6 лістапада 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>. Аднак, некаторыя з іх не давялі ўласныя праекты да завяршэння. Sega стала прадаваць свае гульні ў Steam, а сэрвіс Triton кампаніі Game xStream, які распаўсюджваў гульні 3D Realms, быў закрыты<ref>{{Cite web|url=http://gamenavigator.ru/news/reports/9715|title=Но сначала тот же Prey лишили цифровой дистрибуции|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w573V2Sv?url=http://gamenavigator.ru/news/reports/9715|archivedate=28 студзеня 2011|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref> (гульні 3D Realms таксама перайшлі ў Steam). [[Electronic Arts]] таксама распаўсюджвае некаторыя свае гульні праз Steam, нягледзячы на наяўнасць уласнай гандлевай пляцоўкі Origin (акрамя лічбавай дыстрыбуцыі, гэты сэрвіс прызначаны і для анлайн-продажаў гульняў на фізічных носьбітах)<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/2116|title=Steam Launches Hit PC Games from EA|publisher=SteamPowered.com|datepublished=19 декабря 2008|accessdate=28 декабря 2008|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101108094838/http://store.steampowered.com/news/2116/|archivedate=8 лістапада 2010|url-status=dead}}</ref>. У канцы лістапада 2008 года Брэд Уордэл ({{Lang-en|Brad Wardell}}), кіраўнік кампаніі Stardock, якая валодае сэрвісам лічбавай дыстрыбуцыі Impulse, заявіў, што, на яго думку, «бясспрэчным лідарам на рынку лічбавай дыстрыбуцыі гульнявога кантэнту для РС з’яўляецца Steam — у яго прыкладна 70 % рынку. Наш сэрвіс Impulse ідзе на другім месцы прыкладна з 10 %. Усе астатнія падзяляюць тыя, што засталіся 20 %». Ён таксама дадаў, што ў 2009 годзе выдаўцы атрымліваюць каля 25 % сумарнага даходу ад продажаў гульняў праз падобныя сэрвісы<ref>{{Cite web|url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news&id=10008|title=Слух: на долю Steam приходится 70% цифрового рынка|publisher=[[GameTech]]|datepublished=21 ноября 2009 года|accessdate=21 ноября 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w575ltzA?url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=dead}}</ref>. == Магчымасці == * Steam выступае ў ролі тэхнічнага сродку абароны аўтарскіх правоў (DRM) (прычым нават калі выкарыстоўваецца скрынкавая версія гульні, няма неабходнасці ўвесь час устаўляць у прывад дыск з гульней). * Паколькі Steam дазваляе загружаць гульні непасрэдна з сервераў Valve, ён ліквідуе неабходнасць у выдаўцы — прамежкавым звяне паміж распрацоўшчыкам і спажыўцом. * Распрацоўшчык атрымлівае магчымасць больш аператыўна рэагаваць на патрэбы гульнявой супольнасці (напрыклад, шляхам выпуску бясплатных дадаткаў накшталт ''Half-Life 2: Lost Coast'') і ажыццяўляць поўны кантроль над распаўсюджваннем саміх гульняў, так як нават скрынкавыя версіі [[:Катэгорыя:Steam-гульні|Steam-гульні]] патрабуюць абавязковай актывацыі і поўнага абнаўлення праз Steam. * Магчымасць купіць гульню для іншага чалавека ў якасці падарунка або падарыць каму-небудзь «лішнюю» гульню, набытую паўторна ў складзе зборніка. Напрыклад, уладальнікі ''Half-Life 2'' і/або ''Half-Life 2: Episode One'' маглі падарыць гэтыя гульні іншым людзям, калі набылі зборнік ''The Orange Box''. Для гэтага дастаткова ўвесці e-mail атрымальніка або выбраць яго рахунак у спісе адпаведнага дыялогу (пры гэтым рахунак атрымальніка павінен быць дададзены ў спіс сяброў — ''Steam Friends''). Падарункі сталі самай распаўсюджанай формай пакупкі Steam-гульняў праз трэціх асоб сярод карыстальнікаў, якія не маюць магчымасці купіць гульню напрамую з-за адсутнасці крэдытнай карты. Пасля пераводу грошай пасярэдніку той купляе гульню як падарунак праз крэдытную карту і адпраўляе пакупніку па электроннай пошце або праз Steam. Кошты ў прадаўцоў, якія купляюць гульні легальна са сваёй крэдытнай карты, як правіла, некалькі вышэй за кошты гульняў у Steam. У прадаўцоў, якія займаюцца кардынгам, кошты могуць быць у некалькі разоў ніжэй (звычайна 5-10 $ за гульню), аднак пры гэтым з’яўляецца рызыка адклікання падарунка і блакавання Steam-акаўнта ў выпадку, калі ўладальнік крэдытнай карты выявіць зняцце сродкаў і выканае адмову ад плацяжу. * Таксама Steam дазваляе ўладальнікам інтэрнэт-клубаў заключыць дагавор на выкарыстанне сістэмы '''CyberCafe''', якая дазваляе карыстацца значнай часткай Steam-гульняў<ref name="CyberCafe">{{Cite web|url=https://support.steampowered.com/kb_article.php?ref=3806-RYSJ-1102|title=Valve Cyber Cafe Program: Steam For Cafes|date=2008-04-05|work=Сайт CyberCafe|lang=en}}</ref> за пэўную штомесячную абаненцкую плату. * 2 чэрвеня 2015 года Steam запусціў сістэму вяртання сродкаў за набытыя гульні (і вялікую частку DLC), калі камп’ютар карыстальніка не адпавядае сістэмным патрабаванням гульні або яна яму не спадабалася<ref>{{Cite web|url=http://www.3dnews.ru/915114|title=В Steam ввели опцию возврата потраченных средств|author=Алексей Лихачев|date=2015-06-03|publisher=[[3DNews Daily Digital Digest]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gazeta.ru/tech/news/2015/06/04/n_7259010.shtml|title=Valve разрешила возврат денег за покупки в Steam|date=2015-06-04|publisher=[[Газета.Ru]]}}</ref>. Вяртанне магчымы толькі на працягу 14 дзён і толькі калі карыстальнік правеў у гульні не больш дзвюх гадзін<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/steam_refunds/?l=russian|title=Возврат средств в Steam|date=2015-06-02}}</ref>. === Падтрымка моў === Steam у цяперашні час даступны на наступных мовах: [[Англійская мова|англійская]], [[Балгарская мова|балгарская]], бразільская партугальская, [[Венгерская мова|венгерская]], [[Нідэрландская мова|галандская]], [[Грэчаская мова|грэчаская]], [[Дацкая мова|дацкая]], [[Іспанская мова|іспанская]], [[Італьянская мова|італьянская]], [[Карэйская мова|карэйская]], [[Нямецкая мова|нямецкая]], [[Нарвежская мова|нарвежская]], [[Польская мова|польская]], [[Партугальская мова|партугальская]], [[Румынская мова|румынская]], [[Руская мова|руская]], тайская, [[Кітайская мова|традыцыйная кітайская]], [[Турэцкая мова|турэцкая]], [[Украінская мова|украінская]], [[Кітайская мова|спрошчаная кітайская]], [[Фінская мова|фінская]], [[Французская мова|французская]], [[Чэшская мова|чэшская]], [[Шведская мова|шведская]] і [[Японская мова|японская]]. У Steam рэалізавана рэгіянальная абарона з прычыны таго, што ў розных рэгіенах скрынкавыя выдання Steam-гульні маюць розную вартасць. То-бок гульні, набытыя ў Расіі (у скрынкавым варыянце), не будуць працаваць за межамі [[Садружнасць Незалежных Дзяржаў|СНД]] (такая абарона была ажыццеўлена да выхаду Half-Life 2: Episode One ў 2006 годзе<ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/interviews/buka|title=Интервью // Интервью с представителями компании Бука|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120307090646/http://www.hl-inside.ru/interviews/buka/|archivedate=7 сакавіка 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>). У той жа час дадзены падыход дазваляе выдаўцам зрабіць даступнай любую афіцыйную агучванне, так як выдаўцы могуць не асцерагацца рээкспарту гульняў. Большасць гульняў, набытых у Steam, мультырэгіянальныя і не маюць абмежаванняў, паколькі прадаюцца па аднолькавай цане ва ўсіх рэгіенах. === Сеткавыя гульні === У абавязкі часткі Steam, адказнай за гульні праз [[Інтэрнэт]], уваходзіць атрыманне спісу сервераў, праверка версій кліента і сервера для забеспячэння іх сумяшчальнасці, а таксама прадастаўленне серверу звестак аб ўліковым запісе Steam і блакаванне контам, абвінавачаным у несумленнай гульні службай Valve Anti-Cheat, доступу да ўсіх сеткавых Steam-гульняў, якія падтрымліваюць тэхналогію VAC. Таксама Steam блакуе доступ да [[:ru:Steam#Контент-серверы|Steam-сервераў]] карыстальнікам, якія не маюць ўліковага запісу Steam (No-Steam версіі гульняў) або на конце якіх няма набытай гульні, што з’яўляецца яшчэ адным кампанентам абароны DRM. Гэты кампанент не могуць абыходзіць узламаныя версіі Steam, паколькі гэта патрабуе ўзлому або абыходу сервераў аўтэнтыфікацыі Valve. === Matchmaking === Дадзеная функцыя ў Steamworks з’явілася з выхадам Left 4 Dead. Сутнасць яе заключаецца ў тым, што гульцы падлучаюцца не адразу да сервера, а спачатку да створанага адным з гульцоў лобі. Лідар лобі можа выбіраць параметры гульні (карта, узровень складанасці і г . д.), «праганяць» падлучаных гульцоў, абмежаваць доступ да лобі толькі для сяброў або па запрашэннях. Пасля таго як неабходны склад гульцоў набраны, лідар лобі запускае пошук сервера. Steam падбірае найбольш прыдатны пусты сервер, на якім ўсталеўвае неабходныя налады і падлучае да яго гульцоў з лобі<ref>{{Cite web|url=https://www.steampowered.com/steamworks/gameservices.php?area=main&cc=US&l=russian|title=STEAMWORKS - GAME SERVICES|lang=en}}</ref>. === Steam Cloud === Дадзеная функцыя дазваляе захоўваць гульнявыя дадзеныя (такія як асабістыя канфігурацыі, налады клавіятуры і мышы, лога-спрэі для мультыплэерных гульняў, файлы захаванняў) на серверах Valve<ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1225741273|title=Релиз Steam Cloud — на этой неделе|publisher=[[HL-Inside]]|datepublished=3 ноября 2008|accessdate=16 сентября 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120707035334/http://www.hl-inside.ru/comments/?1225741273|archivedate=7 ліпеня 2012|url-status=dead}}</ref>. Функцыя карысная тым, хто выкарыстоўвае свае Steam-гульні на некалькіх камп’ютарах. На дадзены момант Steam Cloud падтрымліваюць наступныя гульні: Half-Life 2, Half-Life 2: Episode One, Half-Life 2: Episode Two, Counter-Strike: Source, Portal, [[Portal 2]], Psychonauts, Day of Defeat: Source, Left 4 Dead 2, [[Team Fortress 2]], Alien Swarm, Sid Meier’s Civilization V, [[Plants vs. Zombies]], Call of Duty: Modern Warfare 2,[[The Elder Scrolls V: Skyrim|TES 5: Skyrim]], Dota 2<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/3873/|title=Half-Life 2, Half-Life 2: Episode 1 & 2 get SteamPlay, Steam Cloud and Achievements|publisher=Steampowered.com|datepublished=27 мая 2010|accessdate=16 сентября 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101229014012/http://store.steampowered.com/news/3873/|archivedate=29 снежня 2010|url-status=dead}}</ref>, Call of Duty: Black Ops, Fallout: New Vegas, Braid, Worms: Reloaded, Metro 2033, [[The Binding of Isaac]], Cry of Fear, Europa Universalis 4 і іншыя. Гэты спіс пастаянна абнаўляецца і дапаўняецца за кошт новых гульняў, у якіх падтрымка Steam Cloud прысутнічае першапачаткова. Таксама Steam Cloud сталі ўкараняць ва ўжо выпушчаныя гульні, у якіх ен першапачаткова не падтрымліваўся. * Steam Community дазваляе ствараць свае пэрсанальныя [[Вэб-старонка|web-старонкі]] ў сістэме Steam, ствараць суполкі і ўступаць у іх. У кожнай суполцы ёсць [[чат]], колькасць чалавек у якім адлюстроўваецца на старонцы суполкі. * Статус кожнага ўдзельніка адлюстроўваецца на яго старонцы: ''У сетцы'', ''Адключаны ад сеткі'', ''Адышоў'', ''Заняты'', ''У гульні'' (з указаннем назвы гульні) і ''Сплю'' (недаступны для самастойнага выбару статус, які выстаўляецца аўтаматычна пасля двухгадзіннай бяздзейнасці клавіятуры і мышы). Таксама на асабістай старонцы адлюстроўваецца статыстыка часу гульні за апошнія 2 тыдні, асобна для кожнай гульні. Час, праведзены за No-Steam гульней, у статыстыцы не адлюстроўваецца. * Чат у Steam быў значна перапрацаваны да выхаду Steam Community. Была дададзеная магчымасць галасавых выклікаў, а магчымая колькасць удзельнікаў узрасла да некалькіх дзесяткаў (раней было магчымым перапісвацца толькі адзін-на-адзін). Галоўным абнаўленнем Steam-чата з’яўляецца магчымасць выкарыстоўваць яго ў любой гульні, нават калі яна не прадаецца ў Steam: калі ў меню Steam дазволена адпаведная опцыя, пэўнай камбінацыяй клавіш (па змаўчанні Shift+TAB) адкрываецца напаўпразрыстае меню Steam Overlay — [[інтэрфейс]] Steam Community. * Абнаўленне кліента Steam 20 жніўня 2010 года: у чаце сяброў з’явілася структура ўставак: кожны чат зараз не адкрываецца ў новым акне, а ва ўстаўцы. * Абнаўленне кліента Steam на 10 студзеня 2011 года: была дададзеная магчымасць размяшчаць гульнявыя скрыншоты ў сябе на старонцы ў Steam Community. == Заўвагі == {{Reflist|2}} {{Authority control}} {{URI scheme}} [[Катэгорыя:Freeware]] [[Катэгорыя:Праграмы імгненнага абмену паведамленнямі]] [[Катэгорыя:Прапрыетарнае праграмнае забеспячэнне]] [[Катэгорыя:Сацыяльныя сеткі]] [[Катэгорыя:Steam-гульні]] hwh30a1z0d43c2bl6t5x12jz2r64f8a 5129826 5129824 2026-04-20T09:48:26Z DzBar 156353 выдалена [[Катэгорыя:Steam-гульні]]; дададзена [[Катэгорыя:Steam]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129826 wikitext text/x-wiki {{Арфаграфія|артыкул быў дагледжаны [[удзельнік:Brubaker610|ўдзельнікам:Brubaker610]], які як паказала практыка безадказна ставіўся да націсканне кнопкі догляду; тут ужо выяўлена і выпраўлена ўжыванне мовы ў мужчынскім родзе, а таксама "е" замест "ё", варта ўсё перачытаць і толькі тады прыбраць шаблон:арфаграфія, калі праблем з ёю няма або яны нязначныя.}}{{Праграма |дата апошняй версіі=18 кастрычніка 2022 |апошняя версія=1666144119, Steam API: v020 |бэта-версія=1666923262, Steam API: v020 |дата бэта-версіі=27 кастрычніка 2022 года |тып=[[лічбавае распаўсюджванне]] / [[тэхнічныя сродкі аховы аўтарскіх праў]] / [[сродак імгненнага абмену паведамленнямі]] |мовы інтэрфейсу=[[#Падтрымка моў|28 моў]] }} '''«Steam»''' ([[Міжнародны фанетычны алфавіт|МПА]]: {{IPA|[stiːm]}}) — сэрвіс [[Лічбавая дыстрыбуцыя|лічбавага распаўсюджвання]] [[Камп’ютарная гульня|камп’ютарных гульняў]] і праграм, які належыць кампаніі «Valve», вядомаму распрацоўшчыку камп’ютарных гульняў. «Steam» выконвае функцыі службы актывацыі, загрузкі праз Інтэрнэт, аўтаматычных абнаўленняў і навін для гульняў як самой «Valve», так і іншых распрацоўшчыкаў па дамове з «Valve», такіх як «Epic Games», «THQ», «2K Games», «[[Activision]]», «Capcom», «Codemasters», «Eidos Interactive», «1С», «[[GSC Game World]]», «[[id Software]]», «SEGA», «Atari», «Rockstar Games», «Telltale Games», «[[Ubisoft]]», «[[Bethesda Softworks]]», «[[Paradox Interactive]]» і многіх іншых фірмаў, якія аформілі кантракт на дыстрыбуцыю. Па стане на восень 2015 года праз Steam распаўсюджваецца каля {{num|6500}} гульняў для [[Аперацыйная сістэма|аперацыйнай сістэмы]] «[[Microsoft Windows]]», звыш {{num|2300}} гульняў для «[[Mac OS X|OS X]]» і звыш {{num|1500}} гульняў для «[[Linux]]»<ref>{{Cite web|author=Nathan Mattise|title=Valve hits a Linux landmark—1,500 games available on Steam|url=http://arstechnica.com/gaming/2015/09/valve-hits-a-linux-landmark-1500-games-available-on-steam/|date=Sep 20, 2015|publisher=Arstechnica|accessdate=2015-10-28|language=en}}</ref>, на якія дзейнічаюць штодзенныя і «''сяродтыднёвыя''» зніжкі, а таксама зніжкі на выхадныя дні<ref name="all-games">{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/search/?term=&l=russian|title=Все игры Steam|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101229043252/http://store.steampowered.com/search/?term=|archivedate=29 снежня 2010|accessdate=16 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>. Колькасць актыўных уліковых запісаў «Steam» перавышае 125 мільенаў<ref>{{Cite web|author=Luke Plunkett|title=There Are Over 125 Million "Active" Steam Accounts|url=http://kotaku.com/there-are-over-125-million-steam-accounts-1687820875|date=2/24/15|publisher=[[Kotaku]]|accessdate=2015-10-28|language=en}}</ref>. Поўны спіс выдаўцоў і распрацоўшчыкаў, якія супрацоўнічаюць з сэрвісам, размешчаны ў адкрытым доступе на сайце «Steam»<ref name="steam_partners">{{Cite web|url=http://www.steampowered.com/v/index.php?area=all&initial=1&|title=Список издателей и разработчиков, сотрудничающих со Steam}}</ref>. Першапачаткова распаўсюджваліся толькі гульні, трэйлеры і мадыфікацыі да іх, аднак у «Valve» некалькі разоў заяўлялі, што ў далейшым плануюць пашырыць спецыялізацыю сэрвісу, пачаўшы распаўсюд праз яго музыкі і паўнаметражных фільмаў<ref>{{Cite web|url=http://www.igromania.ru/GameNews/20766/Steam_stavit_na_universalnost.htm|title=Steam ставит на универсальность|publisher=[[Игромания.ру]]|datepublished=28 февраля 2008|accessdate=29 сентября 2008|url-status=dead|archive-date=30 кастрычніка 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151030082013/http://www.igromania.ru/GameNews/20766/Steam_stavit_na_universalnost.htm}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/articles/forbes|title=Статьи // Yahoo мира игр?|publisher=HL-Inside|datepublished=30 января 2006|accessdate=3 февраля 2006|archiveurl=https://www.webcitation.org/612nj01R7?url=http://www.hl-inside.ru/articles/forbes/|archivedate=19 жніўня 2011|url-status=live}}</ref>. == Гісторыя == Сэрвіс прыйшоў на змену ранейшай сістэме WON, якая была больш вузкаспэцыялізаваным сэрвісам і не з’яўлялася сістэмай распаўсюду даных праз Інтэрнэт (лічбавай дыстрыбуцыі). Гісторыя Steam пачалася ў 1999 годзе з поспехам «Team Fortress Classic» і «[[Counter-Strike]]». Яшчэ да выхаду фінальных версій гэтыя гульні сталі аднымі з самых папулярных шматкарыстальніцкіх гульняў. У той час папулярнасць гульняў дасягала максімум 2-3 тысяч актыўных гульцоў. Колькасць гульцоў ''TFC'' і ''CS'' праз пару гадоў узрасла ў некалькі разоў. У выніку Valve прыступіла да перагляду традыцыйных метадаў арганізацыі анлайн-гульняў. Неабходна было вырашыць праблемы на фоне далейшага росту колькасці гульцоў. У асноўным гэта тычылася аўтаматычнага абнаўлення, удасканалення антычыт-сістэмы. Steam упершыню быў прадстаўлены на Game Developers Conference 22 сакавіка 2002 года<ref>{{Cite web|url=http://www.gamasutra.com/gdc2002/features/newell/newell_01.htm|title=Valve Introduces "Steam" Online Distribution System|lang=en|publisher=Gamasutra.com|datepublished=22 марта 2002|accessdate=29 сентября 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101111040519/http://www.gamasutra.com/gdc2002/features/newell/newell_01.htm|archivedate=11 лістапада 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://cult.compulenta.ru/27192/|title=Создатели Half-Life представили технологию, которая может преобразить игровую индустрию|publisher=Компьюлента|datepublished=25 марта 2002|accessdate=29 сентября 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071009144330/http://cult.compulenta.ru/27192/|archivedate=9 кастрычніка 2007|url-status=dead}}</ref>. Версія ''Steam 1.0'' стала даступная падчас бэта-тэсціравання ''Counter-Strike 1.4''. Усталяванне Steam было абавязкова для бэта-тэсціроўшчыкаў ''CS 1.4'', але з’яўлялася толькі дадатковым кампанентам для фінальнай версіі<ref>{{Cite web|url=http://games.times.lv/index.php?Mode=reviews&ArticleID=337|title=Counter-Strike 1.4 beta. Micro preview|publisher=times.lv|datepublished=12 марта 2002|accessdate=29 сентября 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56hc9L9?url=http://games.times.lv/index.php?Mode=reviews|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.warp2search.net/contentteller/news_story/counter_strike_14_next_week.html|title=Counter-Strike 1.4 Next Week!|lang=en|publisher=Warp2Search|datepublished=20 апреля 2002|accessdate=29 сентября 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/612nmDWbr?url=http://www.warp2search.net/|archivedate=19 жніўня 2011|url-status=live}}</ref>. === Далейшая распрацоўка === У ''Steam 2.0'' быў крыху зменены [[інтэрфейс карыстальніка]] і інтэграваная сістэма імгненнага абмену паведамленнямі з сябрамі. У канцы 2003 года Valve абвясціла аб сваіх планах закрыцця WON і абавязковым усталяванні Steam для анлайн-гульняў Valve. Гэта выклікала гнеў многіх гульцоў, якія затым стварылі WON2 у якасці альтэрнатывы. 26 ліпеня 2004 года World Opponent Network была закрыта і заменена Steam<ref>{{Cite web|url=http://www.ag.ru/news/16-07-2004#13704|title=Valve полностью переходит на Steam|work=Новости AG|publisher=AG.ru|datepublished=16 апреля 2004|accessdate=29 сентября 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56iPbtN?url=http://www.ag.ru/news/16-07-2004#13704|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=live}}</ref>. У верасні 2004 года стала вядома аб судзе Vivendi Games з Valve. Першая кампанія сцвярджала, што распаўсюджванне Half-Life 2 праз Steam парушыла выдавецкі кантракт<ref>{{Cite web|url=http://www.ag.ru/news/21-09-2004#14036|title=Valve судится с Vivendi Universal|publisher=[[AG.ru]]|datepublished=21 сентября 2004|accessdate=5 октября 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w5C2W1Qs?url=http://www.ag.ru/news/21-09-2004#14036|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=live}}</ref>. Vivendi прайграла справу і ёй было забаронена працягваць [[Ліцэнзія|ліцэнзаванне]] гульняў Valve для інтэрнэт-кафэ. Пазней кантракт паміж гэтымі двума кампаніямі быў скасаваны, і Valve выбралі [[Electronic Arts]] у якасці новага рознічнага выдаўца<ref>{{Cite web|url=http://www.ag.ru/news/19-07-2005#15317|title=Гордон Фримен перешёл в ЕА|publisher=[[AG.ru]]|datepublished=19 июля 2005|accessdate=5 октября 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081225040654/http://www.ag.ru/news/19-07-2005#15317|archivedate=25 снежня 2008|url-status=dead}}</ref>. У лістападзе 2004 года Valve выпусціла Half-Life 2 — першую гульню для аднаго карыстальніка, якая патрабуе Steam-кліент у абавязковым парадку. Да канца 2005 года ў Steam ўпершыню з’явіліся гульні іншых распрацоўшчыкаў: ''Rag Doll Kung Fu''<ref name="RagDollKungFu">{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/463|title=Rag Doll Kung Fu Available Now|publisher=Steampowered.com|datepublished=12 октября 2005|accessdate=6 октября 2008|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100124182321/http://store.steampowered.com/news/463/|archivedate=24 студзеня 2010|url-status=dead}}</ref> (12 кастрычніка) і ''Darwinia''<ref name="Darwinia">{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/493|title=Darwinia Available Now On Steam|publisher=Steampowered.com|datepublished=14 декабря 2005|accessdate=6 октября 2008|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111025114048/http://store.steampowered.com/news/493/|archivedate=25 кастрычніка 2011|url-status=dead}}</ref> (14 снежня). У жніўні 2006 года пачаўся пераход да ''Steam 3.0''. Спачатку быў зменены дызайн афіцыйнага сайта, а затым, у снежні, значна перапрацаваны і знешні выгляд праграмы. Тоны афармлення праграмы былі змененыя з шэра-зяленага на цемна-шэры. Таксама быў зменены фармат скінаў, у выніку скіны для старой (другой) версіі перасталі працаваць. Наступны крок рушыў услед у жніўні 2007 года — выйшла першая бэта-версія сэрвісу [[:ru:Steam#Steam Community|Steam Community]], які дазваляў гульцам, у прыватнасці, камунікаваць (публікаваць свае дасягненні, здымкі экрану, набытыя гульні і г.д.) і ладзіць спаборніцтвы; рэліз Steam Community адбыўся ў верасні. У пачатку 2008 года Valve зрабілі платформу Steam больш адкрытай, выпусціўшы {{нп5|Steamworks||ru|Steam#Steamworks}}. Гэты пакет дае распрацоўшчыкам і выдаўцам функцыянальнасць Steam (або яго частак) бясплатна. Гэта тычыцца, перш за ўсе, статыстыкі і DRM-функцый. Мэта гэтага кроку — умацаваць рынак камп’ютарных гульняў і шырэй распаўсюдзіць Steam. Першая гульня, якая выкарыстоўвае гэтыя магчымасці, з’явілася ў сярэдзіне лютага. Гэта была музычная аркада ''Audiosurf''. Яна распаўсюджваецца праз Steam і выкарыстоўвае Steamworks для інтэграцыі з Steam Community і сістэмай дасягненняў. 4 кастрычніка 2008 года праз Steam сталі даступныя першыя пяць мадыфікацый для Source-гульняў<ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1223100366|title=Теперь в Steam — Source моды|publisher=[[HL-Inside]]|datepublished=4 октября 2008|accessdate=5 октября 2008|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56mySb5?url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1223100366|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=live}}</ref> (раней усе мадыфікацыі неабходна было спампоўваць і ўсталеўваць уручную); у пачатку лютага 2009 да іх дадалося яшчэ 2 моды<ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1233992522|title=Еженедельные новости Valve|publisher=[[HL-Inside]]|datepublished=7 февраля 2009|accessdate=17 марта 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56ozUum?url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1233992522|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=live}}</ref>. 16 сакавіка 2009 года ў SteamWorks была рэалізаваная новая функцыя для распрацоўшчыкаў гульняў пад назвай ''Downloadable Content'' (DLC)<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/2355|title=Steam offers gamers in-game downloadable content|publisher=SteamPowered.com|datepublished=16 марта 2009|accessdate=17 марта 2009|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56qpY45?url=http://store.steampowered.com/news/2355|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=live}}</ref>. Гэта дазволіла распрацоўшчыкам публікаваць дадатковы ўнутрагульнявы кантэнт па невялікіх цэнах (каля 1-15 $), што, па сутнасці, з’яўляецца аналагам мікратранзакцый<ref name="DLC">{{Cite web|url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news&id=6395|title=Premium DLC в Steam|publisher=Gametech.ru|datepublished=17 марта 2009|accessdate=17 марта 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56rjH2S?url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=dead}}</ref>. Першымі гульнямі з падтрымкай ''DLC'' сталі The Maw<ref name="DLC"/> і Far Cry 2<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/app/21960/|title=Buy Far Cry 2 Fortunes Pack|publisher=Steampowered.com|accessdate=20 марта 2009|datepublished=19 марта 2009|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/612npMP1M?url=http://store.steampowered.com/|archivedate=19 жніўня 2011|url-status=dead}}</ref>. У канцы 2009 года быў нязначна зменены дызайн афіцыйнага сайта — замест цемна-жоўтых з’явіліся блакітныя тоны, а таксама з’явілася магчымасць набываць гульні праз сайт Steam без выкарыстання праграмы Steam. Адначасова Valve пачала распрацоўку чацвертай версіі Steam з цалкам новым афармленнем. Бэта-версія выйшла ў канцы лютага 2010 года, у ей былі значна перапрацаваныя ўсе інтэрфейсныя меню<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/uiupdate/|title=UI Update|publisher=SteamPowered.com|datepublished=23 февраля 2010|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56uBQRV?url=http://store.steampowered.com/uiupdate/|archivedate=28 студзеня 2011|accessdate=16 чэрвеня 2016|url-status=live}}</ref>. Адначасова для бэта-карыстальнікаў быў моцна зменены дызайн афіцыйнага сайта. Амаль цалкам быў перароблены дызайн абалонкі Steam, а таксама ўнутрагульнявога овэрлэя. У прыватнасці, замест трох стандартных спісаў «Гульні», «Трэйлеры» і «Інструменты» з’явілася новае меню «Бібліятэка», у якое, акрамя гэтых 3 падраздзелаў, дадаўся новы — «Спампоўкі». Пры гэтым стала даступна 3 варыянты адлюстравання гульняў — спіс з падрабязнай інфармацыяй і фонам, буйны спіс з абноўленымі іконкамі і сетка са значкамі вялікага памеру. Кампактны выгляд болей не падтрымліваўся. Акрамя гэтага, былі выпраўленыя шматлікія памылкі, убудаваны [[браўзер]] стаў выкарыстоўваць рухавік WebKit замест Trident, даступнага толькі для [[Windows]], што ў разы павялічыла прадукцыйнасць і бяспеку працы, а таксама дало магчымасць партавання на іншыя платформы. Фармат скінаў для чацвёртай версіі таксама зведаў змены, што зрабіла непрацоўнымі скіны трэцяй версіі. 28 красавіка 2010 года Valve апублікавала стабільную версію. Таксама было зроблена абнаўленне дызайну супольнасці Steam і галоўнай вэб-старонкі Steam для ўсіх карыстальнікаў. У релізнай версіі была адноўлена магчымасць згортвання меню «Бібліятэка» ў кампактны выгляд, пры гэтым старыя нізкафарматныя іконкі былі заменены новымі маляўнічымі ў аб’емным стылі. Дадзенае абнаўленне стала самым буйным з моманту запуску Steam у 2003 годзе. Дадзеная версія Steam выклікала неадназначныя водгукі з боку супольнасці. З аднаго боку, інтэрфейс стаў больш інтуітыўным, лагічным, сучасным і маляўнічым. З іншага — прысутнічала мноства агрэхаў, недаробак, а таксама былі праблемы з хуткадзейнасцю на слабых машынах. Гэта было выпраўлена ў наступных абнаўленнях. У сакавіку 2010 года на афіцыйных сайтах Valve з’явілася інфармацыя аб будучым пераносе Steam і ўсіх Source-гульняў на [[Mac OS X]]<ref>{{Cite web|url=http://www.l4d.com/blog/post.php?id=3570|title=Переход на Mac в блоге Left 4 Dead|publisher=Valve|datepublished=8 марта 2010|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56vG6Vd?url=http://www.l4d.com/blog/post.php?id=3570|archivedate=28 студзеня 2011|accessdate=16 чэрвеня 2016|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://teamfortress.com/post.php?id=3578|title=Переход на Mac в блоге Team Fortress 2|publisher=Valve|datepublished=9 марта 2010|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56w9wVV?url=http://teamfortress.com/post.php?id=3578|archivedate=28 студзеня 2011|accessdate=16 чэрвеня 2016|url-status=live}}</ref>. 12 траўня 2010 года выйшла фінальная версія Steam на Mac<ref>{{Cite news|url=http://macpages.ru/pages/steam-mac-dostupen-dlya-zagruzki-portal-do-24-maya-besplaten.html|title=Steam for Mac доступен для загрузки (Portal до 24 мая бесплатен!)|date=12-05-2010|publisher=MacPages|lang=ru|accessdate=2011-10-01|archive-date=19 кастрычніка 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111019133005/http://macpages.ru/pages/steam-mac-dostupen-dlya-zagruzki-portal-do-24-maya-besplaten.html|url-status=dead}}</ref>. Некаторы час на Mac OS X назіраліся праблемы з прадукцыйнасцю<ref>[http://arstechnica.com/apple/news/2010/05/mac-lags-windows-in-gaming-performance-excels-at-stability.ars Mac lags Windows in gaming performance, excels at stability]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.anandtech.com/show/3759/mac-os-x-steam-performance-half-life-2-episode-2-still-slower-than-windows/3 |title=Mac OS X Steam Performance: Half Life 2 Episode 2, Still Slower than Windows |access-date=16 чэрвеня 2016 |archive-date=29 снежня 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151229063435/http://www.anandtech.com/show/3759/mac-os-x-steam-performance-half-life-2-episode-2-still-slower-than-windows/3 |url-status=dead }}</ref>, але 18 жніўня Valve паведаміла аб тым, што сталі даступныя абнаўлення, якія паляпшаюць прадукцыйнасць<ref>[http://store.steampowered.com/news/4211/ Game Performance Improvements in Latest Mac OS X Update]</ref>. 10 верасня быў анансаваны і запушчаны ў бэта-тэст кашалёк Steam, з дапамогай якога карыстальнікі маглі б пераводзіць на яго пэўныя сумы грошай, каб выкарыстоўваць іх пазней<ref>{{Cite news|url=http://www.rockpapershotgun.com/2010/09/14/virtu-o-purse-valves-confusing-steam-wallet/|title=Virtu-o-Purse: Valve’s Confusing Steam Wallet|author=Alec Meer|date=September 14th, 2010|publisher=[[RockPaperShotgun]]|lang=en|accessdate=2011-10-24}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.shacknews.com/article/65530/steam-wallet-beta-lets-gamers|title=Steam Wallet Beta Lets Gamers Pre-Load Cash|author=Jeff Mattas|date=Sep 10, 2010|publisher=Shacknews|lang=en|accessdate=2011-10-24}}</ref>. Канчаткова ен з’явіўся ў Steam 30 верасня разам з абнаўленнем гульні [[Team Fortress 2]]<ref>{{Cite news|url=http://store.steampowered.com/news/4406/|title=Steam Wallet and in-game transactions are here!|date=30 сентября 2010|publisher=[[Valve]]|lang=en|accessdate=2011-10-24}}</ref>. 3 сакавіка 2011 года Valve анансавала і запусціла ў бэта-тэст сэрвіс Steam Guard, які павінен быў забяспечыць дадатковую бяспеку ўліковых запісаў карыстальнікаў. Пры ўключэнні гэтага сэрвісу доступ да ўліковага запісу Steam станавіўся магчымым толькі з бягучага камп’ютара; каб увайсці ў запіс з іншага камп’ютара, неабходна было ўвесці дадатковы код, які высылаўся на электронную пошту<ref>{{Cite news|url=http://www.1up.com/news/steam-guard-prevents-digital-games-stolen|title=Steam Guard Prevents Your Digital Games From Being Stolen|author=Chris Pereira|date=03/03/2011|publisher=1UP|lang=en|accessdate=2011-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120204140451/http://www.1up.com/news/steam-guard-prevents-digital-games-stolen|archivedate=4 лютага 2012|url-status=dead}}</ref>. Steam Guard быў таксама паказаны на выставе CeBit 2011 Гейбам Ньюэлам, які там жа апублікаваў пароль да свайго ўліковага запісу і заявіў, што ніхто не зможа яго скрасці<ref>Golem.de — {{YouTube|pXkTMhp7QFI|Gabe Newell stellt IPT für Steam auf der Cebit 2011 vor}}</ref>. Сэрвіс стаў агульнадаступны 16 сакавіка<ref>{{Cite news|url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1300301858|title=Начало работы Steam Guard|author=Dosia36|publisher=HL-inside|lang=ru|accessdate=2011-11-21}}</ref>. 26 студзеня 2012 года была анансаваная бэта-версія кліента Steam для аперацыйных сістэм [[iOS]] і [[Android]]<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/7231/|title=Valve Announces Steam Mobile App|date=26-01-2012|publisher=Valve|lang=en|accessdate=2012-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120128162620/http://store.steampowered.com/news/7231/|archivedate=28 студзеня 2012|url-status=dead}}</ref>. Карыстальнікі iOS — і Android-прылад могуць з яго дапамогай мець зносіны з сябрамі, наведваць супольнасці, праглядаць скрыншоты, чытаць навіны і сачыць за тым, што адбываецца ў самай онлайн-краме<ref>{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/ru/app/steam-mobile/id495369748?mt=8|title=Steam Mobile|publisher=''[[Apple iTunes]]''|accessdate=2013-10-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.valvesoftware.android.steam.community&hl=uk|title=Steam|date=01.03.2012|publisher=''[[Google play]]''|accessdate=2013-10-11}}</ref>. У красавіку 2012 года на інтэрнэт-рэсурсе «Phoronix» была апублікаваная інфармацыя аб падрыхтоўцы выпуску Steam і платформы Source для [[Linux]]<ref>{{Cite web|url=http://www.phoronix.com/scan.php?page=article&item=valve_linux_dampfnudeln|title=Valve's Gabe Newell Talks Linux Steam Client, Source Engine|author=Michael Larabel|date=25 апреля 2012 года|publisher=[[Phoronix]]|accessdate=2012-04-28|archiveurl=https://www.webcitation.org/67Jdwqq9D?url=http://www.phoronix.com/scan.php?page=article|archivedate=30 красавіка 2012|url-status=live}}</ref>. 22 снежня на афіцыйным сайце Steam з’явілася адкрытая бэта-версія праграмы<ref>{{Cite web|url=http://www.gamebuntu.com/2012/12/steam.html|title=Бета Steam стала доступна с началом распродажи|date=21-12-2012|accessdate=2012-12-31|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DRTtRjEf?url=http://www.gamebuntu.com/2012/12/steam.html|archivedate=5 студзеня 2013|url-status=dead}}</ref>, а ў лютым 2013 года была апублікаваная першая стабільная версія. 2 кастрычніка 2012 года з’явіўся раздзел «Праграмы» (Software)<ref>[http://store.steampowered.com/news/8993/ Now Available — Software on Steam, 10 % off!]</ref>. 23 верасня 2013 года была анансаваная аперацыйная сістэма SteamOS, распрацаваная на базе [[Linux]] і арыентаваная на запуск гульняў з бібліятэкі Steam на вялікім экране тэлевізара<ref>{{Cite web|url=http://www.vg247.com/2013/09/23/valve-announces-steam-os/|title=Valve announces SteamOS, is Linux-based, free & coming soon|author=Dave Cook|date=24.09.2013|publisher=''[[VG247]]''|lang=en|accessdate=2013-09-24}}</ref>. У 2016 годзе Valve абяцае выпусціць буйное абнаўленне для Steam. == Назва == Steam ([[Беларуская мова|беларуск.]]: ''пара'') — своеасаблівая гульня слоў, якая выкарыстоўваецца кампаніяй-распрацоўчыкам. Назва фірмы Valve перакладаецца з [[Англійская мова|англійскай мовы]] як ''клапан''; акрамя таго, «газавая» тэматыка сустракаецца і ў назвах іншых распрацовак кампаніі: ''Steamworks'' ([[Беларуская мова|беларуск.]]: ''паравыя работы''), ''Steam Cloud'' ([[Беларуская мова|беларуск.]]: ''воблака пару'') і ''Source'' ([[Беларуская мова|беларуск.]]: ''крыніца'').Таксама дадзеная тэматыка сустракаецца ў такіх гульнях ад Valve, як Half-Life. == Уплыў на гульнявую індустрыю == З’яўленне Steam моцна паўплывала на распрацоўку інды-гульняў, распрацоўшчыкі якіх часта не маглі знайсці сабе выдаўца. Распаўсюджванне нестандартных гульняў на дысках з пункту гледжання выдаўцоў — рызыкоўны крок, бо загадзя невядома, як паставяцца да гульні пакупнікі. Метад лічбавай дыстрыбуцыі, які дазваляе адмовіцца ад выдаткаў на друк дыскаў, дакументацыі і скрынак, а таксама ад выдаткаў на продаж праз гандлёвыя сеткі, дазваляе выдаваць такія гульні з меншай фінансавай рызыкай. Пасля таго, як Valve пачала распаўсюджваць праз Steam гульні Darwinia і Red Orchestra, іх распрацоўшчыкі атрымалі адразу некалькі прапаноў ад рознічных выдаўцоў, так як гэтыя гульні прадэманстравалі сваю запатрабаванасць<ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/interviews/cvg7|title=Интервью // Интервью с Гейбом Ньюэллом сайту Computer and Video Games|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120307063722/http://www.hl-inside.ru/interviews/cvg7/|archivedate=7 сакавіка 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>. Таксама распаўсюджванне Steam паўплывала і на лічбавую дыстрыбуцыю ў цэлым. Адразу пасля выхаду Half-Life 2 (якая патрабуе абавязковага ўсталявання Steam) гэты сэрвіс прыцягнуў увагу мноства гульцоў. Steam стаў першым удалым праектам у гэтай галіне (каля 25 % копій Half-Life 2 было прададзена праз Steam<ref>{{Cite web|url=http://www.kriconf.ru/2008/rec/ppt/KRI_2008_BusinessDevelopment_18apr_KZ_03_Lyskovskii_Aleksandr_Alawar_Entertainment.ppt|title=Цифровая дистрибуция 2008|work=КРИ 2008|format=ppt|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w56xYHPB?url=http://www.kriconf.ru/2008/rec/ppt/KRI_2008_BusinessDevelopment_18apr_KZ_03_Lyskovskii_Aleksandr_Alawar_Entertainment.ppt|archivedate=28 студзеня 2011|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>). Неўзабаве пасля гэтага аб стварэнні сваіх падобных сэрвісаў заявілі некалькі буйных кампаній, такіх як Sega<ref>{{Cite web|url=http://www.dtf.ru/news/read.php?id=37240|title=Steam помогает маленьким|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121106015324/http://dtf.ru/news/read.php?id=37240|archivedate=6 лістапада 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>, [[Electronic Arts|EA Games]]<ref>{{Cite web|url=http://www.dtf.ru/news/read.php?id=37205|title=EA - за цифровую дистрибуцию|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121106015310/http://dtf.ru/news/read.php?id=37205|archivedate=6 лістапада 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref> і 3D Realms<ref>{{Cite web|url=http://www.dtf.ru/news/read.php?id=35566|title=Prey будет распространяться через Интернет|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121106015318/http://dtf.ru/news/read.php?id=35566|archivedate=6 лістапада 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>. Драбнейшыя кампаніі, такія як Flow Theory і Virgin Games, таксама анансавалі свае праекты<ref>{{Cite web|url=http://www.dtf.ru/news/read.php?id=36746|title=Онлайн спасёт Hip Interactive|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121106015330/http://dtf.ru/news/read.php?id=36746|archivedate=6 лістапада 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>. Аднак, некаторыя з іх не давялі ўласныя праекты да завяршэння. Sega стала прадаваць свае гульні ў Steam, а сэрвіс Triton кампаніі Game xStream, які распаўсюджваў гульні 3D Realms, быў закрыты<ref>{{Cite web|url=http://gamenavigator.ru/news/reports/9715|title=Но сначала тот же Prey лишили цифровой дистрибуции|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w573V2Sv?url=http://gamenavigator.ru/news/reports/9715|archivedate=28 студзеня 2011|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref> (гульні 3D Realms таксама перайшлі ў Steam). [[Electronic Arts]] таксама распаўсюджвае некаторыя свае гульні праз Steam, нягледзячы на наяўнасць уласнай гандлевай пляцоўкі Origin (акрамя лічбавай дыстрыбуцыі, гэты сэрвіс прызначаны і для анлайн-продажаў гульняў на фізічных носьбітах)<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/2116|title=Steam Launches Hit PC Games from EA|publisher=SteamPowered.com|datepublished=19 декабря 2008|accessdate=28 декабря 2008|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101108094838/http://store.steampowered.com/news/2116/|archivedate=8 лістапада 2010|url-status=dead}}</ref>. У канцы лістапада 2008 года Брэд Уордэл ({{Lang-en|Brad Wardell}}), кіраўнік кампаніі Stardock, якая валодае сэрвісам лічбавай дыстрыбуцыі Impulse, заявіў, што, на яго думку, «бясспрэчным лідарам на рынку лічбавай дыстрыбуцыі гульнявога кантэнту для РС з’яўляецца Steam — у яго прыкладна 70 % рынку. Наш сэрвіс Impulse ідзе на другім месцы прыкладна з 10 %. Усе астатнія падзяляюць тыя, што засталіся 20 %». Ён таксама дадаў, што ў 2009 годзе выдаўцы атрымліваюць каля 25 % сумарнага даходу ад продажаў гульняў праз падобныя сэрвісы<ref>{{Cite web|url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news&id=10008|title=Слух: на долю Steam приходится 70% цифрового рынка|publisher=[[GameTech]]|datepublished=21 ноября 2009 года|accessdate=21 ноября 2009|archiveurl=https://www.webcitation.org/5w575ltzA?url=http://www.gametech.ru/cgi-bin/show.pl?option=news|archivedate=28 студзеня 2011|url-status=dead}}</ref>. == Магчымасці == * Steam выступае ў ролі тэхнічнага сродку абароны аўтарскіх правоў (DRM) (прычым нават калі выкарыстоўваецца скрынкавая версія гульні, няма неабходнасці ўвесь час устаўляць у прывад дыск з гульней). * Паколькі Steam дазваляе загружаць гульні непасрэдна з сервераў Valve, ён ліквідуе неабходнасць у выдаўцы — прамежкавым звяне паміж распрацоўшчыкам і спажыўцом. * Распрацоўшчык атрымлівае магчымасць больш аператыўна рэагаваць на патрэбы гульнявой супольнасці (напрыклад, шляхам выпуску бясплатных дадаткаў накшталт ''Half-Life 2: Lost Coast'') і ажыццяўляць поўны кантроль над распаўсюджваннем саміх гульняў, так як нават скрынкавыя версіі [[:Катэгорыя:Steam-гульні|Steam-гульні]] патрабуюць абавязковай актывацыі і поўнага абнаўлення праз Steam. * Магчымасць купіць гульню для іншага чалавека ў якасці падарунка або падарыць каму-небудзь «лішнюю» гульню, набытую паўторна ў складзе зборніка. Напрыклад, уладальнікі ''Half-Life 2'' і/або ''Half-Life 2: Episode One'' маглі падарыць гэтыя гульні іншым людзям, калі набылі зборнік ''The Orange Box''. Для гэтага дастаткова ўвесці e-mail атрымальніка або выбраць яго рахунак у спісе адпаведнага дыялогу (пры гэтым рахунак атрымальніка павінен быць дададзены ў спіс сяброў — ''Steam Friends''). Падарункі сталі самай распаўсюджанай формай пакупкі Steam-гульняў праз трэціх асоб сярод карыстальнікаў, якія не маюць магчымасці купіць гульню напрамую з-за адсутнасці крэдытнай карты. Пасля пераводу грошай пасярэдніку той купляе гульню як падарунак праз крэдытную карту і адпраўляе пакупніку па электроннай пошце або праз Steam. Кошты ў прадаўцоў, якія купляюць гульні легальна са сваёй крэдытнай карты, як правіла, некалькі вышэй за кошты гульняў у Steam. У прадаўцоў, якія займаюцца кардынгам, кошты могуць быць у некалькі разоў ніжэй (звычайна 5-10 $ за гульню), аднак пры гэтым з’яўляецца рызыка адклікання падарунка і блакавання Steam-акаўнта ў выпадку, калі ўладальнік крэдытнай карты выявіць зняцце сродкаў і выканае адмову ад плацяжу. * Таксама Steam дазваляе ўладальнікам інтэрнэт-клубаў заключыць дагавор на выкарыстанне сістэмы '''CyberCafe''', якая дазваляе карыстацца значнай часткай Steam-гульняў<ref name="CyberCafe">{{Cite web|url=https://support.steampowered.com/kb_article.php?ref=3806-RYSJ-1102|title=Valve Cyber Cafe Program: Steam For Cafes|date=2008-04-05|work=Сайт CyberCafe|lang=en}}</ref> за пэўную штомесячную абаненцкую плату. * 2 чэрвеня 2015 года Steam запусціў сістэму вяртання сродкаў за набытыя гульні (і вялікую частку DLC), калі камп’ютар карыстальніка не адпавядае сістэмным патрабаванням гульні або яна яму не спадабалася<ref>{{Cite web|url=http://www.3dnews.ru/915114|title=В Steam ввели опцию возврата потраченных средств|author=Алексей Лихачев|date=2015-06-03|publisher=[[3DNews Daily Digital Digest]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gazeta.ru/tech/news/2015/06/04/n_7259010.shtml|title=Valve разрешила возврат денег за покупки в Steam|date=2015-06-04|publisher=[[Газета.Ru]]}}</ref>. Вяртанне магчымы толькі на працягу 14 дзён і толькі калі карыстальнік правеў у гульні не больш дзвюх гадзін<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/steam_refunds/?l=russian|title=Возврат средств в Steam|date=2015-06-02}}</ref>. === Падтрымка моў === Steam у цяперашні час даступны на наступных мовах: [[Англійская мова|англійская]], [[Балгарская мова|балгарская]], бразільская партугальская, [[Венгерская мова|венгерская]], [[Нідэрландская мова|галандская]], [[Грэчаская мова|грэчаская]], [[Дацкая мова|дацкая]], [[Іспанская мова|іспанская]], [[Італьянская мова|італьянская]], [[Карэйская мова|карэйская]], [[Нямецкая мова|нямецкая]], [[Нарвежская мова|нарвежская]], [[Польская мова|польская]], [[Партугальская мова|партугальская]], [[Румынская мова|румынская]], [[Руская мова|руская]], тайская, [[Кітайская мова|традыцыйная кітайская]], [[Турэцкая мова|турэцкая]], [[Украінская мова|украінская]], [[Кітайская мова|спрошчаная кітайская]], [[Фінская мова|фінская]], [[Французская мова|французская]], [[Чэшская мова|чэшская]], [[Шведская мова|шведская]] і [[Японская мова|японская]]. У Steam рэалізавана рэгіянальная абарона з прычыны таго, што ў розных рэгіенах скрынкавыя выдання Steam-гульні маюць розную вартасць. То-бок гульні, набытыя ў Расіі (у скрынкавым варыянце), не будуць працаваць за межамі [[Садружнасць Незалежных Дзяржаў|СНД]] (такая абарона была ажыццеўлена да выхаду Half-Life 2: Episode One ў 2006 годзе<ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/interviews/buka|title=Интервью // Интервью с представителями компании Бука|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120307090646/http://www.hl-inside.ru/interviews/buka/|archivedate=7 сакавіка 2012|accessdate=17 чэрвеня 2016|url-status=dead}}</ref>). У той жа час дадзены падыход дазваляе выдаўцам зрабіць даступнай любую афіцыйную агучванне, так як выдаўцы могуць не асцерагацца рээкспарту гульняў. Большасць гульняў, набытых у Steam, мультырэгіянальныя і не маюць абмежаванняў, паколькі прадаюцца па аднолькавай цане ва ўсіх рэгіенах. === Сеткавыя гульні === У абавязкі часткі Steam, адказнай за гульні праз [[Інтэрнэт]], уваходзіць атрыманне спісу сервераў, праверка версій кліента і сервера для забеспячэння іх сумяшчальнасці, а таксама прадастаўленне серверу звестак аб ўліковым запісе Steam і блакаванне контам, абвінавачаным у несумленнай гульні службай Valve Anti-Cheat, доступу да ўсіх сеткавых Steam-гульняў, якія падтрымліваюць тэхналогію VAC. Таксама Steam блакуе доступ да [[:ru:Steam#Контент-серверы|Steam-сервераў]] карыстальнікам, якія не маюць ўліковага запісу Steam (No-Steam версіі гульняў) або на конце якіх няма набытай гульні, што з’яўляецца яшчэ адным кампанентам абароны DRM. Гэты кампанент не могуць абыходзіць узламаныя версіі Steam, паколькі гэта патрабуе ўзлому або абыходу сервераў аўтэнтыфікацыі Valve. === Matchmaking === Дадзеная функцыя ў Steamworks з’явілася з выхадам Left 4 Dead. Сутнасць яе заключаецца ў тым, што гульцы падлучаюцца не адразу да сервера, а спачатку да створанага адным з гульцоў лобі. Лідар лобі можа выбіраць параметры гульні (карта, узровень складанасці і г . д.), «праганяць» падлучаных гульцоў, абмежаваць доступ да лобі толькі для сяброў або па запрашэннях. Пасля таго як неабходны склад гульцоў набраны, лідар лобі запускае пошук сервера. Steam падбірае найбольш прыдатны пусты сервер, на якім ўсталеўвае неабходныя налады і падлучае да яго гульцоў з лобі<ref>{{Cite web|url=https://www.steampowered.com/steamworks/gameservices.php?area=main&cc=US&l=russian|title=STEAMWORKS - GAME SERVICES|lang=en}}</ref>. === Steam Cloud === Дадзеная функцыя дазваляе захоўваць гульнявыя дадзеныя (такія як асабістыя канфігурацыі, налады клавіятуры і мышы, лога-спрэі для мультыплэерных гульняў, файлы захаванняў) на серверах Valve<ref>{{Cite web|url=http://www.hl-inside.ru/comments/?1225741273|title=Релиз Steam Cloud — на этой неделе|publisher=[[HL-Inside]]|datepublished=3 ноября 2008|accessdate=16 сентября 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120707035334/http://www.hl-inside.ru/comments/?1225741273|archivedate=7 ліпеня 2012|url-status=dead}}</ref>. Функцыя карысная тым, хто выкарыстоўвае свае Steam-гульні на некалькіх камп’ютарах. На дадзены момант Steam Cloud падтрымліваюць наступныя гульні: Half-Life 2, Half-Life 2: Episode One, Half-Life 2: Episode Two, Counter-Strike: Source, Portal, [[Portal 2]], Psychonauts, Day of Defeat: Source, Left 4 Dead 2, [[Team Fortress 2]], Alien Swarm, Sid Meier’s Civilization V, [[Plants vs. Zombies]], Call of Duty: Modern Warfare 2,[[The Elder Scrolls V: Skyrim|TES 5: Skyrim]], Dota 2<ref>{{Cite web|url=http://store.steampowered.com/news/3873/|title=Half-Life 2, Half-Life 2: Episode 1 & 2 get SteamPlay, Steam Cloud and Achievements|publisher=Steampowered.com|datepublished=27 мая 2010|accessdate=16 сентября 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101229014012/http://store.steampowered.com/news/3873/|archivedate=29 снежня 2010|url-status=dead}}</ref>, Call of Duty: Black Ops, Fallout: New Vegas, Braid, Worms: Reloaded, Metro 2033, [[The Binding of Isaac]], Cry of Fear, Europa Universalis 4 і іншыя. Гэты спіс пастаянна абнаўляецца і дапаўняецца за кошт новых гульняў, у якіх падтрымка Steam Cloud прысутнічае першапачаткова. Таксама Steam Cloud сталі ўкараняць ва ўжо выпушчаныя гульні, у якіх ен першапачаткова не падтрымліваўся. * Steam Community дазваляе ствараць свае пэрсанальныя [[Вэб-старонка|web-старонкі]] ў сістэме Steam, ствараць суполкі і ўступаць у іх. У кожнай суполцы ёсць [[чат]], колькасць чалавек у якім адлюстроўваецца на старонцы суполкі. * Статус кожнага ўдзельніка адлюстроўваецца на яго старонцы: ''У сетцы'', ''Адключаны ад сеткі'', ''Адышоў'', ''Заняты'', ''У гульні'' (з указаннем назвы гульні) і ''Сплю'' (недаступны для самастойнага выбару статус, які выстаўляецца аўтаматычна пасля двухгадзіннай бяздзейнасці клавіятуры і мышы). Таксама на асабістай старонцы адлюстроўваецца статыстыка часу гульні за апошнія 2 тыдні, асобна для кожнай гульні. Час, праведзены за No-Steam гульней, у статыстыцы не адлюстроўваецца. * Чат у Steam быў значна перапрацаваны да выхаду Steam Community. Была дададзеная магчымасць галасавых выклікаў, а магчымая колькасць удзельнікаў узрасла да некалькіх дзесяткаў (раней было магчымым перапісвацца толькі адзін-на-адзін). Галоўным абнаўленнем Steam-чата з’яўляецца магчымасць выкарыстоўваць яго ў любой гульні, нават калі яна не прадаецца ў Steam: калі ў меню Steam дазволена адпаведная опцыя, пэўнай камбінацыяй клавіш (па змаўчанні Shift+TAB) адкрываецца напаўпразрыстае меню Steam Overlay — [[інтэрфейс]] Steam Community. * Абнаўленне кліента Steam 20 жніўня 2010 года: у чаце сяброў з’явілася структура ўставак: кожны чат зараз не адкрываецца ў новым акне, а ва ўстаўцы. * Абнаўленне кліента Steam на 10 студзеня 2011 года: была дададзеная магчымасць размяшчаць гульнявыя скрыншоты ў сябе на старонцы ў Steam Community. == Заўвагі == {{Reflist|2}} {{Authority control}} {{URI scheme}} [[Катэгорыя:Freeware]] [[Катэгорыя:Праграмы імгненнага абмену паведамленнямі]] [[Катэгорыя:Прапрыетарнае праграмнае забеспячэнне]] [[Катэгорыя:Сацыяльныя сеткі]] [[Катэгорыя:Steam]] ib05895cxlsv542jnyufdgvqrk86cwr 4 336791 5129697 5129270 2026-04-20T05:41:32Z ~2026-24163-93 166957 5129697 wikitext text/x-wiki {{Index box}} А вы ведалі, што можна падлучыць планшэт да тэлефона? Падыдзе Як пражыць без акаўнта Як вывучыць беларускую мову зрабіўшы самалёт з каўбасы Вікіпедыя, Пясочніца - можаце пісаць столькі і як захочаце! Не бойцеся нічога паламаць! Гэтая старонка створана для доследаў! Кропка Я ўмею пісаць па беларуску На закладку гэта Пясочніца а наадварот будзе Ацінчосяп Я беларус, і ўмею беларусіць == 12 April 2026, Sydney == https://www.imagebam.com/view/ME1C48JR https://www.imagebam.com/view/ME1C48JS https://www.imagebam.com/view/ME1C48JT https://www.imagebam.com/view/ME1C48JU == 18 April 2026, Sydney == https://www.imagebam.com/view/ME1CBEV7 https://www.imagebam.com/view/ME1CBEV8 https://www.imagebam.com/view/ME1CBEVA == 19 April 2026, 5:09 PM, Sydney == https://www.imagebam.com/view/ME1CDDUF fdw4s875yq079zofghy0ssb011eon4r 0 353275 5129662 5068437 2026-04-19T20:21:33Z Gruszecki 8918 /* Узнагароды */ меркаванне 5129662 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Барысюк}} {{Пісьменнік | Імя = Таццяна Барысюк | Арыгінал імя = | Фота = БарысюкТаццяна.jpg | Шырыня = 200пкс | Подпіс = | Імя пры нараджэнні = | Псеўданімы = | Жонка = | Муж = | Дзеці = | Гады актыўнасці = з 1993 | Кірунак = | Жанр = | Дэбют = 1993 год, часопіс «[[Першацвет (1992)|Першацвет]]» | Мова твораў = | Прэміі = | Узнагароды = | Сайт = | Вікікрыніцы = }} '''Таццяна Барысюк''' (нар. {{Датанараджэння|18|10|1971}}, [[Мінск]]) — беларуская паэтка, крытык, літаратуразнаўца, перакладчыца і празаік. Вядучая шэрагу паэтычна-музычных вечарын «Таццянін дзень»<ref>{{артыкул|аўтар= Вінарская І.|загаловак= Таццянін дзень святкавала сталічная бібліятэка імя Талстога |спасылка= |выданне= [[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]|тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год= 5 лютага 2021|выпуск= 5110|нумар= 5|старонкі= 15}}</ref><ref>{{артыкул |аўтар=Вінарская І. |загаловак=Таццянін дзень прывітала сталічная бібліятэка імя Талстога |спасылка=https://www.nslowa.by/2021/02/09/tatstsyanin-dzen-pryvitala-stalichnaya-bibliyateka-imya-talstoga/ |выданне=[[Наша слова (1990)|Наша слова]] |тып=газ. |месца=Ліда |выдавецтва= |год=9 лютага 2021 |выпуск=1520 |нумар=5 |старонкі=7 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240212170319/https://www.nslowa.by/2021/02/09/tatstsyanin-dzen-pryvitala-stalichnaya-bibliyateka-imya-talstoga/ |archivedate=12 лютага 2024 }}</ref> і вечарыны «Містыка лічбаў» у паэтычным тэатры [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Арт. С]]<ref>{{артыкул |аўтар=Вінарская І.|загаловак=Прывітанне ад Таццян для «Беларускай хаткі» |спасылка=https://www.nslowa.by/2020/02/18/pryvitanne-ad-tatstsyan-dlya-belaruskaj-hatki/ |выданне=[[Наша слова (1990)|Наша слова ]] |тып=газ. |месца= |выдавецтва=[[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны|Таварыства беларускай мовы]] |год=12 лютага 2020 |выпуск=1470 |нумар=7 |старонкі=3 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200303102858/https://www.nslowa.by/2020/02/18/pryvitanne-ad-tatstsyan-dlya-belaruskaj-hatki/ |archivedate=3 сакавіка 2020 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-u-belaruskaj-hatcy |title=Таццянін дзень у «Беларускай хатцы» |author=[[Алег Грушэцкі|Грушэцкі А.]] |date=24 студзеня 2020 |publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]] |accessdate=2 сакавіка 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200203033349/https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-u-belaruskaj-hatcy |archivedate=3 лютага 2020 |url-status=live }}</ref>. Навуковы супрацоўнік аддзела ўзаемасувязей літаратур у «[[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтры даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі]]». == Біяграфія == [[Файл:Таццянін дзень.jpg|thumb|right|300px|Вядучая паэтычна-музычнай вечарыны «Таццянін дзень» Таццяна Барысюк (2020 г.).]] Паходзіць з творчай сям’і, з’яўляецца дачкой беларускага рускамоўнага паэта Пятра Пятровіча Барысюка (1938—2001) Навучалася ў мінскіх школах № 138, 149. З 1986 па 1990 гг. вучылася ў мінскім педвучылішчы № 1. У 1995 г. скончыла [[Філалагічны факультэт БДУ|філфак БДУ]]. У 2001 г. скончыла аспірантуру Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі, дзе цяпер працуе навуковым супрацоўнікам у аддзеле ўзаемасувязей літаратур<ref name="kamunikat">{{cite web| author =| date =| url =http://kamunikat.org/Barysiuk_Tacciana.html | title =Таццяна Барысюк |publisher =[[Kamunikat.org]]| accessdate = 10 снежня 2016}}</ref>. З 2004 г. сябра [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|Саюза беларускіх пісьменнікаў]]<ref name="kamunikat" />. З 2004 па 2007 г. вучылася ў [[Беларускі Калегіюм|Беларускім Калегіюме]] на аддзяленні філасофіі і літаратуры. З 2003 г. — сябра суполкі «Літаратурны квартал» (заснавана пры газ. «[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]»; з 2004 г. — «Літаратурнае прадмесце»). Удзельніца [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Паэтычнага тэатра «Арт. С»]]. З 2018 года — сябра літаратурнага клуба «Экватар». Дэбютавала як паэт і крытык 1993 г. у часопісе «[[Першацвет (1992)|Першацвет]]». Публікавалася ў анталогіі «Агледзіны», альманахах «Панядзелак», «Літаратурны квартал», «Дзень паэзіі-2005», у часопісах «Першацвет», «[[Маладосць (1953)|Маладосць]]», «Крыніца», «[[Беларуская думка (1991)|Беларуская думка]]», «[[Полымя (1922)|Полымя]]», «[[Беларусь (1944)|Беларусь]]», газеце «[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]]» і іншых выданнях<ref name="СБП">{{cite web | url =http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html | title =Барысюк Таццяна Пятроўна | publisher =[[Саюз беларускіх пісьменнікаў|Саюз беларускіх пісьменнікаў]] | accessdate =10 снежня 2016 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20180411005723/http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html | archivedate =11 красавіка 2018 | url-status =dead }}</ref>. Аўтар 5 аб’ёмных навуковых прац і больш за 150 крытычных і літаратуразнаўчых публікацый{{Sfn|Грушэцкі|2024|с=5}}, сярод якіх рэцэнзіі, артыкулы, творчыя партрэты і даклады на канферэнцыях па сучаснай беларускай паэзіі<ref name="СБП" />. Таццяна Барысюк з’яўляецца вынаходніцай новай цвёрдай формы ў паэзіі — «залатое сячэнне» (13-радковая форма верша)<ref>{{cite web| author =Алег Грушэцкі| date =2022-01-27| url =https://novychas.online/kultura/taccjanin-dzen-u-notna-muzycznaj-biblijatecy | title = Таццянін дзень у нотна-музычнай бібліятэцы|publisher =Новы Час| accessdate = 2022-10-23}}</ref><ref>{{cite web |url=https://novychas.online/kultura/farby-i-melodyi-voseni |title= Фарбы і мелодыі восені |author=Алег Грушэцкі |date= 2022-10-2 | publisher= Новы Час|accessdate=2022-10-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221022191331/https://novychas.online/kultura/farby-i-melodyi-voseni |archivedate= 2022-10-22}}</ref>. Частка вершаў Таццяны Барысюк перакладзена на рускую мову («Моим читателям»; «Почему нашу Русь называют Белою?»; «Советы Лилит»; «Хмурым утром проснувшись» і інш.)<ref>Борисюк,Т. Моим читателям; Почему нашу Русь называют Белою?..; Советы Лилит; Хмурым утром проснувшись…: стихотворения / Т. Борисюк; пер. Елены Софрыгиной // Софрыгина, Е. С. Всё, что люблю: стихотворения и переводы / Е. С. Софрыгина. — Богданович: Литературный музей Степана Щипачёва, 2014. — 108 с. — С. 94-103.</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Оксаны Ярошёнок |загаловак=Борисюк,Т. Истина в весне: поэзия / Т. Борисюк; пер. Оксаны Ярошёнок |спасылка= |мова=ru |выданне=[[Нёман (1945)|Нёман]] |тып=часопіс |год=2014 |нумар= 9|старонкі= 91–92}}</ref>. == Водгукі == Беларускі крытык і літаратуразнаўца акадэмік [[Уладзімір Васільевіч Гніламёдаў|Уладзімір Гніламёдаў]] назваў кнігу вершаў «Аўтапартрэт» Таццяны Барысюк сярод дзесяці лепшых кніг, выдадзеных у 2002-м годзе<ref>{{артыкул|аўтар= Гніламёдаў, У.В.|загаловак=“Кніг магло б быць болей…” / У.В. Гніламёдаў / Пришёл, увидел. Прочитал: Рейтинг итогов литературного [2002-го] года |спасылка=http://www.sb.by/articles/prishel-uvidel-prochital.html |выданне= [[Советская Белоруссия|Советская Белоруссия. Беларусь сегодня]]|тып= газета|месца=Мн. |выдавецтва= Адміністрацыя Прэзідэнта РБ|год= 16 студзеня 2013 |нумар= 8|старонкі= 5}}</ref>. == Узнагароды == * [[2011|2011 год]] — 1 месца ў літаратурным конкурсе «Песня натхнення» у [[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Доме-музеі Якуба Коласа]] (за верш «Трайны санет пра вечнае каханне»)<ref>{{cite web |url=http://www.yakubkolas.by/ru/114/122/168/ |title=Песня натхнення ў Доме Коласа 2011 |date=11 лютага 2011 |publisher=[[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Дом-музей Я. Коласа]] |accessdate=11 снежня 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160902204037/http://yakubkolas.by/ru/114/122/168/ |archivedate=2 верасня 2016 |url-status= }}</ref>. * [[2021|2021 год]] — 1 месца ў творчым конкурсе «Песня сэрца» ў [[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Доме-музеі Якуба Коласа]] (за нізку вершаў «Платанічнае каханне»)<ref>{{cite web |url=http://kolasmuseum.by/be/novyya-videa-na-nashym-kanale/uznagarodzhanne-peramozhcy |title=Узнагароджанне пераможцы |date=17 лютага 2021 |publisher=[[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа]] |accessdate=2021-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210429164527/http://kolasmuseum.by/be/novyya-videa-na-nashym-kanale/uznagarodzhanne-peramozhcy |archivedate=29 красавіка 2021 |url-status=dead }}</ref>. * [[2021|2021 год]] — Ганаровая грамата ад «[[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальная акадэміі навук Беларусі]]» за плённую навукова-асветніцкую дзейнасць, папулярызацыю дасягненняў беларускіх літаратуразнаўцаў у сродках масавай інфармацыі і ў сувязі з 90-годдзем з дня заснавання [[Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі|Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы]]. * [[2026|2026 год]] — грамата [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|ЦДБКМЛ НАН Беларусі]] «за навукова асветніцкую дзеяйнасць, папулярызацыю беларускай літаратуры, і ў сувязі з 95-годдзем з дня заснавання Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы». == Бібліяграфія == === Кнігі === * {{кніга|аўтар = Барысюк Т. |загаловак =Аўтапартрэт |спасылка =http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=13386 |месца = Мн.|выдавецтва = Тэхнапрынт|год = 2002|старонак =180 |isbn =985-464-240-2 |тыраж =500 }} === Проза === * Спружына жыцця [Абразок] // [[Чырвоная змена]], 1993, 21 верасня. С. 3. * Барысюк, Т. П. Каханне да двайніка, або Амаль галівудскія гісторыі (аповесць-інтэрв’ю) / Т. П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 9 (11). — Мінск: Ковчег, 2020. — 335 с. — С. 41—53. * Барысюк, Т. «Мая прынцэса» (авантурна-прыгодніцкая аповесць), «Пяцьдзясят наложніц і адна роднасная душа» (смс-апавяданне), «Аблом» (апавяданне-дыялог аб адным расчараванні) // Літаратурны экватар. 2021. Выпуск № 10 (12). С. 23—42. * Барысюк, Т. Пошукі неўміручасці (казка-канферэнцыя) // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). — Мінск: Ковчег, 2022. — 311 с. — С. 46-51. * {{артыкул|аўтар=Барысюк Т. |загаловак=Навагоднія адчуванні |спасылка=https://zviazda.by/sites/default/files/09-2023.pdf |выданне=Літаратура і мастацтва |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год=3 сакавіка 2023|выпуск= |нумар= 9|старонкі=9}} === У зборніках === * {{кніга|аўтар = |частка =Дванаццаць подзвігаў пацучыхі Дусі|загаловак = [[Нявеста для Базыля|Нявеста для Базыля: казкі]] |спасылка = |адказны =уклад. [[Аксана Спрынчан|А. Спрынчан]] |выданне = |месца = Мн.|выдавецтва =[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2017 |старонкі =37—51 |старонак = 214|серыя =Беларуская аўтарская казка |isbn = 978-985-02-1803-2 |тыраж =1200 }} === Супольныя зборнікі паэзіі ў суаўтарстве === * «Літаратурны квартал» (2003) * «Дзень паэзіі 2005» * «Свет на дваіх» (2006) * «Літаратурнае прадмесце» (2012) * «Мы — маладыя» (2012) * «За всё Создателю спасибо» (2018) === Паэзія (абранае) === * Барысюк, Т. Трыялет // Першацвет. 1993. № 4. С. 3. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1993. № 7. С. 39-41. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1994. № 5. С. 19-22. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1995. № 5. С. 81-84. * Барысюк, Т. Вершы // Малад. 1995. № 8. С. 3-5. * Барысюк, Т. З цыкла «Мацярынства»; З цыкла «Начныя іерогліфы з-пад падушкі»: вершы / Т.Барысюк // [[Першацвет (часопіс)|Першацвет]]. — 1998. — № 9. — С. 57—59. * Барысюк, Т. Вершы // ЛіМ. 1999. 2 ліп. (№ 26). С. 12. * Барысюк, Т. Ты помніш?..: верш // Крыніца. 1999. № 10 (56). С. 115. * Барысюк, Т. У бездань сэрца правал небяспечны: Акраліст; Акрасанет / Т.Барысюк // Мінская праўда. — 1999. — 9 кастрычніка. — С. 4. * Барысюк, Т. Загадкі акравершаў: Акраэлегія; Акрапраклён / Т.Барысюк // Цэнтральная. — 1999. — 5 лістапада. — С. 3. * Барысюк, Т. Вершы // Маладосць. 2000. № 2. С. 79—83. * Барысюк, Т. Містыка існавання: вершы / Т.Барысюк // [[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 2001. — 9 лістапада (№ 45). — С. 8. * Барысюк, Т. З нізкі “Маланкавы боль”: вершы // Беларуская думка. 2003. № 3. С. 174-175. * Барысюк, Т. Элегія кветак (вянок паўсанетаў); Віхрысты вятрыска…: вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2003. — 11 красавіка. — С. 13. * Барысюк, Т. Каханне рэальнае і фантомнае // Полымя. 2003. № 7. С. 77-80. * Барысюк, Т. Трайны санет пра вечнае каханне / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2003. — 26 верасня. — С. 13. * Барысюк, Т. [Фігурныя хоку і танка] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2004. — 30 красавіка. — С. 8. * Барысюк, Т. Адно адному – мрояў цені…: вершы // Маладосць. 2004. №6. С. 3-5. * Барысюк, Т. Модніца (санет); Стыхіі танцаў : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2005. — 30 верасня. — С. 8. * Барысюк, Т. Уратую чароўнасць натхнення: вершы // Маладосць. 2005. № 10. С. 3-5. * Барысюк, Т. Уратую чароўнасць натхнення: вершы / Т.Барысюк // [[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]. — 2005. — № 10. — С. 3—5. * Барысюк, Т. Дзве пародыі [на радкі Сяргея Патаранскага] / Т. Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2005. — 28 кастрычніка. — С. 13. * Барысюк, Т. Фантомнае каханне; Гэтай ноччу поўня расцвіла…; Калыханка (брахікалан); Тэорыя адноснасці: вершы / Т. Барысюк // [[Голас Радзімы]]. — 2006. — 25 мая (№ 21-22). — С. 14. * Барысюк, Т. Усходнія вершы / Т.Барысюк // Маладосць. — 2007. — № 6. — С. 41—42. * Барысюк, Т. Чалавек чалавеку: верш // Маладосць. 2014. № 5. С. 55. * Барысюк, Т. [Вершы] / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 5. — Мінск: Ковчег, 2016. — 360 с. — С. 22-30. * Барысюк, Т. Раманс, Адысей і Пенелопа, Шчасце: вершы // Переходный возраст. 2017. № 35 (сентябрь). С. 13. * Барысюк, Т. Адказ на «Стыхійную віртуалізацыю», Апошні дзень вясны…: вершы // Переходный возраст. 2017. № 44 (ноябрь). С. 13. * Вершы // Зямлі, навекі блаславёнай: зб. вершаў супрацоўнікаў НАН Беларусі. — Мінск:, 2018. * Вершы-алюзіі на радкі Алега Лойкі // Чалавек з сонечнаю ўсмешкай. — Мінск, 2019. * Вершы // ЛіМ. — 2019. — 25 студз. — С. 8. * Барысюк, Т. Платанічнае каханне (нізка вершаў) / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 8 (10). — Мінск: Ковчег, 2019. — 352 с. — С. 14-34. * Барысюк, Т. Лісы ілюзій; Мне не трэба… : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2020. — 30 кастрычніка (№ 41). — С. 8. * Барысюк, Т. Квэст Бога; Я — архідэя… : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2021. — 26 сакавіка (№ 12). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://novychas.by/pdf/litbiel_2021_05.pdf Яблычны Спас; Пошукі і знаходкі; Наша Італія; Ваўчыцца… : вершы] / Т.Барысюк // [[Новы Час (газета)#Змест|Літаратурная Беларусь]]. — 2021. — 28 мая (Выпуск № 5 (177)). — С. 14. * Барысюк, Т. Самае чыстае каханне — платанічнае (нізка вершаў) // [[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]. — 2021. — № 3 (112). — С. 122—128. * Барысюк, Т. Яблычны Спас; Праверка пачуцця часам; Трансёрфінг маёй рэальнасці… : вершы / Т.Барысюк // Маладосць. — 2021. — № 10. — С. 70—71. * Барысюк, Т. Страсць; Жнівень; Раманс : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2021. — 10 снежня (№ 49). — С. 8. * Барысюк, Т. Рубаі; Першаму каханню; Хайку пра лёс; Танка : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 28 студзеня (№ 4). — С. 10. * Барысюк, Т. Хайку : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 28 ліпеня (№ 29). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://zviazda.by/sites/default/files/42-2022.pdf Асенні трыялет; Асенняя кветка; Барвовая восень; Велічная прахалода; Пачатак кастрычніка; Мая тэорыя адноснасці : вершы] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 21 кастрычніка (№ 42). — С. 8. * Барысюк, Т. Ружа (газель) / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 17 лютага (№ 7). — С. 8. * Барысюк, Т. Папялішча / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 10 лютага (№ 10). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://zviazda.by/sites/default/files/14-2023.pdf Што такое каханне? (Залатое сячэнне перавернутае); Зімовая імпрэсія (залатое сячэнне перавернутае)] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 7 красавіка (№ 14). — С. 8. * Барысюк, Т. Кармічнае каханне (нізка вершаў) // [[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]. — 2023. — № 6 (127). — С. 111—122. * Барысюк, Т. Формула прыгажосці: вершы // Полымя. 2024. № 12. С. 49-52. * Барысюк, Т. Расправіць крылы: Залатое сячэнне // Маладосць. 2025. № 6. С. 24-26. * Барысюк, Т. Ёсць шлях да шчасця?: Хоку // Літаратура і мастацтва. 2025. 15 жніўня (№ 30). С. 8. === Пераклады === * [http://old.belcollegium.org/pamizh/5_2006/article07.htm На мяжы сну і явы : З польскае паэзіі]{{Недаступная спасылка}} / прадмова і пераклад Т. Барысюк («У гэтым сьне» В. Варашыльскі, «Сон» Е. Гарасымовіч, «Сон» Я. Івашкевіч, «п’еш усё мацнейшую каву…» Ю. А. Копэць, «віхура дабіралася да вокнаў…» Т. Ружэвіч, «Тэмпэратура» М. Скварніцкі, «Палявыя кветкі» Я. Тамашчык, «Бяссоньне» Т. Сьлівяк) // Паміж. — 2006. — № 5. — С. 106—110. — 0,3 д. а. * {{артыкул|аўтар= |загаловак= Барысюк, Пётр. (5 вершаў) / пер. з рускай мовы Таццяны Барысюк|спасылка= http://www.lim.by/limbyfiles/lim/lim42-2013.pdf|выданне= [[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]]|тып= газета|месца= Мн.|выдавецтва= [[Выдавецкі дом «Звязда»|РВУ «Звязда»]]|год= 25 кастрычніка 2013|нумар= 42|старонкі= 6|archiveurl= https://web.archive.org/web/20160330003655/http://www.lim.by/limbyfiles/lim/lim42-2013.pdf|archivedate= 30 сакавіка 2016}} * ''Шчарбакоў, В. І.'' Паэтычныя радкі пра сябе і сяброў / пер. з рускай Т. П. Барысюк / В. І. Шчарбакоў. — Нікапаль: VIS-press, 2018. — 38 c. — 0,45 д.а. * ''Барысюк, Т.'' Аўтабіяграфія; Пераклады з рускай (Глеб Пудаў), беларускай рускамоўнай (Пётр Барысюк, Аляксандр Паўлоўскі) і ўкраінскай рускамоўнай паэзіі (Віталь Шчарбакоў) / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: Альманах. — Мінск: Ковчег, 2018. — 336 с. — С. 9-23. — 0,4 д.а. == Пераклады творчасці Т. Барысюк на іншыя мовы == === На рускую мову === * Татьяна Борисюк: [Биография, переводы стихотворений] // Пудов, Г. А. «Поют переспелые травы…»: Переводы из белорусской поэзии / Г. А. Пудов, предисловие И. Л. Шевляковой. — СПб.: Союз писателей Петербурга, 2020. — 191 с. — С. 84-93. === Артыкулы === {{Урэзка | ##Шырыня = 90% | Змест = {{Схаваны |##Выраўноўванне = right |Фон_загалоўку= #B4CDCD |Загаловак = Артыкулы |Утрыманне = # ''Барысюк, Т.'' "Не наракай! Усё ад Бога..." [рэц. на кнігу В.Аксак "Цвінтар"] // [[Першацвет (часопіс)|Першацвет]]. – 1993. – № 12. – С. 80-83. # ''Барысюк, Т.'' "...І неба зорнае ўва мне" [рэц. на кнігу М.Лукшы "Замова"] // Першацвет. – 1994. – № 4. – С. 100-103. # ''Барысюк, Т.'' "Жыццё – не баль у чужым садзе..." [рэц. на кнігу В.Якавенкі "Чорная ружа: Казкі"] // Першацвет. – 1997. – № 4. – С. 83–86. # ''Барысюк, Т.'' Свет у кішэні лёнікавашкоўства, альбо Вар'яцкі дом для філосафаў [рэц. на кнігу Л.Вашко "Паэты-цары (трыццаць пяць беларускіх малюнкаў)"] // Першацвет. – 1998. – № 6. – С. 98–111. # ''Барысюк, Т.'' Скарбы рэфлексійных мініяцюр [рэц. на кн. Л.Галубовіча "Зацемкі з левай кішэні", 1998] // Першацвет. – 1999. – № 7–8. – С. 53. # ''Баркоўская Т. (Барысюк, Т.)'' Сучасны беларускі акраверш // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай : матэрыялы IV Міжнар. навук. канф. (Мінск, 12–14 кастрычніка 1999 г.): у 2 ч. – Ч. 1: Тэарэтычныя праблемы літаратуразнаўства, міфалагічныя матывы і фальклорныя традыцыі ў літаратуры, славянскія літаратуры ад сярэднявечча да Асветніцтва, беларуская літаратура ў яе ўзаемасувязях з іншымі літаратурамі свету. – Мінск : БДУ, 2000. – С. 17–19. # ''Барысюк, Т.'' Дзве душы [Штрыхі да паэтычнага партрэта Л. Рублеўскай] // Крыніца. – 2000. – № 11–12 (60). – С. 47–48. # ''Барысюк, Т.''. Храм для анёла [рэцэнзія на кн. “Радно” Э. Акуліна] // Літ. і мастацтва. – 2000. – 1 снежня. – С. 7. # ''Барысюк, Т.'' Вобраз і жанр у кнізе В. Шніпа “На рэштках Храма” // Мастацкі вобраз : генезіс, эвалюцыя, сучасны стан: матэрыялы міжнар. навук. канф. (Брэст, 28–30 верасня 2000 г.). – Брэст : Брэсцкі дзярж. універсітэт імя А.С.Пушкіна, 2001. – С. 14–18. # ''Баркоўская, Т.П. (Барысюк, Т.)'' Ідэйна-жанравыя пошукі ў кнізе Э. Акуліна “Крыло анёла” (1995) // Взаимодействие литератур в мировом литературном процессе. Проблемы теоретической и исторической поэтики : материалы междунар. науч. конф. (Гродно, ГрГУ, 3 окт. 2000 г.): в 2 ч. – Ч. 1. – Гродно: ГрГУ, 2001. – С. 350–355. # ''Баркоўская, Т. (Барысюк, Т.)''Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Л.Рублеўскай // Зборнік дакладаў: матэрыялы дакладаў і паведамленняў Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі (1999 г.) // Літаратурны музей Максіма Багдановіча. – Мінск, 2001. – С. 286–294. # ''Барысюк, Т.'' Самотны містык вершасвету [Штрыхі да творчага партрэту А.Мінкіна] // Крыніца. – 2001. – № 5 (65). – С. 42–43. # ''Баркоўская, Т.П.'' Мова і стыль у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна)” // Пісьменнік – мова – стыль: матэрыялы II Міжнар. навук. канф., прысвечанай 75-годдзю з дня нараджэння праф. Л.М. Шакуна (Мінск, 15-16 лістапада 2001 г.): у 2 т. – Т. 1. – Мінск, 2002. – С. 23–30. # ''Баркоўская, Т.'' «На крыжах аконных – ціхія паэты» : [рэцэнзія на кн. “Балаган” Л. Рублеўскай] // Полымя. – 2001. – № 9. – С. 283–286. # ''Баркоўская, Т.П.'' Сучасная беларуская інтымная лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна) // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: матэрыялы V Міжнар. навук. канф., прысвеч. 80-годдзю Беларускага дзяржаўнага універсітэта (Мінск, 16–18 кастр. 2001 г.): у 3 ч. – Ч. 1: Беларуская літаратура ў кантэксце сусветнай. – Мінск : БДУ, 2001. – 218 с. – С. 13–20. # ''Баркоўская, Т.'' Сучасныя інфармацыйныя тэхналогіі ў літаратуразнаўстве // Роднае слова. – 2001. – № 4. – С. 78–83. # ''Баркоўская, Т. (Барысюк).'' Творчы партрэт як адбітак стылю : Леанід Дранько-Майсюк // Крыніца. – 2001. – № 7 (67). – С. 27–29. # ''Барысюк, T.'' Літаратурныя традыцыі і наватарства ў сучаснай беларускай паэзіі / T. Barysiuk // Dziedzictwo przeszłości związków językowych, literackich i kulturowych polsko-bałto-wschodniosłowiańskich. – Tom VII. Z badań humanistycznych [матэр. XII Міжнар. навук. канф., Беласток, 26–27 лістап. 2001 г.]. – Białystok, 2001. – S. 16–21. # ''Барысюк, Т.П.'' Янка Купала і Якуб Колас у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа і Э.Акуліна) / Т.П.Барысюк // Янка Купала і Якуб Колас у кантэксце славянскіх літаратур : матэрыялы Міжнар. навук.-тэарэт. канф. (Мінск, 3–4 кастр. 2002 г.). – Мінск, 2002. – С. 165–167. # ''Барысюк, Т.П.'' Віды верша ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2002. – № 2. – С. 98–107. # ''Барысюк, Т.П.'' Цвёрдыя формы верша ў сучаснай беларускай паэзіі // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2002. – № 3. – С. 87–94. # ''Барысюк, Т.П.'' Тыпалагічныя сыходжанні ў вершах Максіма Танка і ў сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Танкаўскія чытанні “Максім Танк і сучасны літаратурны працэс” : мат. Рэсп. навук.-практ. канф., 17–18 вер. 2002 г. – Мінск, 2003. – С. 34–35. # ''Барысюк, Т.П.'' «Ад “Чырвонага ліхтара” да “Інквізіцыі” Віктара Шніпа» [рэц. на кн. «Інквізіцыя» В. Шніпа] // Маладосць. – 2003. – № 6. – С. 163–168. # ''Барысюк, Т.'' Цнатлівасць пачуцця [рэц. на кн. «Ляўша на тэнісным корце: Аповесці і апавяданні» (2002) А.Бязлепкінай] // Літ. і мастацтва. – 2003. – 18 ліпеня. – С. 6–7. # ''Барысюк, Т.П.'' Барбара Радзівіл і Жыгімонт II Аўгуст : Інтэрпрэтацыя гісторыі кахання ў беларускай і польскай літаратурах XIX – XX стст. // Роднае слова. – 2003. – № 7. – С. 22–24. # ''Барысюк, Т.П.'' Лірычны герой у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Сборник трудов молодых учёных Национальной Академии наук Беларуси. – Том 1. Отделение гуманитарных наук и искусств. – Минск, 2003. – С. 158–160. # ''Барысюк, Т.П.'' Беларускія, грэчаскія і французскія матывы ў паэзіі Л.Дранько-Майсюка // Філалагічныя навукі : Маладыя вучоныя ў пошуку : матэрыялы навук. канф. 25 красавіка 2003 г. [БДУ]. – Мінск, 2004. – С. 204–206. # ''Барысюк, Т.П.'' Тэматычная разнастайнасць сноў у беларускай паэзіі 80–90–х гг. XX ст. (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Славянскія літаратуры ў сусветным кантэксце : праблемы развіцця беларускай і рускай літаратур : матэрыялы VI Міжнар. навук. канф. Мінск, БДУ, 8–10 кастрычніка 2003 г. : у 2 ч. – Ч. 1: Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай / Пад агул. рэд. І.А. Чароты. – Мінск : РІВШ БДУ, 2003. – С. 11–14. # ''Барысюк, Т.'' «Не знайшоў я на вечным шляху ні грымотнае славы, ні волі» (Па старонках кнігі лірыкі Алеся Бадака "Маланкавы посах") // Маладосць. – 2004. – № 11. – С. 146–149. # ''Барысюк, Т.'' Зачараваньне Барадуліным [Арт. да 70-годдзя паэта] // Наша ніва. – 2005. – 25 лют. – С. 15. – 0,2 а. # Барысюк, Т. Паэзія, выпрабаваная вайной [Творчасць М.Аўрамчыка пра вайну] // Літ. і мастацтва. – 2005. – 29 крас. – С. 4. – 0,3 а. # ''Барысюк, Т.П.'' Экзістэнцыйнае вымярэнне паэзіі Міколы Аўрамчыка пра вайну (да 60-годдзя Перамогі і 85-годдзя М.Аўрамчыка) // Вялікая Айчынная вайна ў мастацкай літаратуры. – Мн.: БДУ, 2005. – С. 232-237. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-тэматычныя пошукі ў сучасных беларускіх ліра-драматычных творах / Т.П.Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2005. – № 5. – Ч. 2. – С. 95–97. # ''Барысюк Т.П.'' Сучасная беларуская пейзажная лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Э.Акуліна і Л.Рублеўскай) // Актуальныя праблемы сучаснага літаратурнага працэсу: матэрыялы Рэсп. навук. канф. (Мінск, 31 мая 2004 г.). – Мінск : Бел. навука, 2005. – 252 с. – С. 27–33. # ''Борисюк, Т.П.'' Теория поэтических жанров // Мова і культура. (Науковій щорічний журнал). - К: Видавничий Дім Дмитра Бураго, 2005. - Вип. 8. - Т. VI. Ч. 3. Художня література в контексті культури. - 252 с. С. 43-48. # ''Барысюк, Т.П.'' Рэцэпцыя А.Міцкевіча і Ц.К.Норвіда ў сучаснай беларускай паэзіі // Взаимодействие литератур в мировом литературном процессе. Проблемы теоретической и исторической поэтики: материалы X Междунар. науч. конф. (Гродно, 19–21 сентября 2004 г.). – Гродно: ГрГУ, 2005. – 425 с. – С. 175–179. # ''Барысюк, Т.П.'' Рэцэпцыя творчасці Юліюша Славацкага на Беларусі / Т.П. Барысюк // Актуальныя праблемы паланістыкі 2005 / рэд. С. Важнік, А. Кожынава; Бел. дзярж. ун-т. – Мінск: Права і эканоміка, 2006. – 192 с. – С. 55–62. – 0,4 д. а. # На вяршыні і «на першым паверсе ад неба» [Пра прэзентацыю кнігі "Вершы ад А" Аксаны Спрынчан на Лысай гары] // Голас Радзімы. – 2006. – 14 верасня. – С. 14. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Беларуская кніга паэзіі для дзяцей выдавецтва "Мастацкая літаратура" (2003-2005 гг.) |загаловак = Беларуская кніга ў кантэксце сусветнай кніжнай культуры : зборнік навуковых артыкулаў : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://repository.buk.by:8080/jspui/bitstream/123456789/3972/1/BELARUSKAYA%20KNIGA%20PAE'ZII%20DLYA%20DZYACEY%20VYIDAVECTVA%20MASTACKAYA%20LITARATURA%20(2003-2005%20GG.).pdf |месца =Мн. |выдавецтва = Беларускі дзяржаўны універсітэт культуры і мастацтваў|год =2006 |том = 2|старонкі =135—139|старонак =139 |тыраж = }} # ''Барысюк, Т.П.'' Сон у беларускай і польскай паэзіі 80–90-х гадоў XX ст. / Т.П.Барысюк // Беларуская літаратура ў кантэксце славянскіх літаратур XIX—XX стст. – Мн.: Бел. навука, 2006. – С. 336–374. # ''Барысюк, Т.П.'' Маё фантомнае каханне інтэрв’ю / Т.П. Барысюк ; запісаў Зміцер Арцюх // Літ. і мастацтва. – 2006. – 17 сакав. (0,2 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Pager-рамантык [рэц. на кн. : Лабадзенка Г. Pager-вершы. 2005] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2006. – 25 мая (0,1 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Ці ёсць чукоўскія, міхалковы і барто на Беларусі? : Кнігі паэзіі для дзяцей выдавецтва “Мастацкая літаратура” за 2003–2005 гг. / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2006. – 7 снеж. (0,3 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Сучасная беларуская грамадзянская лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Э.Акуліна і Л.Рублеўскай) // Сучасны гісторыка-культурны працэс : самавызначэнне і самарэалізацыя суб’екта : матэр. Рэсп. навук. канф., г. Мінск, 16–17 мая 2006 г. / Бел. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка ; рэдкал. С.В. Снапкоўская [і інш.] ; адк. рэд. А.У. Рагуля. – Мінск : БДПУ, 2006. – 239 с. – С. 183–186. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-тэматычныя пошукі ў баладах В. Шніпа // Русская и белорусская литературы на рубеже XX – XXI веков : сборник научных статей: в 2 ч. – Ч. 2 / редкол.: С.Я. Гончарова-Грабовская (отв. ред.) [и др.]. – Минск : РИВШ, 2007. – 248 с. – C. 8–12. # ''Барысюк, Т.П.'' Парадоксы і антыноміі “метафізічнага” разбуральніка Парыжу [рэцэнзія на кн. “Разбурыць Парыж” (2004) В. Акудовіча] / Т.П. Барысюк // Новы час. – 2007. – № 22. – С. 21 (у дадатку да газ. “Літаратурная Беларусь” (№ 4–5. – С. 13). – 0,2 д. а. # ''Барысюк, Т.'' Паэзія абуджанага краю : інтэрв’ю з мастаком Алесем Цыркуновым да яго 60-годдзя / Т. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2008. –23 мая. – С. 10. – 0,3 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Традыцыі англійскага і польскага рамантызму ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX – XX стст. / Ж.С.Шаладонава [і інш.] ; навук. рэд. У.І. Мархель ; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. – Мінск: Беларус. навука, 2008. – 363 с. – С. 254–324. # ''Барысюк, Т.П.'' Паэтычнае крэда Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна / Т.П.Барысюк // Выяўленча-мастацкія, арганізацыйныя і ідэалагічныя праблемы сучаснай беларускай літаратуры ў яе сувязях з грамадскімі практыкамі: матэр. рэсп. навук.-тэарэт. канф., Мінск, 19–20 мая 2009 г. / НАН Беларусі, Інст. мовы і літ. ім. Я. Коласа і Я. Купалы ; рэдкал. : М.А. Тычына (навук.рэд.) [і інш.]. – Мінск: Права і эканоміка, 2009. – С. 300–303. # ''Барысюк, Т.'' Поўная прыгод эпоха : [інтэрв’ю з Сержам Мінскевічам з нагоды выхаду кнігі “Я з Бум-Бам-Літу” (2008)] / Т. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2009. – 12 чэрв. – С. 14. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Беларуская паэтычная жанралогія / Т.П. Барысюк // Літаратуразнаўства. Этналогія : матэрыялы IV Міжнар. кангрэса беларусістаў “Беларуская культура ў кантэксце культур еўрапейскіх краін” (Мінск, 6–9 чэрвеня 2005 г.) / пад рэд. І. Багдановіч, Т. Валодзінай. – Мінск: Лімарыус, 2010. – (Беларусіка = Albaruthenica ; кн. 29). – С. 23–26. # ''Барысюк, Т.П.'' Тэорыя паэтычных ідэй ва ўсходнеславянскім літаратуразнаўстве / Т.П. Барысюк // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай : VII Міжнар. навук. канф., Мінск, 12–14 кастр. 2005 г. : зб. навук. арт. : у 3 т. – Т. 3 / БДУ, філфак. – Мінск : РІВШ, 2010. – С. 235–242. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Уплывы на паэзію Пятра Барысюка расійскіх пісьменнікаў хіх-хх стст.|загаловак = Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: Матэрыялы IX Міжнар. навук. канф., прысвеч. 70-годдзю філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага універсітэта : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/55088/1/%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%20%D0%A2.%D0%9F.%20%D0%A3%D0%BF%D0%BB%D1%8B%D0%B2%D1%8B%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D0%B7%D1%96%D1%8E%20%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%B0%20%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%D0%B0%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%B9%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%85%20%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D1%9E%20%D0%A5%D0%86%D0%A5%20-%20%D0%A5%D0%A5%20%D1%81%D1%82%D1%81%D1%82..pdf |месца =Мн. |выдавецтва =БДУ|год =2010 |том =I|старонкі =128—130|старонак =|тыраж =|isbn =}} # ''Барысюк, Т.П.'' Паэзія літаратуразнаўцы [Да 70-годдзя У.І. Мархеля] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2010. – 23 красав. – С. 12. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Алеся Разанава / Т.П. Барысюк // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст: матэрыялы Рэсп. навук. канф. (да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І.Я. Навуменкі) Мінск, 16 лют. 2010 года. / Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы НАН Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2010. – С. 104–109. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Матыў помніка ў творчасці А.С. Пушкіна і ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуская пісьмовая спадчына ў кантэксце еўрапейскага культурна-гістарычнага працэсу XI – XIX стагоддзяў : вытокі, традыцыі, уплывы: матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі (Мінск, 24 мая 2010 г.) / Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 339–344. – 0,5 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Канцэпцыя бессмяротнасці ў сучаснай рускай і рускамоўнай паэзіі Беларусі / Т.П. Барысюк // Русская и белорусская литературы на рубеже XX – XXI веков. К 70-летию кафедры русской литературы : сб. науч. ст. : в 2 ч. – Ч. 2 / под ред. проф. С.Я. Гончаровой-Грабовской. – Минск : РИВШ, 2010. – С. 93–96. – 0,25 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі І. Бродскага і У. Караткевіча / Т.П. Барысюк // Мова – Літаратура – Культура : матэрыялы VI Міжнар. навук. канф., Мінск, 28–29 кастр. 2010 г. : у 2 ч. – Ч. 2 / Беларус. дзярж. ун-т. – Мінск : Выд. цэнтр БДУ, 2011. – 310 с. – С. 196–200. – 0,3 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' ...І працай наталіцца : [інтэрв’ю з мастаком Аляксандрам Падгорным] / Т.П. Барысюк // Переходный возраст. – 2011. – № 8, люты. – С. 16. – 0,1 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Васіля Зуёнка / Т.П. Барысюк // Национальная философия в контексте современных глобальных процессов : материалы Междунар. научно-практич. конф., Минск, 16 – 17 декабря 2010 г. / науч. ред. совет : А.А. Лазаревич [и др.]; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т философии. – Минск : Право и экономика, 2011. – 725 с. – С. 696–698. – 0,25 д. а. # ''Барысюк Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Бахыта Кенжэева / Т.П. Барысюк // Язык и социум : теоретич. и прикладные аспекты исследования : материалы IX Междунар. науч. конф., Минск, 3 – 4 дек. 2010 г. / под общ. ред. Л.Ф. Гербик. – Минск : РИВШ, 2011. – 266 с. – С. 22–25. – 0,2 д. а. # {{артыкул|аўтар= Барысюк Т. |загаловак= “Рунець, красаваць, налівацца” – вечна! Пошукі неўміручасці ў паэзіі Рыгора Барадуліна|спасылка=|выданне=Роднае слова |тып= часопіс|месца=Мн.|выдавецтва= Мінадукацыі РБ|год=2011 |выпуск= |нумар=9 |старонкі= 25—26 }} # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў творчасці Максіма Багдановіча і Андрэя Вазнясенскага / Т.П. Барысюк // Творчасць Максіма Багдановіча ў кантэксце сусветнай літаратуры : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 120-годдзя з дня нараджэння Максіма Багдановіча), Мінск, 25 – 26 лістап. 2011 г. / Ін-т мовы і літ. імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2011. – 242 с. – С. 57–60. – 0,3 д. а. # ''Барысюк Т.П.'' Змест і форма ў філасофіі і літаратуры / Т.П. Барысюк // Междунар. науч. конф. “Философия в Беларуси и перспективы мировой интеллектуальной культуры. К 80-летию Института философии НАН Беларуси” (Минск, 14 – 15 апр. 2011 г.). – С. 571–573. – 0,2 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Літаратурная карта Еўропы: кантакты, тыпалогія, інтэртэкстуальнасць / А.В. Вальчук [і інш]; навук. рэд. М.У. Мікуліч; Нац. акад. навук Беларусі; Інстытут мовы і літаратуры імя Я. Коласа і Я. Купалы. – Мінск: Беларус. навука, 2012. – С. 387 – 446. – 3,55 д.а.; # ''Барысюк, Т.П.'' Што прыдасца літаратуразнаўцу ў інтэрнэце? / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2012. – № 5. – С. 32 – 36. – 2,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Рыгора Барадуліна і Бахыта Кенжэева / Т.П. Барысюк // Беларуская і руская літаратуры : тыпалогія ўзаемасувязей і нацыянальнай ідэнтыфікацыі : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (Мінск, 18 – 19 красавіка 2012 г. / Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 420 с. – С. 28–35. – 0,6 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Матыў помніка ў А.С. Пушкіна і ў сучаснай рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Пушкин и мировая литература : материалы IV Междунар. науч. конф., г. Минск, 17 – 18 апр. 2012 г. / Белорус. гос. пед. ун-т им. М. Танка ; редкол. : В.Д. Старичёнок [и др.]. – Минск : РИВШ, 2012. – 236 с. – С. 95–97. – 0,2 д. а. # {{артыкул|аўтар=Барысюк Т. |загаловак=Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Леаніда Дранько-Майсюка, Віктара Шніпа, Эдуарда Акуліна і Людмілы Рублеўскай |спасылка=http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/11/08_nacuyanalnyja_vobrazy_svetu.pdf|выданне=[[Роднае слова (1988)|Роднае слова]] |тып=часопіс|месца=Мн. |выдавецтва= [[Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь|Мінадукацыі РБ]]|год=2012 |выпуск= |нумар=11 |старонкі=23—25}} # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Максіма Танка 80–90-х гг. XX ст. / Т.П. Барысюк // Максім Танк у дыялогу славянскіх літаратур: традыцыі, наватарства, адметнасць : матэрыялы Міжнароднай навук. канф. (да 100-годдзя з дня нараджэння Максіма Танка), Мінск, 17 – 18 верасня 2012 г. / Ін-т мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 209 с. – С. 71–75. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Янкі Купалы / Т.П. Барысюк // Творчая спадчына Янкі Купалы і Якуба Коласа ў сістэме дзяржаўна-культурных і духоўна-эстэтычных прыярытэтаў XXI стагоддзя : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 130-годдзя з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа), Мінск, 25–26 верас. 2012 г. / Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі Ін-т мовы і літ. імя Якуба Коласа і Янкі Купалы. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 239 с. – С. 62–66. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' І шлях, і водгулле, і памяць...: [артыкул-некралог пра У.І. Мархеля] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2013. – 4 кастр. (№ 39). – С. 12. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Творчае крэда паэтаў Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна (паводле іх апошніх зборнікаў) / Т.П. Барысюк // Императивы творчества и гармонии в проектировании человекомерных систем: материалы Междунар. науч. конф., г. Минск, 15-16 нояб. 2012 г. / Ин-т философии НАН Беларуси, науч. ред. совет: А.А. Лазаревич [и др.]. – Минск: Право и экономика, 2013. – 497 с. – С. 432–433. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Газель і туюг у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Турция и Беларусь в мировом литературном процессе : материалы Междунар. науч.-практ. конф., Минск, 18 окт. 2012 г. – Минск : РИВШ, 2013. – 140 с. – С. 96–104. – 0,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' На лініі лёсу: [арт. да 70-годдзя Казіміра Камейшы] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2013. – 6 снеж. – С. 7. – 0,2 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Яўгенія Еўтушэнкі (1986–1995 гады) |загаловак =Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: да 900-годдзя Кірыла Тураўскага і 200-годдзя Тараса Шаўчэнкі : матэрыялы XI Міжнар. навук. канф. : [у 2 ч.] |спасылка = |месца =Мн. |выдавецтва = РІВШ БДУ|год =2013 |том =II |старонкі =52—58|старонак = |тыраж =|isbn =978-985-500-707-5}} # ''Барысюк, Т.П.'' Мая Танкініяна / Т.П. Барысюк // Białorutenistyka Białostocka. – 2013. – T. 5. – S. 441–450. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сны без лілеі абмялелі»: [рэц. на кн. Міколы Касцюкевіча “Колеры” (2013)] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2014. – 3 студз. – С. 7. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Мікалая Віняцкага / Т.П. Барысюк // Творчасць Аркадзя Куляшова ў дыялогу славянскіх літаратур : традыцыі, наватарства, нацыянальная адметнасць : мат. Міжнар. навук. канф. (да 100-годдзя з дня нараджэння Аркадзя Куляшова), Мінск, 29 студз. 2014 г. / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2014. – 418 с. – С. 294–298. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Мне б да праўды жыццёвай дайсці»: [творчы партрэт Віктара Гардзея за апошнія 30 гадоў] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2014. – 25 красавіка. – С. 7. – 0,2 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка = Запазычаныя з фальклору жанры (замова, праклѐн, калыханка, загадка) у сучаснай беларускай паэзіі |загаловак =Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў. Матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі : [у 2 ч.] |спасылка = http://www.academia.edu/9196567/%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BD%D0%BE_%D0%9A.%D0%AE._%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B_%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%87%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B8_%D0%B2_%D1%83%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B5 |месца =Мн. |выдавецтва =Права і эканоміка |год =2014 |том =II|старонкі =223—232|старонак =463 |тыраж =60|isbn =978-985-552-324-7}} # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Віктара Бокава і Уладзіслава Арцёмава (пасля 1986 года) |загаловак = Русская и белорусская литература на рубеже XX—XXI веков: сб. науч. ст. |спасылка = |месца =Мн. |выдавецтва = РІВШ БДУ|год =2014 |том =|старонкі =234—244|старонак = |тыраж =|isbn =978-985-500-761-7}} # ''Барысюк, Т.П.'' Антымілітарысцкая лірыка (чэшская аб Першай сусветнай і сучасная беларуская аб Другой сусветнай войнах) / Т.П. Барысюк // Першая сусветная вайна ў народнай памяці і мастацкім адлюстраванні: мат. Міжнар. навук. канф., Мінск, 7–8 кастрычніка 2014 года / прадм. і ўклад. С.Л. Гараніна; навук. рэд. А.І. Лакотка; Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. НАН Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2014. – 368 с. – С. 253–258. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Авіцэна, Аль-Газалі, Халіль Джэбран, Цік Нат Хан, Юсуф Хас Хаджыб – паэзія Пятра Барысюка: тыпалагічныя сыходжанні / Т.П. Барысюк // Авиценна: мыслитель, учёный, гуманист: Материалы Междунар. науч. конф., Минск, Ин-т философии НАНБ, 18 декабря 2013 г. / ред. коллегия : А.А. Лазаревич, Хамид Сафари [и др.]. – Минск: Ковчег, 2014. – 261 с. – С. 199–203. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальная паэтычная філасофія ў творчасці сучасных беларускіх і рускіх аўтараў (Р.Барадулін, А.Разанаў, А.Кушнер, Г.Айгі) / Т.П. Барысюк // Вечны рух жыцця і заканамернасці творчых пошукаў літаратуры: Матэрыялы Рэсп. навук.-практыч. канф.: да 90-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І.Я. Навуменкі, Мінск, 26–27 лютага 2015 года / [рэдкал.: А.А. Манкевіч (уклад.) і інш.]. – Мінск: Права і эканоміка, 2015. – 503 с. – С. 445–460. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Святло вясковага калосся: [Рэцэнзія на кнігу “Дзівасіл” (2013) Уладзіміра Гайдука] / Т.П. Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2015. – 14 жн. (№ 32). – С. 11. – 0,1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Паэтычныя ідэі і жанры як сістэмы (на прыкладах з сучаснай беларускай лірыкі) / Т.П. Барысюк // Девятые Карповские научные чтения, посвящённые 75-летию со дня рождения В.А. Карпова (Мінск, БДУ, 13–14 сакавіка 2015 г.). – 0,3 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальнае паэтычнае мастацтва ў сучаснай беларускай і рускай лірыцы |загаловак =Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: да 750-годдзя са дня нараджэння Дантэ Аліг’еры і 85-годдзя Уладзіміра Караткевіча : матэрыялы XII Міжнар. навук. канф. : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/141540/1/%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%20%D0%A2_%D0%9D%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B5%20%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B5%20%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D1%82%D0%B2%D0%B0%20%20%D1%9E%20%D1%81%D1%83%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%B0%D0%B9%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9%20%D1%96%20%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9%20%D0%BB%D1%96%D1%80%D1%8B%D1%86%D1%8B.pdf |месца =Мн. |выдавецтва = БДУ |год =2016 |том = I|старонкі =212—219|старонак = |тыраж = }} # ''Барысюк, Т.П.'' «Сваё» і «чужое» ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуская літаратура ў культурнай прасторы сучаснага грамадства: матэрыялы Міжнар. навук. канф. да 120-годдзя з дня нараджэння Кандрата Крапівы, Мінск, 3–4 сакав. 2016 г.) / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – 396 с. – С. 291–293. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Інавацыі ў сучасных беларускіх цвёрдых формах і відах верша / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: управление знаниями в контексте задач социально-экономической модернизации: материалы Второй междунар. науч. конф., Минск, 12–13 нояб. 2015 г. / Ин-т философии НАН Беларуси. – Минск: Право и экономика, 2016. – 465 с. – С. 458–460. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Заходнія і ўсходнія жанры ў паэзіі Эдуарда Дубянецкага як праява міжкультурнага дыялога / Т.П. Барысюк // Диалог культур в эпоху глобальных рисков: материалы Междунар. науч. конф. и X науч.-теорет. семинара “Инновац. стратегии в соврем. социал. философии”, Минск, 17–18 мая 2016 г.: В 2 ч. Ч. 2 / науч.-ред. совет: А.В. Данильченко [и др.]; редкол.: В.В. Анохина [и др.]. – Электрон. дан. (5,07 Мб). – Минск: Изд. центр БГУ, 2016. – 1 электрон. опт. диск (CD-ROM). – С. 24–26. – 0,15 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сузор’і росныя планет…» [рэцэнзія на зб. выбраных вершаў Генадзя Пашкова “Парад планет” (2016)] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2016. – 16 верас. (№ 37). – С. 6. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Запазычаныя з рэлігіі жанры ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў: зборнік дакладаў і тэзісаў VI міжнар. навук.-практ. канф., Мінск, 19–20 лістап. 2015 г. / гал. рэд. А.І. Лакотка. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – 854 с. – С. 467–469. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «…И рассыпаться каплями солнца»: [Слово о кн. стихотворений Г.Пашкова “Парад планет”] / Т.П. Борисюк // Белая вежа. – 2016. – № 10 (37). – С. 7–12. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Мая моц і слабасць у тым, што я не іду следам за іншымі»: гутарка з прафесарам Арнольдам МакМілінам / Т.П. Барысюк // Дзеяслоў. – 2016. – № 4 (83). – С. 249–253. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Сон у беларускай і польскай паэзіі 80–90-х гадоў XX стагоддзя / Т.П. Барысюк // Беларуска-польскія культурна-моўныя ўзаемадачыненні: ад гісторыі да сучаснасці: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд. В.М. Курцова, Н.А. Снігірова, M. Jankowiak, M. Ostrówka. – Мінск: Беларуская навука, 2016. – 435 с. – С. 256–271. – 1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Венецыянскі тэкст у сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-італьянскае культурнае ўзаемадзеянне і праблема захавання нацыянальнай ідэнтычнасці: гістарычны вопыт і сучасныя праблемы: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд.: С.Л. Гаранін, І.У. Ялынцава. – Мінск: Беларуская навука, 2016. – 342 с. – С. 195–198. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Сучасная англійская паэзія: Бары Тэб / Т.П. Барысюк // Сучасная беларуская тэксталогія: актуальныя праблемы і перспектывы развіцця: матэрыялы Рэсп. навук.-практ. канф., Мінск, 22–23 лістап. 2016 г. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – С. 299–302. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Залатое сячэнне: абгрунтаванне новай цвёрдай формы верша / Т.П. Барысюк // Пушкин и мировая культура: сб. науч. ст. [материалы Междунар. науч. конф. (Минск, 20–21 окт. 2016 г.)] / редкол.: Т.Е. Комаровская (отв. ред.), Т.В. Данилович, О.Р. Хомякова. – Минск: БГПУ, 2017. – 256 с. – С. 228–233. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Паэтыка літаратурных сувязей / У.В. Гніламедаў [і інш.] ; навук. рэд.: У.В. Гніламедаў, М.У. Мікуліч. – Мінск: Беларус. навука, 2017. – 549 с. – С. 364–414. – 4,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Вобразы Вялікабрытаніі і брытанцаў у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Карповские научные чтения: сб. науч. ст.: Выпуск 11: в 2 ч. Ч. 2. – Минск: ИВЦ Минфина, 2017. – 319 с. – С. 218–221. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Варажбітныя “іцзін-шасцірадковікі” Людмілы Паўлікавай-Хейдаравай як новая цвёрдая форма верша / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2017. – № 9. – С. 24–25. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальная паэтычная філасофія ў творчасці сучасных беларускіх і рускіх аўтараў (Р. Барадулін, А. Разанаў, А. Кушнер, Г. Айгі) / Т.П. Барысюк // Национальная философия в глобальном мире : тезисы Первого белорусского философского конгресса / НАН Беларуси, Ин-т философии; редкол.: В.Г. Гусаков (пред.) [и др.]. – Минск : Беларуская навука, 2017. – 766 с. – С. 34. – 0,1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Кожны народ мае свой твар» (Я.Колас): «сваё» і «чужое» ў сучаснай брытанскай англамоўнай паэзіі / Т.П.Барысюк // Гісторыя беларускай літаратуры: стан і перспектывы даследавання (да 135-годдзя з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа): матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі (Мінск, 15–16 лістапада 2017 г.) / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2017. – 400 с. – С. 257–260. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Акраверш, актава, рандо, рандэль, тэрцыны ў М.Багдановіча і ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Максім Багдановіч: дыялог з часам (асоба пісьменніка і яго творчасць у сусветным дыскурсе XX–XXI стст.): матэрыялы Міжнар. навук.-практ. канф., Мінск, 21 снеж. 2016 г. / Літ. муз. Максіма Багдановіча; уклад. М.М.Запартыка. – Мінск: РІВШ, 2017. – 132 с. – С. 8–15. – 0,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Дранько-Майсюк Леанід Васілевіч / Т.П. Барысюк // Янка Купала: энцыклапедыя. Т. 1. А–З / рэдкал.: У.У. Андрыевіч (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2017. – 400 с. – С. 319. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Містычныя матывы ў старажытнай беларускай літаратуры / Т.П. Барысюк // Франциск Скорина и его время: 500-летие белорусского и восточнославянского книгопечатания: мат. Междунар. науч. конф., Минск, 30 нояб. – 2 дек. 2017 г. / сост. Е.И. Богдан; НАН Беларуси; Отделение гуманитарных наук и искусств НАН Беларуси; Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы НАН Беларуси; Институт литературоведения имени Янки Купалы; Межгосударственный фонд гуманитарного сотрудничества государств – участников Содружества Независимых Государств. – Минск: Право и экономика, 2017. – 276 с. – С. 252–256. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пад зоркай нацыянальнага космасу: Справы і мары Алеся Цыркунова: інтэрв’ю / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2018. – 20 красав. (№ 15). – С. 12. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' З фантазіяй і намёкам: [матэрыялы выступленняў пісьменнікаў-казачнікаў на круглым стале форума казкі] / запісала Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2018. – 1 чэрв. (№ 21). – С. 4. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Канцэпт “творчасць” у паэзіі Максіма Танка (80-я гг. XX ст.) / Т.П. Барысюк // Адзінаццатыя Танкаўскія чытанні (да Года малой радзімы): зб. навук. арт. / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М. Танка; рэдкал.: В.Д. Старычонак [і інш.]; адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2018. – 299 с. – С. 24–26. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Бачыць красу ў сваім: [інтэрв’ю з паэтэсай Аксанай Спрынчан да яе 45-годдзя] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2018. – 21 снеж. – С. 10. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Концепт «творчество» в дневниках Максима Танка современного периода (1986–1994) / Т.П. Борисюк // Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX – XX вв. – Вып. 1. – Москва: ИМЛИ РАН, 2018. – 448 с. – С. 441–447. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Вершы, натхнёныя малой радзімай: [рэцэнзія] / Т.П.Барысюк // Навука. – 2019. – 4 сакавіка (№ 10). – С. 8. – 0,25 д.а. # {{cite web| author =Барысюк, Т.П.| date =26 студзеня 2019 | url = https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-jak-belaruskae-svjata| title =Таццянін дзень як беларускае свята |publisher =[[Новы Час (газета)|Новы Час]]| accessdate = }} # Барысюк, Т.П. Зямное і нябеснае ў паэзіі Мар’яна Дуксы / Т.П.Барысюк // Христианство как интегрирующий фактор мировой культуры. Сборник докладов XXIV международных Кирилло-Мефодиевских чтений / ГУО «Институт теологии имени святых Мефодия и Кирилла» Белорусского государственного университета: С. И. Шатравский, священник Святослав Рогальский. – Минск: Христианский образовательный центр имени святых Мефодия и Кирилла, 2019. – 484 с. – C. 186. # Барысюк, Т.П. Вершаваная казка ў творчасці В.Шніпа і Л.Рублеўскай // Казка ў еўрапейскай прасторы: гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 17–18 мая 2018 г.) / НАН Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры; склад. Я.І. Грыневіч; рэдкал.: А.І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск: Беларуская навука, 2019. – 303 с. – С. 256–257. # Борисюк Т.П. Концепт “творчество” в письмах Максима Танка к русским корреспондентам (1946–1966) // Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX–XX вв. Вып. 2. – М.: ИМЛИ РАН, 2019. – 336 с. – С. 330–334. # Барысюк, Т.П. Малая радзіма, якая натхняе: [рэц. на зб. вершаў супрацоўнікаў НАН Беларусі “Зямлі, навекі блаславёнай” (2018)] / Т.П.Барысюк // Полымя. – 2019. – № 6. – С. 173–175. # Барысюк, Т.П. Вакол “Экватара” / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2020. – 24 студз. (№3). – С. 3. # Барысюк, Т.П. Нам даражэйшая роднасць духоўная: Літаратурнаму клубу “Экватар” – 10 год / Т.П. Барысюк // Наша слова. – 2020. – 5 лют. (№ 6). – С. 4. # Барысюк, Т.П. Імагалагічныя канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Адлюстраванне сучаснай Беларусі ў мастацкай літаратуры: зб. навук. арт. / уклад. Н.В. Якавенка; навук. рэд. І.В. Саверчанка; рэдкал.: А.А. Каваленя [і інш.] – Мінск: Беларуская навука, 2020. – 158 с. – С. 121–132. # Барысюк, Т.П. Канцэпт “творчасць” у перакладах Максіма Танка з італьянскай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-італьянскае культурнае ўзаемадзеянне і праблема захавання нацыянальнай ідэнтычнасці: гістарычны вопыт і сучасныя праблемы: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд.: В.У. Міцкевіч, І.У. Ялынцава. – Мінск: Беларуская навука, 2020. – 192 с. – С. 20–22. # Барысюк, Т.П. Анталогія рускамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Навука. – 2020. – 16 сакавіка (№ 11). – С. 8. # Барысюк, Т.П. Шэдэўры рускамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Настаўніцкая газета. – 2020. – 4 красав. (№ 39). – С. 13. # Барысюк, Т. П. Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Максіма Танка (1986–1995) / Т.П.Барысюк // Дванаццатыя Танкаўскія чытанні: зб. навук. арт. / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка; рэдкал.: В.Д. Старычонак [і інш.]; адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2020. – 300 с. – С. 11–12. # Барысюк, Т.П. Нам даражэйшая роднасць духоўная: Літаратурнаму клубу “Экватар” – 10 год / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. – 2020. – Вып. 9 (11). – 335 с. – С. 29–31. # Барысюк, Т.П. Мінскі тэкст у сучаснай беларускай паэзіі // Вялікая Айчынная вайна і пасляваенны час у беларускай літаратуры : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 75-годдзя Вялікай Перамогі і 95-годдзя з дня нараджэння І.Я. Навуменкі), Мінск, 15–16 кастр. 2020 г. / Цэнтр даслед. бел. культуры, мовы і літ. Нац. акад. навук Беларусі. – Мінск : А.М. Янушкевіч, 2020. – 256 с. – С. 17–22. – 0,25 д.а. # Барысюк, Т.П. [http://gazeta-navuka.by/novosti/1842-yubilej-akademichnaga-litaraturazna-stva Юбілей акадэмічнага літаратуразнаўства] / Т.П. Барысюк // Навука. – 2021. – 13 красавіка (№15). – С. 3. # Барысюк, Т.П. Крэатыўны патэнцыял сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2021. – 6 жніўня (№31). – С. 7. # Барысюк, Т.П. Трымацца бацькоўскай зямлі / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2021. – 1 кастрычніка (№39). – С. 6. # Барысюк, Т.П. Мой Багдановіч / Т.П. Барысюк // Маладосць: часопіс. – 2021. – №11. – С. 108–109. # Barysiuk, Т. Канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай брытанскай англамоўнай паэзіі / Т. Barysiuk // Białorutenistyka Białostocka. – 2021. – Т. 13. – S. 379–392. # Барысюк, Т.П. Канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай беларускай і брытанскай англамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-еўрапейскія літаратурныя ўзаемасувязі і імагалогія / Т.П. Барысюк [і інш.]; навук. рэд. У.В. Гніламёдаў, М.У. Мікуліч. – Мінск: Беларуская навука, 2022. – 492 с. – С. 270–322. – 4, 35 д.а. # Барысюк Т.П. Залатое сячэнне – новая цвёрдая форма верша // Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў : зб. навук. арт. Вып. 3 / гал. рэд. А. І. Лакотка; Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2022. – 770 с. – С. 300–302. – 0,2 д.а. [Матэрыялы II Міжнароднага навуковага кангрэсу беларускай культуры (10–11 верасня 2020 г.)]. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сучасная Вялікабрытанія: міфы і рэальнасць»: гутарка Арнольдам МакМілінам / Т.П. Барысюк // Дзеяслоў. – 2022. – № 2 (117). – С. 191–198. – 0,7 д.а. # {{кніга|аўтар =Барысюк, Т.П. |частка =Хоку і танка ў сучаснай беларускай паэзіі |загаловак =Беларуская літаратура і літаратуразнаўства: зборнік навуковых артыкулаў (да 90-годдзя Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы) / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.] |спасылка = |адказны =уклад. Н. В. Якавенка; навук. рэд. І. В. Саверчанка |выданне = |месца =Мн. |выдавецтва =Інстытут літаратуразнаўства НАН Беларусі, ВД «Беларуская навука» |год =2022 |старонкі =269—278 |старонак = 507 |isbn =978-985-08-2897-2 |тыраж = |ref = }} # Барысюк, Т. П. Функцыі англіцызмаў у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Вестник МГЛУ. Сер. 1. Филология. – 2022. – № 4 (119). – С. 118–126. – 0,65 д.а. # Барысюк, Т. П. Містычная лірыка Максіма Танка / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2022. – № 9. – С. 30–32. – 0,4 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк, Т.П.|частка =Ідэйна-жанравыя пошукі ў кнізе казак А. Грушэцкага «Рыцар Янка і каралеўна Мілана. Таямнічае каралеўства» |загаловак =Казка ў еўрапейскай прасторы 2: гісторыя і сучаснасць : матэрыялы II Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 27—29 мая 2021 г.) / [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі]], [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры]]|арыгінал = |спасылка = |адказны =уклад. [[Юрась Пацюпа|Ю. В. Пацюпа]]; рэдкал.: А. І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.] |выданне = |месца =Мн. |выдавецтва =[[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год =2022 |старонкі =144—149 |старонак =211 |серыя = |isbn = 978-985-08-2933-7|тыраж = |ref =Барысюк }} # Барысюк, Т.П. Дзень аб’яднання Беларусі 17 верасня 1939 г. у беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Рыжскі мір 1921 года і Беларусь (да 100-годдзя заключэння): зборнік артыкулаў / рэдкал.: А.А. Каваленя [і інш.]. — Мінск: Беларуская навука, 2022. — 303 с. – С. 281–285. – 0,3 д.а. # Барысюк, Т.П. Аўтабіяграфія / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 39-44. – 0,3 д.а. # Барысюк, Т.П. Шляхі абнаўлення аўтарскай казкі. Пісьменніцкі вопыт Таццяны Барысюк (эсэ) / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 45-46. – 0,1 д.а. # Борисюк, Т.П. О друзьях, творчестве, Тантре, йоге и квантовой физике: интервью с [поэтом, прозаиком и фотохудожником] Виталием Ивановичем Щербаковым / Т.П. Борисюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 52-58. – 0,25 д.а. # Барысюк, Т.П. Канцэпт “творчасць” у дзённіках Максіма Танка (1975-1982) / Т.П. Барысюк // Трынаццатыя Танкаўскія чытанні: зборнік навуковых артыкулаў / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка; рэдкал. В.Д. Старычонак (і інш.); адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2022. – 416 с. – С. 20-24. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Поўная прыгод эпоха: інтэрв’ю з Сержам Мінскевічам для штотыднёвіка “Літаратура і мастацтва”. Надрукавана 12 чэрвеня 2009 г. / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 205-208. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Традыцыі і рэцэпцыя творчасці Цыпрыяна Каміля Норвіда ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // II Броўкавы чытанні: матэрыялы навук.-практ. канф., прысвеч. 55-годдзю стварэння Галоўнай рэдакцыі Беларускай Савецкай Энцыклапедыі (БелСЭ) (Мінск, 27 кастр. 2022 г.). – Мінск: ІВЦ Мінфіна. 2022. – 88 с. – С. 13–16. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Гібрыдныя жанры ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // От слова к дискурсу: взаимодействие форм и (не)предсказуемость смыслов: тез. докл. междунар. науч. конф., Минск, 12–13 мая 2023 г. / редкол.: Л.М. Лещёва (отв. ред.) [и др.]. – Минск: МГЛУ, 2023. – 287 с. – С. 142-144. – 0,15 д.а. # {{артыкул|аўтар=Барысюк, Т.П. |загаловак= Казка: набыткі і планы |спасылка= https://zviazda.by/sites/default/files/25-2023.pdf|аўтар выдання= |выданне= Літаратура і мастацтва|тып=газ. |месца=Мн. |выдавецтва=РВУ «Звязда» |год=2023-06-23 |выпуск= 5234 |нумар= 25|старонкі= 14}} # Барысюк, Т.П. Хірург-анестэзіёлаг, паэт і публіцыст Пётр Барысюк. Успаміны дачкі / Т.П.Барысюк // Медицинский вестник. – 2023. – 29 июня (№ 26). – С. 16–17. # {{cite web| author =Барысюк, Т.П. | date =2023-0704| url =https://medvestnik.by/dosug/khirurg-anestezijolag-paet-i-publitsyst-pjotr-barysyuk-uspaminy-dachki | title = Хірург-анестэзіёлаг, паэт і публіцыст Пётр Барысюк. Успаміны дачкі|publisher =Медицинский вестник| accessdate = 2023-07-11| lang =}} # Барысюк, Т.П. Скрушная страта: Серж Мінскевіч — сябар, паэт, літаратуразнавец / Т.П. Барысюк // [[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]. – 2023. – № 6. – С. 102–104. # Барысюк, Т.П. Прымяненне прынцыпу залатога сячэння ў паэзіі: аднайменная новая цвёрдая форма верша / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: гуманитарная безопасность в условиях глобальных вызовов: материалы Седьмой междунар. науч. конф. (16–17 ноября 2023 г., г. Мінск). В 2 т. Т. 1 / Институт философии НАН Беларуси; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Мн.: [[Чатыры чвэрці|Четыре четверти]], 2023. – 396 с. – С. 213-217. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Ідэі У.В. Гніламёдава і іх развіццё: астралагічнае і антрапанімічнае літаратуразнаўства / Т.П. Барысюк // Беларуская літаратура на сучасным этапе : аўтар, герой, чытач : зб. навук. арт. : да 85-годдзя з дня нарадж. акад. У.В. Гніламёдава / Нац. акад. навук Беларусі (і інш.) ; уклад. К.В. Часнакова ; навук. рэд. М.У. Мікуліч. – Мінск : Беларуская навука, 2023. – 284 с. – С. 85-92. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Паэт і медык Пётр Пятровіч Барысюк: жыццё і творчасць / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 12 (14). – Мінск: Ковчег, 2023. – 336 с. – С. 19-31. – 0,65 д.а. # Борисюк, Т.П. Путь героя в книгах Исмата Кучиева / Т.П. Борисюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 12 (14). – Мінск: Ковчег, 2023. – 336 с. – С. 32-39. – 0,35 д.а. # Барысюк, Т.П. Сучасная беларуская калядная і купальская аўтарская лірыка / Т.П. Барысюк // Творчая спадчына Янкі Купалы і Якуба Коласа ў эпоху інфармацыйных тэхналогій: : зб. навук. арт. : да 140-годдзя з дня араджэння класікаў беларус. літ. / уклад. А. А. Манкевіч ; рэдкал.: А. А. Бараноўскі [і інш.] ; Нац. акад. Навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ., Ін-т літаратуразнаўства імя Я. Купалы. – Мінск : Беларуская навука, 2023. – 281 с. – С. 264-271. – 0,35 д.а. # Барысюк, Т.П. Дык руская ці беларуская рускамоўная літаратура Беларусі? / Т.П. Барысюк // Навука : газета. — 2024. – 4 студз. – № 1 (2988). – Мн. : [[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]]. – С. 8. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Філасофія жыцця і творчасці Максіма Танка (паводле дзённікаў паэта за 1986-1994 гг.) // «Шчаслівы, што пяю цябе, Радзіма…»: зб. навук. арт.: да 110-годдзя з дня нараджэння народнага паэта Беларусі акадэміка Максіма Танка і да Дня народнага адзінства / Нац. акад. навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ., Ін-т літаратуразнаўства імя Я. Купалы ; уклад. К.В. Часнакова ; навук. рэд.: У.В. Гніламёдаў, М.У. Мікуліч. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 201 с. – С. 152-158. – 0,4 д.а. # {{артыкул |аўтар=Барысюк, Т.П. |загаловак=Спецыфіка рубаі ў беларускай паэзіі канца ХХ – пачатку ХХІ ст. |спасылка=https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/1033/895 |аўтар выдання= |выданне=[[Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] |тып=часопіс |месца=Мн. |выдавецтва=[[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|АН Беларусі]] |год=2024 |том=69 |нумар=3 |старонкі=230—240 |isbn= |issn= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813131930/https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/1033/895 |archive-date=13 жніўня 2024 }} # Барысюк, Т. П. [http://e-lib.mslu.by/bitstream/edoc/16623/1/115-120.pdf Усходнія формы ў паэзіі Сержа Мінскевіча (да 55-годдзя з дня нараджэння)] / Т. П. Барысюк // Соловьевские чтения–2024 : сб. науч. ст. / редкол.: А. В. Ломовая (отв. ред.) [и др.]. – Минск : МГЛУ, 2024. – С. 115–120. # Барысюк, Т.П. Касмічная лірыка Міколы Мятліцкага / Т.П. Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2024. – 26 красав. (№ 16). – С. 5. – 0,15 д.а. # Барысюк, Т.П. Спецыфіка рубаі ў беларускай паэзіі канца ХХ – пачатку ХХІ ст. / Т.П. Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманітар. навук. – 2024. – Т. 69, № 3. – С. 230-240. – 1,05 д.а. # Борисюк, Т.П. Насими и современная белорусская поэзия: газели и рубаи / Т.П. Борисюк // Беларуская мова і літаратура ў славянскім этнакультурным кантэксце : матэрыялы ІV Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Віцебск, 23–24 кастрычніка 2024 г. / Віцеб. дзярж. ун-т ; рэдкал.: Г. К. Семянькова (адк. рэд.) [і інш.]. – Віцебск : ВДУ імя П. М. Машэрава, 2024. – 289 с. – С. 37-45. – 0,4 д.а. # Барысюк Т.П. Усходнія формы ў паэзіі Сержа Мінскевіча / Т.П. Барысюк // Соловьёвские чтения–2024 : сб. науч. ст. / редкол.: А. В. Ломовая (отв. ред.) [и др.]. – Минск : МГЛУ, 2024. – 3,39 Мб. – С. 115-120. – 0,35 д.а. # Борисюк, Т.П. Насими и современная белорусская поэзия: газели и рубаи / Т.П. Борисюк // Беларуская мова і літаратура ў славянскім этнакультурным кантэксце : матэрыялы ІV Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Віцебск, 23–24 кастрычніка 2024 г. / Віцеб. дзярж. ун-т ; рэдкал.: Г. К. Семянькова (адк. рэд.) [і інш.]. – Віцебск : ВДУ імя П. М. Машэрава, 2024. – 289 с. – С. 37-45. – 0,4 д.а. # Барысюк Т.П. Адам Міцкевіч у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Літаратура Новага часу ў люстэрку сучаснай гуманітарыстыкі : зборнік навуковых артыкулаў / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры, Інстытут літаратуразнаўства імя Янкі Купалы ; навук. рэд. Г. М. Кісліцына. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 401 с. – С. 62-69. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Імануіл Кант, Максім Танк і Пётр Барысюк: высокая маральнасць (вернасць, доўг) як галоўнае правіла канцэпцыі асобы / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: от Просвещения к Современности : материалы Восьмой междунар. науч. конф. (21–22 ноября 2024 г., г. Минск): В 2 т. Т. 1 / Ин-т философии НАН Беларуси ; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Минск : Четыре четверти, 2024. – 352 с. – С. 35-37. – 0,2 д.а. # Барысюк Т.П. Касмічная тэма ў вершаванай казцы “Вася Вясёлкін ляціць на Месяц” Сяргея Грахоўскага і беларуская касмічная лірыка 1960-х – 2020-х гг. // Казка і міф у еўрапейскай прасторы 3 : традыцыі і навацыі : матэрыялы ІІІ-і Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 18–20 мая 2023 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры ; уклад. Ю.В. Пацюпа, В.Д. Міцкевіч ; рэдкал. : А.І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 180 с. – С. 123-130. – 0,5 д.а. # Барысюк, Т.П. Ідэі М.Бахціна, Э.Фрома, Э.Сарокі і М.Эпштэйна для развіцця сучаснага беларускага літаратуразнаўства / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси в глобальных и региональных контекстах : материалы Девятой междунар. науч. конф. (20-21 ноября 2025 г., г. Минск). В 2 т. Т. 1 / Ин-т философии НАН Беларуси ; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2025. – 287 с. – С. 20-23. - 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Усходнія формы ў сучаснай рускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Трынаццатыя Калеснікаўскія чытанні : зб. матэрыялаў Рэсп. навук.-практ. канф., Брэст, 14 лістап. 2024 г. / Брэсц. дзярж.ун-т імя А.С.Пушкіна ; рэдкал.: З.П. Мельнікава (і інш.). - Брэст : БрДУ, 2025. - 300 с. - С. 43-47. - 0,2 д.а. }}}} === Каментарыі да збору твораў === * Танк, Максім. Збор твораў: У 13 т. — Т. 8. Празаічныя творы. Артыкулы. Выступленні. Рэкамендацыі, некралогі / Максім Танк; рэд. тома М. А. Тычына; падрыхтоўка тэкстаў і каментар: Т. П. Барысюк, М. П. Барташэвіч; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. — Мінск: Беларус. навука, 2009. — 642 с. * Танк, Максім. Збор твораў: У 13 т. — Т. 11. Пераклады / Максім Танк; рэд.тома Л. Г. Кісялёва; падрыхтоўка тэкстаў і каментар: Т. П. Барысюк, А. А. Данільчык, В. Л. Хацяновіч; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. — Мінск: Беларус. навука, 2010. — 1026 с. == Крыніцы == {{reflist}} == Літаратура == * ''ЛеГал ([[Леанід Міхайлавіч Галубовіч|Леанід Галубовіч]])''. Штрыхі да «Аўтапартрэта» // [[Літаратура і мастацтва (1932)|Літ. і мастацтва]]. — 2002. — 25 кастр. — С. 6-7. * ''Еўчык Н.'' Антыноміі паэтычнага свету. Трафімчык А. Недачытаная кніга Таццяны [Кніга вершаў Таццяны Барысюк «Аўтапартрэт». Дзве думкі] // [[Маладосць (1953)|Маладосць]]. — 2003. — № 3. — С. 137—141. * ''Капа Наталля.'' Паралель асацыяцый (Зборнік «Аўтапартрэт» Таццяны Барысюк) // Крыніца. Славянскі свет. — 2003. — № 7. — С. 78-80. * Вам і не снілася, або Што бачаць у снах паэты: Інтэрв’ю з Таццянай Барысюк / запісаў Мікола Чэмер // [[Настаўніцкая газета (1945)|Настаўніцкая газета]]. — 2004. — 14 снеж. — С. 4. * Маё фантомнае каханне: Інтэрв’ю з Таццянай Барысюк / запісаў [[Зміцер Арцюх]] // Літ. і мастацтва. 2006. 17 сакав. С. 12. — 0,2 а. * ''Гарэлік, Л. М.'' [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Sucasnyja/Polymia.djvu_pdf.zip/Polymia.2006-10.pdf Выявы інтэртэкстуальнасці ў творах маладых паэтаў : сучасная беларуская паэзія] // [[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 2006. — № 10. — С. 196—200. * ''Вабішчэвіч, Т.'' У шматгалоссі еўрапейскіх літаратур: [рэцэнзія на калектыўную манаграфію «Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX—XX стст.» (2008)] / Т.Вабішчэвіч // Літаратура і мастацтва. — 2009. — 13 лют. — С. 7. * ''Кандакоў, Д. А.'' [Рэцэнзія на калектыўную манаграфію «Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX—XX стст.» (2008)] / Д. А. Кандакоў // Вестник Полоцкого гос. университета. Серия А. Гуманит. науки. — 2009. — № 7. — С. 199—201. * ''МакМілін, Арнольд.'' Таццяна Барысюк / А. МакМілін // Пісьменства ў халодным клімаце: беларуская літаратура ад 70-х гг. XX ст. да нашых дзён / А. МакМілін. — Białystok: Wyd-wo Orthdruk, 2011. — 910 с. — С. 794—798. * ''Калядка, С.'' Шукайма сябе ў слове… / С.Калядка // Верасень. — 2012. — № 2 (7). — С. 155—167. * ''Лысова, Н. Б.'' [Рэцэнзія на калектыўную манаграфію "Літаратурная карта Еўропы: кантакты, тыпалогія, інтэртэкстуальнасць (2012)] / Н. Б. Лысова // Вестник Полоцкого гос. университета. Серия А. Гуманит. науки. — 2013. — № 10. — С. 115—117. * ''Гніламёдаў, У. В.'' «Шчыруе над светам душа, як пчала…» (нататкі пра сучасную паэзію). Артыкул другі / У. В. Гніламёдаў // Полымя. — 2014. — № 1. — С. 124—136. * Гоўзіч, І.М. Ад тэксту да кантэксту / І.М. Гоўзіч // Весці НАН Беларусі. Серыя гуманітарных навук. – 2019. – Т. 64, № 3. – С. 376-378. – С. 378. * Гніламёдаў У., Мікуліч М. Новае слова ў беларускім літаратуразнаўстве / У. Гніламёдаў, М. Мікуліч // Літаратура і мастацтва. – 2022. – 22 красавіка (№ 16). – С. 7. * Бахановіч, Н. Дыдактыка мінулага на карысць сваім здабыткам // Літаратура і мастацтва. – 2025. – 24 студзеня (№ 3). – С. 7. * {{артыкул|аўтар=[[Наталля Васільеўна Якавенка|Якавенка, Н.В.]] |загаловак=У рэчышчы літаратурнай інтэграцыі |спасылка= http://gazeta-navuka.by/79622335723-roqxos/vl1dzvbtb906/1506 |выданне=Навука |тып=газ. |год=19 лютага 2018 |нумар=8 |старонкі= 7|issn=}} * {{артыкул|аўтар= [[Таццяна Будовіч|Яна Будовіч]]|загаловак= Які характар, такі і лёс|спасылка=https://zviazda.by/sites/default/files/29-2021_2.pdf |выданне=[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]] |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год= 23 ліпеня 2021|выпуск= |нумар=29 |старонкі=16}} * {{артыкул |аўтар=Цухло С., Слабадзянюк Д. |загаловак=Ці ёсць сэрца ў паэта? |спасылка=https://zviazda.by/be/news/20211102/1635849992-ci-yosc-serca-u-paeta |выданне=Літаратура і мастацтва |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год=29 кастрычніка 2021 |выпуск= |нумар=43 |старонкі=10 |archive-date=11 лістапада 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111165620/https://zviazda.by/be/news/20211102/1635849992-ci-yosc-serca-u-paeta }} * ''Часнакова, Кацярына''. У імагалагічным аспекце / К. Часнакова // Полымя. — 2023. — № 3. — С. 140—143. * ''Гардзей, Алена''. Кісялёўскі трыпціх / А. Гардзей // Навука. — 2023. — 3 мая (№ 18). — С. 7. * {{артыкул|аўтар= [[Алег Грушэцкі|Грушэцкі, А. Л.]]|загаловак=Таццяна – слаўнае імя! |спасылка=https://www.nslowa.by/2024/02/03/tatstsyana-slaunae-imya/ |выданне= [[Наша слова (1990)|Наша слова]]|тып=газета |месца= |выдавецтва= |год= 2024|выпуск= 109 |нумар= 5|старонкі=4—5|ref= Грушэцкі |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240204124803/https://www.nslowa.by/2024/02/03/tatstsyana-slaunae-imya/ |archivedate=2024-02-04}} * {{артыкул|аўтар=Сяржант, Н. Л. |загаловак= Iмагалогiя - новая галiна беларускага лiтаратуразнау'ства: Па старонках маштабнага даследавання |спасылка= |выданне=[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] |тып= часопіс|месца=Мн. |выдавецтва=[[Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь|Міністэрства адукацыі РБ]] |год= 2024|выпуск= |нумар=3 |старонкі= 31—34|isbn= |issn=}} == Спасылкі == {{Commonscat|Tatsiana Barysjuk}} * [https://ilit.basnet.by/interconnection?fbclid=IwAR3sp6BEjmD0YA4Fkr87rHHvTMDiZYOEk2uH_tnBOGKLeCXouexRAER95v4#!/tproduct/104153685-1553896458160 Біяграфія Таццяны Барысюк] на сайце [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі]] * [http://art-s.by/udelniki-tatsiana-barysiuk.html Біяграфія Таццяны Барысюк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211215173746/http://art-s.by/udelniki-tatsiana-barysiuk.html |date=15 снежня 2021 }} на сайце [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Паэтычнага тэатру «Арт. С»]] * [http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html Біяграфія Таццяны Барысюк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180411005723/http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html |date=11 красавіка 2018 }} на сайце [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]] * Аўдыё — ([https://files.knihi.com/Knihi/radiokultura/dnk/Tacciana_Barysiuk.Dvanaccac_podzvihau_Pacucychi_Dusi.mp3.zi mp3.zip]{{Недаступная спасылка}}) «[https://knihi.com/Tacciana_Barysiuk/Dvanaccac_podzvihau_Pacucychi_Dusi_mp3.zip.html Дванаццаць подзьвігаў Пацучыхі Дусі]» * Кнігі — ([https://files.knihi.com/Knihi/scanned-n/Barysiuk_Tacciana.Autapartret.djvu djvu]) «[https://knihi.com/Tacciana_Barysiuk/Autapartret.html Аўтапартрэт]» * {{YouTube|vVgQMdV3i5E|«Творчасць і навука ў жыцці Таццяны Барысюк»: інтэрв’ю / гутарыла Наталля Сіротка|logo=1}} ([[Культура (радыёканал)|канал «Культура»]] Беларускага радыё, перадача «Дыялогі пра культуру», 20 чэрвеня 2025) {{DEFAULTSORT:Барысюк Таццяна}} [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі на англійскую мову]] qreyex5r9ko7i0vctfteq47j2s3t7bs 0 452361 5129706 4995126 2026-04-20T06:30:15Z DzBar 156353 /* Мова твору */ вычытка 5129706 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор |Назва = Мова |Назва-арыгінал = Мо{{націск}}ва |Выява = Мова, кніга.jpg |Памер = 150px |Подпіс выявы = Вокладка асобнага выдання рамана |Жанр = антыўтопія |Аўтар = Віктар Марціновіч |Мова арыгіналу = беларуская |Напісаны = 2012—2014 |Публікацыя = [[2014 год у гісторыі літаратуры|2014]] |Асобнае выданне = 2014 |Выдавецтва = [[Кнігазбор]] |Серыя = |Колькасць старонак = |Ілюстратар = |Афармленне = |Пераклад = |Перакладчык = |Носьбіт = кніга |Папярэдні твор = [[Сфагнум, раман|Сфагнум]] |Наступны твор = |ISBN = |Электронная версія = http://34mag.net/content/34MULTILABEL/Books/Martinovi4/Viktar_Marcinovich_Mova__%282014%29_.zip |Вікікрыніцы-тэкст = }} '''Мова''' ({{lang-zh|墨瓦}}) — раман у жанры [[антыўтопія|антыўтопіі]] беларускага пісьменніка і журналіста [[Віктар Марціновіч|Віктара Марціновіча]], выдадзены ў 2014 годзе. Мае падзагаловак «Проста стойце побач: да вас падыдуць». Раман стаў чацвёртым буйным творам Марціновіча і другім — напісаным ім [[Беларуская мова|беларускай мовай]]. Паводле аўтарскага меркавання, твор можна аднесці да жанру «сацыяльнай фантастыкі»<ref>{{cite web|author=|title=Марціновіч: Мой новы раман «Мова» — эстэтычная правакацыя|url=http://www.svaboda.mobi/a/26573101.html|publisher=[[Свабода (радыё)|Радыё «Свабода»]]|date=9 верасня 2014|accessdate=15 красавіка 2015}}</ref> ці «лінгвістычнага баевіка»<ref name="lingvobajavik">{{cite web|author=[[Вольга Гарапучык]]|title=Лінгвістычны баявік Віктара Марціновіча «Мова» з’явіўся ў продажы|url=http://pda.nn.by/artykul/134719.html|publisher=Газета «[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]»|date=5 верасня 2014|accessdate=15 красавіка 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305045554/http://pda.nn.by/artykul/134719.html|archivedate=5 сакавіка 2016|url-status=dead}}</ref>. Першая аўтограф-сесія з нагоды публікацыі рамана адбылася 10 верасня 2014 года ў [[Мінск]]у, а першая паўнавартасная прэзентацыя — 23 верасня 2014 года ў [[Віцебск]]у<ref>{{cite web|author=[[Таццяна Мацвеева]]|title=Кніга выйшла рэкордным для Беларусі тыражом|url=http://m.tut.by/news/culture/416776.html|publisher=[[TUT.BY|Tut.by]]|date=24 верасня 2014|accessdate=15 красавіка 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161023141219/http://m.tut.by/news/culture/416776.html|archivedate=23 кастрычніка 2016|url-status=dead}}</ref>. == Гісторыя стварэння == Марціновіч працаваў над раманам каля трох-чатырох гадоў. Працэс роздуму запусціў допіс беларускай пісьменніцы [[Марыя Мартысевіч|Марыі Мартысевіч]], у якім яна параўнала ўмовы гандлю беларускай літаратурай з [[наркагандаль|наркагандлем]]. «Кнігу беларускую сёння ў горадзе знайсці гэтаксама складана, трэба шукаць бункер ці дылера. Гэты допіс запусціў працэс роздумаў, які цягнуўся каля трох-чатырох гадоў. Паступова нараджаўся сюжэт. Можна сказаць, гэта самы прадуманы з маіх сюжэтаў», — сцвярджаў сам Марціновіч<ref name=" lingvobajavik" />. Нягледзячы на прыгодніцка-дэтэктыўны сюжэт, аўтар паспрабаваў сабраць у рамане сваё «разуменне багажу праблем, звязаных з нашай ідэнтычнасцю, з культурай, мовай і гісторыяй. З тутэйшасцю, з правінцыйнасцю, з гатоўнасцю адмовіцца ад свайго»<ref>{{cite web|title=Рэліз электроннай версіі рамана «Мова» адбыўся на лэйбле «Пяршак»|url=http://www.martinovich.by/uk/?p=365|publisher=Віктар Марціновіч|date=10 верасня 2014|accessdate=15 красавіка 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141023003842/http://martinovich.by/uk/?p=365|archivedate=23 кастрычніка 2014|url-status=dead}}</ref>. == Тыпалогія «мовы» == Мова ў рамане Марціновіча з’яўляецца [[наркотык]]ам з класы «несубстанцыйных псіхатропаў»<ref>Тут і далей пазначаны старонкі з выдання: {{кніга|аўтар=Віктар Марціновіч.|частка=|загаловак=Мова|арыгінал=|спасылка=http://www.knihi.by/knihi/marcinovic-viktar-mova|адказны=|выданне=|месца=Мінск|выдавецтва=[[Кнігазбор]]|год=2014|том=|старонкі=|старонак=264|серыя=|isbn=978-985-7089-80-2|тыраж=1000|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171225211052/http://knihi.by/knihi/marcinovic-viktar-mova|archivedate=25 снежня 2017}}</ref> (с. 67, с. 161), які ўздзейнічае непасрэдна на псіхіку без выразнай шкоды для цела (с. 13). Ужыванне мовы мае вынікам згубу прасторавай і часавай арыентацыі, візуальныя і слыхавыя галюцынацыі з выразным этнаграфічным эфектам. У адным з месцаў рамана аўтар акрэслівае мову як «адзіны нематэрыяльны наркотык, які ўздзейнічае на тутэйшых людзей», [[Беларусы|беларусаў]] (с. 69), у іншым — удакладняе, што мова не дзейнічае на жыхароў за межамі края, напрыклад, на тых, «хто жыве ў [[Масква|Маскве]] ці [[Новасібірск]]у» (с. 162). Распаўсюджанне мовы адбываецца з дапамогай адмысловых «скруткаў» — надрукаваных ці напісаных цытат з розных літаратурных твораў. Меркавана, уздзеянне мовы на псіхіку адбываецца праз прачытанне незвычайных «псіхадэлічных» зваротаў, сінтаксічных спалучэнняў, непаўторных лексіка-граматычных адзінак, якія сустракаюцца ў скрутках. Дасягненне паўторнага эфекту патрабуе павелічэння моўнай дозы (с. 129), то бок, большай колькасці прачытанага тэксту. Пры гэтым, паўторнае прычытанне аднаго і таго ж скрутку не дае ранейшага эфекту (с. 62). Скруткі з моваю бываюць рознай якасці і даўжыні, а самымі дарагімі лічацца скруткі з цэлых старонак друкаваных выданняў. Распаўсюджваннем мовы займаюцца арганізаваныя групоўкі кітайцаў, цыган і індывідуальных гандляроў («дылераў»). За ўжыванне мовы артыкулам 264 Крымінальнага кодэкса Саюзнай дзяржавы [[Кітай|Кітая]] і [[Расія|Расіі]] прадугледжана зняволенне да 10 год, за продаж — смяротнае пакаранне (с. 35-40). Выкананне заканадаўства ў сферы распаўсюджванню наркотыкаў (у тым ліку мовы) забяспечвае «Дзяржнаркакантроль». == Эпіграф == У якасці эпіграфу да рамана ўжытая цытата з артыкула французскага філосафа [[Ралан Барт|Ралана Барта]] «Рыторыка вобраза» ([[1964]]), які прысвечаны аналізу візуальнага вобраза як знакава-камунікацыйнай сістэмы: {{пачатак цытаты}}…прычым любы падобны слоўнік, якой бы ні была яго глыбіня, уяўляе сабой код. Паколькі сама нашая псіхея (як цяпер лічаць) структураваная так, як мова. Мала таго, чым глыбей мы апускаемся ў нетры чалавечай псіхікі, тым болей разрэджанымі робяцца прабелы паміж знакамі{{канец цытаты}} Паводле Барта, разуменне назіральнікам пэўнага візуальнага вобраза залежыць ад культурнага кода, да якога далучаны суб’ект назірання, ад тыпаў ведаў, якія ён праектуе на выяву, і якія, разам з тым, шчыльна звязаныя з яго штодзённай практыкай, нацыянальнай прыналежнасцю, культурным і эстэтычным узроўнем: «Выява можа быць па-рознаму прачытана некалькімі рознымі суб’ектамі <…> і адна і тая ж лексыя можа мабілізаваць адрозныя слоўнікі»<ref>[http://www.philology.ru/literature1/barthes-94a.htm Р. Барт Рыторыка вобраза. Русский филологический портал]{{ref-ru}}</ref>. Адпаведна, «мова» ў рамане выступае для беларусаў (так званых «карэнных жыхароў Паўночна-Заходніх тэрыторый») асаблівым суплётам знакаў ці кодам, які толькі ў іх адных выклікае адмысловую эйфарыю, не здольную праявіцца ў астатніх грамадзян Саюзнай дзяржавы. == Сюжэт == Падзеі адбываюцца ў 2044 годзе (ці ў 4741 — паводле [[Кітайскі каляндар|кітайскага календара]]), у Мінску, які знаходзіцца на Паўночна-Заходніх тэрыторыях Саюзнай дзяржавы Кітая і Расіі. Сюжэт грунтуецца на двух паралельных наратывах — кантрабандыста і наркагандляра Сяргея («барыгі») і неназванага наркамана («джанкі»), якія сустракаюцца толькі ў канцы рамана. === Барыга === Сяргей завозіць у Саюзную дзяржаву з Еўропы наркатычны сродак («мову»), які знаходзіцца пад строгай забаронай. Пасля адной з удалых паездак за мяжу па мову на Сяргея адбываецца незвычайны напад. Двух кітайцаў на матацыкле з дапамогай вуды спрабуюць адабраць у яго заплечнік, аднак няўдала: леска рвецца, кручок застаецца ў тканіне заплечніка, а сам Сяргей атрымлівае моцныя пашкоджанні пасля падзення на асфальт. Праз пэўны час ён разумее, што ў заплечніку быў схаваны незвычайны скарб: падкладзены кімсьці ў [[Варшава|Варшаве]] зборнік санетаў на «мове» невядомага Сяргею [[Уільям Шэкспір|Уільяма Шэкспіра]]<ref>Паводле аўтарскага апісання можна ідэнтыфікаваць гэту кнігу як выданне: {{кніга|аўтар=Уільям Шэкспір.|частка=|загаловак=Санеты|арыгінал=|спасылка=http://www.knihi.com/Uiljam_Sekspir/Saniety.html|адказны=|выданне=|месца=Мінск|выдавецтва=[[Беларусь (выдавецтва)|«Беларусь»]]|год=1964|том=|старонкі=|старонак=164|серыя=|isbn=|тыраж=1000|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210522174417/https://knihi.com/Uiljam_Sekspir/Saniety.html|archivedate=22 мая 2021}}</ref>. Далей высвятляецца, што кнігу яму падклаў прадстаўнік [[Трыяда (арганізацыя)|трыяд]] «Светлы шлях» — мінскага філіяла кітайскага крымінальнай арганізацыі, якая спрабуе кантраляваць распаўсюджанне наркотыку на Паўночна-Заходніх тэрыторыях. Трыяды выходзяць на Сяргея, спрабуючы ціхамірна забраць кнігу, якую, як яны мяркуюць, Сяргей хавае ў сваёй кватэры. Аднак, калі яны вяртаюцца з гаспадаром па кнігу, у доме Сяргея адбываецца выбух і нішчыць усю яго маёмасць. Трыяды ўпэўнены ў знішчэнні кнігі, таму проста адвозяць Сяргея да Цёткі — беларускай намесніцы Паўночна-Заходніх тэрыторый, якая стала адным з кіраўнікоў трыядаў пасля перамір’я, дасягнутага паміж імі і беларускім узброеным супрацівам. Цётка тлумачыць Сяргею сапраўднае значэнне мовы і прычыны яе незвычайнага ўздзеяння на мясцовы люд. Уласна, асноўным матывам Цёткі атрымаць кнігу з санетамі было жаданне даведацца забытых беларускіх словаў, а перадусім — трэцяга слова для азначэння адносін паміж мужчынам і жанчынай, асаблівага сіноніма да паняццяў «кахання» і «любові», ужытага калісьці выдатным перакладчыкам і паэтам [[Уладзімір Дубоўка|Уладзімірам Дубоўкам]]. З цягам часу гэта слова знікла з беларускай лексікі, якая, па словах Цёткі, была ўсцяж «прарэджаная з кулямётаў забароны» (с. 171) расійска-кітайскімі ўладамі. Мінскія трыяды спрабуюць адрадзіць беларускую мову, і іх высілкі знаходзяць водгук у Сяргеевым сэрцы. Праз пэўны час ён адмаўляецца гандляваць мовай, а яго сустрэчы з Цёткай пачашчаюцца. Сяргей трымае ў таямніцы, што кнігу яму ўдалося захаваць, бо яна заўсёды была пры ім у заплечніку. Ён робіць выгляд, што спрабуе па памяці ўзнавіць невядомыя словы, каб заставацца цікавым Цётцы, якая яму, відавочна, падабаецца. Трыяды даведваюцца, што ў хуткім часе ўлады рыхтуюць наступ на іх падполле, таму кіраўнік баявога крыла «Светлага шляху», беларус Сварог, вырашае дзейнічаць на апярэджанне. Ён здзяйсняе захоп тэлевізійнага цэнтра, перарываючы эфір трансляцыяй загадзя агучанага артыкула пра роднае слова сапраўднай Цёткі — беларускай літаратаркі [[Алаіза Пашкевіч|Алаізы Пашкевіч]]. Але гэты тэракт падаўлены, амаль усе баевікі расстраляны ўладным спецназам, адзіны з пазасталых удзельнікаў нападу па мянушцы Дзёгаць уцякае ў бок Кітая. === Джанкі === Другая лінія ўяўляе сабой жыццяпіс неназванага «моўнаркота», які стаў спажывальнікам мовы праз выпадковую дзяўчыну ў начным клубе. Менавіта праз яго разважанні чытач найбольш даведваецца пра характар «моўнай» залежнасці, спосабы набыцця і спажывання мовы, а таксама пра яе юрыдычны статус. Гэты герой лічыць сябе інтэлектуалам і грэбліва ставіцца да большасці грамадзян. Працяглы час ён працуе ў рэкламнай агенцыі капірайтэрам і складае творчы тандэм з дасведчаным ужывальнікам мовы Ганіным. Праз пэўны час герой выпытвае ў Ганіна адрэсу наркадылера Сяргея, які стала забяспечвае яго калегу якаснымі ўзорамі мовы. Нажаль, праз пэўны час Сяргей адмаўляецца прадаваць герою чарговыя дозы і ўвогуле сцвярджае, што настала перарваў гандаль. У той самы дзень героя арыштоўваюць прадстаўнікі Дзяржнаркакантролю. У ізалятары герой знаёміцца са следчым, які прадстаўляецца [[Язэп Лёсік|Язэпам Лёсікам]] і паведамляе пра «дальнабачнае» рашэнне ўладаў у хуткім часе амніставаць усіх спажывальнікаў мовы і пакінуць пакаранне толькі для яе распаўсюднікаў. Між іншым, следчы закранае тэму празмерных даходаў дылера Сяргея, які быццам на грошы залежных ад мовы людзей пабудаваў сабе новую кватэру (насамрэч, пасля выбуху ў кватэры грошы на ейную рэнавацыю выдаткавалі з дзяржаўнага бюджэту). Героя адпускаюць з ізалятару, і ён адразу ідзе да Сяргея, дзе ў прыпадку гнева забівае яго і забірае з сабой кнігу з санетамі Шэкспіра. Гэтую кнігу як наркотык ён мае спажываць самастойна да шчаслівай старасці. Тым часам, рашэнне дзяржаўных службаў легалізаваць ужыванне мовы мае свае наступствы. На кожным рагу людных вуліц з’яўляюцца агенты, якія прадаюць скруткі з мовай, што адпачатку ўтрымліваюць дзіўныя памылкі ў выглядзе апісак ці наўмысна скажоных фрагментаў. Кошты на гэтыя скруткі ніжэйшыя, чым у трыяд, таму прыбыткі апошніх значна скарачаюцца. У жаданні высветліць абставіны справы і падзяліць зоны ўплыву з новымі ігракамі на рынку, трыяды дамаўляюцца з імі на бяззбройныя перамовы. Але падчас сустрэчы апошнія баявыя атрады «Светлага шляху» крывадушна расстраляныя. Гандляваць якаснай мовай больш не стае каму. Спажыванне мовы з памылковым кодам расце, яе разуменне становіцца ўсё больш цяжкім для саміх носьбітаў, і людзі перастаюць карыстацца мовай. Мова памірае. == Геаграфія падзей == Пачатак рамана адбываецца ў Варшаве, дзе «барыга» Сяргей набывае скурткі з моваю, каб пераправіць іх у Мінск. У Варшаве пануе культ спажывання, шопінг ператвораны ў рэлігію, адлюстраваннем якой з’яўляюцца храмы-буцікі, што месцяцца ў колішнім [[Палац культуры і навукі|Палацы культуры і навукі]]. Усё гэта, на думку героя, ёсць рысамі «збяднелай мультыкультурнай Еўропы», якая выразна супрацьстаўляецца «заможнаму, годнаму, монаэтнічнаму рускаму Кітаю» (с. 20). Мінск, дзе разгортваюцца асноўныя падзеі рамана, — ёсць горадам на паўночным захадзе Саюзнай дзяржавы, да якога культурныя ўплывы дабіраюцца праз 20-30 гадоў пасля таго, як сталі моднымі ў метраполіі (с. 14). Адпаведна, на ўсім архітэктурным абліччы гораду ляжыць прыкмета адсталасці і правінцыйнасці. === Раёны, вуліцы і будынкі, якія апісваюцца ў рамане === * [[Мінскі чыгуначны вакзал]] (с. 28); * [[Няміга (вуліца)|Няміга]] (Шанхай ці Чайна-таўн, с. 39, 83-85); * [[Плошча Перамогі (Мінск)|плошча Перамогі]] (Плошча Мёртвых, с. 41); * [[Зялёны Луг (мікрараён)|Зялёны Луг]] (с. 43-44, 182) * [[Баравая (мікрараён)|Баравая]] (с. 70); * [[Плошча Незалежнасці (Мінск)|плошча Незалежнасці]] (плошча Залежнасці, с. 128); * [[Вуліца Інтэрнацыянальная (Мінск)|вуліца Інтэрнацыянальная]] і [[Вуліца Камсамольская (Мінск)|вуліца Камсамольская]] (с. 139—142); * [[Траецкае прадмесце]] (с. 147). == Мова твору == Арыгінал рамана пісаўся на беларускай мове. Аднак першае выданне, згодна аўтарскай задуме, выйшла таксама і на [[руская мова|рускай мове]], каб злучыць айчынную чытацкую аўдыторыю: {{пачатак цытаты}}Гэтым разам я вырашыў, што трэба злучаць аўдыторыю. Беларус, які гэты тэкст прачытае па-руску, абавязкова і гарантавана будзе шукаць яго беларускі варыянт. У гэтым сэнс гэтай эстэтычнай правакацыі, таму што квінтэсэнцыяй гэтага рамана з’яўляецца сама мова<ref name="lingvobajavik" />.{{канец цытаты}} Пераклад на рускую мову ажыццявіла [[Лідзія Міхеева]]. Некаторыя элементы ў ім пераствораны для разумення замежнага рускамоўнага чытача (напрыклад, плошча Залежнасці ператварылася ў Плошчу [[Еўразійская эканамічная супольнасць|ЕўрАзЭС]]). Пераклад быў выдадзены адразу ў дзвюх версіях: папяровай і электроннай. Выданне электроннай версіі беларускамоўнага арыгінала Марціновічам першапачаткова не прадугледжвалася. Зважаючы на тое, што беларуская мова ў рамане выступае як «альтэрнатыўны сусвет», некаторыя чытачы адзначылі, што рускамоўны пераклад выглядае арганічнейшым за арыгінал і болей адпавядае канцэпцыі твору, паколькі ў ім выразней акрэсліваецца пранікненне чужароднай мовы ў расійскі тэкст<ref>Гл., напрыклад, [http://delaemvmeste.by/martinovich/ Што ў цябе ёсць, акрамя мовы, з якой складаюцца твае думкі і словы? Беларусь 2.0 — Делаем вместе] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200205174548/http://delaemvmeste.by/martinovich/ |date=5 лютага 2020 }}{{ref-ru}}</ref>. == Публікацыі рамана ў Беларусі == {| class="wikitable" ! Выданне !! Год !! Аўтар вокладкі !! Выдавецтва !! Наклад |- | Першае выданне || 2014 || Анатоль Лазар ([[Adliga Studio]]) || [[Кнігазбор (выдавецтва)|Кнігазбор]] || 1000 ас. + 700 ас. (дадат.) |- | Першае рускамоўнае выданне || 2014 || Ганна Крук, Кася Сырамалот, у афармленні выкарыстаная карціна [[Язэп Драздовіч|Язэпа Драздовіча]] «Касмаполіс» (1931) || [[Логвінаў (выдавецтва)|Логвінаў]] || невядома |- | Другое выданне || 2014 || Артур Вакараў (Adliga Studio) || Кнігазбор || 500 ас. |- | Трэцяе выданне || ? || || Кнігазбор || ? |- |Чацвертае выданне |2019 |Артур Вакараў (Adliga Studio) |Кнігазбор |300 ас. |} == Крытыка, перайманні, наследаванні == У асноўным, раман быў сустрэты прыязна чытачамі і крытыкамі. [[Міхась Баярын]] зазначыў: «„Мова“ чытаецца імкліва і цэльна, а пасля сніцца, захапляе і адорвае. <…> Кнігу хочацца расцягаць на цытаты. За апошнія пятнаццаць гадоў гэта самы цікавы беларускі раман, які я чытаў»<ref>{{cite web|author=[[Міхаіл Баярын]]|title=Віктар Марціновіч, «Мова»|url=http://bayaryn.blogspot.com/2014/09/blog-post_24.html|publisher=[[Blogger]]|date=24 верасня 2014|accessdate=15 красавіка 2015}}</ref>. [[Андрэй Расінскі]] адцеміў уплыў на сюжэт рамана англамоўных антыўтопіяў «[[451 градус па Фарэнгейце]]» [[Рэй Брэдберы|Брэдберы]], «[[Дзіўны новы свет]]» [[Олдас Хакслі|Хакслі]] і «[[Дзюна (раман)|Дзюны]]» [[Фрэнк Герберт|Герберта]] і назваў раман «захапляльнай кнігай»<ref>{{артыкул|аўтар=[[Андрэй Расінскі]].|загаловак=Фантастычныя прыгоды кантрабанднай мовы|спасылка=http://novychas.info/kultura/fantastycnyja_pryhody_kantraba/|выданне=[[Новы Час|Новы час]]|тып=[[газета]]|год=26 верасня 2014|нумар=[http://www.novychas.info/uploads/userfiles/files/2014/nch_2014_36.pdf 36 (405)]|старонкі=32|issn=2218-2244}}</ref>. Асобнай крыніцай натхнення для Марціновіча мог стаць раман «Шабаны. Гісторыя аднаго знікнення» [[Альгерд Бахарэвіч|Бахарэвіча]], насычаны моўна-гістарычнай рэфлексіяй і знакаміты першым прафетычным апісаннем [[Шабаны (мікрараён)|Шабаноў]] будучага. Негатыўныя рысы рамана адзначылі Каця Рускевіч («стыль і штампы», празмерны «жаночы глянец»<ref>{{cite web|author=[[Кацярына Рускевіч]]|title=Мова для новых|url=http://www.bookster.by/reviews/mova-dlya-novyh|publisher=[[Букстэр.by]]|date=16 верасня 2014|accessdate=15 красавіка 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150203151204/http://bookster.by/reviews/mova-dlya-novyh|archivedate=3 лютага 2015|url-status=dead}}</ref>) і [[Ціхан Чарнякевіч]]: «Раман „Мова“ гладкі, як нектарын, сентыментальны да ружовасці і абсалютна нястрашны, хоць задуманы, паводле аўтара, як драма і антыўтопія». Да таго ж, паводле крытыка, аўтар дэманструе «некампэтэнтнасць … у беларускай лірычнай традыцыі», абіраючы для «моўных» уставак у раман слабыя і «найпрыметыўнейшыя» вершы (як у выпадку з «Матылём» [[Уладзімір Жылка|Уладзіміра Жылкі]])<ref>{{cite web|author=[[Ціхан Чарнякевіч]]|title=Жанглёр на футбольным полі|url=http://www.svaboda.mobi/a/26611599.html|publisher=Радыё «Свабода»|date=29 верасня 2014|accessdate=15 красавіка 2015}}</ref>. == Дадатковыя звесткі == * Прэзентацыя рамана ў [[Гродна|Гродне]] 23 кастрычніка 2015 года праходзіла ў грэка-каталіцкай парафіі Маці Божай Фацімскай, але была перарвана міліцыяй і прадстаўніком мясцовага выканкама, якія палічылі, што памяшканне не прыстасавана для грамадскіх сустрэч, а самі арганізатары не атрымалі належны дазвол на правядзенне мерапрыемства<ref>{{cite web|author=Віктар Марціновіч|title=Гэта Беларусь, дзетка|url=http://www.budzma.by/news/viktar-marcinovich-heta-byelarus-dzyetka.html|publisher=[[Будзьма беларусамі!]]|date=29 кастрычніка 2014|accessdate=15 красавіка 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200807123227/https://budzma.by/news/viktar-marcinovich-heta-byelarus-dzyetka.html|archivedate=7 жніўня 2020|url-status=dead}}</ref><ref>[http://news.tut.by/culture/420931.html Презентацию книги «Мова» Виктора Мартиновича в Гродно сорвали милиционеры и идеологи. Tut.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150426022623/http://news.tut.by/culture/420931.html |date=26 красавіка 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>{{cite web|author=[[Ганна Любакова]]|title=Міліцыянты пагарачыліся, да Марціновіча прэтэнзій няма|url=http://www.svaboda.mobi/a/26653688.html|publisher=Радыё «Свабода»|date=24 кастрычніка 2014|accessdate=15 красавіка 2015}}</ref>. Адметна, што ў той самы дзень прэзідэнт Беларусі [[Аляксандр Лукашэнка]] праводзіў сустрэчу з прадстаўнікамі творчай інтэлегенцыі, на якой уздымаліся пытанні спрыяння літаратурнаму працэсу. * Выданне рамана спарадзіла хвалю разнастайнага мастацкага імпэту яго чытачоў. Энтузіясты выпусцілі цішоткі з іерогліфамі «МО» і «ВА» ў стылі вышыванак, а мастачка Наталля Гарачая зрабіла выставу графічных работ па матывах рамана<ref>{{cite web|title=«Адліга» распрацавала новы дазыйн вокладкі рамана «МОВА»|url=http://www.marketing.by/novosti-rynka/-adl-ga-raspratsavala-novy-dazyyn-vokladk-ramana-mova/|publisher=[[Маркетынг.by]]|date=11 снежня 2014|accessdate=15 красавіка 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200805072947/https://www.marketing.by/novosti-rynka/-adl-ga-raspratsavala-novy-dazyyn-vokladk-ramana-mova/|archivedate=5 жніўня 2020|url-status=dead}}</ref>. Сам аўтар па слядах свайго твору прарочыў «татухі з выявай „моўных“ іерогліфаў, street art з выявамовамі „ў“, перфомансы на плошчы Мёртвых і з’яўленне праваднікоў па нябачным пакуль мінскім Чайнатаўне»<ref>{{cite web|title=Мова — беларуская, Мінск — кітайскі. Версія Віктара Марціновіча|url=http://www.budzma.by/budzma/mova-byelaruskaya-minsk-kitayski-vyersiya-viktara-marcinovicha.html|publisher=Будзьма беларусамі!|date=10 верасня 2014|accessdate=15 красавіка 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190403231233/http://budzma.by/budzma/mova-byelaruskaya-minsk-kitayski-vyersiya-viktara-marcinovicha.html|archivedate=3 красавіка 2019|url-status=dead}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * {{cite web|author=[[Алаіза Пашкевіч|Цётка]]|title=Шануйце роднае слова|url=http://www.knihi.com/Ciotka/Sanujcie_rodnaje_slova.html|publisher=[[Беларуская Палічка]]|accessdate=15 красавіка 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150916135541/http://knihi.com/Ciotka/Sanujcie_rodnaje_slova.html|archivedate=16 верасня 2015|url-status=dead}} [[Катэгорыя:Творы Віктара Марціновіча]] [[Катэгорыя:Антыўтопіі]] [[Катэгорыя:Кнігі 2014 года]] [[Катэгорыя:Раманы XXI стагоддзя]] sjmcicgdqndofb2303tz9abkw8juaph 0 474946 5129669 4460866 2026-04-19T21:57:20Z Redaktor GLAM 101782 Higher resolution version of image 5129669 wikitext text/x-wiki [[Файл:Rotmistrz tatarski (27766453).jpg|300px|right|thumb|Ротмістр татарскай кавалерыі каля 1660 г.]] '''Татарская конніца''' паўстала ў войску літоўскага князя [[Гедзімін]]а ў XIV стагоддзі з татараў, якія перасяліліся на тэрыторыю [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ў часы міжусобных войн ханаў [[Залатая Арда|Залатой арды]], у прыватнасці хана [[Узбек-хан|Узбека]], што ўвёў [[іслам]]. Значны прыток татараў адбыўся ў часы [[Вітаўт]]а. Ад яго яны атрымалі прывілей на права валодання атрыманымі землямі і свабоду веравызнання, у абмен на абавязак вайсковай службы ў кавалерыйскіх харугвах. Так у 1410 годзе ў [[Грунвальдская бітва|Грунвальдскай бітве]] ў складзе літоўскага войска прынялі ўдзел татарскія харугвы [[Джэлал ад-Дзін-хан|Джэлал ад-Дзіна]]. У далейшым харугвы папаўняліся за кошт уцекачоў з [[Крымскае ханства|Крымскага ханства]]. Пры рэарганізацыі каралём [[Уладзіслаў IV|Уладзіславам IV Вазай]] у 1630-х гадах войска татарская кавалерыя ўвайшла ў склад народнага [[аўтарамент]]у. З XVII стагоддзя ў харугвах лёгкай татарскай кавалерыі акрамя татараў служылі палякі, літоўцы і ўкраінцы, якія рэкрутаваліся па таварыскай сістэме. Такія харугвы былі распаўсюджаны ў прыватных войсках магнатаў [[Подолле|Падолля]] і нізоўя Дняпра. Выкарыстоўваліся для выведкі, аховы, пераследу ворага. Кавалерысты не мелі ахоўнага рыштунка і ўзбройваліся лукамі і шаблямі, з 1676 года — кароткімі дзідамі. Пасля [[Вялікая Паўночная вайна|Вялікай Паўночнай вайны]] напачатку XVIII стагоддзя з-за неэфектыўнасці супраць сучасных войскаў татарскія харугвы прыйшлі ў заняпад, але яны паслужылі асновай для новага віду лёгкай кавалерыі — [[уланы|уланаў]]. Пад такой назвай іх сталі выкарыстоўваць у [[Курфюрства Саксонія|саксонскай]] арміі [[Аўгуст Моцны|Аўгуста II Фрыдрыха]], адкуль яны патрапілі ў войска [[Францыя|Францыі]]. == Літаратура == {{refbegin}} * {{кніга |аўтар = Leszek Podhorodecki |загаловак = Tatarzy. Od Czyngis-chana do XX wieku{{ref-pl}} |спасылка = |месца = Warszawa |выдавецтва = Bellona |год = 2010 |isbn = 978-83-11-11801-0 }} * {{кніга |аўтар = Borawski P. |загаловак = Tatarzy w dawnej Rzeczypospolitej{{ref-pl}} |спасылка = |месца = Warszawa |выдавецтва = Ludowa Spoldzielnia Wydawnicza |год = 1986 |isbn = 83-205-3747-9 }} * {{кніга |аўтар = Marek Plewczynski |загаловак = Zolnierz jazdy obrony potocznej za panowania Zygmunta Augusta{{ref-pl}} |спасылка = |месца = Warszawa |выдавецтва = |год = 1985 |isbn = 83-01-05997-4 }} * {{кніга |загаловак = Mala Encyklopedia Wojskowa{{ref-pl}} |спасылка = |выданне = Wydanie I |месца = Warszawa |выдавецтва = |год = 1967 |isbn = }} {{refend}} [[Катэгорыя:Войска Вялікага Княства Літоўскага]] ptfpgdk8otrni62m5vwzp373y95vi85 0 548351 5129794 5063979 2026-04-20T09:08:23Z ~2026-24047-60 166962 /* Маршруты */ 5129794 wikitext text/x-wiki {{Аўтобусная сістэма | назва = Гомельскі аўтобус | выява = Аўтобус МАЗ-215.jpg|міні | шырыня = 276px | краіна = {{Беларусь}} [[Беларусь]] | горад = [[Гомель]] | дата адкрыцця = [[7 лістапада]] [[1924]] / [[1947]] | дата зачынення = | кол-ць маршрутаў = 88 | даўжыня маршр. сеткі = 1 927 км | кол-ць аўтапаркаў = 2 | тыпы = [[МАЗ-103]], [[МАЗ-105]], [[МАЗ-107]], [[МАЗ-203]], [[МАЗ-206]], [[МАЗ-215]], [[Радзіміч А092]] | кол-ць аўтобусаў = 400 | эксплуатант = ААТ «Гомельаблаўтатранс» | кошт праезду = 90 капеек, у экспрэсных і хуткасных 95 капеек | сайт = http://gomeltrans.net/ | Катэгорыя на Вікісховішчы = }} '''Гомельскі аўтобус''' — сетка [[аўтобус]]ных маршрутаў горада [[Гомель]], абслугоўваецца ААТ «[[Гомельаблаўтатранс]]». Асноўны від наземнага муніцыпальнага грамадскага транспарту горада. Сетка гарадскіх [[аўтобус]]аў ахоплівае не толькі тэрыторыю горада, але і шэраг прыгарадных населеных пунктаў, у тым ліку [[Бярозкі (Гомельскі раён)|Бярозкі]], [[Галавінцы]], [[Бальшавік (Гомельскі раён)|Бальшавік]], [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]], [[Красны Багатыр]], [[Прыбар (Гомельскі раён)|Прыбар]], [[Раманавічы (Гомельскі раён)|Раманавічы]], [[Уза (Гомельскі раён)|Уза]], [[Улукаўе]], [[Урыцкае]], [[Чонкі]], [[Юбілейны (Гомельскі раён)|Юбілейны]], [[Яроміна (Гомельскі раён)|Яроміна]]. На гарадскіх маршрутах працуюць аўтобусы беларускай вытворчасці [[Мінскі аўтамабільны завод|РУП «МАЗ»]]. == Аўтобусныя паркі Гомеля == === 1-ы аўтобусны парк === * '''Адрас:''' г. Гомель, [[Вуліца Барыкіна (Гомель)|вул. Барыкіна]], 134 * '''Маршруты:''' 1, 13, 13а, 16, 16а, 17, 18, 21, 21а, 21в, 23, 26, 33, 34, 35, 39, 40, 43, 43а, 43б, 46, 50, 50а, 50б, 52, 54, 55, 56, 60, 60а, 61а, 61б, 62, 63, 67. === 6-ы аўтобусны парк === * '''Адрас:''' г. Гомель, [[вуліца Федзюнінскага (Гомель)|вул. Федзюнінскага]], 25 * '''Маршруты:''' 2, 2а, 3, 3а, 4, 4а, 4б, 5, 5а, 6, 7, 7а, 8, 8а, 8б, 8е, 9, 11, 12, 12б, 14, 15, 16, 16а, 17, 18, 19, 20, 22, 22а, 23, 25, 25а, 25б, 25в, 27, 28, 29, 31, 33, 34, 36, 37, 38э, 39, 41, 42, 42а, 42б, 44, 48, 50, 50б, 52, 58, 64, 68, 69 == Маршруты == '''Нумарацыя''' * 1 — 77: гомельскія гарадскія маршруты. * 27а, 101—127а: гомельскія гарадскія падборныя маршруты (у парк ці дадатковыя). {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" width="75%" |- ! Маршрут !! Пачатковы пункт !! Канчатковы пункт !!class="unsortable"| Абслуговае прадпрыемства !! Заўвага |- |'''2'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Хімзавод || АП № 6 || |- |'''2а'''|| РЦРМ || Сонечная || АП № 1 || |- |'''2г'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Сонечная || АП № 1 || |- |'''2е'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Радыёзавод || АП № 1 || |- |'''3'''|| Вакзал || Нафтабаза || АП № 6 || |- |'''3а'''|| Вакзал || Новае Жыццё || АП № 6 || Праз [[вуліца Каменшчыкава (Гомель)|вул. Каменшчыкава]] |- |'''4'''|| Вакзал || Галавінцы || АП № 6 || |- |'''4а'''|| Вакзал || Галавінцы || АП № 6 || Праз [[вуліца Свярдлова (Гомель)|вул. Свярдлова]] |- |'''4б'''|| Вакзал ||Станцыя «Іпуць»|| АП № 6 ||Да чыгуначнай [[Іпуць (станцыя)|станцыі Іпуць]] |- |'''5'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''5а'''|| Мікрараён «[[Мельнікаў Луг]]» || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''6'''|| Вакзал || Каледж мастацкіх промыслаў || АП № 6 || |- |'''7'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || Праз [[вуліца Кірава (Гомель)|вул. Кірава]] |- |'''7а'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |- |'''8'''|| Вакзал || Мільча || АП № 6 || |- |'''8а'''|| Вакзал || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''8б'''|| Вакзал || Корпус ліцця || АП № 6 || |- |'''8е'''|| Вакзал || ЗЛіН || АП № 1, 6 || Праз пасёлак [[Красны Багатыр]] і [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]] |- |'''9'''|| ЗЛіН || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 6 || Праз пасёлак [[Красны Багатыр]] і [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]] |- |'''10'''|| Корпус ліцця || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1|| Праз пасёлак [[Красны Багатыр]] і [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]] |- |'''11'''|| Вакзал || Вуліца Чарнышэўскага || АП № 6 || |- |'''12'''|| Вуліца Маневіча || Мікрараён «Хутар» || АП № 6 || |- |'''12б'''|| Вуліца Маневіча || Мікрараён «Хутар» || АП № 6 || Праз вуліцы Юбілейнай і Кожара |- |'''13а'''|| Мікрараён «Любенскі» || Урыцкае || АП № 1 || |- |'''14'''|| Вакзал || Якубоўка || АП № 6 || |- |'''15'''|| Вакзал || Мікрараён «Заходні» || АП № 6 || |- |'''16'''|| Вакзал || Медгарадок || АП № 1, 6 || |- |'''16а'''|| Вакзал || Вуза || АП № 1, 6 || |- |'''17'''|| Медгарадок || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 1, 6 || |- |'''18'''|| РЦРМ || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 1, 6 || |- |'''18а'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 1, 6 || |- |'''19'''|| Вакзал || Новае Жыццё || АП № 6 || |- |'''20'''|| Медгарадок || [[Старая Валатава]] || АП № 6 || |- |'''21'''|| Вакзал || Урыцкае || АП № 1, 6 || Праз [[Рэчыцкі праспект]] |- |'''21а'''|| Вакзал || Урыцкае || АП № 1 || Праз Барыкіна |- |'''21в'''|| Сонечная || Вакзал || АП № 1 || |- |'''21г'''|| Вакзал || Урыцкае || АП № 6 || праз ТЭЦ-2 |- |'''22'''|| Мікрараён «Любенскі» || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''22а''' || Мікрараён «Паўднёвы» || ЗЛіН || АП № 6 || Праз [[Вуліца Зайцава (Гомель)|вул. Зайцава]] і [[Навабеліцкая вуліца (Гомель)|вул. Навабеліцкая]] аб’язная Начны |- |'''23'''|| Праспект Рэчацкі || Асаўцы || АП № 1 || |- |'''25'''|| Завод самаходных камбайнаў || Медгарадок || АП № 6 || |- |'''25а'''|| Медгарадок || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |- |'''25з'''|| Медгарадок || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |- |'''26'''|| Медгарадок || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1 || Праз [[вуліца Пенязькова (Гомель)|Пенязькова вул.]] |- |'''26а'''|| Медгарадок || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1 || Праз [[вуліца Пенязькова (Гомель)|Пенязькова вул.]] і Школу-сад № 73 |- |'''27'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || Праз Усходні абыход |-style="background:Gray;" |'''27а'''|| Аўтобусны парк № 6 || Вакзал || АП № 6 || праз Мазурава |- |'''28'''|| Вакзал || Новае Жыццё || АП № 6 || Праз аўтобусны парк № 6 часова зменены |- |'''29'''|| Мікрараён «Любенскі» || Сонечная || АП № 6 || Праз вуліцу Сяргея Рудэнкі і Братоў Лізюковых |- |'''31'''|| Крышталь || Галавінцы || АП № 6 || |- |'''32'''|| Вуліца Пенязькова || Школа №17 || АП № 1 || Праз вуліцу Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |- |'''32а'''|| Школа № 17 || Школа № 17 || АП № 1 || Праз вуліцу Пракофія Раманенкі і Сяргея Рудэнкі |- |'''33'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || Медгарадок || АП № 1, 6 || |- |'''34'''|| Мікрараён «Любенскі» || Старая Валатава || АП № 1, 6 || |- |'''35'''|| Вакзал || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1 || |- |'''36а'''|| Вакзал || «Карал» || АП № 6 || |- |'''37'''|| Вакзал || Вуліца Палявая || АП № 6 || |-style="background:Orange;" |'''38э'''|| Вакзал || Вуліца Сурганава || АП № 6 || Экспрэсны маршрут |- |'''39'''|| Ратон || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1, 6 || |- |'''40'''|| Вакзал || пас. Прыбор || АП № 1 || |- |'''41'''|| Вакзал || Вуліца Маневіча || АП № 6 || |- |'''42'''|| Мікрараён «Хутар» || Хімзавод || АП № 6 || |- |'''42a'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Медгарадок || АП № 6 || |- |'''42б'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Хімзавод || АП № 6 || Праз [[Праспект Кастрычніка (Гомель)|пр. Кастрычніка]] |- |'''43'''|| Вакзал || Бальшавік || АП № 6 || |- |'''43а'''|| Вакзал || Бальшавік || АП № 6 || праз вуліцы Кожара і Юбілейнай |- |'''43б'''|| Вакзал || Бальшавік || АП № 6 || праз прадпрыемства «Ратон» |- |'''44'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || Касцюкоўка || АП № 6 || |- |'''45'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || Мікрараён «Хутар» || АП № 6 |- |'''46'''|| Праспект Рэчацкі|| Рандоўка || АП № 1 || |-style="background:Gainsboro;" |'''47'''|| Асаўцы || Стукачоўскае могілкі || АП № 1 || Маршрут ходзіць 1 дзень у год на [[Радаўніца|Радаўніцу]] |- |'''48'''|| Каледж мастацкіх промыслаў || Вуліца Ніжнебрылёўская || АП № 6 || |- |'''49'''|| ЗЛіН || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || праз вуліцу Ніколая Зябніцкага |- |'''50'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || ЗЛіН || АП № 1, 6 || |- |'''50б'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Корпус ліцця || АП № 1, 6 || |- |'''51'''|| Медгарадок || Вакзал || АП № 1, 6 || праз нячотную дарогу вуліцы 60 год СССР, назад па вуліце Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |- |'''52'''|| Медгарадок || Вакзал || АП № 1, 6 || Праз вул. [[Вуліца Пенязькова (Гомель)|Пенязькова]] |- |'''54'''|| Вуліца Чкалава || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || |- |'''54а'''|| Вуліца Чкалава || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || праз мікрараён «Любенскі» |- |'''55'''|| Вакзал || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || |- |'''55а'''|| Вуліца Лугавая || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || |-style="background:Green;" |'''56'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Медгарадок || АП № 1 || Бацькоўскі маршрут |- |'''57'''|| ЗЛіН || Вуліца Жамчужная || АП № 6 || |- |'''58'''|| Вакзал || Мікрараён «Хутар» || АП № 1 || |- |'''59'''|| Вакзал || Аэрапорт || АП № 1, 6 || |- |'''60'''|| Вакзал || «Чырвоны Маяк» (Вуліца Каштанавая) || АП № 1 || |- |'''60а'''|| Вакзал || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || праз Вуліцу Каштанавая |- |'''61'''|| Вакзал || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || праз магазін «Іпуць» |- |'''61а'''|| Вакзал || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || |- |'''62'''|| Вакзал || Асаўцы || АП № 1 || да вёскі [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] |- |'''63'''|| Вуліца Чкалава || Асаўцы || АП № 1 || да вёскі [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] |- |'''64'''|| Вуліца Пянязькова || Новае жыццё || АП № 6 || |- |'''65'''|| Вуліца Батанічная || Вуліца Каштанавая || АП № 1 || праз [[Раманавічы (Гомельскі раён)|Раманавічы]] |- |'''66'''|| Вуліца Батанічная || Вуліца Каштанавая || АП № 1 || праз [[Раманавічы (Гомельскі раён)|Раманавічы]] |- |'''67'''|| Вуліца Лугавая || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || |- |'''68'''|| Каледж мастацкіх промыслаў || Новае Жыццё || АП № 6 || |- |'''69'''|| Медгарадок || Новае Жыццё || АП № 6 || |- |'''70'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || |- |'''71'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || праз магазін «Іпуць» |- |'''74'''|| Новае Жыццё || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || праз Карал |- |'''75'''|| Новае Жыццё || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |- |'''76'''|| Тэхнічны універсітэт || Мікрараён «Любенскі» || АП № 1 || праз вуліцы Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |- |'''77'''|| Тэхнічны універсітэт || Мікрараён «Любенскі» || АП № 1 || праз вуліцы Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |-style="background:Gray;" |'''101'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || праз Вуліцу Фадзеева |-style="background:Gray;" |'''101а'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || праз Вуліцу Яфрэмава |-style="background:Gray;" |'''102'''|| Белшклапром || Бальшавік || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''107'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''108'''|| Мільча || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || Начны |-style="background:Gray;" |'''108а'''|| Мільча || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''111'''|| Вуліца Чарнышэўскага || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''119'''|| Новае жыццё || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''122'''|| ЗЛіН || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''127'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''127а'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || Начны |} == Аплата праезду == У залежнасці ад маршруту і мадэлі аўтобуса квіткі на адну паездку можна набыць: у кандуктараў у салонах аўтобусаў, у шапіках «Гарэлектратранспарту» і ў вадзіцеляў (набыты квіток трэба пракампаставаць), у вадзіцеляў у выглядзе касавых чэкаў. Праязныя квіткі на дэкаду і месяц дзейнічаюць на звычайных і хуткасных маршрутах і не дзейнічаюць на экспрэсных маршрутах.<ref>[http://gomeltrans.net/tariff/ Аплата праезду] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160715043459/http://gomeltrans.net/tariff/ |date=15 ліпеня 2016 }}</ref> Кошт праезду на звычайным маршруце — 90 капеек, экспрэсным — 95 капеек. == Wi-Fi у аўтобусах == У 2017 годзе Wi-Fi з’явіўся ў 20 аўтобусах, якія курсуюць у Гомелі па аўтобусным маршруце № 17 «мікрараён Клёнкаўскі — Медгарадок». Адначасова карыстацца бясплатным інтэрнэтам могуць да 80 пасажыраў. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == '''Даведкавая інфармацыя''' * [http://wikiroutes.info/gomel Маршруты аўтобусаў Гомеля на карце] * [http://gomeltrans.net/bus/timetable/ Дзеючыя расклады аўтобусаў горада Гомель] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131105130731/http://gomeltrans.net/bus/timetable/ |date=5 лістапада 2013 }} * [http://busphoto.ru/city/7/ Спісы рухомага саставу гомельскіх аўтобусаў з фатаграфіямі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180210032644/http://busphoto.ru/city/7/ |date=10 лютага 2018 }} * [http://fotobus.msk.ru/city/79/ Спісы рухомага саставу аўтобусаў гомельскай вобласці з фатаграфіямі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170606103727/http://fotobus.msk.ru/city/79/ |date=6 чэрвеня 2017 }} '''Фатаграфіі аўтобусных паркаў''' * [http://fotobus.msk.ru/list.php?did=553 1-ы аўтобусны парк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170705220718/http://fotobus.msk.ru/list.php?did=553 |date=5 ліпеня 2017 }} * [http://fotobus.msk.ru/list.php?did=554 6-ы аўтобусны парк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170705162650/http://fotobus.msk.ru/list.php?did=554 |date=5 ліпеня 2017 }} {{Грамадскі транспарт Беларусі}} [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1924 годзе]] [[Катэгорыя:Транспарт Гомеля]] [[Катэгорыя:Аўтобусныя сістэмы Беларусі]] [[Катэгорыя:1924 год у Гомелі]] iaf32nr0zm38b88zfzauphh4adt3pz2 5129795 5129794 2026-04-20T09:08:47Z ~2026-24047-60 166962 /* Маршруты */ 5129795 wikitext text/x-wiki {{Аўтобусная сістэма | назва = Гомельскі аўтобус | выява = Аўтобус МАЗ-215.jpg|міні | шырыня = 276px | краіна = {{Беларусь}} [[Беларусь]] | горад = [[Гомель]] | дата адкрыцця = [[7 лістапада]] [[1924]] / [[1947]] | дата зачынення = | кол-ць маршрутаў = 88 | даўжыня маршр. сеткі = 1 927 км | кол-ць аўтапаркаў = 2 | тыпы = [[МАЗ-103]], [[МАЗ-105]], [[МАЗ-107]], [[МАЗ-203]], [[МАЗ-206]], [[МАЗ-215]], [[Радзіміч А092]] | кол-ць аўтобусаў = 400 | эксплуатант = ААТ «Гомельаблаўтатранс» | кошт праезду = 90 капеек, у экспрэсных і хуткасных 95 капеек | сайт = http://gomeltrans.net/ | Катэгорыя на Вікісховішчы = }} '''Гомельскі аўтобус''' — сетка [[аўтобус]]ных маршрутаў горада [[Гомель]], абслугоўваецца ААТ «[[Гомельаблаўтатранс]]». Асноўны від наземнага муніцыпальнага грамадскага транспарту горада. Сетка гарадскіх [[аўтобус]]аў ахоплівае не толькі тэрыторыю горада, але і шэраг прыгарадных населеных пунктаў, у тым ліку [[Бярозкі (Гомельскі раён)|Бярозкі]], [[Галавінцы]], [[Бальшавік (Гомельскі раён)|Бальшавік]], [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]], [[Красны Багатыр]], [[Прыбар (Гомельскі раён)|Прыбар]], [[Раманавічы (Гомельскі раён)|Раманавічы]], [[Уза (Гомельскі раён)|Уза]], [[Улукаўе]], [[Урыцкае]], [[Чонкі]], [[Юбілейны (Гомельскі раён)|Юбілейны]], [[Яроміна (Гомельскі раён)|Яроміна]]. На гарадскіх маршрутах працуюць аўтобусы беларускай вытворчасці [[Мінскі аўтамабільны завод|РУП «МАЗ»]]. == Аўтобусныя паркі Гомеля == === 1-ы аўтобусны парк === * '''Адрас:''' г. Гомель, [[Вуліца Барыкіна (Гомель)|вул. Барыкіна]], 134 * '''Маршруты:''' 1, 13, 13а, 16, 16а, 17, 18, 21, 21а, 21в, 23, 26, 33, 34, 35, 39, 40, 43, 43а, 43б, 46, 50, 50а, 50б, 52, 54, 55, 56, 60, 60а, 61а, 61б, 62, 63, 67. === 6-ы аўтобусны парк === * '''Адрас:''' г. Гомель, [[вуліца Федзюнінскага (Гомель)|вул. Федзюнінскага]], 25 * '''Маршруты:''' 2, 2а, 3, 3а, 4, 4а, 4б, 5, 5а, 6, 7, 7а, 8, 8а, 8б, 8е, 9, 11, 12, 12б, 14, 15, 16, 16а, 17, 18, 19, 20, 22, 22а, 23, 25, 25а, 25б, 25в, 27, 28, 29, 31, 33, 34, 36, 37, 38э, 39, 41, 42, 42а, 42б, 44, 48, 50, 50б, 52, 58, 64, 68, 69 == Маршруты == '''Нумарацыя''' * 1 — 77: гомельскія гарадскія маршруты. * 27а, 101—127а: гомельскія гарадскія падборныя маршруты (у парк ці дадатковыя). {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" width="75%" |- ! Маршрут !! Пачатковы пункт !! Канчатковы пункт !!class="unsortable"| Абслуговае прадпрыемства !! Заўвага |- |'''2'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Хімзавод || АП № 6 || |- |'''2а'''|| РЦРМ || Сонечная || АП № 1 || |- |'''2г'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Сонечная || АП № 1 || |- |'''2е'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Радыёзавод || АП № 1 || |- |'''3'''|| Вакзал || Нафтабаза || АП № 6 || |- |'''3а'''|| Вакзал || Новае Жыццё || АП № 6 || Праз [[вуліца Каменшчыкава (Гомель)|вул. Каменшчыкава]] |- |'''4'''|| Вакзал || Галавінцы || АП № 6 || |- |'''4а'''|| Вакзал || Галавінцы || АП № 6 || Праз [[вуліца Свярдлова (Гомель)|вул. Свярдлова]] |- |'''4б'''|| Вакзал ||Станцыя «Іпуць»|| АП № 6 ||Да чыгуначнай [[Іпуць (станцыя)|станцыі Іпуць]] |- |'''5'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''5а'''|| Мікрараён «[[Мельнікаў Луг]]» || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''6'''|| Вакзал || Каледж мастацкіх промыслаў || АП № 6 || |- |'''7'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || Праз [[вуліца Кірава (Гомель)|вул. Кірава]] |- |'''7а'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |- |'''8'''|| Вакзал || Мільча || АП № 6 || |- |'''8а'''|| Вакзал || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''8б'''|| Вакзал || Корпус ліцця || АП № 6 || |- |'''8е'''|| Вакзал || ЗЛіН || АП № 1, 6 || Праз пасёлак [[Красны Багатыр]] і [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]] |- |'''9'''|| ЗЛіН || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 6 || Праз пасёлак [[Красны Багатыр]] і [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]] |- |'''10'''|| Корпус ліцця || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1|| Праз пасёлак [[Красны Багатыр]] і [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]] |- |'''11'''|| Вакзал || Вуліца Чарнышэўскага || АП № 6 || |- |'''12'''|| Вуліца Маневіча || Мікрараён «Хутар» || АП № 6 || |- |'''12б'''|| Вуліца Маневіча || Мікрараён «Хутар» || АП № 6 || Праз вуліцы Юбілейнай і Кожара |- |'''13а'''|| Мікрараён «Любенскі» || Урыцкае || АП № 1 || |- |'''14'''|| Вакзал || Якубоўка || АП № 6 || |- |'''15'''|| Вакзал || Мікрараён «Заходні» || АП № 6 || |- |'''16'''|| Вакзал || Медгарадок || АП № 1, 6 || |- |'''16а'''|| Вакзал || Вуза || АП № 1, 6 || |- |'''17'''|| Медгарадок || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 1, 6 || |- |'''18'''|| РЦРМ || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 1, 6 || |- |'''18а'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 1, 6 || |- |'''19'''|| Вакзал || Новае Жыццё || АП № 6 || |- |'''20'''|| Медгарадок || [[Старая Валатава]] || АП № 6 || |- |'''21'''|| Вакзал || Урыцкае || АП № 1, 6 || Праз [[Рэчыцкі праспект]] |- |'''21а'''|| Вакзал || Урыцкае || АП № 1 || Праз Барыкіна |- |'''21в'''|| Сонечная || Вакзал || АП № 1 || |- |'''21г'''|| Вакзал || Урыцкае || АП № 6 || праз ТЭЦ-2 |- |'''22'''|| Мікрараён «Любенскі» || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''22а''' || Мікрараён «Паўднёвы» || ЗЛіН || АП № 6 || Праз [[Вуліца Зайцава (Гомель)|вул. Зайцава]] і [[Навабеліцкая вуліца (Гомель)|вул. Навабеліцкая]] аб’язная Начны |- |'''23'''|| Праспект Рэчацкі || Асаўцы || АП № 1 || |- |'''25'''|| Завод самаходных камбайнаў || Медгарадок || АП № 6 || |- |'''25а'''|| Медгарадок || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |- |'''25з'''|| Медгарадок || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |- |'''26'''|| Медгарадок || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1 || Праз [[вуліца Пенязькова (Гомель)|Пенязькова вул.]] |- |'''26а'''|| Медгарадок || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1 || Праз [[вуліца Пенязькова (Гомель)|Пенязькова вул.]] і Школу-сад № 73 |- |'''27'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || Праз Усходні абыход |-style="background:Gray;" |'''27а'''|| Аўтобусны парк № 6 || Вакзал || АП № 6 || праз Мазурава |- |'''28'''|| Вакзал || Новае Жыццё || АП № 6 || Праз аўтобусны парк № 6 часова зменены |- |'''29'''|| Мікрараён «Любенскі» || Сонечная || АП № 6 || Праз вуліцу Сяргея Рудэнкі і Братоў Лізюковых |- |'''31'''|| Крышталь || Галавінцы || АП № 6 || |- |'''32'''|| Вуліца Пенязькова || Школа №17 || АП № 1 || Праз вуліцу Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |- |'''32а'''|| Школа № 17 || Школа № 17 || АП № 1 || Праз вуліцу Пракофія Раманенкі і Сяргея Рудэнкі |- |'''33'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || Медгарадок || АП № 1, 6 || |- |'''34'''|| Мікрараён «Любенскі» || Старая Валатава || АП № 1, 6 || |- |'''35'''|| Вакзал || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1 || |- |'''36а'''|| Вакзал || «Карал» || АП № 6 || |- |'''37'''|| Вакзал || Вуліца Палявая || АП № 6 || |-style="background:Orange;" |'''38э'''|| Вакзал || Вуліца Сурганава || АП № 6 || Экспрэсны маршрут |- |'''39'''|| Ратон || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1, 6 || |- |'''40'''|| Вакзал || пас. Прыбор || АП № 1 || |- |'''41'''|| Вакзал || Вуліца Маневіча || АП № 6 || |- |'''42'''|| Мікрараён «Хутар» || Хімзавод || АП № 6 || |- |'''42a'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Медгарадок || АП № 6 || |- |'''42б'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Хімзавод || АП № 6 || Праз [[Праспект Кастрычніка (Гомель)|пр. Кастрычніка]] |- |'''43'''|| Вакзал || Бальшавік || АП № 6 || |- |'''43а'''|| Вакзал || Бальшавік || АП № 6 || праз вуліцы Кожара і Юбілейнай |- |'''43б'''|| Вакзал || Бальшавік || АП № 6 || праз прадпрыемства «Ратон» |- |'''44'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || Касцюкоўка || АП № 6 || |- |'''45'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || Мікрараён «Хутар» || АП № 6 |- |'''46'''|| Праспект Рэчацкі|| Рандоўка || АП № 1 || |-style="background:Gainsboro;" |'''47'''|| Асаўцы || Стукачоўскія могілкі || АП № 1 || Маршрут ходзіць 1 дзень у год на [[Радаўніца|Радаўніцу]] |- |'''48'''|| Каледж мастацкіх промыслаў || Вуліца Ніжнебрылёўская || АП № 6 || |- |'''49'''|| ЗЛіН || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || праз вуліцу Ніколая Зябніцкага |- |'''50'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || ЗЛіН || АП № 1, 6 || |- |'''50б'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Корпус ліцця || АП № 1, 6 || |- |'''51'''|| Медгарадок || Вакзал || АП № 1, 6 || праз нячотную дарогу вуліцы 60 год СССР, назад па вуліце Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |- |'''52'''|| Медгарадок || Вакзал || АП № 1, 6 || Праз вул. [[Вуліца Пенязькова (Гомель)|Пенязькова]] |- |'''54'''|| Вуліца Чкалава || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || |- |'''54а'''|| Вуліца Чкалава || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || праз мікрараён «Любенскі» |- |'''55'''|| Вакзал || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || |- |'''55а'''|| Вуліца Лугавая || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || |-style="background:Green;" |'''56'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Медгарадок || АП № 1 || Бацькоўскі маршрут |- |'''57'''|| ЗЛіН || Вуліца Жамчужная || АП № 6 || |- |'''58'''|| Вакзал || Мікрараён «Хутар» || АП № 1 || |- |'''59'''|| Вакзал || Аэрапорт || АП № 1, 6 || |- |'''60'''|| Вакзал || «Чырвоны Маяк» (Вуліца Каштанавая) || АП № 1 || |- |'''60а'''|| Вакзал || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || праз Вуліцу Каштанавая |- |'''61'''|| Вакзал || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || праз магазін «Іпуць» |- |'''61а'''|| Вакзал || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || |- |'''62'''|| Вакзал || Асаўцы || АП № 1 || да вёскі [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] |- |'''63'''|| Вуліца Чкалава || Асаўцы || АП № 1 || да вёскі [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] |- |'''64'''|| Вуліца Пянязькова || Новае жыццё || АП № 6 || |- |'''65'''|| Вуліца Батанічная || Вуліца Каштанавая || АП № 1 || праз [[Раманавічы (Гомельскі раён)|Раманавічы]] |- |'''66'''|| Вуліца Батанічная || Вуліца Каштанавая || АП № 1 || праз [[Раманавічы (Гомельскі раён)|Раманавічы]] |- |'''67'''|| Вуліца Лугавая || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || |- |'''68'''|| Каледж мастацкіх промыслаў || Новае Жыццё || АП № 6 || |- |'''69'''|| Медгарадок || Новае Жыццё || АП № 6 || |- |'''70'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || |- |'''71'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || праз магазін «Іпуць» |- |'''74'''|| Новае Жыццё || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || праз Карал |- |'''75'''|| Новае Жыццё || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |- |'''76'''|| Тэхнічны універсітэт || Мікрараён «Любенскі» || АП № 1 || праз вуліцы Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |- |'''77'''|| Тэхнічны універсітэт || Мікрараён «Любенскі» || АП № 1 || праз вуліцы Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |-style="background:Gray;" |'''101'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || праз Вуліцу Фадзеева |-style="background:Gray;" |'''101а'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || праз Вуліцу Яфрэмава |-style="background:Gray;" |'''102'''|| Белшклапром || Бальшавік || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''107'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''108'''|| Мільча || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || Начны |-style="background:Gray;" |'''108а'''|| Мільча || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''111'''|| Вуліца Чарнышэўскага || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''119'''|| Новае жыццё || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''122'''|| ЗЛіН || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''127'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''127а'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || Начны |} == Аплата праезду == У залежнасці ад маршруту і мадэлі аўтобуса квіткі на адну паездку можна набыць: у кандуктараў у салонах аўтобусаў, у шапіках «Гарэлектратранспарту» і ў вадзіцеляў (набыты квіток трэба пракампаставаць), у вадзіцеляў у выглядзе касавых чэкаў. Праязныя квіткі на дэкаду і месяц дзейнічаюць на звычайных і хуткасных маршрутах і не дзейнічаюць на экспрэсных маршрутах.<ref>[http://gomeltrans.net/tariff/ Аплата праезду] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160715043459/http://gomeltrans.net/tariff/ |date=15 ліпеня 2016 }}</ref> Кошт праезду на звычайным маршруце — 90 капеек, экспрэсным — 95 капеек. == Wi-Fi у аўтобусах == У 2017 годзе Wi-Fi з’явіўся ў 20 аўтобусах, якія курсуюць у Гомелі па аўтобусным маршруце № 17 «мікрараён Клёнкаўскі — Медгарадок». Адначасова карыстацца бясплатным інтэрнэтам могуць да 80 пасажыраў. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == '''Даведкавая інфармацыя''' * [http://wikiroutes.info/gomel Маршруты аўтобусаў Гомеля на карце] * [http://gomeltrans.net/bus/timetable/ Дзеючыя расклады аўтобусаў горада Гомель] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131105130731/http://gomeltrans.net/bus/timetable/ |date=5 лістапада 2013 }} * [http://busphoto.ru/city/7/ Спісы рухомага саставу гомельскіх аўтобусаў з фатаграфіямі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180210032644/http://busphoto.ru/city/7/ |date=10 лютага 2018 }} * [http://fotobus.msk.ru/city/79/ Спісы рухомага саставу аўтобусаў гомельскай вобласці з фатаграфіямі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170606103727/http://fotobus.msk.ru/city/79/ |date=6 чэрвеня 2017 }} '''Фатаграфіі аўтобусных паркаў''' * [http://fotobus.msk.ru/list.php?did=553 1-ы аўтобусны парк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170705220718/http://fotobus.msk.ru/list.php?did=553 |date=5 ліпеня 2017 }} * [http://fotobus.msk.ru/list.php?did=554 6-ы аўтобусны парк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170705162650/http://fotobus.msk.ru/list.php?did=554 |date=5 ліпеня 2017 }} {{Грамадскі транспарт Беларусі}} [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1924 годзе]] [[Катэгорыя:Транспарт Гомеля]] [[Катэгорыя:Аўтобусныя сістэмы Беларусі]] [[Катэгорыя:1924 год у Гомелі]] b1jrl0lm11zv2rqviwsrj0r00mquqn1 5129798 5129795 2026-04-20T09:10:59Z ~2026-24047-60 166962 5129798 wikitext text/x-wiki {{Аўтобусная сістэма | назва = Гомельскі аўтобус | выява = Аўтобус МАЗ-215.jpg|міні | шырыня = 276px | краіна = {{Беларусь}} [[Беларусь]] | горад = [[Гомель]] | дата адкрыцця = [[7 лістапада]] [[1924]] / [[1947]] | дата зачынення = | кол-ць маршрутаў = 88 | даўжыня маршр. сеткі = 1 927 км | кол-ць аўтапаркаў = 2 | тыпы = [[МАЗ-103]], [[МАЗ-105]], [[МАЗ-107]], [[МАЗ-203]], [[МАЗ-206]], [[МАЗ-215]], [[Радзіміч А092]] | кол-ць аўтобусаў = 400 | эксплуатант = ААТ «Гомельаблаўтатранс» | кошт праезду = 90 капеек, у экспрэсных і хуткасных 95 капеек | сайт = http://gomeltrans.net/ | Катэгорыя на Вікісховішчы = }} '''Гомельскі аўтобус''' — сетка [[аўтобус]]ных маршрутаў горада [[Гомель]], абслугоўваецца ААТ «[[Гомельаблаўтатранс]]». Асноўны від наземнага муніцыпальнага грамадскага транспарту горада. Сетка гарадскіх [[аўтобус]]аў ахоплівае не толькі тэрыторыю горада, але і шэраг прыгарадных населеных пунктаў, у тым ліку [[Бярозкі (Гомельскі раён)|Бярозкі]], [[Галавінцы]], [[Бальшавік (Гомельскі раён)|Бальшавік]], [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]], [[Красны Багатыр]], [[Прыбар (Гомельскі раён)|Прыбар]], [[Раманавічы (Гомельскі раён)|Раманавічы]], [[Уза (Гомельскі раён)|Уза]], [[Улукаўе]], [[Урыцкае]], [[Чонкі]], [[Юбілейны (Гомельскі раён)|Юбілейны]], [[Яроміна (Гомельскі раён)|Яроміна]]. На гарадскіх маршрутах працуюць аўтобусы беларускай вытворчасці [[Мінскі аўтамабільны завод|РУП «МАЗ»]]. == Аўтобусныя паркі Гомеля == === 1-ы аўтобусны парк === * '''Адрас:''' г. Гомель, [[Вуліца Барыкіна (Гомель)|вул. Барыкіна]], 134 * '''Маршруты:''' 1, 13, 13а, 16, 16а, 17, 18, 21, 21а, 21в, 23, 26, 33, 34, 35, 39, 40, 43, 43а, 43б, 46, 50, 50а, 50б, 52, 54, 55, 56, 60, 60а, 61а, 61б, 62, 63, 67. === 6-ы аўтобусны парк === * '''Адрас:''' г. Гомель, [[вуліца Федзюнінскага (Гомель)|вул. Федзюнінскага]], 25 * '''Маршруты:''' 2, 2а, 3, 3а, 4, 4а, 4б, 5, 5а, 6, 7, 7а, 8, 8а, 8б, 8е, 9, 11, 12, 12б, 14, 15, 16, 16а, 17, 18, 19, 20, 22, 22а, 23, 25, 25а, 25б, 25в, 27, 28, 29, 31, 33, 34, 36, 37, 38э, 39, 41, 42, 42а, 42б, 44, 48, 50, 50б, 52, 58, 64, 68, 69 == Маршруты == '''Нумарацыя''' * 1 — 77: гомельскія гарадскія маршруты. * 27а, 101—127а: гомельскія гарадскія падборныя маршруты (у парк ці дадатковыя). {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" width="75%" |- ! Маршрут !! Пачатковы пункт !! Канчатковы пункт !!class="unsortable"| Абслуговае прадпрыемства !! Заўвага |- |'''2'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Хімзавод || АП № 6 || |- |'''2а'''|| РЦРМ || Сонечная || АП № 1 || |- |'''2г'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Сонечная || АП № 1 || |- |'''2е'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Радыёзавод || АП № 1 || |- |'''3'''|| Вакзал || Нафтабаза || АП № 6 || |- |'''3а'''|| Вакзал || Новае Жыццё || АП № 6 || Праз [[вуліца Каменшчыкава (Гомель)|вул. Каменшчыкава]] |- |'''4'''|| Вакзал || Галавінцы || АП № 6 || |- |'''4а'''|| Вакзал || Галавінцы || АП № 6 || Праз [[вуліца Свярдлова (Гомель)|вул. Свярдлова]] |- |'''4б'''|| Вакзал ||Станцыя «Іпуць»|| АП № 6 ||Да чыгуначнай [[Іпуць (станцыя)|станцыі Іпуць]] |- |'''5'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''5а'''|| Мікрараён «[[Мельнікаў Луг]]» || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''6'''|| Вакзал || Каледж мастацкіх промыслаў || АП № 6 || |- |'''7'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || Праз [[вуліца Кірава (Гомель)|вул. Кірава]] |- |'''7а'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |- |'''8'''|| Вакзал || Мільча || АП № 6 || |- |'''8а'''|| Вакзал || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''8б'''|| Вакзал || Корпус ліцця || АП № 6 || |- |'''8е'''|| Вакзал || ЗЛіН || АП № 1, 6 || Праз пасёлак [[Красны Багатыр]] і [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]] |- |'''9'''|| ЗЛіН || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 6 || Праз пасёлак [[Красны Багатыр]] і [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]] |- |'''10'''|| Корпус ліцця || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1|| Праз пасёлак [[Красны Багатыр]] і [[Краснае (Гомельскі раён)|Краснае]] |- |'''11'''|| Вакзал || Вуліца Чарнышэўскага || АП № 6 || |- |'''12'''|| Вуліца Маневіча || Мікрараён «Хутар» || АП № 6 || |- |'''12б'''|| Вуліца Маневіча || Мікрараён «Хутар» || АП № 6 || Праз вуліцы Юбілейнай і Кожара |- |'''13а'''|| Мікрараён «Любенскі» || Урыцкае || АП № 1 || |- |'''14'''|| Вакзал || Якубоўка || АП № 6 || |- |'''15'''|| Вакзал || Мікрараён «Заходні» || АП № 6 || |- |'''16'''|| Вакзал || Медгарадок || АП № 1, 6 || |- |'''16а'''|| Вакзал || Вуза || АП № 1, 6 || |- |'''17'''|| Медгарадок || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 1, 6 || |- |'''18'''|| РЦРМ || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 1, 6 || |- |'''18а'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 1, 6 || |- |'''19'''|| Вакзал || Новае Жыццё || АП № 6 || |- |'''20'''|| Медгарадок || [[Старая Валатава]] || АП № 6 || |- |'''21'''|| Вакзал || Урыцкае || АП № 1, 6 || Праз [[Рэчыцкі праспект]] |- |'''21а'''|| Вакзал || Урыцкае || АП № 1 || Праз Барыкіна |- |'''21в'''|| Сонечная || Вакзал || АП № 1 || |- |'''21г'''|| Вакзал || Урыцкае || АП № 6 || праз ТЭЦ-2 |- |'''22'''|| Мікрараён «Любенскі» || ЗЛіН || АП № 6 || |- |'''22а''' || Мікрараён «Паўднёвы» || ЗЛіН || АП № 6 || Праз [[Вуліца Зайцава (Гомель)|вул. Зайцава]] і [[Навабеліцкая вуліца (Гомель)|вул. Навабеліцкая]] аб’язная Начны |- |'''23'''|| Праспект Рэчацкі || Асаўцы || АП № 1 || |- |'''25'''|| Завод самаходных камбайнаў || Медгарадок || АП № 6 || |- |'''25а'''|| Медгарадок || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |- |'''25з'''|| Медгарадок || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |- |'''26'''|| Медгарадок || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1 || Праз [[вуліца Пенязькова (Гомель)|Пенязькова вул.]] |- |'''26а'''|| Медгарадок || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1 || Праз [[вуліца Пенязькова (Гомель)|Пенязькова вул.]] і Школу-сад № 73 |- |'''27'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || Праз Усходні абыход |-style="background:Gray;" |'''27а'''|| Аўтобусны парк № 6 || Вакзал || АП № 6 || праз Мазурава |- |'''28'''|| Вакзал || Новае Жыццё || АП № 6 || Праз аўтобусны парк № 6 часова зменены |- |'''29'''|| Мікрараён «Любенскі» || Сонечная || АП № 6 || Праз вуліцу Сяргея Рудэнкі і Братоў Лізюковых |- |'''30'''|| Вакзал || Вуліца Братоў Лемяшковых || АП № 6 || праз магазін «Іпуць» |- |'''31'''|| Крышталь || Галавінцы || АП № 6 || |- |'''32'''|| Вуліца Пенязькова || Школа №17 || АП № 1 || Праз вуліцу Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |- |'''32а'''|| Школа № 17 || Школа № 17 || АП № 1 || Праз вуліцу Пракофія Раманенкі і Сяргея Рудэнкі |- |'''33'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || Медгарадок || АП № 1, 6 || |- |'''34'''|| Мікрараён «Любенскі» || Старая Валатава || АП № 1, 6 || |- |'''35'''|| Вакзал || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1 || |- |'''36а'''|| Вакзал || «Карал» || АП № 6 || |- |'''37'''|| Вакзал || Вуліца Палявая || АП № 6 || |-style="background:Orange;" |'''38э'''|| Вакзал || Вуліца Сурганава || АП № 6 || Экспрэсны маршрут |- |'''39'''|| Новае Жыццё || Мікрараён «Паўднёвы» || АП № 1, 6 || |- |'''40'''|| Вакзал || пас. Прыбор || АП № 1 || |- |'''41'''|| Вакзал || Вуліца Маневіча || АП № 6 || |- |'''42'''|| Мікрараён «Хутар» || Хімзавод || АП № 6 || |- |'''42a'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Медгарадок || АП № 6 || |- |'''42б'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Хімзавод || АП № 6 || Праз [[Праспект Кастрычніка (Гомель)|пр. Кастрычніка]] |- |'''43'''|| Вакзал || Бальшавік || АП № 6 || |- |'''43а'''|| Вакзал || Бальшавік || АП № 6 || праз вуліцы Кожара і Юбілейнай |- |'''43б'''|| Вакзал || Бальшавік || АП № 6 || праз прадпрыемства «Ратон» |- |'''44'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || Касцюкоўка || АП № 6 || |- |'''45'''|| Мікрараён «Клёнкаўскі» || Мікрараён «Хутар» || АП № 6 |- |'''46'''|| Праспект Рэчацкі|| Рандоўка || АП № 1 || |-style="background:Gainsboro;" |'''47'''|| Асаўцы || Стукачоўскія могілкі || АП № 1 || Маршрут ходзіць 1 дзень у год на [[Радаўніца|Радаўніцу]] |- |'''48'''|| Каледж мастацкіх промыслаў || Вуліца Ніжнебрылёўская || АП № 6 || |- |'''49'''|| ЗЛіН || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || праз вуліцу Ніколая Зябніцкага |- |'''50'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || ЗЛіН || АП № 1, 6 || |- |'''50б'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Корпус ліцця || АП № 1, 6 || |- |'''51'''|| Медгарадок || Вакзал || АП № 1, 6 || праз нячотную дарогу вуліцы 60 год СССР, назад па вуліце Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |- |'''52'''|| Медгарадок || Вакзал || АП № 1, 6 || Праз вул. [[Вуліца Пенязькова (Гомель)|Пенязькова]] |- |'''54'''|| Вуліца Чкалава || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || |- |'''54а'''|| Вуліца Чкалава || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || праз мікрараён «Любенскі» |- |'''55'''|| Вакзал || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || |- |'''55а'''|| Вуліца Лугавая || пасёлак Чонкі (праф. «Гомсельмаш») || АП № 1 || |-style="background:Green;" |'''56'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || Медгарадок || АП № 1 || Бацькоўскі маршрут |- |'''57'''|| ЗЛіН || Вуліца Жамчужная || АП № 6 || |- |'''58'''|| Вакзал || Мікрараён «Хутар» || АП № 1 || |- |'''59'''|| Вакзал || Аэрапорт || АП № 1, 6 || |- |'''60'''|| Вакзал || «Чырвоны Маяк» (Вуліца Каштанавая) || АП № 1 || |- |'''60а'''|| Вакзал || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || праз Вуліцу Каштанавая |- |'''61'''|| Вакзал || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || праз магазін «Іпуць» |- |'''61а'''|| Вакзал || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || |- |'''62'''|| Вакзал || Асаўцы || АП № 1 || да вёскі [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] |- |'''63'''|| Вуліца Чкалава || Асаўцы || АП № 1 || да вёскі [[Асаўцы (Гомельскі раён)|Асаўцы]] |- |'''64'''|| Вуліца Пянязькова || Новае жыццё || АП № 6 || |- |'''65'''|| Вуліца Батанічная || Вуліца Каштанавая || АП № 1 || праз [[Раманавічы (Гомельскі раён)|Раманавічы]] |- |'''66'''|| Вуліца Батанічная || Вуліца Каштанавая || АП № 1 || праз [[Раманавічы (Гомельскі раён)|Раманавічы]] |- |'''67'''|| Вуліца Лугавая || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || |- |'''68'''|| Каледж мастацкіх промыслаў || Новае Жыццё || АП № 6 || |- |'''69'''|| Медгарадок || Новае Жыццё || АП № 6 || |- |'''70'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || |- |'''71'''|| Мікрараён «Паўднёвы» || (Мікрараён «Раманавічы-1») Вуліца Батанічная || АП № 1 || праз магазін «Іпуць» |- |'''74'''|| Новае Жыццё || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || праз Карал |- |'''75'''|| Новае Жыццё || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |- |'''76'''|| Тэхнічны універсітэт || Мікрараён «Любенскі» || АП № 1 || праз вуліцы Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |- |'''77'''|| Тэхнічны універсітэт || Мікрараён «Любенскі» || АП № 1 || праз вуліцы Сяргея Рудэнкі і Пракофія Раманенкі |-style="background:Gray;" |'''101'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || праз Вуліцу Фадзеева |-style="background:Gray;" |'''101а'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || праз Вуліцу Яфрэмава |-style="background:Gray;" |'''102'''|| Белшклапром || Бальшавік || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''107'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''108'''|| Мільча || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || Начны |-style="background:Gray;" |'''108а'''|| Мільча || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''111'''|| Вуліца Чарнышэўскага || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''119'''|| Новае жыццё || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''122'''|| ЗЛіН || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''127'''|| Вакзал || Аўтобусны парк № 6 || АП № 6 || |-style="background:Gray;" |'''127а'''|| Вакзал || Мікрараён «Клёнкаўскі» || АП № 6 || Начны |} == Аплата праезду == У залежнасці ад маршруту і мадэлі аўтобуса квіткі на адну паездку можна набыць: у кандуктараў у салонах аўтобусаў, у шапіках «Гарэлектратранспарту» і ў вадзіцеляў (набыты квіток трэба пракампаставаць), у вадзіцеляў у выглядзе касавых чэкаў. Праязныя квіткі на дэкаду і месяц дзейнічаюць на звычайных і хуткасных маршрутах і не дзейнічаюць на экспрэсных маршрутах.<ref>[http://gomeltrans.net/tariff/ Аплата праезду] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160715043459/http://gomeltrans.net/tariff/ |date=15 ліпеня 2016 }}</ref> Кошт праезду на звычайным маршруце — 90 капеек, экспрэсным — 95 капеек. == Wi-Fi у аўтобусах == У 2017 годзе Wi-Fi з’явіўся ў 20 аўтобусах, якія курсуюць у Гомелі па аўтобусным маршруце № 17 «мікрараён Клёнкаўскі — Медгарадок». Адначасова карыстацца бясплатным інтэрнэтам могуць да 80 пасажыраў. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == '''Даведкавая інфармацыя''' * [http://wikiroutes.info/gomel Маршруты аўтобусаў Гомеля на карце] * [http://gomeltrans.net/bus/timetable/ Дзеючыя расклады аўтобусаў горада Гомель] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20131105130731/http://gomeltrans.net/bus/timetable/ |date=5 лістапада 2013 }} * [http://busphoto.ru/city/7/ Спісы рухомага саставу гомельскіх аўтобусаў з фатаграфіямі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180210032644/http://busphoto.ru/city/7/ |date=10 лютага 2018 }} * [http://fotobus.msk.ru/city/79/ Спісы рухомага саставу аўтобусаў гомельскай вобласці з фатаграфіямі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170606103727/http://fotobus.msk.ru/city/79/ |date=6 чэрвеня 2017 }} '''Фатаграфіі аўтобусных паркаў''' * [http://fotobus.msk.ru/list.php?did=553 1-ы аўтобусны парк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170705220718/http://fotobus.msk.ru/list.php?did=553 |date=5 ліпеня 2017 }} * [http://fotobus.msk.ru/list.php?did=554 6-ы аўтобусны парк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170705162650/http://fotobus.msk.ru/list.php?did=554 |date=5 ліпеня 2017 }} {{Грамадскі транспарт Беларусі}} [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1924 годзе]] [[Катэгорыя:Транспарт Гомеля]] [[Катэгорыя:Аўтобусныя сістэмы Беларусі]] [[Катэгорыя:1924 год у Гомелі]] k7rtrwz9cfsj4oceogv3rdg407n21ux 0 553066 5129753 3626196 2026-04-20T07:51:30Z DzBar 156353 ілюстрацыі 5129753 wikitext text/x-wiki {{Твор мастацтва |тып = Ілюмінаваны рукапіс |выява = |памер = |апісанне = [[Вершнікі Апакаліпсіса]] |выява2 = |памер2 = |апісанне2 = |выява3 = |памер3 = |апісанне3 = |назва = |арыгінал = |аўтар = |год = |матэрыял = |тэхніка = |вышыня = |шырыня = |даўжыня = |месцазнаходжанне= |музей = }} '''Беатус з Осмы''' — [[Манускрыпт|ілюмінаваны рукапіс]], які змяшчае, у прыватнасці, {{нп3|Каментарый на Апакаліпсіс|||Commentary on the Apocalypse}} [[Беат Ліебанскі|Беата Ліебанскага]], створаны ў [[1086]] годзе. Ён змяшчае 71 ілюстрацыю, якія змешваюць стыль [[Беатус]]а з {{нп3|Раманскае ілюмінаванне|раманскай мініяцюрай|de|Romanische Buchmalerei}}. У цяперашні час рукапіс захоўваецца ў казначэйстве {{нп3|Кафедральны сабор Бурга-дэ-Осма|Кафедральнага сабора Бурга-дэ-Осма||Burgo de Osma Cathedral}} ў іспанскай правінцыі [[Кастылія і Леон]] (Cod.1). == Гісторыя == У рукапісе пазначана, што ён быў завершаны [[3 чэрвеня]] [[1086]] года перапісчыкам з імем Петрус (Педра), аб чым паведамляецца ў фоліа 138v, і ілюмінаваны майстрам з імем Марцінус (Марцін), аб чым паведамляецца ў фоліа 163r. Згодна стылю ўпрыгажэнняў, яму мог дапамагаць яшчэ нехта. Стыль Беатуса з Осмы вельмі блізкі да фрагментаў Беатуса, якія захаваліся ў Архівах Канцылярыі Вальядаліда, таму кніга, без сумневу, была створана ў {{нп3|Каралеўскі манастыр Сан-Беніта (Саагун)|Каралеўскім манастыры Сан-Беніта|es|Monasterio Real de San Benito (Sahagún)}} ў {{нп3|Саагун|Саагуне (Кастылія і Леон|ru|Саагун}}<ref name="AMS159">«The Art of Medieval Spain», p.159</ref>. У той час манастыр узначальваў абат {{нп3|Бернард дэ Сэдзірак||es|Bernard of Sédirac}}, манах-{{нп3|Клюні (кангрэгацыя)|клюніец|ru|Клюни (конгрегация)}} французскага паходжання. У хуткім часе ён стаў {{нп3|Епіскапы і архіепіскапы Таледа|архіепіскапам Таледа|pl|Biskupi i arcybiskupi Toledo}}. З прыбыццём на новую пасаду Бернард дэ Сэдзірак прызначыў {{нп3|Архідыякан|архідыяканам|ru|Архидиакон}} яшчэ аднаго французскага манаха-клунійца {{нп3|П'ер д'Осма|П'ера дэ Буржэ|fr|Pierre d'Osma}}. У 1101 годзе П’ера дэ Буржэ зрабілі епіскапам {{нп3|Бурга-дэ-Осма-Сьюдад-дэ-Осма|Осмы|ru|Бурго-де-Осма-Сьюдад-де-Осма}} для аднаўлення епархіі. Гэтая сувязь паміж двума мужчынамі можа растлумачыць перадачу рукапіса з Саагуна ў Осму. Таксама існавала былая сувязь паміж Осмай і [[Беат Ліебанскі|Беатам Ліебанскім]]: ён быў настаўнікам Этэрыя, епіскапа горада, якому ён прысвяціў апошнюю версію «Каментарыя да Апакаліпсіса». == Апісанне == У рукапісе ўтрымліваецца першая версія {{нп3|Каментарый на Апакаліпсіс|||Commentary on the Apocalypse}} [[Беат Ліебанскі|Беата Ліебанскага]]. Карта свету з манускрыпта вельмі блізкая да меркаванай арыгінальнай версіі {{нп3|Карта свету Беата|Карты свету Беата||Beatus map}}, ён не ўтрымлівае ні старонак евангелістаў, ні генеалагічных табліц, ні мініяцюр да [[Кніга прарока Данііла|кнігі прарока Данііла]]. Стыль ілюмінавання вельмі падобны на больш стары [[Леонскі Беатус]] (у прыватнасці выкарыстаннем колераў), але толькі часткова: у ім упершыню глыбока адзначыўся новы стыль {{нп3|Раманскае ілюмінаванне|раманскага ілюмінавання|fr|Enluminure romane}}, які, верагодна, прыйшоў з Францыі і асабліва праявіўся ў драпіроўках персанажаў. Манастыр, дзе ён быў выраблены, несумненна, з’яўляецца вельмі важным пунктам для ўкаранення і развіцця [[Раманскі стыль|раманскага мастацтва]] ў Іспаніі<ref>«The Art of Medieval Spain», p.159</ref><ref>John W. Williams, 2002</ref>. == Галерэя == <gallery caption="Беатус з Осмы"> Файл:B Osma 108.jpg Файл:B Osma 139.jpg Файл:B Osma 151.jpg Файл:B Osma 70v.jpg Файл:B Osma 92v.jpg Файл:B Osma 23.jpg Файл:B Osma 117v.jpg </gallery>{{зноскі}} == Літаратура == * John W. Williams, «The illustrated Beatus. A corpus of the illustrations of the commentary on the Apocalypse», tome IV, «The 11th and 12th centuries», 2002, notice 14 * «The» Art of Medieval Spain: A. D. 500—1200, Metropolitan Museum of Art, 1993, 358 p. (ISBN 9780810964334, lire en ligne [archive]), p. 159—160 (notice 82) == Спасылкі == * [http://www.vgesa.com/facsimile-codex-beatus_liebana-osma.htm Старонка рукапісу] на сайце выдаўца факсіміле * [http://www.encyclopedie-universelle.com/beatus-liebana6.html Беатус] на сайце encyclopedie-universelle.com {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Кнігі XI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Творы 1086 года]] [[Катэгорыя:1086]] [[Катэгорыя:Беатусы]] [[Катэгорыя:Раманскае мастацтва]] bnj3iyq770ysyy8lmxddfhrnl61e952 0 565328 5129807 4763978 2026-04-20T09:20:33Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Перадачы */ 5129807 wikitext text/x-wiki {{Радыёстанцыя |назва_радыёстанцыі = Радыё «Магілёў» |поўнае_назва = |лагатып = |подпіс = |горад = [[Магілёў]] |краіна = [[Беларусь]] |слоган = На тваёй хвалі |фармат = Музычны |музфармат = [[Поп-музыка]] |частата = [[FM]]: 96,4 (Магілёў); 106,6 ([[Бабруйск]]); 102,3 ([[Асіповічы]]); 100 ([[Крычаў]]); 99,4 ([[Касцюковічы]]); 100,4 ([[Амсціслаў]]) |мачта = |магутнасць = |час_вяшчання = Кругласутачна |зона_вяшчання = [[Магілёўская вобласць]] |створаны = {{Дата нараджэння і ўзрост|15|9|1997}} |зачынены = |заменены = |ліцэнзія = |доля = |каардынаты = |заснавальнік = |уладальнік = [[Магілёў (тэлерадыёкампанія)|Тэлерадыёкампанія «Магілёў»]] |кіраўнікі = [[Максім Астравухаў]], [[Ніна Міхнова]] |сайт = [http://rm.tvrmogilev.by rm.tvrmogilev.by] }} '''Радыё «Магілёў»''' — дзяржаўная [[радыёстанцыя]] Беларусі, заснаваная ў Магілёве ў 1997 годзе<ref>{{Cite web| access-date =11 верасня 2012| url =http://city.mogilev.by/content/view/9426/252/lang,bel/| title =Радыё «Магілёў» — 15 гадоў| publisher =[[Магілёўскі гарадскі выканаўчы камітэт]]| date =6 снежня 2012}}{{Недаступная спасылка}}</ref>. Прастора вяшчання ахоплівае Магілёўскую вобласць<ref>{{Cite web| url =http://www.tvr.by/bel/obltvr.asp?pr=mogilev| archive-url =https://web.archive.org/web/20141022090214/http://www.tvr.by/bel/obltvr.asp?pr=mogilev| title =Тэлерадыёкампанія «Магілёў»| publisher =[[Белтэлерадыёкампанія]]| date =6 снежня 2012| access-date =3 ліпеня 2018| archive-date =22 кастрычніка 2014| url-status =dead}}</ref>. На пачатку працавала тры гадзіны ў дзень на [[радыёхвалі]] 70,1 [[Герц (адзінка вымярэння)|Мегагерц]]<ref>{{Cite web| access-date =15 кастрычніка 2012| url =http://www.tvr.by/bel/releases.asp?date=15.10.2012&id=1754| title =Радыё «Магілёў» адзначае 15-годдзе| publisher =Белтэлерадыёкампанія| date =6 снежня 2012}}{{Недаступная спасылка}}</ref>. Да [[2002]] г. называлася ''Новае радыё Магілёў''<ref>{{Cite news|author=[[Алег Хлыстоў]]|title=Радыёвяшчанне|url=http://csgpb.mogilev.by/Famous/29Radio.html|publisher=[[Гарадская цэнтральная бібліятэка Магілёва]]|date=2009|access-date=29 жніўня 2013}}{{Недаступная спасылка}}</ref>. Сядзіба месціцца ў Магілёве, зав. Камуністычны, д. 1. == Перадачы == * Грошы і бізнес (штодня, 07:35, 14:15 і 18:15); * Дыска-клёш (штодня, 19:00; вядоўцы [[Васіль Данілаў]], [[Канстанцін Дзянісаў]], [[Ілля Касценіч]] і [[Ціна Паўлава]]); * Мувіз (панядзелак-пятніца, 11:15; вядоўца Васіль Данілаў); * Мьюзік (панядзелак-пятніца, 18:45; вядоўца Васіль Данілаў) * Навароты (аўторак і чацвер, 11:45; вядоўца Васіль Данілаў); * Найтлайф (субота-нядзеля, 0:00); * Піпл (панядзелак-пятніца, 14:45; вядоўца Васіль Данілаў); * Твіт-парад (серада, 11:45; вядоўца Ціна Паўлава); * Фітнес (панядзелак і пятніца, 11:45; вядоўца Васіль Данілаў); * Хіт парад «Снайпер» (серада, 21:05 і субота, 14:10; вядоўца [[Наталля Глушкова]]); * Час прывітаў (штодня, 12:00; вядоўца [[Ірына Аляксандрава]]); * Чылаўт тайм (субота-нядзеля, 23:00). == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя:Культура Магілёўскай вобласці]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1997 годзе]] 3rj7f9c6wn6vzcy0r2jdq7xol4hhn2p 0 617229 5129631 5129131 2026-04-19T17:04:17Z M.L.Bot 261 афармленне 5129631 wikitext text/x-wiki '''Незабудка''' * {{bt-bellat|Незабудка|Myosotis}} — род раслін сямейства [[Бурачнікавыя]] * Незабудка — народная назва віду {{bt-bellat|Крынічнік дуброўка|Veronica chamaedrys}} * «[[Niezabudka]]» (''Незабудка'') — польскамоўны літаратурны альманах 1840—1844 гадоў, выдаваўся [[Санкт-Пецярбург]]у * «[[Незабудка: першая пасля лементара чытанка]]» (''«Niezabudka: Pieršaja paśla lementara čytanka»'') — хрыстаматыя твораў для дзяцей малодшага школьнага ўросту выдавецтва Вацлава Ластоўскага (1918) {{неадназначнасць}} 7c52z59nyorgomm408pwvmovtolefd2 0 642837 5129611 5061237 2026-04-19T15:59:31Z Андрэй 2403 Б 152769 5129611 wikitext text/x-wiki {{Славутасць |Тып = |Беларуская назва = |Арыгінальная назва = |Выява = |Подпіс выявы = |Шырыня выявы = |Статус = {{ГККРБ 4|713Г000278}} |Краіна = |Краіна2 = |Назва месцазнаходжання = |Месцазнаходжанне = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |CoordScale = |Канфесія = |Епархія = |Добрапрыстойнасць = |Ордэнская прыналежнасць = |Тып кляштара = |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекта = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадванне = |Заснаванне = |Асноўныя даты = {{Славутасць/Даты||||||}} |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = 1965 |Заканчэнне будаўніцтва = 1965 |Будынкі = {{Славутасць/Будынкі||||||}} |Вядомыя жыхары = |Рэліквіі = |Настаяцель = |Стан = |Сайт = |Commons = }} {{значэнні2|Піянер}} '''«Піянер»''' — кінатэатр у цэнтры [[Мінск]]а, размешчаны па адрасе [[Вуліца Энгельса (Мінск)|вуліца Энгельса]], 20. Дзеліць будынак з [[Мінскі тэатр лялек|тэатрам лялек]]. Будынак кінатэатра і тэатра лялек — прыклад арганічнага [[сінтэз мастацтваў|сінтэзу]] архітэктуры і [[манументальна-дэкаратыўнае мастацтва|манументальна-дэкаратыўнага мастацтва]]<ref name="ЗП"/>. Адзіны дзіцячы кінатэатр Мінска, які дзейнічае ў цяперашні час<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г.</ref> == Гісторыя == [[Файл:Мінск. План кінатэатра Піянер.jpg|міні|злева|План будынка]] Пабудаваны ў [[1965]] годзе па праекце архітэктараў [[Г. Заборскі|Г. Заборскага]] і [[Л. Левін]]а як спецыялізаваны дзіцячы шырока-экранны кінатэатр<ref name="ЗП">{{крыніцы/ЗП|Мінск|363|Кінатэатр «Піянер»}}</ref>. Першапачаткова «Піянер» праектаваўся як двухзальны кінатэатр. Аднак у выніку праект быў зменены і будынак падзялілі на тэатр лялек і ўласна кінатэатр<ref name="tut">[https://afisha.tut.by/news/anews/485302.html Столичному «Пионеру» — 50 лет. Как выглядел кинотеатр в 1966-м] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160421195708/http://afisha.tut.by/news/anews/485302.html |date=21 красавіка 2016 }}</ref>. Кінатэатр адкрыўся ў лютым [[1966]] года фільмам рэжысёра [[Леў Голуб|Льва Голуба]] [[Пушчык едзе ў Прагу|«Пушчык едзе ў Прагу»]], які быў зняты на «[[Беларусьфільм]]е» і пражскай студыі «[[Барандаў]]»<ref name="tut"/>. У [[1980-я]] кінатэатр арганізаваў кінаклуб «Профіль», дзе праводзіліся рэтраспектывы знакамітых аўтараў. У 2000-я ў кінатэатры паказвалі знакамітыя [[індыйскі кінематограф|індыйскія фільмы]] пры падтрымцы [[пасольства Індыі ў Беларусі|пасольства Індыі]]<ref name="tut"/>. Станам на [[2016]] год у калектыве кінатэатра быў прафесійны мастак, які працягваў маляваць [[гуаш]]ай [[афіша|афішы]]. Такім чынам «Піянер» заставаўся адзіным кінатэатрам у Мінску, дзе захоўвалася гэтая практыка<ref name="tut"/>. == Архітэктура == [[Файл:Interior of Minsk Puppet Theatre 02.JPG|міні|злева|Фае з пано «Шчаслівае дзяцінства»]] [[Файл:Theater of puppetry, Minsk2.JPG|thumb|Уваход у тэатр лялек]] Пастаўлены па рэльефе са значным перападам вышынь, што абумовіла ўзвядзенне [[падпорная сценка|падпорнай сценкі]], умацаванай [[Бутавы камень|бутавым каменем]], і шырокай [[лесвіца|лесвіцы]]<ref name="ЗП"/>. Асноўная частка будынка ўяўляе сабой значны па памерах лаканічны прамавугольны [[Аб’ём (архітэктура)|аб’ём]], да якога з тыльнага фасада прылягаюць больш нізкія дапаможныя прыбудовы. [[Архітэктурны акцэнт]] зроблены на галоўным [[фасад]]зе, які вырашаны паглыбленым перспектыўным [[партал]]ам з двума сіметрычнымі ўваходамі па баках. Цэнтральная частка фасада мае [[суцэльнае зашкленне]], [[рытм (архітэктура)|рытмічна]] [[Чляненне (архітэктура)|расчлянёна]] металічным каркасам. Верхні схіл партала аформлены [[мазаіка]]й на [[казка|казачныя]] і [[Навуковая фантастыка|навукова-фантастычныя тэмы]]<ref name="ЗП"/>. Строга сіметрычнае вырашэнне фасада адпавядае арганізацыі ўнутранай прасторы. Будынак уключае дзве [[глядзельная зала|залы]] на 400 месцаў кожная (для кінапаказаў і тэатра лялек), вялізнае [[фае]] з [[Зімовы сад|зімовым садам]], дэкаратыўным [[басейн]]ам і дробнай [[скульптура|скульптурнай пластыкай]]. Аздобу [[інтэр’ер]]а дапаўняюць [[пано]] «Шчаслівае дзяцінства» (мастакі [[Яўген Аляксеевіч Зайцаў|Яўген Зайцаў]] і [[Іван Ціханаў]]), дзе дзеці розных народаў у акружэнні птушак і звяроў цешацца мірным жыццём<ref>[https://www.the-village.me/village/city/cityguide/267527-mozaika «Мозаика — это простейший способ зомбирования»: Где сохранились лучшие мозаики в Минске] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201001133746/https://www.the-village.me/village/city/cityguide/267527-mozaika |date=1 кастрычніка 2020 }}. THE VILLAGE</ref>, і каваныя металічныя [[рашотка|рашоткі]] з выявамі жыхароў падводнага і ляснога царстваў, якія аддзяляюць [[антрэсоль]]ныя паверхі па баках фае<ref name="ЗП">{{крыніцы/ЗП|Мінск|363|Кінатэатр «Піянер»}}</ref>. {{-}} <gallery mode=packed perrow ="4" heights="150px"> Decorative mosaic panel in Minsk Puppet Theatre 02.JPG Decorative mosaic panel in Minsk Puppet Theatre 03.JPG </gallery> {{зноскі}} == Літаратура == * {{крыніцы/ЗП|Мінск|363|Кінатэатр «Піянер»}} == Спасылкі == {{ГККРБ|713Г000278}} {{Commons|Category:}} {{Кінатэатры Мінска}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Кінатэатры Мінска]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска]] [[Катэгорыя:1965 год у Мінску]] [[Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі мадэрнізму]] [[Катэгорыя:Вуліца Энгельса (Мінск)]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Георгія Заборскага]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Левіна]] ht6g23yu2jhlbi220gzs47ib31gxa42 5129612 5129611 2026-04-19T15:59:58Z Андрэй 2403 Б 152769 5129612 wikitext text/x-wiki {{Славутасць |Тып = |Беларуская назва = |Арыгінальная назва = |Выява = |Подпіс выявы = |Шырыня выявы = |Статус = {{ГККРБ 4|713Г000278}} |Краіна = |Краіна2 = |Назва месцазнаходжання = |Месцазнаходжанне = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |CoordScale = |Канфесія = |Епархія = |Добрапрыстойнасць = |Ордэнская прыналежнасць = |Тып кляштара = |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекта = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадванне = |Заснаванне = |Асноўныя даты = {{Славутасць/Даты||||||}} |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = 1965 |Заканчэнне будаўніцтва = 1965 |Будынкі = {{Славутасць/Будынкі||||||}} |Вядомыя жыхары = |Рэліквіі = |Настаяцель = |Стан = |Сайт = |Commons = }} {{значэнні2|Піянер}} '''«Піянер»''' — кінатэатр у цэнтры [[Мінск]]а, размешчаны па адрасе [[Вуліца Энгельса (Мінск)|вуліца Энгельса]], 20. Дзеліць будынак з [[Мінскі тэатр лялек|тэатрам лялек]]. Будынак кінатэатра і тэатра лялек — прыклад арганічнага [[сінтэз мастацтваў|сінтэзу]] архітэктуры і [[манументальна-дэкаратыўнае мастацтва|манументальна-дэкаратыўнага мастацтва]]<ref name="ЗП"/>. Адзіны дзіцячы кінатэатр Мінска, які дзейнічае ў цяперашні час<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г.</ref>. == Гісторыя == [[Файл:Мінск. План кінатэатра Піянер.jpg|міні|злева|План будынка]] Пабудаваны ў [[1965]] годзе па праекце архітэктараў [[Г. Заборскі|Г. Заборскага]] і [[Л. Левін]]а як спецыялізаваны дзіцячы шырока-экранны кінатэатр<ref name="ЗП">{{крыніцы/ЗП|Мінск|363|Кінатэатр «Піянер»}}</ref>. Першапачаткова «Піянер» праектаваўся як двухзальны кінатэатр. Аднак у выніку праект быў зменены і будынак падзялілі на тэатр лялек і ўласна кінатэатр<ref name="tut">[https://afisha.tut.by/news/anews/485302.html Столичному «Пионеру» — 50 лет. Как выглядел кинотеатр в 1966-м] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160421195708/http://afisha.tut.by/news/anews/485302.html |date=21 красавіка 2016 }}</ref>. Кінатэатр адкрыўся ў лютым [[1966]] года фільмам рэжысёра [[Леў Голуб|Льва Голуба]] [[Пушчык едзе ў Прагу|«Пушчык едзе ў Прагу»]], які быў зняты на «[[Беларусьфільм]]е» і пражскай студыі «[[Барандаў]]»<ref name="tut"/>. У [[1980-я]] кінатэатр арганізаваў кінаклуб «Профіль», дзе праводзіліся рэтраспектывы знакамітых аўтараў. У 2000-я ў кінатэатры паказвалі знакамітыя [[індыйскі кінематограф|індыйскія фільмы]] пры падтрымцы [[пасольства Індыі ў Беларусі|пасольства Індыі]]<ref name="tut"/>. Станам на [[2016]] год у калектыве кінатэатра быў прафесійны мастак, які працягваў маляваць [[гуаш]]ай [[афіша|афішы]]. Такім чынам «Піянер» заставаўся адзіным кінатэатрам у Мінску, дзе захоўвалася гэтая практыка<ref name="tut"/>. == Архітэктура == [[Файл:Interior of Minsk Puppet Theatre 02.JPG|міні|злева|Фае з пано «Шчаслівае дзяцінства»]] [[Файл:Theater of puppetry, Minsk2.JPG|thumb|Уваход у тэатр лялек]] Пастаўлены па рэльефе са значным перападам вышынь, што абумовіла ўзвядзенне [[падпорная сценка|падпорнай сценкі]], умацаванай [[Бутавы камень|бутавым каменем]], і шырокай [[лесвіца|лесвіцы]]<ref name="ЗП"/>. Асноўная частка будынка ўяўляе сабой значны па памерах лаканічны прамавугольны [[Аб’ём (архітэктура)|аб’ём]], да якога з тыльнага фасада прылягаюць больш нізкія дапаможныя прыбудовы. [[Архітэктурны акцэнт]] зроблены на галоўным [[фасад]]зе, які вырашаны паглыбленым перспектыўным [[партал]]ам з двума сіметрычнымі ўваходамі па баках. Цэнтральная частка фасада мае [[суцэльнае зашкленне]], [[рытм (архітэктура)|рытмічна]] [[Чляненне (архітэктура)|расчлянёна]] металічным каркасам. Верхні схіл партала аформлены [[мазаіка]]й на [[казка|казачныя]] і [[Навуковая фантастыка|навукова-фантастычныя тэмы]]<ref name="ЗП"/>. Строга сіметрычнае вырашэнне фасада адпавядае арганізацыі ўнутранай прасторы. Будынак уключае дзве [[глядзельная зала|залы]] на 400 месцаў кожная (для кінапаказаў і тэатра лялек), вялізнае [[фае]] з [[Зімовы сад|зімовым садам]], дэкаратыўным [[басейн]]ам і дробнай [[скульптура|скульптурнай пластыкай]]. Аздобу [[інтэр’ер]]а дапаўняюць [[пано]] «Шчаслівае дзяцінства» (мастакі [[Яўген Аляксеевіч Зайцаў|Яўген Зайцаў]] і [[Іван Ціханаў]]), дзе дзеці розных народаў у акружэнні птушак і звяроў цешацца мірным жыццём<ref>[https://www.the-village.me/village/city/cityguide/267527-mozaika «Мозаика — это простейший способ зомбирования»: Где сохранились лучшие мозаики в Минске] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201001133746/https://www.the-village.me/village/city/cityguide/267527-mozaika |date=1 кастрычніка 2020 }}. THE VILLAGE</ref>, і каваныя металічныя [[рашотка|рашоткі]] з выявамі жыхароў падводнага і ляснога царстваў, якія аддзяляюць [[антрэсоль]]ныя паверхі па баках фае<ref name="ЗП">{{крыніцы/ЗП|Мінск|363|Кінатэатр «Піянер»}}</ref>. {{-}} <gallery mode=packed perrow ="4" heights="150px"> Decorative mosaic panel in Minsk Puppet Theatre 02.JPG Decorative mosaic panel in Minsk Puppet Theatre 03.JPG </gallery> {{зноскі}} == Літаратура == * {{крыніцы/ЗП|Мінск|363|Кінатэатр «Піянер»}} == Спасылкі == {{ГККРБ|713Г000278}} {{Commons|Category:}} {{Кінатэатры Мінска}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Кінатэатры Мінска]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска]] [[Катэгорыя:1965 год у Мінску]] [[Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі мадэрнізму]] [[Катэгорыя:Вуліца Энгельса (Мінск)]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Георгія Заборскага]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Левіна]] shg0s3q5qsinchucnzwt1dcsev0mjx1 5129616 5129612 2026-04-19T16:25:26Z Андрэй 2403 Б 152769 5129616 wikitext text/x-wiki {{Славутасць |Тып = |Беларуская назва = |Арыгінальная назва = |Выява = |Подпіс выявы = |Шырыня выявы = |Статус = {{ГККРБ 4|713Г000278}} |Краіна = |Краіна2 = |Назва месцазнаходжання = |Месцазнаходжанне = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |CoordScale = |Канфесія = |Епархія = |Добрапрыстойнасць = |Ордэнская прыналежнасць = |Тып кляштара = |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекта = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадванне = |Заснаванне = |Асноўныя даты = {{Славутасць/Даты||||||}} |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = 1965 |Заканчэнне будаўніцтва = 1965 |Будынкі = {{Славутасць/Будынкі||||||}} |Вядомыя жыхары = |Рэліквіі = |Настаяцель = |Стан = |Сайт = |Commons = }} {{значэнні2|Піянер}} '''«Піянер»''' — кінатэатр у цэнтры [[Мінск]]а, размешчаны па адрасе [[Вуліца Энгельса (Мінск)|вуліца Энгельса]], 20. Дзеліць будынак з [[Мінскі тэатр лялек|тэатрам лялек]]. Будынак кінатэатра і тэатра лялек — прыклад арганічнага [[сінтэз мастацтваў|сінтэзу]] архітэктуры і [[манументальна-дэкаратыўнае мастацтва|манументальна-дэкаратыўнага мастацтва]]<ref name="ЗП"/>. Адзіны дзіцячы кінатэатр Мінска, які дзейнічае ў цяперашні час<ref>Ольга Ропот. Знай свой город. Часть 1. Старейшие // [[Вечерний Минск]] №15 (13208) 16 апреля 2026 г., с.17</ref>. == Гісторыя == [[Файл:Мінск. План кінатэатра Піянер.jpg|міні|злева|План будынка]] Пабудаваны ў [[1965]] годзе па праекце архітэктараў [[Г. Заборскі|Г. Заборскага]] і [[Л. Левін]]а як спецыялізаваны дзіцячы шырока-экранны кінатэатр<ref name="ЗП">{{крыніцы/ЗП|Мінск|363|Кінатэатр «Піянер»}}</ref>. Першапачаткова «Піянер» праектаваўся як двухзальны кінатэатр. Аднак у выніку праект быў зменены і будынак падзялілі на тэатр лялек і ўласна кінатэатр<ref name="tut">[https://afisha.tut.by/news/anews/485302.html Столичному «Пионеру» — 50 лет. Как выглядел кинотеатр в 1966-м] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160421195708/http://afisha.tut.by/news/anews/485302.html |date=21 красавіка 2016 }}</ref>. Кінатэатр адкрыўся ў лютым [[1966]] года фільмам рэжысёра [[Леў Голуб|Льва Голуба]] [[Пушчык едзе ў Прагу|«Пушчык едзе ў Прагу»]], які быў зняты на «[[Беларусьфільм]]е» і пражскай студыі «[[Барандаў]]»<ref name="tut"/>. У [[1980-я]] кінатэатр арганізаваў кінаклуб «Профіль», дзе праводзіліся рэтраспектывы знакамітых аўтараў. У 2000-я ў кінатэатры паказвалі знакамітыя [[індыйскі кінематограф|індыйскія фільмы]] пры падтрымцы [[пасольства Індыі ў Беларусі|пасольства Індыі]]<ref name="tut"/>. Станам на [[2016]] год у калектыве кінатэатра быў прафесійны мастак, які працягваў маляваць [[гуаш]]ай [[афіша|афішы]]. Такім чынам «Піянер» заставаўся адзіным кінатэатрам у Мінску, дзе захоўвалася гэтая практыка<ref name="tut"/>. == Архітэктура == [[Файл:Interior of Minsk Puppet Theatre 02.JPG|міні|злева|Фае з пано «Шчаслівае дзяцінства»]] [[Файл:Theater of puppetry, Minsk2.JPG|thumb|Уваход у тэатр лялек]] Пастаўлены па рэльефе са значным перападам вышынь, што абумовіла ўзвядзенне [[падпорная сценка|падпорнай сценкі]], умацаванай [[Бутавы камень|бутавым каменем]], і шырокай [[лесвіца|лесвіцы]]<ref name="ЗП"/>. Асноўная частка будынка ўяўляе сабой значны па памерах лаканічны прамавугольны [[Аб’ём (архітэктура)|аб’ём]], да якога з тыльнага фасада прылягаюць больш нізкія дапаможныя прыбудовы. [[Архітэктурны акцэнт]] зроблены на галоўным [[фасад]]зе, які вырашаны паглыбленым перспектыўным [[партал]]ам з двума сіметрычнымі ўваходамі па баках. Цэнтральная частка фасада мае [[суцэльнае зашкленне]], [[рытм (архітэктура)|рытмічна]] [[Чляненне (архітэктура)|расчлянёна]] металічным каркасам. Верхні схіл партала аформлены [[мазаіка]]й на [[казка|казачныя]] і [[Навуковая фантастыка|навукова-фантастычныя тэмы]]<ref name="ЗП"/>. Строга сіметрычнае вырашэнне фасада адпавядае арганізацыі ўнутранай прасторы. Будынак уключае дзве [[глядзельная зала|залы]] на 400 месцаў кожная (для кінапаказаў і тэатра лялек), вялізнае [[фае]] з [[Зімовы сад|зімовым садам]], дэкаратыўным [[басейн]]ам і дробнай [[скульптура|скульптурнай пластыкай]]. Аздобу [[інтэр’ер]]а дапаўняюць [[пано]] «Шчаслівае дзяцінства» (мастакі [[Яўген Аляксеевіч Зайцаў|Яўген Зайцаў]] і [[Іван Ціханаў]]), дзе дзеці розных народаў у акружэнні птушак і звяроў цешацца мірным жыццём<ref>[https://www.the-village.me/village/city/cityguide/267527-mozaika «Мозаика — это простейший способ зомбирования»: Где сохранились лучшие мозаики в Минске] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201001133746/https://www.the-village.me/village/city/cityguide/267527-mozaika |date=1 кастрычніка 2020 }}. THE VILLAGE</ref>, і каваныя металічныя [[рашотка|рашоткі]] з выявамі жыхароў падводнага і ляснога царстваў, якія аддзяляюць [[антрэсоль]]ныя паверхі па баках фае<ref name="ЗП">{{крыніцы/ЗП|Мінск|363|Кінатэатр «Піянер»}}</ref>. {{-}} <gallery mode=packed perrow ="4" heights="150px"> Decorative mosaic panel in Minsk Puppet Theatre 02.JPG Decorative mosaic panel in Minsk Puppet Theatre 03.JPG </gallery> {{зноскі}} == Літаратура == * {{крыніцы/ЗП|Мінск|363|Кінатэатр «Піянер»}} == Спасылкі == {{ГККРБ|713Г000278}} {{Commons|Category:}} {{Кінатэатры Мінска}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Кінатэатры Мінска]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска]] [[Катэгорыя:1965 год у Мінску]] [[Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі мадэрнізму]] [[Катэгорыя:Вуліца Энгельса (Мінск)]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Георгія Заборскага]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Леаніда Левіна]] jqm9o8hk55ouo0mcv9g3gvqf7brxkjz 0 648390 5129644 4824978 2026-04-19T18:30:43Z Harukaqqq 166945 5129644 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік}} '''Мухтар Шаханаў''' ({{lang-kk|Мұхтар Шақанов}}; нар. {{ДН|2|7|1942}}, с. Каскасу, Талебійскі раён, Туркестанская вобласць - 19 красавіка 2026) — казахскі {{паэт|Казахстана|XX стагоддзя|СССР|}}, {{драматург|Казахстана|XX стагоддзя|СССР|}} і {{празаік|Казахстана|XX стагоддзя|СССР|}}, дэпутат Мажыліса Парламента Рэспублікі Казахстан, палітычны дзеяч. == Біяграфія == Нарадзіўся 2 ліпеня 1942 года. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР. Выпускнік Шымкенцкага педагагічнага інстытута. У 1989 годзе выступаў у Крамлі з пасланнем дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР пра ўтойванне фактаў гвалтоўнага падаўлення снежаньскіх падзей 1986 года. У 2009 годзе ўзначаліў рух супраць перадачы мільёна гектараў сельскагаспадарчых тэрыторый на ўсходзе Казахстана ў арэнду Кітаю. У 2017 годзе прапанаваў перавесці на лацінку не толькі казахскую, але і рускую мову ў Казахстане. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Шаханаў Мухтар}} [[Катэгорыя:Казахскамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Казахскамоўныя пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета СССР 11-га склікання]] [[Катэгорыя:Народныя дэпутаты СССР ад акруг Казахстана]] [[Катэгорыя:Дыпламаты Казахстана]] j3n0z2lt96qvydld3flrmtem91xb89q 0 650194 5129642 4697539 2026-04-19T18:01:50Z StachLysy 62453 вікіфікацыя, афармленне 5129642 wikitext text/x-wiki {{Фільм}} «'''Маленькая міс Шчасце'''» ({{lang-en|Little Miss Sunshine}} — літаральна «''Маленькая міс Сонечнае ззянне''») — амерыканская [[Камедыя|камедыйная]] [[Драма (жанр)|драма]] [[2006 год у гісторыі кіно|2006]] года<ref name="IMDb" />, рэжысёрскі дэбют у вялікім кіно рэкламных і музычных кліпмейкераў {{нп5|Валеры Фарыс||ru|Фарис, Валери}} і {{нп5|Джонатан Дэйтан|Джонатана Дэйтана|ru|Дэйтон, Джонатан}}. Сцэнарый напісаў {{нп5|Майкл Арндт||en|Michael Arndt}}, для якога гэта таксама стала дэбютнай працай. У фільме зняліся [[Эбігейл Брэслін]], {{нп5|Тоні Калет||en|Toni Collette}}, {{нп5|Грэг Кінір||en|Greg Kinnear}}, {{нп5|Пол Дана||en|Paul Dano}}, [[Алан Аркін]] і [[Стыў Карэл]]. Прэм’ера фільма адбылася 20 студзеня 2006 года на кінафестывалі «''[[Сандэнс (кінафестываль)|Сандэнс]]''»<ref name="IMDb, Release" />, дзе карціна ўдастоілася авацыі стоячы. Фільм стаў адным з галоўных кінахітоў 2006 года, як сярод гледачоў, так і сярод крытыкаў. Карціна атрымала больш за 70 кінаўзнагарод, сярод якіх дзве прэміі «''[[Оскар]]''» у катэгорыях «''Найлепшы арыгінальны сцэнарый''» і «''Найлепшы акцёр другога плана''». == Акцёрскі склад == {{Спіс роляў | [[Эбігейл Брэслін]] | ''Оліў Хувер'' | {{нп5|Тоні Калет||en|Toni Collette}} | ''Шэрыл Хувер, маці Оліў'' | {{нп5|Грэг Кінір||en|Greg Kinnear}} | ''Рычард Хувер, бацька Оліў'' | {{нп5|Пол Дана||en|Paul Dano}} | ''Дуэйн Хувер, брат Оліў'' | [[Алан Аркін]] | ''Эдвін Хувер, дзядуля Оліў, бацька Рычарда'' | [[Стыў Карэл]] | ''Фрэнк, брат Шэрыл'' }} == Узнагароды == Паводле «[[Internet Movie Database]]» фільм быў адзначаны 72 узнагародамі і яшчэ 112 намінацыямі<ref name="IMDb, Awards" />. Сярод найбольш значных узнагарод: * 2 прэміі «[[BAFTA]]» (з 6 намінацый) * 2 прэміі «[[Оскар (кінапрэмія)|Оскар]]» (з 4 намінацый) * прэмія «[[Сезар]]» * 2 намінацыі на «[[Залаты глобус]]» == Крыніцы == {{Reflist|refs= <ref name="IMDb">{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0449059/|title=Little Miss Sunshine (2006) — IMDb|author=|date=|publisher=Сайт «[[Internet Movie Database]]»|lang=en|accessdate=2020-07-10}}</ref> <ref name="IMDb, Release">{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0449059/releaseinfo|title=Little Miss Sunshine — Release Info|author=|date=|publisher=Сайт «[[Internet Movie Database]]»|lang=en|accessdate=2020-07-10}}</ref> <ref name="IMDb, Awards">{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0449059/awards|title=Little Miss Sunshine — Awards|author=|date=|publisher=Сайт «[[Internet Movie Database]]»|lang=en|accessdate=2020-07-10}}</ref> }} == Спасылкі == * {{AllMovie title|v335018|Маленькая міс Шчасце}} {{рэйтынг-5|4}} (на 10.07.2020) * [https://www.filmaffinity.com/en/film481444.html Маленькая міс Шчасце] {{ref-en}} на сайце «''[[FilmAffinity]]''» {{рэйтынг-10|7.6}} (на 10.07.2020) * {{Imdb title|0449059|Маленькая міс Шчасце}} {{рэйтынг-10|7.8}} (на 10.07.2020) * {{Metacritic film|little-miss-sunshine|Маленькая міс Шчасце}} {{рэйтынг-10|8.0}} (на 10.07.2020) * {{Rotten Tomatoes|little_miss_sunshine|Маленькая міс Шчасце}} {{рэйтынг-10|9.1}} (на 10.07.2020) * [https://www.kinopoisk.ru/film/164089/ Маленькая міс Шчасце] {{ref-ru}} на сайце «''[[КиноПоиск]]''» {{рэйтынг-10|7.5}} (на 10.07.2020) {{Бібліяінфармацыя}} {{Прэмія «Сезар» за найлепшы замежны фільм}} {{Прэмія Гільдыі кінаакцёраў ЗША за найлепшы акцёрскі склад у ігравым кіно}} {{Прэмія Гільдыі прадзюсараў ЗША за найлепшы тэатральны фільм}} [[Катэгорыя:Фільмы-драмы 2006 года]] [[Катэгорыя:Фільмы ЗША 2006 года]] [[Катэгорыя:Камедыйна-драматычныя фільмы]] [[Катэгорыя:Трагікамедыйныя фільмы ЗША]] [[Катэгорыя:Кінакамедыі ЗША]] [[Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША]] [[Катэгорыя:Фільмы пра ЗША]] [[Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове]] [[Катэгорыя:Кінарэжысёрскія дэбюты]] [[Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Майкл Дана]] [[Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі BAFTA]] [[Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Сезар» за найлепшы замежны фільм]] [[Катэгорыя:Фільмы — лаўрэаты прэміі «Незалежны дух»]] icr1gtak0mpva0tjdpbwyosjzqpmzoq 100 658977 5129606 5127857 2026-04-19T15:51:33Z NirvanaBot 40832 +3 новых 5129606 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Знакі (фільм)|2026-04-19T13:49:48Z|StachLysy}} {{Новы артыкул|Эбігейл Брэслін|2026-04-19T13:49:43Z|StachLysy}} {{Новы артыкул|Зігзаг поспеху (фільм)|2026-04-19T09:05:38Z|StarDeg}} {{Новы артыкул|Mos Def|2026-04-17T12:22:35Z|Vlad Shmeklia}} {{Новы артыкул|Семпл|2026-04-17T09:48:16Z|Vlad Shmeklia}} {{Новы артыкул|Пушар (фільм, 1996)|2026-04-16T11:31:14Z|Feeleman}} {{Новы артыкул|Жак Дуаён|2026-04-16T08:59:13Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Шарль Берлен|2026-04-16T05:39:04Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Самурай Джэк|2026-04-15T11:33:52Z|Feeleman}} {{Новы артыкул|Бернар Жырадо|2026-04-15T09:08:10Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Насмешка (фільм)|2026-04-15T07:21:59Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Раманы Чэліні (фільм)|2026-04-15T07:15:02Z|StarDeg}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 9566qxsrdtm0l167jqx6vap2k81wzbi 0 668206 5129667 5023588 2026-04-19T21:55:59Z StachLysy 62453 вікіфікацыя 5129667 wikitext text/x-wiki {{Кінапрэмія |назва = 79-я прэмія «[[Оскар (кінапрэмія)|Оскар]]» |подпіс = {{lang-en|79th Academy Awards}} |дата = [[25 лютага]] [[2007 год у гісторыі кіно|2007]] года |месца = [[Долбі (тэатр)|Тэатр «Кодак»]], [[Галівуд]],<br />[[Лос-Анджэлес]], [[Каліфорнія]], [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]] |вядучы = {{нп5|Элен Дэджэнерэс||en|Ellen DeGeneres}}<ref name="CBS News, 2006-09-08" /> |прадзюсары = [[Лора Зіскін]] |рэжысёр_прэміі = {{нп5|Луіс Дж. Хорвіц||en|Louis J. Horvitz}}<ref name="Variety, 2006-12-20" /> |фільм_метка = [[Прэмія «Оскар» за найлепшы фільм|Фільм]] |фільм = «'''[[Адступнікі]]'''» |рэжысёр_метка = [[Прэмія «Оскар» за найлепшую рэжысуру|Рэжысёр]] |рэжысёр = '''[[Марцін Скарсэзэ]]''' |рэжысёр_фільм = «[[Адступнікі]]» |акцёр_метка = [[Прэмія «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю|Акцёр]] |акцёр = '''[[Форэст Уітакер]]''' |акцёр_фільм = «[[Апошні кароль Шатландыі (фільм)|Апошні кароль Шатландыі]]» |актрыса_метка = [[Прэмія «Оскар» за найлепшую жаночую ролю|Актрыса]] |актрыса = '''[[Хелен Мірэн]]''' |актрыса_фільм = «[[Каралева (фільм, 2006)|Каралева]]» |узнагарод = «[[Адступнікі]]» (4) |намінацый = «[[Дзяўчаты мары]]» (8) |канал = [[ABC]] |працягласць = 3 гадз. 51 хв. |папярэдняя = [[Оскар (кінапрэмія, 2006)|78-я]] |наступная = [[Оскар (кінапрэмія, 2008)|80-я]] }} '''79-я цырымонія ўручэння ўзнагарод прэміі «[[Оскар (кінапрэмія)|Оскар]]»''' за заслугі ў вобласці кінематографа за [[2006 год у гісторыі кіно|2006]] год адбылася [[25 лютага]] [[2007]] года ў тэатры «[[Долбі (тэатр)|Долбі]]» ([[Галівуд]], {{s|[[Лос-Анджэлес]]}}). Цырымонія транслявалася ў прамым эфіры тэлерадыёкампаніяй [[ABC]], тэлетрансляцыя сабрала каля 40 мільёнаў гледачоў у ЗША. Узнагароды прысуджаліся ў 24 катэгорыях. Лідарам па колькасці ўзнагарод, а таксама пераможцам у намінацыях «[[Прэмія «Оскар» за найлепшы фільм|Найлепшы фільм]]» і «[[Прэмія «Оскар» за найлепшую рэжысуру|Найлепшая рэжысура]]» стаў фільм «[[Адступнікі]]» рэжысёра [[Марцін Скарсэзэ|Марціна Скарсэзэ]]. Сярод іншых пераможцаў «[[Лабірынт фаўна]]» удастоіўся трох статуэтак, карціны «[[Дзяўчаты мары]]», «[[Маленькая міс Шчасце]]» і «[[Нязручная праўда]]» атрымалі па дзве ўзнагароды, адной прэміяй былі адзначаны стужкі «[[Апошні кароль Шатландыі (фільм)|Апошні кароль Шатландыі]]», «[[Вавілон (фільм, 2006)|Вавілон]]», «[[Гісторыя заходняга берага]]», «[[Дацкі паэт]]», «[[Жыццё іншых]]», «[[Каралева (фільм, 2006)|Каралева]]», «[[Кроў акругі Інчжо]]», «[[Лісты з Івадзімы]]», «[[Марыя-Антуанэта (фільм, 2006)|Марыя-Антуанэта]]», «[[Піраты Карыбскага мора: Куфар мерцвяка]]» і «[[Шчаслівыя ногі]]». == Спіс лаўрэатаў і намінантаў == === Статыстыка === * '''4''' / 5: «[[Адступнікі]]» * 3 / 6: «[[Лабірынт фаўна]]» * 2 / '''8''': «[[Дзяўчаты мары]]» * 2 / 4: «[[Маленькая міс Шчасце]]» * 2 / 2: «{{нп5|Нязручная праўда||en|An Inconvenient Truth}}» * 1 / 7: «[[Вавілон (фільм, 2006)|Вавілон]]» * 1 / 6: «[[Каралева (фільм, 2006)|Каралева]]» * 1 / 4: «[[Лісты з Івадзімы]]», «[[Піраты Карыбскага мора: Куфар мерцвяка]]» === Асноўныя катэгорыі === {| class="wikitable" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" align="centre" width="100%" |- !width="240px"|Катэгорыі !colspan=2|Лаўрэаты і намінанты |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшы фільм|Найлепшы фільм]]'''<br />_{Узнагароду ўручалі [[Даян Кітан]] і [[Джэк Нікалсан]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|[[Файл:The Departed Logo.png|Адступнікі|100px]] |style="background:#EEDD82"| «'''[[Адступнікі]]'''» (''прадзюсар:'' '''[[Грэм Кінг]]''') |- |«[[Вавілон (фільм, 2006)|Вавілон]]» (''прадзюсары:'' [[Алехандра Гансалес Іньярыту]], [[Джон Кілік]], [[Стыў Голін]]) |- |«[[Каралева (фільм, 2006)|Каралева]]» (''прадзюсары:'' [[Эндзі Харыс]], [[Крысцін Ланган]], [[Трэйсі Сіўард]]) |- |«[[Лісты з Івадзімы]]» (''прадзюсары:'' [[Клінт Іствуд]], [[Стывен Спілберг]], [[Роберт Лорэнц]]) |- |«[[Маленькая міс Шчасце]]» (''прадзюсары:'' [[Дэвід Т. Фрэндлі]], [[Пітэр Сараф]], [[Марк Цёртлтаўб]]) |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшую рэжысуру|Найлепшая рэжысура]]'''<br />_{Узнагароду ўручалі [[Фрэнсіс Форд Копала]], [[Джордж Лукас]] і [[Стывен Спілберг]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|[[Файл:MartinScorsese(cannes).crop.jpg|Марцін Скарсэзэ|100px]] |style="background:#EEDD82"| '''[[Марцін Скарсэзэ]]''' — «'''[[Адступнікі]]'''» |- |[[Алехандра Гансалес Іньярыту]] — «[[Вавілон (фільм, 2006)|Вавілон]]» |- |[[Пол Грынграс]] — «[[Згублены рэйс]]» |- |[[Клінт Іствуд]] — «[[Лісты з Івадзімы]]» |- |[[Стывен Фрырз]] — «[[Каралева (фільм, 2006)|Каралева]]» |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю|Найлепшая мужчынская роля]]'''<br />_{Узнагароду ўручала [[Рыз Уізерспун]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|[[Файл:Forest Whitaker 2007.jpg|Форэст Уітакер|100px]] |style="background:#EEDD82"| '''[[Форэст Уітакер]]''' — «'''[[Апошні кароль Шатландыі (фільм)|Апошні кароль Шатландыі]]'''» ''(за ролю прэзідэнта Уганды [[Ідзі Амін|Ідзі Аміна]])'' |- |[[Раян Гослінг]] — «[[Палова Нельсана]]» ''(за ролю Дэна Дана)'' |- |[[Леанарда Дзі Капрыа]] — «[[Крывавы дыямент]]» ''(за ролю Дэні Арчэра)'' |- |[[Пітэр О’Тул]] — «[[Венера (фільм, 2006)|Венера]]» ''(за ролю Морыса)'' |- |[[Уіл Сміт]] — «[[У пагоні за шчасцем]]» ''(за ролю [[Крыс Гарднер|Крыса Гарднера]])'' |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшую жаночую ролю|Найлепшая жаночая роля]]'''<br />_{Узнагароду ўручаў [[Філіп Сеймур Хофман]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|[[Файл:Helen Mirren by Gage Skidmore.jpg|Хелен Мірэн|100px]] |style="background:#EEDD82"| '''[[Хелен Мірэн]]''' — «'''[[Каралева (фільм, 2006)|Каралева]]'''» ''(за ролю каралевы Вялікабрытаніі [[Лізавета II|Лізаветы II]])'' |- |[[Джудзі Дэнч]] — «[[Нататкі пра скандал]]» ''(за ролю Барбары Ковет)'' |- |[[Пенелопа Крус]] — «[[Вяртанне (фільм, 2006)|Вяртанне]]» ''(за ролю Раймунды)'' |- |[[Мэрыл Стрып]] — «[[Д'ябал носіць Prada|Д’ябал носіць Prada]]» ''(за ролю Міранды Прыстлі)'' |- |[[Кейт Уінслет]] — «[[Як малыя дзеці]]» ''(за ролю Сары Пірс)'' |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю другога плана|Найлепшая мужчынская роля другога плана]]'''<br />_{Узнагароду ўручала [[Рэйчэл Вайс]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|[[Файл:Alan Arkin - 1975.jpg|Алан Аркін|100px]] |style="background:#EEDD82"| '''[[Алан Аркін]]''' — «'''[[Маленькая міс Шчасце]]'''» ''(за ролю Эдвіна Хувера)'' |- |[[Эдзі Мёрфі]] — «[[Дзяўчаты мары]]» ''(за ролю Джэймса «Тандэра» Эрлі)'' |- |[[Марк Уолберг]] — «[[Адступнікі]]» ''(за ролю сяржанта Шона Дыгнама)'' |- |[[Джэкі Эрл Хейлі]] — «[[Як малыя дзеці]]» ''(за ролю Роні Дж. Мак-Горві)'' |- |[[Джыман Хонсу]] — «[[Крывавы дыямент]]» ''(за ролю Саламона Вандзі) |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшую жаночую ролю другога плана|Найлепшая жаночая роля другога плана]]'''<br>_{Узнагароду ўручаў [[Джордж Клуні]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|[[Файл:Jennifer Hudson - Chicago Theatre 07 (2).jpg|Джэніфер Хадсан|100px]] |style="background:#EEDD82"| '''[[Джэніфер Хадсан]]''' — «'''[[Дзяўчаты мары]]'''» ''(за ролю Эфі Уайт)'' |- |[[Адрыяна Бараса]] — «[[Вавілон (фільм, 2006)|Вавілон]]» ''(за ролю Амеліі)'' |- |[[Кейт Бланшэт]] — «[[Нататкі пра скандал]]» ''(за ролю Шэбы Харт)'' |- |[[Эбігейл Брэслін]] — «[[Маленькая міс Шчасце]]» ''(за ролю Оліў Хувер)'' |- |[[Рынка Кікуці]] — «[[Вавілон (фільм, 2006)|Вавілон]]» ''(за ролю Чыеко Ватаі)'' |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшы арыгінальны сцэнарый|Найлепшы арыгінальны сцэнарый]]'''<br />_{Узнагароду ўручалі [[Кірстэн Данст]] і [[Тобі Магуайр]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|{{частка выявы|выява=Michael Arndt, 2007.jpg|пазіцыя=center|подпіс=|шырыня=95|агульная=220|верх=|права=|ніз=110|лева=59|рамка=не}} |colspan=2 style="background:#EEDD82"| '''[[Майкл Арндт]]''' — «'''[[Маленькая міс Шчасце]]'''» |- |[[Гільерма Арыага]] — «[[Вавілон (фільм, 2006)|Вавілон]]» |- |[[Гільерма дэль Тора]] — «[[Лабірынт фаўна]]» |- |[[Пітэр Морган]] — «[[Каралева (фільм, 2006)|Каралева]]» |- |[[Айрыс Ямасіта]], [[Пол Хагіс]] — «[[Лісты з Івадзімы]]» |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшы адаптаваны сцэнарый|Найлепшы адаптаваны сцэнарый]]'''<br />_{Узнагароду ўручалі [[Том Хэнкс]] і [[Хелен Мірэн]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|[[Файл:WilliamMonahan at LowesBostonCommon cropped.jpg|Уільям Монахан|100px]] |colspan=2 style="background:#EEDD82"| '''{{нп5|Уільям Монахан||en|William Monahan}}''' — «'''[[Адступнікі]]'''» |- |[[Саша Барон Коэн]], [[Энтані Хайнс]], [[Пітэр Бейнхэм]], [[Дэн Мазер]], [[Тод Філіпс]] — «[[Борат]]» |- |[[Альфонса Куарон]], [[Цімаці Дж. Секстан]], [[Дэвід Арата]], [[Марк Фергус]], [[Хоўк Остбі]] — «[[Дзіця чалавечае (фільм, 2006)|Дзіця чалавечае]]» |- |[[Патрык Марбер]] — «[[Нататкі пра скандал]]» |- |[[Тод Філд]], [[Том Перота]] — «[[Як малыя дзеці]]» |- |rowspan=3 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм|Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм]]'''<br />_{Узнагароду ўручала [[Камеран Дыяс]]} |rowspan=3 align="center" width="100px"| |style="background:#EEDD82"| «'''[[Шчаслівыя ногі]]'''» (рэж. '''[[Джордж Мілер]]''') |- |«[[Дом-пачвара]]» (рэж. [[Джыл Кенан]]) |- |«[[Тачкі (мультфільм)|Тачкі]]» (рэж. [[Джон Ласетэр]]) |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшы міжнародны поўнаметражны фільм|Найлепшы фільм на замежнай мове]]'''<br />_{Узнагароду ўручалі [[Кейт Бланшэт]] і [[Клайв Оўэн]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"| |style="background:#EEDD82"|{{Сцяг|Германія}} «'''[[Жыццё іншых]]'''» ('''[[Германія]]'''), рэж. '''[[Флорыян Хенкель фон Донэрсмарк]]''' |- |{{Сцяг|Канада}} «[[Вада (фільм, 2005)|Вада]]» ([[Канада]]), рэж. [[Дзіпа Мехта]] |- |{{Сцяг|Мексіка}} «[[Лабірынт фаўна]]» ([[Мексіка]]), рэж. [[Гільерма дэль Тора]] |- |{{Сцяг|Данія}} «[[Пасля вяселля (фільм, 2006)|Пасля вяселля]]» ([[Данія]]), рэж. [[Сюзана Бір]] |- |{{Сцяг|Алжыр}} «[[Патрыёты (фільм, 2006)|Патрыёты]]» ([[Алжыр]]), рэж. [[Рашыд Бушарэб]] |} === Іншыя катэгорыі === {| class="wikitable" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" align="centre" |- !width="240px"|Катэгорыі !colspan=2|Лаўрэаты і намінанты |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшую музыку да фільма|Найлепшая музыка]]'''<br />_{Узнагароду ўручалі [[Пенелопа Крус]] і [[Х’ю Джэкман]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|[[Файл:Gustavo Santaolalla, Festival Internacional de Cine en Guadalajara, March 07, 2008-1 cropped.jpg|Густава Сантаалалья|100px]] |style="background:#EEDD82"| '''{{нп5|Густава Сантаалалья||en|Gustavo Santaolalla}}''' — «'''[[Вавілон (фільм, 2006)|Вавілон]]'''» |- |[[Філіп Глас]] — «[[Нататкі пра скандал]]» |- |[[Аляксандр Дэспла]] — «[[Каралева (фільм, 2006)|Каралева]]» |- |[[Хаўер Наварэтэ]] — «[[Лабірынт фаўна]]» |- |{{нп5|Томас Ньюман||en|Thomas Newman}} — «{{нп5|Добры немец||en|The Good German}}» |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшую песню да фільма|Найлепшая песня]]'''<br />_{Узнагароду ўручалі [[Куін Лаціфа]] і [[Джон Траволта]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|{{частка выявы|выява=MelissaEtheridgeHWOFSept2011.jpg|пазіцыя=center|подпіс=|шырыня=100|агульная=130|верх=|права=15|ніз=|лева=15|рамка=не}} |style="background:#EEDD82"| «'''I Need to Wake Up'''» — «'''{{нп5|Нязручная праўда||en|An Inconvenient Truth}}'''» (''музыка і словы:'' '''[[Меліса Этэрыдж]]''') |- |«{{нп5|Listen (песня Беёнсэ)|Listen|en|Listen (Beyoncé song)}}» — «[[Дзяўчаты мары]]» (''музыка:'' [[Генры Крыгер]] і [[Скот Катлер]], ''словы:'' [[Эн Прэвен]]) |- |«Love You I Do» — «[[Дзяўчаты мары]]» (''музыка:'' [[Генры Крыгер]], ''словы:'' [[Сіда Гарэт]]) |- |«Our Town» — «[[Тачкі (мультфільм)|Тачкі]]» (''музыка і словы:'' [[Рэндзі Ньюман]]) |- |«Patience» — «[[Дзяўчаты мары]]» (''музыка:'' [[Генры Крыгер]], ''словы:'' [[Уілі Рэале]]) |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшы мантаж|Найлепшы мантаж]]'''<br />_{Узнагароду ўручала [[Кейт Уінслет]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|{{частка выявы|выява=Thelma Schoonmaker KVIFF.jpg|пазіцыя=center|подпіс=|шырыня=100|агульная=170|верх=|права=|ніз=|лева=55|рамка=не}} |style="background:#EEDD82"| '''{{нп5|Тэльма Скунмейкер||en|Thelma Schoonmaker}}''' — «'''[[Адступнікі]]'''» |- |Клер Дуглас, Крыстафер Раўс, Рычард Пірсан — «[[Згублены рэйс]]» |- |Стывен Мірыон, Дуглас Крайс — «[[Вавілон (фільм, 2006)|Вавілон]]» |- |Алекс Радрыгес, [[Альфонса Куарон]] — «[[Дзіця чалавечае (фільм, 2006)|Дзіця чалавечае]]» |- |Стывен Розенблюм — «[[Крывавы дыямент]]» |- |rowspan=5 align="center"|'''[[Прэмія «Оскар» за найлепшую аператарскую працу|Найлепшая аператарская праца]]'''<br />_{Узнагароду ўручала [[Гвінет Пэлтрау]]} |rowspan=5 align="center" width="100px"|{{частка выявы|выява=Guillermo Navarro VFS 01 (cropped).jpg|пазіцыя=center|подпіс=|шырыня=100|агульная=140|верх=9|права=|ніз=33|лева=22|рамка=не}} |style="background:#EEDD82"| '''[[Гільерма Навара]]''' — «'''[[Лабірынт фаўна]]'''» |- |[[Вілмаш Жыгманд]] — «{{нп5|Чорная архідэя (фільм, 2006)|Чорная архідэя|en|The Black Dahlia (film)}}» |- |[[Эмануэль Любецкі]] — «[[Дзіця чалавечае (фільм, 2006)|Дзіця чалавечае]]» |- |{{нп5|Дзік Поўп (аператар)|Дзік Поўп|en|Dick Pope (cinematographer)}} — «[[Ілюзіяніст (фільм, 2006)|Ілюзіяніст]]» |- |{{нп5|Уолі Пфістэр||en|Wally Pfister}} — «[[Прэстыж (фільм)|Прэстыж]]» |} == Крыніцы == {{Reflist|refs= <ref name="CBS News, 2006-09-08">{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/ellen-degeneres-to-host-the-oscars/|title=Ellen DeGeneres To Host The Oscars|author=|date=2006-09-08|website=[[CBS News]]|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> <ref name="Variety, 2006-12-20">{{cite web|url=https://variety.com/2006/film/news/horvitz-at-oscar-helm-again-1117956134/|title=Horvitz at Oscar helm again|author=Julie Lindeen|date=2006-12-20|website=[[Variety]]|language=en|accessdate=2021-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140303142724/http://variety.com/2006/film/news/horvitz-at-oscar-helm-again-1117956134/|archive-date=2014-03-03}}</ref> }} == Спасылкі == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2007 Спіс намінантаў на афіцыйным сайце] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2007 «Оскар»-2007 на сайце IMDb] {{Бібліяінфармацыя}} {{Кінапрэмія Оскар}} [[Катэгорыя:Цырымоніі ўзнагароджвання прэміі «Оскар»|2007]] [[Катэгорыя:Люты 2007 года]] [[Катэгорыя:Падзеі 25 лютага]] [[Катэгорыя:2007 год у Каліфорніі]] [[Катэгорыя:Кінапрэміі 2007 года]] 6s70q517cjs2sjryfdeje88wih5e14z 0 669245 5129640 4674643 2026-04-19T17:48:53Z Андрэй 2403 Б 152769 5129640 wikitext text/x-wiki {{Газета |назва = Трыбуна працы |выява = |памер = А3 |тып = Паўтыднёвік |фармат = |заснавальнік = |уладальнікі = |выдавец = |рэдактар = [[Алена Бегуновіч]] |заснаванне = |зачыненая = |палітычна = |мова = |галоўны офіс = [[Магілёўская вобласць]], г. [[Бабруйск]], [[Вуліца Карла Лібкнехта (Бабруйск)|вул. К. Лібкнехта]], д. 49 |тыраж = 2500 (2012) |кошт = |ISSN = |вэб-сайт = https://www.tribunapracy.by/ }} '''Трыбуна працы''' — [[Бабруйскі раён|бабруйская раённая]] газета, орган [[Бабруйскі райвыканкам|Бабруйскага райвыканкама]] і [[Бабруйскі раённы савет дэпутатаў|Бабруйскага раённага савета дэпутатаў]]. Выходзіць двойчы на тыдзень, у сераду і суботу. У складзе рэдакцыі знаходзіцца [[радыёстанцыя]] «[[Бярэзінская хваля]]». З 24 сакавіка 2003 г. пасаду галоўнай рэдактаркі займае Алена Бегуновіч. Першы нумар выйшаў 1 студзеня 1982. Першы рэдактар — С. Кобля. Сёння раённая газета «Трыбуна працы» асвятляе дзейнасць раённага выканаўчага камітэта і раённага Савета дэпутатаў, рабочых калектываў. Аб гэтым паведамляецца ў матэрыялах пад рубрыкамі: «Вясеннія работы земляробаў», "Гасцёўня «Трыбуны працы», «На палях раёна». Рэгулярна выпускаюцца тэматычныя старонкі «За здаровы лад жыцця», «ЭПОХА (экология, природа, общество, хроника, афоризмы)», «Твоё подворье, сельчанин», праваслаўны дадатак да газеты «БЛАГОВЕСТ» і старонкі правасуддзя «Фемида и авось». Штотыдзень прэс-групай райвыканкама рыхтуецца інфармацыя, якая размяшчаецца пад рубрыкай «Дзень за днём». == Спасылкі == * [http://bobruisk.mogilev-region.by/ru/smi/na_stranizah_gazet/new_url_1813186994 Электронная версія газеты на сайце Бабруйскага райвыканкама]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.mlib.basnet.by/kray/Econom/R2P11.html Друк Бабруйскага раёна]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Катэгорыя:Газеты Бабруйска]] [[Катэгорыя:Бабруйскі раён]] [[Катэгорыя:1982 год у Бабруйску]] [[Катэгорыя:Вуліца Карла Лібкнехта (Бабруйск)]] {{Абласныя і раённыя газеты Беларусі}} 6lbxx80lxjsb6t9gb4t23ztj2qv3yrk 0 670074 5129704 4763439 2026-04-20T06:24:12Z DzBar 156353 дададзена [[Катэгорыя:Кнігі 2011 года]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129704 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор|Жанр=[[раман]] ([[фантастыка]])|Аўтар=[[Віктар Алегавіч Пялевін|Віктар Пялевін]]|Выдавецтва=[[Эксмо]]|Мова арыгінала = руская}} '''«S.N.U.F.F.»''' — дзясяты [[раман]] [[Віктар Алегавіч Пялевін|Віктара Пялевіна]], выдадзены ў снежні 2011 года тыражом 150 000 экзэмпляраў. Пялевін расшыфраваў слова SNUFF як Special Newsreel/Universal Feature Film, пасля чаго яго пачалі актыўна выкарыстоўваць паліттэхнолагі<ref>{{Cite web|accessdate = 2016-02-09|title = На Банковой снимали кино|url = http://lb.ua/news/2013/12/02/243824_bankovoy_snimali_kino.html|publisher = [[LB.ua]]}}</ref>. Анатацыя аўтара: «Раман-утøпія Віктара Пялевіна аб найглыбокіх таямніцах жаночага сэрца і вышэйшых сакрэтах лётнага майстэрства!» == Назва == Снаф-відэа (Snuff film) — [[кароткаметражны фільм]], дзе паказваецца рэальнае [[забойства]] з папярэдняй знявагай ахвяры. Распаўсюджваюцца для забавы і дзеля грошай. == Сюжэт == Сюжэт рамана разгортваецца ў постапакаліптычным свеце вакол ўзаемаадносін дзвюх краін — Уркаіны (Уркаінскага Уркаганата), якую засяляюць «[[оркі]]», і Бізантыума (Big Byz), штучнага гіганцкага шара, які вісіць над ёй і населены «людзьмі». Уркаіна з’яўляецца тэхналагічна адсталым грамадствам, дзе ў побыце размаўляюць на «верхнярускай» мове (дзяржаўная мова — верхне-сярэднясібірская), а Бізантыум, наадварот, з’яўляецца прасунутай тэхналагічна дзяржавай-«дэмакратурай», дзе пераважае царкоўнаанглійская мова, падобная на англійскую. Тым не менш, Бізантыум пакутуе ад недахопу фізічнай прасторы і ад законаў пра [[Узрост сексуальнай згоды|ўзрост згоды]], якія забараняюць уступаць у публічны сэксуальны кантакт людзям, якія не дасягнулі 46 гадоў. Многія жыхары Бізантыума жывуць з лялькамі-робатамі («сурамі») рознай ступені прасунутасці. Аповед вядзецца ад асобы «чалавека» — Дзям’яна-Ландульфа Дамілолы Карпава, які працуе аператарам узброенай [[Беспілотны лятальны апарат|беспілотнай]] лятаючай кінакамеры. У грамадзянскім жыцці Карпаў жыве са ўзятай у крэдыт сурай па імі Кая, якая ўцягвае яго і двух «оркаў» у інтрыгу, завязаную на яе ўласныя інтарэсы<ref>{{cite web|url=http://www.gazeta.ru/culture/2011/12/08/a_3919114.shtml|title=Вышел «S.N.U.F.F.» — новый роман Виктора Пелевина|date=08.12.2011|author=[[Мильчин, Константин Аркадьевич|Мильчин К. А.]]|url-status=dead|accessdate=7 лютага 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130505094912/http://www.gazeta.ru/culture/2011/12/08/a_3919114.shtml|archivedate=5 мая 2013}}</ref> ды інтарэсы элітаў. Кая маніпулюе Дамілолай, каб дамагчыся свайго. Раман змяшчае мноства намёкаў на сучаснае (2011 год) сацыяльнае і палітычнае становішча Захаду і [[Расія|Расіі]] (а таксама «першага свету» і астатняга чалавецтва) і на іх узаемаадносіны, пададзеныя ў [[Сатыра|сатырычнай манеры]]. Тэкст мае шмат [[Абсцэнная лексіка|абсцэннай лексікі]] і «[[Навамоўе|навамоўя]]», большай часткай створаным з англійскіх і рускіх слоў, якія змянілі сваё значэнне ў апісваным свеце будучыні. == Крытыка == Літаратурны крытык Г. Л. Юзэфовіч адзначае: «У „S.N.U.F.F.“ ёсць усё, за што чытач любіць пялевінскі брэнд: і жарты (якія па-ранейшаму хочацца зачытваць уголас), і парадаксальна дакладна злоўлены і зацукраваны „дух часу“ (многія пасажы, якія тычацца оркскіх „свяшчэнных войн“, злавесна пераклікаюцца з самымі апошнімі падзеямі ў Расіі) … А тое, што кожны наступны пялевінскі тэкст аказваецца нязменна больш сумны, пранізлівы і трагічны папярэдняга (у цяперашнім сэрца часам разрываецца, як у якой-небудзь „[[Каштанка|Каштанцы]]“) — так гэта, верагодна, уласцівасць самога пісьменніка, які з узростам мігрыруе ў бок усё большага песімізму і надрыву»<ref>''Юзефович Г. Л.'' Удивительные приключения рыбы-лоцмана: 150 000 слов о литературе. — М.: АСТ, 2016. — Стр. 32—34. — ISBN 978-5-17-099672-8.</ref>. {{зноскі}} == Літаратура == * ''Артемьева Т. В.'', ''Микешин М. И.'' «Нечеловеческое» как литературная реальность и вызов обществу // Человек : журнал. — М.: Российская академия наук, 2012. — № 5. — С. 152—160. — ISSN 0236-2007. * ''Крикунов А.'' Уркаина будущего // «Еженедельник 2000». — № 5 (592). * ''Шикарёв С. А.'' Кандид и простодушный // Если : журнал. — М.: Любимая книга, 2012. — № 3. — С. 257—258. — ISSN 0136-0140. [[Катэгорыя:Раманы на рускай мове]] [[Катэгорыя:Кнігі 2011 года]] gr7rxejzpul06scvtt8x0gbhqpjndg6 0 670093 5129705 4515578 2026-04-20T06:24:45Z DzBar 156353 дададзена [[Катэгорыя:Кнігі 2009 года]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129705 wikitext text/x-wiki {{Загаловак з малой літары}} {{Літаратурны твор|Назва= t|Жанр=[[раман]] ([[фантастыка]])|Аўтар=[[Віктар Алегавіч Пялевін|Віктар Пялевін]]|Выдавецтва=[[Эксмо]]|Мова арыгінала = руская|ISBN=ISBN 978-5-699-37515-8}} '''«t»''' — дзявяты [[раман]] [[Віктар Алегавіч Пялевін|Віктара Пялевіна]], упершыню выдадзены ў кастрычніку [[2009|2009 года]] тыражом 150 000 экзэмпляраў. == Агульныя звесткі == Раман апавядае пра шлях майстра [[Баявыя мастацтвы|баявых мастацтваў]] графа Т. (адсылка да [[Леў Мікалаевіч Талстой|Льва Талстога]]), які збег з сваёй хаты ад царскай ахранкі і з невядомай яму мэтай прабіраецца ў Опціну Пустынь<ref name="Номад">{{Cite web|url=http://www.newslab.ru/review/292551|title=«t», Виктор Пелевин|author=Алексей Номад|date=2009-11-05|accessdate=2012-06-19|lang=ru|archiveurl=https://www.webcitation.org/68mTDz4f8?url=http://www.newslab.ru/review/292551|archivedate=2012-06-29}}</ref>, якая ў кантэксце дадзенага рамана знаходзіць рысы ня знакамітай мясціны праваслаўя, а ці то нейкай [[Шамбала (міфалогія)|Шамбалы]], ці то незразумелага месца духоўнага прасвятлення, якое існуе ў рэальным свеце. Потым «Опціна» ператвараецца ў салаўёўскую, і тут ужо ўсё становіцца яшчэ больш незразумелым і заблытаным<ref name="Кобринский">{{Cite web|url=http://www.proza.ru/2009/11/28/68|title=Введение в демиургию. Пелевин и его роман Т|author=Наум Кобринский|publisher=[[Проза.ру]]|accessdate=2012-06-19|lang=ru}}</ref>. Па дарозе ў Опціну пустынь граф Т. сустракае кабалістычную істоту Арыэля. Арыэль разам з пяццю літаратурнымі неграмі самі прыдумваюць і пішуць апавяданне пра графа Т., пра што Арыэль і распавядае графу. Аднак Т. не вельмі падабаецца быць у падначаленні ў нейкіх пецярых сумніўных тыпаў. А таму ён спрабуе перахапіць у іх ініцыятыву і самому стаць аўтарам. Гэта і ёсць галоўная інтрыга кнігі — адносіны аўтара з уласнымі персанажамі і роля чытача ва ўсім гэтым<ref>{{Cite web|url=http://www.timeout.ru/books/event/176014/|title=Книга "t"|author=Нина Иванова|accessdate=2012-06-19|lang=ru|archiveurl=https://www.webcitation.org/68mTB5GNp?url=http://www.timeout.ru/books/event/176014/|archivedate=2012-06-29}}</ref>. Раман увайшоў у кароткі спіс конкурсу нацыянальнай літаратурнай прэміі «Вялікая кніга» 2010 года і заняў у выніку трэцяе месца, а ў народным галасаванні — першае месца<ref>[http://bigbook.ru/news/detail.php?ID=10670 «Большая книга» объявила лауреатов] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20101127011232/http://www.bigbook.ru/news/detail.php?ID=10670 |date=27 лістапада 2010 }}</ref><ref>[http://bigbook.ru/news/detail.php?ID=10614 Читатели назвали любимых писателей] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130617235827/http://bigbook.ru/news/detail.php?ID=10614 |date=17 чэрвеня 2013 }}</ref>. == Тэматыка == Рэлігійная тэматыка рамана знаходзіць рысы адагматычнасці і [[Атэізм|атэізму]]. У рамане Бог ператвараецца ў кошку, дадзены спасылкі на нейкія старажытнаегіпецкія трактаты, сцвярджэнне, што рэлігію прыдумалі для яўрэяў егіпцяне, потым з'яўляюцца грэчаскія міфалагічныя [[Стыкс|рака Стыкс]] і пачвара [[Цэрбер]]. Усё гэта на фоне «мяккага прэсінгу» рэаліямі сённяшняга моманту і спасылкамі да папярэдніх твораў (змёрзлы Стыкс, Цэрбер і граф Талстой згадваюцца ў рамане «[[Чапаеў і Пустэча]]», адсылкай да якога з'яўляецца таксама малады Чапаеў і, верагодна, яго будучы конь). Ідэя аўтара аб пераходзе рэальнай улады ў краіне ад бандытаў да [[Федэральная служба бяспекі Расіі|ФСБ]] («ДПП (NN)») служыць стартавай кропкай для гіперрэалістычнасці, якая атрымліваецца ў выніку сюжэтнай лініі: «то падымаем духоўнасць, то кланяемся сілавой вежы, то ўсё згортваем і габлюем шутэр — што заўгодна, абы адбіць крэдыт». Твор прыводзіць да разумення таго, што ўсё — пустата і марнасць. Аўтар творыць чытача, чытач творыць аўтара — шарада для розуму<ref name="Кобринский"/>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://pelevin.nov.ru/ Сайт творчасцi Віктара Пялевіна] * [http://www.chaskor.ru/p.php?id=11550 Сакрэтная зброя графа Т.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304125518/http://www.chaskor.ru/p.php?id=11550 |date=4 сакавіка 2016 }} * [http://os.colta.ru/literature/events/details/13262/?expand=yes#expand Рэцэнзія Мартына Ганіна на раман] [[Катэгорыя:Раманы на рускай мове]] [[Катэгорыя:Кнігі 2009 года]] sm41qzmpnjh1o5obr185xym76wjbbgl 0 670942 5129702 4766022 2026-04-20T06:23:05Z DzBar 156353 выдалена [[Катэгорыя:Творы 2013 года]]; дададзена [[Катэгорыя:Кнігі 2013 года]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129702 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор}} '''«Бэ́тмен Апо́ла»''' ({{lang-ru|«Бэтман Аполло»}}) — адзінаццаты раман рускага пісьменніка [[Віктар Пялевін|Віктара Пялевіна]], апублікаваны ў 2013 годзе. Дзеянне адбываецца ў выдуманым свеце, які апісаны ў апублікаваным ў 2006 годзе рамане «[[Empire V]]»; шэраг персанажаў, уключаючы галоўнага героя, тыя ж. == Сюжэт == Раман пачынаецца з апісання пахавання Іштар Барысаўны. Цырымонія праходзіць у Хартланде, а перад прысутнымі вампірамі выступаюць вядомыя артысты. Пасля канцэрта яны садзяцца ў аўтобус, які самастойна заводзіцца і, страціўшы кіраванне, падае ў возера на дне Хартланда. Прычыну падзей выклікаецца даведацца Энліль Маратавіч, паведаміўшы пра гатоўнасць да «нырання». Рама ўспрымае гэтыя словы літаральна. Пакуль Энліль нырае за аўтобусам, паміж новай Іштар (Герай) і Рамай адбываецца сустрэча. Аказваецца, што паміж Герай і Рамай захаваліся інтымныя адносіны, дзякуючы чаму Рама атрымлівае высокі тытул Кавалера Ночы. Пасля іх сустрэчы сам-насам з’яўляецца Энліль, які распавядае пра прычыны падзення аўтобуса. З ягоных словаў Рама пазнае, што стары вампір «ныраў» не ў ваду, а ў лімба — асаблівую прастору, дзе можна мець зносіны з мёртвымі. Пра гэта даведаецца і Гера. Пасля невялікіх роздумаў яна адпраўляе Раму на курсы нырцоў, бо лімба — адзінае месца, дзе яна можа быць з Рамай ў сваім чалавечым абліччы. Навучанне адбываецца ў [[Замак Бран|замку Дракулы]]. Там Рама знаёміцца з амерыканкай Сафі і трыма французамі. Іх навучаннем займаецца нейкі Ул, які на працягу трох курсаў распавядае пра паглыбленне ў лімба. Рама збліжаецца з Сафі. На сустрэчах пасля заняткаў яна распавядае пра рэальную мэту свайго візіту — пошук вучэння [[Дракула|Дракулы]]. Па яе словах, сапраўднае імя гэтага вампіра — Дыянісій, а пасля таго, як яму адкрыліся старажытныя таямніцы, ён сышоў у лімба і пасля адтуль не вяртаўся. Вампірская супольнасць, убачыўшы ў вучэнні Дракулы небяспеку, знішчыла яго, але Сафі мяркуе, што яго можна аднавіць па асаблівых знаках. Рама разам з Сафі пранікае ў забароненыя пакоі ў замку Дракулы. Дзякуючы асабліваму рытуалу яны знаходзяць двух камароў з часцінкамі чырвонай вадкасці гаспадара замка. Гэтая знаходка вельмі каштоўная для Сафі — яна спадзяецца, што з дапамогай гэтай крыві яна наблізіцца да Дракулы. У канцы навучання становіцца зразумела, што ўсе падзеі ў замку адбываліся некалькі гадоў таму, але з-за таго, што Іштар можа прымусіць перажыць гэтыя ўспаміны зноўку, то Раме яны здаліся зусім сапраўднымі. Пазней Энліль патлумачыў дзеянні Геры рэўнасцю — прайграўшы ўспаміны каханага зноўку, яна пераконваецца, што Рама зноў гатовы ёй змяніць з іншай вампіркай. Гэта ёй трэба для таго, каб не сумнявацца ў подлай і бессардэчнай прыродзе чалавецтва, захоўваючы пры гэтым усталяваны парадак рэчаў. Энліль супакойвае Раму, кажучы, што ён таксама перажываў падобныя рэчы, быўшы кавалерам Іштар Барысаўны. Пасля гэтага стары вампір запрашае маладога на чарговую сустрэчу з халдзеямі. На ёй Рама пазнае, што гламур і дыскурс вычарпалі сябе і больш не працуюць на поўную магутнасць. Пасля невялікага абмеркавання прымаецца рашэнне ўвесці трэцюю сілу — [[пратэсты|пратэст]]. Ідэя гламурнай рэвалюцыі падабаецца вампірам, і яны даюць дабро на арганізацыю пратэстаў. Пасля сустрэчы Рама пазнае прыроду гэтых рашэнняў. Аказваецца, вампіры ладзяць ўсё такім чынам, каб халдзеі ўспрымалі пададзеныя ім ідэі за свае. А вось пра неабходнасць наступнага кроку вампіры даведваюцца з календара з прадказаннямі. Па словах Энліля, вярхушка вампірскай супольнасці ўмее ныраць у лімба і пазнаваць будучыню. Усё ўбачанае яны запісваюць у асаблівы каляндар, пасля чаго рассылаюць прадказанні ў розныя краіны («вялікакажанствы»). Згодна з гэтым календаром, у 2012 годзе ў Расіі павінен прайсці «[[Пратэсты супраць фальсіфікацыі выбараў у Расіі (2011)|касматы бунт]]», які вампіры і спрабуюць зладзіць. Пасля гэтага дзеянне рамана пераносіцца да чарговага задання Рамы. Ён павінен правесці ў лімба багатага халдзея Салавата Кедаева. Гэтая працэдура называецца «[[залаты парашут]]». Халдзеі плацяць вялікія грошы, каб атрымаць гарантыю на бяспечнае камфортнае перараджэнне ў наступнае жыццё. Праважаты патрэбны з адной мэтай — каб усе страхі і грахі чалавека не знішчылі яго анімпграмму (вобраз чалавека ў лімба), пазбавіўшы шанцу на рэінкарнацыю. Рама вядзе Кедаева праз усе яго правіны, сярод якіх вычварэнская [[оргія]] ў [[БДСМ]]-салоне і турма. У выніку Кедаеў прыходзіць у свой бацькоўскі дом і хаваецца ў [[Шопа|шопе]], дзе калісьці вучыўся [[Паленне|паліць]]. Рама пакідае кліента там і вяртаецца з лімба. Пасля гэтага Рама наведвае вампірскі клуб «Haute SOS», каб паўдзельнічаць у чырвонай цырымоніі. Раптам у Рамы ўзнікае шанец сустрэцца з Сафі. Падчас спаткання яна распавядае яму пра прагрэс у пошуках вучэння Дракулы. == Крытыка == Раман быў прахалодна сустрэты крытыкамі. Юрый Сапрыкін назваў «Бэтмен Апола» самым статычным раманам Пялевіна і адзначаў, што «яго персанажы — як і заўсёды, хутчэй за сімвалы, функцыі, медыумы для трансляцыі ідэй — не перажываюць тут асаблівых прыгод» і што «тэрапеўтычны эфект пялевінскага метада <…> не даваў збояў. Аж да „Бэтмена Апола“ — у якім упершыню няма ніякага суцяшэння»<ref>[http://lenta.ru/columns/2013/04/02/pelevin/ Мне не сбежать с этой грустной планеты]</ref>. Згодна рэцэнзіі Мікалая Аляксандрава, сацыяльная актуальнасць у рамане Пялевіна прэзентаваная «з пазіцый абсалютнага нігілізму і адмаўлення»: «…і існуючы парадак, і пратэст супраць яго, і сацыяльная несправядлівасць, і расійскае прававое сярэднявечча, і заходняе камфортнае існаванне, і амерыканская мара — усё гэта, па сутнасці, адно і тое ж. Гэта знакі няправільнага светаўспрымання, навязываемай ілжывай мадэлі свету. Трэба змяніць ўспрыманне, а не парадак рэчаў. Ад парадку рэчаў трэба бегчы. Лепш за ўсё бегчы ў будызм»<ref>[http://www.newtimes.ru/articles/detail/64611/ «Бэтман Аполло» Виктора Пелевина: роман о великой любви]</ref>. Андрэй Архангельскі папракаў раман у адсутнасці сюжэту («калі не лічыць бессэнсоўных і ўвогуле-то проста ўжо сумных ператварэнняў, перасоўванняў і увасабленняў аднаго і таго ж у нешта не менш тое ж самае, з самапарадзіруючай частатой») і другаснасці («сумны раман, поўны свядомых самапаўтораў»), а таксама аналізаваў яго ў кантэксце [[Пратэсты супраць фальсіфікацыі выбараў у Расіі (2011)|расійскага пратэстнага руху 2011—2013 гадоў]]: «…чытач Пялевіна за год стаў мудрэй за Пялевіна, ён яго перарос, як становіцца мудрэйшым чалавек дзякуючы ўнікальнаму жыццёваму вопыту. За год яго чытач ператварыўся ў грамадзяніна. Пратэсты былі, акрамя іншага, яшчэ і спробай вырвацца за межы кансюмерызма, адшукаць рэчы, якія не прадаюцца і не купляюцца. Сфармаваць — хай наіўна — новыя каштоўнасці. А Пялевін застаўся на ранейшых пазіцыях, традыцыйных і архаічных: усё роўна ўсяму, нічога не зменіцца, народзец дрэнь, падайце ж чару забыцця»<ref>[http://www.kommersant.ru/doc/2150720 Бэтман около ноля]</ref>. Аўтар адной з нешматлікіх станоўчых рэцэнзій Андрэй Леўкін, цытуючы рэцэнзіі Архангельскага і Аляксандрава, заключаў, што кніга ўдалася, бо «мастацтва павінна бударажыць, а тут яно бударажыць нават крытыкаў»<ref>{{Cite web |url=http://expert.ru/expert/2013/14/gadaniya-po-pelevinu/ |title=Гадания по Пелевину |access-date=22 лютага 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130908204745/http://expert.ru/expert/2013/14/gadaniya-po-pelevinu/ |archivedate=8 верасня 2013 |url-status=dead }}</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://pelevin.nov.ru/romans/pe-empire/index.html Виктор Пелевин. Empire «V». Повесть о настоящем сверхчеловеке] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130120062134/http://pelevin.nov.ru/romans/pe-empire/index.html |date=20 студзеня 2013 }} * [https://magazines.gorky.media/novyi_mi/2007/9/chitatelskie-zametki-na-polyah-empire-v.html Ксения Дьякова. Читательские заметки на полях «Empire V»] [[Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна]] [[Катэгорыя:Кнігі 2013 года]] iikqmj334jko95xgbsdb61z0q662be4 5129703 5129702 2026-04-20T06:23:30Z DzBar 156353 дададзена [[Катэгорыя:Раманы 2013 года]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129703 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор}} '''«Бэ́тмен Апо́ла»''' ({{lang-ru|«Бэтман Аполло»}}) — адзінаццаты раман рускага пісьменніка [[Віктар Пялевін|Віктара Пялевіна]], апублікаваны ў 2013 годзе. Дзеянне адбываецца ў выдуманым свеце, які апісаны ў апублікаваным ў 2006 годзе рамане «[[Empire V]]»; шэраг персанажаў, уключаючы галоўнага героя, тыя ж. == Сюжэт == Раман пачынаецца з апісання пахавання Іштар Барысаўны. Цырымонія праходзіць у Хартланде, а перад прысутнымі вампірамі выступаюць вядомыя артысты. Пасля канцэрта яны садзяцца ў аўтобус, які самастойна заводзіцца і, страціўшы кіраванне, падае ў возера на дне Хартланда. Прычыну падзей выклікаецца даведацца Энліль Маратавіч, паведаміўшы пра гатоўнасць да «нырання». Рама ўспрымае гэтыя словы літаральна. Пакуль Энліль нырае за аўтобусам, паміж новай Іштар (Герай) і Рамай адбываецца сустрэча. Аказваецца, што паміж Герай і Рамай захаваліся інтымныя адносіны, дзякуючы чаму Рама атрымлівае высокі тытул Кавалера Ночы. Пасля іх сустрэчы сам-насам з’яўляецца Энліль, які распавядае пра прычыны падзення аўтобуса. З ягоных словаў Рама пазнае, што стары вампір «ныраў» не ў ваду, а ў лімба — асаблівую прастору, дзе можна мець зносіны з мёртвымі. Пра гэта даведаецца і Гера. Пасля невялікіх роздумаў яна адпраўляе Раму на курсы нырцоў, бо лімба — адзінае месца, дзе яна можа быць з Рамай ў сваім чалавечым абліччы. Навучанне адбываецца ў [[Замак Бран|замку Дракулы]]. Там Рама знаёміцца з амерыканкай Сафі і трыма французамі. Іх навучаннем займаецца нейкі Ул, які на працягу трох курсаў распавядае пра паглыбленне ў лімба. Рама збліжаецца з Сафі. На сустрэчах пасля заняткаў яна распавядае пра рэальную мэту свайго візіту — пошук вучэння [[Дракула|Дракулы]]. Па яе словах, сапраўднае імя гэтага вампіра — Дыянісій, а пасля таго, як яму адкрыліся старажытныя таямніцы, ён сышоў у лімба і пасля адтуль не вяртаўся. Вампірская супольнасць, убачыўшы ў вучэнні Дракулы небяспеку, знішчыла яго, але Сафі мяркуе, што яго можна аднавіць па асаблівых знаках. Рама разам з Сафі пранікае ў забароненыя пакоі ў замку Дракулы. Дзякуючы асабліваму рытуалу яны знаходзяць двух камароў з часцінкамі чырвонай вадкасці гаспадара замка. Гэтая знаходка вельмі каштоўная для Сафі — яна спадзяецца, што з дапамогай гэтай крыві яна наблізіцца да Дракулы. У канцы навучання становіцца зразумела, што ўсе падзеі ў замку адбываліся некалькі гадоў таму, але з-за таго, што Іштар можа прымусіць перажыць гэтыя ўспаміны зноўку, то Раме яны здаліся зусім сапраўднымі. Пазней Энліль патлумачыў дзеянні Геры рэўнасцю — прайграўшы ўспаміны каханага зноўку, яна пераконваецца, што Рама зноў гатовы ёй змяніць з іншай вампіркай. Гэта ёй трэба для таго, каб не сумнявацца ў подлай і бессардэчнай прыродзе чалавецтва, захоўваючы пры гэтым усталяваны парадак рэчаў. Энліль супакойвае Раму, кажучы, што ён таксама перажываў падобныя рэчы, быўшы кавалерам Іштар Барысаўны. Пасля гэтага стары вампір запрашае маладога на чарговую сустрэчу з халдзеямі. На ёй Рама пазнае, што гламур і дыскурс вычарпалі сябе і больш не працуюць на поўную магутнасць. Пасля невялікага абмеркавання прымаецца рашэнне ўвесці трэцюю сілу — [[пратэсты|пратэст]]. Ідэя гламурнай рэвалюцыі падабаецца вампірам, і яны даюць дабро на арганізацыю пратэстаў. Пасля сустрэчы Рама пазнае прыроду гэтых рашэнняў. Аказваецца, вампіры ладзяць ўсё такім чынам, каб халдзеі ўспрымалі пададзеныя ім ідэі за свае. А вось пра неабходнасць наступнага кроку вампіры даведваюцца з календара з прадказаннямі. Па словах Энліля, вярхушка вампірскай супольнасці ўмее ныраць у лімба і пазнаваць будучыню. Усё ўбачанае яны запісваюць у асаблівы каляндар, пасля чаго рассылаюць прадказанні ў розныя краіны («вялікакажанствы»). Згодна з гэтым календаром, у 2012 годзе ў Расіі павінен прайсці «[[Пратэсты супраць фальсіфікацыі выбараў у Расіі (2011)|касматы бунт]]», які вампіры і спрабуюць зладзіць. Пасля гэтага дзеянне рамана пераносіцца да чарговага задання Рамы. Ён павінен правесці ў лімба багатага халдзея Салавата Кедаева. Гэтая працэдура называецца «[[залаты парашут]]». Халдзеі плацяць вялікія грошы, каб атрымаць гарантыю на бяспечнае камфортнае перараджэнне ў наступнае жыццё. Праважаты патрэбны з адной мэтай — каб усе страхі і грахі чалавека не знішчылі яго анімпграмму (вобраз чалавека ў лімба), пазбавіўшы шанцу на рэінкарнацыю. Рама вядзе Кедаева праз усе яго правіны, сярод якіх вычварэнская [[оргія]] ў [[БДСМ]]-салоне і турма. У выніку Кедаеў прыходзіць у свой бацькоўскі дом і хаваецца ў [[Шопа|шопе]], дзе калісьці вучыўся [[Паленне|паліць]]. Рама пакідае кліента там і вяртаецца з лімба. Пасля гэтага Рама наведвае вампірскі клуб «Haute SOS», каб паўдзельнічаць у чырвонай цырымоніі. Раптам у Рамы ўзнікае шанец сустрэцца з Сафі. Падчас спаткання яна распавядае яму пра прагрэс у пошуках вучэння Дракулы. == Крытыка == Раман быў прахалодна сустрэты крытыкамі. Юрый Сапрыкін назваў «Бэтмен Апола» самым статычным раманам Пялевіна і адзначаў, што «яго персанажы — як і заўсёды, хутчэй за сімвалы, функцыі, медыумы для трансляцыі ідэй — не перажываюць тут асаблівых прыгод» і што «тэрапеўтычны эфект пялевінскага метада <…> не даваў збояў. Аж да „Бэтмена Апола“ — у якім упершыню няма ніякага суцяшэння»<ref>[http://lenta.ru/columns/2013/04/02/pelevin/ Мне не сбежать с этой грустной планеты]</ref>. Згодна рэцэнзіі Мікалая Аляксандрава, сацыяльная актуальнасць у рамане Пялевіна прэзентаваная «з пазіцый абсалютнага нігілізму і адмаўлення»: «…і існуючы парадак, і пратэст супраць яго, і сацыяльная несправядлівасць, і расійскае прававое сярэднявечча, і заходняе камфортнае існаванне, і амерыканская мара — усё гэта, па сутнасці, адно і тое ж. Гэта знакі няправільнага светаўспрымання, навязываемай ілжывай мадэлі свету. Трэба змяніць ўспрыманне, а не парадак рэчаў. Ад парадку рэчаў трэба бегчы. Лепш за ўсё бегчы ў будызм»<ref>[http://www.newtimes.ru/articles/detail/64611/ «Бэтман Аполло» Виктора Пелевина: роман о великой любви]</ref>. Андрэй Архангельскі папракаў раман у адсутнасці сюжэту («калі не лічыць бессэнсоўных і ўвогуле-то проста ўжо сумных ператварэнняў, перасоўванняў і увасабленняў аднаго і таго ж у нешта не менш тое ж самае, з самапарадзіруючай частатой») і другаснасці («сумны раман, поўны свядомых самапаўтораў»), а таксама аналізаваў яго ў кантэксце [[Пратэсты супраць фальсіфікацыі выбараў у Расіі (2011)|расійскага пратэстнага руху 2011—2013 гадоў]]: «…чытач Пялевіна за год стаў мудрэй за Пялевіна, ён яго перарос, як становіцца мудрэйшым чалавек дзякуючы ўнікальнаму жыццёваму вопыту. За год яго чытач ператварыўся ў грамадзяніна. Пратэсты былі, акрамя іншага, яшчэ і спробай вырвацца за межы кансюмерызма, адшукаць рэчы, якія не прадаюцца і не купляюцца. Сфармаваць — хай наіўна — новыя каштоўнасці. А Пялевін застаўся на ранейшых пазіцыях, традыцыйных і архаічных: усё роўна ўсяму, нічога не зменіцца, народзец дрэнь, падайце ж чару забыцця»<ref>[http://www.kommersant.ru/doc/2150720 Бэтман около ноля]</ref>. Аўтар адной з нешматлікіх станоўчых рэцэнзій Андрэй Леўкін, цытуючы рэцэнзіі Архангельскага і Аляксандрава, заключаў, што кніга ўдалася, бо «мастацтва павінна бударажыць, а тут яно бударажыць нават крытыкаў»<ref>{{Cite web |url=http://expert.ru/expert/2013/14/gadaniya-po-pelevinu/ |title=Гадания по Пелевину |access-date=22 лютага 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130908204745/http://expert.ru/expert/2013/14/gadaniya-po-pelevinu/ |archivedate=8 верасня 2013 |url-status=dead }}</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://pelevin.nov.ru/romans/pe-empire/index.html Виктор Пелевин. Empire «V». Повесть о настоящем сверхчеловеке] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130120062134/http://pelevin.nov.ru/romans/pe-empire/index.html |date=20 студзеня 2013 }} * [https://magazines.gorky.media/novyi_mi/2007/9/chitatelskie-zametki-na-polyah-empire-v.html Ксения Дьякова. Читательские заметки на полях «Empire V»] [[Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна]] [[Катэгорыя:Кнігі 2013 года]] [[Катэгорыя:Раманы 2013 года]] 8l5vq3bepi3yctuo900ach3jahasega 14 683474 5129778 3887498 2026-04-20T08:39:50Z Kurcke 159380 5129778 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Азербайджана]] [[Катэгорыя:Астраномія ў Азербайджане]] [[Катэгорыя:Астранамічныя абсерваторыі паводле краін|Азербайджан]] [[Катэгорыя:Навуковыя інстытуты Азербайджана]] qeifiyr46n5ijp8bqda9ok4utcmx7yw 0 684614 5129773 5125850 2026-04-20T08:27:46Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Статыстыка выступленняў */ 5129773 wikitext text/x-wiki {{Гандбольны клуб | назва = Кронан | выява = ГК Кронан Гродна.png | поўная_назва = Гандбольны клуб «Кронан» | кароткая_назва = | мянушкі = | заснаваны = 2002 | расфарміраваны = | горад = [[Гродна]], [[Беларусь]] | пляцоўка = | умяшчальнасць = | кіраўнік = | пасада_кіраўніка = | трэнер = Ігар Сідзько | чэмпіянат = [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] | сезон = 2020/2021 | месца = 3 месца | сайт = http://gorodnichanka.by/ <!-- Форма --> |pattern_la1 = |pattern_b1 = |pattern_ra1 = |pattern_sh1 = |pattern_so1 = |leftarm1 = |body1 = |rightarm1 = |shorts1 = |pattern_la2 = |pattern_b2 = |pattern_ra2 = |pattern_so2 = |leftarm2 = |body2 = |rightarm2 = |shorts2 = }} '''Кронан ''' — беларускі [[гандбол]]ьны клуб з горада [[Гродна]]. Заснаваны ў [[2002]] годзе. == Дасягненні == * '''[[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]]:''' ** {{Бр}} Бронзавы прызёр (2): [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2018/2019|2018/2019]], [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2023/2024|2023/2024]] * '''[[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]]:''' ** {{Бр}} 3-е месца (3) : [[Кубак Беларусі па гандболе 2014|2014]], [[Кубак Беларусі па гандболе 2017|2017]], [[Кубак Беларусі па гандболе 2024|2024]] == Статыстыка выступленняў == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Сезон !! Ліга !! [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] !! [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак]] !! Заўвагі |- | 2006-07|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2006/2007|Вышэйшая ліга]] || 10 || || |- | 2007-08|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2007/2008|Вышэйшая ліга]] || 7 || || |- | 2008-09|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2008/2009|Вышэйшая ліга]] || 10 || || |- | 2009-10|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2009/2010|Вышэйшая ліга]] || 7 || || |- | [[Сезон 2010/2011 ГК Кронан Гродна|2010-11]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2010/2011|Вышэйшая ліга]] || 8 || || |- | [[Сезон 2011/2012 ГК Кронан Гродна|2011-12]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2011/2012|Вышэйшая ліга]] || 7 || [[Кубак Беларусі па гандболе 2012|першы этап]]|| |- | [[Сезон 2012/2013 ГК Кронан Гродна|2012-13]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2012/2013|Вышэйшая ліга]] || 5 || || |- | [[Сезон 2013/2014 ГК Кронан Гродна|2013-14]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2013/2014|Вышэйшая ліга]] || 5 || style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па гандболе 2014|3-е месца]] || |- | [[Сезон 2014/2015 ГК Кронан Гродна|2014-15]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2014/2015|Вышэйшая ліга]] || 4 || || |- | [[Сезон 2015/2016 ГК Кронан Гродна|2015-16]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2015/2016|Вышэйшая ліга]] || 4 || || |- | [[Сезон 2016/2017 ГК Кронан Гродна|2016-17]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2016/2017|Вышэйшая ліга]] || 4 || style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па гандболе 2017|3-е месца]] || |- | 2017-18|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2017/2018|Вышэйшая ліга]] || 5 || || |- | 2018-19|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2018/2019|Вышэйшая ліга]] || style="background:#cc9966"|Бронзавы прызёр || || |- | 2019-20|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2019/2020|Вышэйшая ліга]] || 5 || || |- | 2020-21|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2020/2021|Вышэйшая ліга]] || 5 || || |} == Галоўныя трэнеры == * [[Дзмітрый Валер’евіч Ціхан|Дзмітры Ціхан]] * Ігар Сідзько (з 2016) == Літаратура == * {{Крыніцы/Гандбол на Брестчине}} == Спасылкі == * [http://gorodnichanka.by/Сайт клуба]{{Недаступная спасылка}} {{Склад ГК Кронан Гродна}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:2002 год у Гродне]] [[Катэгорыя:ГК Кронан Гродна| ]] nxlild659o6lwnbkf2215hj278whnmo 5129784 5129773 2026-04-20T08:49:37Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Галоўныя трэнеры */ 5129784 wikitext text/x-wiki {{Гандбольны клуб | назва = Кронан | выява = ГК Кронан Гродна.png | поўная_назва = Гандбольны клуб «Кронан» | кароткая_назва = | мянушкі = | заснаваны = 2002 | расфарміраваны = | горад = [[Гродна]], [[Беларусь]] | пляцоўка = | умяшчальнасць = | кіраўнік = | пасада_кіраўніка = | трэнер = Ігар Сідзько | чэмпіянат = [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] | сезон = 2020/2021 | месца = 3 месца | сайт = http://gorodnichanka.by/ <!-- Форма --> |pattern_la1 = |pattern_b1 = |pattern_ra1 = |pattern_sh1 = |pattern_so1 = |leftarm1 = |body1 = |rightarm1 = |shorts1 = |pattern_la2 = |pattern_b2 = |pattern_ra2 = |pattern_so2 = |leftarm2 = |body2 = |rightarm2 = |shorts2 = }} '''Кронан ''' — беларускі [[гандбол]]ьны клуб з горада [[Гродна]]. Заснаваны ў [[2002]] годзе. == Дасягненні == * '''[[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]]:''' ** {{Бр}} Бронзавы прызёр (2): [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2018/2019|2018/2019]], [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2023/2024|2023/2024]] * '''[[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]]:''' ** {{Бр}} 3-е месца (3) : [[Кубак Беларусі па гандболе 2014|2014]], [[Кубак Беларусі па гандболе 2017|2017]], [[Кубак Беларусі па гандболе 2024|2024]] == Статыстыка выступленняў == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Сезон !! Ліга !! [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] !! [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак]] !! Заўвагі |- | 2006-07|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2006/2007|Вышэйшая ліга]] || 10 || || |- | 2007-08|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2007/2008|Вышэйшая ліга]] || 7 || || |- | 2008-09|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2008/2009|Вышэйшая ліга]] || 10 || || |- | 2009-10|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2009/2010|Вышэйшая ліга]] || 7 || || |- | [[Сезон 2010/2011 ГК Кронан Гродна|2010-11]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2010/2011|Вышэйшая ліга]] || 8 || || |- | [[Сезон 2011/2012 ГК Кронан Гродна|2011-12]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2011/2012|Вышэйшая ліга]] || 7 || [[Кубак Беларусі па гандболе 2012|першы этап]]|| |- | [[Сезон 2012/2013 ГК Кронан Гродна|2012-13]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2012/2013|Вышэйшая ліга]] || 5 || || |- | [[Сезон 2013/2014 ГК Кронан Гродна|2013-14]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2013/2014|Вышэйшая ліга]] || 5 || style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па гандболе 2014|3-е месца]] || |- | [[Сезон 2014/2015 ГК Кронан Гродна|2014-15]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2014/2015|Вышэйшая ліга]] || 4 || || |- | [[Сезон 2015/2016 ГК Кронан Гродна|2015-16]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2015/2016|Вышэйшая ліга]] || 4 || || |- | [[Сезон 2016/2017 ГК Кронан Гродна|2016-17]]|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2016/2017|Вышэйшая ліга]] || 4 || style="background:#cc9966"|[[Кубак Беларусі па гандболе 2017|3-е месца]] || |- | 2017-18|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2017/2018|Вышэйшая ліга]] || 5 || || |- | 2018-19|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2018/2019|Вышэйшая ліга]] || style="background:#cc9966"|Бронзавы прызёр || || |- | 2019-20|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2019/2020|Вышэйшая ліга]] || 5 || || |- | 2020-21|| [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2020/2021|Вышэйшая ліга]] || 5 || || |} == Галоўныя трэнеры == * [[Дзмітрый Валер’евіч Ціхан|Дзмітры Ціхан]] * [[Ігар Анатолевіч Сідзько|Ігар Сідзько]] (2015—2016) * [[Ігар Анатолевіч Сідзько|Ігар Сідзько]] (з 2024) == Літаратура == * {{Крыніцы/Гандбол на Брестчине}} == Спасылкі == * [http://gorodnichanka.by/Сайт клуба]{{Недаступная спасылка}} {{Склад ГК Кронан Гродна}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:2002 год у Гродне]] [[Катэгорыя:ГК Кронан Гродна| ]] 7q26v7i07fdiq9326nqbd1joi2fimag 4 701597 5129565 5111063 2026-04-19T14:00:48Z StachLysy 62453 абнаўленне звестак 5129565 wikitext text/x-wiki Гэтая старонка прысвечана асноўным вехаў развіцця [[Беларуская Вікіпедыя|беларускамоўнага раздзела Вікіпедыі ў афіцыйным правапісе]]. Акрамя агульных звестак з гісторыі раздзела{{пераход|Гісторыя}}, прыводзіцца дэтальная статыстыка яго памераў{{пераход|Памер}}, актыўнасці ўдзельнікаў{{пераход|Актыўнасць}}, а таксама папулярнасці ў Беларусі{{пераход|Папулярнасць у Беларусі}}. == Гісторыя == === Пачатковы этап (2004—2006) === Вікіпедыя на беларускай мове была запушчана вясной 2004 года. Першы запіс па-беларуску на галоўнай старонцы гэтага раздзела з’явіўся 6 красавіка 2004 года, першыя артыкулы — 12 жніўня. Пасля гэтага на працягу двух з паловай гадоў у беларускай Вікіпедыі суіснавалі розныя арфаграфіі беларускай мовы. Неўрэгуляванасць пытанняў суіснавання ў раздзеле некалькіх арфаграфій выклікала канфлікты і «войны правак». 21 лютага 2005 года колькасць артыкулаў у раздзеле дасягнула 1000, а 6 снежня — 2000. === Канфлікт і падзел праекта (2006—2007) === У лютым 2006 года група ўдзельнікаў звярнулася на Meta-Wiki з запытам аб адкрыцці новага моўнага раздзела, заснаванага на выкарыстанні выключна афіцыйнай нормы арфаграфіі беларускай мовы. Першая заяўка была адхіленая, але ў снежні таго ж года створана новая. З’явіўся беларускі раздзел у афіцыйным правапісе ў [[Вікіінкубатар|Вікіінкубатары]]. Да гэтага моманту агульны беларускі раздзел налічваў каля 3 800 артыкулаў у абедзвюх арфаграфіях. 27 сакавіка 2007 года па рашэнні Фонду Wikimedia існуючы (агульны) беларускі раздзел, які налічваў каля 6 700 артыкулаў, быў перанесены на адрас be-x-old.wikipedia.org, далейшы яго лёс планавалася вырашыць пазней. Задавальненне заяўкі на стварэнне раздзела ў афіцыйнай арфаграфіі было зроблена шляхам пераносу зместу Вікіінкубатара, які змяшчаў на той момант больш за 3 565 артыкулаў, на вызвалены дамен be.wikipedia.org. Гэтае рашэнне суправаджалася пратэстамі шэрагу беларускіх удзельнікаў Вікіпедыі. == Памер == === Колькасць артыкулаў === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- !scope="col"|Дата !scope="col"|Колькасць !scope="col"|Юбілейны артыкул !scope="col"|Каментарый |- | align="right"|21 лютага 2005 || align="center"|1 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/March 2005|Рэнкінг]] |- | align="right"|6 снежня 2005 || align="center"|2 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/January 2006|Рэнкінг]] |- | align="right"|чэрвень 2006 || align="center"|3 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/July 2006|Рэнкінг]] |- | align="right"|жнівень 2006 || align="center"|4 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/September 2006|Рэнкінг]] |- | align="right"|верасень 2006 || align="center"|5 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/October 2006|Рэнкінг]] |- | align="right"|студзень 2007 || align="center"|6 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/February 2007|Рэнкінг]] |- | colspan=4 align="center"| '''27 сакавіка 2007 года адбыўся падзел Беларускай Вікіпедыі.''' |- | align="right"|май 2007 || align="center"|5 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/June 2007|Рэнкінг]] |- | align="right"|ліпень 2007 || align="center"|6 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/August 2007|Рэнкінг]] |- | align="right"|верасень 2007 || align="center"|7 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/October 2007|Рэнкінг]] |- | align="right"|(?) 1 студзеня 2008 || align="center"|8 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/January 2008|Рэнкінг]] |- | align="right"|студзень 2008 || align="center"|9 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/February 2008|Рэнкінг]] |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|15 сакавіка 2008 || align="center"|10 000 || [[Ева]] || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/April 2008|Рэнкінг]], [[Вікіпедыя:Прэс-рэлізы/10000|Прэс-рэліз]] |- | align="right"|красавік 2008 || align="center"|11 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/May 2008|Рэнкінг]] |- | align="right"|чэрвень 2008 || align="center"|12 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/July 2008|Рэнкінг]] |- | align="right"|жнівень 2008 || align="center"|13 000 || || [[:en:Wikipedia:Multilingual ranking/September 2008|Рэнкінг]] |- | align="right"|3 снежня 2009 || align="center"|18 000 || || |- | align="right"|3 сакавіка 2010 || align="center"|19 000 || || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|16 мая 2010 || align="center"|20 000 || [[Каракал]] || |- | align="right"|8 ліпеня 2010 || align="center"|21 000 || || |- | align="right"|9 жніўня 2010 || align="center"|22 000 || || |- | align="right"|23 верасня 2010 || align="center"|24 000 || || |- | align="right"|16 лістапада 2010 || align="center"|25 000 || [[Рудольф I Габсбург]] || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|17 чэрвеня 2011 || align="center"|30 000 || [[Дыжон]] || |- | align="right"|6 лістапада 2011 || align="center"|35 000 || [[Кентаўры]] || |- | align="right"|24 снежня 2011 || align="center"|36 000 || [[Осмас]] || |- | align="right"|14 студзеня 2012 || align="center"|37 000 || [[Светагорск]] || |- | align="right"|4 лютага 2012 || align="center"|38 000 || [[Жаваранкавыя]] || |- | align="right"|1 сакавіка 2012 || align="center"|39 000 || [[Юзаф Вроньскі]] || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|21 сакавіка 2012 || align="center"|40 000 || [[Сантур]] || |- | align="right"|21 красавіка 2012 || align="center"|41 000 || [[Daimler Dernburg Wagen]] || |- | align="right"|22 мая 2012 || align="center"|42 000 || || Архіў [https://web.archive.org/web/20120524222903/https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias 2012-05-23] |- | align="right"|19 чэрвеня 2012 || align="center"|43 000 || [[Сац-арт]] || Архіў [https://web.archive.org/web/20120620075022/https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias 2012-06-20] |- | align="right"|12 ліпеня 2012 || align="center"|44 000 || [[Ігар Андрэевіч Кузьмянок]] || Архіў [https://web.archive.org/web/20120712211008/https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias 2012-07-12] |- | align="right"|1 жніўня 2012 || align="center"|45 000 || [[ФК Тарпеда-БелАЗ]] || |- | align="right"|21 жніўня 2012 || align="center"|46 000 || [[Белавежскія пагадненні]] || |- | rowspan=2 align="right"|29-31 жніўня 2012 || align="center"|47 000 || || rowspan=2|Архіў [https://web.archive.org/web/20120829225227/https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias 2012-08-29],<br/> архіў [https://web.archive.org/web/20120901065837/https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias 2012-08-31] |- | align="center"|48 000 || |- | align="right"|15-16 верасня 2012 || align="center"|49 000 || || Архіў [https://web.archive.org/web/20120918192736/https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias 2012-09-15] |- style="background:#EEDD82" | align="right"|'''15-16 верасня 2012''' || align="center"|'''50 000''' || || '''[[Вікіпедыя:Прэс-рэлізы/50000|Прэс-рэліз]]''' |- | align="right"|15-16 верасня 2012 || align="center"|51 000 || || |- | align="right"|13 кастрычніка 2012 || align="center"|52 000 || [[Варвары]] || |- | align="right"|9 лістапада 2012 || align="center"|53 000 || [[Уладзімір (горад, Украіна)]] || |- | align="right"|6 снежня 2012 || align="center"|54 000 || [[Азорскі антыцыклон]] || |- | align="right"|11 студзеня 2013 || align="center"|55 000 || [[Сан-Марына на конкурсе песні Еўрабачанне]] || |- | align="right"|люты 2013 || align="center"|56 000 || || |- | align="right"|сакавік 2013 || align="center"|57 000 || || |- | align="right"|красавік 2013 || align="center"|58 000 || || |- | align="right"|май 2013 || align="center"|59 000 || || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|31 мая 2013 || align="center"|60 000 || [[Валка]] || |- | align="right"|31 чэрвеня 2013 (?) || align="center"|61 000 || || [[Вікіпедыя:Асноўны_міжмоўны_рэнкінг_2013-07-01|Рэнкінг 2013-07-01]] |- | align="right"|ліпень 2013 || align="center"|62 000 || || |- | align="right"|жнівень 2013 || align="center"|63 000 || || |- | align="right"|верасень 2013 || align="center"|64 000 || || |- | align="right"|кастрычнік 2013 || align="center"|65 000 || || |- | align="right"|лістапад 2013 || align="center"|66 000 || || |- | align="right"|снежань 2013 || align="center"|67 000 || || |- | align="right"|студзень 2014 || align="center"|68 000 || || |- | align="right"|люты 2014 || align="center"|69 000 || || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|12 сакавіка 2014 || align="center"|70 000 || [[Змеегалоўнік Руйша]] або [[Ромул і Рэм]] || |- | align="right"|9 красавіка 2014 || align="center"|71 000 || [[Мікалай Васілевіч Вараб’ёў]] || |- | align="right"|май 2014 || align="center"|72 000 || || |- | align="right"|чэрвень 2014 || align="center"|73 000 || || |- | align="right"|ліпень 2014 || align="center"|74 000 || || |- | align="right"|26 жніўня 2014 || align="center"|75 000 || || |- | align="right"|верасень 2014 || align="center"|76 000 || || |- | align="right"|(?) 31 кастрычніка 2014 || align="center"|77 000 || || [[Вікіпедыя:Асноўны міжмоўны рэнкінг 2014-11-01|Рэнкінг 2014-11-01]] |- | align="right"|27 лістапада 2014 || align="center"|77 777 || || |- | align="right"|снежань 2014 || align="center"|78 000 || || |- | align="right"|(?) 1 студзеня 2015 || align="center"|79 000 || || [[Вікіпедыя:Асноўны міжмоўны рэнкінг 2015-01-01|Рэнкінг 2015-01-01]] |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|28 студзеня 2015 || align="center"|80 000 || || |- | align="right"|сакавік 2015 || align="center"|81 000 || || |- | align="right"|красавік 2015 || align="center"|82 000 || || |- | align="right"|май 2015 || align="center"|83 000 || || |- | rowspan=6 align="right"|чэрвень 2015 || align="center"|84 000 || || |- | align="center"|85 000 || || |- | align="center"|86 000 || || |- | align="center"|87 000 || || |- | align="center"|88 000 || || |- | align="center"|89 000 || || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|24 чэрвеня 2015 || align="center"|90 000 || || |- | rowspan=3 align="right"|чэрвень 2015 || align="center"|91 000 || || |- | align="center"|92 000 || || |- | align="center"|93 000 || || |- | rowspan=6 align="right"|ліпень 2015 || align="center"|94 000 || || |- | align="center"|95 000 || || |- | align="center"|96 000 || || |- | align="center"|97 000 || || |- | align="center"|98 000 || || |- | align="center"|99 000 || || |- style="background:#EEDD82" | align="right"|'''28 жніўня 2015''' || align="center"|'''100 000''' || '''[[Кальмордэнскі заапарк]]''' || '''[[Вікіпедыя:Прэс-рэлізы/100000|Прэс-рэліз]]''' |- | align="right"|17 снежня 2015 || align="center"|111 111 || [[Быхаўскае сядзенне]] || |- | align="right"|21 лістапада 2016 || align="center"|123 000 || [[Кніга Ісуса Навіна (Скарына)]] || |- | align="right"|18 студзеня 2017 || align="center"|125 000 || [[Такійскі працэс]] || |- | align="right"|28 лютага 2017 || align="center"|127 000 || [[Лютэранская кірха (Новачаркаск)]] || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|8 сакавіка 2017 || align="center"|130 000 || [[NGC 4541]] || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|23 сакавіка 2017 || align="center"|140 000 || || |- | align="right"|4 жніўня 2017 || align="center"|145 000 || [[Сцяг Кунды]] || |- style="background:#EEDD82" | align="right"|'''31 студзеня 2018''' || align="center"|'''150 000''' || '''[[Збігнеў Прайснер]]''' || '''[[Вікіпедыя:Прэс-рэлізы/150000|Прэс-рэліз]]''' |- | align="right"|31 сакавіка 2018 || align="center"|153 000 || [[Тэрэнс Малік]] || |- | align="right"|8 мая 2018 || align="center"|154 000 || [[Прывід пяра]] || |- | align="right"|25 чэрвеня 2018 || align="center"|155 000 || [[Падвойнае жыццё Веранікі]] || |- | align="right"|19 кастрычніка 2018 || align="center"|158 000 || [[Спіс аб’ектаў, названых у гонар Дж. Р. Р. Толкіна і яго легендарыума]] || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|30 снежня 2018 || align="center"|160 000 || || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|8 мая 2019 || align="center"|170 000 || || |- | align="right"|27 жніўня 2019 || align="center"|175 000 || || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|16 лістапада 2019 || align="center"|180 000 || || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|1 мая 2020 || align="center"|190 000 || [[Пыха і перадузятасць (міні-серыял, 1995)]] || |- style="background:#EEDD82" | align="right"|'''31 снежня 2020''' || align="center"|'''200 000''' || '''[[Гімн любові]]''' || '''[[Вікіпедыя:Прэс-рэлізы/200000|Прэс-рэліз]]''' |- | align="right"|24 сакавіка 2021 || align="center"|203 000 || || Архіў [https://web.archive.org/web/20210324215238/https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias 2021-03-24] |- | align="right"|22 красавіка 2021 || align="center"|204 000 || || Архіў [https://web.archive.org/web/20210422215323/https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias 2021-04-22] |- | align="right"|26 мая 2021 || align="center"|205 000 || [[Грогу]] || |- | align="right"|30 чэрвеня 2021 || align="center"|206 000 || [[Эквілібрыум]] || |- | align="right"|1 жніўня 2021 || align="center"|207 000 || [[Спіс карцін Яна Вермера]] || |- | align="right"|2 верасня 2021 || align="center"|208 000 || [[Спіс карцін Пітэра Брэйгеля Старэйшага]] || |- | align="right"|28 верасня 2021 || align="center"|209 000 || [[Вясёлыя рабяты (кніга)]] || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|22 кастрычніка 2021 || align="center"|210 000 || [[Звычайныя падазроныя]] || |- | align="right"|14 лістапада 2021 || align="center"|211 000 || [[Танцорка ў цемры]] || |- | align="right"|14 снежня 2021 || align="center"|212 000 || [[Прынцэса-нявеста (фільм)]] || |- | align="right"|6 студзеня 2022 || align="center"|213 000 || [[Поўнач у Парыжы]] || |- | align="right"|28 студзеня 2022 || align="center"|214 000 || [[Алена (фільм, 2011)]] || |- | align="right"|18 лютага 2022 || align="center"|215 000 || [[Розум і пачуцці (фільм, 1995)]] || |- | align="right"|17 сакавіка 2022 || align="center"|216 000 || [[Уладар пярсцёнкаў: Брацтва пярсцёнка]] || |- | align="right"|8 красавіка 2022 || align="center"|217 000 || [[Уладар пярсцёнкаў: Дзве вежы]] || |- | align="right"|13 мая 2022 || align="center"|218 000 || [[Уладар пярсцёнкаў: Вяртанне караля]] || |- | align="right"|5 чэрвеня 2022 || align="center"|219 000 || [[Адзінаццаць (Дзіўныя рэчы)]] || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|9 ліпеня 2022 || align="center"|220 000 || [[Маўчанне ягнят (фільм)]] || |- | align="right"|13 жніўня 2022 || align="center"|221 000 || [[Піяніст (фільм, 2002)]] || |- | align="right"|28 жніўня 2022 || align="center"|222 000 || [[Цяжкасці перакладу]] || |- | align="right"|31 жніўня 2022 || align="center"|222 222 || [[Бедбург]] || |- | align="right"|19 верасня 2022 || align="center"|223 000 || || |- | align="right"|9 кастрычніка 2022 || align="center"|224 000 || [[Піраты Карыбскага мора: Праклён «Чорнай пярліны»]] || |- | align="right"|2 лістапада 2022 || align="center"|225 000 || [[Шоу Трумана]] || |- | align="right"|5 снежня 2022 || align="center"|226 000 || [[Каралі народа Дурына]] || |- | align="right"|11 студзеня 2023 || align="center"|227 000 || [[Каралі Рохана]] || |- | align="right"|9 лютага 2023 || align="center"|228 000 || [[Каралі Нуменара]] || |- | align="right"|3 сакавіка 2023 || align="center"|229 000 || [[Таны Шыра]] || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|2 красавіка 2023 || align="center"|230 000 || [[Таварыства мёртвых паэтаў]] || |- | align="right"|13 мая 2023 || align="center"|231 000 || [[Зора]] || |- | align="right"|15 чэрвеня 2023 || align="center"|232 000 || [[Форт Баяр]] || |- | align="right"|17 ліпеня 2023 || align="center"|233 000 || [[Людвік і зорны конь]] || |- | align="right"|9 жніўня 2023 || align="center"|234 000 || [[May It Be]] || |- | align="right"|12 верасня 2023 || align="center"|235 000 || [[The Hobbit (гульня, 2003)]] || |- | align="right"|25 кастрычніка 2023 || align="center"|236 000 || [[Пыха і перадузятасць]] || |- | align="right"|7 снежня 2023 || align="center"|237 000 || [[Розум і пачуцці]] || |- | align="right"|11 студзеня 2024 || align="center"|238 000 || [[Перакананне (раман)]] || |- | align="right"|5 лютага 2024 || align="center"|239 000 || [[Эма (раман)]] || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|27 лютага 2024 || align="center"|240 000 || [[Нябесны замак Лапута]] || |- | align="right"|25 сакавіка 2024 || align="center"|241 000 || [[Доўгая дарога дадому]] || |- | align="right"|30 красавіка 2024 || align="center"|242 000 || [[Мой рок-н-ролл]] || |- | align="right"|7 чэрвеня 2024 || align="center"|243 000 || [[Хуан Мадэста]] || |- | align="right"|9 ліпеня 2024 || align="center"|244 000 || [[Хейна Мандры]] || |- | align="right"|1 жніўня 2024 || align="center"|245 000 || [[Меланхолія (фільм, 2011)]] || |- | align="right"|1 верасня 2024 || align="center"|246 000 || [[Роча]] || |- | align="right"|2 кастрычніка 2024 || align="center"|247 000 || [[Бэн-Гур (фільм, 1959)]] || |- | align="right"|20 лістапада 2024 || align="center"|248 000 || [[Ар'ю]] || |- | align="right"|16 снежня 2024 || align="center"|249 000 || [[Літоўская канцэпцыя ўтварэння Вялікага Княства Літоўскага]] || |- style="background:#EEDD82" | align="right"|'''18 студзеня 2025''' || align="center"|'''250 000''' || '''[[Легендарыум Толкіна]]''' || '''[[Вікіпедыя:Прэс-рэлізы/250000|Прэс-рэліз]]''' |- | align="right"|15 лютага 2025 || align="center"|251 000 || [[Панаўка (Круглянскі раён)]] || |- | align="right"|17 сакавіка 2025 || align="center"|252 000 || [[Брадвейская мелодыя]] || |- | align="right"|17 красавіка 2025 || align="center"|253 000 || [[Вакол свету за 80 дзён (фільм, 1956)]] || |- | align="right"|27 мая 2025 || align="center"|254 000 || [[Вёска (фільм, 2004)]] || |- | align="right"|28 ліпеня 2025 || align="center"|255 000 || [[Выпадак (фільм, 1981)]] || |- | align="right"|14 верасня 2025 || align="center"|256 000 || [[Пропасць]] || |- | align="right"|5 лістапада 2025 || align="center"|257 000 || [[Сезон 2024/2025 ЖГК Гомель]] || |- | align="right"|18 снежня 2025 || align="center"|258 000 || [[Акт на права валодання зямлёй]] || |- | align="right"|25 студзеня 2026 || align="center"|259 000 || [[Еўрапейская кінапрэмія 2026]] || |- style="background:#D4D4D4" | align="right"|4 лютага 2026 || align="center"|260 000 || [[Пераходная вуліца (Мінск)]] || |- | align="right"|5 лютага 2026 || align="center"|261 000 || [[Студзянецкі завулак]] || Падчас ботазаліўкі |- | align="right"|11 сакавіка 2026 || align="center"|262 000 || [[Іванна Іванаўна Бамбешка]] || |- | align="right"|19 красавіка 2026 || align="center"|263 000 || [[Знакі (фільм)]] || |} === Колькасць старонак === * 11 ліпеня 2012 года агульная колькасць старонак дасягнула 100 000. Юбілейная старонка — [[Дзмітрый Аляксандравіч Платонаў]]. * 22 снежня 2020 года агульная колькасць старонак дасягнула 600 000. * 20 верасня 2024 года агульная колькасць старонак дасягнула 700 000. Юбілейная старонка — [[Шаблон:Fba/core]]. === Юбілейныя лагатыпы === <gallery widths=135 heights=155> Wikipedia-logo-be-100000.png Лагатып 150 000 (валошка).svg Неверагодныя 200 000.svg Wikipedia-logo-v3-be_250000_articles_red_ribbon.svg </gallery> == Актыўнасць == === Колькасць правак === * 5 лістапада 2011 года агульная колькасць правак дасягнула 1&nbsp;000&nbsp;000. * 17 снежня 2012 года агульная колькасць правак дасягнула 1&nbsp;500&nbsp;000. * 1 лютага 2015 года агульная колькасць правак дасягнула 2&nbsp;000&nbsp;000. * 25 кастрычніка 2017 года агульная колькасць правак дасягнула 3&nbsp;000&nbsp;000. * 20 лістапада 2019 года агульная колькасць правак дасягнула 3&nbsp;500&nbsp;000. * 14 студзеня 2022 года агульная колькасць правак дасягнула 4&nbsp;000&nbsp;000. * 2 чэрвеня 2023 года агульная колькасць правак дасягнула 4&nbsp;500&nbsp;000. * 20 чэрвеня 2025 года агульная колькасць правак дасягнула 5&nbsp;000&nbsp;000. === Колькасць удзельнікаў === * 30 верасня 2020 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 100&nbsp;000. * 3 кастрычніка 2021 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 110&nbsp;000. * 19 ліпеня 2022 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 120&nbsp;000. * 1 студзеня 2023 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 125&nbsp;000. * 28 мая 2023 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 130&nbsp;000. * 24 кастрычніка 2023 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 135&nbsp;000. * 20 сакавіка 2024 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 140&nbsp;000. * 2 верасня 2024 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 145&nbsp;000. * 1 сакавіка 2025 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 150&nbsp;000. * 24 жніўня 2025 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 155&nbsp;000. * 22 снежня 2025 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 160&nbsp;000. * 15 красавіка 2026 года агульная колькасць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула 165&nbsp;000. === Актыўнасць удзельнікаў === Дыяграма пабудавана паводле [http://be.wikiscan.org/?menu=tables&submenu=users&type=user статыстыкі актыўнасці ўдзельнікаў па месяцах] і паказвае змену медыяннай колькасці ўдзельнікаў за месяц для кожнага года. <div style="float:margin:0 em 1em;" class="toccolours">{{Graph:Chart|width=450|height=200|type=rect|x=2007,2008,2009,2010,2011,2012,2013,2014,2015,2016,2017,2018,2019,2020,2021,2022|y=39,85,118,154,178,215,218,204,244,239,244,235,261,270,276,293}}</div> == Папулярнасць у Беларусі == Найбольш папулярныя раздзелы Вікіпедыі паводле колькасці наведванняў з Беларусі. {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" |- !scope="col"|Моўны раздзел !scope="col"|Студзень 2021</br>тыс. наведванняў !scope="col"|Студзень 2022</br>тыс. наведванняў !scope="col"|Студзень 2023</br>тыс. наведванняў |- | [[Руская Вікіпедыя]] || 35276 (85,2 %) || 37438 (86,8 %) || 38180 (84,7 %) |- | [[Англійская Вікіпедыя]] || 2948 (7,1 %) || 2979 (6,9 %) || 3067 (6,8 %) |- style="background:#EEDD82" | [[Беларуская Вікіпедыя]] || 477 (1,2 %) || 492 (1,1 %) || 627 (1,4 %) |- | [[Польская Вікіпедыя]] || 157 (0,4 %) || 111 (0,3 %) || 102 (0,2 %) |- | [[Беларуская Вікіпедыя (тарашкевіца)]] || 148 (0,4 %) || 127 (0,3 %) || 174 (0,4 %) |- | [[Украінская Вікіпедыя]] || 74 (0,2 %) || 66 (0,2 %) || 122 (0,3 %) |- | '''Усе праекты''' || '''41411 (100,0 %)''' || '''43148 (100,0 %)''' || '''45071 (100,0 %)''' |} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] aknpxm1ddbsymdau8b1pok3jquym5q8 0 708630 5129858 4535076 2026-04-20T11:47:07Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129858 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 101 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 100]] | Наступная = [[Псалом 102]] }} '''Псалом 101''' ''(102 паводле масарэцкай нумарацыі)'' адносіцца да ліку [[каяльныя псалмы|каяльных (пакутных) псалмоў]], якія прысвечаны прызнанню грахоў і пакаянню. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/101/ 101 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/102/ Псальм 102] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/102/ 102 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=4 Катызма 14 (Псалмы 101—104)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220520090349/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=4 |date=20 мая 2022 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=161 Пакутныя Псальмы: 6, 31, 37, 50, 101, 129, 142] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220127180131/https://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=161 |date=27 студзеня 2022 }} (вершаваны пераклад [[Вінцук Адважны|Вінцука Адважнага]]) * [https://biblia.by/hermanovic/19/102/ Псальм 102 (101)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter14#psalom-101 Псалом 101] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/102/ Псальм 102] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/102/ Псальм 102] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/102/ Псальм 102] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 102}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 101}} [[Катэгорыя:Псалмы]] p020ebezosnr2iciguoj6n4xfmi91r2 0 708821 5129859 4535077 2026-04-20T11:51:59Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129859 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 102 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 101]] | Наступная = [[Псалом 103]] }} '''Псалом 102''' ''(103 паводле масарэцкай нумарацыі)'' уваходзіць у [[шасціпсалмоўе]], якое ў хрысціянскім набажэнстве з’яўляецца неад’емнай часткай [[ютрань|ютрані]]. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Асноўная тэма гэтага псалма — хвала Божай міласэрнасці. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/102/ 102 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/103/ Псальм 103] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/103/ 103 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=4 Катызма 14 (Псалмы 101—104)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220520090349/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=4 |date=20 мая 2022 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/103/ Псальм 103 (102)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter14#psalom-102 Псалом 102] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/103/ Псальм 103] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/103/ Псальм 103] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/103/ Псальм 103] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 103}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 102}} [[Катэгорыя:Псалмы]] o9vm0xlq4gq84e1qa0mjfvwng0iu8vm 0 708825 5129851 4535075 2026-04-20T11:39:04Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129851 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 100 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 99]] | Наступная = [[Псалом 101]] }} '''Псалом 100''' ''(101 паводле масарэцкай нумарацыі)'' адносіцца да ліку [[царскія псалмы|царскіх псалмоў]], у цэнтры якіх стаіць постаць цара і якія прысвечаны якой-небудзь важнай падзеі з ягонага жыцця. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Асноўная тэма гэтага псалма — малітва цара пра беззаганнасць. Псалмом 100 канчаецца 13-я кафізма. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/100/ 100 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/101/ Псальм 101] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/101/ 101 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/101/ Псальм 101 (100)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-100 Псалом 100] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/101/ Псальм 101] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/101/ Псальм 101] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/101/ Псальм 101] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 101}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 100}} [[Катэгорыя:Псалмы]] gk91vy1et67gi3o632zothkrvcdd6ch 0 708900 5129835 4535234 2026-04-20T10:57:57Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129835 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 92 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 91]] | Наступная = [[Псалом 93]] }} '''Псалом 92''' ''(93 паводле масарэцкай нумарацыі)'' уваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — веліч Гасподняя. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/92/ 92 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/93/ Псальм 93] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/93/ 93 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=937 Выбраныя псалмы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220522144934/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=937 |date=22 мая 2022 }}: пераклад у Службоўніку [[БАПЦ]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/93/ Псальм 93 (92)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-92 Псалом 92] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/93/ Псальм 93] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/93/ Псальм 93] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/93/ Псальм 93] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 93}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 92}} [[Катэгорыя:Псалмы]] 85tnfl152ezlgiam3y1y2bzah0njgmh 0 708901 5129861 4535078 2026-04-20T11:56:19Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129861 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 103 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 102]] | Наступная = [[Псалом 104]] }} '''Псалом 103''' ''(104 паводле масарэцкай нумарацыі)'' уваходзіць у 14-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — праслаўленне Бога, Творцы свету. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/103/ 103 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/104/ Псальм 104] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/104/ 104 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=937 Выбраныя псалмы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220522144934/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=937 |date=22 мая 2022 }}: пераклад у Службоўніку [[БАПЦ]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=935 Выбраныя псалмы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220522144937/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=935 |date=22 мая 2022 }} (пераклад мітрапаліта [[Андрэй (Крыт)|Андрэя (Крыта)]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=4 Катызма 14 (Псалмы 101—104)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220520090349/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=4 |date=20 мая 2022 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/104/ Псальм 104 (103)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter14#psalom-103 Псалом 103] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/104/ Псальм 104] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/104/ Псальм 104] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/104/ Псальм 104] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 104}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 103}} [[Катэгорыя:Псалмы]] 8gbhgldo735fjg8wxxgtodyze4xy1zk 0 709086 5129834 4535233 2026-04-20T10:53:06Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129834 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 91 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 90]] | Наступная = [[Псалом 92]] }} '''Псалом 91''' ''(92 паводле масарэцкай нумарацыі)'' распачынае 13-ю кафізму. Галоўная тэма гэтага псалма — хвала мілаце Гасподняй. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/91/ 91 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/92/ Псальм 92] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/92/ 92 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/92/ Псальм 92 (91)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-91 Псалом 91] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/92/ Псальм 92] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/92/ Псальм 92] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/92/ Псальм 92] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 92}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 91}} [[Катэгорыя:Псалмы]] 24xcy6clrfuzu9u0yjirurqlmw6bmza 0 709087 5129837 4535235 2026-04-20T11:05:28Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129837 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 93 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 92]] | Наступная = [[Псалом 94]] }} '''Псалом 93''' ''(94 паводле масарэцкай нумарацыі)'' ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — заклік да Бога адплаты. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/93/ 93 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/94/ Псальм 94] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/94/ 94 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/94/ Псальм 94 (93)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-93 Псалом 93] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/94/ Псальм 94] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/94/ Псальм 94] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/94/ Псальм 94] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 94}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 93}} [[Катэгорыя:Псалмы]] j0711tlcgwpkm1ev8o2h6yeftsdxkjb 0 709089 5129838 4535236 2026-04-20T11:10:08Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129838 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 94 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 93]] | Наступная = [[Псалом 95]] }} '''Псалом 94''' ''(95 паводле масарэцкай нумарацыі)'' ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма: хвала Богу — Творцу і Збаўцу. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/94/ 94 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/95/ Псальм 95] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/95/ 95 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/95/ Псальм 95 (94)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-94 Псалом 94] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/95/ Псальм 95] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/95/ Псальм 95] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/95/ Псальм 95] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 95}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 94}} [[Катэгорыя:Псалмы]] ixbxitv4nby8zakakaa9gz6xo1icf6o 0 709090 5129840 4535237 2026-04-20T11:14:31Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129840 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 95 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 94]] | Наступная = [[Псалом 96]] }} '''Псалом 95''' ''(96 паводле масарэцкай нумарацыі)'' ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — пакланенне Госпаду. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/95/ 95 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/96/ Псальм 96] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/96/ 96 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/96/ Псальм 96 (95)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-95 Псалом 95] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/96/ Псальм 96] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/96/ Псальм 96] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/96/ Псальм 96] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 96}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 95}} [[Катэгорыя:Псалмы]] pgqhz80one28pqhgjnkbtv6rtswzb98 0 709091 5129842 4535238 2026-04-20T11:24:31Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129842 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 96 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 95]] | Наступная = [[Псалом 97]] }} '''Псалом 96''' ''(97 паводле масарэцкай нумарацыі)'' ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — сіла і валадарства Госпада. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/96/ 96 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/97/ Псальм 97] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/97/ 97 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/97/ Псальм 97 (96)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-96 Псалом 96] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/97/ Псальм 97] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/97/ Псальм 97] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/97/ Псальм 97] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 97}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 96}} [[Катэгорыя:Псалмы]] jk3rdanx0872eepufybmdkuld2lkjjr 0 709093 5129844 4535239 2026-04-20T11:30:50Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129844 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 97 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 96]] | Наступная = [[Псалом 98]] }} '''Псалом 97''' ''(98 паводле масарэцкай нумарацыі)'' ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — песня Богу, справядліваму Суддзі ўсяго свету. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/97/ 97 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/98/ Псальм 98] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/98/ 98 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/98/ Псальм 98 (97)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-97 Псалом 97] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/98/ Псальм 98] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/98/ Псальм 98] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/98/ Псальм 98] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 98}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 97}} [[Катэгорыя:Псалмы]] 5k8olfmaxjkaj4mcnnsizlrhlplsv4e 0 709094 5129845 4535240 2026-04-20T11:33:38Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129845 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 98 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 97]] | Наступная = [[Псалом 99]] }} '''Псалом 98''' ''(99 паводле масарэцкай нумарацыі)'' ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — хвала ўсесвятому Богу. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/98/ 98 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/99/ Псальм 99] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/99/ 99 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/99/ Псальм 99 (98)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [hhttps://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-98 Псалом 98] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/99/ Псальм 99] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/99/ Псальм 99] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/99/ Псальм 99] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 99}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 98}} [[Катэгорыя:Псалмы]] 0cl6n52vzpcvl2azxohed0fv0w4xx3g 5129847 5129845 2026-04-20T11:35:22Z Economico-geographer 399 /* Спасылкі */ 5129847 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 98 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 97]] | Наступная = [[Псалом 99]] }} '''Псалом 98''' ''(99 паводле масарэцкай нумарацыі)'' ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — хвала ўсесвятому Богу. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/98/ 98 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/99/ Псальм 99] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/99/ 99 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/99/ Псальм 99 (98)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-98 Псалом 98] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/99/ Псальм 99] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/99/ Псальм 99] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/99/ Псальм 99] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 99}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 98}} [[Катэгорыя:Псалмы]] 0x7w7narbez47f981zrj7t1b7tayvrn 0 709095 5129848 4535241 2026-04-20T11:35:50Z Economico-geographer 399 дапаўненне 5129848 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 99 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 98]] | Наступная = [[Псалом 100]] }} '''Псалом 99''' ''(100 паводле масарэцкай нумарацыі)'' ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — хвала ўсесвятому Богу. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/99/ 99 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/100/ Псальм 100] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/100/ 100 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-99 Псалом 99] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/100/ Псальм 100] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/100/ Псальм 100] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/100/ Псальм 100] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 100}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 99}} [[Катэгорыя:Псалмы]] guzd08tjfclw4zrz5j8o93op65ohtlq 5129850 5129848 2026-04-20T11:38:10Z Economico-geographer 399 /* Спасылкі */ 5129850 wikitext text/x-wiki {{Выданне | Назва = Псалом 99 | Арыгінал назвы = | Выява = | Шырыня = | Подпіс = | Аўтар = [[Давід]] | Жанр = [[Свяшчэннае Пісанне]] | Мова = [[старажытнаяўрэйская]] | Серыя = [[Біблія]] / [[Стары Запавет]] / [[Псалтыр]] | Выпуск = <!-- не трэба запаўняць гэту графу: тут п.б. ДАТА ПАДПІСАННЯ Ў ДРУК!!! --> | Папярэдняя = [[Псалом 98]] | Наступная = [[Псалом 100]] }} '''Псалом 99''' ''(100 паводле масарэцкай нумарацыі)'' ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — хвала ўсесвятому Богу. == Спасылкі == * [https://bible.by/bbs/19/99/ 99 псальма — Пераклад Васіля Сёмухі] * [https://bible.by/ldnt/19/100/ Псальм 100] у перакладзе [[Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаша Дзекуць-Малея]] і [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] * [https://bible.by/bjs/19/100/ 100 псалом] у перакладзе [[Ян Станкевіч|Яна Станкевіча]] і [[Майсей Гітлін|Майсея Гітліна]] * [http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 Катызма 13 (Псалмы 91-100)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210612125815/http://casasloviec.co.uk/index.php?newsid=718&news_page=3 |date=12 чэрвеня 2021 }} у перакладзе [[Аляксандр Надсан|Аляксандра Надсана]] * [https://biblia.by/hermanovic/19/100/ Псальм 100 (99)] у перакладзе [[Вінцук Адважны|Язэпа Германовіча]] * [https://mihailastapchik.gitbook.io/psalcir/chapter13#psalom-99 Псалом 99] у перакладзе [[Міхаіл Астапчык|Міхаіла Астапчыка]] * [https://bible.by/bvc-2017/19/100/ Псальм 100] у перакладзе [[Біблейскае таварыства ў Рэспубліцы Беларусь|Біблейскага таварыства ў Рэспубліцы Беларусь]] * [https://bible.by/bbb/19/100/ Псальм 100] у перакладзе [[Антоні Бокун|Антонія Бокуна]] * [https://bible.by/bsm/19/100/ Псальм 100] у перакладзе [[Эрнст Сабіла|Э. К. Сабілы]], С. А. Малахава * {{Commons|Category:Psalm 100}} == Гл. таксама == * [[Псалмы]] * [[Псалтыр]] {{Псалмы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Псалом 99}} [[Катэгорыя:Псалмы]] ft60kdtda6rlaa0yhg07zowulaqnk8z 0 724502 5129693 4790369 2026-04-20T05:06:03Z StarDeg 16311 5129693 wikitext text/x-wiki {{Музыкант}} '''Мікаэл Леонавіч Тарыверды́еў'''{{sfn|БелЭн|2002}} ({{lang-hy|Միքայել Լեոնի Թարիվերդյան}}; {{ДН|15|8|1931}}, [[Тыфліс]] — {{ДС|25|7|1996}}, [[Сочы]]) — савецкі [[кампазітар]]. [[Народны артыст РСФСР]] (1986). Лаўрэат [[Дзяржаўная прэмія СССР|Дзяржаўнай прэміі СССР]] (1977). Тарывердыеў напісаў музыку да 132 кінафільмаў і шэрагу спектакляў, а таксама больш за 100 песень і [[раманс]]аў, 4 [[балет]]ы, 5 [[Опера|опер]], камерныя вакальныя цыклы, [[сімфонія]], 3 канцэрты для [[арган]]а, 2 канцэрты для скрыпкі з аркестрам і канцэрт для [[Альт (струнны інструмент)|альта]] і струн. Найбольшую вядомасць Тарывердыева прынесла музыка да кінафільмаў, перш за ўсё — «Семнаццаць імгненняў вясны», «[[Іронія лёсу, або З лёгкай парай!|Іронія лёсу, альбо З лёгкай парай!]]». {{зноскі}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|15|Тарывердыеў Мікаэл Леонавіч|[[Тамара Аляксандраўна Дубкова |Дубкова Т. А.]]|446}} * {{Крыніцы/Музыкальный энциклопедический словарь|Тариверди́ев Микаэл Леонович||537}} * ''Яковлев М. М.'' Тариверди́ев Микаэл Леонович // Музыкальная энциклопедия : [в 6 т.] / Гл. ред. [[Юрый Усеваладавіч Келдыш|Ю. В. Келдыш]]. — М.: Советская энциклопедия: Советский композитор, 1973—1982. — (Энциклопедии. Словари. Справочники. Изд-во «Советская Энциклопедия», Изд-во «Советский композитор»). — Т. 5: Симон — Хейлер. — 1981. — Стб. 443. — 1056 стб., илл. — 102 200 экз.{{ref-ru}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{DEFAULTSORT:Тарыверды́еў Мікаэл Леонавіч}} [[Катэгорыя:Кампазітары СССР]] [[Катэгорыя:Кампазітары Расіі]] [[Катэгорыя:Кінакампазітары СССР]] [[Катэгорыя:Кінакампазітары Расіі]] [[Катэгорыя:Кампазітары XX стагоддзя]] 8cr77qinpozk4rv9c7qktwyknkbxjdb 4 728990 5129645 5127606 2026-04-19T18:34:13Z MocnyDuham 99818 /* Зняццё статуса "Да выдалення" з артыкула */ вынік 5129645 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{/Шапка}} = Запыты = == [[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16309-44|&#126;2026-16309-44]] == {{закрыта}} Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16262-28|&#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03) == Зняццё статуса "Да выдалення" з артыкула == {{закрыта}} Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Удзельнік:Кінапошук]] == Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16154-63|&#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03) :вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03) == Вандалізм з архівамі == Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03) :а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03) == Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] == Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03) :{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03) == Вандал == Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім "[[Асяроддзе]]". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03) :Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03) == Вайна правак [[Алесь Мікус]] == Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03) :пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03) ::''Вітанні калегам.'' ::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова. ::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы. ::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык. ::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя ("культурна ўплывовыя") трэкі. ::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст). ::Астатняя "лірыка" ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку. ::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя. ::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць. ::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''. ::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана. ::І не трэба тут "'''шарыкаўшчыны'''", бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае. ::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі. ::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве "у агуле". ::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03) Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак. Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу. Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні). Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы? Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы. Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць. У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]]. Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы "Назва" з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03) : [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03) ::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03) ::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03) : Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік "не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў". У артыкуле "Алесь Мікус" няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai "ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча", то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03) :пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03) :: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03) : ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле "Шынкаўцы" ў раздзеле "Назва" павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03) ::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03) : Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03) ::Перакручваеце, калега. ::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле). ::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы. ::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім. ::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм. ::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03) ::: Нейкі "поток сознания", які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі "тэлеграм", "прарэжымны чалавек" і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03) ::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега. ::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму "праведны гнеў" міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03) : > ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''<br>Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў "адміністрацыйна". Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03) :::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх "праектаў", іх "адміністрацыйнае" зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца. :::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі. :::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03) :::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03) :::: > ''якія вікіпедыйныя правілы''<br>Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03) ::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03) :::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03) ::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03) Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. "Аргумент" пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі "Вітаўты і Вітарты" напісана, што гэта "Бібліятэка Свайксты". Тое, што ён напісаў гімн батальёна "Данбас" - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы "прарэжымны чалавек" вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй "лінгвістычнай" працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03) ::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03) :::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03) :::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03) :Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03) :: <s>гэта частка тэксту схвана</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ "заклікі купляць", што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03) :: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03) :::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03) Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх "Молатаў" і "Данбасаў" -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і "на мяжы", а не "за мяжой". Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03) :Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў. :* :Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму "шыта-крыта" ні ў каго не праканае. :* :Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя. :Хіба ўздымаю <u>пытанне</u> пра артыкул "'''Дзермант'''", да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той "Молат" (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка? :І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03) ::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт "Молата", цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з "Данбасам" -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03) :::<s>тут не поле бітвы, рэпліка схавана</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03) :::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03) Дарэчы, а чаму ў артыкуле "Алесь Мікус" выкарыстаны шаблон "навуковец", гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) :Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў? :* :<s>Вікіпедыя не поле бітвы</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03) ::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03) ::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03) ::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03) :* :Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку "Вітаўты і Вітарты" так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03) ::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03) ::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03) :::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03) ::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03) : Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03) Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03) :на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03) == Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій == {{закрыта}} Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на "так, выдаліць". Напісанне праз "я" ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз "е", у каталогу НББ няма варыянта праз "я", хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03) == Вандал == {{закрыта}} Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03) == proxy == {{закрыта}} Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03) :трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03) :: Магчыма гэта сцяг "IP block exempt" у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 14:03, 12 снежня 2025 (+03) == Блакіроўка за вандалізм == {{закрыта}} Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03) == Старонкі да хуткага выдалення == Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03) : {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03) == Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] == {{закрыта}} Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03) == Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц == У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100 Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю. Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва "Жировичи". Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася "«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви". І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца? Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы. Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба). У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне "Православной энциклопедии" Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01) : Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03) : БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03) ::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03) :Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую "цытату". Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя "артыкулы" (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03) :: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03) :::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03) ::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03) ::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03) :::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03) :::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03) :::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03) :::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03) У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03) : пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03) == Скарга на адмену праўкі == Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў. Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03) : У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы). : Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»). : У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе. : У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка. : Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання». : Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне. : Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03) ::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны. ::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК] ::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03) == Абарона [[Максім Танк]] == {{закрыта}} Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03) == Пагрозы ад JerzyKundrat == [[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03) : У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03) :: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03) :::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03) :::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03) :::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03) ::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03) ::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03) :::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03) : Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг "Заўвагі: reply to JerzyKundrat"? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03) ::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03) :: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова "заўвага" з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03) == Адкаты Peisatai == Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&diff=5048879&oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03) :вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03) :: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03) :::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03) :''Усім прывітанне!'' :'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў. :Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''. :<u>'''Прапановы'''</u>: :1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў "лагічных сувязяў", але канкрэтная спасылка. :2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту. :3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці. :4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася. :5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах. :6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны "народнай этымалогіі". Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу "пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч". :''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03) :: > ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''<br>Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на "[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]" ("[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]"), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03) [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&diff=5048905&oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03) : [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03) Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&diff=prev&oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў "у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае", але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра "корань" і "пашыральнік" было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае "даўно абвергнутае", трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03) : Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта "бяда" такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей "і інш.". Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца "маргінальнай" (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03) : У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань "Сермеж". Сцверджанне, што корань "Сермеж" утвораны ад кораня "Серм" і пашыральніка "еж" - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага "Пракаповіча", што малая Дзвіна ад "дзівіцца" і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае "аналогіі" з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор "Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням". У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03) :І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03) Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную "творчасць" удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab "рака", а ў Тапарова - абъл/объл "яблыка". І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03) : [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03) :Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы "карані і ўтваральнікі" :) Бо Вы накідваеце '''відавочна "смеццевых" спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, "не ўсё так адназначна". Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было "строга ў духу буквы закону"? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных "адкрыццяў" усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03) : {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03) Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае "этымалогіі" са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (<nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца ("смеццевая крыніца", як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03) :[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія "імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання", як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў "Начы" і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула "вагі" ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД. ::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць. ::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку. ::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках. ::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03) :::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна "расчляніць" па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы. ::: <nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>. :::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз. :::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, "у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана". Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае "прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў". Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з <nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза "паведаміць зацікаўленым асобам" парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум ("падазраю, што гэта ён сам і ёсць") і прывесці да балансу. ::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, "пракаціла". На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03) :::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03) :::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03) :::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03) === Праект рашэння === Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.<br /><br />Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).<br /><br />Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.<br /><br />Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.<br /><br />Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03) : Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03) :: "Сваім чарадом" усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03) ::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03) ::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03) ::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03) : @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03) ::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03) :::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03) ::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03) :::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03) ::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03) :::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03) :выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03) :: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03) :Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03) : Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі: :: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ "Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя". Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру. :: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03) ::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03) Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03) Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03) == Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] == Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03) : {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03) == Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] == Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03) :зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03) == Абарона [[Францыск Скарына]] == {{закрыта}} Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03) : Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Зрабіць перасылку з абароненага шаблона == {{закрыта}} Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Парушэнне парадку абмеркаванняў == Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03) : Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03) ::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03) ::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03) :::: Вам змяніць абарону да "ўсіх удзельнікаў"? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03) ::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03) :::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03) :Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана "Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў". І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03) ::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03) :::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. :::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03) :::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03) :::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03) ::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03) ::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03) ::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03) ::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03) ::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03) :::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03) ::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03) :::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03) ::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03) ::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03) :::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03) ::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03) :::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03) ::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03) :::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03) : Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт "Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў". Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03) ::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03) === Каментарыі аб выдаленні === Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства. Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03) : [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе "фэйсбучнасць". Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03) ::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03) ::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03) :Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03) ::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03) :::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы "таўстун", адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03) ::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03) :::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое "таўстун" у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне. :::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03) * 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03) == Парушэнне этычных паводзін == За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&diff=5033307&oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03) :Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03) : Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&id=100010783908995 крыніца]): {{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03) : Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03) :Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03) :: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03) :::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што "інтэрнэт-вар'ят" гэта "энцыклапедычны стыль, а не абраза". Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03) ::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03) :::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03) : Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. <br><br/>Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі "Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў" прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.<br><br/>Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03) ::Удзельнік Lš-k добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03) :::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб "паваяваць" [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03) :::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03) ::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.<br><br/>Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03) * 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03) == [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] == {{закрыта}} Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03) == [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] == {{закрыта}} Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03) : Тое самае да: :* 12.222.18.2 :* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1 :* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C :* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E : [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03) : {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] == Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03) == Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму == У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: <code>{| class="plainlinks" id="recentchangestext" style="clear:both; font-size: 85%;" role="presentation"</code><br/> [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03) == [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] == {{закрыта}} Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03) : {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Удзельнік Peisatai == Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады: * [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты "Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў" прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам. * [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas "кола, акружнасць, замкнёны шлях колам", а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма. * [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца. * [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца. * [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti "плакаць" (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы. * [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя. * [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў. * [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма. * [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца. * [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма. * [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі. * [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца. * [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва "кладка з бярвенняў на гразкім месцы". * [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі. * [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца. * [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (> rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (> рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма. * [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў. * [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма. * [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца. * [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як "З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах", ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі. * [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на "Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья". Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле "Славянские названия". * [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца. * [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas "злы; моцны, вялікі". Належыць да шэрагу "злых" гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas "злы; моцны", ežeras "возера", upė "рака")[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма. * [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца. * [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti "хапаць, грабастаць"[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму. * [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (> Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву "Lietuvių kalbos žodžių daryba", г. зн. "Словаўтварэнне літоўскай мовы". Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам. * [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма. * [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva "твань у балоце"[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (< *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма. * [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца. * [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (< *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца. * [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма. * [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка. * [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols "яблыка", Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе. * [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы. * [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- "поднимать(ся), происходить". * [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў. * [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (> Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (> Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў. * [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā. * [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае. * [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна. * [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна ("форма балт. первоисточника неясна"). * [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (> «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца. ** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03) * [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца. * [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (< Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка. * [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі. * [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма. * [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што "найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...", там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне. * [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца. * [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца. * [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (> Гараднічанка), Гамея (> Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне. * [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы. * [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (> Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма. * [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае. * [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (> «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (> -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае. * [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус "чыгун", тур. чавуш "сяржант, унтэр-афіцэр". ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма. * [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас. * [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма. * [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup. * [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (> Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца. * [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (< Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė. * [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы. * [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (> Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (> Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (> Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (< *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (< *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў Тапарова таксама няма Буліжы). * [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (< *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo. * [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца. * [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (> Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка. * [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца. * [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape "рака").'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns "злы", naiks "страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)"[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- "нападаць, накідвацца"[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (> Neckar). Яна вытлумачваецца як "магутная, злая, шпаркая (рака)"[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца. * [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- "дзяўбсці", які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218). * [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова. * [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts "тоня (месца, дзе ловяць рыбу)"[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству. * [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша. * [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка. * [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма "Лунія" звязаная з латышскім luns "твань", літоўскім liūnas "твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць". Далей да літоўскага liaunas "гнуткі, слабы" і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. * [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне. * [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- "праходзіць міма, ісці". Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- "малы", параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- "меньшы", параўн. яшчэ літ. menkas "маленькі, дробны", лат. minus "меней". * [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца. * [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы. * [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (> Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja > Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога. * [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў. * [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (> Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты. * [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца. * [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова. * [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў. **{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03) * [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова. * [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. * [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (> Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (< šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (< Ятва < яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца. * [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas "малы", якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем "мазаць" ("намазаны" > "стончаны" > "зменшаны" > "малы")[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.]." Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца. * [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма. * [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца. * [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (> *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага? * [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы. ** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03) * [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.). * [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма. * [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба "здольнасць, уменне" і кірг. кебе "худое ягня". ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: "Матеи Кебовичъ"[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма. * [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца. * [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань "Смол-" у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- "чмель" праз прамежкавую форму "Цмол-"[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе "В поисках единства", і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй. * [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti "ісці"[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка. * [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы. **{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03) * [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае. * [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga. * [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань "крыч" і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення). Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта. * Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03) :У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03) ::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03) :::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03) ::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам "раць". Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз "д"), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна. ::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад "[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]" (у нас "[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]"). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03) :::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03) ::::прывітанне ўсім. ::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :) ::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто? ::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: "Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-" (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-). ::::падтрымліваю заўвагу Lš-k "калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца". калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны. ::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел "Ліцвінскія імёны", вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак? ::::Максім, "Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць" - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03) :::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам "відавочна", гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж "працу" як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03) ::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы "жмудаед" і "вільнянашыст"? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста "Казіміра Ляхновіча"? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта "германскія" этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст "Ляхновіч", карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці. ::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб. ::::::дарэчы, тэст - "чыя Вільня?" ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03) :::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе "лепшая абарона - гэта нападзенне". У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03) :::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03) ::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці. ::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо "няпраўда" там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі. ::::"уяўных крыніцаў" таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03) * [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў. Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025 **Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03) *** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03) == [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай == {{закрыта}} Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + <small>[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]</small>). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03) : {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03) ::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03) :::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03) == Удзельнік UnknownChannel352 == {{закрыта}} : Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03) = Карысныя спасылкі = * [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]] qw8dtlgeocl28xf9de34lhg2jnc56cv 5129647 5129645 2026-04-19T18:35:53Z MocnyDuham 99818 Перанос тэмаў па датах 5129647 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{/Шапка}} = Запыты = == Зняццё статуса "Да выдалення" з артыкула == {{закрыта}} Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16309-44|&#126;2026-16309-44]] == {{закрыта}} Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16262-28|&#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03) == [[Удзельнік:Кінапошук]] == Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16154-63|&#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03) :вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03) == Вандалізм з архівамі == Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03) :а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03) == Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] == Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03) :{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03) == Вандал == Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім "[[Асяроддзе]]". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03) :Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03) == Вайна правак [[Алесь Мікус]] == Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03) :пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03) ::''Вітанні калегам.'' ::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова. ::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы. ::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык. ::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя ("культурна ўплывовыя") трэкі. ::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст). ::Астатняя "лірыка" ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку. ::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя. ::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць. ::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''. ::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана. ::І не трэба тут "'''шарыкаўшчыны'''", бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае. ::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі. ::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве "у агуле". ::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03) Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак. Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу. Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні). Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы? Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы. Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць. У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]]. Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы "Назва" з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03) : [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03) ::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03) ::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03) : Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік "не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў". У артыкуле "Алесь Мікус" няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai "ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча", то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03) :пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03) :: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03) : ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле "Шынкаўцы" ў раздзеле "Назва" павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03) ::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03) : Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03) ::Перакручваеце, калега. ::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле). ::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы. ::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім. ::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм. ::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03) ::: Нейкі "поток сознания", які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі "тэлеграм", "прарэжымны чалавек" і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03) ::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега. ::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму "праведны гнеў" міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03) : > ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''<br>Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў "адміністрацыйна". Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03) :::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх "праектаў", іх "адміністрацыйнае" зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца. :::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі. :::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03) :::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03) :::: > ''якія вікіпедыйныя правілы''<br>Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03) ::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03) :::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03) ::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03) Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. "Аргумент" пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі "Вітаўты і Вітарты" напісана, што гэта "Бібліятэка Свайксты". Тое, што ён напісаў гімн батальёна "Данбас" - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы "прарэжымны чалавек" вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй "лінгвістычнай" працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03) ::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03) :::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03) :::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03) :Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03) :: <s>гэта частка тэксту схвана</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ "заклікі купляць", што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03) :: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03) :::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03) Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх "Молатаў" і "Данбасаў" -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і "на мяжы", а не "за мяжой". Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03) :Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў. :* :Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму "шыта-крыта" ні ў каго не праканае. :* :Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя. :Хіба ўздымаю <u>пытанне</u> пра артыкул "'''Дзермант'''", да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той "Молат" (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка? :І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03) ::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт "Молата", цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з "Данбасам" -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03) :::<s>тут не поле бітвы, рэпліка схавана</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03) :::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03) Дарэчы, а чаму ў артыкуле "Алесь Мікус" выкарыстаны шаблон "навуковец", гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) :Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў? :* :<s>Вікіпедыя не поле бітвы</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03) ::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03) ::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03) ::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03) :* :Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку "Вітаўты і Вітарты" так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03) ::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03) ::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03) :::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03) ::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03) : Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03) Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03) :на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03) == Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій == {{закрыта}} Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на "так, выдаліць". Напісанне праз "я" ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз "е", у каталогу НББ няма варыянта праз "я", хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03) == Вандал == {{закрыта}} Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03) == proxy == {{закрыта}} Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03) :трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03) :: Магчыма гэта сцяг "IP block exempt" у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 14:03, 12 снежня 2025 (+03) == Блакіроўка за вандалізм == {{закрыта}} Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03) == Старонкі да хуткага выдалення == Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03) : {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03) == Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] == {{закрыта}} Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03) == Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц == У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100 Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю. Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва "Жировичи". Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася "«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви". І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца? Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы. Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба). У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне "Православной энциклопедии" Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01) : Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03) : БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03) ::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03) :Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую "цытату". Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя "артыкулы" (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03) :: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03) :::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03) ::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03) ::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03) :::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03) :::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03) :::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03) :::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03) У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03) : пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03) == Скарга на адмену праўкі == Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў. Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03) : У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы). : Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»). : У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе. : У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка. : Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання». : Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне. : Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03) ::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны. ::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК] ::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03) == Абарона [[Максім Танк]] == {{закрыта}} Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03) == Пагрозы ад JerzyKundrat == [[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03) : У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03) :: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03) :::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03) :::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03) :::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03) ::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03) ::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03) :::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03) : Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг "Заўвагі: reply to JerzyKundrat"? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03) ::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03) :: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова "заўвага" з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03) == Адкаты Peisatai == Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&diff=5048879&oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03) :вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03) :: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03) :::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03) :''Усім прывітанне!'' :'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў. :Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''. :<u>'''Прапановы'''</u>: :1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў "лагічных сувязяў", але канкрэтная спасылка. :2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту. :3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці. :4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася. :5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах. :6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны "народнай этымалогіі". Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу "пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч". :''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03) :: > ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''<br>Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на "[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]" ("[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]"), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03) [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&diff=5048905&oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03) : [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03) Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&diff=prev&oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў "у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае", але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра "корань" і "пашыральнік" было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае "даўно абвергнутае", трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03) : Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта "бяда" такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей "і інш.". Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца "маргінальнай" (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03) : У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань "Сермеж". Сцверджанне, што корань "Сермеж" утвораны ад кораня "Серм" і пашыральніка "еж" - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага "Пракаповіча", што малая Дзвіна ад "дзівіцца" і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае "аналогіі" з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор "Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням". У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03) :І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03) Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную "творчасць" удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab "рака", а ў Тапарова - абъл/объл "яблыка". І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03) : [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03) :Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы "карані і ўтваральнікі" :) Бо Вы накідваеце '''відавочна "смеццевых" спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, "не ўсё так адназначна". Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было "строга ў духу буквы закону"? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных "адкрыццяў" усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03) : {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03) Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае "этымалогіі" са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (<nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца ("смеццевая крыніца", як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03) :[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія "імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання", як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў "Начы" і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула "вагі" ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД. ::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць. ::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку. ::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках. ::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03) :::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна "расчляніць" па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы. ::: <nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>. :::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз. :::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, "у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана". Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае "прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў". Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з <nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза "паведаміць зацікаўленым асобам" парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум ("падазраю, што гэта ён сам і ёсць") і прывесці да балансу. ::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, "пракаціла". На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03) :::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03) :::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03) :::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03) === Праект рашэння === Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.<br /><br />Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).<br /><br />Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.<br /><br />Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.<br /><br />Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03) : Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03) :: "Сваім чарадом" усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03) ::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03) ::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03) ::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03) : @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03) ::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03) :::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03) ::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03) :::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03) ::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03) :::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03) :выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03) :: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03) :Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03) : Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі: :: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ "Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя". Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру. :: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03) ::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03) Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03) Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03) == Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] == Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03) : {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03) == Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] == Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03) :зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03) == Абарона [[Францыск Скарына]] == {{закрыта}} Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03) : Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Зрабіць перасылку з абароненага шаблона == {{закрыта}} Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Парушэнне парадку абмеркаванняў == Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03) : Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03) ::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03) ::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03) :::: Вам змяніць абарону да "ўсіх удзельнікаў"? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03) ::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03) :::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03) :Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана "Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў". І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03) ::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03) :::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. :::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03) :::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03) :::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03) ::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03) ::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03) ::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03) ::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03) ::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03) :::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03) ::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03) :::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03) ::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03) ::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03) :::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03) ::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03) :::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03) ::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03) :::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03) : Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт "Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў". Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03) ::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03) === Каментарыі аб выдаленні === Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства. Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03) : [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе "фэйсбучнасць". Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03) ::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03) ::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03) :Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03) ::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03) :::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы "таўстун", адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03) ::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03) :::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое "таўстун" у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне. :::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03) * 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03) == Парушэнне этычных паводзін == За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&diff=5033307&oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03) :Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03) : Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&id=100010783908995 крыніца]): {{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03) : Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03) :Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03) :: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03) :::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што "інтэрнэт-вар'ят" гэта "энцыклапедычны стыль, а не абраза". Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03) ::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03) :::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03) : Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. <br><br/>Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі "Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў" прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.<br><br/>Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03) ::Удзельнік Lš-k добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03) :::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб "паваяваць" [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03) :::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03) ::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.<br><br/>Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03) * 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03) == [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] == {{закрыта}} Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03) == [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] == {{закрыта}} Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03) : Тое самае да: :* 12.222.18.2 :* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1 :* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C :* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E : [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03) : {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] == Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03) == Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму == У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: <code>{| class="plainlinks" id="recentchangestext" style="clear:both; font-size: 85%;" role="presentation"</code><br/> [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03) == [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] == {{закрыта}} Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03) : {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Удзельнік Peisatai == Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады: * [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты "Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў" прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам. * [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas "кола, акружнасць, замкнёны шлях колам", а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма. * [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца. * [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца. * [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti "плакаць" (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы. * [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя. * [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў. * [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма. * [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца. * [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма. * [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі. * [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца. * [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва "кладка з бярвенняў на гразкім месцы". * [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі. * [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца. * [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (> rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (> рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма. * [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў. * [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма. * [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца. * [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як "З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах", ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі. * [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на "Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья". Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле "Славянские названия". * [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца. * [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas "злы; моцны, вялікі". Належыць да шэрагу "злых" гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas "злы; моцны", ežeras "возера", upė "рака")[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма. * [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца. * [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti "хапаць, грабастаць"[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму. * [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (> Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву "Lietuvių kalbos žodžių daryba", г. зн. "Словаўтварэнне літоўскай мовы". Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам. * [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма. * [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva "твань у балоце"[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (< *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма. * [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца. * [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (< *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца. * [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма. * [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка. * [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols "яблыка", Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе. * [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы. * [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- "поднимать(ся), происходить". * [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў. * [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (> Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (> Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў. * [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā. * [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае. * [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна. * [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна ("форма балт. первоисточника неясна"). * [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (> «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца. ** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03) * [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца. * [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (< Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка. * [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі. * [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма. * [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што "найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...", там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне. * [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца. * [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца. * [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (> Гараднічанка), Гамея (> Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне. * [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы. * [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (> Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма. * [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае. * [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (> «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (> -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае. * [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус "чыгун", тур. чавуш "сяржант, унтэр-афіцэр". ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма. * [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас. * [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма. * [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup. * [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (> Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца. * [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (< Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė. * [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы. * [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (> Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (> Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (> Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (< *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (< *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў Тапарова таксама няма Буліжы). * [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (< *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo. * [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца. * [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (> Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка. * [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца. * [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape "рака").'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns "злы", naiks "страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)"[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- "нападаць, накідвацца"[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (> Neckar). Яна вытлумачваецца як "магутная, злая, шпаркая (рака)"[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца. * [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- "дзяўбсці", які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218). * [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова. * [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts "тоня (месца, дзе ловяць рыбу)"[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству. * [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша. * [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка. * [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма "Лунія" звязаная з латышскім luns "твань", літоўскім liūnas "твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць". Далей да літоўскага liaunas "гнуткі, слабы" і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. * [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне. * [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- "праходзіць міма, ісці". Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- "малы", параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- "меньшы", параўн. яшчэ літ. menkas "маленькі, дробны", лат. minus "меней". * [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца. * [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы. * [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (> Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja > Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога. * [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў. * [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (> Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты. * [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца. * [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова. * [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў. **{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03) * [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова. * [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. * [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (> Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (< šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (< Ятва < яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца. * [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas "малы", якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем "мазаць" ("намазаны" > "стончаны" > "зменшаны" > "малы")[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.]." Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца. * [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма. * [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца. * [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (> *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага? * [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы. ** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03) * [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.). * [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма. * [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба "здольнасць, уменне" і кірг. кебе "худое ягня". ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: "Матеи Кебовичъ"[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма. * [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца. * [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань "Смол-" у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- "чмель" праз прамежкавую форму "Цмол-"[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе "В поисках единства", і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй. * [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti "ісці"[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка. * [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы. **{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03) * [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае. * [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga. * [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань "крыч" і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення). Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта. * Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03) :У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03) ::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03) :::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03) ::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам "раць". Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз "д"), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна. ::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад "[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]" (у нас "[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]"). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03) :::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03) ::::прывітанне ўсім. ::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :) ::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто? ::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: "Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-" (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-). ::::падтрымліваю заўвагу Lš-k "калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца". калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны. ::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел "Ліцвінскія імёны", вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак? ::::Максім, "Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць" - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03) :::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам "відавочна", гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж "працу" як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03) ::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы "жмудаед" і "вільнянашыст"? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста "Казіміра Ляхновіча"? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта "германскія" этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст "Ляхновіч", карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці. ::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб. ::::::дарэчы, тэст - "чыя Вільня?" ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03) :::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе "лепшая абарона - гэта нападзенне". У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03) :::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03) ::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці. ::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо "няпраўда" там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі. ::::"уяўных крыніцаў" таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03) * [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў. Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025 **Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03) *** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03) == [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай == {{закрыта}} Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + <small>[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]</small>). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03) : {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03) ::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03) :::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03) == Удзельнік UnknownChannel352 == {{закрыта}} : Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03) = Карысныя спасылкі = * [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]] 307x29opbyttsoo33pg1wujkj7zt0q7 0 730240 5129740 4612831 2026-04-20T07:34:10Z DzBar 156353 шаблон 5129740 wikitext text/x-wiki {{Нуклід}} '''Кобальт-60''' — штучны [[Радыеактыўнасць|радыеактыўны]] [[нуклід]] [[Хімічны элемент|хімічнага элементу]] [[кобальт]]у з [[Зарадавы лік|зарадавым лікам]] 27 і [[Масавы лік|масавым лікам]] 60. У прыродзе практычна не сустракаецца з-за малога [[Перыяд паўраспаду|перыяду паўраспаду]]. Адкрыты ў канцы 1930-х гадоў [[Г. Сібарг]]ам і [[Дж. Лівінгуд]]ам у [[Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі|Каліфарнійскім універсітэце]]. Актыўнасць аднаго грама гэтага нукліда складае каля 44 [[Бекерэль (адзінка вымярэння)|ТБк]] (1200 [[Кюры (адзінка вымярэння)|Кі]]). Кобальт-60 мае найбольшы час жыцця сярод радыеактыўных нуклідаў кобальту і мае шэраг важлівых практычных прымяненняў. == Утварэнне == Кобальт-60 з’яўляецца прадуктам [[Бэта-распад|β⁻-распаду]] нукліда жалеза-60 (перыяд паўраспаду складае 1,5(3)×10⁶ гадоў): : <math>\mathrm{{}^{60}_{26}Fe} \rightarrow \mathrm{{}^{60}_{27}Co} + e^- + \bar{\nu}_e.</math> У далейшым кобальт-60 таксама распадаецца праз [[бэта-распад]] ([[перыяд паўраспаду]] 5,2713 гадоў), у выніку якога ўзнікае стабільны [[ізатоп]] нікель-60: : <math>\mathrm{^{60}_{27}Co}\rightarrow\mathrm{^{60}_{28}Ni}+ e^- + \bar{\nu}_e.</math> У працэсе распаду ⁶⁰Co найбольш верагодна выпраменьванне квантаў з энергіяй 1,1732 МеВ і 1,3325 МеВ. Поўная энергія распаду кобальту-60 складае 2,823 МеВ. == Атрыманне == Кобальт-60 атрымліваюць штучна, падвяргаючы адзіны стабільны [[ізатоп]] кобальту ⁵⁹Co ўздзеянню цеплавых [[Нейтрон|нейтронаў]] (у [[Ядзерны рэактар|ядзерным рэактары]] або з дапамогай генератара [[Нейтрон|нейтронаў]]). == Выкарыстанне == Кобальт-60 выкарыстоўваецца ў вытворчасці крыніц [[Гама-выпраменьванне|гама-выпраменьвання]] з энергіяй каля 1,3 МэВ, якія выкарыстоўваюцца для: * [[стэрылізацыя|стэрылізацыі]] харчовых прадуктаў ([[Апраменьванне харчовых прадуктаў|радурызацыя]]), медыцынскіх інструментаў і матэрыялаў; * актывацыі насення (для стымулявання росту і ўраджайнасці [[збожжа]]вых і [[Гародніна|агароднінных]] культур); * абеззаражвання і ачысткі прамысловых сцёкаў, цвёрдых і вадкіх адходаў розных відаў вытворчасці; * радыяцыйнай мадыфікацыі [[Палімеры|палімераў]] і вырабаў з іх; * [[радыёхірургія|радыёхірургіі]] розных паталогій (гл. [[кобальтавая гармата]], [[гама-нож]]); * [[гама-дэфектаскапія|гама-дэфектаскапіі]]. Таксама кобальт-60 выкарыстоўваецца ў сістэмах кантролю ўзроўню металу пры бесперапыннай разліўцы [[Сталь|сталі]]. Акрамя таго, гэта адзін з ізатопаў, якія выкарыстоўваюцца ў [[Радыеізатопная батарэя|радыеізатопных крыніцах энергіі]]. == Гл. таксама == * [[Радыелагічны інцыдэнт у Нясвіжы]] * [[Радыелагічная зброя]] * [[Кобальтавая бомба]] [[Катэгорыя:Ізатопы кобальту]] [[Катэгорыя:Радыяхімія]] [[Катэгорыя:Ізатопы]] [[Катэгорыя:Кобальт]] 2bs92wd57m0s9tnkq74l4mbiqxbjknw 0 732568 5129747 5108803 2026-04-20T07:43:50Z Андрэй 2403 Б 152769 5129747 wikitext text/x-wiki {{Радыёстанцыя}} '''Радыё Бі-Эй''', '''Radio BA''' — беларуская радыёстанцыя. == Гісторыя == «Радыё Бі-Эй» запрацавала ў [[Мінск]]у 24 сакавіка [[1993]] года і стала першай прыватнай беларускай станцыяй у FM-дыяпазоне. Заснавальнікам выступіла беларуска-амерыканскае прадпрыемства «Бі Эй Інтэрнэшнл». Пачыналася як пратэстанцкае радыё, дзе рэлігійныя выступленні суседнічалі са свецкімі, але паступова рэлігійны элемент знік, і станцыя стала выключна інфармацыйна-забаўляльным. У 1990-я «Радыё Бі-Эй» было паспяховым, у 1998 годзе прадпрыемства адкрыла свой начны клуб «Юла», а ў 2000-х афіляваную радыёстанцыю «Мелодыі стагоддзя». На пачатку [[Пандэмія COVID-19 у Беларусі|пандэміі COVID-19]] у Беларусі прыкметна асеў рынак рэкламадаўцаў і, адпаведна, прыбытак. У лютым 2023 года спыніла вяшчанне, збанкрутавала<ref>{{Cite web |url=https://tochka.by/articles/economics/radio_bi_ey_perestalo_veshchat_v_kanun_svoego_30_letiya/ |title=tochka.by |access-date=20 лютага 2023 |archive-date=20 лютага 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230220183511/https://tochka.by/articles/economics/radio_bi_ey_perestalo_veshchat_v_kanun_svoego_30_letiya/ |url-status=dead }}</ref>. {{зноскі}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя:1993 год у Мінску]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1993 годзе]] [[Катэгорыя:Зніклі ў 2023 годзе]] jn9ijajrx03j1lusrz1ag3v22k7h77f 0 735213 5129750 5016183 2026-04-20T07:45:41Z Паўлюк Шапецька 37440 5129750 wikitext text/x-wiki {{пералік}} [[Файл:Coat of arms of Malaryta.png|thumb|200px|[[Герб Маларыты]]]] Вядомыя ўраджэнцы [[Маларыта|Маларыты]]: {{АБВ}} __NOTOC__ [[Файл:Handball-WM-Qualifikation AUT-BLR 003.jpg|thumb|175px|[[Барыс Валер’евіч Пухоўскі|Барыс Пухоўскі]]]] [[Файл:Skripchenko.jpg|thumb|175px|[[Вадзім Віктаравіч Скрыпчанка|Вадзім Скрыпчанка]]]] [[Файл:Leonid Taranenko (URS) Moscow 1980.jpg|thumb|175px|[[Леанід Аркадзьевіч Тараненка|Леанід Тараненка]]]] == В == * [[Аліна Віктараўна Васільева]] (нар. 1985) — беларуская [[футбол|футбалістка]]. Выступала за зборную [[Жаночая зборная Беларусі па футболе|Беларусі]]. == К == * [[Ганна Кардзялюк]] (1994—2022) — беларуская [[футбол|футбалістка]]. == М == * [[Вольга Мікалаеўна Манжук]] (нар. 1983) — беларуская [[футбол|футбалістка]]. Выступала за зборную [[Жаночая зборная Беларусі па футболе|Беларусі]]. == П == * [[Аляксандр Данілавіч Панько]] (нар. 1976) — беларускі вучоны-[[краязнавец]]. [[Кандыдат гістарычных навук]]. * [[Барыс Валер’евіч Пухоўскі]] (нар. 1987) — [[беларусь|беларускі]] [[гандбаліст]], [[Разыгрывальнік, гандбол|разыгрывальнік]]. == С == * [[Вадзім Віктаравіч Скрыпчанка]] (нар. 1975) — беларускі [[футбол|футбаліст]] ([[паўабаронца (футбол)|паўабаронца]]) і трэнер. == Т == * [[Леанід Аркадзьевіч Тараненка]] (нар. 1956) — беларускі і савецкі [[спартсмен]], [[цяжкая атлетыка|цяжкаатлет]]. == Х == * [[Андрэй Хапаль]] (нар. 1992) — [[беларусь|беларускі]] [[гандбаліст]]. == Ш == * [[Віктар Іванавіч Шорыкаў]] (нар. 1950) — беларускі [[дзяржаўны дзеяч]]. [[Катэгорыя:Постаці Маларыты| ]] 0bort53rrcelzil9d4in8j6cpbipip7 10 738638 5129577 5124907 2026-04-19T14:57:11Z JerzyKundrat 174 5129577 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{doc-inline}} '''Гэты шаблон прызначаны для паказу аднаго з выбраных артыкулаў.''' Навошта гэта трэба? Для аўтаматычнай устаўкі апісанняў на [[Партал:Выбраны змест]] і [[Галоўная старонка|Галоўную старонку]]. Сюды ўключаюцца: * [[Вікіпедыя:Выдатныя артыкулы|выдатныя артыкулы]] * пераможцы конкурсу [[Вікіпедыя:Артыкулы года|Артыкулы года]] * апошнія абраныя артыкулы * найбольш прагляданыя абраныя артыкулы, гл. [https://pageviews.wmcloud.org/?project=be.wikipedia.org Аналіз колькасці праглядаў] <!-- Калі ласка, артыкулы дадавайце з прывязкай да календара--> </div></noinclude> {{#switch: {{ #expr: {{CURRENTMONTH}}{{CURRENTDAY2}} | }} <!--студзень--> |0101 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}} |0102 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--1901: апублікаваў кнігу «Псіхапаталогія паўсядзённага жыцця»--> |0103 ={{Выбраны змест/Торын Дубашчыт}}<!--1892: Нарадзіўся пісьменнік Джон Толкін--> |0104 ={{Выбраны змест/Homo floresiensis}} |0105 ={{Выбраны змест/Эрнэст Генры Шэклтан}}<!--дата смерці--> |0106 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}} |0107 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1566: Галілеа Галілей адкрыў 4 спадарожнікі--> |0108 ={{Выбраны змест/Лоўрэнс Альма-Тадэма}}<!--дата нараджэння--> |0109 ={{Выбраны змест/Савецкія ваенныя спецыялісты за мяжой}} |0110 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1863: пачало працаваць першае ў свеце метро--> |0111 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386: Прадстаўнікі Польшчы перадалі акт аб перавыбранні яго каралём--> |0112 ={{Выбраны змест/Мінск}}<!--1591: атрымаў герб--> |0113 ={{Выбраны змест/Кандрат Крапіва}} |0114 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--2005: зонд «Гюйгенс» увайшоў у атмасферу Тытана--> |0115 ={{Выбраны змест/Водна-зялёны дыяметр Мінска}}<!--1976: Уведзена ў эксплуатацыю Вілейска-Мінская водная сістэма--> |0116 ={{Выбраны змест/Максім Танк}} |0117 ={{Выбраны змест/Мастэрс 2013 (снукер)}}<!--праходзіў з 13 па 20 студзеня--> |0118 ={{Выбраны змест/Вітаўт}}<!--1401: выдаў першыя акты Віленска-Радамскай уніі--> |0119 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Хрышчэнне Гасподняе паводле юліянскага календара--> |0120 ={{Выбраны змест/Спіс прэзідэнтаў ЗША}}<!--46-ы Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн заступіў на пасаду 20 студзеня 2021--> |0121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0122 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1919, падпісаў мемарыял беларускага ўрада старшыні Парыжскай мірнай канферэнцыі--> |0123 ={{Выбраны змест/Арыфметыка}} |0124 ={{Выбраны змест/Першая Івуарыйская вайна}}<!--2003: заключана пагадненне ў Ліна-Маркусі, спроба мірнага ўрэгулявання--> |0125 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0126 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1990: Вярхоўны Савет БССР прыняў Закон «Аб мовах», абвяшчэнне беларускай мовы дзяржаўнай--> |0127 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--1913: першая пастаноўка «Паўлінкі»--> |0128 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}} |0129 ={{Выбраны змест/ГАЗ-АА}}<!--1932: З канвеера сышоў першы аўтамабіль--> |0130 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}} |0131 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--828: З Александрыі ў Венецыю былі прывезены мошчы евангеліста Марка--> <!--люты--> |0201 ={{Выбраны змест/German Masters 2014 (снукер)}}<!--вызначыліся фіналісты--> |0202 ={{Выбраны змест/Мяцеж Глінскіх}}<!--1508, Міхаіл Глінскі учыніў расправу над Янам Забярэзінскім--> |0203 ={{Выбраны змест/Рагнеда Рагвалодаўна}} |0204 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--Дзень нараджэння--> |0205 ={{Выбраны змест/Лівійскі крызіс}}<!--2021: Бакі лівійскага канфлікту зацвердзілі аб’яднаны часовы ўрад--> |0206 ={{Выбраны змест/Пятрусь Броўка}} |0207 ={{Выбраны змест/Аляксандр Васільевіч Калчак}}<!--дата гібелі--> |0208 ={{Выбраны змест/Цягліцы шыі чалавека}} |0209 ={{Выбраны змест/Ансамбль Віленскага ўніверсітэта}}<!--1550: Заснаваны Віленскі езуіцкі калегіум--> |0210 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1938: расстраляны--> |0211 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}} |0212 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}} |0213 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}} |0214 ={{Выбраны змест/Берэн і Луціен}}<!--дзень закаханых--> |0215 ={{Выбраны змест/Антоній Ляшчэвіч}} |0216 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1918: абвешчана Дэкларацыя незалежнасці Літвы--> |0217 ={{Выбраны змест/Свяшчэнная Рымская імперыя}}<!--1568: падпісаны мір з асманскім султанам--> |0218 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--дата смерці--> |0219 ={{Выбраны змест/Падзеі ў Мінску 19—21 лютага 1918 года}} |0220 ={{Выбраны змест/Паўднёваамерыканская дрэдноўтная гонка}}<!--1907: Бразілія зацвердзіла праект будаўніцтва дрэдноўтаў--> |0221 ={{Выбраны змест/Беларускі лацінскі алфавіт}}<!--Міжнародны дзень роднай мовы--> |0222 ={{Выбраны змест/Уран (планета)}}<!--1789: Уільям Гершэль адзначыў, што імаверна ў планеты ёсць кольцы.--> |0223 ={{Выбраны змест/Георг Фрыдрых Гендэль}}<!--дзень нараджэння--> |0224 ={{Выбраны змест/Рыгор Барадулін}}<!--дзень нараджэння--> |0225 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}} |0226 ={{Выбраны змест/Савецкая вуліца (Гродна)}} |0227 ={{Выбраны змест/Нерон}} |0228 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1920: пакінуў пасаду старшыні Рады народных міністраў БНР.--> |0229 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1996: Баснійскі ўрад афіцыйна абвясціў аб спыненні аблогі--> <!--сакавік--> |0301 ={{Выбраны змест/Бук лясны}} |0302 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}} |0303 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--1067: бітва на Нямізе, першая згадка пра Менеск (Мінск)--> |0304 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386, каранаваны--> |0305 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}}<!--1562: Магістр Лівонскага ордэна ададаў яму ордэнскую пячатку і ключы ад Рыгі--> |0306 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--Дзень нараджэння--> |0307 ={{Выбраны змест/Нарвежская антарктычная экспедыцыя (1910—1912)}}<!--завяршылася, прыбыла ў Хобарт--> |0308 ={{Выбраны змест/Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі}}<!--Celebrate Women!--> |0309 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0310 ={{Выбраны змест/World Open 2014 (снукер)}}<!--стартаваў--> |0311 ={{Выбраны змест/Ла-Карунья}} |0312 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}}<!--2020, распачаўся Першы Рэспубліканскі краязнаўчы форум Беларусі--> |0313 ={{Выбраны змест/Кшыштаф Кеслёўскі}}<!--дата смерці--> |0314 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Тамаша Аквінскага і кляштар дамініканцаў (Мінск)}}<!--1499: Вялікі князь Аляксандр надаў Менску магдэбургскае права--> |0315 ={{Выбраны змест/Беларусь}}<!--Дзень Канстытуцыі--> |0316 ={{Выбраны змест/Масавае забойства ў Сангмі}}<!--здзейснена--> |0317 ={{Выбраны змест/Васіль Феафілавіч Купрэвіч}}<!--дата смерці--> |0318 ={{Выбраны змест/Hair Peace Salon}}<!--2012, гурт зрабіў анонс першага студыйнага альбома «Gentleman»--> |0319 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}} |0320 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--вясенняе раўнадзенства прыблізна 20 сакавіка--> |0321 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0322 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--знішчана Хатынь--> |0323 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0324 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, пачатак паўстання--> |0325 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1918, прынята Трэцяя Устаўная грамата--> |0326 ={{Выбраны змест/BioShock Infinite}}<!--2013, дата выпуску--> |0327 ={{Выбраны змест/Бясслаўныя вырадкі}}<!--1963, нарадзіўся кінарэжысёр і сцэнарыст Квенцін Таранціна--> |0328 ={{Выбраны змест/Цёрн}} |0329 ={{Выбраны змест/Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014}}<!--стартавала--> |0330 ={{Выбраны змест/Апіева дарога}} |0331 ={{Выбраны змест/Вайна ў Харватыі}}<!--1991: інцыдэнт каля Плітвіцкіх азёр, пачатак вайны--> <!--красавік--> |0401 ={{Выбраны змест/Беркут}}<!--Міжнародны дзень птушак--> |0402 ={{Выбраны змест/Камета Хейла — Бопа}}<!--прайшла перыгелій 1 красавіка 1997--> |0403 ={{Выбраны змест/Беларуская іканапісная школа (XVI — XVIII стагоддзі)}} |0404 ={{Выбраны змест/Наступленне на Трыпалі (2019—2020)}}<!--камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй Х. Хафтар загадаў пачаць наступленне--> |0405 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1992: Пачалася аблога Сараева ў час Баснійскай вайны--> |0406 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}} |0407 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--з 7 красавіка 1994 г. па сярэдзіну ліпеня--> |0408 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--1789: выправіўся ў падарожжа ў Паўночную Германію--> |0409 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}} |0410 ={{Выбраны змест/Беларускія народныя танцы}} |0411 ={{Выбраны змест/Хвароба Паркінсона}}<!--Сусветны Дзень Джэймса Паркінсона--> |0412 ={{Выбраны змест/Міжнародная касмічная станцыя}}<!--Міжнародны дзень палёту чалавека ў космас--> |0413 ={{Выбраны змест/Герой Беларусі}}<!--Пастанова Вярхоўнага Савета Беларусі, 1995 год--> |0414 ={{Выбраны змест/Першы фестываль біт-ансамбляў Мінска}}<!--завяршыўся--> |0415 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}} |0416 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--паводле рэкамендацыі Адама Міцкевіча залічаецца ў Таварыства філаматаў--> |0417 ={{Выбраны змест/Тор (фільм)}}<!--2011, Сусветная прэм’ера фільма адбылася ў Сіднеі--> |0418 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}}<!--Дзень смерці--> |0419 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0420 ={{Выбраны змест/Часнок}} |0421 ={{Выбраны змест/Фрэдэрык Кук}}<!--1908: дасягнуў паводле яго заявы Паўночнага полюса--> |0422 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}} |0423 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--дата нараджэння--> |0424 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1800: Заснавана Бібліятэка Кангрэса ў Вашынгтоне--> |0425 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |0426 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый фільма «Я абвінавачваю» (2019)}} |0427 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}}<!--1706: Войскі Карла XII захапілі і спалілі Мірскі замак--> |0428 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--дата смерці--> |0429 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--1966: завершыў раман «Хрыстос прызямліўся ў Гародні»--> |0430 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}} <!--травень--> |0501 ={{Выбраны змест/Айртан Сена}}<!--дата гібелі--> |0502 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}} |0503 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--прынята--> |0504 ={{Выбраны змест/Маргарэт Тэтчэр}}<!--1979: заступіла на пасаду Прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі--> |0505 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}}<!--дата завяршэння--> |0506 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--Дзень нараджэння--> |0507 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, выдаў Паланецкі універсал--> |0508 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}}<!--1943, Трагедыя ў Налібаках--> |0509 ={{Выбраны змест/Фрыдрых Шылер}}<!--памёр 9 мая 1805--> |0510 ={{Выбраны змест/Вожык у тумане}} |0511 ={{Выбраны змест/Кірыла Тураўскі}}<!--1993 На Замкавай гары ў Тураве ўсталяваны помнік у гонар Кірылы Тураўскага--> |0512 ={{Выбраны змест/Курапаты}} |0513 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дата смерці--> |0514 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}}<!--рэферэндум 1995 года--> |0515 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--літаратурны дэбют--> |0516 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--арыштаваны Ф. Кабуга, адзін з галоўных абвінавачаных--> |0517 ={{Выбраны змест/Стакгольм}}<!--1788: У Стакгольме адкрыўся Каралеўскі драматычны тэатр--> |0518 ={{Выбраны змест/Загляне сонца і ў наша аконца}}<!--заснавана--> |0519 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--20 мая 1983 першая публікацыя даследавання з вылучэннем новага віруса--> |0520 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}}<!--дата нараджэння--> |0521 ={{Выбраны змест/Гімн любові}} |0522 ={{Выбраны змест/Канскі кінафестываль 1994}}<!--праходзіў з 12 па 23 мая--> |0523 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--дата смерці--> |0524 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}} |0525 ={{Выбраны змест/Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета}}<!--1938: адкрыўся--> |0526 ={{Выбраны змест/Каспар Хаўзер}}<!--1828, апынуўся ў Нюрнбергу--> |0527 ={{Выбраны змест/Венера (планета)}} |0528 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}} |0529 ={{Выбраны змест/Корань (матэматыка)}} |0530 ={{Выбраны змест/Пітэр Паўль Рубенс}}<!--дата смерці--> |0531 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1859: Запушчаны гадзіннік на вежы Біг-Бен--> <!--чэрвень--> |0601 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--дзень смерці--> |0602 ={{Выбраны змест/Рыцар Янка і каралеўна Мілана}}<!--чытанка на вакацыі--> |0603 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1988, артыкул у ЛіМе--> |0604 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1918: апублікавана «Беларуская граматыка для школ» Б. Тарашкевіча.--> |0605 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--Дзень памяці--> |0606 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |0607 ={{Выбраны змест/Дзмітрый Іванавіч Вішнявецкі}} |0608 ={{Выбраны змест/Сцяг Бутана}}<!--афіцыйна зацверджаны, 1972--> |0609 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |0610 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}}<!--1794: У Гродне ўтворана Цэнтральная дэпутацыя ВКЛ--> |0611 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1923, выйшла ў свет--> |0612 ={{Выбраны змест/Цягліцы чалавека}} |0613 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}}<!--1831, нарадзіўся Джэймс Максвел--> |0614 ={{Выбраны змест/BMW 328}}<!--1936: Аўтамабіль упершыню прадстаўлены на Міжнароднай гонцы на трасе Нюрбургрынг--> |0615 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0616 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--1903: Пачалася першая арктычная экспедыцыя Руаля Амундсена--> |0617 ={{Выбраны змест/Насякомыя}} |0618 ={{Выбраны змест/Авіяцыя эфіопа-эрытрэйскай вайны}}<!--2000: Спынены баявыя дзеянні--> |0619 ={{Выбраны змест/Васіль Быкаў}}<!--Дзень нараджэння--> |0620 ={{Выбраны змест/Сонечныя зацьменні XX стагоддзя}}<!--1955: Найдаўжэйшае ў XX стагоддзі поўнае сонечнае зацьменне.--> |0621 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}} |0622 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--летняе сонцастаянне ў Паўночным паўшар'і--> |0623 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--дата пачатку--> |0624 ={{Выбраны змест/Купалле}}<!--Адзначаецца ў ноч на 24 чэрвеня--> |0625 ={{Выбраны змест/Антон Іванавіч Дзянікін}}<!--1919: Армія А. Дзянікіна ўзяла Харкаў--> |0626 ={{Выбраны змест/Кастусь Каліноўскі}}<!--1863: створаны Выканаўчы аддзел Літвы, цэнтр кіраўніцтва паўстаннем--> |0627 ={{Выбраны змест/Канвой PQ-17}}<!--1942: Арктычны канвой адправіўся ў СССР--> |0628 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}}<!--дата гібелі Янкі Купалы--> |0629 ={{Выбраны змест/Парэчкі чорныя}} |0630 ={{Выбраны змест/Другая кангалезская вайна}}<!--2003, завяршылася, падпісана мірнае пагадненне--> <!--ліпень--> |0701 ={{Выбраны змест/Аўгусцін Кентэрберыйскі}}<!--1643: склікана асамблея, якая рэфармавала англіканскую царкву--> |0702 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень смерці--> |0703 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--вызвалены Мінск--> |0704 ={{Выбраны змест/Рабінавая ноч}} |0705 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}} |0706 ={{Выбраны змест/Фінскі заліў}}<!--1788: Руская эскадра разбіла шведскі флот--> |0707 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--Дзень нараджэння--> |0708 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}} |0709 ={{Выбраны змест/Чэрокі}} |0710 ={{Выбраны змест/Нікола Тэсла}}<!--Дзень нараджэння--> |0711 ={{Выбраны змест/Замкавая вуліца (Гродна)}}<!--1496: Горад Гродна атрымаў поўнае магдэбургскае права.--> |0712 ={{Выбраны змест/Кніганошы}}<!--1920: РСФСР прызнала Літоўскую Рэспубліку--> |0713 ={{Выбраны змест/Подых навальніцы (фільм)}} |0714 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}} |0715 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}}<!--1410--> |0716 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1994: камета Шумейкераў — Леві 9 урэзалася ў атмасферу--> |0717 ={{Выбраны змест/Славакія}}<!--Дзень Незалежнасці--> |0718 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |0719 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1930, арыштаваны ў Менску--> |0720 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}}<!--2012: Пасля рэстаўрацыі адкрыўся--> |0721 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень нараджэння--> |0722 ={{Выбраны змест/Беларускі партрэт XII―XVIII стагоддзяў}} |0723 ={{Выбраны змест/Альтаміра (пячора)}} |0724 ={{Выбраны змест/Жаўрук-смяцюх}} |0725 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--дзень смерці--> |0726 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}} |0727 ={{Выбраны змест/Знешняя палітыка БССР}}<!--Дэкларацыя аб аб дзяржаўным суверэнітэце--> |0728 ={{Выбраны змест/Італьянскі фронт Першай сусветнай вайны}} |0729 ={{Выбраны змест/Меркурый}} |0730 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Віта}} |0731 ={{Выбраны змест/Вялікае Княства Літоўскае}}<!--1649: бітва пад Лоевам--> <!--жнівень--> |0801 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0802 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}}<!--спынена дзеянне Статута ВКЛ на тэрыторыі Віленскай, Гродзенскай і Мінскай губерній--> |0803 ={{Выбраны змест/Грудное выкормліванне}} |0804 ={{Выбраны змест/Голад (раман)}}<!--1859: Нарадзіўся Кнут Гамсун--> |0805 ={{Выбраны змест/Японцы}} |0806 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1517: У Празе Францыск Скарына выдаў сваю першую кнігу «Псалтыр»--> |0807 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--дата смерці--> |0808 ={{Выбраны змест/Імперская трансантарктычная экспедыцыя}}<!--дата пачатку--> |0809 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |0810 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}} |0811 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}}<!--1127: Першае ўпамінанне пра Горадзен у пісьмовых крыніцах--> |0812 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0813 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--дата смерці--> |0814 ={{Выбраны змест/Тэорыя струн}} |0815 ={{Выбраны змест/Спіс карцін Пітэра Брэйгеля Старэйшага}} |0816 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}} |0817 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--Дзень незалежнасці--> |0818 ={{Выбраны змест/Раман Паланскі}}<!--Дзень нараджэння--> |0819 ={{Выбраны змест/Старабеларуская мова}} |0820 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0821 ={{Выбраны змест/Спіс штатаў і тэрыторый ЗША}}<!--1959: Гаваі абвешчаны 50-м штатам ЗША--> |0822 ={{Выбраны змест/Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі}}<!--Дзень нараджэння--> |0823 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--Дзень смерці--> |0824 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень незалежнасці Украіны--> |0825 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--1989: Касмічны апарат «Вояджэр-2» наблізіўся да Нептуна--> |0826 ={{Выбраны змест/Бульба}} |0827 ={{Выбраны змест/Руны}} |0828 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}} |0829 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0830 ={{Выбраны змест/Ніл Гілевіч}} |0831 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--2012, прэм’ера--> <!--верасень--> |0901 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}}<!--да Дня ведаў--> |0902 ={{Выбраны змест/Лазер}} |0903 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}} |0904 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1991: Пастанова Саўміна БССР пра ўвекавечанне памяці Францыска Скарыны за мяжой--> |0905 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Сіні}}<!--1993: На Венецыянскім кінафестывалі адбылася прэм’ера фільма--> |0906 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--1933: на савецка-польскай мяжы Ф. Аляхновіча абмянялі на Б. Тарашкевіча--> |0907 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2011 (снукер)}}<!--праходзіў з 5 па 11 верасня--> |0908 ={{Выбраны змест/Гусарыя}}<!--Бітва пад Оршай (1514)--> |0909 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1791: Сталіца ЗША названа ў гонар Джорджа Вашынгтона]]--> |0910 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2014 (снукер)}}<!--праходзіў з 8 па 14 верасня--> |0911 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый Кшыштафа Кеслёўскага}}<!--завяршыўся Венецыянскі кінафестываль 1993--> |0912 ={{Выбраны змест/Underdog}}<!--2014, выйшаў альбом--> |0913 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}} |0914 ={{Выбраны змест/Пётр Аркадзьевіч Сталыпін}}<!--смяротна паранены--> |0915 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2015 (снукер)}}<!--праходзіў з 14 па 20 верасня--> |0916 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}}<!--1991, утвораны нацыянальны парк Белавежская пушча--> |0917 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--Дзень нараджэння--> |0918 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2012 (снукер)}}<!--праходзіў з 17 па 23 верасня--> |0919 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--прыняты як дзяржаўны, 1991--> |0920 ={{Выбраны змест/Гульня тронаў (раман)}}<!--1948: Нарадзіўся Джордж Рэйманд Рычард Марцін, аўтар--> |0921 ={{Выбраны змест/Вялікая Траецкая вуліца (Гродна)}}<!--1801: Створана Гродзенская губерня замест ліквідаванай Літоўскай--> |0922 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1972: Заснаваны Коласаўскі мемарыяльны заказнік--> |0923 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--Выяўлены ў 1846 годзе--> |0924 ={{Выбраны змест/Пыха і перадузятасць (міні-серыял, 1995)}}<!--Прэм’ера адбылася на канале BBC One--> |0925 ={{Выбраны змест/Аўрэліян}}<!--дата смерці--> |0926 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2016 (снукер)}}<!--праходзіў з 19 па 25 верасня--> |0927 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0928 ={{Выбраны змест/Уладзіслаў Галубок}}<!--дата смерці--> |0929 ={{Выбраны змест/Кукуруза}} |0930 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}}<!--Дзень нараджэння--> <!--кастрычнік--> |1001 ={{Выбраны змест/Requiem for my friend}}<!--Прэм’ера «Рэквіема» адбылася 1 кастрычніка 1998 года ў Вялікім тэатры Варшавы--> |1002 ={{Выбраны змест/Алаіза Пашкевіч}} |1003 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}}<!--Дзень нямецкага адзінства--> |1004 ={{Выбраны змест/Тэйлар Свіфт}}<!--2006 год, рэліз першага альбома--> |1005 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1006 ={{Выбраны змест/Ківі (птушка)}}<!--1769: Джэймс Кук высадзіўся ў Новай Зеландыі.--> |1007 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}} |1008 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--1085, асвечаны--> |1009 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна}}<!--1964, нарадзіўся кінарэжысёр Гільерма дэль Тора--> |1010 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дзень нараджэння--> |1011 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна (саўндтрэк)}}<!--2006, фільм выйшаў у пракат у Іспаніі--> |1012 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1920: Абвешчана Сярэдняя Літва--> |1013 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}}<!--дзень нараджэння--> |1014 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў прэміі па эканоміцы імя Альфрэда Нобеля}} |1015 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--1997: старт праекта даследванняў Сатурна і Тытана — Касіні-Гюйгенс--> |1016 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}}<!--1978: абраны Папа Рымскі Ян Павел ІІ--> |1017 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--Фільм выйшаў у пракат у 17 кастрычніка 1985 года--> |1018 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--1926: Якубу Коласу нададзена званне Народнага паэта--> |1019 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--1900: прадставіў формулу цеплавога выпрамянення--> |1020 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--2011, адкрыты помнік у Кіеве--> |1021 ={{Выбраны змест/Ядловец звычайны}} |1022 ={{Выбраны змест/Прэрафаэліты}} |1023 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |1024 ={{Выбраны змест/The Hobbit (гульня, 2003)}}<!--упершыню выпушчана ў Еўропе для платформы Game Boy Advance--> |1025 ={{Выбраны змест/Станіслаў Нікадзімавіч Булак-Балаховіч}}<!--1920: яго войскі пачалі ваенныя дзеянні супраць Чырвонай Арміі--> |1026 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму сцэнарысту}} |1027 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень украінскага пісьменства і мовы--> |1028 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}}<!--1523: У Кракаве выйшла з друку «Песня пра зубра»--> |1029 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1937: У Менску расстраляны шматлікія дзеячы культуры, асветы і дзяржаўнага апарату--> |1030 ={{Выбраны змест/Уладзімір Васілевіч Тэраўскі}}<!--1919: апублікаваны верш М.Краўцова «Ваяцкі марш», музыку гімна напісаў У.Тэраўскі.--> |1031 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}} <!--даты лістапада--> |1101 ={{Выбраны змест/Шэкспіраўскае пытанне}}<!--1604: Трагедыю «Атэла» ўпершыню прадставілі ў Лондане.--> |1102 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}}<!--1585, Стэфан Баторый прыбыў у Горадзен--> |1103 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--дзень нараджэння Якуба Коласа--> |1104 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--1979: натоўпы ісламістаў урываюцца на тэрыторыю пасольства ЗША ў Тэгеране--> |1105 ={{Выбраны змест/Хвароба Альцгеймера}}<!--1994: Апублікаваны ліст, дзе Рональд Рэйган паведаміў, што церпіць на хваробу--> |1106 ={{Выбраны змест/Спіс краін з некалькімі сталіцамі}}<!--2005: Рэзідэнцыя ўрада М’янмы перанесена з г. Янгон (Рангун) у Найп’іда--> |1107 ={{Выбраны змест/Вуліца Карла Маркса (Мінск)}}<!--1917: Рэвалюцыя ў Расіі--> |1108 ={{Выбраны змест/Каліна звычайная}} |1109 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1512: Францыск Скарына ў Падуі абараніў ступень доктара медыцынскіх навук--> |1110 ={{Выбраны змест/Соф’я Гальшанская}}<!--1444: адстойвала правы Казіміра на польскі трон--> |1111 ={{Выбраны змест/Рускі (апавяданне)}}<!--дата завяршэння Першай сусветнай вайны--> |1112 ={{Выбраны змест/Роберт Фалкан Скот}}<!--знойдзены целы згінулага Роберта Скота i членаў яго экспедыцыі--> |1113 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дзень нараджэння--> |1114 ={{Выбраны змест/Ватыканская апостальская бібліятэка}} |1115 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}} |1116 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Чырвоны}} |1117 ={{Выбраны змест/Ансамбль Віленскага ўніверсітэта}}<!--Міжнародны дзень студэнтаў--> |1118 ={{Выбраны змест/Проня}}<!--1943: фарсіраванне--> |1119 ={{Выбраны змест/Палёт над гняздом зязюлі (фільм)}}<!--1975: Прэм’ера фільма на кінафестывалі ў Чыкага--> |1120 ={{Выбраны змест/Яўгенія Янішчыц}}<!--дзень нараджэння--> |1121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}}<!--асвечаны ў 1910 годзе--> |1122 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}}<!--1918: Юзаф Пілсудскі абвешчаны «часовым начальнікам» Польскай дзяржавы--> |1123 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--скасавана ў 1793 годзе--> |1124 ={{Выбраны змест/Беларускае фэнтэзі}} |1125 ={{Выбраны змест/Тэатр Вялікага Княства Літоўскага}}<!--1795: ВКЛ спыніла існаванне--> |1126 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1127 ={{Выбраны змест/Сымон Аляксандравіч Рак-Міхайлоўскі}}<!--дата гібелі--> |1128 ={{Выбраны змест/Міхась Чарот}}<!--1923: Заснаванае літаратурнае аб’яднанне «Маладняк»--> |1129 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}}<!--1982, прэм’ера фільма--> |1130 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1917, газета «Вольная Беларусь» надрукавала верш М. Багдановіча «Пагоня»--> <!--снежань--> |1201 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--Сусветны дзень барацьбы са СНІД--> |1202 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}} |1203 ={{Выбраны змест/Бульба}}<!--1586: У Англію з Амерыкі упершыню завезена бульба--> |1204 ={{Выбраны змест/Прывід пяра}}<!--2010: цырымонія прысуджэння Еўрапейскай кінапрэміі--> |1205 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--дата смерці--> |1206 ={{Выбраны змест/American McGee’s Alice}}<!--дата рэлізу (5—6 снежня 2000)--> |1207 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2019}}<!--адбылася цырымонія ўручэння--> |1208 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}} |1209 ={{Выбраны змест/Максім Багдановіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1210 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне}}<!--уручаецца 10 снежня--> |1211 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1991: Вярхоўны Савет Беларусі зацвердзіў палажэнне аб дзяржаўным сцягу--> |1212 ={{Выбраны змест/Эфіопа-эрытрэйская вайна}}<!--2000: завяршылася мірным пагадненнем.--> |1213 ={{Выбраны змест/Падвойнае жыццё Веранікі}}<!--1981: У Польшчы ўведзена ваеннае становішча--> |1214 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--дасягнуў Паўднёвага полюса 14 снежня 1911--> |1215 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2018}}<!--адбылася--> |1216 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2013 (снукер)}} |1217 ={{Выбраны змест/Чарніцы}} |1218 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--Першы Усебеларускі з’езд--> |1219 ={{Выбраны змест/Вобласць глыбокага агляду Хабла}}<!--Пабудова відарысу праводзілася з 18 па 28 снежня 1995 года--> |1220 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1221 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}} |1222 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}}<!--нарадзілася Скарлет Ёхансан, выканаўца галоўнай ролі--> |1223 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дата смерці--> |1224 ={{Выбраны змест/Адам Міцкевіч}}<!--Дзень нарадэння--> |1225 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Нараджэнне Хрыстова--> |1226 ={{Выбраны змест/Каляды}}<!--Каляды--> |1227 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--1949: Каралева Нідэрландаў прызнала суверэнітэт Інданезіі--> |1228 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |1229 ={{Выбраны змест/Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч}}<!--дата смерці--> |1230 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |1231 ={{Выбраны змест/Спіс дзеючых нацыянальных канстытуцый}} }}<noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны класіфікацыі артыкулаў|*]] </noinclude> iwlumjuthcvqexyycgdj2f1pjw0oiyk 5129586 5129577 2026-04-19T15:16:35Z JerzyKundrat 174 5129586 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{doc-inline}} '''Гэты шаблон прызначаны для паказу аднаго з выбраных артыкулаў.''' Навошта гэта трэба? Для аўтаматычнай устаўкі апісанняў на [[Партал:Выбраны змест]] і [[Галоўная старонка|Галоўную старонку]]. Сюды ўключаюцца: * [[Вікіпедыя:Выдатныя артыкулы|выдатныя артыкулы]] * пераможцы конкурсу [[Вікіпедыя:Артыкулы года|Артыкулы года]] * апошнія абраныя артыкулы * найбольш прагляданыя абраныя артыкулы, гл. [https://pageviews.wmcloud.org/?project=be.wikipedia.org Аналіз колькасці праглядаў] <!-- Калі ласка, артыкулы дадавайце з прывязкай да календара--> </div></noinclude> {{#switch: {{ #expr: {{CURRENTMONTH}}{{CURRENTDAY2}} | }} <!--студзень--> |0101 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}} |0102 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--1901: апублікаваў кнігу «Псіхапаталогія паўсядзённага жыцця»--> |0103 ={{Выбраны змест/Торын Дубашчыт}}<!--1892: Нарадзіўся пісьменнік Джон Толкін--> |0104 ={{Выбраны змест/Homo floresiensis}} |0105 ={{Выбраны змест/Эрнэст Генры Шэклтан}}<!--дата смерці--> |0106 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}} |0107 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1566: Галілеа Галілей адкрыў 4 спадарожнікі--> |0108 ={{Выбраны змест/Лоўрэнс Альма-Тадэма}}<!--дата нараджэння--> |0109 ={{Выбраны змест/Савецкія ваенныя спецыялісты за мяжой}} |0110 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1863: пачало працаваць першае ў свеце метро--> |0111 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386: Прадстаўнікі Польшчы перадалі акт аб перавыбранні яго каралём--> |0112 ={{Выбраны змест/Мінск}}<!--1591: атрымаў герб--> |0113 ={{Выбраны змест/Кандрат Крапіва}} |0114 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--2005: зонд «Гюйгенс» увайшоў у атмасферу Тытана--> |0115 ={{Выбраны змест/Водна-зялёны дыяметр Мінска}}<!--1976: Уведзена ў эксплуатацыю Вілейска-Мінская водная сістэма--> |0116 ={{Выбраны змест/Максім Танк}} |0117 ={{Выбраны змест/Мастэрс 2013 (снукер)}}<!--праходзіў з 13 па 20 студзеня--> |0118 ={{Выбраны змест/Вітаўт}}<!--1401: выдаў першыя акты Віленска-Радамскай уніі--> |0119 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Хрышчэнне Гасподняе паводле юліянскага календара--> |0120 ={{Выбраны змест/Спіс прэзідэнтаў ЗША}}<!--46-ы Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн заступіў на пасаду 20 студзеня 2021--> |0121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0122 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1919, падпісаў мемарыял беларускага ўрада старшыні Парыжскай мірнай канферэнцыі--> |0123 ={{Выбраны змест/Арыфметыка}} |0124 ={{Выбраны змест/Першая Івуарыйская вайна}}<!--2003: заключана пагадненне ў Ліна-Маркусі, спроба мірнага ўрэгулявання--> |0125 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0126 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1990: Вярхоўны Савет БССР прыняў Закон «Аб мовах», абвяшчэнне беларускай мовы дзяржаўнай--> |0127 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--1913: першая пастаноўка «Паўлінкі»--> |0128 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}} |0129 ={{Выбраны змест/ГАЗ-АА}}<!--1932: З канвеера сышоў першы аўтамабіль--> |0130 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}} |0131 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--828: З Александрыі ў Венецыю былі прывезены мошчы евангеліста Марка--> <!--люты--> |0201 ={{Выбраны змест/German Masters 2014 (снукер)}}<!--вызначыліся фіналісты--> |0202 ={{Выбраны змест/Мяцеж Глінскіх}}<!--1508, Міхаіл Глінскі учыніў расправу над Янам Забярэзінскім--> |0203 ={{Выбраны змест/Рагнеда Рагвалодаўна}} |0204 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--Дзень нараджэння--> |0205 ={{Выбраны змест/Лівійскі крызіс}}<!--2021: Бакі лівійскага канфлікту зацвердзілі аб’яднаны часовы ўрад--> |0206 ={{Выбраны змест/Пятрусь Броўка}} |0207 ={{Выбраны змест/Аляксандр Васільевіч Калчак}}<!--дата гібелі--> |0208 ={{Выбраны змест/Цягліцы шыі чалавека}} |0209 ={{Выбраны змест/Ансамбль Віленскага ўніверсітэта}}<!--1550: Заснаваны Віленскі езуіцкі калегіум--> |0210 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1938: расстраляны--> |0211 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}} |0212 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}} |0213 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}} |0214 ={{Выбраны змест/Берэн і Луціен}}<!--дзень закаханых--> |0215 ={{Выбраны змест/Антоній Ляшчэвіч}} |0216 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1918: абвешчана Дэкларацыя незалежнасці Літвы--> |0217 ={{Выбраны змест/Свяшчэнная Рымская імперыя}}<!--1568: падпісаны мір з асманскім султанам--> |0218 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--дата смерці--> |0219 ={{Выбраны змест/Падзеі ў Мінску 19—21 лютага 1918 года}} |0220 ={{Выбраны змест/Паўднёваамерыканская дрэдноўтная гонка}}<!--1907: Бразілія зацвердзіла праект будаўніцтва дрэдноўтаў--> |0221 ={{Выбраны змест/Беларускі лацінскі алфавіт}}<!--Міжнародны дзень роднай мовы--> |0222 ={{Выбраны змест/Уран (планета)}}<!--1789: Уільям Гершэль адзначыў, што імаверна ў планеты ёсць кольцы.--> |0223 ={{Выбраны змест/Георг Фрыдрых Гендэль}}<!--дзень нараджэння--> |0224 ={{Выбраны змест/Рыгор Барадулін}}<!--дзень нараджэння--> |0225 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}} |0226 ={{Выбраны змест/Савецкая вуліца (Гродна)}} |0227 ={{Выбраны змест/Нерон}} |0228 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1920: пакінуў пасаду старшыні Рады народных міністраў БНР.--> |0229 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1996: Баснійскі ўрад афіцыйна абвясціў аб спыненні аблогі--> <!--сакавік--> |0301 ={{Выбраны змест/Бук лясны}} |0302 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}} |0303 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--1067: бітва на Нямізе, першая згадка пра Менеск (Мінск)--> |0304 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386, каранаваны--> |0305 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}}<!--1562: Магістр Лівонскага ордэна ададаў яму ордэнскую пячатку і ключы ад Рыгі--> |0306 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--Дзень нараджэння--> |0307 ={{Выбраны змест/Нарвежская антарктычная экспедыцыя (1910—1912)}}<!--завяршылася, прыбыла ў Хобарт--> |0308 ={{Выбраны змест/Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі}}<!--Celebrate Women!--> |0309 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0310 ={{Выбраны змест/World Open 2014 (снукер)}}<!--стартаваў--> |0311 ={{Выбраны змест/Ла-Карунья}} |0312 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}}<!--2020, распачаўся Першы Рэспубліканскі краязнаўчы форум Беларусі--> |0313 ={{Выбраны змест/Кшыштаф Кеслёўскі}}<!--дата смерці--> |0314 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Тамаша Аквінскага і кляштар дамініканцаў (Мінск)}}<!--1499: Вялікі князь Аляксандр надаў Менску магдэбургскае права--> |0315 ={{Выбраны змест/Беларусь}}<!--Дзень Канстытуцыі--> |0316 ={{Выбраны змест/Масавае забойства ў Сангмі}}<!--здзейснена--> |0317 ={{Выбраны змест/Васіль Феафілавіч Купрэвіч}}<!--дата смерці--> |0318 ={{Выбраны змест/Hair Peace Salon}}<!--2012, гурт зрабіў анонс першага студыйнага альбома «Gentleman»--> |0319 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}} |0320 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--вясенняе раўнадзенства прыблізна 20 сакавіка--> |0321 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0322 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--знішчана Хатынь--> |0323 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0324 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, пачатак паўстання--> |0325 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1918, прынята Трэцяя Устаўная грамата--> |0326 ={{Выбраны змест/BioShock Infinite}}<!--2013, дата выпуску--> |0327 ={{Выбраны змест/Бясслаўныя вырадкі}}<!--1963, нарадзіўся кінарэжысёр і сцэнарыст Квенцін Таранціна--> |0328 ={{Выбраны змест/Цёрн}} |0329 ={{Выбраны змест/Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014}}<!--стартавала--> |0330 ={{Выбраны змест/Апіева дарога}} |0331 ={{Выбраны змест/Вайна ў Харватыі}}<!--1991: інцыдэнт каля Плітвіцкіх азёр, пачатак вайны--> <!--красавік--> |0401 ={{Выбраны змест/Беркут}}<!--Міжнародны дзень птушак--> |0402 ={{Выбраны змест/Камета Хейла — Бопа}}<!--прайшла перыгелій 1 красавіка 1997--> |0403 ={{Выбраны змест/Беларуская іканапісная школа (XVI — XVIII стагоддзі)}} |0404 ={{Выбраны змест/Наступленне на Трыпалі (2019—2020)}}<!--камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй Х. Хафтар загадаў пачаць наступленне--> |0405 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1992: Пачалася аблога Сараева ў час Баснійскай вайны--> |0406 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}} |0407 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--з 7 красавіка 1994 г. па сярэдзіну ліпеня--> |0408 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--1789: выправіўся ў падарожжа ў Паўночную Германію--> |0409 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}} |0410 ={{Выбраны змест/Беларускія народныя танцы}} |0411 ={{Выбраны змест/Хвароба Паркінсона}}<!--Сусветны Дзень Джэймса Паркінсона--> |0412 ={{Выбраны змест/Міжнародная касмічная станцыя}}<!--Міжнародны дзень палёту чалавека ў космас--> |0413 ={{Выбраны змест/Герой Беларусі}}<!--Пастанова Вярхоўнага Савета Беларусі, 1995 год--> |0414 ={{Выбраны змест/Першы фестываль біт-ансамбляў Мінска}}<!--завяршыўся--> |0415 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}} |0416 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--паводле рэкамендацыі Адама Міцкевіча залічаецца ў Таварыства філаматаў--> |0417 ={{Выбраны змест/Тор (фільм)}}<!--2011, Сусветная прэм’ера фільма адбылася ў Сіднеі--> |0418 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}}<!--Дзень смерці--> |0419 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0420 ={{Выбраны змест/Часнок}} |0421 ={{Выбраны змест/Фрэдэрык Кук}}<!--1908: дасягнуў паводле яго заявы Паўночнага полюса--> |0422 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}} |0423 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--дата нараджэння--> |0424 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1800: Заснавана Бібліятэка Кангрэса ў Вашынгтоне--> |0425 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |0426 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый фільма «Я абвінавачваю» (2019)}} |0427 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}}<!--1706: Войскі Карла XII захапілі і спалілі Мірскі замак--> |0428 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--дата смерці--> |0429 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--1966: завершыў раман «Хрыстос прызямліўся ў Гародні»--> |0430 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}} <!--травень--> |0501 ={{Выбраны змест/Айртан Сена}}<!--дата гібелі--> |0502 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}} |0503 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--прынята--> |0504 ={{Выбраны змест/Маргарэт Тэтчэр}}<!--1979: заступіла на пасаду Прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі--> |0505 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}}<!--дата завяршэння--> |0506 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--Дзень нараджэння--> |0507 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, выдаў Паланецкі універсал--> |0508 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}}<!--1943, Трагедыя ў Налібаках--> |0509 ={{Выбраны змест/Фрыдрых Шылер}}<!--памёр 9 мая 1805--> |0510 ={{Выбраны змест/Вожык у тумане}} |0511 ={{Выбраны змест/Кірыла Тураўскі}}<!--1993 На Замкавай гары ў Тураве ўсталяваны помнік у гонар Кірылы Тураўскага--> |0512 ={{Выбраны змест/Курапаты}} |0513 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дата смерці--> |0514 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}}<!--рэферэндум 1995 года--> |0515 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--літаратурны дэбют--> |0516 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--арыштаваны Ф. Кабуга, адзін з галоўных абвінавачаных--> |0517 ={{Выбраны змест/Стакгольм}}<!--1788: У Стакгольме адкрыўся Каралеўскі драматычны тэатр--> |0518 ={{Выбраны змест/Загляне сонца і ў наша аконца}}<!--заснавана--> |0519 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--20 мая 1983 першая публікацыя даследавання з вылучэннем новага віруса--> |0520 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}}<!--дата нараджэння--> |0521 ={{Выбраны змест/Гімн любові}} |0522 ={{Выбраны змест/Канскі кінафестываль 1994}}<!--праходзіў з 12 па 23 мая--> |0523 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--дата смерці--> |0524 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}} |0525 ={{Выбраны змест/Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета}}<!--1938: адкрыўся--> |0526 ={{Выбраны змест/Каспар Хаўзер}}<!--1828, апынуўся ў Нюрнбергу--> |0527 ={{Выбраны змест/Венера (планета)}} |0528 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}} |0529 ={{Выбраны змест/Корань (матэматыка)}} |0530 ={{Выбраны змест/Пітэр Паўль Рубенс}}<!--дата смерці--> |0531 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1859: Запушчаны гадзіннік на вежы Біг-Бен--> <!--чэрвень--> |0601 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--дзень смерці--> |0602 ={{Выбраны змест/Рыцар Янка і каралеўна Мілана}}<!--чытанка на вакацыі--> |0603 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1988, артыкул у ЛіМе--> |0604 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1918: апублікавана «Беларуская граматыка для школ» Б. Тарашкевіча.--> |0605 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--Дзень памяці--> |0606 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |0607 ={{Выбраны змест/Дзмітрый Іванавіч Вішнявецкі}} |0608 ={{Выбраны змест/Сцяг Бутана}}<!--афіцыйна зацверджаны, 1972--> |0609 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |0610 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}}<!--1794: У Гродне ўтворана Цэнтральная дэпутацыя ВКЛ--> |0611 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1923, выйшла ў свет--> |0612 ={{Выбраны змест/Цягліцы чалавека}} |0613 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}}<!--1831, нарадзіўся Джэймс Максвел--> |0614 ={{Выбраны змест/BMW 328}}<!--1936: Аўтамабіль упершыню прадстаўлены на Міжнароднай гонцы на трасе Нюрбургрынг--> |0615 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0616 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--1903: Пачалася першая арктычная экспедыцыя Руаля Амундсена--> |0617 ={{Выбраны змест/Насякомыя}} |0618 ={{Выбраны змест/Авіяцыя эфіопа-эрытрэйскай вайны}}<!--2000: Спынены баявыя дзеянні--> |0619 ={{Выбраны змест/Васіль Быкаў}}<!--Дзень нараджэння--> |0620 ={{Выбраны змест/Сонечныя зацьменні XX стагоддзя}}<!--1955: Найдаўжэйшае ў XX стагоддзі поўнае сонечнае зацьменне.--> |0621 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}} |0622 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--летняе сонцастаянне ў Паўночным паўшар'і--> |0623 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--дата пачатку--> |0624 ={{Выбраны змест/Купалле}}<!--Адзначаецца ў ноч на 24 чэрвеня--> |0625 ={{Выбраны змест/Антон Іванавіч Дзянікін}}<!--1919: Армія А. Дзянікіна ўзяла Харкаў--> |0626 ={{Выбраны змест/Кастусь Каліноўскі}}<!--1863: створаны Выканаўчы аддзел Літвы, цэнтр кіраўніцтва паўстаннем--> |0627 ={{Выбраны змест/Канвой PQ-17}}<!--1942: Арктычны канвой адправіўся ў СССР--> |0628 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}}<!--дата гібелі Янкі Купалы--> |0629 ={{Выбраны змест/Парэчкі чорныя}} |0630 ={{Выбраны змест/Другая кангалезская вайна}}<!--2003, завяршылася, падпісана мірнае пагадненне--> <!--ліпень--> |0701 ={{Выбраны змест/Аўгусцін Кентэрберыйскі}}<!--1643: склікана асамблея, якая рэфармавала англіканскую царкву--> |0702 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень смерці--> |0703 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--вызвалены Мінск--> |0704 ={{Выбраны змест/Рабінавая ноч}} |0705 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}} |0706 ={{Выбраны змест/Фінскі заліў}}<!--1788: Руская эскадра разбіла шведскі флот--> |0707 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--Дзень нараджэння--> |0708 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}} |0709 ={{Выбраны змест/Чэрокі}} |0710 ={{Выбраны змест/Нікола Тэсла}}<!--Дзень нараджэння--> |0711 ={{Выбраны змест/Замкавая вуліца (Гродна)}}<!--1496: Горад Гродна атрымаў поўнае магдэбургскае права.--> |0712 ={{Выбраны змест/Кніганошы}}<!--1920: РСФСР прызнала Літоўскую Рэспубліку--> |0713 ={{Выбраны змест/Подых навальніцы (фільм)}} |0714 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}} |0715 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}}<!--1410--> |0716 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1994: камета Шумейкераў — Леві 9 урэзалася ў атмасферу--> |0717 ={{Выбраны змест/Славакія}}<!--Дзень Незалежнасці--> |0718 ={{Выбраны змест/Берэн і Луціен}} |0719 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1930, арыштаваны ў Менску--> |0720 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}}<!--2012: Пасля рэстаўрацыі адкрыўся--> |0721 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень нараджэння--> |0722 ={{Выбраны змест/Беларускі партрэт XII―XVIII стагоддзяў}} |0723 ={{Выбраны змест/Альтаміра (пячора)}} |0724 ={{Выбраны змест/Жаўрук-смяцюх}} |0725 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--дзень смерці--> |0726 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}} |0727 ={{Выбраны змест/Знешняя палітыка БССР}}<!--Дэкларацыя аб аб дзяржаўным суверэнітэце--> |0728 ={{Выбраны змест/Італьянскі фронт Першай сусветнай вайны}} |0729 ={{Выбраны змест/Меркурый}} |0730 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Віта}} |0731 ={{Выбраны змест/Вялікае Княства Літоўскае}}<!--1649: бітва пад Лоевам--> <!--жнівень--> |0801 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0802 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}}<!--спынена дзеянне Статута ВКЛ на тэрыторыі Віленскай, Гродзенскай і Мінскай губерній--> |0803 ={{Выбраны змест/Грудное выкормліванне}} |0804 ={{Выбраны змест/Голад (раман)}}<!--1859: Нарадзіўся Кнут Гамсун--> |0805 ={{Выбраны змест/Японцы}} |0806 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1517: У Празе Францыск Скарына выдаў сваю першую кнігу «Псалтыр»--> |0807 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--дата смерці--> |0808 ={{Выбраны змест/Імперская трансантарктычная экспедыцыя}}<!--дата пачатку--> |0809 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |0810 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}} |0811 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}}<!--1127: Першае ўпамінанне пра Горадзен у пісьмовых крыніцах--> |0812 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0813 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--дата смерці--> |0814 ={{Выбраны змест/Тэорыя струн}} |0815 ={{Выбраны змест/Спіс карцін Пітэра Брэйгеля Старэйшага}} |0816 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}} |0817 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--Дзень незалежнасці--> |0818 ={{Выбраны змест/Раман Паланскі}}<!--Дзень нараджэння--> |0819 ={{Выбраны змест/Старабеларуская мова}} |0820 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0821 ={{Выбраны змест/Спіс штатаў і тэрыторый ЗША}}<!--1959: Гаваі абвешчаны 50-м штатам ЗША--> |0822 ={{Выбраны змест/Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі}}<!--Дзень нараджэння--> |0823 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--Дзень смерці--> |0824 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень незалежнасці Украіны--> |0825 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--1989: Касмічны апарат «Вояджэр-2» наблізіўся да Нептуна--> |0826 ={{Выбраны змест/Бульба}} |0827 ={{Выбраны змест/Руны}} |0828 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}} |0829 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0830 ={{Выбраны змест/Ніл Гілевіч}} |0831 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--2012, прэм’ера--> <!--верасень--> |0901 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}}<!--да Дня ведаў--> |0902 ={{Выбраны змест/Лазер}} |0903 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}} |0904 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1991: Пастанова Саўміна БССР пра ўвекавечанне памяці Францыска Скарыны за мяжой--> |0905 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Сіні}}<!--1993: На Венецыянскім кінафестывалі адбылася прэм’ера фільма--> |0906 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--1933: на савецка-польскай мяжы Ф. Аляхновіча абмянялі на Б. Тарашкевіча--> |0907 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2011 (снукер)}}<!--праходзіў з 5 па 11 верасня--> |0908 ={{Выбраны змест/Гусарыя}}<!--Бітва пад Оршай (1514)--> |0909 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1791: Сталіца ЗША названа ў гонар Джорджа Вашынгтона]]--> |0910 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2014 (снукер)}}<!--праходзіў з 8 па 14 верасня--> |0911 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый Кшыштафа Кеслёўскага}}<!--завяршыўся Венецыянскі кінафестываль 1993--> |0912 ={{Выбраны змест/Underdog}}<!--2014, выйшаў альбом--> |0913 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}} |0914 ={{Выбраны змест/Пётр Аркадзьевіч Сталыпін}}<!--смяротна паранены--> |0915 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2015 (снукер)}}<!--праходзіў з 14 па 20 верасня--> |0916 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}}<!--1991, утвораны нацыянальны парк Белавежская пушча--> |0917 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--Дзень нараджэння--> |0918 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2012 (снукер)}}<!--праходзіў з 17 па 23 верасня--> |0919 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--прыняты як дзяржаўны, 1991--> |0920 ={{Выбраны змест/Гульня тронаў (раман)}}<!--1948: Нарадзіўся Джордж Рэйманд Рычард Марцін, аўтар--> |0921 ={{Выбраны змест/Вялікая Траецкая вуліца (Гродна)}}<!--1801: Створана Гродзенская губерня замест ліквідаванай Літоўскай--> |0922 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1972: Заснаваны Коласаўскі мемарыяльны заказнік--> |0923 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--Выяўлены ў 1846 годзе--> |0924 ={{Выбраны змест/Пыха і перадузятасць (міні-серыял, 1995)}}<!--Прэм’ера адбылася на канале BBC One--> |0925 ={{Выбраны змест/Аўрэліян}}<!--дата смерці--> |0926 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2016 (снукер)}}<!--праходзіў з 19 па 25 верасня--> |0927 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0928 ={{Выбраны змест/Уладзіслаў Галубок}}<!--дата смерці--> |0929 ={{Выбраны змест/Кукуруза}} |0930 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}}<!--Дзень нараджэння--> <!--кастрычнік--> |1001 ={{Выбраны змест/Requiem for my friend}}<!--Прэм’ера «Рэквіема» адбылася 1 кастрычніка 1998 года ў Вялікім тэатры Варшавы--> |1002 ={{Выбраны змест/Алаіза Пашкевіч}} |1003 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}}<!--Дзень нямецкага адзінства--> |1004 ={{Выбраны змест/Тэйлар Свіфт}}<!--2006 год, рэліз першага альбома--> |1005 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1006 ={{Выбраны змест/Ківі (птушка)}}<!--1769: Джэймс Кук высадзіўся ў Новай Зеландыі.--> |1007 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}} |1008 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--1085, асвечаны--> |1009 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна}}<!--1964, нарадзіўся кінарэжысёр Гільерма дэль Тора--> |1010 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дзень нараджэння--> |1011 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна (саўндтрэк)}}<!--2006, фільм выйшаў у пракат у Іспаніі--> |1012 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1920: Абвешчана Сярэдняя Літва--> |1013 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}}<!--дзень нараджэння--> |1014 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў прэміі па эканоміцы імя Альфрэда Нобеля}} |1015 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--1997: старт праекта даследванняў Сатурна і Тытана — Касіні-Гюйгенс--> |1016 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}}<!--1978: абраны Папа Рымскі Ян Павел ІІ--> |1017 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--Фільм выйшаў у пракат у 17 кастрычніка 1985 года--> |1018 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--1926: Якубу Коласу нададзена званне Народнага паэта--> |1019 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--1900: прадставіў формулу цеплавога выпрамянення--> |1020 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--2011, адкрыты помнік у Кіеве--> |1021 ={{Выбраны змест/Ядловец звычайны}} |1022 ={{Выбраны змест/Прэрафаэліты}} |1023 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |1024 ={{Выбраны змест/The Hobbit (гульня, 2003)}}<!--упершыню выпушчана ў Еўропе для платформы Game Boy Advance--> |1025 ={{Выбраны змест/Станіслаў Нікадзімавіч Булак-Балаховіч}}<!--1920: яго войскі пачалі ваенныя дзеянні супраць Чырвонай Арміі--> |1026 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму сцэнарысту}} |1027 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень украінскага пісьменства і мовы--> |1028 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}}<!--1523: У Кракаве выйшла з друку «Песня пра зубра»--> |1029 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1937: У Менску расстраляны шматлікія дзеячы культуры, асветы і дзяржаўнага апарату--> |1030 ={{Выбраны змест/Уладзімір Васілевіч Тэраўскі}}<!--1919: апублікаваны верш М.Краўцова «Ваяцкі марш», музыку гімна напісаў У.Тэраўскі.--> |1031 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}} <!--даты лістапада--> |1101 ={{Выбраны змест/Шэкспіраўскае пытанне}}<!--1604: Трагедыю «Атэла» ўпершыню прадставілі ў Лондане.--> |1102 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}}<!--1585, Стэфан Баторый прыбыў у Горадзен--> |1103 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--дзень нараджэння Якуба Коласа--> |1104 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--1979: натоўпы ісламістаў урываюцца на тэрыторыю пасольства ЗША ў Тэгеране--> |1105 ={{Выбраны змест/Хвароба Альцгеймера}}<!--1994: Апублікаваны ліст, дзе Рональд Рэйган паведаміў, што церпіць на хваробу--> |1106 ={{Выбраны змест/Спіс краін з некалькімі сталіцамі}}<!--2005: Рэзідэнцыя ўрада М’янмы перанесена з г. Янгон (Рангун) у Найп’іда--> |1107 ={{Выбраны змест/Вуліца Карла Маркса (Мінск)}}<!--1917: Рэвалюцыя ў Расіі--> |1108 ={{Выбраны змест/Каліна звычайная}} |1109 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1512: Францыск Скарына ў Падуі абараніў ступень доктара медыцынскіх навук--> |1110 ={{Выбраны змест/Соф’я Гальшанская}}<!--1444: адстойвала правы Казіміра на польскі трон--> |1111 ={{Выбраны змест/Рускі (апавяданне)}}<!--дата завяршэння Першай сусветнай вайны--> |1112 ={{Выбраны змест/Роберт Фалкан Скот}}<!--знойдзены целы згінулага Роберта Скота i членаў яго экспедыцыі--> |1113 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дзень нараджэння--> |1114 ={{Выбраны змест/Ватыканская апостальская бібліятэка}} |1115 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}} |1116 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Чырвоны}} |1117 ={{Выбраны змест/Ансамбль Віленскага ўніверсітэта}}<!--Міжнародны дзень студэнтаў--> |1118 ={{Выбраны змест/Проня}}<!--1943: фарсіраванне--> |1119 ={{Выбраны змест/Палёт над гняздом зязюлі (фільм)}}<!--1975: Прэм’ера фільма на кінафестывалі ў Чыкага--> |1120 ={{Выбраны змест/Яўгенія Янішчыц}}<!--дзень нараджэння--> |1121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}}<!--асвечаны ў 1910 годзе--> |1122 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}}<!--1918: Юзаф Пілсудскі абвешчаны «часовым начальнікам» Польскай дзяржавы--> |1123 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--скасавана ў 1793 годзе--> |1124 ={{Выбраны змест/Беларускае фэнтэзі}} |1125 ={{Выбраны змест/Тэатр Вялікага Княства Літоўскага}}<!--1795: ВКЛ спыніла існаванне--> |1126 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1127 ={{Выбраны змест/Сымон Аляксандравіч Рак-Міхайлоўскі}}<!--дата гібелі--> |1128 ={{Выбраны змест/Міхась Чарот}}<!--1923: Заснаванае літаратурнае аб’яднанне «Маладняк»--> |1129 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}}<!--1982, прэм’ера фільма--> |1130 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1917, газета «Вольная Беларусь» надрукавала верш М. Багдановіча «Пагоня»--> <!--снежань--> |1201 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--Сусветны дзень барацьбы са СНІД--> |1202 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}} |1203 ={{Выбраны змест/Бульба}}<!--1586: У Англію з Амерыкі упершыню завезена бульба--> |1204 ={{Выбраны змест/Прывід пяра}}<!--2010: цырымонія прысуджэння Еўрапейскай кінапрэміі--> |1205 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--дата смерці--> |1206 ={{Выбраны змест/American McGee’s Alice}}<!--дата рэлізу (5—6 снежня 2000)--> |1207 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2019}}<!--адбылася цырымонія ўручэння--> |1208 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}} |1209 ={{Выбраны змест/Максім Багдановіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1210 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне}}<!--уручаецца 10 снежня--> |1211 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1991: Вярхоўны Савет Беларусі зацвердзіў палажэнне аб дзяржаўным сцягу--> |1212 ={{Выбраны змест/Эфіопа-эрытрэйская вайна}}<!--2000: завяршылася мірным пагадненнем.--> |1213 ={{Выбраны змест/Падвойнае жыццё Веранікі}}<!--1981: У Польшчы ўведзена ваеннае становішча--> |1214 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--дасягнуў Паўднёвага полюса 14 снежня 1911--> |1215 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2018}}<!--адбылася--> |1216 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2013 (снукер)}} |1217 ={{Выбраны змест/Чарніцы}} |1218 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--Першы Усебеларускі з’езд--> |1219 ={{Выбраны змест/Вобласць глыбокага агляду Хабла}}<!--Пабудова відарысу праводзілася з 18 па 28 снежня 1995 года--> |1220 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1221 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}} |1222 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}}<!--нарадзілася Скарлет Ёхансан, выканаўца галоўнай ролі--> |1223 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дата смерці--> |1224 ={{Выбраны змест/Адам Міцкевіч}}<!--Дзень нарадэння--> |1225 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Нараджэнне Хрыстова--> |1226 ={{Выбраны змест/Каляды}}<!--Каляды--> |1227 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--1949: Каралева Нідэрландаў прызнала суверэнітэт Інданезіі--> |1228 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |1229 ={{Выбраны змест/Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч}}<!--дата смерці--> |1230 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |1231 ={{Выбраны змест/Спіс дзеючых нацыянальных канстытуцый}} }}<noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны класіфікацыі артыкулаў|*]] </noinclude> 4mjkydykh9jduyg2zg4q6yd5p1b50ai 5129592 5129586 2026-04-19T15:40:51Z JerzyKundrat 174 5129592 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{doc-inline}} '''Гэты шаблон прызначаны для паказу аднаго з выбраных артыкулаў.''' Навошта гэта трэба? Для аўтаматычнай устаўкі апісанняў на [[Партал:Выбраны змест]] і [[Галоўная старонка|Галоўную старонку]]. Сюды ўключаюцца: * [[Вікіпедыя:Выдатныя артыкулы|выдатныя артыкулы]] * пераможцы конкурсу [[Вікіпедыя:Артыкулы года|Артыкулы года]] * апошнія абраныя артыкулы * найбольш прагляданыя абраныя артыкулы, гл. [https://pageviews.wmcloud.org/?project=be.wikipedia.org Аналіз колькасці праглядаў] <!-- Калі ласка, артыкулы дадавайце з прывязкай да календара--> </div></noinclude> {{#switch: {{ #expr: {{CURRENTMONTH}}{{CURRENTDAY2}} | }} <!--студзень--> |0101 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}} |0102 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--1901: апублікаваў кнігу «Псіхапаталогія паўсядзённага жыцця»--> |0103 ={{Выбраны змест/Торын Дубашчыт}}<!--1892: Нарадзіўся пісьменнік Джон Толкін--> |0104 ={{Выбраны змест/Homo floresiensis}} |0105 ={{Выбраны змест/Эрнэст Генры Шэклтан}}<!--дата смерці--> |0106 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}} |0107 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1566: Галілеа Галілей адкрыў 4 спадарожнікі--> |0108 ={{Выбраны змест/Лоўрэнс Альма-Тадэма}}<!--дата нараджэння--> |0109 ={{Выбраны змест/Савецкія ваенныя спецыялісты за мяжой}} |0110 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1863: пачало працаваць першае ў свеце метро--> |0111 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386: Прадстаўнікі Польшчы перадалі акт аб перавыбранні яго каралём--> |0112 ={{Выбраны змест/Мінск}}<!--1591: атрымаў герб--> |0113 ={{Выбраны змест/Кандрат Крапіва}} |0114 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--2005: зонд «Гюйгенс» увайшоў у атмасферу Тытана--> |0115 ={{Выбраны змест/Водна-зялёны дыяметр Мінска}}<!--1976: Уведзена ў эксплуатацыю Вілейска-Мінская водная сістэма--> |0116 ={{Выбраны змест/Максім Танк}} |0117 ={{Выбраны змест/Мастэрс 2013 (снукер)}}<!--праходзіў з 13 па 20 студзеня--> |0118 ={{Выбраны змест/Вітаўт}}<!--1401: выдаў першыя акты Віленска-Радамскай уніі--> |0119 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Хрышчэнне Гасподняе паводле юліянскага календара--> |0120 ={{Выбраны змест/Спіс прэзідэнтаў ЗША}}<!--46-ы Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн заступіў на пасаду 20 студзеня 2021--> |0121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0122 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1919, падпісаў мемарыял беларускага ўрада старшыні Парыжскай мірнай канферэнцыі--> |0123 ={{Выбраны змест/Арыфметыка}} |0124 ={{Выбраны змест/Першая Івуарыйская вайна}}<!--2003: заключана пагадненне ў Ліна-Маркусі, спроба мірнага ўрэгулявання--> |0125 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0126 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1990: Вярхоўны Савет БССР прыняў Закон «Аб мовах», абвяшчэнне беларускай мовы дзяржаўнай--> |0127 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--1913: першая пастаноўка «Паўлінкі»--> |0128 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}} |0129 ={{Выбраны змест/ГАЗ-АА}}<!--1932: З канвеера сышоў першы аўтамабіль--> |0130 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}} |0131 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--828: З Александрыі ў Венецыю былі прывезены мошчы евангеліста Марка--> <!--люты--> |0201 ={{Выбраны змест/German Masters 2014 (снукер)}}<!--вызначыліся фіналісты--> |0202 ={{Выбраны змест/Мяцеж Глінскіх}}<!--1508, Міхаіл Глінскі учыніў расправу над Янам Забярэзінскім--> |0203 ={{Выбраны змест/Рагнеда Рагвалодаўна}} |0204 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--Дзень нараджэння--> |0205 ={{Выбраны змест/Лівійскі крызіс}}<!--2021: Бакі лівійскага канфлікту зацвердзілі аб’яднаны часовы ўрад--> |0206 ={{Выбраны змест/Пятрусь Броўка}} |0207 ={{Выбраны змест/Аляксандр Васільевіч Калчак}}<!--дата гібелі--> |0208 ={{Выбраны змест/Цягліцы шыі чалавека}} |0209 ={{Выбраны змест/Айны}} |0210 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1938: расстраляны--> |0211 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}} |0212 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}} |0213 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}} |0214 ={{Выбраны змест/Берэн і Луціен}}<!--дзень закаханых--> |0215 ={{Выбраны змест/Антоній Ляшчэвіч}} |0216 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1918: абвешчана Дэкларацыя незалежнасці Літвы--> |0217 ={{Выбраны змест/Свяшчэнная Рымская імперыя}}<!--1568: падпісаны мір з асманскім султанам--> |0218 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--дата смерці--> |0219 ={{Выбраны змест/Падзеі ў Мінску 19—21 лютага 1918 года}} |0220 ={{Выбраны змест/Паўднёваамерыканская дрэдноўтная гонка}}<!--1907: Бразілія зацвердзіла праект будаўніцтва дрэдноўтаў--> |0221 ={{Выбраны змест/Беларускі лацінскі алфавіт}}<!--Міжнародны дзень роднай мовы--> |0222 ={{Выбраны змест/Уран (планета)}}<!--1789: Уільям Гершэль адзначыў, што імаверна ў планеты ёсць кольцы.--> |0223 ={{Выбраны змест/Георг Фрыдрых Гендэль}}<!--дзень нараджэння--> |0224 ={{Выбраны змест/Рыгор Барадулін}}<!--дзень нараджэння--> |0225 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}} |0226 ={{Выбраны змест/Савецкая вуліца (Гродна)}} |0227 ={{Выбраны змест/Нерон}} |0228 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1920: пакінуў пасаду старшыні Рады народных міністраў БНР.--> |0229 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1996: Баснійскі ўрад афіцыйна абвясціў аб спыненні аблогі--> <!--сакавік--> |0301 ={{Выбраны змест/Бук лясны}} |0302 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}} |0303 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--1067: бітва на Нямізе, першая згадка пра Менеск (Мінск)--> |0304 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386, каранаваны--> |0305 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}}<!--1562: Магістр Лівонскага ордэна ададаў яму ордэнскую пячатку і ключы ад Рыгі--> |0306 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--Дзень нараджэння--> |0307 ={{Выбраны змест/Нарвежская антарктычная экспедыцыя (1910—1912)}}<!--завяршылася, прыбыла ў Хобарт--> |0308 ={{Выбраны змест/Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі}}<!--Celebrate Women!--> |0309 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0310 ={{Выбраны змест/World Open 2014 (снукер)}}<!--стартаваў--> |0311 ={{Выбраны змест/Ла-Карунья}} |0312 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}}<!--2020, распачаўся Першы Рэспубліканскі краязнаўчы форум Беларусі--> |0313 ={{Выбраны змест/Кшыштаф Кеслёўскі}}<!--дата смерці--> |0314 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Тамаша Аквінскага і кляштар дамініканцаў (Мінск)}}<!--1499: Вялікі князь Аляксандр надаў Менску магдэбургскае права--> |0315 ={{Выбраны змест/Беларусь}}<!--Дзень Канстытуцыі--> |0316 ={{Выбраны змест/Масавае забойства ў Сангмі}}<!--здзейснена--> |0317 ={{Выбраны змест/Васіль Феафілавіч Купрэвіч}}<!--дата смерці--> |0318 ={{Выбраны змест/Hair Peace Salon}}<!--2012, гурт зрабіў анонс першага студыйнага альбома «Gentleman»--> |0319 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}} |0320 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--вясенняе раўнадзенства прыблізна 20 сакавіка--> |0321 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0322 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--знішчана Хатынь--> |0323 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0324 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, пачатак паўстання--> |0325 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1918, прынята Трэцяя Устаўная грамата--> |0326 ={{Выбраны змест/BioShock Infinite}}<!--2013, дата выпуску--> |0327 ={{Выбраны змест/Бясслаўныя вырадкі}}<!--1963, нарадзіўся кінарэжысёр і сцэнарыст Квенцін Таранціна--> |0328 ={{Выбраны змест/Цёрн}} |0329 ={{Выбраны змест/Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014}}<!--стартавала--> |0330 ={{Выбраны змест/Апіева дарога}} |0331 ={{Выбраны змест/Вайна ў Харватыі}}<!--1991: інцыдэнт каля Плітвіцкіх азёр, пачатак вайны--> <!--красавік--> |0401 ={{Выбраны змест/Беркут}}<!--Міжнародны дзень птушак--> |0402 ={{Выбраны змест/Камета Хейла — Бопа}}<!--прайшла перыгелій 1 красавіка 1997--> |0403 ={{Выбраны змест/Беларуская іканапісная школа (XVI — XVIII стагоддзі)}} |0404 ={{Выбраны змест/Наступленне на Трыпалі (2019—2020)}}<!--камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй Х. Хафтар загадаў пачаць наступленне--> |0405 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1992: Пачалася аблога Сараева ў час Баснійскай вайны--> |0406 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}} |0407 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--з 7 красавіка 1994 г. па сярэдзіну ліпеня--> |0408 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--1789: выправіўся ў падарожжа ў Паўночную Германію--> |0409 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}} |0410 ={{Выбраны змест/Беларускія народныя танцы}} |0411 ={{Выбраны змест/Хвароба Паркінсона}}<!--Сусветны Дзень Джэймса Паркінсона--> |0412 ={{Выбраны змест/Міжнародная касмічная станцыя}}<!--Міжнародны дзень палёту чалавека ў космас--> |0413 ={{Выбраны змест/Герой Беларусі}}<!--Пастанова Вярхоўнага Савета Беларусі, 1995 год--> |0414 ={{Выбраны змест/Першы фестываль біт-ансамбляў Мінска}}<!--завяршыўся--> |0415 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}} |0416 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--паводле рэкамендацыі Адама Міцкевіча залічаецца ў Таварыства філаматаў--> |0417 ={{Выбраны змест/Тор (фільм)}}<!--2011, Сусветная прэм’ера фільма адбылася ў Сіднеі--> |0418 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}}<!--Дзень смерці--> |0419 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0420 ={{Выбраны змест/Часнок}} |0421 ={{Выбраны змест/Фрэдэрык Кук}}<!--1908: дасягнуў паводле яго заявы Паўночнага полюса--> |0422 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}} |0423 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--дата нараджэння--> |0424 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1800: Заснавана Бібліятэка Кангрэса ў Вашынгтоне--> |0425 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |0426 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый фільма «Я абвінавачваю» (2019)}} |0427 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}}<!--1706: Войскі Карла XII захапілі і спалілі Мірскі замак--> |0428 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--дата смерці--> |0429 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--1966: завершыў раман «Хрыстос прызямліўся ў Гародні»--> |0430 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}} <!--травень--> |0501 ={{Выбраны змест/Айртан Сена}}<!--дата гібелі--> |0502 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}} |0503 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--прынята--> |0504 ={{Выбраны змест/Маргарэт Тэтчэр}}<!--1979: заступіла на пасаду Прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі--> |0505 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}}<!--дата завяршэння--> |0506 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--Дзень нараджэння--> |0507 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, выдаў Паланецкі універсал--> |0508 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}}<!--1943, Трагедыя ў Налібаках--> |0509 ={{Выбраны змест/Фрыдрых Шылер}}<!--памёр 9 мая 1805--> |0510 ={{Выбраны змест/Вожык у тумане}} |0511 ={{Выбраны змест/Кірыла Тураўскі}}<!--1993 На Замкавай гары ў Тураве ўсталяваны помнік у гонар Кірылы Тураўскага--> |0512 ={{Выбраны змест/Курапаты}} |0513 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дата смерці--> |0514 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}}<!--рэферэндум 1995 года--> |0515 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--літаратурны дэбют--> |0516 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--арыштаваны Ф. Кабуга, адзін з галоўных абвінавачаных--> |0517 ={{Выбраны змест/Стакгольм}}<!--1788: У Стакгольме адкрыўся Каралеўскі драматычны тэатр--> |0518 ={{Выбраны змест/Загляне сонца і ў наша аконца}}<!--заснавана--> |0519 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--20 мая 1983 першая публікацыя даследавання з вылучэннем новага віруса--> |0520 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}}<!--дата нараджэння--> |0521 ={{Выбраны змест/Гімн любові}} |0522 ={{Выбраны змест/Канскі кінафестываль 1994}}<!--праходзіў з 12 па 23 мая--> |0523 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--дата смерці--> |0524 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}} |0525 ={{Выбраны змест/Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета}}<!--1938: адкрыўся--> |0526 ={{Выбраны змест/Каспар Хаўзер}}<!--1828, апынуўся ў Нюрнбергу--> |0527 ={{Выбраны змест/Венера (планета)}} |0528 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}} |0529 ={{Выбраны змест/Корань (матэматыка)}} |0530 ={{Выбраны змест/Пітэр Паўль Рубенс}}<!--дата смерці--> |0531 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1859: Запушчаны гадзіннік на вежы Біг-Бен--> <!--чэрвень--> |0601 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--дзень смерці--> |0602 ={{Выбраны змест/Рыцар Янка і каралеўна Мілана}}<!--чытанка на вакацыі--> |0603 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1988, артыкул у ЛіМе--> |0604 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1918: апублікавана «Беларуская граматыка для школ» Б. Тарашкевіча.--> |0605 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--Дзень памяці--> |0606 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |0607 ={{Выбраны змест/Дзмітрый Іванавіч Вішнявецкі}} |0608 ={{Выбраны змест/Сцяг Бутана}}<!--афіцыйна зацверджаны, 1972--> |0609 ={{Выбраны змест/Ціроль}} |0610 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}}<!--1794: У Гродне ўтворана Цэнтральная дэпутацыя ВКЛ--> |0611 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1923, выйшла ў свет--> |0612 ={{Выбраны змест/Цягліцы чалавека}} |0613 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}}<!--1831, нарадзіўся Джэймс Максвел--> |0614 ={{Выбраны змест/BMW 328}}<!--1936: Аўтамабіль упершыню прадстаўлены на Міжнароднай гонцы на трасе Нюрбургрынг--> |0615 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0616 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--1903: Пачалася першая арктычная экспедыцыя Руаля Амундсена--> |0617 ={{Выбраны змест/Насякомыя}} |0618 ={{Выбраны змест/Авіяцыя эфіопа-эрытрэйскай вайны}}<!--2000: Спынены баявыя дзеянні--> |0619 ={{Выбраны змест/Васіль Быкаў}}<!--Дзень нараджэння--> |0620 ={{Выбраны змест/Сонечныя зацьменні XX стагоддзя}}<!--1955: Найдаўжэйшае ў XX стагоддзі поўнае сонечнае зацьменне.--> |0621 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}} |0622 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--летняе сонцастаянне ў Паўночным паўшар'і--> |0623 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--дата пачатку--> |0624 ={{Выбраны змест/Купалле}}<!--Адзначаецца ў ноч на 24 чэрвеня--> |0625 ={{Выбраны змест/Антон Іванавіч Дзянікін}}<!--1919: Армія А. Дзянікіна ўзяла Харкаў--> |0626 ={{Выбраны змест/Кастусь Каліноўскі}}<!--1863: створаны Выканаўчы аддзел Літвы, цэнтр кіраўніцтва паўстаннем--> |0627 ={{Выбраны змест/Канвой PQ-17}}<!--1942: Арктычны канвой адправіўся ў СССР--> |0628 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}}<!--дата гібелі Янкі Купалы--> |0629 ={{Выбраны змест/Парэчкі чорныя}} |0630 ={{Выбраны змест/Другая кангалезская вайна}}<!--2003, завяршылася, падпісана мірнае пагадненне--> <!--ліпень--> |0701 ={{Выбраны змест/Аўгусцін Кентэрберыйскі}}<!--1643: склікана асамблея, якая рэфармавала англіканскую царкву--> |0702 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень смерці--> |0703 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--вызвалены Мінск--> |0704 ={{Выбраны змест/Рабінавая ноч}} |0705 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}} |0706 ={{Выбраны змест/Фінскі заліў}}<!--1788: Руская эскадра разбіла шведскі флот--> |0707 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--Дзень нараджэння--> |0708 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}} |0709 ={{Выбраны змест/Чэрокі}} |0710 ={{Выбраны змест/Нікола Тэсла}}<!--Дзень нараджэння--> |0711 ={{Выбраны змест/Замкавая вуліца (Гродна)}}<!--1496: Горад Гродна атрымаў поўнае магдэбургскае права.--> |0712 ={{Выбраны змест/Кніганошы}}<!--1920: РСФСР прызнала Літоўскую Рэспубліку--> |0713 ={{Выбраны змест/Подых навальніцы (фільм)}} |0714 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}} |0715 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}}<!--1410--> |0716 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1994: камета Шумейкераў — Леві 9 урэзалася ў атмасферу--> |0717 ={{Выбраны змест/Славакія}}<!--Дзень Незалежнасці--> |0718 ={{Выбраны змест/Берэн і Луціен}} |0719 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1930, арыштаваны ў Менску--> |0720 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}}<!--2012: Пасля рэстаўрацыі адкрыўся--> |0721 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень нараджэння--> |0722 ={{Выбраны змест/Беларускі партрэт XII―XVIII стагоддзяў}} |0723 ={{Выбраны змест/Альтаміра (пячора)}} |0724 ={{Выбраны змест/Жаўрук-смяцюх}} |0725 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--дзень смерці--> |0726 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}} |0727 ={{Выбраны змест/Знешняя палітыка БССР}}<!--Дэкларацыя аб аб дзяржаўным суверэнітэце--> |0728 ={{Выбраны змест/Італьянскі фронт Першай сусветнай вайны}} |0729 ={{Выбраны змест/Меркурый}} |0730 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Віта}} |0731 ={{Выбраны змест/Вялікае Княства Літоўскае}}<!--1649: бітва пад Лоевам--> <!--жнівень--> |0801 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0802 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}}<!--спынена дзеянне Статута ВКЛ на тэрыторыі Віленскай, Гродзенскай і Мінскай губерній--> |0803 ={{Выбраны змест/Грудное выкормліванне}} |0804 ={{Выбраны змест/Голад (раман)}}<!--1859: Нарадзіўся Кнут Гамсун--> |0805 ={{Выбраны змест/Японцы}} |0806 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1517: У Празе Францыск Скарына выдаў сваю першую кнігу «Псалтыр»--> |0807 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--дата смерці--> |0808 ={{Выбраны змест/Імперская трансантарктычная экспедыцыя}}<!--дата пачатку--> |0809 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |0810 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}} |0811 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}}<!--1127: Першае ўпамінанне пра Горадзен у пісьмовых крыніцах--> |0812 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0813 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--дата смерці--> |0814 ={{Выбраны змест/Тэорыя струн}} |0815 ={{Выбраны змест/Спіс карцін Пітэра Брэйгеля Старэйшага}} |0816 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}} |0817 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--Дзень незалежнасці--> |0818 ={{Выбраны змест/Раман Паланскі}}<!--Дзень нараджэння--> |0819 ={{Выбраны змест/Старабеларуская мова}} |0820 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0821 ={{Выбраны змест/Спіс штатаў і тэрыторый ЗША}}<!--1959: Гаваі абвешчаны 50-м штатам ЗША--> |0822 ={{Выбраны змест/Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі}}<!--Дзень нараджэння--> |0823 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--Дзень смерці--> |0824 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень незалежнасці Украіны--> |0825 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--1989: Касмічны апарат «Вояджэр-2» наблізіўся да Нептуна--> |0826 ={{Выбраны змест/Бульба}} |0827 ={{Выбраны змест/Руны}} |0828 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}} |0829 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0830 ={{Выбраны змест/Ніл Гілевіч}} |0831 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--2012, прэм’ера--> <!--верасень--> |0901 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}}<!--да Дня ведаў--> |0902 ={{Выбраны змест/Лазер}} |0903 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}} |0904 ={{Выбраны змест/Міжнародны адказны купон}} |0905 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Сіні}}<!--1993: На Венецыянскім кінафестывалі адбылася прэм’ера фільма--> |0906 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--1933: на савецка-польскай мяжы Ф. Аляхновіча абмянялі на Б. Тарашкевіча--> |0907 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2011 (снукер)}}<!--праходзіў з 5 па 11 верасня--> |0908 ={{Выбраны змест/Гусарыя}}<!--Бітва пад Оршай (1514)--> |0909 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1791: Сталіца ЗША названа ў гонар Джорджа Вашынгтона]]--> |0910 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2014 (снукер)}}<!--праходзіў з 8 па 14 верасня--> |0911 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый Кшыштафа Кеслёўскага}}<!--завяршыўся Венецыянскі кінафестываль 1993--> |0912 ={{Выбраны змест/Underdog}}<!--2014, выйшаў альбом--> |0913 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}} |0914 ={{Выбраны змест/Пётр Аркадзьевіч Сталыпін}}<!--смяротна паранены--> |0915 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2015 (снукер)}}<!--праходзіў з 14 па 20 верасня--> |0916 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}}<!--1991, утвораны нацыянальны парк Белавежская пушча--> |0917 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--Дзень нараджэння--> |0918 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2012 (снукер)}}<!--праходзіў з 17 па 23 верасня--> |0919 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--прыняты як дзяржаўны, 1991--> |0920 ={{Выбраны змест/Гульня тронаў (раман)}}<!--1948: Нарадзіўся Джордж Рэйманд Рычард Марцін, аўтар--> |0921 ={{Выбраны змест/Вялікая Траецкая вуліца (Гродна)}}<!--1801: Створана Гродзенская губерня замест ліквідаванай Літоўскай--> |0922 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1972: Заснаваны Коласаўскі мемарыяльны заказнік--> |0923 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--Выяўлены ў 1846 годзе--> |0924 ={{Выбраны змест/Пыха і перадузятасць (міні-серыял, 1995)}}<!--Прэм’ера адбылася на канале BBC One--> |0925 ={{Выбраны змест/Аўрэліян}}<!--дата смерці--> |0926 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2016 (снукер)}}<!--праходзіў з 19 па 25 верасня--> |0927 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0928 ={{Выбраны змест/Уладзіслаў Галубок}}<!--дата смерці--> |0929 ={{Выбраны змест/Кукуруза}} |0930 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}}<!--Дзень нараджэння--> <!--кастрычнік--> |1001 ={{Выбраны змест/Requiem for my friend}}<!--Прэм’ера «Рэквіема» адбылася 1 кастрычніка 1998 года ў Вялікім тэатры Варшавы--> |1002 ={{Выбраны змест/Алаіза Пашкевіч}} |1003 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}}<!--Дзень нямецкага адзінства--> |1004 ={{Выбраны змест/Тэйлар Свіфт}}<!--2006 год, рэліз першага альбома--> |1005 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1006 ={{Выбраны змест/Ківі (птушка)}}<!--1769: Джэймс Кук высадзіўся ў Новай Зеландыі.--> |1007 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}} |1008 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--1085, асвечаны--> |1009 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна}}<!--1964, нарадзіўся кінарэжысёр Гільерма дэль Тора--> |1010 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дзень нараджэння--> |1011 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна (саўндтрэк)}}<!--2006, фільм выйшаў у пракат у Іспаніі--> |1012 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1920: Абвешчана Сярэдняя Літва--> |1013 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}}<!--дзень нараджэння--> |1014 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў прэміі па эканоміцы імя Альфрэда Нобеля}} |1015 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--1997: старт праекта даследванняў Сатурна і Тытана — Касіні-Гюйгенс--> |1016 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}}<!--1978: абраны Папа Рымскі Ян Павел ІІ--> |1017 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--Фільм выйшаў у пракат у 17 кастрычніка 1985 года--> |1018 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--1926: Якубу Коласу нададзена званне Народнага паэта--> |1019 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--1900: прадставіў формулу цеплавога выпрамянення--> |1020 ={{Выбраны змест/Цытазоль}} |1021 ={{Выбраны змест/Ядловец звычайны}} |1022 ={{Выбраны змест/Прэрафаэліты}} |1023 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |1024 ={{Выбраны змест/The Hobbit (гульня, 2003)}}<!--упершыню выпушчана ў Еўропе для платформы Game Boy Advance--> |1025 ={{Выбраны змест/Станіслаў Нікадзімавіч Булак-Балаховіч}}<!--1920: яго войскі пачалі ваенныя дзеянні супраць Чырвонай Арміі--> |1026 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму сцэнарысту}} |1027 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень украінскага пісьменства і мовы--> |1028 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}}<!--1523: У Кракаве выйшла з друку «Песня пра зубра»--> |1029 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1937: У Менску расстраляны шматлікія дзеячы культуры, асветы і дзяржаўнага апарату--> |1030 ={{Выбраны змест/Уладзімір Васілевіч Тэраўскі}}<!--1919: апублікаваны верш М.Краўцова «Ваяцкі марш», музыку гімна напісаў У.Тэраўскі.--> |1031 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}} <!--даты лістапада--> |1101 ={{Выбраны змест/Шэкспіраўскае пытанне}}<!--1604: Трагедыю «Атэла» ўпершыню прадставілі ў Лондане.--> |1102 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}}<!--1585, Стэфан Баторый прыбыў у Горадзен--> |1103 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--дзень нараджэння Якуба Коласа--> |1104 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--1979: натоўпы ісламістаў урываюцца на тэрыторыю пасольства ЗША ў Тэгеране--> |1105 ={{Выбраны змест/Хвароба Альцгеймера}}<!--1994: Апублікаваны ліст, дзе Рональд Рэйган паведаміў, што церпіць на хваробу--> |1106 ={{Выбраны змест/Спіс краін з некалькімі сталіцамі}}<!--2005: Рэзідэнцыя ўрада М’янмы перанесена з г. Янгон (Рангун) у Найп’іда--> |1107 ={{Выбраны змест/Вуліца Карла Маркса (Мінск)}}<!--1917: Рэвалюцыя ў Расіі--> |1108 ={{Выбраны змест/Каліна звычайная}} |1109 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1512: Францыск Скарына ў Падуі абараніў ступень доктара медыцынскіх навук--> |1110 ={{Выбраны змест/Соф’я Гальшанская}}<!--1444: адстойвала правы Казіміра на польскі трон--> |1111 ={{Выбраны змест/Рускі (апавяданне)}}<!--дата завяршэння Першай сусветнай вайны--> |1112 ={{Выбраны змест/Роберт Фалкан Скот}}<!--знойдзены целы згінулага Роберта Скота i членаў яго экспедыцыі--> |1113 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дзень нараджэння--> |1114 ={{Выбраны змест/Ватыканская апостальская бібліятэка}} |1115 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}} |1116 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Чырвоны}} |1117 ={{Выбраны змест/Ансамбль Віленскага ўніверсітэта}}<!--Міжнародны дзень студэнтаў--> |1118 ={{Выбраны змест/Проня}}<!--1943: фарсіраванне--> |1119 ={{Выбраны змест/Палёт над гняздом зязюлі (фільм)}}<!--1975: Прэм’ера фільма на кінафестывалі ў Чыкага--> |1120 ={{Выбраны змест/Яўгенія Янішчыц}}<!--дзень нараджэння--> |1121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}}<!--асвечаны ў 1910 годзе--> |1122 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}}<!--1918: Юзаф Пілсудскі абвешчаны «часовым начальнікам» Польскай дзяржавы--> |1123 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--скасавана ў 1793 годзе--> |1124 ={{Выбраны змест/Беларускае фэнтэзі}} |1125 ={{Выбраны змест/Тэатр Вялікага Княства Літоўскага}}<!--1795: ВКЛ спыніла існаванне--> |1126 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1127 ={{Выбраны змест/Сымон Аляксандравіч Рак-Міхайлоўскі}}<!--дата гібелі--> |1128 ={{Выбраны змест/Міхась Чарот}}<!--1923: Заснаванае літаратурнае аб’яднанне «Маладняк»--> |1129 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}}<!--1982, прэм’ера фільма--> |1130 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1917, газета «Вольная Беларусь» надрукавала верш М. Багдановіча «Пагоня»--> <!--снежань--> |1201 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--Сусветны дзень барацьбы са СНІД--> |1202 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}} |1203 ={{Выбраны змест/Бульба}}<!--1586: У Англію з Амерыкі упершыню завезена бульба--> |1204 ={{Выбраны змест/Прывід пяра}}<!--2010: цырымонія прысуджэння Еўрапейскай кінапрэміі--> |1205 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--дата смерці--> |1206 ={{Выбраны змест/American McGee’s Alice}}<!--дата рэлізу (5—6 снежня 2000)--> |1207 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2019}}<!--адбылася цырымонія ўручэння--> |1208 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}} |1209 ={{Выбраны змест/Максім Багдановіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1210 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне}}<!--уручаецца 10 снежня--> |1211 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1991: Вярхоўны Савет Беларусі зацвердзіў палажэнне аб дзяржаўным сцягу--> |1212 ={{Выбраны змест/Эфіопа-эрытрэйская вайна}}<!--2000: завяршылася мірным пагадненнем.--> |1213 ={{Выбраны змест/Падвойнае жыццё Веранікі}}<!--1981: У Польшчы ўведзена ваеннае становішча--> |1214 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--дасягнуў Паўднёвага полюса 14 снежня 1911--> |1215 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2018}}<!--адбылася--> |1216 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2013 (снукер)}} |1217 ={{Выбраны змест/Чарніцы}} |1218 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--Першы Усебеларускі з’езд--> |1219 ={{Выбраны змест/Вобласць глыбокага агляду Хабла}}<!--Пабудова відарысу праводзілася з 18 па 28 снежня 1995 года--> |1220 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1221 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}} |1222 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}}<!--нарадзілася Скарлет Ёхансан, выканаўца галоўнай ролі--> |1223 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дата смерці--> |1224 ={{Выбраны змест/Адам Міцкевіч}}<!--Дзень нарадэння--> |1225 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Нараджэнне Хрыстова--> |1226 ={{Выбраны змест/Каляды}}<!--Каляды--> |1227 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--1949: Каралева Нідэрландаў прызнала суверэнітэт Інданезіі--> |1228 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |1229 ={{Выбраны змест/Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч}}<!--дата смерці--> |1230 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |1231 ={{Выбраны змест/Спіс дзеючых нацыянальных канстытуцый}} }}<noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны класіфікацыі артыкулаў|*]] </noinclude> 9vccai9oj1p0tf48xz3bw0ex9s9hc4k 5129619 5129592 2026-04-19T16:35:59Z JerzyKundrat 174 5129619 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{doc-inline}} '''Гэты шаблон прызначаны для паказу аднаго з выбраных артыкулаў.''' Навошта гэта трэба? Для аўтаматычнай устаўкі апісанняў на [[Партал:Выбраны змест]] і [[Галоўная старонка|Галоўную старонку]]. Сюды ўключаюцца: * [[Вікіпедыя:Выдатныя артыкулы|выдатныя артыкулы]] * пераможцы конкурсу [[Вікіпедыя:Артыкулы года|Артыкулы года]] * апошнія абраныя артыкулы * найбольш прагляданыя абраныя артыкулы, гл. [https://pageviews.wmcloud.org/?project=be.wikipedia.org Аналіз колькасці праглядаў] <!-- Калі ласка, артыкулы дадавайце з прывязкай да календара--> </div></noinclude> {{#switch: {{ #expr: {{CURRENTMONTH}}{{CURRENTDAY2}} | }} <!--студзень--> |0101 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}} |0102 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--1901: апублікаваў кнігу «Псіхапаталогія паўсядзённага жыцця»--> |0103 ={{Выбраны змест/Торын Дубашчыт}}<!--1892: Нарадзіўся пісьменнік Джон Толкін--> |0104 ={{Выбраны змест/Homo floresiensis}} |0105 ={{Выбраны змест/Эрнэст Генры Шэклтан}}<!--дата смерці--> |0106 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}} |0107 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1566: Галілеа Галілей адкрыў 4 спадарожнікі--> |0108 ={{Выбраны змест/Лоўрэнс Альма-Тадэма}}<!--дата нараджэння--> |0109 ={{Выбраны змест/Савецкія ваенныя спецыялісты за мяжой}} |0110 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1863: пачало працаваць першае ў свеце метро--> |0111 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386: Прадстаўнікі Польшчы перадалі акт аб перавыбранні яго каралём--> |0112 ={{Выбраны змест/Мінск}}<!--1591: атрымаў герб--> |0113 ={{Выбраны змест/Кандрат Крапіва}} |0114 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--2005: зонд «Гюйгенс» увайшоў у атмасферу Тытана--> |0115 ={{Выбраны змест/Водна-зялёны дыяметр Мінска}}<!--1976: Уведзена ў эксплуатацыю Вілейска-Мінская водная сістэма--> |0116 ={{Выбраны змест/Максім Танк}} |0117 ={{Выбраны змест/Мастэрс 2013 (снукер)}}<!--праходзіў з 13 па 20 студзеня--> |0118 ={{Выбраны змест/Вітаўт}}<!--1401: выдаў першыя акты Віленска-Радамскай уніі--> |0119 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Хрышчэнне Гасподняе паводле юліянскага календара--> |0120 ={{Выбраны змест/Спіс прэзідэнтаў ЗША}}<!--46-ы Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн заступіў на пасаду 20 студзеня 2021--> |0121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0122 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1919, падпісаў мемарыял беларускага ўрада старшыні Парыжскай мірнай канферэнцыі--> |0123 ={{Выбраны змест/Белы карлік}} |0124 ={{Выбраны змест/Першая Івуарыйская вайна}}<!--2003: заключана пагадненне ў Ліна-Маркусі, спроба мірнага ўрэгулявання--> |0125 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0126 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1990: Вярхоўны Савет БССР прыняў Закон «Аб мовах», абвяшчэнне беларускай мовы дзяржаўнай--> |0127 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--1913: першая пастаноўка «Паўлінкі»--> |0128 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}} |0129 ={{Выбраны змест/ГАЗ-АА}}<!--1932: З канвеера сышоў першы аўтамабіль--> |0130 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}} |0131 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--828: З Александрыі ў Венецыю былі прывезены мошчы евангеліста Марка--> <!--люты--> |0201 ={{Выбраны змест/German Masters 2014 (снукер)}}<!--вызначыліся фіналісты--> |0202 ={{Выбраны змест/Мяцеж Глінскіх}}<!--1508, Міхаіл Глінскі учыніў расправу над Янам Забярэзінскім--> |0203 ={{Выбраны змест/Рагнеда Рагвалодаўна}} |0204 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--Дзень нараджэння--> |0205 ={{Выбраны змест/Лівійскі крызіс}}<!--2021: Бакі лівійскага канфлікту зацвердзілі аб’яднаны часовы ўрад--> |0206 ={{Выбраны змест/Пятрусь Броўка}} |0207 ={{Выбраны змест/Аляксандр Васільевіч Калчак}}<!--дата гібелі--> |0208 ={{Выбраны змест/Цягліцы шыі чалавека}} |0209 ={{Выбраны змест/Айны}} |0210 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1938: расстраляны--> |0211 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}} |0212 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}} |0213 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}} |0214 ={{Выбраны змест/Берэн і Луціен}}<!--дзень закаханых--> |0215 ={{Выбраны змест/Антоній Ляшчэвіч}} |0216 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1918: абвешчана Дэкларацыя незалежнасці Літвы--> |0217 ={{Выбраны змест/Свяшчэнная Рымская імперыя}}<!--1568: падпісаны мір з асманскім султанам--> |0218 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--дата смерці--> |0219 ={{Выбраны змест/Падзеі ў Мінску 19—21 лютага 1918 года}} |0220 ={{Выбраны змест/Паўднёваамерыканская дрэдноўтная гонка}}<!--1907: Бразілія зацвердзіла праект будаўніцтва дрэдноўтаў--> |0221 ={{Выбраны змест/Беларускі лацінскі алфавіт}}<!--Міжнародны дзень роднай мовы--> |0222 ={{Выбраны змест/Уран (планета)}}<!--1789: Уільям Гершэль адзначыў, што імаверна ў планеты ёсць кольцы.--> |0223 ={{Выбраны змест/Георг Фрыдрых Гендэль}}<!--дзень нараджэння--> |0224 ={{Выбраны змест/Рыгор Барадулін}}<!--дзень нараджэння--> |0225 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}} |0226 ={{Выбраны змест/Савецкая вуліца (Гродна)}} |0227 ={{Выбраны змест/Нерон}} |0228 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1920: пакінуў пасаду старшыні Рады народных міністраў БНР.--> |0229 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1996: Баснійскі ўрад афіцыйна абвясціў аб спыненні аблогі--> <!--сакавік--> |0301 ={{Выбраны змест/Бук лясны}} |0302 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}} |0303 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--1067: бітва на Нямізе, першая згадка пра Менеск (Мінск)--> |0304 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386, каранаваны--> |0305 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}}<!--1562: Магістр Лівонскага ордэна ададаў яму ордэнскую пячатку і ключы ад Рыгі--> |0306 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--Дзень нараджэння--> |0307 ={{Выбраны змест/Нарвежская антарктычная экспедыцыя (1910—1912)}}<!--завяршылася, прыбыла ў Хобарт--> |0308 ={{Выбраны змест/Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі}}<!--Celebrate Women!--> |0309 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0310 ={{Выбраны змест/World Open 2014 (снукер)}}<!--стартаваў--> |0311 ={{Выбраны змест/Ла-Карунья}} |0312 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}}<!--2020, распачаўся Першы Рэспубліканскі краязнаўчы форум Беларусі--> |0313 ={{Выбраны змест/Кшыштаф Кеслёўскі}}<!--дата смерці--> |0314 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Тамаша Аквінскага і кляштар дамініканцаў (Мінск)}}<!--1499: Вялікі князь Аляксандр надаў Менску магдэбургскае права--> |0315 ={{Выбраны змест/Беларусь}}<!--Дзень Канстытуцыі--> |0316 ={{Выбраны змест/Масавае забойства ў Сангмі}}<!--здзейснена--> |0317 ={{Выбраны змест/Васіль Феафілавіч Купрэвіч}}<!--дата смерці--> |0318 ={{Выбраны змест/Hair Peace Salon}}<!--2012, гурт зрабіў анонс першага студыйнага альбома «Gentleman»--> |0319 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}} |0320 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--вясенняе раўнадзенства прыблізна 20 сакавіка--> |0321 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0322 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--знішчана Хатынь--> |0323 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0324 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, пачатак паўстання--> |0325 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1918, прынята Трэцяя Устаўная грамата--> |0326 ={{Выбраны змест/BioShock Infinite}}<!--2013, дата выпуску--> |0327 ={{Выбраны змест/Бясслаўныя вырадкі}}<!--1963, нарадзіўся кінарэжысёр і сцэнарыст Квенцін Таранціна--> |0328 ={{Выбраны змест/Цёрн}} |0329 ={{Выбраны змест/Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014}}<!--стартавала--> |0330 ={{Выбраны змест/Апіева дарога}} |0331 ={{Выбраны змест/Вайна ў Харватыі}}<!--1991: інцыдэнт каля Плітвіцкіх азёр, пачатак вайны--> <!--красавік--> |0401 ={{Выбраны змест/Беркут}}<!--Міжнародны дзень птушак--> |0402 ={{Выбраны змест/Камета Хейла — Бопа}}<!--прайшла перыгелій 1 красавіка 1997--> |0403 ={{Выбраны змест/Беларуская іканапісная школа (XVI — XVIII стагоддзі)}} |0404 ={{Выбраны змест/Наступленне на Трыпалі (2019—2020)}}<!--камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй Х. Хафтар загадаў пачаць наступленне--> |0405 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1992: Пачалася аблога Сараева ў час Баснійскай вайны--> |0406 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}} |0407 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--з 7 красавіка 1994 г. па сярэдзіну ліпеня--> |0408 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--1789: выправіўся ў падарожжа ў Паўночную Германію--> |0409 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}} |0410 ={{Выбраны змест/Беларускія народныя танцы}} |0411 ={{Выбраны змест/Хвароба Паркінсона}}<!--Сусветны Дзень Джэймса Паркінсона--> |0412 ={{Выбраны змест/Міжнародная касмічная станцыя}}<!--Міжнародны дзень палёту чалавека ў космас--> |0413 ={{Выбраны змест/Герой Беларусі}}<!--Пастанова Вярхоўнага Савета Беларусі, 1995 год--> |0414 ={{Выбраны змест/Першы фестываль біт-ансамбляў Мінска}}<!--завяршыўся--> |0415 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}} |0416 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--паводле рэкамендацыі Адама Міцкевіча залічаецца ў Таварыства філаматаў--> |0417 ={{Выбраны змест/Тор (фільм)}}<!--2011, Сусветная прэм’ера фільма адбылася ў Сіднеі--> |0418 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}}<!--Дзень смерці--> |0419 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0420 ={{Выбраны змест/Часнок}} |0421 ={{Выбраны змест/Фрэдэрык Кук}}<!--1908: дасягнуў паводле яго заявы Паўночнага полюса--> |0422 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}} |0423 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--дата нараджэння--> |0424 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1800: Заснавана Бібліятэка Кангрэса ў Вашынгтоне--> |0425 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |0426 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый фільма «Я абвінавачваю» (2019)}} |0427 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}}<!--1706: Войскі Карла XII захапілі і спалілі Мірскі замак--> |0428 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--дата смерці--> |0429 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--1966: завершыў раман «Хрыстос прызямліўся ў Гародні»--> |0430 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}} <!--травень--> |0501 ={{Выбраны змест/Айртан Сена}}<!--дата гібелі--> |0502 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}} |0503 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--прынята--> |0504 ={{Выбраны змест/Маргарэт Тэтчэр}}<!--1979: заступіла на пасаду Прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі--> |0505 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}}<!--дата завяршэння--> |0506 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--Дзень нараджэння--> |0507 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, выдаў Паланецкі універсал--> |0508 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}}<!--1943, Трагедыя ў Налібаках--> |0509 ={{Выбраны змест/Фрыдрых Шылер}}<!--памёр 9 мая 1805--> |0510 ={{Выбраны змест/Вожык у тумане}} |0511 ={{Выбраны змест/Кірыла Тураўскі}}<!--1993 На Замкавай гары ў Тураве ўсталяваны помнік у гонар Кірылы Тураўскага--> |0512 ={{Выбраны змест/Курапаты}} |0513 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дата смерці--> |0514 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}}<!--рэферэндум 1995 года--> |0515 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--літаратурны дэбют--> |0516 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--арыштаваны Ф. Кабуга, адзін з галоўных абвінавачаных--> |0517 ={{Выбраны змест/Стакгольм}}<!--1788: У Стакгольме адкрыўся Каралеўскі драматычны тэатр--> |0518 ={{Выбраны змест/Загляне сонца і ў наша аконца}}<!--заснавана--> |0519 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--20 мая 1983 першая публікацыя даследавання з вылучэннем новага віруса--> |0520 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}}<!--дата нараджэння--> |0521 ={{Выбраны змест/Гімн любові}} |0522 ={{Выбраны змест/Канскі кінафестываль 1994}}<!--праходзіў з 12 па 23 мая--> |0523 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--дата смерці--> |0524 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}} |0525 ={{Выбраны змест/Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета}}<!--1938: адкрыўся--> |0526 ={{Выбраны змест/Каспар Хаўзер}}<!--1828, апынуўся ў Нюрнбергу--> |0527 ={{Выбраны змест/Венера (планета)}} |0528 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}} |0529 ={{Выбраны змест/Корань (матэматыка)}} |0530 ={{Выбраны змест/Пітэр Паўль Рубенс}}<!--дата смерці--> |0531 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1859: Запушчаны гадзіннік на вежы Біг-Бен--> <!--чэрвень--> |0601 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--дзень смерці--> |0602 ={{Выбраны змест/Рыцар Янка і каралеўна Мілана}}<!--чытанка на вакацыі--> |0603 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1988, артыкул у ЛіМе--> |0604 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1918: апублікавана «Беларуская граматыка для школ» Б. Тарашкевіча.--> |0605 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--Дзень памяці--> |0606 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |0607 ={{Выбраны змест/Дзмітрый Іванавіч Вішнявецкі}} |0608 ={{Выбраны змест/Сцяг Бутана}}<!--афіцыйна зацверджаны, 1972--> |0609 ={{Выбраны змест/Ціроль}} |0610 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}}<!--1794: У Гродне ўтворана Цэнтральная дэпутацыя ВКЛ--> |0611 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1923, выйшла ў свет--> |0612 ={{Выбраны змест/Цягліцы чалавека}} |0613 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}}<!--1831, нарадзіўся Джэймс Максвел--> |0614 ={{Выбраны змест/BMW 328}}<!--1936: Аўтамабіль упершыню прадстаўлены на Міжнароднай гонцы на трасе Нюрбургрынг--> |0615 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0616 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--1903: Пачалася першая арктычная экспедыцыя Руаля Амундсена--> |0617 ={{Выбраны змест/Насякомыя}} |0618 ={{Выбраны змест/Авіяцыя эфіопа-эрытрэйскай вайны}}<!--2000: Спынены баявыя дзеянні--> |0619 ={{Выбраны змест/Васіль Быкаў}}<!--Дзень нараджэння--> |0620 ={{Выбраны змест/Сонечныя зацьменні XX стагоддзя}}<!--1955: Найдаўжэйшае ў XX стагоддзі поўнае сонечнае зацьменне.--> |0621 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}} |0622 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--летняе сонцастаянне ў Паўночным паўшар'і--> |0623 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--дата пачатку--> |0624 ={{Выбраны змест/Купалле}}<!--Адзначаецца ў ноч на 24 чэрвеня--> |0625 ={{Выбраны змест/Антон Іванавіч Дзянікін}}<!--1919: Армія А. Дзянікіна ўзяла Харкаў--> |0626 ={{Выбраны змест/Кастусь Каліноўскі}}<!--1863: створаны Выканаўчы аддзел Літвы, цэнтр кіраўніцтва паўстаннем--> |0627 ={{Выбраны змест/Канвой PQ-17}}<!--1942: Арктычны канвой адправіўся ў СССР--> |0628 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}}<!--дата гібелі Янкі Купалы--> |0629 ={{Выбраны змест/Парэчкі чорныя}} |0630 ={{Выбраны змест/Другая кангалезская вайна}}<!--2003, завяршылася, падпісана мірнае пагадненне--> <!--ліпень--> |0701 ={{Выбраны змест/Аўгусцін Кентэрберыйскі}}<!--1643: склікана асамблея, якая рэфармавала англіканскую царкву--> |0702 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень смерці--> |0703 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--вызвалены Мінск--> |0704 ={{Выбраны змест/Рабінавая ноч}} |0705 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}} |0706 ={{Выбраны змест/Фінскі заліў}}<!--1788: Руская эскадра разбіла шведскі флот--> |0707 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--Дзень нараджэння--> |0708 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}} |0709 ={{Выбраны змест/Чэрокі}} |0710 ={{Выбраны змест/Нікола Тэсла}}<!--Дзень нараджэння--> |0711 ={{Выбраны змест/Замкавая вуліца (Гродна)}}<!--1496: Горад Гродна атрымаў поўнае магдэбургскае права.--> |0712 ={{Выбраны змест/Кніганошы}}<!--1920: РСФСР прызнала Літоўскую Рэспубліку--> |0713 ={{Выбраны змест/Подых навальніцы (фільм)}} |0714 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}} |0715 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}}<!--1410--> |0716 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1994: камета Шумейкераў — Леві 9 урэзалася ў атмасферу--> |0717 ={{Выбраны змест/Славакія}}<!--Дзень Незалежнасці--> |0718 ={{Выбраны змест/Берэн і Луціен}} |0719 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1930, арыштаваны ў Менску--> |0720 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}}<!--2012: Пасля рэстаўрацыі адкрыўся--> |0721 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень нараджэння--> |0722 ={{Выбраны змест/Беларускі партрэт XII―XVIII стагоддзяў}} |0723 ={{Выбраны змест/Альтаміра (пячора)}} |0724 ={{Выбраны змест/Жаўрук-смяцюх}} |0725 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--дзень смерці--> |0726 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}} |0727 ={{Выбраны змест/Знешняя палітыка БССР}}<!--Дэкларацыя аб аб дзяржаўным суверэнітэце--> |0728 ={{Выбраны змест/Італьянскі фронт Першай сусветнай вайны}} |0729 ={{Выбраны змест/Меркурый}} |0730 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Віта}} |0731 ={{Выбраны змест/Вялікае Княства Літоўскае}}<!--1649: бітва пад Лоевам--> <!--жнівень--> |0801 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0802 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}}<!--спынена дзеянне Статута ВКЛ на тэрыторыі Віленскай, Гродзенскай і Мінскай губерній--> |0803 ={{Выбраны змест/Грудное выкормліванне}} |0804 ={{Выбраны змест/Голад (раман)}}<!--1859: Нарадзіўся Кнут Гамсун--> |0805 ={{Выбраны змест/Японцы}} |0806 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1517: У Празе Францыск Скарына выдаў сваю першую кнігу «Псалтыр»--> |0807 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--дата смерці--> |0808 ={{Выбраны змест/Імперская трансантарктычная экспедыцыя}}<!--дата пачатку--> |0809 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |0810 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}} |0811 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}}<!--1127: Першае ўпамінанне пра Горадзен у пісьмовых крыніцах--> |0812 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0813 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--дата смерці--> |0814 ={{Выбраны змест/Тэорыя струн}} |0815 ={{Выбраны змест/Спіс карцін Пітэра Брэйгеля Старэйшага}} |0816 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}} |0817 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--Дзень незалежнасці--> |0818 ={{Выбраны змест/Раман Паланскі}}<!--Дзень нараджэння--> |0819 ={{Выбраны змест/Старабеларуская мова}} |0820 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0821 ={{Выбраны змест/Спіс штатаў і тэрыторый ЗША}}<!--1959: Гаваі абвешчаны 50-м штатам ЗША--> |0822 ={{Выбраны змест/Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі}}<!--Дзень нараджэння--> |0823 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--Дзень смерці--> |0824 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень незалежнасці Украіны--> |0825 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--1989: Касмічны апарат «Вояджэр-2» наблізіўся да Нептуна--> |0826 ={{Выбраны змест/Бульба}} |0827 ={{Выбраны змест/Руны}} |0828 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}} |0829 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0830 ={{Выбраны змест/Ніл Гілевіч}} |0831 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--2012, прэм’ера--> <!--верасень--> |0901 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}}<!--да Дня ведаў--> |0902 ={{Выбраны змест/Лазер}} |0903 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}} |0904 ={{Выбраны змест/Міжнародны адказны купон}} |0905 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Сіні}}<!--1993: На Венецыянскім кінафестывалі адбылася прэм’ера фільма--> |0906 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--1933: на савецка-польскай мяжы Ф. Аляхновіча абмянялі на Б. Тарашкевіча--> |0907 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2011 (снукер)}}<!--праходзіў з 5 па 11 верасня--> |0908 ={{Выбраны змест/Гусарыя}}<!--Бітва пад Оршай (1514)--> |0909 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1791: Сталіца ЗША названа ў гонар Джорджа Вашынгтона]]--> |0910 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2014 (снукер)}}<!--праходзіў з 8 па 14 верасня--> |0911 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый Кшыштафа Кеслёўскага}}<!--завяршыўся Венецыянскі кінафестываль 1993--> |0912 ={{Выбраны змест/Underdog}}<!--2014, выйшаў альбом--> |0913 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}} |0914 ={{Выбраны змест/Пётр Аркадзьевіч Сталыпін}}<!--смяротна паранены--> |0915 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2015 (снукер)}}<!--праходзіў з 14 па 20 верасня--> |0916 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}}<!--1991, утвораны нацыянальны парк Белавежская пушча--> |0917 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--Дзень нараджэння--> |0918 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2012 (снукер)}}<!--праходзіў з 17 па 23 верасня--> |0919 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--прыняты як дзяржаўны, 1991--> |0920 ={{Выбраны змест/Гульня тронаў (раман)}}<!--1948: Нарадзіўся Джордж Рэйманд Рычард Марцін, аўтар--> |0921 ={{Выбраны змест/Вялікая Траецкая вуліца (Гродна)}}<!--1801: Створана Гродзенская губерня замест ліквідаванай Літоўскай--> |0922 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1972: Заснаваны Коласаўскі мемарыяльны заказнік--> |0923 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--Выяўлены ў 1846 годзе--> |0924 ={{Выбраны змест/Пыха і перадузятасць (міні-серыял, 1995)}}<!--Прэм’ера адбылася на канале BBC One--> |0925 ={{Выбраны змест/Аўрэліян}}<!--дата смерці--> |0926 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2016 (снукер)}}<!--праходзіў з 19 па 25 верасня--> |0927 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0928 ={{Выбраны змест/Уладзіслаў Галубок}}<!--дата смерці--> |0929 ={{Выбраны змест/Кукуруза}} |0930 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}}<!--Дзень нараджэння--> <!--кастрычнік--> |1001 ={{Выбраны змест/Requiem for my friend}}<!--Прэм’ера «Рэквіема» адбылася 1 кастрычніка 1998 года ў Вялікім тэатры Варшавы--> |1002 ={{Выбраны змест/Алаіза Пашкевіч}} |1003 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}}<!--Дзень нямецкага адзінства--> |1004 ={{Выбраны змест/Тэйлар Свіфт}}<!--2006 год, рэліз першага альбома--> |1005 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1006 ={{Выбраны змест/Ківі (птушка)}}<!--1769: Джэймс Кук высадзіўся ў Новай Зеландыі.--> |1007 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}} |1008 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--1085, асвечаны--> |1009 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна}}<!--1964, нарадзіўся кінарэжысёр Гільерма дэль Тора--> |1010 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дзень нараджэння--> |1011 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна (саўндтрэк)}}<!--2006, фільм выйшаў у пракат у Іспаніі--> |1012 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1920: Абвешчана Сярэдняя Літва--> |1013 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}}<!--дзень нараджэння--> |1014 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў прэміі па эканоміцы імя Альфрэда Нобеля}} |1015 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--1997: старт праекта даследванняў Сатурна і Тытана — Касіні-Гюйгенс--> |1016 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}}<!--1978: абраны Папа Рымскі Ян Павел ІІ--> |1017 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--Фільм выйшаў у пракат у 17 кастрычніка 1985 года--> |1018 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--1926: Якубу Коласу нададзена званне Народнага паэта--> |1019 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--1900: прадставіў формулу цеплавога выпрамянення--> |1020 ={{Выбраны змест/Цытазоль}} |1021 ={{Выбраны змест/Ядловец звычайны}} |1022 ={{Выбраны змест/Прэрафаэліты}} |1023 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |1024 ={{Выбраны змест/The Hobbit (гульня, 2003)}}<!--упершыню выпушчана ў Еўропе для платформы Game Boy Advance--> |1025 ={{Выбраны змест/Станіслаў Нікадзімавіч Булак-Балаховіч}}<!--1920: яго войскі пачалі ваенныя дзеянні супраць Чырвонай Арміі--> |1026 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму сцэнарысту}} |1027 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень украінскага пісьменства і мовы--> |1028 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}}<!--1523: У Кракаве выйшла з друку «Песня пра зубра»--> |1029 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1937: У Менску расстраляны шматлікія дзеячы культуры, асветы і дзяржаўнага апарату--> |1030 ={{Выбраны змест/Уладзімір Васілевіч Тэраўскі}}<!--1919: апублікаваны верш М.Краўцова «Ваяцкі марш», музыку гімна напісаў У.Тэраўскі.--> |1031 ={{Выбраны змест/Каліна звычайная}} <!--даты лістапада--> |1101 ={{Выбраны змест/Шэкспіраўскае пытанне}}<!--1604: Трагедыю «Атэла» ўпершыню прадставілі ў Лондане.--> |1102 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}}<!--1585, Стэфан Баторый прыбыў у Горадзен--> |1103 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--дзень нараджэння Якуба Коласа--> |1104 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--1979: натоўпы ісламістаў урываюцца на тэрыторыю пасольства ЗША ў Тэгеране--> |1105 ={{Выбраны змест/Хвароба Альцгеймера}}<!--1994: Апублікаваны ліст, дзе Рональд Рэйган паведаміў, што церпіць на хваробу--> |1106 ={{Выбраны змест/Спіс краін з некалькімі сталіцамі}}<!--2005: Рэзідэнцыя ўрада М’янмы перанесена з г. Янгон (Рангун) у Найп’іда--> |1107 ={{Выбраны змест/Вуліца Карла Маркса (Мінск)}}<!--1917: Рэвалюцыя ў Расіі--> |1108 ={{Выбраны змест/Арыфметыка}} |1109 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1512: Францыск Скарына ў Падуі абараніў ступень доктара медыцынскіх навук--> |1110 ={{Выбраны змест/Соф’я Гальшанская}}<!--1444: адстойвала правы Казіміра на польскі трон--> |1111 ={{Выбраны змест/Рускі (апавяданне)}}<!--дата завяршэння Першай сусветнай вайны--> |1112 ={{Выбраны змест/Роберт Фалкан Скот}}<!--знойдзены целы згінулага Роберта Скота i членаў яго экспедыцыі--> |1113 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дзень нараджэння--> |1114 ={{Выбраны змест/Ватыканская апостальская бібліятэка}} |1115 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}} |1116 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Чырвоны}} |1117 ={{Выбраны змест/Ансамбль Віленскага ўніверсітэта}}<!--Міжнародны дзень студэнтаў--> |1118 ={{Выбраны змест/Проня}}<!--1943: фарсіраванне--> |1119 ={{Выбраны змест/Палёт над гняздом зязюлі (фільм)}}<!--1975: Прэм’ера фільма на кінафестывалі ў Чыкага--> |1120 ={{Выбраны змест/Яўгенія Янішчыц}}<!--дзень нараджэння--> |1121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}}<!--асвечаны ў 1910 годзе--> |1122 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}}<!--1918: Юзаф Пілсудскі абвешчаны «часовым начальнікам» Польскай дзяржавы--> |1123 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--скасавана ў 1793 годзе--> |1124 ={{Выбраны змест/Беларускае фэнтэзі}} |1125 ={{Выбраны змест/Тэатр Вялікага Княства Літоўскага}}<!--1795: ВКЛ спыніла існаванне--> |1126 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1127 ={{Выбраны змест/Сымон Аляксандравіч Рак-Міхайлоўскі}}<!--дата гібелі--> |1128 ={{Выбраны змест/Міхась Чарот}}<!--1923: Заснаванае літаратурнае аб’яднанне «Маладняк»--> |1129 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}}<!--1982, прэм’ера фільма--> |1130 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1917, газета «Вольная Беларусь» надрукавала верш М. Багдановіча «Пагоня»--> <!--снежань--> |1201 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--Сусветны дзень барацьбы са СНІД--> |1202 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}} |1203 ={{Выбраны змест/Бульба}}<!--1586: У Англію з Амерыкі упершыню завезена бульба--> |1204 ={{Выбраны змест/Прывід пяра}}<!--2010: цырымонія прысуджэння Еўрапейскай кінапрэміі--> |1205 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--дата смерці--> |1206 ={{Выбраны змест/American McGee’s Alice}}<!--дата рэлізу (5—6 снежня 2000)--> |1207 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2019}}<!--адбылася цырымонія ўручэння--> |1208 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}} |1209 ={{Выбраны змест/Максім Багдановіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1210 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне}}<!--уручаецца 10 снежня--> |1211 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1991: Вярхоўны Савет Беларусі зацвердзіў палажэнне аб дзяржаўным сцягу--> |1212 ={{Выбраны змест/Эфіопа-эрытрэйская вайна}}<!--2000: завяршылася мірным пагадненнем.--> |1213 ={{Выбраны змест/Падвойнае жыццё Веранікі}}<!--1981: У Польшчы ўведзена ваеннае становішча--> |1214 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--дасягнуў Паўднёвага полюса 14 снежня 1911--> |1215 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2018}}<!--адбылася--> |1216 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2013 (снукер)}} |1217 ={{Выбраны змест/Чарніцы}} |1218 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--Першы Усебеларускі з’езд--> |1219 ={{Выбраны змест/Вобласць глыбокага агляду Хабла}}<!--Пабудова відарысу праводзілася з 18 па 28 снежня 1995 года--> |1220 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1221 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}} |1222 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}}<!--нарадзілася Скарлет Ёхансан, выканаўца галоўнай ролі--> |1223 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дата смерці--> |1224 ={{Выбраны змест/Адам Міцкевіч}}<!--Дзень нарадэння--> |1225 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Нараджэнне Хрыстова--> |1226 ={{Выбраны змест/Каляды}}<!--Каляды--> |1227 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--1949: Каралева Нідэрландаў прызнала суверэнітэт Інданезіі--> |1228 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |1229 ={{Выбраны змест/Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч}}<!--дата смерці--> |1230 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |1231 ={{Выбраны змест/Спіс дзеючых нацыянальных канстытуцый}} }}<noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны класіфікацыі артыкулаў|*]] </noinclude> klncneuyvjvslmqei7hwt75iuqcip1f 5129646 5129619 2026-04-19T18:35:13Z JerzyKundrat 174 5129646 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{doc-inline}} '''Гэты шаблон прызначаны для паказу аднаго з выбраных артыкулаў.''' Навошта гэта трэба? Для аўтаматычнай устаўкі апісанняў на [[Партал:Выбраны змест]] і [[Галоўная старонка|Галоўную старонку]]. Сюды ўключаюцца: * [[Вікіпедыя:Выдатныя артыкулы|выдатныя артыкулы]] * пераможцы конкурсу [[Вікіпедыя:Артыкулы года|Артыкулы года]] * апошнія абраныя артыкулы * найбольш прагляданыя абраныя артыкулы, гл. [https://pageviews.wmcloud.org/?project=be.wikipedia.org Аналіз колькасці праглядаў] <!-- Калі ласка, артыкулы дадавайце з прывязкай да календара--> </div></noinclude> {{#switch: {{ #expr: {{CURRENTMONTH}}{{CURRENTDAY2}} | }} <!--студзень--> |0101 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}} |0102 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--1901: апублікаваў кнігу «Псіхапаталогія паўсядзённага жыцця»--> |0103 ={{Выбраны змест/Торын Дубашчыт}}<!--1892: Нарадзіўся пісьменнік Джон Толкін--> |0104 ={{Выбраны змест/Homo floresiensis}} |0105 ={{Выбраны змест/Эрнэст Генры Шэклтан}}<!--дата смерці--> |0106 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}} |0107 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1566: Галілеа Галілей адкрыў 4 спадарожнікі--> |0108 ={{Выбраны змест/Лоўрэнс Альма-Тадэма}}<!--дата нараджэння--> |0109 ={{Выбраны змест/Савецкія ваенныя спецыялісты за мяжой}} |0110 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1863: пачало працаваць першае ў свеце метро--> |0111 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386: Прадстаўнікі Польшчы перадалі акт аб перавыбранні яго каралём--> |0112 ={{Выбраны змест/Мінск}}<!--1591: атрымаў герб--> |0113 ={{Выбраны змест/Кандрат Крапіва}} |0114 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--2005: зонд «Гюйгенс» увайшоў у атмасферу Тытана--> |0115 ={{Выбраны змест/Водна-зялёны дыяметр Мінска}}<!--1976: Уведзена ў эксплуатацыю Вілейска-Мінская водная сістэма--> |0116 ={{Выбраны змест/Максім Танк}} |0117 ={{Выбраны змест/Мастэрс 2013 (снукер)}}<!--праходзіў з 13 па 20 студзеня--> |0118 ={{Выбраны змест/Вітаўт}}<!--1401: выдаў першыя акты Віленска-Радамскай уніі--> |0119 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Хрышчэнне Гасподняе паводле юліянскага календара--> |0120 ={{Выбраны змест/Спіс прэзідэнтаў ЗША}}<!--46-ы Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн заступіў на пасаду 20 студзеня 2021--> |0121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0122 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1919, падпісаў мемарыял беларускага ўрада старшыні Парыжскай мірнай канферэнцыі--> |0123 ={{Выбраны змест/Белы карлік}} |0124 ={{Выбраны змест/Першая Івуарыйская вайна}}<!--2003: заключана пагадненне ў Ліна-Маркусі, спроба мірнага ўрэгулявання--> |0125 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0126 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1990: Вярхоўны Савет БССР прыняў Закон «Аб мовах», абвяшчэнне беларускай мовы дзяржаўнай--> |0127 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--1913: першая пастаноўка «Паўлінкі»--> |0128 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}} |0129 ={{Выбраны змест/ГАЗ-АА}}<!--1932: З канвеера сышоў першы аўтамабіль--> |0130 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}} |0131 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--828: З Александрыі ў Венецыю былі прывезены мошчы евангеліста Марка--> <!--люты--> |0201 ={{Выбраны змест/German Masters 2014 (снукер)}}<!--вызначыліся фіналісты--> |0202 ={{Выбраны змест/Мяцеж Глінскіх}}<!--1508, Міхаіл Глінскі учыніў расправу над Янам Забярэзінскім--> |0203 ={{Выбраны змест/Рагнеда Рагвалодаўна}} |0204 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--Дзень нараджэння--> |0205 ={{Выбраны змест/Лівійскі крызіс}}<!--2021: Бакі лівійскага канфлікту зацвердзілі аб’яднаны часовы ўрад--> |0206 ={{Выбраны змест/Пятрусь Броўка}} |0207 ={{Выбраны змест/Аляксандр Васільевіч Калчак}}<!--дата гібелі--> |0208 ={{Выбраны змест/Цягліцы шыі чалавека}} |0209 ={{Выбраны змест/Айны}} |0210 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1938: расстраляны--> |0211 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}} |0212 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}} |0213 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}} |0214 ={{Выбраны змест/Берэн і Луціен}}<!--дзень закаханых--> |0215 ={{Выбраны змест/Антоній Ляшчэвіч}} |0216 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1918: абвешчана Дэкларацыя незалежнасці Літвы--> |0217 ={{Выбраны змест/Свяшчэнная Рымская імперыя}}<!--1568: падпісаны мір з асманскім султанам--> |0218 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--дата смерці--> |0219 ={{Выбраны змест/Падзеі ў Мінску 19—21 лютага 1918 года}} |0220 ={{Выбраны змест/Паўднёваамерыканская дрэдноўтная гонка}}<!--1907: Бразілія зацвердзіла праект будаўніцтва дрэдноўтаў--> |0221 ={{Выбраны змест/Беларускі лацінскі алфавіт}}<!--Міжнародны дзень роднай мовы--> |0222 ={{Выбраны змест/Уран (планета)}}<!--1789: Уільям Гершэль адзначыў, што імаверна ў планеты ёсць кольцы.--> |0223 ={{Выбраны змест/Георг Фрыдрых Гендэль}}<!--дзень нараджэння--> |0224 ={{Выбраны змест/Рыгор Барадулін}}<!--дзень нараджэння--> |0225 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}} |0226 ={{Выбраны змест/Савецкая вуліца (Гродна)}} |0227 ={{Выбраны змест/Нерон}} |0228 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1920: пакінуў пасаду старшыні Рады народных міністраў БНР.--> |0229 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1996: Баснійскі ўрад афіцыйна абвясціў аб спыненні аблогі--> <!--сакавік--> |0301 ={{Выбраны змест/Бук лясны}} |0302 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}} |0303 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--1067: бітва на Нямізе, першая згадка пра Менеск (Мінск)--> |0304 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386, каранаваны--> |0305 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}}<!--1562: Магістр Лівонскага ордэна ададаў яму ордэнскую пячатку і ключы ад Рыгі--> |0306 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--Дзень нараджэння--> |0307 ={{Выбраны змест/Нарвежская антарктычная экспедыцыя (1910—1912)}}<!--завяршылася, прыбыла ў Хобарт--> |0308 ={{Выбраны змест/Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі}}<!--Celebrate Women!--> |0309 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0310 ={{Выбраны змест/World Open 2014 (снукер)}}<!--стартаваў--> |0311 ={{Выбраны змест/Ла-Карунья}} |0312 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}}<!--2020, распачаўся Першы Рэспубліканскі краязнаўчы форум Беларусі--> |0313 ={{Выбраны змест/Кшыштаф Кеслёўскі}}<!--дата смерці--> |0314 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Тамаша Аквінскага і кляштар дамініканцаў (Мінск)}}<!--1499: Вялікі князь Аляксандр надаў Менску магдэбургскае права--> |0315 ={{Выбраны змест/Беларусь}}<!--Дзень Канстытуцыі--> |0316 ={{Выбраны змест/Масавае забойства ў Сангмі}}<!--здзейснена--> |0317 ={{Выбраны змест/Васіль Феафілавіч Купрэвіч}}<!--дата смерці--> |0318 ={{Выбраны змест/Hair Peace Salon}}<!--2012, гурт зрабіў анонс першага студыйнага альбома «Gentleman»--> |0319 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}} |0320 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--вясенняе раўнадзенства прыблізна 20 сакавіка--> |0321 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0322 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--знішчана Хатынь--> |0323 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0324 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, пачатак паўстання--> |0325 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1918, прынята Трэцяя Устаўная грамата--> |0326 ={{Выбраны змест/BioShock Infinite}}<!--2013, дата выпуску--> |0327 ={{Выбраны змест/Бясслаўныя вырадкі}}<!--1963, нарадзіўся кінарэжысёр і сцэнарыст Квенцін Таранціна--> |0328 ={{Выбраны змест/Цёрн}} |0329 ={{Выбраны змест/Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014}}<!--стартавала--> |0330 ={{Выбраны змест/Апіева дарога}} |0331 ={{Выбраны змест/Вайна ў Харватыі}}<!--1991: інцыдэнт каля Плітвіцкіх азёр, пачатак вайны--> <!--красавік--> |0401 ={{Выбраны змест/Беркут}}<!--Міжнародны дзень птушак--> |0402 ={{Выбраны змест/Камета Хейла — Бопа}}<!--прайшла перыгелій 1 красавіка 1997--> |0403 ={{Выбраны змест/Беларуская іканапісная школа (XVI — XVIII стагоддзі)}} |0404 ={{Выбраны змест/Наступленне на Трыпалі (2019—2020)}}<!--камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй Х. Хафтар загадаў пачаць наступленне--> |0405 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1992: Пачалася аблога Сараева ў час Баснійскай вайны--> |0406 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}} |0407 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--з 7 красавіка 1994 г. па сярэдзіну ліпеня--> |0408 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--1789: выправіўся ў падарожжа ў Паўночную Германію--> |0409 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}} |0410 ={{Выбраны змест/Беларускія народныя танцы}} |0411 ={{Выбраны змест/Хвароба Паркінсона}}<!--Сусветны Дзень Джэймса Паркінсона--> |0412 ={{Выбраны змест/Міжнародная касмічная станцыя}}<!--Міжнародны дзень палёту чалавека ў космас--> |0413 ={{Выбраны змест/Герой Беларусі}}<!--Пастанова Вярхоўнага Савета Беларусі, 1995 год--> |0414 ={{Выбраны змест/Першы фестываль біт-ансамбляў Мінска}}<!--завяршыўся--> |0415 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}} |0416 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--паводле рэкамендацыі Адама Міцкевіча залічаецца ў Таварыства філаматаў--> |0417 ={{Выбраны змест/Тор (фільм)}}<!--2011, Сусветная прэм’ера фільма адбылася ў Сіднеі--> |0418 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}}<!--Дзень смерці--> |0419 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0420 ={{Выбраны змест/Часнок}} |0421 ={{Выбраны змест/Фрэдэрык Кук}}<!--1908: дасягнуў паводле яго заявы Паўночнага полюса--> |0422 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}} |0423 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--дата нараджэння--> |0424 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1800: Заснавана Бібліятэка Кангрэса ў Вашынгтоне--> |0425 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |0426 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый фільма «Я абвінавачваю» (2019)}} |0427 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}}<!--1706: Войскі Карла XII захапілі і спалілі Мірскі замак--> |0428 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--дата смерці--> |0429 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--1966: завершыў раман «Хрыстос прызямліўся ў Гародні»--> |0430 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}} <!--травень--> |0501 ={{Выбраны змест/Айртан Сена}}<!--дата гібелі--> |0502 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}} |0503 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--прынята--> |0504 ={{Выбраны змест/Маргарэт Тэтчэр}}<!--1979: заступіла на пасаду Прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі--> |0505 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}}<!--дата завяршэння--> |0506 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--Дзень нараджэння--> |0507 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, выдаў Паланецкі універсал--> |0508 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}}<!--1943, Трагедыя ў Налібаках--> |0509 ={{Выбраны змест/Фрыдрых Шылер}}<!--памёр 9 мая 1805--> |0510 ={{Выбраны змест/Вожык у тумане}} |0511 ={{Выбраны змест/Кірыла Тураўскі}}<!--1993 На Замкавай гары ў Тураве ўсталяваны помнік у гонар Кірылы Тураўскага--> |0512 ={{Выбраны змест/Курапаты}} |0513 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дата смерці--> |0514 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}}<!--рэферэндум 1995 года--> |0515 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--літаратурны дэбют--> |0516 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--арыштаваны Ф. Кабуга, адзін з галоўных абвінавачаных--> |0517 ={{Выбраны змест/Стакгольм}}<!--1788: У Стакгольме адкрыўся Каралеўскі драматычны тэатр--> |0518 ={{Выбраны змест/Загляне сонца і ў наша аконца}}<!--заснавана--> |0519 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--20 мая 1983 першая публікацыя даследавання з вылучэннем новага віруса--> |0520 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}}<!--дата нараджэння--> |0521 ={{Выбраны змест/Гімн любові}} |0522 ={{Выбраны змест/Канскі кінафестываль 1994}}<!--праходзіў з 12 па 23 мая--> |0523 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--дата смерці--> |0524 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}} |0525 ={{Выбраны змест/Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета}}<!--1938: адкрыўся--> |0526 ={{Выбраны змест/Каспар Хаўзер}}<!--1828, апынуўся ў Нюрнбергу--> |0527 ={{Выбраны змест/Венера (планета)}} |0528 ={{Выбраны змест/Лабарыя лёгачная}} |0529 ={{Выбраны змест/Корань (матэматыка)}} |0530 ={{Выбраны змест/Пітэр Паўль Рубенс}}<!--дата смерці--> |0531 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1859: Запушчаны гадзіннік на вежы Біг-Бен--> <!--чэрвень--> |0601 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--дзень смерці--> |0602 ={{Выбраны змест/Рыцар Янка і каралеўна Мілана}}<!--чытанка на вакацыі--> |0603 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1988, артыкул у ЛіМе--> |0604 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1918: апублікавана «Беларуская граматыка для школ» Б. Тарашкевіча.--> |0605 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--Дзень памяці--> |0606 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |0607 ={{Выбраны змест/Дзмітрый Іванавіч Вішнявецкі}} |0608 ={{Выбраны змест/Сцяг Бутана}}<!--афіцыйна зацверджаны, 1972--> |0609 ={{Выбраны змест/Ціроль}} |0610 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}}<!--1794: У Гродне ўтворана Цэнтральная дэпутацыя ВКЛ--> |0611 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1923, выйшла ў свет--> |0612 ={{Выбраны змест/Цягліцы чалавека}} |0613 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}}<!--1831, нарадзіўся Джэймс Максвел--> |0614 ={{Выбраны змест/BMW 328}}<!--1936: Аўтамабіль упершыню прадстаўлены на Міжнароднай гонцы на трасе Нюрбургрынг--> |0615 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0616 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--1903: Пачалася першая арктычная экспедыцыя Руаля Амундсена--> |0617 ={{Выбраны змест/Насякомыя}} |0618 ={{Выбраны змест/Авіяцыя эфіопа-эрытрэйскай вайны}}<!--2000: Спынены баявыя дзеянні--> |0619 ={{Выбраны змест/Васіль Быкаў}}<!--Дзень нараджэння--> |0620 ={{Выбраны змест/Сонечныя зацьменні XX стагоддзя}}<!--1955: Найдаўжэйшае ў XX стагоддзі поўнае сонечнае зацьменне.--> |0621 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}} |0622 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--летняе сонцастаянне ў Паўночным паўшар'і--> |0623 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--дата пачатку--> |0624 ={{Выбраны змест/Купалле}}<!--Адзначаецца ў ноч на 24 чэрвеня--> |0625 ={{Выбраны змест/Антон Іванавіч Дзянікін}}<!--1919: Армія А. Дзянікіна ўзяла Харкаў--> |0626 ={{Выбраны змест/Кастусь Каліноўскі}}<!--1863: створаны Выканаўчы аддзел Літвы, цэнтр кіраўніцтва паўстаннем--> |0627 ={{Выбраны змест/Канвой PQ-17}}<!--1942: Арктычны канвой адправіўся ў СССР--> |0628 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}}<!--дата гібелі Янкі Купалы--> |0629 ={{Выбраны змест/Парэчкі чорныя}} |0630 ={{Выбраны змест/Другая кангалезская вайна}}<!--2003, завяршылася, падпісана мірнае пагадненне--> <!--ліпень--> |0701 ={{Выбраны змест/Аўгусцін Кентэрберыйскі}}<!--1643: склікана асамблея, якая рэфармавала англіканскую царкву--> |0702 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень смерці--> |0703 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--вызвалены Мінск--> |0704 ={{Выбраны змест/Рабінавая ноч}} |0705 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}} |0706 ={{Выбраны змест/Фінскі заліў}}<!--1788: Руская эскадра разбіла шведскі флот--> |0707 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--Дзень нараджэння--> |0708 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}} |0709 ={{Выбраны змест/Чэрокі}} |0710 ={{Выбраны змест/Нікола Тэсла}}<!--Дзень нараджэння--> |0711 ={{Выбраны змест/Замкавая вуліца (Гродна)}}<!--1496: Горад Гродна атрымаў поўнае магдэбургскае права.--> |0712 ={{Выбраны змест/Кніганошы}}<!--1920: РСФСР прызнала Літоўскую Рэспубліку--> |0713 ={{Выбраны змест/Подых навальніцы (фільм)}} |0714 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}} |0715 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}}<!--1410--> |0716 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1994: камета Шумейкераў — Леві 9 урэзалася ў атмасферу--> |0717 ={{Выбраны змест/Славакія}}<!--Дзень Незалежнасці--> |0718 ={{Выбраны змест/Берэн і Луціен}} |0719 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1930, арыштаваны ў Менску--> |0720 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}}<!--2012: Пасля рэстаўрацыі адкрыўся--> |0721 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень нараджэння--> |0722 ={{Выбраны змест/Беларускі партрэт XII―XVIII стагоддзяў}} |0723 ={{Выбраны змест/Альтаміра (пячора)}} |0724 ={{Выбраны змест/Жаўрук-смяцюх}} |0725 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--дзень смерці--> |0726 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}} |0727 ={{Выбраны змест/Знешняя палітыка БССР}}<!--Дэкларацыя аб аб дзяржаўным суверэнітэце--> |0728 ={{Выбраны змест/Італьянскі фронт Першай сусветнай вайны}} |0729 ={{Выбраны змест/Меркурый}} |0730 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Віта}} |0731 ={{Выбраны змест/Вялікае Княства Літоўскае}}<!--1649: бітва пад Лоевам--> <!--жнівень--> |0801 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0802 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}}<!--спынена дзеянне Статута ВКЛ на тэрыторыі Віленскай, Гродзенскай і Мінскай губерній--> |0803 ={{Выбраны змест/Грудное выкормліванне}} |0804 ={{Выбраны змест/Голад (раман)}}<!--1859: Нарадзіўся Кнут Гамсун--> |0805 ={{Выбраны змест/Японцы}} |0806 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1517: У Празе Францыск Скарына выдаў сваю першую кнігу «Псалтыр»--> |0807 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--дата смерці--> |0808 ={{Выбраны змест/Імперская трансантарктычная экспедыцыя}}<!--дата пачатку--> |0809 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |0810 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}} |0811 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}}<!--1127: Першае ўпамінанне пра Горадзен у пісьмовых крыніцах--> |0812 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0813 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--дата смерці--> |0814 ={{Выбраны змест/Тэорыя струн}} |0815 ={{Выбраны змест/Спіс карцін Пітэра Брэйгеля Старэйшага}} |0816 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}} |0817 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--Дзень незалежнасці--> |0818 ={{Выбраны змест/Раман Паланскі}}<!--Дзень нараджэння--> |0819 ={{Выбраны змест/Старабеларуская мова}} |0820 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0821 ={{Выбраны змест/Спіс штатаў і тэрыторый ЗША}}<!--1959: Гаваі абвешчаны 50-м штатам ЗША--> |0822 ={{Выбраны змест/Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі}}<!--Дзень нараджэння--> |0823 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--Дзень смерці--> |0824 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень незалежнасці Украіны--> |0825 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--1989: Касмічны апарат «Вояджэр-2» наблізіўся да Нептуна--> |0826 ={{Выбраны змест/Бульба}} |0827 ={{Выбраны змест/Руны}} |0828 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}} |0829 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0830 ={{Выбраны змест/Ніл Гілевіч}} |0831 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--2012, прэм’ера--> <!--верасень--> |0901 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}}<!--да Дня ведаў--> |0902 ={{Выбраны змест/Лазер}} |0903 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}} |0904 ={{Выбраны змест/Міжнародны адказны купон}} |0905 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Сіні}}<!--1993: На Венецыянскім кінафестывалі адбылася прэм’ера фільма--> |0906 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--1933: на савецка-польскай мяжы Ф. Аляхновіча абмянялі на Б. Тарашкевіча--> |0907 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2011 (снукер)}}<!--праходзіў з 5 па 11 верасня--> |0908 ={{Выбраны змест/Гусарыя}}<!--Бітва пад Оршай (1514)--> |0909 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1791: Сталіца ЗША названа ў гонар Джорджа Вашынгтона]]--> |0910 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2014 (снукер)}}<!--праходзіў з 8 па 14 верасня--> |0911 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый Кшыштафа Кеслёўскага}}<!--завяршыўся Венецыянскі кінафестываль 1993--> |0912 ={{Выбраны змест/Underdog}}<!--2014, выйшаў альбом--> |0913 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}} |0914 ={{Выбраны змест/Пётр Аркадзьевіч Сталыпін}}<!--смяротна паранены--> |0915 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2015 (снукер)}}<!--праходзіў з 14 па 20 верасня--> |0916 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}}<!--1991, утвораны нацыянальны парк Белавежская пушча--> |0917 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--Дзень нараджэння--> |0918 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2012 (снукер)}}<!--праходзіў з 17 па 23 верасня--> |0919 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--прыняты як дзяржаўны, 1991--> |0920 ={{Выбраны змест/Гульня тронаў (раман)}}<!--1948: Нарадзіўся Джордж Рэйманд Рычард Марцін, аўтар--> |0921 ={{Выбраны змест/Вялікая Траецкая вуліца (Гродна)}}<!--1801: Створана Гродзенская губерня замест ліквідаванай Літоўскай--> |0922 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1972: Заснаваны Коласаўскі мемарыяльны заказнік--> |0923 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--Выяўлены ў 1846 годзе--> |0924 ={{Выбраны змест/Пыха і перадузятасць (міні-серыял, 1995)}}<!--Прэм’ера адбылася на канале BBC One--> |0925 ={{Выбраны змест/Аўрэліян}}<!--дата смерці--> |0926 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2016 (снукер)}}<!--праходзіў з 19 па 25 верасня--> |0927 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0928 ={{Выбраны змест/Уладзіслаў Галубок}}<!--дата смерці--> |0929 ={{Выбраны змест/Кукуруза}} |0930 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}}<!--Дзень нараджэння--> <!--кастрычнік--> |1001 ={{Выбраны змест/Requiem for my friend}}<!--Прэм’ера «Рэквіема» адбылася 1 кастрычніка 1998 года ў Вялікім тэатры Варшавы--> |1002 ={{Выбраны змест/Алаіза Пашкевіч}} |1003 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}}<!--Дзень нямецкага адзінства--> |1004 ={{Выбраны змест/Тэйлар Свіфт}}<!--2006 год, рэліз першага альбома--> |1005 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1006 ={{Выбраны змест/Ківі (птушка)}}<!--1769: Джэймс Кук высадзіўся ў Новай Зеландыі.--> |1007 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}} |1008 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--1085, асвечаны--> |1009 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна}}<!--1964, нарадзіўся кінарэжысёр Гільерма дэль Тора--> |1010 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дзень нараджэння--> |1011 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна (саўндтрэк)}}<!--2006, фільм выйшаў у пракат у Іспаніі--> |1012 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1920: Абвешчана Сярэдняя Літва--> |1013 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}}<!--дзень нараджэння--> |1014 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў прэміі па эканоміцы імя Альфрэда Нобеля}} |1015 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--1997: старт праекта даследванняў Сатурна і Тытана — Касіні-Гюйгенс--> |1016 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}}<!--1978: абраны Папа Рымскі Ян Павел ІІ--> |1017 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--Фільм выйшаў у пракат у 17 кастрычніка 1985 года--> |1018 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--1926: Якубу Коласу нададзена званне Народнага паэта--> |1019 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--1900: прадставіў формулу цеплавога выпрамянення--> |1020 ={{Выбраны змест/Цытазоль}} |1021 ={{Выбраны змест/Ядловец звычайны}} |1022 ={{Выбраны змест/Прэрафаэліты}} |1023 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |1024 ={{Выбраны змест/The Hobbit (гульня, 2003)}}<!--упершыню выпушчана ў Еўропе для платформы Game Boy Advance--> |1025 ={{Выбраны змест/Станіслаў Нікадзімавіч Булак-Балаховіч}}<!--1920: яго войскі пачалі ваенныя дзеянні супраць Чырвонай Арміі--> |1026 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму сцэнарысту}} |1027 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень украінскага пісьменства і мовы--> |1028 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}}<!--1523: У Кракаве выйшла з друку «Песня пра зубра»--> |1029 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1937: У Менску расстраляны шматлікія дзеячы культуры, асветы і дзяржаўнага апарату--> |1030 ={{Выбраны змест/Уладзімір Васілевіч Тэраўскі}}<!--1919: апублікаваны верш М.Краўцова «Ваяцкі марш», музыку гімна напісаў У.Тэраўскі.--> |1031 ={{Выбраны змест/Каліна звычайная}} <!--даты лістапада--> |1101 ={{Выбраны змест/Шэкспіраўскае пытанне}}<!--1604: Трагедыю «Атэла» ўпершыню прадставілі ў Лондане.--> |1102 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}}<!--1585, Стэфан Баторый прыбыў у Горадзен--> |1103 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--дзень нараджэння Якуба Коласа--> |1104 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--1979: натоўпы ісламістаў урываюцца на тэрыторыю пасольства ЗША ў Тэгеране--> |1105 ={{Выбраны змест/Хвароба Альцгеймера}}<!--1994: Апублікаваны ліст, дзе Рональд Рэйган паведаміў, што церпіць на хваробу--> |1106 ={{Выбраны змест/Спіс краін з некалькімі сталіцамі}}<!--2005: Рэзідэнцыя ўрада М’янмы перанесена з г. Янгон (Рангун) у Найп’іда--> |1107 ={{Выбраны змест/Вуліца Карла Маркса (Мінск)}}<!--1917: Рэвалюцыя ў Расіі--> |1108 ={{Выбраны змест/Арыфметыка}} |1109 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1512: Францыск Скарына ў Падуі абараніў ступень доктара медыцынскіх навук--> |1110 ={{Выбраны змест/Соф’я Гальшанская}}<!--1444: адстойвала правы Казіміра на польскі трон--> |1111 ={{Выбраны змест/Рускі (апавяданне)}}<!--дата завяршэння Першай сусветнай вайны--> |1112 ={{Выбраны змест/Роберт Фалкан Скот}}<!--знойдзены целы згінулага Роберта Скота i членаў яго экспедыцыі--> |1113 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дзень нараджэння--> |1114 ={{Выбраны змест/Ватыканская апостальская бібліятэка}} |1115 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}} |1116 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Чырвоны}} |1117 ={{Выбраны змест/Ансамбль Віленскага ўніверсітэта}}<!--Міжнародны дзень студэнтаў--> |1118 ={{Выбраны змест/Проня}}<!--1943: фарсіраванне--> |1119 ={{Выбраны змест/Палёт над гняздом зязюлі (фільм)}}<!--1975: Прэм’ера фільма на кінафестывалі ў Чыкага--> |1120 ={{Выбраны змест/Яўгенія Янішчыц}}<!--дзень нараджэння--> |1121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}}<!--асвечаны ў 1910 годзе--> |1122 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}}<!--1918: Юзаф Пілсудскі абвешчаны «часовым начальнікам» Польскай дзяржавы--> |1123 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--скасавана ў 1793 годзе--> |1124 ={{Выбраны змест/Беларускае фэнтэзі}} |1125 ={{Выбраны змест/Тэатр Вялікага Княства Літоўскага}}<!--1795: ВКЛ спыніла існаванне--> |1126 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1127 ={{Выбраны змест/Сымон Аляксандравіч Рак-Міхайлоўскі}}<!--дата гібелі--> |1128 ={{Выбраны змест/Міхась Чарот}}<!--1923: Заснаванае літаратурнае аб’яднанне «Маладняк»--> |1129 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}}<!--1982, прэм’ера фільма--> |1130 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1917, газета «Вольная Беларусь» надрукавала верш М. Багдановіча «Пагоня»--> <!--снежань--> |1201 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--Сусветны дзень барацьбы са СНІД--> |1202 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}} |1203 ={{Выбраны змест/Бульба}}<!--1586: У Англію з Амерыкі упершыню завезена бульба--> |1204 ={{Выбраны змест/Прывід пяра}}<!--2010: цырымонія прысуджэння Еўрапейскай кінапрэміі--> |1205 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--дата смерці--> |1206 ={{Выбраны змест/American McGee’s Alice}}<!--дата рэлізу (5—6 снежня 2000)--> |1207 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2019}}<!--адбылася цырымонія ўручэння--> |1208 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}} |1209 ={{Выбраны змест/Максім Багдановіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1210 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне}}<!--уручаецца 10 снежня--> |1211 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1991: Вярхоўны Савет Беларусі зацвердзіў палажэнне аб дзяржаўным сцягу--> |1212 ={{Выбраны змест/Эфіопа-эрытрэйская вайна}}<!--2000: завяршылася мірным пагадненнем.--> |1213 ={{Выбраны змест/Падвойнае жыццё Веранікі}}<!--1981: У Польшчы ўведзена ваеннае становішча--> |1214 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--дасягнуў Паўднёвага полюса 14 снежня 1911--> |1215 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2018}}<!--адбылася--> |1216 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2013 (снукер)}} |1217 ={{Выбраны змест/Чарніцы}} |1218 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--Першы Усебеларускі з’езд--> |1219 ={{Выбраны змест/Вобласць глыбокага агляду Хабла}}<!--Пабудова відарысу праводзілася з 18 па 28 снежня 1995 года--> |1220 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1221 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}} |1222 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}}<!--нарадзілася Скарлет Ёхансан, выканаўца галоўнай ролі--> |1223 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дата смерці--> |1224 ={{Выбраны змест/Адам Міцкевіч}}<!--Дзень нарадэння--> |1225 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Нараджэнне Хрыстова--> |1226 ={{Выбраны змест/Каляды}}<!--Каляды--> |1227 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--1949: Каралева Нідэрландаў прызнала суверэнітэт Інданезіі--> |1228 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |1229 ={{Выбраны змест/Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч}}<!--дата смерці--> |1230 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |1231 ={{Выбраны змест/Спіс дзеючых нацыянальных канстытуцый}} }}<noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны класіфікацыі артыкулаў|*]] </noinclude> p1rqqbjaguxcii4lm87bkwlunaetkxv 5129651 5129646 2026-04-19T18:58:48Z JerzyKundrat 174 5129651 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{doc-inline}} '''Гэты шаблон прызначаны для паказу аднаго з выбраных артыкулаў.''' Навошта гэта трэба? Для аўтаматычнай устаўкі апісанняў на [[Партал:Выбраны змест]] і [[Галоўная старонка|Галоўную старонку]]. Сюды ўключаюцца: * [[Вікіпедыя:Выдатныя артыкулы|выдатныя артыкулы]] * пераможцы конкурсу [[Вікіпедыя:Артыкулы года|Артыкулы года]] * апошнія абраныя артыкулы * найбольш прагляданыя абраныя артыкулы, гл. [https://pageviews.wmcloud.org/?project=be.wikipedia.org Аналіз колькасці праглядаў] <!-- Калі ласка, артыкулы дадавайце з прывязкай да календара--> </div></noinclude> {{#switch: {{ #expr: {{CURRENTMONTH}}{{CURRENTDAY2}} | }} <!--студзень--> |0101 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}} |0102 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--1901: апублікаваў кнігу «Псіхапаталогія паўсядзённага жыцця»--> |0103 ={{Выбраны змест/Торын Дубашчыт}}<!--1892: Нарадзіўся пісьменнік Джон Толкін--> |0104 ={{Выбраны змест/Homo floresiensis}} |0105 ={{Выбраны змест/Эрнэст Генры Шэклтан}}<!--дата смерці--> |0106 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}} |0107 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1566: Галілеа Галілей адкрыў 4 спадарожнікі--> |0108 ={{Выбраны змест/Лоўрэнс Альма-Тадэма}}<!--дата нараджэння--> |0109 ={{Выбраны змест/Савецкія ваенныя спецыялісты за мяжой}} |0110 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1863: пачало працаваць першае ў свеце метро--> |0111 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386: Прадстаўнікі Польшчы перадалі акт аб перавыбранні яго каралём--> |0112 ={{Выбраны змест/Мінск}}<!--1591: атрымаў герб--> |0113 ={{Выбраны змест/Кандрат Крапіва}} |0114 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--2005: зонд «Гюйгенс» увайшоў у атмасферу Тытана--> |0115 ={{Выбраны змест/Водна-зялёны дыяметр Мінска}}<!--1976: Уведзена ў эксплуатацыю Вілейска-Мінская водная сістэма--> |0116 ={{Выбраны змест/Максім Танк}} |0117 ={{Выбраны змест/Мастэрс 2013 (снукер)}}<!--праходзіў з 13 па 20 студзеня--> |0118 ={{Выбраны змест/Вітаўт}}<!--1401: выдаў першыя акты Віленска-Радамскай уніі--> |0119 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Хрышчэнне Гасподняе паводле юліянскага календара--> |0120 ={{Выбраны змест/Спіс прэзідэнтаў ЗША}}<!--46-ы Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн заступіў на пасаду 20 студзеня 2021--> |0121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0122 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1919, падпісаў мемарыял беларускага ўрада старшыні Парыжскай мірнай канферэнцыі--> |0123 ={{Выбраны змест/Белы карлік}} |0124 ={{Выбраны змест/Першая Івуарыйская вайна}}<!--2003: заключана пагадненне ў Ліна-Маркусі, спроба мірнага ўрэгулявання--> |0125 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0126 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1990: Вярхоўны Савет БССР прыняў Закон «Аб мовах», абвяшчэнне беларускай мовы дзяржаўнай--> |0127 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--1913: першая пастаноўка «Паўлінкі»--> |0128 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}} |0129 ={{Выбраны змест/ГАЗ-АА}}<!--1932: З канвеера сышоў першы аўтамабіль--> |0130 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}} |0131 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--828: З Александрыі ў Венецыю былі прывезены мошчы евангеліста Марка--> <!--люты--> |0201 ={{Выбраны змест/German Masters 2014 (снукер)}}<!--вызначыліся фіналісты--> |0202 ={{Выбраны змест/Мяцеж Глінскіх}}<!--1508, Міхаіл Глінскі учыніў расправу над Янам Забярэзінскім--> |0203 ={{Выбраны змест/Рагнеда Рагвалодаўна}} |0204 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--Дзень нараджэння--> |0205 ={{Выбраны змест/Лівійскі крызіс}}<!--2021: Бакі лівійскага канфлікту зацвердзілі аб’яднаны часовы ўрад--> |0206 ={{Выбраны змест/Пятрусь Броўка}} |0207 ={{Выбраны змест/Аляксандр Васільевіч Калчак}}<!--дата гібелі--> |0208 ={{Выбраны змест/Цягліцы шыі чалавека}} |0209 ={{Выбраны змест/Айны}} |0210 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1938: расстраляны--> |0211 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}} |0212 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}} |0213 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}} |0214 ={{Выбраны змест/Берэн і Луціен}}<!--дзень закаханых--> |0215 ={{Выбраны змест/Антоній Ляшчэвіч}} |0216 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1918: абвешчана Дэкларацыя незалежнасці Літвы--> |0217 ={{Выбраны змест/Свяшчэнная Рымская імперыя}}<!--1568: падпісаны мір з асманскім султанам--> |0218 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--дата смерці--> |0219 ={{Выбраны змест/Падзеі ў Мінску 19—21 лютага 1918 года}} |0220 ={{Выбраны змест/Паўднёваамерыканская дрэдноўтная гонка}}<!--1907: Бразілія зацвердзіла праект будаўніцтва дрэдноўтаў--> |0221 ={{Выбраны змест/Беларускі лацінскі алфавіт}}<!--Міжнародны дзень роднай мовы--> |0222 ={{Выбраны змест/Уран (планета)}}<!--1789: Уільям Гершэль адзначыў, што імаверна ў планеты ёсць кольцы.--> |0223 ={{Выбраны змест/Георг Фрыдрых Гендэль}}<!--дзень нараджэння--> |0224 ={{Выбраны змест/Рыгор Барадулін}}<!--дзень нараджэння--> |0225 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}} |0226 ={{Выбраны змест/Савецкая вуліца (Гродна)}} |0227 ={{Выбраны змест/Нерон}} |0228 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--1920: пакінуў пасаду старшыні Рады народных міністраў БНР.--> |0229 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1996: Баснійскі ўрад афіцыйна абвясціў аб спыненні аблогі--> <!--сакавік--> |0301 ={{Выбраны змест/Бук лясны}} |0302 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}} |0303 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--1067: бітва на Нямізе, першая згадка пра Менеск (Мінск)--> |0304 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--1386, каранаваны--> |0305 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}}<!--1562: Магістр Лівонскага ордэна ададаў яму ордэнскую пячатку і ключы ад Рыгі--> |0306 ={{Выбраны змест/Мікеланджэла Буанароці}}<!--Дзень нараджэння--> |0307 ={{Выбраны змест/Нарвежская антарктычная экспедыцыя (1910—1912)}}<!--завяршылася, прыбыла ў Хобарт--> |0308 ={{Выбраны змест/Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі}}<!--Celebrate Women!--> |0309 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0310 ={{Выбраны змест/World Open 2014 (снукер)}}<!--стартаваў--> |0311 ={{Выбраны змест/Ла-Карунья}} |0312 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}}<!--2020, распачаўся Першы Рэспубліканскі краязнаўчы форум Беларусі--> |0313 ={{Выбраны змест/Кшыштаф Кеслёўскі}}<!--дата смерці--> |0314 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Тамаша Аквінскага і кляштар дамініканцаў (Мінск)}}<!--1499: Вялікі князь Аляксандр надаў Менску магдэбургскае права--> |0315 ={{Выбраны змест/Беларусь}}<!--Дзень Канстытуцыі--> |0316 ={{Выбраны змест/Масавае забойства ў Сангмі}}<!--здзейснена--> |0317 ={{Выбраны змест/Васіль Феафілавіч Купрэвіч}}<!--дата смерці--> |0318 ={{Выбраны змест/Hair Peace Salon}}<!--2012, гурт зрабіў анонс першага студыйнага альбома «Gentleman»--> |0319 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}} |0320 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--вясенняе раўнадзенства прыблізна 20 сакавіка--> |0321 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0322 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--знішчана Хатынь--> |0323 ={{Выбраны змест/Антон Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0324 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, пачатак паўстання--> |0325 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1918, прынята Трэцяя Устаўная грамата--> |0326 ={{Выбраны змест/BioShock Infinite}}<!--2013, дата выпуску--> |0327 ={{Выбраны змест/Бясслаўныя вырадкі}}<!--1963, нарадзіўся кінарэжысёр і сцэнарыст Квенцін Таранціна--> |0328 ={{Выбраны змест/Цёрн}} |0329 ={{Выбраны змест/Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014}}<!--стартавала--> |0330 ={{Выбраны змест/Апіева дарога}} |0331 ={{Выбраны змест/Вайна ў Харватыі}}<!--1991: інцыдэнт каля Плітвіцкіх азёр, пачатак вайны--> <!--красавік--> |0401 ={{Выбраны змест/Беркут}}<!--Міжнародны дзень птушак--> |0402 ={{Выбраны змест/Камета Хейла — Бопа}}<!--прайшла перыгелій 1 красавіка 1997--> |0403 ={{Выбраны змест/Беларуская іканапісная школа (XVI — XVIII стагоддзі)}} |0404 ={{Выбраны змест/Наступленне на Трыпалі (2019—2020)}}<!--камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй Х. Хафтар загадаў пачаць наступленне--> |0405 ={{Выбраны змест/Аблога Сараева}}<!--1992: Пачалася аблога Сараева ў час Баснійскай вайны--> |0406 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}} |0407 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--з 7 красавіка 1994 г. па сярэдзіну ліпеня--> |0408 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--1789: выправіўся ў падарожжа ў Паўночную Германію--> |0409 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}} |0410 ={{Выбраны змест/Беларускія народныя танцы}} |0411 ={{Выбраны змест/Хвароба Паркінсона}}<!--Сусветны Дзень Джэймса Паркінсона--> |0412 ={{Выбраны змест/Міжнародная касмічная станцыя}}<!--Міжнародны дзень палёту чалавека ў космас--> |0413 ={{Выбраны змест/Герой Беларусі}}<!--Пастанова Вярхоўнага Савета Беларусі, 1995 год--> |0414 ={{Выбраны змест/Першы фестываль біт-ансамбляў Мінска}}<!--завяршыўся--> |0415 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}} |0416 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--паводле рэкамендацыі Адама Міцкевіча залічаецца ў Таварыства філаматаў--> |0417 ={{Выбраны змест/Тор (фільм)}}<!--2011, Сусветная прэм’ера фільма адбылася ў Сіднеі--> |0418 ={{Выбраны змест/Альберт Эйнштэйн}}<!--Дзень смерці--> |0419 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0420 ={{Выбраны змест/Часнок}} |0421 ={{Выбраны змест/Фрэдэрык Кук}}<!--1908: дасягнуў паводле яго заявы Паўночнага полюса--> |0422 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}} |0423 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--дата нараджэння--> |0424 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1800: Заснавана Бібліятэка Кангрэса ў Вашынгтоне--> |0425 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |0426 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый фільма «Я абвінавачваю» (2019)}} |0427 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}}<!--1706: Войскі Карла XII захапілі і спалілі Мірскі замак--> |0428 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}}<!--дата смерці--> |0429 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--1966: завершыў раман «Хрыстос прызямліўся ў Гародні»--> |0430 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}} <!--травень--> |0501 ={{Выбраны змест/Айртан Сена}}<!--дата гібелі--> |0502 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}} |0503 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--прынята--> |0504 ={{Выбраны змест/Маргарэт Тэтчэр}}<!--1979: заступіла на пасаду Прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі--> |0505 ={{Выбраны змест/Чэмпіянат свету па снукеры 2014}}<!--дата завяршэння--> |0506 ={{Выбраны змест/Зігмунд Фрэйд}}<!--Дзень нараджэння--> |0507 ={{Выбраны змест/Тадэвуш Касцюшка}}<!--1794, выдаў Паланецкі універсал--> |0508 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}}<!--1943, Трагедыя ў Налібаках--> |0509 ={{Выбраны змест/Фрыдрых Шылер}}<!--памёр 9 мая 1805--> |0510 ={{Выбраны змест/Вожык у тумане}} |0511 ={{Выбраны змест/Кірыла Тураўскі}}<!--1993 На Замкавай гары ў Тураве ўсталяваны помнік у гонар Кірылы Тураўскага--> |0512 ={{Выбраны змест/Курапаты}} |0513 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дата смерці--> |0514 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}}<!--рэферэндум 1995 года--> |0515 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--літаратурны дэбют--> |0516 ={{Выбраны змест/Генацыд у Руандзе}}<!--арыштаваны Ф. Кабуга, адзін з галоўных абвінавачаных--> |0517 ={{Выбраны змест/Стакгольм}}<!--1788: У Стакгольме адкрыўся Каралеўскі драматычны тэатр--> |0518 ={{Выбраны змест/Загляне сонца і ў наша аконца}}<!--заснавана--> |0519 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--20 мая 1983 першая публікацыя даследавання з вылучэннем новага віруса--> |0520 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}}<!--дата нараджэння--> |0521 ={{Выбраны змест/Гімн любові}} |0522 ={{Выбраны змест/Канскі кінафестываль 1994}}<!--праходзіў з 12 па 23 мая--> |0523 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--дата смерці--> |0524 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}} |0525 ={{Выбраны змест/Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета}}<!--1938: адкрыўся--> |0526 ={{Выбраны змест/Каспар Хаўзер}}<!--1828, апынуўся ў Нюрнбергу--> |0527 ={{Выбраны змест/Венера (планета)}} |0528 ={{Выбраны змест/Лабарыя лёгачная}} |0529 ={{Выбраны змест/Корань (матэматыка)}} |0530 ={{Выбраны змест/Пітэр Паўль Рубенс}}<!--дата смерці--> |0531 ={{Выбраны змест/Лондан}}<!--1859: Запушчаны гадзіннік на вежы Біг-Бен--> <!--чэрвень--> |0601 ={{Выбраны змест/Ягайла}}<!--дзень смерці--> |0602 ={{Выбраны змест/Рыцар Янка і каралеўна Мілана}}<!--чытанка на вакацыі--> |0603 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1988, артыкул у ЛіМе--> |0604 ={{Выбраны змест/Беларуская мова}}<!--1918: апублікавана «Беларуская граматыка для школ» Б. Тарашкевіча.--> |0605 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}}<!--Дзень памяці--> |0606 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |0607 ={{Выбраны змест/Дзмітрый Іванавіч Вішнявецкі}} |0608 ={{Выбраны змест/Сцяг Бутана}}<!--афіцыйна зацверджаны, 1972--> |0609 ={{Выбраны змест/Ціроль}} |0610 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}}<!--1794: У Гродне ўтворана Цэнтральная дэпутацыя ВКЛ--> |0611 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1923, выйшла ў свет--> |0612 ={{Выбраны змест/Цягліцы чалавека}} |0613 ={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}}<!--1831, нарадзіўся Джэймс Максвел--> |0614 ={{Выбраны змест/BMW 328}}<!--1936: Аўтамабіль упершыню прадстаўлены на Міжнароднай гонцы на трасе Нюрбургрынг--> |0615 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0616 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--1903: Пачалася першая арктычная экспедыцыя Руаля Амундсена--> |0617 ={{Выбраны змест/Насякомыя}} |0618 ={{Выбраны змест/Авіяцыя эфіопа-эрытрэйскай вайны}}<!--2000: Спынены баявыя дзеянні--> |0619 ={{Выбраны змест/Васіль Быкаў}}<!--Дзень нараджэння--> |0620 ={{Выбраны змест/Сонечныя зацьменні XX стагоддзя}}<!--1955: Найдаўжэйшае ў XX стагоддзі поўнае сонечнае зацьменне.--> |0621 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}} |0622 ={{Выбраны змест/Зямля}}<!--летняе сонцастаянне ў Паўночным паўшар'і--> |0623 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--дата пачатку--> |0624 ={{Выбраны змест/Купалле}}<!--Адзначаецца ў ноч на 24 чэрвеня--> |0625 ={{Выбраны змест/Антон Іванавіч Дзянікін}}<!--1919: Армія А. Дзянікіна ўзяла Харкаў--> |0626 ={{Выбраны змест/Кастусь Каліноўскі}}<!--1863: створаны Выканаўчы аддзел Літвы, цэнтр кіраўніцтва паўстаннем--> |0627 ={{Выбраны змест/Канвой PQ-17}}<!--1942: Арктычны канвой адправіўся ў СССР--> |0628 ={{Выбраны змест/Мікіта Зносак}}<!--дата гібелі Янкі Купалы--> |0629 ={{Выбраны змест/Парэчкі чорныя}} |0630 ={{Выбраны змест/Другая кангалезская вайна}}<!--2003, завяршылася, падпісана мірнае пагадненне--> <!--ліпень--> |0701 ={{Выбраны змест/Аўгусцін Кентэрберыйскі}}<!--1643: склікана асамблея, якая рэфармавала англіканскую царкву--> |0702 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень смерці--> |0703 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Баграціён»}}<!--вызвалены Мінск--> |0704 ={{Выбраны змест/Рабінавая ноч}} |0705 ={{Выбраны змест/Мікалай Радзівіл Чорны}} |0706 ={{Выбраны змест/Фінскі заліў}}<!--1788: Руская эскадра разбіла шведскі флот--> |0707 ={{Выбраны змест/Янка Купала}}<!--Дзень нараджэння--> |0708 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}} |0709 ={{Выбраны змест/Чэрокі}} |0710 ={{Выбраны змест/Нікола Тэсла}}<!--Дзень нараджэння--> |0711 ={{Выбраны змест/Замкавая вуліца (Гродна)}}<!--1496: Горад Гродна атрымаў поўнае магдэбургскае права.--> |0712 ={{Выбраны змест/Кніганошы}}<!--1920: РСФСР прызнала Літоўскую Рэспубліку--> |0713 ={{Выбраны змест/Подых навальніцы (фільм)}} |0714 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}} |0715 ={{Выбраны змест/Грунвальдская бітва}}<!--1410--> |0716 ={{Выбраны змест/Юпітэр (планета)}}<!--1994: камета Шумейкераў — Леві 9 урэзалася ў атмасферу--> |0717 ={{Выбраны змест/Славакія}}<!--Дзень Незалежнасці--> |0718 ={{Выбраны змест/Меркурый}} |0719 ={{Выбраны змест/Максім Гарэцкі}}<!--1930, арыштаваны ў Менску--> |0720 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}}<!--2012: Пасля рэстаўрацыі адкрыўся--> |0721 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}}<!--дзень нараджэння--> |0722 ={{Выбраны змест/Беларускі партрэт XII―XVIII стагоддзяў}} |0723 ={{Выбраны змест/Альтаміра (пячора)}} |0724 ={{Выбраны змест/Жаўрук-смяцюх}} |0725 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--дзень смерці--> |0726 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}} |0727 ={{Выбраны змест/Знешняя палітыка БССР}}<!--Дэкларацыя аб аб дзяржаўным суверэнітэце--> |0728 ={{Выбраны змест/Італьянскі фронт Першай сусветнай вайны}} |0729 ={{Выбраны змест/Марцін Борман}} |0730 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Віта}} |0731 ={{Выбраны змест/Вялікае Княства Літоўскае}}<!--1649: бітва пад Лоевам--> <!--жнівень--> |0801 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |0802 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}}<!--спынена дзеянне Статута ВКЛ на тэрыторыі Віленскай, Гродзенскай і Мінскай губерній--> |0803 ={{Выбраны змест/Грудное выкормліванне}} |0804 ={{Выбраны змест/Голад (раман)}}<!--1859: Нарадзіўся Кнут Гамсун--> |0805 ={{Выбраны змест/Японцы}} |0806 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1517: У Празе Францыск Скарына выдаў сваю першую кнігу «Псалтыр»--> |0807 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--дата смерці--> |0808 ={{Выбраны змест/Імперская трансантарктычная экспедыцыя}}<!--дата пачатку--> |0809 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |0810 ={{Выбраны змест/Збігнеў Прайснер}} |0811 ={{Выбраны змест/Барысаглебская царква (Гродна)}}<!--1127: Першае ўпамінанне пра Горадзен у пісьмовых крыніцах--> |0812 ={{Выбраны змест/Жамойць}} |0813 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--дата смерці--> |0814 ={{Выбраны змест/Тэорыя струн}} |0815 ={{Выбраны змест/Спіс карцін Пітэра Брэйгеля Старэйшага}} |0816 ={{Выбраны змест/Сцяг Беларусі}} |0817 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--Дзень незалежнасці--> |0818 ={{Выбраны змест/Раман Паланскі}}<!--Дзень нараджэння--> |0819 ={{Выбраны змест/Старабеларуская мова}} |0820 ={{Выбраны змест/Іван Луцкевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |0821 ={{Выбраны змест/Спіс штатаў і тэрыторый ЗША}}<!--1959: Гаваі абвешчаны 50-м штатам ЗША--> |0822 ={{Выбраны змест/Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі}}<!--Дзень нараджэння--> |0823 ={{Выбраны змест/Ян Чачот}}<!--Дзень смерці--> |0824 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень незалежнасці Украіны--> |0825 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--1989: Касмічны апарат «Вояджэр-2» наблізіўся да Нептуна--> |0826 ={{Выбраны змест/Бульба}} |0827 ={{Выбраны змест/Руны}} |0828 ={{Выбраны змест/Францішак Багушэвіч}} |0829 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}} |0830 ={{Выбраны змест/Ніл Гілевіч}} |0831 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--2012, прэм’ера--> <!--верасень--> |0901 ={{Выбраны змест/Беларускі лемантар або першая навука чытання}}<!--да Дня ведаў--> |0902 ={{Выбраны змест/Лазер}} |0903 ={{Выбраны змест/Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар брыгітак (Гродна)}} |0904 ={{Выбраны змест/Міжнародны адказны купон}} |0905 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Сіні}}<!--1993: На Венецыянскім кінафестывалі адбылася прэм’ера фільма--> |0906 ={{Выбраны змест/Францішак Аляхновіч}}<!--1933: на савецка-польскай мяжы Ф. Аляхновіча абмянялі на Б. Тарашкевіча--> |0907 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2011 (снукер)}}<!--праходзіў з 5 па 11 верасня--> |0908 ={{Выбраны змест/Гусарыя}}<!--Бітва пад Оршай (1514)--> |0909 ={{Выбраны змест/Вашынгтон}}<!--1791: Сталіца ЗША названа ў гонар Джорджа Вашынгтона]]--> |0910 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2014 (снукер)}}<!--праходзіў з 8 па 14 верасня--> |0911 ={{Выбраны змест/Спіс узнагарод і намінацый Кшыштафа Кеслёўскага}}<!--завяршыўся Венецыянскі кінафестываль 1993--> |0912 ={{Выбраны змест/Underdog}}<!--2014, выйшаў альбом--> |0913 ={{Выбраны змест/Ефрасіння Полацкая}} |0914 ={{Выбраны змест/Пётр Аркадзьевіч Сталыпін}}<!--смяротна паранены--> |0915 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2015 (снукер)}}<!--праходзіў з 14 па 20 верасня--> |0916 ={{Выбраны змест/Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі}}<!--1991, утвораны нацыянальны парк Белавежская пушча--> |0917 ={{Выбраны змест/Максім Танк}}<!--Дзень нараджэння--> |0918 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2012 (снукер)}}<!--праходзіў з 17 па 23 верасня--> |0919 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--прыняты як дзяржаўны, 1991--> |0920 ={{Выбраны змест/Гульня тронаў (раман)}}<!--1948: Нарадзіўся Джордж Рэйманд Рычард Марцін, аўтар--> |0921 ={{Выбраны змест/Вялікая Траецкая вуліца (Гродна)}}<!--1801: Створана Гродзенская губерня замест ліквідаванай Літоўскай--> |0922 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--1972: Заснаваны Коласаўскі мемарыяльны заказнік--> |0923 ={{Выбраны змест/Нептун (планета)}}<!--Выяўлены ў 1846 годзе--> |0924 ={{Выбраны змест/Пыха і перадузятасць (міні-серыял, 1995)}}<!--Прэм’ера адбылася на канале BBC One--> |0925 ={{Выбраны змест/Аўрэліян}}<!--дата смерці--> |0926 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2016 (снукер)}}<!--праходзіў з 19 па 25 верасня--> |0927 ={{Выбраны змест/Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс}} |0928 ={{Выбраны змест/Уладзіслаў Галубок}}<!--дата смерці--> |0929 ={{Выбраны змест/Кукуруза}} |0930 ={{Выбраны змест/Зоська Верас}}<!--Дзень нараджэння--> <!--кастрычнік--> |1001 ={{Выбраны змест/Requiem for my friend}}<!--Прэм’ера «Рэквіема» адбылася 1 кастрычніка 1998 года ў Вялікім тэатры Варшавы--> |1002 ={{Выбраны змест/Алаіза Пашкевіч}} |1003 ={{Выбраны змест/Нямецкая мова}}<!--Дзень нямецкага адзінства--> |1004 ={{Выбраны змест/Тэйлар Свіфт}}<!--2006 год, рэліз першага альбома--> |1005 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1006 ={{Выбраны змест/Ківі (птушка)}}<!--1769: Джэймс Кук высадзіўся ў Новай Зеландыі.--> |1007 ={{Выбраны змест/Эрнэст Хемінгуэй}} |1008 ={{Выбраны змест/Сабор Святога Марка}}<!--1085, асвечаны--> |1009 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна}}<!--1964, нарадзіўся кінарэжысёр Гільерма дэль Тора--> |1010 ={{Выбраны змест/Фрыцьёф Нансен}}<!--дзень нараджэння--> |1011 ={{Выбраны змест/Лабірынт фаўна (саўндтрэк)}}<!--2006, фільм выйшаў у пракат у Іспаніі--> |1012 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1920: Абвешчана Сярэдняя Літва--> |1013 ={{Выбраны змест/Эдвард Адамавіч Вайніловіч}}<!--дзень нараджэння--> |1014 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў прэміі па эканоміцы імя Альфрэда Нобеля}} |1015 ={{Выбраны змест/Тытан (спадарожнік)}}<!--1997: старт праекта даследванняў Сатурна і Тытана — Касіні-Гюйгенс--> |1016 ={{Выбраны змест/Спіс Папаў Рымскіх і антыпапаў}}<!--1978: абраны Папа Рымскі Ян Павел ІІ--> |1017 ={{Выбраны змест/Ідзі і глядзі}}<!--Фільм выйшаў у пракат у 17 кастрычніка 1985 года--> |1018 ={{Выбраны змест/Якуб Колас}}<!--1926: Якубу Коласу нададзена званне Народнага паэта--> |1019 ={{Выбраны змест/Макс Планк}}<!--1900: прадставіў формулу цеплавога выпрамянення--> |1020 ={{Выбраны змест/Цытазоль}} |1021 ={{Выбраны змест/Ядловец звычайны}} |1022 ={{Выбраны змест/Прэрафаэліты}} |1023 ={{Выбраны змест/Мірскі замак}} |1024 ={{Выбраны змест/The Hobbit (гульня, 2003)}}<!--упершыню выпушчана ў Еўропе для платформы Game Boy Advance--> |1025 ={{Выбраны змест/Станіслаў Нікадзімавіч Булак-Балаховіч}}<!--1920: яго войскі пачалі ваенныя дзеянні супраць Чырвонай Арміі--> |1026 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму сцэнарысту}} |1027 ={{Выбраны змест/Украінская мова}}<!--Дзень украінскага пісьменства і мовы--> |1028 ={{Выбраны змест/Зубр еўрапейскі}}<!--1523: У Кракаве выйшла з друку «Песня пра зубра»--> |1029 ={{Выбраны змест/Курапаты}}<!--1937: У Менску расстраляны шматлікія дзеячы культуры, асветы і дзяржаўнага апарату--> |1030 ={{Выбраны змест/Уладзімір Васілевіч Тэраўскі}}<!--1919: апублікаваны верш М.Краўцова «Ваяцкі марш», музыку гімна напісаў У.Тэраўскі.--> |1031 ={{Выбраны змест/Каліна звычайная}} <!--даты лістапада--> |1101 ={{Выбраны змест/Шэкспіраўскае пытанне}}<!--1604: Трагедыю «Атэла» ўпершыню прадставілі ў Лондане.--> |1102 ={{Выбраны змест/Стары замак (Гродна)}}<!--1585, Стэфан Баторый прыбыў у Горадзен--> |1103 ={{Выбраны змест/Новая зямля (паэма)}}<!--дзень нараджэння Якуба Коласа--> |1104 ={{Выбраны змест/Аперацыя «Арго»}}<!--1979: натоўпы ісламістаў урываюцца на тэрыторыю пасольства ЗША ў Тэгеране--> |1105 ={{Выбраны змест/Хвароба Альцгеймера}}<!--1994: Апублікаваны ліст, дзе Рональд Рэйган паведаміў, што церпіць на хваробу--> |1106 ={{Выбраны змест/Спіс краін з некалькімі сталіцамі}}<!--2005: Рэзідэнцыя ўрада М’янмы перанесена з г. Янгон (Рангун) у Найп’іда--> |1107 ={{Выбраны змест/Вуліца Карла Маркса (Мінск)}}<!--1917: Рэвалюцыя ў Расіі--> |1108 ={{Выбраны змест/Арыфметыка}} |1109 ={{Выбраны змест/Францыск Скарына}}<!--1512: Францыск Скарына ў Падуі абараніў ступень доктара медыцынскіх навук--> |1110 ={{Выбраны змест/Соф’я Гальшанская}}<!--1444: адстойвала правы Казіміра на польскі трон--> |1111 ={{Выбраны змест/Рускі (апавяданне)}}<!--дата завяршэння Першай сусветнай вайны--> |1112 ={{Выбраны змест/Роберт Фалкан Скот}}<!--знойдзены целы згінулага Роберта Скота i членаў яго экспедыцыі--> |1113 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дзень нараджэння--> |1114 ={{Выбраны змест/Ватыканская апостальская бібліятэка}} |1115 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}} |1116 ={{Выбраны змест/Тры колеры: Чырвоны}} |1117 ={{Выбраны змест/Ансамбль Віленскага ўніверсітэта}}<!--Міжнародны дзень студэнтаў--> |1118 ={{Выбраны змест/Проня}}<!--1943: фарсіраванне--> |1119 ={{Выбраны змест/Палёт над гняздом зязюлі (фільм)}}<!--1975: Прэм’ера фільма на кінафестывалі ў Чыкага--> |1120 ={{Выбраны змест/Яўгенія Янішчыц}}<!--дзень нараджэння--> |1121 ={{Выбраны змест/Касцёл Святога Сымона і Святой Алены}}<!--асвечаны ў 1910 годзе--> |1122 ={{Выбраны змест/Юзаф Пілсудскі}}<!--1918: Юзаф Пілсудскі абвешчаны «часовым начальнікам» Польскай дзяржавы--> |1123 ={{Выбраны змест/Канстытуцыя 3 мая 1791 года}}<!--скасавана ў 1793 годзе--> |1124 ={{Выбраны змест/Беларускае фэнтэзі}} |1125 ={{Выбраны змест/Тэатр Вялікага Княства Літоўскага}}<!--1795: ВКЛ спыніла існаванне--> |1126 ={{Выбраны змест/Уладзімір Караткевіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1127 ={{Выбраны змест/Сымон Аляксандравіч Рак-Міхайлоўскі}}<!--дата гібелі--> |1128 ={{Выбраны змест/Міхась Чарот}}<!--1923: Заснаванае літаратурнае аб’яднанне «Маладняк»--> |1129 ={{Выбраны змест/Людзі на балоце (фільм)}}<!--1982, прэм’ера фільма--> |1130 ={{Выбраны змест/Пагоня}}<!--1917, газета «Вольная Беларусь» надрукавала верш М. Багдановіча «Пагоня»--> <!--снежань--> |1201 ={{Выбраны змест/Вірус імунадэфіцыту чалавека}}<!--Сусветны дзень барацьбы са СНІД--> |1202 ={{Выбраны змест/Паўночна-Заходні край}} |1203 ={{Выбраны змест/Бульба}}<!--1586: У Англію з Амерыкі упершыню завезена бульба--> |1204 ={{Выбраны змест/Прывід пяра}}<!--2010: цырымонія прысуджэння Еўрапейскай кінапрэміі--> |1205 ={{Выбраны змест/Вольфганг Амадэй Моцарт}}<!--дата смерці--> |1206 ={{Выбраны змест/American McGee’s Alice}}<!--дата рэлізу (5—6 снежня 2000)--> |1207 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2019}}<!--адбылася цырымонія ўручэння--> |1208 ={{Выбраны змест/Краязнаўства Беларусі}} |1209 ={{Выбраны змест/Максім Багдановіч}}<!--Дзень нараджэння--> |1210 ={{Выбраны змест/Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне}}<!--уручаецца 10 снежня--> |1211 ={{Выбраны змест/Бела-чырвона-белы сцяг}}<!--1991: Вярхоўны Савет Беларусі зацвердзіў палажэнне аб дзяржаўным сцягу--> |1212 ={{Выбраны змест/Эфіопа-эрытрэйская вайна}}<!--2000: завяршылася мірным пагадненнем.--> |1213 ={{Выбраны змест/Падвойнае жыццё Веранікі}}<!--1981: У Польшчы ўведзена ваеннае становішча--> |1214 ={{Выбраны змест/Руаль Амундсен}}<!--дасягнуў Паўднёвага полюса 14 снежня 1911--> |1215 ={{Выбраны змест/Еўрапейская кінапрэмія 2018}}<!--адбылася--> |1216 ={{Выбраны змест/Шанхай Мастэрс 2013 (снукер)}} |1217 ={{Выбраны змест/Чарніцы}} |1218 ={{Выбраны змест/Гарады Беларусі}}<!--Першы Усебеларускі з’езд--> |1219 ={{Выбраны змест/Вобласць глыбокага агляду Хабла}}<!--Пабудова відарысу праводзілася з 18 па 28 снежня 1995 года--> |1220 ={{Выбраны змест/Беларускі нацыянальны касцюм}} |1221 ={{Выбраны змест/Налібоцкая пушча}} |1222 ={{Выбраны змест/Дзяўчына з жамчужнай завушніцай (фільм)}}<!--нарадзілася Скарлет Ёхансан, выканаўца галоўнай ролі--> |1223 ={{Выбраны змест/Эмілія Плятэр}}<!--дата смерці--> |1224 ={{Выбраны змест/Адам Міцкевіч}}<!--Дзень нарадэння--> |1225 ={{Выбраны змест/Ісус Хрыстос}}<!--Нараджэнне Хрыстова--> |1226 ={{Выбраны змест/Каляды}}<!--Каляды--> |1227 ={{Выбраны змест/Інданезія}}<!--1949: Каралева Нідэрландаў прызнала суверэнітэт Інданезіі--> |1228 ={{Выбраны змест/Беларуская дзіцячая літаратура}} |1229 ={{Выбраны змест/Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч}}<!--дата смерці--> |1230 ={{Выбраны змест/Кот свойскі}} |1231 ={{Выбраны змест/Спіс дзеючых нацыянальных канстытуцый}} }}<noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны класіфікацыі артыкулаў|*]] </noinclude> msw1x5t0qu70vkoz7p8dzs23myruddy 0 747376 5129682 4985409 2026-04-19T23:30:18Z IshaBarnes 124956 вычытка, афармленне, не ізаляваны 5129682 wikitext text/x-wiki {{Картка гульні}} '''«RimWorld»''' ― [[Навуковая фантастыка|навукова-фантастычная]] [[відэагульня]] ў жанры [[Сімулятар будавання і кіраўніцтва|сімулятара будавання і кіраўніцтва]], распрацаваная і выдадзеная {{Не перакладзена 5|Індзі-гульня|незалежнай|ru|Инди-игра}} канадскай студыяй «Ludeon Studios». Гульня была ў {{Не перакладзена 5|Ранні доступ|раннім доступе|ru|Ранний доступ}} з 2013 года, а выпуск адбыўся 17 кастрычніка [[2018 год у гісторыі камп’ютарных гульняў|2018 года]]. Дзеянне адбываецца на невядомай заселенай планеце. Мэта гульні складаецца ў тым, каб пабудаваць у прадстаўленых умовах калонію і выжыць для таго, каб пабудаваць карабель і паляцець, скончыўшы такім чынам гульню<ref name=strategy>{{Cite web|url=https://www.strategygamer.com/reviews/rimworld/|title=Review: Rimworld|publisher=Strategy Gamer|accessdate=2018-10-28|date=2018-10-18|archivedate=2020-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200304012017/https://www.strategygamer.com/reviews/rimworld/|url-status=live}}</ref>. Гульня характарызуецца глыбінёй сімуляцыі, разнастайнасцю гульнявых механік, наяўнасцю [[Працэдурная генерацыя|працэдурнай генерацыі]] гульнявога свету і сюжэту. У RimWorld ёсць падтрымка мадыфікацый. Гульнявая прэса пазітыўна ацаніла разнастайнасць гульнявога працэсу, глыбіню сімуляцыі і парог уваходжання. Крытычныя водгукі датычыліся графікі, інтэрфейсу карыстальніка і гукавога афармлення. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * {{Афіцыйны сайт}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Гульні для Windows]] [[Катэгорыя:Гульні для Linux]] [[Катэгорыя:Гульні для macOS]] [[Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні, распрацаваныя ў Канадзе]] [[Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні з двухмернай графікай]] he9h8xgkp2gkypntotkdq6jhm01l2sr 2 747406 5129563 5067208 2026-04-19T13:51:49Z MocnyDuham 99818 +1 5129563 wikitext text/x-wiki {{Userboxtop}} {{Userbox/Адміністратар}} {{Userbox/Карыстальнік Discord}} {{Userboxbottom}} Калі я раблю нешта не так — пакіньце паведамленне [[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|ў размовах]], дзякуй. Калі вам патрэбна дапамога – не саромейцеся мне напісаць на [[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|старонцы размоваў]]. Я дапамагу! Мая кафірмацыя пройдзе 7 верасня 2026 года, згодна [[Адмысловае:PermanentLink/5032678#MocnyDuham|з заяўкай]] на статус адміністратара. '''Стварыў/Пераклаў:''' ---- {{Калонкі|4}}<small> * [[TypeScript]] * [[Docker]] * [[Vue.js]] * [[Django]] * [[Flask]] * [[FastAPI]] * [[Pandas]] * [[Laravel]] * [[Vite]] * [[SaaS]] * [[Кантэйнерызацыя]] * [[Мова праграмавання высокага ўзроўню]] * [[Мова праграмавання нізкага ўзроўню]] * [[Вэб-фрэймворк]] * [[Пераменная (інфарматыка)]] * [[Web3]] * [[Сацыяльныя медыя]] * [[LinkedIn]] * [[Stack Overflow]] * [[Фонд салідарнасці BYSOL]] * [[Character.ai]] * [[LeetCode]] * [[YouTube Music]] * [[Binance]] * [[Беларускі Гаюн]] * [[Пахне чабор (лозунг)]] * [[Стоп таракан!]] * [[Верым, можам, пераможам!]] * [[Каханую не аддаюць!]] * [[Сабачку!]] * [[Час мяняць лысую гуму!]] * [[Beautiful Soup (парсер HTML)]] * [[Беларусь галаўнога мозгу]] * [[Маргарыта Паўлаўна Ворыхава|Маргарыта Ворыхава]] * [[Барацьба (газета)]] * [[Смерць фашызму]] * [[Смерць фашыстам]] * [[Павел Суслаў]] * [[Навагодні зварот Святланы Ціханоўскай]] * [[Маланка Медыя]] * [[Крыж Адраджэння Беларусі]] * [[Крыж Добрасуседства]] * [[Беларусь за МКАДам]] * [[Партызанскі Народны Крыж]] * [[Police in Paris]] * [[Я выходжу]] * [[Гвіда ван Росум]] * [[Велікадушны пажыццёвы дыктатар]] * [[Сустрэча Дональда Трампа і Уладзіміра Зяленскага (2025)]] * [[Дэфэйсмэнт]] * [[AniBel]] * [[Леў XIV]] * [[Heil Hitler (песня)|Heil Hitler]] * [[Арцём Ігаравіч Брухан|Арцём Брухан]] * [[Гжэгаж Браўн]] * [[Патрыятычны хакінг]] * [[Доксінг]] * [[Максім Лепушэнка]] * [[Вольга Генадзеўна Сітнік|Вольга Сітнік]] * [[Ваенная энцыклапедыя Беларусі]] * [[Заслужаны настаўнік Беларускай ССР]] * [[Хактывізм]] * [[DoS-напад]] * [[Віктар Васільевіч Вабішчэвіч|Віктар Вабішчэвіч]] * [[Павел Уладзіміравіч Баркоўскі|Павел Баркоўскі]] * [[Аліса Віктараўна Рыжычэнка|Аліса Рыжычэнка]] * [[Вольга Зазулінская]] * [[Валерый Валер’евіч Мацкевіч|Валерый Мацкевіч]] * [[Сяргей Аляксандравіч Бяспалаў|Сяргей Бяспалаў]] * [[Лізавета Сяргеяўна Пракопчык|Лізавета Пракопчык]] * [[Прымусовыя пакаянныя відэа ў Беларусі]] * [[Ахаха]] * [[Выбуховыя штаны]] * [[Цімафей (манул)]] * [[Персанал з’еў гэта пазней]] * [[Астма]] * [[Алеся Вячаславаўна Гаўрыленка|Алеся Гаўрыленка]] * [[Грокіпедыя]] * [[Сексуальны грумінг]] * [[Калядны жук]] * [[Anoplognathus abnormis]] * [[100 мужчын супраць гарылы]] </small>{{Калонкі/канец}} ---- '''Шаблоны:''' ---- {{Калонкі|4}}<small> * [[Шаблон:Беларускія лозунгі]] * [[Шаблон:Аб’яднаны пераходны кабінет Беларусі]] * [[Шаблон:Уладзімір Зяленскі]] * [[Шаблон:Пасведчанне асобы]] </small>{{Калонкі/канец}} ---- * [[Вікіпедыя:Тэрміналогія]] * [[Удзельнік:MocnyDuham/Чарнавік|Чарнавік]] lzcw09szf2u48oebne5gn93zdbga1mh 0 747619 5129677 4643777 2026-04-19T22:58:22Z IshaBarnes 124956 больш не ізаляваны, афармленне 5129677 wikitext text/x-wiki {{Кампанія | ключавыя постаці = | галіна = [[Інфармацыйныя тэхналогіі]] }} '''LeetCode''' — гэта анлайн-платформа, якая прапануе задачы па праграміраванню і рэсурсы для падрыхтоўкі да суразмовы для [[Праграміст|інжынераў-праграмістаў]] і распрацоўшчыкаў. Сэрвіс дае задачы па [[Праграмаванне|кадаванні]] і [[Алгарытм|алгарытміцы]], прызначаныя для трэніроўкі карыстальнікаў<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.nytimes.com/2023/04/05/business/tech-internship-application-grind.html|title=For Lower-Income Students, Big Tech Internships Can Be Hard to Get|first=Natasha|last=Singer|website=The New York Times|date=2023-04-05|access-date=2023-12-16}}</ref>. LeetCode заваяваў папулярнасць сярод суіскальнікаў і энтузіястаў кодзінгу як рэсурс для праходжання тэхнічных сурамзоваў і спаборніцтваў па кодзінгу<ref name=":0">{{Cite web|lang=en-US|url=https://analyticsindiamag.com/the-ultimate-guide-to-cracking-data-science-interviews/|title=The Ultimate Guide to Cracking Data Science Interviews|author=Ansari|first=Tasmia|website=Analytics India Magazine|date=2022-11-17|access-date=2023-06-10}}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.dice.com/career-advice/which-programming-languages-are-growing|title=Which Programming Languages Are Growing?|author=Kolakowski|first=Nick|website=Dice Insights|date=2022-12-08|access-date=2023-06-10}}</ref>. == Асаблівасці == LeetCode прапануе як бясплатны, так і прэміум-доступ. Калі бясплатныя карыстальнікі маюць доступ да абмежаванай колькасці пытанняў, то прэміум-карыстальнікі атрымліваюць доступ да дадатковых пытанняў, якія раней выкарыстоўваліся на суразмовах у буйных тэхналагічных кампаніях. Вынікі працы карыстальнікаў ацэньваюцца па хуткасці адказу і эфектыўнасці рашэння, а таксама ранжыруюцца ў параўнанні з іншымі працамі, прадстаўленымі ў [[База даных|базе даных]] LeetCode<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.businessinsider.com/leetcode-coding-test-apple-amazon-google-technical-interview-prep-job-2021-11|title=Here's what job seekers need to know about LeetCode, the coding-skills platform millions of developers use to ace the notoriously difficult technical interviews at firms such as Apple, Amazon, and Google|author=Xing|first=Jessica|website=Business Insider|access-date=2023-06-21}}</ref>. LeetCode падтрымлівае мноства моў праграмавання, уключаючы [[Java (мова праграмавання)|Java]], [[Python (мова праграмавання)|Python]], [[JavaScript]] і [[C (мова праграмавання)|C]]<ref>{{Cite book|last1=Nguyen|first1=Nhan|last2=Nadi|first2=Sarah|title=Proceedings of the 19th International Conference on Mining Software Repositories|chapter=An empirical evaluation of GitHub copilot's code suggestions|date=2022-10-17|series=MSR '22|location=New York, NY, USA|publisher=Association for Computing Machinery|pages=1–5|doi=10.1145/3524842.3528470|isbn=978-1-4503-9303-4|quote=LeetCode questions come with test cases in various programming languages, ... (Python, Java, JavaScript, and C)}}</ref>. На платформе працуюць форумы, дзе карыстальнікі могуць удзельнічаць у дыскусіях, прысвечаных складаным праблемам, працэсу праходжання суразмовы, а таксама дзяліцца сваім досведам іх праходжання<ref name="dummies">{{Cite book|last1=Sonmez|first1=John|title=Programming Interviews For Dummies|last2=Butow|first2=Eric|date=2019-09-11|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-119-56506-2|quote=LeetCode is also a popular site for programmers who want to get up to speed.}}</ref>. == Гісторыя == Кампанія была заснавана ў [[Крамянёвая даліна|Крамянёвай даліне]]<ref>{{Cite book|last=吴江编著|url=https://books.google.com/books?id=ENZqEAAAQBAJ&pg=PT9|title=高效制胜：程序员面试典型题解|date=2021-07-01|publisher=Beijing Book Co. Inc.|isbn=978-7-115-55198-6|language=zh}}</ref>. У 2018 годзе LeetCode пашырыла сваю дзейнасць на Кітай<ref name="yicai">{{Cite web|lang=en|url=https://www.yicaiglobal.com/news/it-job-interview-prepper-leetcode-pockets-usd10-million-from-lightspeed-china|title=IT Job Interview Prepper LeetCode Pockets USD10 Million From Lightspeed China|author=Shumin|first=Liao|website=www.yicaiglobal.com|access-date=2023-08-16}}</ref>. У 2021 годзе кампанія правяла першы раунд фінансавання, атрымаўшы 10 млн [[Долар|долараў]] інвестыцый ад [[Lightspeed China Partners]]<ref name="yicai" />. == Гл. таксама == * [[Advent of Code]] == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Адукацыйныя сайты]] [[Катэгорыя:Спаборніцтвы па праграмаванні]] q1ngj0x8g3pxztqkyk1t1ertd8ruzok 100 752860 5129634 4628243 2026-04-19T17:38:38Z JerzyKundrat 174 5129634 wikitext text/x-wiki {{#switch: {{#expr: {{ #time: w }} }} |0={{Выбраны змест/Кісларод}} |1={{Выбраны змест/Аптычны пінцэт}} |2={{Выбраны змест/Корань (матэматыка)}} |3={{Выбраны змест/Ураўненні Максвела}} |4={{Выбраны змест/Шыфр Бэкана}} |5={{Выбраны змест/Арыфметыка}} |6={{Выбраны змест/Тэорыя струн}} }} 5thuk85twvsm3dci20kushs1rvj6s8y 100 753022 5129607 5129344 2026-04-19T15:51:44Z NirvanaBot 40832 +1 новых 5129607 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Знакі (фільм)|2026-04-19T13:49:48Z|StachLysy}} {{Новы артыкул|Мастацкая галерэя імя Ю. М. Пэна|2026-04-18T14:06:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Валянцін Карлавіч Зэйлерт|2026-04-18T08:47:56Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Сэмюэл Джонсан|2026-04-17T11:20:28Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Джордж Орд|2026-04-17T07:07:32Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Яанна Героўская-Калаўр|2026-04-16T21:59:42Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Розенкрэйцары|2026-04-16T17:06:53Z|Voūk12}} {{Новы артыкул|100 мужчын супраць гарылы|2026-04-16T11:35:22Z|MocnyDuham}} {{Новы артыкул|Стараславянізм|2026-04-14T20:58:39Z|Jaŭhien}} {{Новы артыкул|Арабізм|2026-04-14T19:10:51Z|Jaŭhien}} {{Новы артыкул|Англіцызм|2026-04-14T17:14:57Z|Jaŭhien}} {{Новы артыкул|Крысцін Лях-Шырма|2026-04-14T16:37:58Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Экзатызм|2026-04-14T14:12:51Z|Jaŭhien}} {{Новы артыкул|Цюркізм|2026-04-14T13:51:12Z|Jaŭhien}} {{Новы артыкул|Германізм|2026-04-14T13:16:12Z|Jaŭhien}} {{Новы артыкул|Археалагічны музей (Познань)|2026-04-13T19:38:07Z|J-ka Zadzvinski}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 4vp8jt9t3x0y46qt9i9souj677pbwvf 100 753274 5129605 5129343 2026-04-19T15:51:23Z NirvanaBot 40832 +1 новых 5129605 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|2-і Зімні завулак (Мінск)|2026-04-19T15:07:18Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Балтыйская града|2026-04-17T20:51:55Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Орд (Небраска)|2026-04-17T08:55:56Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Кылбі|2026-04-17T06:15:11Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Піхлені|2026-04-17T06:13:45Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Лухаметса|2026-04-17T06:12:18Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Люмату (Антсла)|2026-04-17T06:04:42Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Соамэ (Антсла)|2026-04-17T05:49:09Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Таберлаанэ|2026-04-17T05:45:24Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Пійзі|2026-04-17T05:44:00Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Ухт’ярвэ|2026-04-17T05:25:16Z|Rymchonak}} {{Новы артыкул|Току|2026-04-17T05:23:41Z|Rymchonak}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 93deg2mvr4pr8fpue4iixmm7om22925 100 753287 5129602 5129340 2026-04-19T15:50:49Z NirvanaBot 40832 +3 новых 5129602 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|2-і Зімні завулак (Мінск)|2026-04-19T15:07:18Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі|2026-04-19T14:08:13Z|M.L.Bot}} {{Новы артыкул|Аколаўскае радовішча жалезных руд|2026-04-19T12:12:12Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Мастацкая галерэя імя Ю. М. Пэна|2026-04-18T14:06:44Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Валянцін Карлавіч Зэйлерт|2026-04-18T08:47:56Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Коўш-браціна з Прапойска|2026-04-17T07:56:35Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Аляксандр Шкленнік|2026-04-16T21:40:04Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Флагшток (СМІ)|2026-04-16T21:06:12Z|Siarhei V}} {{Новы артыкул|Слонімскі купал|2026-04-16T18:50:50Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Радашковіцкае падняцце|2026-04-16T18:11:59Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|Заслаўская мульда|2026-04-16T17:57:31Z|JerzyKundrat}} {{Новы артыкул|1-ы Зімні завулак (Мінск)|2026-04-16T17:30:04Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Праўда Радыё|2026-04-16T15:05:45Z|Андрэй 2403 Б}} {{Новы артыкул|Пячаткі Глеба-Нарымонта Гедзімінавіча|2026-04-16T13:14:13Z|Чаховіч Уладзіслаў}} {{Новы артыкул|Канфлікт вакол Беларускай АЭС|2026-04-16T12:20:24Z|DBatura}} {{Новы артыкул|Вялікі Усход Польскага каралеўства і Вялікага княства Літоўскага|2026-04-16T11:51:30Z|Voūk12}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 4kllvz8vnkfyx1o2lmw7dfjtfh4dsa2 0 753548 5129676 5063183 2026-04-19T22:56:19Z IshaBarnes 124956 спасылка, катэгорыя 5129676 wikitext text/x-wiki {{Картка мерапрыемства |name = Advent of Code |image = |caption = |status = актыўнае |first = 1—25 снежня 2015 г. |last = 1—12 снежня 2025 г. |organizer = Эрык Уостл (''Eric Wastl'') |website = https://adventofcode.com }} '''Advent of Code''' — штогадовае мерапрыемства па [[Праграмаванне|камп’ютарным праграмаванні]], набор задач на [[Нараджэнне Хрыстова|калядную]] тэматыку, якія прапануюцца ў фармаце [[Адвент]]-календара<ref name="about">{{Cite web |url=https://adventofcode.com/about |title=About |first=Eric |last=Wastl |website=Advent of Code |date=2022 |access-date=2022-12-10 |lang=en }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://searchbusinessanalytics.techtarget.com/feature/Brain-teasers-and-other-fun-tips-for-learning-Python |title=Brain teasers and other fun tips for learning Python |first=Kara E |last=Joyce |website=SearchBusinessAnalytics |date=2020-11-11 |publisher=TechTarget |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015932/https://searchbusinessanalytics.techtarget.com/feature/Brain-teasers-and-other-fun-tips-for-learning-Python |archive-date=2020-11-12 |access-date=2021-05-12 |url-status=live |lang=en }}</ref>. Праводзіцца з 2015 года<ref>{{Cite web |url=https://www.theregister.com/2021/12/01/advent_of_code/ |title=On the first day of Christmas, my true love gave to me... a coding puzzle and it's a doozy |first=Richard |last=Speed |website=The Register |date=2021-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201121927/https://www.theregister.com/2021/12/01/advent_of_code/ |archive-date=2021-12-01 |access-date=2021-12-05 |url-status=live |lang=en }}</ref>. Задачы разлічаны на розны ўзровень кваліфікацыі ўдзельнікаў, правяраюць розныя навыкі, рашаць іх можна на любой [[Мова праграмавання|мове праграмавання]]. Каб удзельнікі маглі спаборнічаць у хуткасці рашэння, прадугледжана магчымасць ствараць прыватныя (закрытыя) табліцы лідараў<ref name="about" />. Заснаваў мерапрыемства і дагэтуль яго праводзіць інжынер-праграміст Эрык Уостл (''Eric Wastl''). == Гісторыя == Advent of Code быў створаны Уостлам, які па-ранейшаму адзін займаецца падтрымкай праекта і цяпер<ref name="about" /><ref name="download">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=Wh-jMahOaAQ |title=The Download: Clippy Sweaters, ChatGPT Mania, Advent of Code and more |first=Christina |last=Warren |date=2022-12-09 |publisher=[[GitHub]] via [[YouTube]] |access-date=2022-12-11 |type=Videotape |lang=en }}</ref>. Мерапрыемства было ўпершыню запушчана 1 снежня 2015 года. Да поўначы па часе ўсходняга ўзбярэжжа ЗША (UTC −05:00) на ўдзел у мерапрыемстве зарэгістраваўся 81 чалавек — крыху больш за запланаваную Уостлам колькасць у 70 удзельнікаў. На працягу наступных 12 гадзін далучыліся яшчэ каля 4000 чалавек, што ледзь не прывяло да збою сістэмы. Праз два дні было ўжо каля 15 тысяч удзельнікаў, а да канца мерапрыемства ў 2015 годзе агульная колькасць удзельнікаў вырасла да 52 тысяч<ref name="mit">{{Cite web |url=https://www.technologyreview.com/2021/12/17/1042483/puzzle-challenge-coding-christmas/ |title=This puzzle challenge brings joy to the world of code |first=Siobhan |last=Roberts |website=MIT Technology Review |date=2021-12-17 |access-date=2022-02-20 |lang=en }}</ref>. У 2020 годзе, магчыма, з-за [[Пандэмія COVID-19|пандэміі COVID-19]], наведвальнасць мерапрыемства вырасла на 50 % — больш за 180 тысяч чалавек па ўсім свеце ўзялі ўдзел у Advent of Code<ref name="mit" />. 4 снежня 2022 года Уостл абвясціў, што праект дасягнуў аднаго мільёна зарэгістраваных карыстальнікаў<ref>{{Cite tweet |user=ericwastl |number=1599611568542449664 |title=#AdventOfCode just hit 🌟1,000,000🌟 registered users!!! |accessdate=2022-12-10 }}</ref>. == Структура задач == Кожная задача складаецца з дзвюх частак, якія трэба рашаць па парадку<ref>{{Cite web |url=https://www.i-programmer.info/news/98-languages/14197-advent-of-code-for-programmers.html |title=Advent Of Code For Programmers |first=Sue |last=Gee |website=I Programmer |date=2020-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201206191818/https://www.i-programmer.info/news/98-languages/14197-advent-of-code-for-programmers.html |archive-date=2020-12-06 |access-date=2021-05-12 |url-status=live |lang=en }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://hub.packtpub.com/sql-homework-december-2020-participate-in-the-advent-of-code-from-blog-posts-sqlservercentral/ |title=SQL Homework – December 2020 – Participate in the Advent of Code. from Blog Posts – SQLServerCentral |first=Kenneth |last=Fisher |website=Packt Hub |date=2020-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126214228/https://hub.packtpub.com/sql-homework-december-2020-participate-in-the-advent-of-code-from-blog-posts-sqlservercentral/ |archive-date=2021-01-26|access-date=2021-05-12 |url-status=live |lang=en }}</ref>. Другая частка не паказваецца ўдзельніку, пакуль той не дасць правільны адказ на першую частку<ref name="realpython">{{Cite web |url=https://realpython.com/python-advent-of-code/ |title=Advent of Code: Solving Your Puzzles With Python |first=Geir Arne |last=Hjelle |website=Real Python |date=2021-12-01 |access-date=2022-02-20 |lang=en }}</ref>. За кожную выкананую частку задачы ўдзельніку налічваецца адна залатая зорка, такім чынам, максімальна можна набраць дзве зоркі за дзень<ref name="realpython" />. У задачах ёсць выдуманая перадгісторыя, аднолькавая для ўсіх удзельнікаў, але ўваходныя даныя для разлікаў у кожнага ўдзельніка свае, так што правільныя адказы будуць рознымі<ref name="realpython" />. Задачы публікуюцца штодня з 1 снежня апоўначы па часе ўсходняга ўзбярэжжа ЗША. Час на іх рашэнне не абмежаваны, і задачы мінулых гадоў застаюцца даступнымі для рашэння. Раней Advent of Code складаўся з 25 задач; пачынаючы з 2025 года, колькасць задач скарацілася да 12, бо іх падрыхтоўка аднімала шмат часу<ref name="about2025">{{Cite web |url=https://adventofcode.com/2025/about |title=About - Advent of Code 2025 |website=adventofcode.com |access-date=2025-11-26 |lang=en }}</ref>. Некаторыя ўдзельнікі спрабавалі выкарыстоўваць такія інструменты, як {{нп3|GitHub Copilot}} і [[ChatGPT]], для дапамогі ў рашэнні задач. У 2023 годзе Уостл запатрабаваў, каб удзельнікі ўстрымліваліся ад выкарыстання гэтых інструментаў да таго часу, пакуль не запоўніцца глабальная табліца лідараў за дзень (якая існавала ў 2015—2024 гадах); па яго словах, «табліцы лідараў прызначаны для спаборніцтва людзей»<ref>{{Cite web |url=https://adventofcode.com/about#ai_leaderboard |title=About - Advent of Code 2023 |website=adventofcode.com |access-date=2023-10-22 |lang=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20231024123628/adventofcode.com/about#ai_leaderboard |archive-date=2023-10-24 }}</ref>. Пачынаючы з 2025 года, Уостл спыніў падтрымку глабальнай табліцы лідараў<ref name="about2025"/>. == Падрыхтоўка == Згодна з каментаром у [[HTML]]-кодзе на кожнай старонцы вэб-сайта мерапрыемства, платформа для правядзення Advent of Code напісана на мове [[Perl]]. Уостл сцвярджае, што самастойна распрацаваў амаль увесь вэб-сайт, у тым ліку яго дызайн, анімацыю, тэксты і задачы. Староннія сэрвісы ўжываюцца для аўтарызацыі карыстальнікаў, аналітыкі і інтэграцыі з [[Сацыяльныя медыя|сацыяльнымі сеткамі]]<ref name="about" />. Кожны год Уостл загадзя стварае і тэсціруе задачы. Гэта займае 4—5 месяцаў працы штогод<ref name="about" />. == Гл. таксама == * [[LeetCode]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * {{Афіцыйны сайт|https://adventofcode.com}} {{ізаляваны артыкул|date=2023-11-30}} [[Катэгорыя:Спаборніцтвы па праграмаванні]] [[Катэгорыя:Праграмаванне]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 2015 годзе]] bz2n8rk0q0huefil9mxuu27w5uwvtoj 5129679 5129676 2026-04-19T23:02:12Z IshaBarnes 124956 больш не ізаляваны 5129679 wikitext text/x-wiki {{Картка мерапрыемства |name = Advent of Code |image = |caption = |status = актыўнае |first = 1—25 снежня 2015 г. |last = 1—12 снежня 2025 г. |organizer = Эрык Уостл (''Eric Wastl'') |website = https://adventofcode.com }} '''Advent of Code''' — штогадовае мерапрыемства па [[Праграмаванне|камп’ютарным праграмаванні]], набор задач на [[Нараджэнне Хрыстова|калядную]] тэматыку, якія прапануюцца ў фармаце [[Адвент]]-календара<ref name="about">{{Cite web |url=https://adventofcode.com/about |title=About |first=Eric |last=Wastl |website=Advent of Code |date=2022 |access-date=2022-12-10 |lang=en }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://searchbusinessanalytics.techtarget.com/feature/Brain-teasers-and-other-fun-tips-for-learning-Python |title=Brain teasers and other fun tips for learning Python |first=Kara E |last=Joyce |website=SearchBusinessAnalytics |date=2020-11-11 |publisher=TechTarget |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015932/https://searchbusinessanalytics.techtarget.com/feature/Brain-teasers-and-other-fun-tips-for-learning-Python |archive-date=2020-11-12 |access-date=2021-05-12 |url-status=live |lang=en }}</ref>. Праводзіцца з 2015 года<ref>{{Cite web |url=https://www.theregister.com/2021/12/01/advent_of_code/ |title=On the first day of Christmas, my true love gave to me... a coding puzzle and it's a doozy |first=Richard |last=Speed |website=The Register |date=2021-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201121927/https://www.theregister.com/2021/12/01/advent_of_code/ |archive-date=2021-12-01 |access-date=2021-12-05 |url-status=live |lang=en }}</ref>. Задачы разлічаны на розны ўзровень кваліфікацыі ўдзельнікаў, правяраюць розныя навыкі, рашаць іх можна на любой [[Мова праграмавання|мове праграмавання]]. Каб удзельнікі маглі спаборнічаць у хуткасці рашэння, прадугледжана магчымасць ствараць прыватныя (закрытыя) табліцы лідараў<ref name="about" />. Заснаваў мерапрыемства і дагэтуль яго праводзіць інжынер-праграміст Эрык Уостл (''Eric Wastl''). == Гісторыя == Advent of Code быў створаны Уостлам, які па-ранейшаму адзін займаецца падтрымкай праекта і цяпер<ref name="about" /><ref name="download">{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=Wh-jMahOaAQ |title=The Download: Clippy Sweaters, ChatGPT Mania, Advent of Code and more |first=Christina |last=Warren |date=2022-12-09 |publisher=[[GitHub]] via [[YouTube]] |access-date=2022-12-11 |type=Videotape |lang=en }}</ref>. Мерапрыемства было ўпершыню запушчана 1 снежня 2015 года. Да поўначы па часе ўсходняга ўзбярэжжа ЗША (UTC −05:00) на ўдзел у мерапрыемстве зарэгістраваўся 81 чалавек — крыху больш за запланаваную Уостлам колькасць у 70 удзельнікаў. На працягу наступных 12 гадзін далучыліся яшчэ каля 4000 чалавек, што ледзь не прывяло да збою сістэмы. Праз два дні было ўжо каля 15 тысяч удзельнікаў, а да канца мерапрыемства ў 2015 годзе агульная колькасць удзельнікаў вырасла да 52 тысяч<ref name="mit">{{Cite web |url=https://www.technologyreview.com/2021/12/17/1042483/puzzle-challenge-coding-christmas/ |title=This puzzle challenge brings joy to the world of code |first=Siobhan |last=Roberts |website=MIT Technology Review |date=2021-12-17 |access-date=2022-02-20 |lang=en }}</ref>. У 2020 годзе, магчыма, з-за [[Пандэмія COVID-19|пандэміі COVID-19]], наведвальнасць мерапрыемства вырасла на 50 % — больш за 180 тысяч чалавек па ўсім свеце ўзялі ўдзел у Advent of Code<ref name="mit" />. 4 снежня 2022 года Уостл абвясціў, што праект дасягнуў аднаго мільёна зарэгістраваных карыстальнікаў<ref>{{Cite tweet |user=ericwastl |number=1599611568542449664 |title=#AdventOfCode just hit 🌟1,000,000🌟 registered users!!! |accessdate=2022-12-10 }}</ref>. == Структура задач == Кожная задача складаецца з дзвюх частак, якія трэба рашаць па парадку<ref>{{Cite web |url=https://www.i-programmer.info/news/98-languages/14197-advent-of-code-for-programmers.html |title=Advent Of Code For Programmers |first=Sue |last=Gee |website=I Programmer |date=2020-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201206191818/https://www.i-programmer.info/news/98-languages/14197-advent-of-code-for-programmers.html |archive-date=2020-12-06 |access-date=2021-05-12 |url-status=live |lang=en }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://hub.packtpub.com/sql-homework-december-2020-participate-in-the-advent-of-code-from-blog-posts-sqlservercentral/ |title=SQL Homework – December 2020 – Participate in the Advent of Code. from Blog Posts – SQLServerCentral |first=Kenneth |last=Fisher |website=Packt Hub |date=2020-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126214228/https://hub.packtpub.com/sql-homework-december-2020-participate-in-the-advent-of-code-from-blog-posts-sqlservercentral/ |archive-date=2021-01-26|access-date=2021-05-12 |url-status=live |lang=en }}</ref>. Другая частка не паказваецца ўдзельніку, пакуль той не дасць правільны адказ на першую частку<ref name="realpython">{{Cite web |url=https://realpython.com/python-advent-of-code/ |title=Advent of Code: Solving Your Puzzles With Python |first=Geir Arne |last=Hjelle |website=Real Python |date=2021-12-01 |access-date=2022-02-20 |lang=en }}</ref>. За кожную выкананую частку задачы ўдзельніку налічваецца адна залатая зорка, такім чынам, максімальна можна набраць дзве зоркі за дзень<ref name="realpython" />. У задачах ёсць выдуманая перадгісторыя, аднолькавая для ўсіх удзельнікаў, але ўваходныя даныя для разлікаў у кожнага ўдзельніка свае, так што правільныя адказы будуць рознымі<ref name="realpython" />. Задачы публікуюцца штодня з 1 снежня апоўначы па часе ўсходняга ўзбярэжжа ЗША. Час на іх рашэнне не абмежаваны, і задачы мінулых гадоў застаюцца даступнымі для рашэння. Раней Advent of Code складаўся з 25 задач; пачынаючы з 2025 года, колькасць задач скарацілася да 12, бо іх падрыхтоўка аднімала шмат часу<ref name="about2025">{{Cite web |url=https://adventofcode.com/2025/about |title=About - Advent of Code 2025 |website=adventofcode.com |access-date=2025-11-26 |lang=en }}</ref>. Некаторыя ўдзельнікі спрабавалі выкарыстоўваць такія інструменты, як {{нп3|GitHub Copilot}} і [[ChatGPT]], для дапамогі ў рашэнні задач. У 2023 годзе Уостл запатрабаваў, каб удзельнікі ўстрымліваліся ад выкарыстання гэтых інструментаў да таго часу, пакуль не запоўніцца глабальная табліца лідараў за дзень (якая існавала ў 2015—2024 гадах); па яго словах, «табліцы лідараў прызначаны для спаборніцтва людзей»<ref>{{Cite web |url=https://adventofcode.com/about#ai_leaderboard |title=About - Advent of Code 2023 |website=adventofcode.com |access-date=2023-10-22 |lang=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20231024123628/adventofcode.com/about#ai_leaderboard |archive-date=2023-10-24 }}</ref>. Пачынаючы з 2025 года, Уостл спыніў падтрымку глабальнай табліцы лідараў<ref name="about2025"/>. == Падрыхтоўка == Згодна з каментаром у [[HTML]]-кодзе на кожнай старонцы вэб-сайта мерапрыемства, платформа для правядзення Advent of Code напісана на мове [[Perl]]. Уостл сцвярджае, што самастойна распрацаваў амаль увесь вэб-сайт, у тым ліку яго дызайн, анімацыю, тэксты і задачы. Староннія сэрвісы ўжываюцца для аўтарызацыі карыстальнікаў, аналітыкі і інтэграцыі з [[Сацыяльныя медыя|сацыяльнымі сеткамі]]<ref name="about" />. Кожны год Уостл загадзя стварае і тэсціруе задачы. Гэта займае 4—5 месяцаў працы штогод<ref name="about" />. == Гл. таксама == * [[LeetCode]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * {{Афіцыйны сайт|https://adventofcode.com}} [[Катэгорыя:Спаборніцтвы па праграмаванні]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 2015 годзе]] opvfclll5lmvjpio13iixlrvzsjt0fh 100 763680 5129608 5127327 2026-04-19T15:51:55Z NirvanaBot 40832 +1 новых 5129608 wikitext text/x-wiki {{Новы артыкул|Парыж — Рубэ|2026-04-19T11:00:26Z|Lš-k.}} {{Новы артыкул|Сезон 2025/2026 «Барысфен-моладзевая»|2026-04-16T10:06:33Z|Slavazai1973}} {{Новы артыкул|Сезон 2025/2026 ЖБК БАК «Вікторыя»|2026-04-16T09:55:25Z|Slavazai1973}} {{Новы артыкул|Сезон 2025/2026 ЖБК «Гомельскія рысі»|2026-04-16T09:49:50Z|Slavazai1973}} {{Новы артыкул|Сезон 2025/2026 «Алімпія-моладзевая|2026-04-16T09:43:22Z|Slavazai1973}} {{Новы артыкул|Сезон 2025/2026 ЖБК «Мінск-моладзевая»|2026-04-16T09:35:42Z|Slavazai1973}} {{Новы артыкул|Ігар Рапавец|2026-04-15T07:02:51Z|Паўлюк Шапецька}} {{Новы артыкул|Андрэй Шыпенка|2026-04-15T05:14:43Z|Паўлюк Шапецька}} {{Новы артыкул|Андрэй Віктаравіч Крайноў|2026-04-14T11:28:17Z|Паўлюк Шапецька}} {{Новы артыкул|Сезон 2025/2026 ГК Мяшкоў Брэст|2026-04-14T10:11:47Z|Паўлюк Шапецька}} {{Новы артыкул|Сезон 1995/1996 РТІ-РШВСМ|2026-04-14T08:50:11Z|Slavazai1973}} {{Новы артыкул|Васіль Уладзіміравіч Астроўскі|2026-04-14T07:51:10Z|Паўлюк Шапецька}} <noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Спісы новых артыкулаў паводле тэм|{{PAGENAME}}]] </noinclude> hgvadmq5bmh6qegm0e87u9sqd2a1yqe 0 769789 5129678 5102999 2026-04-19T22:59:26Z IshaBarnes 124956 удакладненне катэгорыі 5129678 wikitext text/x-wiki {{Алімпіяда}} '''Міжнаро́дная алімпія́да па інфарма́тыцы''' ({{lang-en|International Olympiad in Informatics, '''IOI'''}}) — штогадовае спаборніцтва па [[Інфарматыка|інфарматыцы]] сярод школьнікаў, праводзіцца з [[1989|1989 года]]. Другая па велічыні і колькасці краін-удзельніц навуковая алімпіяда пасля Міжнароднай матэматычнай алімпіяды. == Структура спаборніцтва == Спаборніцтва складаецца з двух дзён, у якія ўдзельнікам прапануюць рашыць і запраграмаваць алгарытмічныя задачы. Удзельнікі спаборнічаюць індывідуальна; кожную краіну можа прадстаўляць не больш за 4 удзельнікі (агульная колькасць краін у 2021 годзе склала 88). Удзельнікаў звычайна выбіраюць па выніках нацыянальных спаборніцтваў. Кожны дзень спаборніцтвы ўдзельнікам звычайна прапануюць рашыць тры (у 2009—2010 годзе — чатыры) задачы за пяць гадзін. Кожны ўдзельнік рашае задачы самастойна, карыстаючыся адным камп’ютарам. Строга забараняюцца зносіны з іншымі ўдзельнікамі, выкарыстанне вучэбнай літаратуры {{Nobr|і г. д.}} Звычайна для рашэння задачы трэба напісаць праграму на мове [[C++]], [[Pascal]] (да 2019) або [[Java (мова праграмавання)|Java]] (да 2021)<ref name="rules">{{Cite web |url=https://ioi2022.id/competition-rules/ |title=Competition Rules – IOI 2022<!-- Заголовок добавлен ботом --> |access-date=2022-08-06 |archive-date=2022-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615120055/https://ioi2022.id/competition-rules/ |deadlink=no }}</ref> памерам не больш за 50 кілабайт<ref name="rules" /> і даслаць яе перад заканчэннем пяцігадзіннага спаборніцтва. Забараняецца адпраўляць больш за 50 рашэнняў на адну задачу, а таксама больш за адну пасылку за хвіліну (за выключэннем апошніх 15 хвілін алімпіяды)<ref name="rules" />. Атрыманыя за два дні спаборніцтва балы падсумоўваюцца. Медалямі ўзнагароджваюць не больш за 50 % удзельнікаў. Прыблізныя адносіны золата: срэбра: бронза: без медаля — 1:2:3:6 (гэта значыць 1/12 частка ўдзельнікаў атрымлівае залатыя медалі, 1/6 астатніх атрымлівае сярэбраныя медалі і чвэрць астатніх — бронзу). == Удзел Беларусі == Беларусь удзельнічае ў IOI з 1990 года, тады алімпіяда праходзіла ў Мінску. Краіну прадстаўлялі 4 удзельнікі і 2 з іх атрымалі медалі. У 2006 годзе каманда Беларусі прыцягнула сусветную ўвагу, бо адным з яе ўдзельнікаў быў 11-гадовы Генадзь Караткевіч, што было сусветным рэкордам з вялікім адрывам<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.belta.by/tech/view/samyj-junyj-i-izvestnyj-programmist-belarusi-gennadij-korotkevich-rasskazal-o-svoih-pobedah-planah-i-mec-52625-2014|title=Самый юный и известный программист Беларуси Геннадий Короткевич рассказал о своих победах, планах и мечтах|website=www.belta.by|date=2014-08-28|access-date=2024-07-26}}</ref>. Караткевіч атрымаў сярэбраны медаль, а на наступных алімпіядах атрымліваў залатыя медалі ў 2007—2012 гадах<ref>{{Cite web|url=https://stats.ioinformatics.org/halloffame/|title=Hall of Fame|website=stats.ioinformatics.org|access-date=2024-07-26}}</ref>. Станам на 2024 года, Караткевіч — самы паспяховы ўдзельнік у гісторыі IOI. {| class="wikitable" |+Удзел Беларусі па гадах<ref>{{Cite web|url=https://stats.ioinformatics.org/results/BLR|title=Belarus: Results|website=stats.ioinformatics.org|access-date=2024-07-26}}</ref> ! rowspan="2" |Год ! rowspan="2" |Месца правядзення ! rowspan="2" |Колькасць удзельнікаў ! colspan="4" |Рэзультаты |- ![[Залаты медаль|Золата]] ![[Срэбны медаль|Срэбра]] ![[Бронзавы медаль|Бронза]] !Агулам |- |1990 |[[Мінск]], [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] |4 | |1 |1 |2 |- |1991 |[[Афіны]], [[Грэцыя]] |3 | | |1 |1 |- |1992 |[[Бон]], [[Германія]] |4 | |1 |1 |2 |- |1993 |[[Мендоса]], [[Аргенціна]] |1 |1 | | |1 |- |1994 |Ганінге, [[Швецыя]] |4 |1 | |1 |2 |- |1995 |[[Эйндхавен]], [[Нідэрланды]] |5 | |1 |2 |3 |- |1996 |[[Веспрэм]], [[Венгрыя]] |4 |1 |2 | |3 |- |1997 |[[Кейптаўн]], [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|ПАР]] |4 | |1 | |1 |- |1998 |[[Сетубал]], [[Партугалія]] |4 | |2 | |2 |- |1999 |Анталья-Бэлек, [[Турцыя]] |4 | |1 |2 |3 |- |2000 |[[Пекін]], [[Кітай]] |4 | |2 |2 |4 |- |2001 |[[Тамперэ]], [[Фінляндыя]] |4 | |1 |2 |3 |- |2002 |Ёнг-Ін, [[Паўднёвая Карэя]] |4 | |1 |3 |4 |- |2003 |[[Кеноша (Вісконсін)|Кеноша]], [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]] |4 | |1 |3 |4 |- |2004 |[[Афіны]], [[Грэцыя]] |4 | |3 | |3 |- |2005 |[[Новы Сонч]], [[Польшча]] |4 | |1 |3 |4 |- |2006 |[[Мерыда (Мексіка)|Мерыда]], [[Мексіка]] |4 |2 |1 | |3 |- |2007 |[[Заграб]], [[Харватыя]] |4 |1 |2 |1 |4 |- |2008 |[[Каір]], [[Егіпет]] |4 |1 |2 |1 |4 |- |2009 |[[Плоўдзіў]], [[Балгарыя]] |4 |2 |1 | |3 |- |2010 |Ватэрло, Канада |4 |1 | |3 |4 |- |2011 |Патая, Тайланд |4 |1 |3 | |4 |- |2012 |Сірміёнэ, Італія |4 |2 |1 |1 |4 |- |2013 |Брысбан, Аўстралія |4 |1 |1 |2 |4 |- |2014 |Тайпай, Тайланд |4 | |1 |2 |3 |- |2015 |[[Алматы]], [[Казахстан]] |4 | |2 |2 |4 |- |2016 |[[Казань]], [[Расія]] |4 | |2 |2 |4 |- |2017 |[[Тэгеран]], [[Іран]] |4 | |2 |2 |4 |- |2018 |Цукуба, Японія |4 |2 |2 | |4 |- |2019 |[[Баку]], [[Азербайджан]] |4 | |2 |2 |4 |- |2020 |[[Сінгапур]] (online) |4 | |1 |2 |3 |- |2021 |[[Сінгапур]] (online) |4 | |1 |3 |4 |- | colspan="2" |Агулам |83 |16 |42 |44 |102 |} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://www.ioinformatics.org/ Сайт Міжнароднага камітэта IOI] * [http://olympiads.win.tue.nl/ioi/ Сайт Сакратарыята IOI] * [https://web.archive.org/web/20050123203006/http://ioiforum.org/ Былы форум алімпіяды] (зачынены і пазней адроджаны як чыста кітайскамоўны форум па праграмаванні) * [http://www.tobias-thierer.de/olympiads-photos.html Фатаграфіі] з некалькіх мінулых алімпіяд. {{вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Калякамп’ютарныя мерапрыемствы]] [[Катэгорыя:Спаборніцтвы па праграмаванні]] 97vdaq5z4yfsprjl8pp9vcpgtfm1h7b 0 774484 5129726 4854294 2026-04-20T07:19:13Z DzBar 156353 выдалена [[Катэгорыя:Ігракі ХК Нью-Джэрсі Дэвілз]]; дададзена [[Катэгорыя:Ігракі «Нью-Джэрсі Дэвілз»]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129726 wikitext text/x-wiki {{Хакеіст2}} '''Та́йлер Тафо́лі''' ({{lang-en|Tyler Toffoli}}; нар. {{ДН|24|4|1992}}) — канадскі хакеіст, правы нападнік клуба «[[Вініпег Джэтс]]» з [[Нацыянальная хакейная ліга|Нацыянальнай хакейнай лігі]] і нацыянальнай [[Зборная Канады па хакеі з шайбай|зборнай Канады]]. Быў абраны клубам «[[Лос-Анджэлес Кінгс]]» у другім раўндзе драфту НХЛ 2010 года пад 47 нумарам. == Кар’ера == Сваю кар’еру ігрок пачаў у 2007 годзе ў складзе клуба «Атава-67», якая брала ўдзел у розыгрышах [[Хакейная ліга Антарыа|Хакейнай лігі Антарыа]]<ref>[http://ontariohockeyleague.com/toffoli-enjoying-the-start-of-his-ohl-career/ «Toffoli enjoying the start of his OHL career»]. Ontario Hockey League.</ref>. Паводле вынікаў першага сезона Тайлер трапіў у першую каманду зорак. У 2010 годзе быў абраны чалябінскім «[[Трактар Чалябінск|Трактарам]]» пад 169 нумарам на фрафце КХЛ у 2010 годзе, але вырашыў застацца ў Амерыцы. Між тым, у тым жа годзе нападніка абраў «[[Лос-Анджэлес Кінгс]]» пад 47 нумарам на [[драфт НХЛ|драфце НХЛ]]<ref>[https://www.nhl.com/kings/news/kings-pick-four-make-three-deals/c-532912 «Kings Pick Four; Make Three Deals»]. NHL.</ref>. 19 красавіка 2011 года Тафолі склаў трохгадовую дагавор з «каралямі». Паўсезону наступнага розыгрышу канадзец усё яшчэ правёў у складзе «Атавы-67», але ў наступным перайшоў у даччыны клуб «[[Манчэстэр Монаркс]]». 16 сакавіка 2013 года хакеіст дэбютаваў у НХЛ у пераможным матчы супраць «[[Сан-Хасэ Шаркс]]» (5:2)<ref>[https://www.cbssports.com/nhl/gametracker/recap/NHL_20130316_SJ@LA/clifford-scores-twice-as-kings-sink-san-jose «Clifford scores two goals as Kings sink San Jose»]. CBS Sports.</ref>. 18 сакавіка, у другім сваім матчы, Тайлер вызначыўся ў пераможнай гульні 4:0 над «[[Арызона Каётыз|Фінікс Каётыз]]»<ref>[http://www.nhl.com/ice/recap.htm?id=2012020428&navid=sb:recap «Kings blank struggling Coyotes»]. NHL.</ref>. Пазней у тым жа сэозоне ігрок быў падцягнуты да асноўнага складу ў [[Кубак Стэнлі|Кубку Стэнлі]], пасля таго як праз пашкоджанне выбыў [[Кітан Элербі]]<ref>[http://scores.espn.go.com/nhl/recap?gameId=400462027 «Kings beat Blues on Slava Voynov’s weak shot in overtime»]. ESPN.</ref>. У [[НХЛ 2013—2014 гадоў|сезоне 2013—2014 гадоў]] Тайлер пачаў у складзе «Манчэстэр Монаркс», але ў лістападзе быў зноў выкліканы да асноўнай каманды. 9 лістапада Тафолі закінуў дзве шайбы ў браму «[[Ванкувер Кенакс]]» (5:1)<ref>[http://www.sportsnet.ca/hockey/nhl/toffoli-scores-2-leads-kings-in-rout-of-canucks/ «Toffoli scores 2, leads Kings in rout of Canucks»]. Sportsnet.</ref>. Апасля спартсмен вярнуўся ў фарм-клуб, але ў плэй-оф зноў быў выкліканы да складу, гэтым разам трывала замацаваўшыся ў складзе. Наступным годам шмат гуляц у сувязі з [[Джэф Картэр|Джэфам Картэрам]] і [[Танер Пірсан|Танерам Пірсанам]]. Таксама, частку сезона хакеіст прапусціў праз хваробу. Узімку на пачатку 2020 года ігрок прамянаны ў «Ванкувер Кенакс», дзе ўжо адразу ў першым 10 гульнях зарабіў 10 пунктаў. Аднак, у Кубку Стэнлі хакеіст атрымаў траўму і прапусціў сканчэнне чэмпіянату. У кастрычніку таго ж года склаў чатырохгадовы кантракт з «[[Манрэаль Канадыенс]]». У пепшым жа матчы адзначыўся хет-трыкам у браму свайго былога клуба «Ванкувер Кенакс». 14 лютага 2022 года далучыўся да «[[Калгары Флэймз]]»<ref>[https://www.nhl.com/news/calgary-falmes-acquire-forward-tyler-toffoli-from-montreal-canadiens/c-330795002?tid=278542340 «Toffoli traded to Flames by Canadiens»]. Montreal Canadiens.</ref>. 8 сакавіка 2024 года Тафолі быў абменены ў «[[Вініпег Джэтс]]» на выбар у трэцім раўндзе драфту НХЛ 2024 года і выбар у другім раўндзе драфту 2025 года<ref>[https://www.nhl.com/jets/news/jets-acquire-toffoli-from-devils «Jets acquire Toffoli from Devils»]. NHL.</ref><ref>[https://www.tsn.ca/nhl/winnipeg-jets-acquire-tyler-toffoli-from-new-jersey-devils-for-draft-picks-1.2086962 «Jets acquire Toffoli from Devils for draft picks»]. TSN.</ref>. 15 сакавіка 2024 года нападнік закінуў першыя дзве шайбы ў шведры «Вініпег Джэтс» у перамозе матчы супраць «[[Анагайм Дакс]]» (6:0). == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * {{Eliteprospects}} * {{NHL}} * {{Hockeydb}} {{ізаляваны артыкул|date=2024-10-10}} {{DEFAULTSORT:Тафолі Тайлер}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Асобы]] [[Катэгорыя:хакеісты Канады]] [[Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Манчэстэр Монаркс]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Лос-Анджэлес Кінгс]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Ванкувер Кенакс]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Манрэаль Канадыенс]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Калгары Флэймз]] [[Катэгорыя:Ігракі «Нью-Джэрсі Дэвілз»]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Вініпег Джэтс]] qkb4cdh7tvce7xqwq5qnry6fuklaknv 5129727 5129726 2026-04-20T07:20:11Z DzBar 156353 выдалена [[Катэгорыя:Ігракі ХК Калгары Флэймз]]; дададзена [[Катэгорыя:Ігракі «Калгары Флэймз»]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129727 wikitext text/x-wiki {{Хакеіст2}} '''Та́йлер Тафо́лі''' ({{lang-en|Tyler Toffoli}}; нар. {{ДН|24|4|1992}}) — канадскі хакеіст, правы нападнік клуба «[[Вініпег Джэтс]]» з [[Нацыянальная хакейная ліга|Нацыянальнай хакейнай лігі]] і нацыянальнай [[Зборная Канады па хакеі з шайбай|зборнай Канады]]. Быў абраны клубам «[[Лос-Анджэлес Кінгс]]» у другім раўндзе драфту НХЛ 2010 года пад 47 нумарам. == Кар’ера == Сваю кар’еру ігрок пачаў у 2007 годзе ў складзе клуба «Атава-67», якая брала ўдзел у розыгрышах [[Хакейная ліга Антарыа|Хакейнай лігі Антарыа]]<ref>[http://ontariohockeyleague.com/toffoli-enjoying-the-start-of-his-ohl-career/ «Toffoli enjoying the start of his OHL career»]. Ontario Hockey League.</ref>. Паводле вынікаў першага сезона Тайлер трапіў у першую каманду зорак. У 2010 годзе быў абраны чалябінскім «[[Трактар Чалябінск|Трактарам]]» пад 169 нумарам на фрафце КХЛ у 2010 годзе, але вырашыў застацца ў Амерыцы. Між тым, у тым жа годзе нападніка абраў «[[Лос-Анджэлес Кінгс]]» пад 47 нумарам на [[драфт НХЛ|драфце НХЛ]]<ref>[https://www.nhl.com/kings/news/kings-pick-four-make-three-deals/c-532912 «Kings Pick Four; Make Three Deals»]. NHL.</ref>. 19 красавіка 2011 года Тафолі склаў трохгадовую дагавор з «каралямі». Паўсезону наступнага розыгрышу канадзец усё яшчэ правёў у складзе «Атавы-67», але ў наступным перайшоў у даччыны клуб «[[Манчэстэр Монаркс]]». 16 сакавіка 2013 года хакеіст дэбютаваў у НХЛ у пераможным матчы супраць «[[Сан-Хасэ Шаркс]]» (5:2)<ref>[https://www.cbssports.com/nhl/gametracker/recap/NHL_20130316_SJ@LA/clifford-scores-twice-as-kings-sink-san-jose «Clifford scores two goals as Kings sink San Jose»]. CBS Sports.</ref>. 18 сакавіка, у другім сваім матчы, Тайлер вызначыўся ў пераможнай гульні 4:0 над «[[Арызона Каётыз|Фінікс Каётыз]]»<ref>[http://www.nhl.com/ice/recap.htm?id=2012020428&navid=sb:recap «Kings blank struggling Coyotes»]. NHL.</ref>. Пазней у тым жа сэозоне ігрок быў падцягнуты да асноўнага складу ў [[Кубак Стэнлі|Кубку Стэнлі]], пасля таго як праз пашкоджанне выбыў [[Кітан Элербі]]<ref>[http://scores.espn.go.com/nhl/recap?gameId=400462027 «Kings beat Blues on Slava Voynov’s weak shot in overtime»]. ESPN.</ref>. У [[НХЛ 2013—2014 гадоў|сезоне 2013—2014 гадоў]] Тайлер пачаў у складзе «Манчэстэр Монаркс», але ў лістападзе быў зноў выкліканы да асноўнай каманды. 9 лістапада Тафолі закінуў дзве шайбы ў браму «[[Ванкувер Кенакс]]» (5:1)<ref>[http://www.sportsnet.ca/hockey/nhl/toffoli-scores-2-leads-kings-in-rout-of-canucks/ «Toffoli scores 2, leads Kings in rout of Canucks»]. Sportsnet.</ref>. Апасля спартсмен вярнуўся ў фарм-клуб, але ў плэй-оф зноў быў выкліканы да складу, гэтым разам трывала замацаваўшыся ў складзе. Наступным годам шмат гуляц у сувязі з [[Джэф Картэр|Джэфам Картэрам]] і [[Танер Пірсан|Танерам Пірсанам]]. Таксама, частку сезона хакеіст прапусціў праз хваробу. Узімку на пачатку 2020 года ігрок прамянаны ў «Ванкувер Кенакс», дзе ўжо адразу ў першым 10 гульнях зарабіў 10 пунктаў. Аднак, у Кубку Стэнлі хакеіст атрымаў траўму і прапусціў сканчэнне чэмпіянату. У кастрычніку таго ж года склаў чатырохгадовы кантракт з «[[Манрэаль Канадыенс]]». У пепшым жа матчы адзначыўся хет-трыкам у браму свайго былога клуба «Ванкувер Кенакс». 14 лютага 2022 года далучыўся да «[[Калгары Флэймз]]»<ref>[https://www.nhl.com/news/calgary-falmes-acquire-forward-tyler-toffoli-from-montreal-canadiens/c-330795002?tid=278542340 «Toffoli traded to Flames by Canadiens»]. Montreal Canadiens.</ref>. 8 сакавіка 2024 года Тафолі быў абменены ў «[[Вініпег Джэтс]]» на выбар у трэцім раўндзе драфту НХЛ 2024 года і выбар у другім раўндзе драфту 2025 года<ref>[https://www.nhl.com/jets/news/jets-acquire-toffoli-from-devils «Jets acquire Toffoli from Devils»]. NHL.</ref><ref>[https://www.tsn.ca/nhl/winnipeg-jets-acquire-tyler-toffoli-from-new-jersey-devils-for-draft-picks-1.2086962 «Jets acquire Toffoli from Devils for draft picks»]. TSN.</ref>. 15 сакавіка 2024 года нападнік закінуў першыя дзве шайбы ў шведры «Вініпег Джэтс» у перамозе матчы супраць «[[Анагайм Дакс]]» (6:0). == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * {{Eliteprospects}} * {{NHL}} * {{Hockeydb}} {{ізаляваны артыкул|date=2024-10-10}} {{DEFAULTSORT:Тафолі Тайлер}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Асобы]] [[Катэгорыя:хакеісты Канады]] [[Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Манчэстэр Монаркс]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Лос-Анджэлес Кінгс]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Ванкувер Кенакс]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Манрэаль Канадыенс]] [[Катэгорыя:Ігракі «Калгары Флэймз»]] [[Катэгорыя:Ігракі «Нью-Джэрсі Дэвілз»]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Вініпег Джэтс]] drj0kkcwdlt5t9u3m3vqeml79e20r6l 5129734 5129727 2026-04-20T07:27:58Z DzBar 156353 выдалена [[Катэгорыя:Ігракі ХК Лос-Анджэлес Кінгс]]; дададзена [[Катэгорыя:Ігракі «Лос-Анджэлес Кінгз»]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129734 wikitext text/x-wiki {{Хакеіст2}} '''Та́йлер Тафо́лі''' ({{lang-en|Tyler Toffoli}}; нар. {{ДН|24|4|1992}}) — канадскі хакеіст, правы нападнік клуба «[[Вініпег Джэтс]]» з [[Нацыянальная хакейная ліга|Нацыянальнай хакейнай лігі]] і нацыянальнай [[Зборная Канады па хакеі з шайбай|зборнай Канады]]. Быў абраны клубам «[[Лос-Анджэлес Кінгс]]» у другім раўндзе драфту НХЛ 2010 года пад 47 нумарам. == Кар’ера == Сваю кар’еру ігрок пачаў у 2007 годзе ў складзе клуба «Атава-67», якая брала ўдзел у розыгрышах [[Хакейная ліга Антарыа|Хакейнай лігі Антарыа]]<ref>[http://ontariohockeyleague.com/toffoli-enjoying-the-start-of-his-ohl-career/ «Toffoli enjoying the start of his OHL career»]. Ontario Hockey League.</ref>. Паводле вынікаў першага сезона Тайлер трапіў у першую каманду зорак. У 2010 годзе быў абраны чалябінскім «[[Трактар Чалябінск|Трактарам]]» пад 169 нумарам на фрафце КХЛ у 2010 годзе, але вырашыў застацца ў Амерыцы. Між тым, у тым жа годзе нападніка абраў «[[Лос-Анджэлес Кінгс]]» пад 47 нумарам на [[драфт НХЛ|драфце НХЛ]]<ref>[https://www.nhl.com/kings/news/kings-pick-four-make-three-deals/c-532912 «Kings Pick Four; Make Three Deals»]. NHL.</ref>. 19 красавіка 2011 года Тафолі склаў трохгадовую дагавор з «каралямі». Паўсезону наступнага розыгрышу канадзец усё яшчэ правёў у складзе «Атавы-67», але ў наступным перайшоў у даччыны клуб «[[Манчэстэр Монаркс]]». 16 сакавіка 2013 года хакеіст дэбютаваў у НХЛ у пераможным матчы супраць «[[Сан-Хасэ Шаркс]]» (5:2)<ref>[https://www.cbssports.com/nhl/gametracker/recap/NHL_20130316_SJ@LA/clifford-scores-twice-as-kings-sink-san-jose «Clifford scores two goals as Kings sink San Jose»]. CBS Sports.</ref>. 18 сакавіка, у другім сваім матчы, Тайлер вызначыўся ў пераможнай гульні 4:0 над «[[Арызона Каётыз|Фінікс Каётыз]]»<ref>[http://www.nhl.com/ice/recap.htm?id=2012020428&navid=sb:recap «Kings blank struggling Coyotes»]. NHL.</ref>. Пазней у тым жа сэозоне ігрок быў падцягнуты да асноўнага складу ў [[Кубак Стэнлі|Кубку Стэнлі]], пасля таго як праз пашкоджанне выбыў [[Кітан Элербі]]<ref>[http://scores.espn.go.com/nhl/recap?gameId=400462027 «Kings beat Blues on Slava Voynov’s weak shot in overtime»]. ESPN.</ref>. У [[НХЛ 2013—2014 гадоў|сезоне 2013—2014 гадоў]] Тайлер пачаў у складзе «Манчэстэр Монаркс», але ў лістападзе быў зноў выкліканы да асноўнай каманды. 9 лістапада Тафолі закінуў дзве шайбы ў браму «[[Ванкувер Кенакс]]» (5:1)<ref>[http://www.sportsnet.ca/hockey/nhl/toffoli-scores-2-leads-kings-in-rout-of-canucks/ «Toffoli scores 2, leads Kings in rout of Canucks»]. Sportsnet.</ref>. Апасля спартсмен вярнуўся ў фарм-клуб, але ў плэй-оф зноў быў выкліканы да складу, гэтым разам трывала замацаваўшыся ў складзе. Наступным годам шмат гуляц у сувязі з [[Джэф Картэр|Джэфам Картэрам]] і [[Танер Пірсан|Танерам Пірсанам]]. Таксама, частку сезона хакеіст прапусціў праз хваробу. Узімку на пачатку 2020 года ігрок прамянаны ў «Ванкувер Кенакс», дзе ўжо адразу ў першым 10 гульнях зарабіў 10 пунктаў. Аднак, у Кубку Стэнлі хакеіст атрымаў траўму і прапусціў сканчэнне чэмпіянату. У кастрычніку таго ж года склаў чатырохгадовы кантракт з «[[Манрэаль Канадыенс]]». У пепшым жа матчы адзначыўся хет-трыкам у браму свайго былога клуба «Ванкувер Кенакс». 14 лютага 2022 года далучыўся да «[[Калгары Флэймз]]»<ref>[https://www.nhl.com/news/calgary-falmes-acquire-forward-tyler-toffoli-from-montreal-canadiens/c-330795002?tid=278542340 «Toffoli traded to Flames by Canadiens»]. Montreal Canadiens.</ref>. 8 сакавіка 2024 года Тафолі быў абменены ў «[[Вініпег Джэтс]]» на выбар у трэцім раўндзе драфту НХЛ 2024 года і выбар у другім раўндзе драфту 2025 года<ref>[https://www.nhl.com/jets/news/jets-acquire-toffoli-from-devils «Jets acquire Toffoli from Devils»]. NHL.</ref><ref>[https://www.tsn.ca/nhl/winnipeg-jets-acquire-tyler-toffoli-from-new-jersey-devils-for-draft-picks-1.2086962 «Jets acquire Toffoli from Devils for draft picks»]. TSN.</ref>. 15 сакавіка 2024 года нападнік закінуў першыя дзве шайбы ў шведры «Вініпег Джэтс» у перамозе матчы супраць «[[Анагайм Дакс]]» (6:0). == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * {{Eliteprospects}} * {{NHL}} * {{Hockeydb}} {{ізаляваны артыкул|date=2024-10-10}} {{DEFAULTSORT:Тафолі Тайлер}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Асобы]] [[Катэгорыя:хакеісты Канады]] [[Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Манчэстэр Монаркс]] [[Катэгорыя:Ігракі «Лос-Анджэлес Кінгз»]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Ванкувер Кенакс]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Манрэаль Канадыенс]] [[Катэгорыя:Ігракі «Калгары Флэймз»]] [[Катэгорыя:Ігракі «Нью-Джэрсі Дэвілз»]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Вініпег Джэтс]] pk6sutbo62sqx0kgimpl3e52xqoy71f 5129735 5129734 2026-04-20T07:28:34Z DzBar 156353 выдалена [[Катэгорыя:Ігракі ХК Ванкувер Кенакс]]; дададзена [[Катэгорыя:Ігракі «Ванкувер Кэнакс»]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129735 wikitext text/x-wiki {{Хакеіст2}} '''Та́йлер Тафо́лі''' ({{lang-en|Tyler Toffoli}}; нар. {{ДН|24|4|1992}}) — канадскі хакеіст, правы нападнік клуба «[[Вініпег Джэтс]]» з [[Нацыянальная хакейная ліга|Нацыянальнай хакейнай лігі]] і нацыянальнай [[Зборная Канады па хакеі з шайбай|зборнай Канады]]. Быў абраны клубам «[[Лос-Анджэлес Кінгс]]» у другім раўндзе драфту НХЛ 2010 года пад 47 нумарам. == Кар’ера == Сваю кар’еру ігрок пачаў у 2007 годзе ў складзе клуба «Атава-67», якая брала ўдзел у розыгрышах [[Хакейная ліга Антарыа|Хакейнай лігі Антарыа]]<ref>[http://ontariohockeyleague.com/toffoli-enjoying-the-start-of-his-ohl-career/ «Toffoli enjoying the start of his OHL career»]. Ontario Hockey League.</ref>. Паводле вынікаў першага сезона Тайлер трапіў у першую каманду зорак. У 2010 годзе быў абраны чалябінскім «[[Трактар Чалябінск|Трактарам]]» пад 169 нумарам на фрафце КХЛ у 2010 годзе, але вырашыў застацца ў Амерыцы. Між тым, у тым жа годзе нападніка абраў «[[Лос-Анджэлес Кінгс]]» пад 47 нумарам на [[драфт НХЛ|драфце НХЛ]]<ref>[https://www.nhl.com/kings/news/kings-pick-four-make-three-deals/c-532912 «Kings Pick Four; Make Three Deals»]. NHL.</ref>. 19 красавіка 2011 года Тафолі склаў трохгадовую дагавор з «каралямі». Паўсезону наступнага розыгрышу канадзец усё яшчэ правёў у складзе «Атавы-67», але ў наступным перайшоў у даччыны клуб «[[Манчэстэр Монаркс]]». 16 сакавіка 2013 года хакеіст дэбютаваў у НХЛ у пераможным матчы супраць «[[Сан-Хасэ Шаркс]]» (5:2)<ref>[https://www.cbssports.com/nhl/gametracker/recap/NHL_20130316_SJ@LA/clifford-scores-twice-as-kings-sink-san-jose «Clifford scores two goals as Kings sink San Jose»]. CBS Sports.</ref>. 18 сакавіка, у другім сваім матчы, Тайлер вызначыўся ў пераможнай гульні 4:0 над «[[Арызона Каётыз|Фінікс Каётыз]]»<ref>[http://www.nhl.com/ice/recap.htm?id=2012020428&navid=sb:recap «Kings blank struggling Coyotes»]. NHL.</ref>. Пазней у тым жа сэозоне ігрок быў падцягнуты да асноўнага складу ў [[Кубак Стэнлі|Кубку Стэнлі]], пасля таго як праз пашкоджанне выбыў [[Кітан Элербі]]<ref>[http://scores.espn.go.com/nhl/recap?gameId=400462027 «Kings beat Blues on Slava Voynov’s weak shot in overtime»]. ESPN.</ref>. У [[НХЛ 2013—2014 гадоў|сезоне 2013—2014 гадоў]] Тайлер пачаў у складзе «Манчэстэр Монаркс», але ў лістападзе быў зноў выкліканы да асноўнай каманды. 9 лістапада Тафолі закінуў дзве шайбы ў браму «[[Ванкувер Кенакс]]» (5:1)<ref>[http://www.sportsnet.ca/hockey/nhl/toffoli-scores-2-leads-kings-in-rout-of-canucks/ «Toffoli scores 2, leads Kings in rout of Canucks»]. Sportsnet.</ref>. Апасля спартсмен вярнуўся ў фарм-клуб, але ў плэй-оф зноў быў выкліканы да складу, гэтым разам трывала замацаваўшыся ў складзе. Наступным годам шмат гуляц у сувязі з [[Джэф Картэр|Джэфам Картэрам]] і [[Танер Пірсан|Танерам Пірсанам]]. Таксама, частку сезона хакеіст прапусціў праз хваробу. Узімку на пачатку 2020 года ігрок прамянаны ў «Ванкувер Кенакс», дзе ўжо адразу ў першым 10 гульнях зарабіў 10 пунктаў. Аднак, у Кубку Стэнлі хакеіст атрымаў траўму і прапусціў сканчэнне чэмпіянату. У кастрычніку таго ж года склаў чатырохгадовы кантракт з «[[Манрэаль Канадыенс]]». У пепшым жа матчы адзначыўся хет-трыкам у браму свайго былога клуба «Ванкувер Кенакс». 14 лютага 2022 года далучыўся да «[[Калгары Флэймз]]»<ref>[https://www.nhl.com/news/calgary-falmes-acquire-forward-tyler-toffoli-from-montreal-canadiens/c-330795002?tid=278542340 «Toffoli traded to Flames by Canadiens»]. Montreal Canadiens.</ref>. 8 сакавіка 2024 года Тафолі быў абменены ў «[[Вініпег Джэтс]]» на выбар у трэцім раўндзе драфту НХЛ 2024 года і выбар у другім раўндзе драфту 2025 года<ref>[https://www.nhl.com/jets/news/jets-acquire-toffoli-from-devils «Jets acquire Toffoli from Devils»]. NHL.</ref><ref>[https://www.tsn.ca/nhl/winnipeg-jets-acquire-tyler-toffoli-from-new-jersey-devils-for-draft-picks-1.2086962 «Jets acquire Toffoli from Devils for draft picks»]. TSN.</ref>. 15 сакавіка 2024 года нападнік закінуў першыя дзве шайбы ў шведры «Вініпег Джэтс» у перамозе матчы супраць «[[Анагайм Дакс]]» (6:0). == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * {{Eliteprospects}} * {{NHL}} * {{Hockeydb}} {{ізаляваны артыкул|date=2024-10-10}} {{DEFAULTSORT:Тафолі Тайлер}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Асобы]] [[Катэгорыя:хакеісты Канады]] [[Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Манчэстэр Монаркс]] [[Катэгорыя:Ігракі «Лос-Анджэлес Кінгз»]] [[Катэгорыя:Ігракі «Ванкувер Кэнакс»]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Манрэаль Канадыенс]] [[Катэгорыя:Ігракі «Калгары Флэймз»]] [[Катэгорыя:Ігракі «Нью-Джэрсі Дэвілз»]] [[Катэгорыя:Ігракі ХК Вініпег Джэтс]] qxk8dukk9a70lvthev6tqdiv3yv01a0 3 780918 5129683 5125205 2026-04-20T02:34:05Z MediaWiki message delivery 38732 /* Wikipedia translation of the week: 2026-17 */ новы падраздзел 5129683 wikitext text/x-wiki == Wikipedia translation of the week: 2025-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Nagorno-Karabakh clashes]]'''<br /> <small>''([[:it:Scontri del Nagorno Karabakh del 2010]])&#32;([[:tr:2010 Dağlık Karabağ çatışmaları]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''2010 Nahorno karabakh war''' were a series of exchanges of gunfire that took place on February 18 on the line of contact dividing Azerbaijani and the Karabakh Armenian military forces. Azerbaijan accused the Armenian forces of firing on the Azerbaijani positions near Tap Qaraqoyunlu, Qızıloba, Qapanlı, Yusifcanlı and Cavahirli villages, as well as in uplands of Agdam Rayon with small arms fire including snipers. As a result, three Azerbaijani soldiers were killed and one wounded. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:20, 20 студзеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28099770 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jinnah's birthday]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Yorkstatue.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jinnah's Birthday''', officially Quaid-e-Azam Day and sometimes known as Quaid Day, is a public holiday in Pakistan observed annually on 25 December to celebrate the birthday of the founder of Pakistan, Muhammad Ali Jinnah, known as Quaid-i-Azam ("Great Leader"). A major holiday, commemorations for Jinnah began during his lifetime in 1942, and have continued ever since. The event is primarily observed by the government and the citizens of the country where the national flag is hoisted at major architectural structures such as private and public buildings, particularly at the top of Quaid-e-Azam House in Karachi. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:30, 27 студзеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28156501 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:French conquest of Corsica]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bataille de Ponte Novu.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''French conquest of Corsica''' was a successful expedition by French forces of the Kingdom of France under Comte de Vaux, against Corsican forces under Pasquale Paoli of the Corsican Republic. The expedition was launched in May 1768, in the aftermath of the Seven Years' War. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 15:20, 3 лютага 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Assassination of Spencer Perceval]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:PercevalShooting.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 11 May 1812, at about 5:15 pm, Spencer Perceval, the prime minister of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, was shot dead in the lobby of the House of Commons by John Bellingham, a Liverpool merchant with a grievance against the government. Bellingham was detained; four days after the murder, he was tried, convicted and sentenced to death. He was hanged at Newgate Prison on 18 May, one week after the assassination and one month before the start of the War of 1812. Perceval remains the sole British prime minister to have been assassinated. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:18, 10 лютага 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Malagasy constitutional referendum]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A constitutional referendum was held in Madagascar on 17 November 2010, in which voters approved a proposal for the state's fourth Constitution. The Malagasy people were asked to answer "Yes" or "No" to the proposed new constitution, which was considered to help consolidate Andry Rajoelina's grip on power. At the time of the referendum, Rajoelina headed the governing Highest Transitional Authority (HAT), an interim junta established following the military-backed coup d'état against then President Marc Ravalomanana in March 2009. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:21, 17 лютага 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28245290 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cooler Heads Coalition]]'''<br /> <small>''([[:de:Cooler Heads Coalition]])&#32;([[:fr:Cooler Heads Coalition]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cooler Heads Coalition''' is a politically conservative "informal and ad-hoc group" in the United States, financed and operated by the Competitive Enterprise Institute. The group, which rejects the scientific consensus on climate change, made efforts to stop the government from addressing climate change. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:23, 24 лютага 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28300238 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Transmissor de Ondas]]'''<br /> <small>''([[:en:Wave Transmitter]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Esq eletr transm ondas color.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Transmissor de Ondas''' é um equipamento precursor do rádio, desenvolvido por Roberto Landell de Moura na década de 1890, capaz de transmitir áudio via ondas eletromagnéticas, com sua primeira demonstração pública documentada tendo ocorrido no dia 16 de julho de 1899. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:49, 3 сакавіка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Smoky (mascotte olimpica)]]'''<br /> <small>''([[:en:Smoky (Olympic mascot)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Smoky 1932 Olympic Village Mascot.webp|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Smoky''' (Los Angeles, 1931 o 1932 - Los Angeles, aprile 1934), occasionalmente scritto Smokey, è stato un cane che divenne la mascotte del villaggio olimpico estivo del 1932 e, successivamente, dell'evento generale. Pur non essendo oggi riconosciuto dal CIO, è stato, seppur non in modo ufficiale, la prima mascotte olimpica dei Giochi, oltre che a essere attualmente l'unica a essere stata un animale vero. Le successive edizioni non ebbero mascotte, dovendo aspettare i X Giochi olimpici invernali di Grenoble nel 1968 per ritrovarne una ufficialmente riconosciuta, lo sciatore stilizzato Schuss, allora non considerato ufficiale ma successivamente riconosciuto come tale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:50, 10 сакавіка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Amazonas, o maior rio do mundo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Amazonas, o maior rio do mundo]])&#32;([[:es:Amazonas, o maior rio do mundo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frame A from Amazonas, o maior rio do mundo.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Amazonas, o maior rio do mundo''''' (lit. 'Amazon: The Greatest River in the World') is a 1922 Brazilian silent documentary film produced in 1918 by Silvino Santos. It is a black-and-white film that portrays life in the Amazon rainforest. Completed in 1920, it is considered one of the oldest cinematic records of the Amazon. It was presumed lost in 1931 and only rediscovered in 2023 at the Czech Film Archive. Silvino Santos produced the work over three years using sophisticated cinematic techniques, which led it to be deemed of "immense artistic value" by Le Monde. It has also been described as the "Holy Grail of Brazilian silent cinema" by The Guardian. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:57, 17 сакавіка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28392163 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ali of the Eretnids]]'''<br /> <small>''([[:tr:Alaaddin Ali Bey]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ala al-Din Ali''' (January 1353 – August 1380) was the third Sultan of the Eretnids ruling from 1366 until his death. He inherited the throne at a very early age and was removed from administrative matters. He was characterized as particularly keen on personal pleasures, which later discredited his authority. During his rule, emirs under the Eretnids enjoyed considerable autonomy, and the state continued to shrink as neighboring powers captured several towns. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:59, 24 сакавіка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28433698 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chilembwe uprising]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chilembwe supporters being led to be executed (cropped).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Chilembwe uprising''' was a rebellion against British colonial rule in Nyasaland (modern-day Malawi) which took place in January 1915. It was led by John Chilembwe, an American-educated Baptist minister. Based around his church in the village of Mbombwe in the south-east of the colony, the leaders of the revolt were mainly from an emerging black middle class. They were motivated by grievances against the British colonial system, which included forced labour, racial discrimination and new demands imposed on the African population following the outbreak of World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 06:52, 31 сакавіка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1930 Bago earthquake]]'''<br /> <small>''([[:my:၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင်]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Thiao Mueang Phama (1955, p. 165).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> An earthquake affected Myanmar on 5 May 1930 with a moment magnitude (Mw ) 7.4. The shock occurred 35 km (22 mi) beneath the surface with a maximum Rossi–Forel intensity of IX (Devastating tremor). The earthquake was the result of rupture along a 131 km (81 mi) segment of the Sagaing Fault—a major strike-slip fault that runs through the country. Extensive damage was reported in the southern part of the country, particularly in Bago and Yangon, where buildings collapsed and fires erupted. At least 550, and possibly up to 7,000 people were killed. A moderate tsunami struck the Burmese coast which caused minor damage to ships and a port. It was felt for over 570,000 km2 (220,000 sq mi) and as far as Shan State and Thailand. The mainshock was followed by many aftershocks; several were damaging. The December earthquake was similarly sized which also occurred along the Sagaing Fault. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:54, 7 красавіка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Museum of Zoology of the University of São Paulo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Museu de Zoologia da USP 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Museum of Zoology of the University of São Paulo''' (Portuguese: Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo, abbreviated MZUSP) is a public natural history museum located in the historic Ipiranga district of São Paulo, Brazil. The MZUSP is an educational and research institution that is part of the University of São Paulo. The museum began at the end of the 19th century as part of the Museu Paulista; in 1941, it moved into a dedicated building. In 1969 the museum became a part of the University of São Paulo, receiving its current name. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:27, 14 красавіка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fear of crime]]'''<br /> <small>''([[:ar:الخوف من الجريمة]])&#32;([[:it:Criminofobia]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fear of crime''' refers to the fear of being a victim of crime, which is not necessarily reflective of the actual probability of being such a victim. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:23, 21 красавіка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28559524 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heritage preservation in South Korea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Korean.Dance-03.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The heritage preservation system of South Korea is a multi-level program aiming to preserve and cultivate Korean cultural heritage. The program is administered by the Cultural Heritage Administration (CHA), and the legal framework is provided by the Cultural Heritage Protection Act of 1962, last updated in 2012. The program started in 1962 and has gradually been extended and upgraded since then. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 03:57, 28 красавіка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lhamana]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:We-Wa, a Zuni berdache, weaving - NARA - 523796 (cropped).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lhamana''', in traditional Zuni culture, are biologically male people who take on the social and ceremonial roles usually performed by women in their culture, at least some of the time. They wear a mixture of women's and men's clothing and much of their work is in the areas usually occupied by Zuni women. Some contemporary lhamana participate in the pan-Indian two-spirit community. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 10:28, 5 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Gruppo del Sileno]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Parco3.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sileno ed Egle con Mnasilo e Cromi''', meglio noto come Gruppo del Sileno, è un monumento in marmo di Carrara, realizzato da Jean-Baptiste Boudard nel 1765 per il Giardino Ducale di Parma; sostituito nel 1991 con una copia in polvere di marmo e resina, l'originale si trova provvisoriamente nel chiostro della Fontana del monastero di San Paolo, in attesa della definitiva collocazione prevista all'interno del palazzetto Eucherio Sanvitale nel parco Ducale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:28, 12 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28709947 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lorrin A. Thurston]]'''<br /> <small>''([[:fi:Lorrin Thurston]])&#32;([[:ko:로린 A. 서스턴]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lorrinandrewsthurston1892.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lorrin Andrews Thurston''' (July 31, 1858 – May 11, 1931) was a Hawaiian citizen lawyer, politician, and businessman. Thurston played a prominent role in the revolution that overthrew the Hawaiian Kingdom to replace Queen Liliʻuokalani with the Republic of Hawaii, with discreet US support for which Congress much later apologized. He published the Pacific Commercial Advertiser (a forerunner of the present-day Honolulu Star-Advertiser), and owned other enterprises. From 1906 to 1916, he and his network lobbied with national politicians to create a national park to preserve the Hawaiian volcanoes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:33, 19 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28731710 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lamiera bugnata]]'''<br /> <small>''([[:en:Tread plate]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Diamond Plate.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Una '''lamiera bugnata''' o mandorlata è una lamiera di metallo ottenuta dalla laminazione di una bramma attraverso rulli che, tramite punzonatura o goffratura, imprimono sulla lamina rilievi a forma di rombo o ellisse, detti bugne. Nel caso questi rilievi siano alternati singolarmente nei due assi, si parla di lamiera diamantata, mentre se le forme sono predisposte in maniera parallela per formare piccoli quadranti tra di loro tangenti, questo pattern viene identificato con il nome di mandorlato. We tend to ignore the fact that this type of plate is the only reason we don't slip when we walk on steel and wet or frozen surfaces. The Italian article it's short but quite complete, and has just the right amount of citations, unlike other poor languages' versions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 09:03, 26 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28751788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Angelo azzurro (cocktail)]]'''<br /> <small>''([[:es:Ángel azul (cóctel)]])&#32;([[:fr:Ange bleu (cocktail)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Angelo Azzurro Cocktail.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''angelo azzurro''' è un cocktail alcolico italiano. È considerato uno dei cocktail più popolari in Italia negli anni novanta, insieme al B-52 e all'Invisibile. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 08:39, 2 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fi:Kotiryssä]]'''<br /> <small>''([[:en:Kotiryssä]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''kotiryssä''' (jocular Finnish: one’s home Russky or home Russian) was a Soviet or Russian contact person of a Finnish politician, bureaucrat, businessman or other important person. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:33, 9 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Future self]]'''<br /> <small>''([[:pl:Przyszła jaźń]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the psychology of self, the '''future self''' concerns the processes and consequences associated with thinking about oneself in the future. People think about their future selves similarly to how they think about other people. The extent to which people feel psychologically connected (e.g., similarity, closeness) to their future self influences how well they treat their future self. When people feel connected to their future self, they are more likely to save for retirement, make healthy decisions, and avoid ethical transgressions. Interventions that increase feelings of connectedness with future selves can improve future-oriented decision making across these domains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:18, 16 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pictorial map]]'''<br /> <small>''([[:fa:نقشه تصویری]])&#32;([[:ja:絵地図]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Blake Britain Spearhead of Attack.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pictorial maps''' (also known as illustrated maps, panoramic maps, perspective maps, bird's-eye view maps, and geopictorial maps) depict a given territory with a more artistic rather than technical style. It is a type of map in contrast to road map, atlas, or topographic map. The cartography can be a sophisticated 3-D perspective landscape or a simple map graphic enlivened with illustrations of buildings, people and animals. They can feature all sorts of varied topics like historical events, legendary figures or local agricultural products and cover anything from an entire continent to a college campus. Drawn by specialized artists and illustrators, pictorial maps are a rich, centuries-old tradition and a diverse art form that ranges from cartoon maps on restaurant placemats to treasured art prints in museums. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:18, 23 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Queen Elizabeth University Hospital]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:QEUH.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Queen Elizabeth University Hospital''' (QEUH) is a 1,677-bed acute hospital located in Govan, in the south-west of Glasgow, Scotland. The hospital is built on the site of the former Southern General Hospital and opened at the end of April 2015. The hospital comprises a 1,109-bed adult hospital, a 256-bed children's hospital and two major Emergency Departments; one for adults and one for children. There is also an Immediate Assessment Unit for local GPs and out-of-hours services, to send patients directly, without having to be processed through the Emergency Department. The retained buildings from the former Southern General Hospital include the Maternity Unit, the Institute of Neurological Sciences, the Langlands Unit for medicine of the elderly and the laboratory. The whole facility is operated by NHS Greater Glasgow and Clyde, and is one of the largest acute hospital campuses in Europe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:05, 30 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Non-constituency Member of Parliament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''Non-constituency Member of Parliament''' (NCMP) is a member of an opposition political party in Singapore who, as stipulated in Article 39 of the Constitution and the Parliamentary Elections Act, is declared to have been elected a Member of Parliament (MP) without constituency representation, despite having lost in a general election, by virtue of having been one of the opposition candidates with the highest vote shares among the unelected. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:10, 7 ліпеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immunolabeling]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Immunolabeling process image.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Immunolabeling''' is a biochemical process that enables the detection and localization of an antigen to a particular site within a cell, tissue, or organ. Antigens are organic molecules, usually proteins, capable of binding to an antibody. These antigens can be visualized using a combination of antigen-specific antibody as well as a means of detection, called a tag, that is covalently linked to the antibody <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> ---[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 16:44, 14 ліпеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28945528 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Vespa analis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Plumpy hornet on the ground - 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Vespa analis''''', the yellow-vented hornet, is a species of common hornet found in Southeast Asia <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:28, 21 ліпеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28984647 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fernando de Noronha Marine National Park]]'''<br /> <small>''([[:pt:Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Baía dos Porcos - Fernando de Noronha (32811749914).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fernando de Noronha Marine National Park''' (Portuguese: Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha) is a national park in the state of Pernambuco, Brazil. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:40, 28 ліпеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29047614 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Xie Zhiliu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Xie Zhiliu''' (Chinese: 谢稚柳; 1910–1997) was a leading traditional painter, calligrapher, and art connoisseur of modern China. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:21, 4 жніўня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29077280 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lethocerus patruelis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lethocerus patruelis.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lethocerus patruelis''''' is a giant water bug in the family Belostomatidae. It is native to southeastern Europe, through Southwest Asia, to Pakistan, India and Burma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:20, 11 жніўня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29085671 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ikiza]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:CIA map of Burundi and surrounding countries during 1972 killings.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ikiza''' (variously translated from Kirundi as the Catastrophe, the Great Calamity, and the Scourge), or the Ubwicanyi (Killings), was a series of mass killings—often characterised as a genocide—which were committed in Burundi in 1972 by the Tutsi-dominated army and government, primarily against educated and elite Hutus who lived in the country. Conservative estimates place the death toll of the event between 100,000 and 150,000 killed, while some estimates of the death toll go as high as 300,000. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:43, 18 жніўня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Corallite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Recent azooxanthellate Scleractinia (Cnidaria, Anthozoa) - ZooKeys-227-001-g004.jpeg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''corallite''' is the skeletal cup, formed by an individual stony coral polyp, in which the polyp sits and into which it can retract. The cup is composed of aragonite, a crystalline form of calcium carbonate, and is secreted by the polyp. Corallites vary in size, but in most colonial corals they are less than 3 mm (0.12 in) in diameter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:18, 25 жніўня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Diksam Plateau]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Dixam plateau (6407168437).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Diksam Plateau''' or Dixam Plateau (Arabic: دكسم) is a limestone plateau in Socotra, Yemen. The Firmihin forest, located east of the Dirhur canyon within the plateau, has the highest concentration of Dragon's Blood Trees on the entire island. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:40, 1 верасня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Ttongsul]]'''<br /> <small>''([[:ja:トンスル]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Ttongsul (imitation).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''ttongsul''' (똥술), o vino di feci, è una tradizionale preparazione medicinale coreana con gradazione alcolica al 9% a base di feci, solitamente umane e preferibilmente di bambino. Nato probabilmente traendo spunto dalla medicina tradizionale cinese, nelle credenze popolari il vino di feci avrebbe proprietà benefiche per molti tipi di malesseri: sarebbe un rimedio per dolori muscolari, ustioni, infiammazioni, epilessia e fratture ossee. Sebbene alcuni media occidentali abbiano in passato riportato che questa bevanda sia diffusa tra la popolazione coreana, al giorno d'oggi un numero molto limitato di persone ne fa uso, dopo aver subito un declino di popolarità nei secoli scorsi, tanto che la maggioranza dei giovani coreani non ne ha mai sentito parlare. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:28, 8 верасня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pak Kum-chol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pak Kum-chol in 1961 (cropped).jpg|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pak Kum-chol''' was a North Korean politician. Having been a guerrilla during the anti-Japanese struggle, he became a high-ranking politician after the liberation of Korea. Pak aligned himself with his former guerrilla brothers in arms from the Kapsan Operation Committee to form a faction within the ruling Workers' Party of Korea (WPK) called the "Kapsan faction". This faction sought to replace Kim Il Sung with Pak. Kim retaliated by purging the faction in 1967 in what is known as the Kapsan faction incident. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:18, 15 верасня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29249252 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Federation of Central America (1921–1922)]]'''<br /> <small>''([[:es:Federación de Centro América (1921-1922)]])&#32;([[:ar:اتحاد أمريكا الوسطى (1921-1922)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Central America's Northern Triangle (orthographic projection).png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Federation of Central America''' (Spanish: Federación de Centro América)[1] was a short-lived federal republic that existed in Central America between 1921 and 1922. The federation consisted of the Central American nations of El Salvador, Guatemala, and Honduras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:45, 22 верасня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29311347 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Palazzo delle Poste (Latina)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Postelittoria2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Palazzo delle Poste''', fino al 1945 Ricevitoria Postelegrafonica di Littoria, è un edificio postale di Latina, situato in piazzale dei Bonificatori. Costruito nel 1932 in stile razionalista con influenze futuriste, riscontrabili nell'utilizzo di ampie superfici vetrate e di volumi verticali, oltre che per la presenza di l’utilizzo di materiali e scelte di design molto in voga all'epoca come, come i mattoni a vista, il travertino di Tivoli e l'Anticorodal (una lega di alluminio), ospita l'ufficio postale Latina Centro. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 03:58, 29 верасня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Majed Abu Maraheel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Majed Abu Maraheel''' was a Palestinian long-distance runner, football player, security officer, and athletics coach, who was the first Palestinian to compete at the Olympic Games. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 15:48, 6 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abortion in Eritrea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In Eritrea, abortion is banned except on the grounds of pregnancy from rape or incest, pregnancy of a minor, or risk to physical or mental health. Legal abortions require medical or judicial approval. Prior to Eritrea's independence, it applied Ethiopia's abortion law of the 1950s, which banned abortion unless life-saving. After independence, the 1991 penal code adapted this law to lift punishments on abortions on the grounds of rape, incest, or risk to life or health, but legal abortions did not exist in effect. The penal codes of 2001 and 2015 required physicians to prove health grounds for abortion. Unsafe abortion is common and contributes to maternal mortality in Eritrea. Post-abortion care is unavailable in some regions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:06, 13 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Liberation of Auschwitz concentration camp]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Auschwitz Liberated January 1945.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 27 January 1945, Auschwitz—a Nazi concentration camp and extermination camp in occupied Poland where more than a million people were murdered as part of the Nazis' "Final Solution" to the Jewish question—was liberated by the Soviet Red Army during the Vistula–Oder Offensive. Although most of the prisoners had been forced onto a death march, about 7,000 had been left behind. The Soviet soldiers attempted to help the survivors and were shocked at the scale of Nazi crimes. The date is recognized as International Holocaust Remembrance Day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:04, 20 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29452019 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Diaries]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Black Diaries''' are diaries purported to have been written by the Irish revolutionary Roger Casement, which contained accounts of homosexual liaisons with young men. They cover the years 1903, 1910 and 1911 (two) and were handed in to Scotland Yard after his capture in April 1916. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:51, 27 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29487357 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Consolations (Liszt)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Franz Liszt - Consolation No. 3, Lento placido.ogg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Consolations''', S. 171a/172 (German: Tröstungen) are a set of six solo piano works by Franz Liszt. The compositions take the musical style of nocturnes with each having its own distinctive style. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:52, 3 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29558323 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Marine coastal ecosystem]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Vegetation and fauna processes controlling benthic biogeochemical fluxes.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''marine coastal ecosystem''' is a marine ecosystem which occurs where the land meets the ocean. Worldwide there is about 620,000 kilometres (390,000 mi) of coastline. Coastal habitats extend to the margins of the continental shelves, occupying about 7 percent of the ocean surface area. Marine coastal ecosystems include many very different types of marine habitats, each with their own characteristics and species composition. They are characterized by high levels of biodiversity and productivity. For example, estuaries are areas where freshwater rivers meet the saltwater of the ocean, creating an environment that is home to a wide variety of species, including fish, shellfish, and birds. Salt marshes are coastal wetlands which thrive on low-energy shorelines in temperate and high-latitude areas, populated with salt-tolerant plants such as cordgrass and marsh elder that provide important nursery areas for many species of fish and shellfish. Mangrove forests survive in the intertidal zones of tropical or subtropical coasts, populated by salt-tolerant trees that protect habitat for many marine species, including crabs, shrimp, and fish. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:53, 10 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29584005 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elephant communication]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Three elephant's curly kisses.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elephants communicate''' via touching, visual displays, vocalisations, seismic vibrations, and semiochemicals. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:24, 17 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Animal-made art]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Painting Queen 1024x768.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Animal-made art''' consists of works by non-human animals, that have been considered by humans to be artistic, including visual works, music, photography, and videography. Some of these are created naturally by animals, often as courtship displays, while others are created with human involvement. There have been debates about the copyright status of these works, with the United States Copyright Office stating in 2014 that works that lack human authorship cannot have their copyright registered at the US Copyright Office. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:13, 24 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Halachic state]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The term "'''halachic state'''" (Hebrew: מְדִינַת הֲלָכָה‎ Medīnat Hălāḵā) refers to a sovereign state that endorses Judaism in an official capacity and governs by Jewish religious law. It has been a subject of discussion among Orthodox Jews, particularly with regard to modern Israel, which, although a Jewish state, is not classified as a theocracy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 11:01, 1 снежня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Сто лошадей]]'''<br /> <small>''([[:en:One Hundred Horses]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:A_Hundred_Steeds.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''One Hundred Horses''''' (Chinese: 百駿圖) is a Qing dynasty silk and ink painting by Giuseppe Castiglione. It was painted in 1728 for the Yongzheng emperor. The painting depicts a hundred horses in a variety of poses and activities, combining Western realism with traditional Chinese composition and brushwork. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:29, 8 снежня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:First Universal Races Congress]]'''<br /> <small>''([[:fr:Premier Congrès universel des races]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Universal Races Congress seated outside the entrance to the Imperial Institute, London, 1911.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''First Universal Races Congress''' met in 1911 for four days at the University of London as an early effort at anti-racism. Speakers from a number of countries discussed race relations and how to improve them. The congress, with 2,100 attendees, was organised by prominent humanists of that era. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:56, 15 снежня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29779168 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pin Malakul]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pin Malakul, January 1922.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pin Malakul''' (24 October 1903 – 5 October 1995) was a Thai professor, educator and writer. His contributions to education in Thailand include the establishment of various institutions of higher education, the introduction of fixed class schedules, and the implementation of teacher-training programmes. In his career he served as Director-General of the Department of General Education, later becoming Permanent Secretary, and Minister, of Education. He was also a member of the executive board of UNESCO. His writings earned him the title of National Artist in 1987, and the 100th anniversary of his birth was celebrated by the UNESCO in 2003 as recognition of his contribution to the advancement of education in Thailand and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:25, 22 снежня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Morning of the Magicians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Le Matin des magiciens, couverture.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''The Morning of the Magicians: Introduction to Fantastic Realism''''' (French: Le Matin des magiciens: Introduction au réalisme fantastique) is a 1960 book by the journalists Louis Pauwels and Jacques Bergier. It covers topics like cryptohistory, ufology, occultism in Nazism, alchemy, spiritual philosophy. The second half of the book is entirely dedicated to the Nazi-Occult connections; the book is widely credited with the proliferation of numerous myths related to occultism in Nazism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:20, 29 снежня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Somaliland War of Independence]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Somaliland, fighters of the Somali National Movement (SNM), 1980s.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Somaliland War of Independence''' was a rebellion waged by the Somali National Movement (SNM) against the ruling military junta in Somalia led by General Siad Barre lasting from its founding on 6 April 1981 and ended on 18 May 1991 when the SNM declared what was then northern Somalia independent as the Republic of Somaliland. The conflict served as the main theater of the larger Somali Rebellion that started in 1978. The conflict was in response to the harsh policies enacted by the Barre regime against the main clan family in Somaliland, the Isaaq, including a declaration of economic warfare on the clan-family. These harsh policies were put into effect shortly after the conclusion of the disastrous Ogaden War in 1978. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 06:00, 5 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29871911 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Pietro Lauro]]'''<br /> <small>''([[:en:Pietro Lauro]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Master I.A.V.F., Pietro Lauro, born 1508, Modenese Poet and Scholar (obverse), 1555, NGA 45072.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pietro Lauro''', conosciuto anche come Pietro Lauro Modonese o Pietro Lauro da Modona (Modena o dintorni, 1510 circa – Venezia, 1568 circa) è stato un traduttore, scrittore e divulgatore scientifico italiano. Nonostante non si conosca gran parte della sua biografia, fu uno dei poligrafi italiani più conosciuti del Cinquecento. La sua produzione raccoglie traduzioni dal latino, dal greco e dallo spagnolo e riguardano opere di autori classici, stranieri e protestanti. Lauro si dimostrò abile nel trattare testi con temi molto diversi, come la filosofia, l'architettura, la medicina, il giardinaggio, l'agronomia, le scienze biologiche, la storia, la teologia e l'astronomia. Si cimentò anche nella scrittura di un poema cavalleresco sullo stile di quelli spagnoli, il Polendo, sua magnum opus in questo senso. Aderente alla Riforma protestante, sebbene le sue trasposizioni siano state oggetto di critiche già degli autori a lui contemporanei, che le giudicarono troppo letterali, rozze e imparziali, a Lauro si deve il merito di aver ultimato la traduzione in lingua volgare di numerosi testi sia classici, sia scientifici, sia epistolari. I suoi lavori ebbero una notevole diffusione, non solo tra i letterati veneziani della sua epoca, ma in tutta Italia, tanto che alcune sue traduzioni vengono ancora oggi ristampate in nuove edizioni. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 04:45, 12 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29894468 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Volto di Palazzo Vecchio]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Piazza della signoria angolo via della ninna, palazzo vecchio, cantonata con testa scolpita 02.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''volto di Palazzo Vecchio''' (conosciuto anche come L'importuno o L'inopportuno) è un incisione su pietraforte attibuita a Michelangelo Buonarroti, scolpita in una delle pietre di Palazzo Vecchio a Firenze. Secondo le varie leggende, il profilo sarebbe stato realizzato come graffito dall'artista toscano, con soggetto un suo importunatore, un debitore, un condannato a morte o se stesso. Nel 2020, gli studiosi hanno ipotizzato possa invece trattarsi di un ritratto di Francesco Granacci, pittore amico di Michelangelo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:14, 19 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Raffaello Kobayashi]]'''<br /> <small>''([[:en:Raffaello Kobayashi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Raffaello Kobayashi''', nato Raffaele Sanzio (Bari, 14 gennaio 1917 – Yokohama, 1 aprile 2011), è stato un militare italiano naturalizzato giapponese. Sommergibilista durante la Seconda guerra mondiale, prestò servizio per tutte e tre le principali Potenze dell'Asse: Regno d'Italia, Germania nazista e Impero giapponese. Alla fine della guerra si nascose in Giappone per evitare di subire l'internamento in un campo di prigionia, divenendo poi cittadino nipponico e cambiando il proprio nome. Prese parte all'affondamento della HMS Calypso nel 1940, primo successo italiano in campo navale nel corso del conflitto mondiale. Con l'abbattimento di un bombardiere statunitense il 22 agosto 1945, otto giorni dopo il discorso di resa del Giappone alle potenze alleate della seconda guerra mondiale, a bordo del Comandante Cappellini, sarebbe stata l'ultima persona in assoluto a mettere fuori combattimento un velivolo degli Alleati nella stessa guerra. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:05, 26 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Censorship in the Czech Republic]]'''<br /> <small>''([[:cs:Cenzura v Česku]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Censorship in the Czech Republic''' had been highly active until 17 November 1989 and the fall of Communism in the former Czechoslovakia. Czech Republic was ranked as the 13th most free country in the World Press Freedom Index in 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:32, 2 лютага 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Jacquemart de Hesdin 002.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry''' is an illuminated book of hours commissioned by John, Duke of Berry between 1375 and 1385–90. It is known for its ornate miniature leaves and border decorations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 06:59, 9 лютага 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lysmata grabhami]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lysmata grabhami1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lysmata grabhami''''' is a species of saltwater shrimp in the family Hippolytidae. It was first described by Gordon in 1935. It occurs in the tropical and subtropical Atlantic Ocean and is a cleaner shrimp, operating a cleaning station to which fish come to have parasites removed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 16:45, 16 лютага 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Elefante di Cremona]]'''<br /> <small>''([[:de:Elefant von Cremona]])&#32;([[:eo:Elefanto de Cremona]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Matthew Paris Elephant from Parker MS 16 fol 151v.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''elefante di Cremona''' (Asia, prima del 1228 - Parma, gennaio 1248) fu un esemplare di elefante donato nel 1228 a Federico II di Svevia da parte del sultano ayyubide al-Malik al-Kamil durante gli incontri che porteranno alla Pace di Giaffa. Usato principalmente per le manifestazioni trionfali del sovrano, l'elefante è citato da numerosi cronachisti e testimoni dell'epoca ed è noto per aver trainato il Carroccio dopo la grande vittoria delle armate di Federico II nella battaglia di Cortenuova del 1237. Rimasto a lungo nell'immaginario popolare collettivo, l'animale venne ucciso durante alcuni scontri occorsi nelle settimane immediatamente precedenti alla battaglia di Parma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 14:43, 23 лютага 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Treaty of the Danish West Indies]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:The Virgin islands of the United States of America; historical and descriptive, commercial and industrial facts, figures, and resources (1918) (14596880870).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Treaty of the Danish West Indies''' (Danish: Vestindiens traktat), officially the Convention between the United States and Denmark for cession of the Danish West Indies (Danish: Konventionen mellem USA og Danmark), was a 1916 treaty transferring sovereignty of the Danish West Indies from Denmark to the United States in exchange for a sum of US$25,000,000 in gold ($722 million in 2024) and a declaration from the United States that it would "not object to the Danish Government extending their political and economic interests to the whole of Greenland". It is one of the most recent permanent expansions of United States territory. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:43, 2 сакавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Steens Mountain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Steens Mountain near Andrews, Oregon.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Steens Mountain''' is a large fault-block mountain in the northwest United States, located in Harney County, Oregon. Stretching some fifty miles (80 km) north to south, on its east side it rises from the Alvord Desert at an elevation of about 4,200 feet (1,280 m) to 9,738 feet (2,968 m) at the summit. Steens Mountain is not part of a mountain range but is properly a single mountain, the largest of Oregon's fault-block mountains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 10:30, 9 сакавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casque (anatomy)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Great hornbill (Buceros bicornis) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''casque''' is an anatomical feature found in some species of birds, reptiles, and amphibians. In birds, it is an enlargement of the bones of the upper mandible or the skull, either on the front of the face, the top of the head, or both. The casque has been hypothesized to serve as a visual cue to a bird's sex, state of maturity, or social status; as reinforcement to the beak's structure; or as a resonance chamber, enhancing calls. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:43, 16 сакавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Etruscan sculpture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frontone A del grande tempio di luni con concilio degli dei, 175-150 ac. ca. 01.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Etruscan sculpture''' was one of the most important artistic expressions of the Etruscan people, who inhabited the regions of Northern Italy and Central Italy between about the 9th century BC and the 1st century BC. Etruscan art was largely a derivation of Greek art, although developed with many characteristics of its own. Given the almost total lack of Etruscan written documents, a problem compounded by the paucity of information on their language—still largely undeciphered—it is in their art that the keys to the reconstruction of their history are to be found, although Greek and Roman chronicles are also of great help. Like its culture in general, Etruscan sculpture has many obscure aspects for scholars, being the subject of controversy and forcing them to propose their interpretations always tentatively, but the consensus is that it was part of the most important and original legacy of Italian art and even contributed significantly to the initial formation of the artistic traditions of ancient Rome. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:07, 23 сакавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pulse (nightclub)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Orlando FL Pulse Nightclub01.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pulse''' was a gay bar, dance club, and nightclub in Orlando, Florida, founded in 2004 by Barbara Poma and Ron Legler. On June 12, 2016, the club was the scene of the second-deadliest mass shooting by a single gunman in U.S. history, and the second-deadliest terrorist attack on U.S. soil since the September 11 attacks. Forty-nine people were killed and 58 other people were injured. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:37, 30 сакавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tofana di Rozes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Tofana di Rozes 04.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tofana di Rozes''' (3,225 metres (10,581 ft)) is a mountain of the Dolomites in the Province of Belluno, Veneto, Italy. Located west of the resort of Cortina d'Ampezzo, the mountain's giant three-edged pyramid shape and its vertical south face, above the Falzarego Pass, makes it the most popular peak in the Tofane group, and one of the most popular in the Dolomites. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 15:27, 6 красавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Very-low-calorie diet]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Green smoothie (8222465502).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''very-low-calorie diet''' (VLCD), also known as semistarvation diet and crash diet, is a type of diet with very or extremely low daily food energy consumption. VLCDs are defined as a diet of 800 kilocalories (3,300 kJ) per day or less. Modern medically supervised VLCDs use total meal replacements, with regulated formulations in Europe and Canada which contain the recommended daily requirements for vitamins, minerals, trace elements, fatty acids, protein and electrolyte balance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:56, 13 красавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chromodoris willani]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Babosa de mar (Chromodoris willani), Anilao, Filipinas, 2023-08-24, DD 34.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Chromodoris willani''''', commonly known as Willan's chromodoris, is a species of sea slug, a dorid nudibranch, a shell-less marine gastropod mollusk in the family Chromodorididae. The species is named for the renowned nudibranch taxonomist Dr. Richard C. Willan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 05:34, 20 красавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30430366 --> r38am7os6u16bvathqa2kdwcytfx4f9 0 788519 5129738 5001186 2026-04-20T07:31:36Z DzBar 156353 выдалена [[Катэгорыя:Ігракі ФК Рэйнджэрс Глазга]]; дададзена [[Катэгорыя:Ігракі ФК Рэйнджэрс]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129738 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} {{цёзкі2|Дэфо}} '''Джэрмейн Колін Дэфо''' ({{lang-en|Jermain Colin Defoe}}; нар. {{ДН|7|10|1982}}, {{МН|Лондан||}}, [[Англія]]) — былы [[Англія|англійскі]] футбаліст, нападнік. Мае на сваім рахунку матчы ў складзе [[Зборная Англіі па футболе|нацыянальнай зборнай Англіі]]. == Кар’ера == === Клубная === Джэрмейн пачаў кар’еру ў клубе «[[Чарлтан Атлетык]]» ва ўзросце 14 гадоў. Адтуль, у 1999 годзе, Дэфо перайшоў у клуб «[[Вест Хэм Юнайтэд]]». Аднак там ён не здолеў прабіцца ў аснову і быў аддадзены ў арэнду ў клуб «[[ФК Борнмут|Борнмут]]». У 2000 годзе Дэфо дэбютаваў у складзе «Вест Хэма», а затым здолеў дамагчыся месца ў асноўным складзе каманды. У 2004 годзе Дэфо перайшоў у «[[Тотэнхэм Хотспур]]», дзе правёў 5 гадоў, перш чым адправіўся ў арэнду ў клуб «[[ФК Портсмут|Портсмут]]», а затым падпісаў з гэтай камандай кантракт. У студзені 2009 года Дэфо вярнуўся ў «Тотэнхэм». 22 лістапада 2009 года ў матчы супраць «[[Уіган Атлетык]]» увайшоў у гісторыю [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]] як трэці футбаліст, які дамогся пента-трыку ў галоўным спабоніцтве краіны. Да яго падобнае атрымлівалася толькі [[Эндзі Коўл]]у і [[Алан Шырэр|Алану Шырэру]]<ref>[https://web.archive.org/web/20091125162645/http://www.championat.ru/football/news-357855.html Дефо сделал третий пента-трик в истории АПЛ]. championat.ru</ref>. 9 верасня 2010 года Дэфо атрымаў траўму звязкаў галенастопа<ref>[https://web.archive.org/web/20100911062737/http://www.championat.ru/football/news-594083.html Дефо выбыл из строя на восемь недель]. championat.ru</ref>, з-за чаго выбыў са строю на 3 месяцы<ref>[https://web.archive.org/web/20100913122749/http://www.championat.ru/football/news-595079.html Дефо перенёс операцию и пропустит три месяца]. championat.ru</ref>. 8 лістапада 2012 года Дэфо аформіў хет-трык у браму «[[ФК Марыбор|Марыбора]]», забіўшы тым самым 126-й гол за «Тотэнхэм Хотспур», які дазволіў цёмнаскураму снайперу абыйсці ў спісе лепшых бамбардзіраў «шпораў» легендарнага [[Тэдзі Шэрынгем]]а<ref>[http://www.eurosport.ru/football/europa-league/2012-2013/story_sto3485744.shtml Дефо: «Это особенное достижение»]. Eurosport</ref>. === Міжнародная === За [[зборная Англіі па футболе|зборную Англіі]] Дэфо дэбютаваў у сакавіку 2004 года ў матчы супраць [[зборная Швецыі па футболе|зборнай Швецыі]]. 23 чэрвеня 2010 года забіў адзіны мяч у сустрэчы супраць [[зборная Славеніі па футболе|зборнай Славеніі]], які дазволіў англічанінам прабіцца ў 1/8 фіналу [[чэмпіянат свету па футболе 2010 года|чэмпіянату свету 2010 года]]. == Дасягненні == '''«Тотэнхэм Хотспур»''': * Уладальнік [[Кубак футбольнай лігі Англіі|Кубку футбольнай лігі]]: 2008 '''«Рэйнджэрс»''': * [[Чэмпіянат Шатландыі па футболе|Чэмпіён Шатландыі]]: 2021 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20130604204657/http://jermaindefoe.com/ Афіцыйны сайт] * [http://www.tottenhamhotspur.com/players/first_team/jermaindefoe.html Профіль на афіцыйным сайце «Тотэнхэм Хотспур»] * [https://web.archive.org/web/20070813155930/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=17118 Статыстыка] на сайце Soccerbase * [http://footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=115&b=true&pn=Jermain_Colin_Defoe Профіль] на сайце footballdatabase.com {{Навігацыйны блок2 |загаловак = Дэфо ў складзе [[Зборная Англіі па футболе|зборнай Англіі]] на [[Чэмпіянат свету па футболе|чэмпіянатах свету]] і [[Чэмпіянат Еўропы па футболе|Еўропы]] |стыль_загалоўка = background-color: {{Колер|Англія}}; |Склад зборнай Англіі па футболе на чэмпіянаце свету 2010 |Склад зборнай Англіі па футболе на чэмпіянаце Еўропы 2012 }} {{DEFAULTSORT:Дэфо Джэрмейн}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Асобы]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лондане]] [[Катэгорыя:Футбалісты Англіі]] [[Катэгорыя:Ігракі зборнай Англіі па футболе]] [[Катэгорыя:Ігракі ФК Вест Хэм Юнайтэд]] [[Катэгорыя:Ігракі ФК Борнмут]] [[Катэгорыя:Ігракі ФК Тотэнхэм Хотспур]] [[Катэгорыя:Ігракі ФК Портсмут]] [[Катэгорыя:Ігракі ФК Таронта]] [[Катэгорыя:Ігракі ФК Сандэрленд]] [[Катэгорыя:Ігракі ФК Рэйнджэрс]] 38m55imt7stgkiphh87t5teytngtq4k 0 788657 5129555 5004119 2026-04-19T12:54:02Z Ziv 148479 ([[c:GR|GR]]) [[File:Michelangelo Caravaggio 066.jpg]] → [[File:Michelangelo Merisi, called Caravaggio - Madonna of the Rosary - Google Art Project.jpg]] → File replacement: Updating from a low-quality version to a higher-quality version ([[c:c:GR]]) 5129555 wikitext text/x-wiki {{Твор мастацтва |тып = Твор сакральнага выяўленчага мастацтва |назва = Маці Божая Ружанцовая |арыгінал = |файл = Our Lady of the Rosary III.jpg |памер = 250 px |аўтар = Сярэднявечны жывапіс невядомага аўтара<br> Св. Дамінік атрымлівае ружанец |год = |матэрыял = |тэхніка = |вышыня = |шырыня = |месцазнаходжанне = |музей = }} ''' Найсвяцейшая Дзева Марыя Ружанцовая''' — тытул [[Багародзіца|Маці Божай]], які выкарыстоўваюць [[каталікі]] для абазначэння Марыі. У адрозненне ад іншых марыйных тытулаў і заклікаў, гэты тытул звязаны не з пэўнай выявай, статуяй, санктуарыем ці касцёлам, але з [[малітва]]й і ружанцовай пабожнасцю. == Свята == [[Файл:(Venice) Allegoria della battaglia di Lepanto - Gallerie Accademia.jpg|thumb|злева|Бітва пры Лепанта. [[Паала Веранезэ]]]] [[Файл:Michelangelo Merisi, called Caravaggio - Madonna of the Rosary - Google Art Project.jpg|thumb|Ружанцовая Мадонна. [[Мікеланджэла да Караваджа]]]] Свята Маці Божай Ружанцовай адзначаецца 7 кастрычніка. Дата святкавання звязаная з перамогаю хрысціянскага флоту ў [[бітва пры Лепанта|бітве з туркамі пры Лепанта]] ў 1571 годзе, якую прыпісваюць асабліваму заступніцтву Найсвяцейшай Дзевы Марыі. 7 кастрычніка 1571 годзе аб’яднаныя флоты [[Іспанія|Іспаніі]], [[Венецыянская рэспубліка|Венецыі]] і [[Папская дзяржава|Папскай дзяржа]]вы пад кіраўніцтвам дона Хуана Аўстрыйскага ўшчэнт разбілі турэцкі флот. Дзякуючы гэтай перамозе пры Лепанта ўдалося спыніць турэцкую экспансію на [[Міжземнае мора|Міжземным моры]]. Як паведамляюць старадаўнія хронікі, перамогу ў бітве пры Лепанта дапамагла здабыць нечаканая змена ветру, што палічылі цудоўным умяшальніцтвам Марыі ў выніку малітвы на ружанцы. У гэты дзень па вуліцах Рыма на чале з Папам [[Пій V (Папа Рымскі)|Пія V]] прайшла працэсія, удзельнікі якой разам маліліся на ружанцы. У працэсіі з пашанаю неслі абраз [[Маці Божая Снежная|Маці Божай Снежнай]] з рымскай базілікі святой Марыі Вялікай, які мае тытул ''Salus Populi Romani'' — «Збаўленне рымскага народа». З таго часу цудадзейная ікона Маці Божай Снежнай непарыўна звязана з ружанцовай малітвай і часам называецца абразам Маці Божай Пераможнай. Свята пад такой назвай устанавіў Папа Пій V, але праз год яго пераемнік [[Грыгорый ХІII]] замяніў яго на свята ў гонар Маці Божай Ружанцовай. У 1716 годзе Папа [[Клімент ХІ]] распаўсюдзіў святкаванне на ўвесь Касцёл. Папа [[Леў ХІII (Папа Рымскі)|Леў ХІII]] у 1883 годзе дадаў у Ларэтанскую літанію заклік «Каралева Ружанца святога, маліся за нас», а праз два гады заклікаў маліцца Ружанец на працягу ўсяго кастрычніка. Сёння касцёл заахвочвае вернікаў на працягу ўсяго кастрычніка маліцца Ружанец<ref>[https://catholic.by/3/pub/auth/12303-malitva-karalya-i-selyanina Малітва караля і селяніна: ад бітвы пры Лепанта да абвешчанага Янам Паўлам II года Ружанца], catholic.by </ref>. == Асноўныя месцы культу == У свеце ёсць шмат месцаў, якія называюць санктуарыем Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ружанцовай. Большасць з іх з’яўляюцца цэнтрамі, звязанымі з ордэнам [[Ордэн дамініканцаў|дамініканцаў]], у якіх малітва на ружанцы мае асаблівае значэнне, і, паводле легенды, заснавальнік дамініканцаў — [[Святы Дамінік|Дамінік Гусман]] — нібыта атрымаў ружанец ад Маці Божай пры аб’яўленні. У наш час культ ружанцовай малітвы звязаны з культам і аб’яўленнямі Найсвяцейшай [[Маці Божая з Лурда|Дзевы Марыі з Лурда]] і [[Маці Божая Фацімская|Маці Божай Фацімскай]]. Адным з пасланняў, якія прагучалі падчас аб’яўленняў, была просьба пастаянна маліцца на ружанцы. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Каталіцкія святы]] [[Катэгорыя:Святы 7 кастрычніка]] [[Катэгорыя:Ружанец]] [[Катэгорыя:Багародзіца]] [[Катэгорыя:Іканаграфія Дзевы Марыі]] [[Катэгорыя:Тытулы Дзевы Марыі]] 580840r0e870zob4kaqy952gruykkev 0 789690 5129716 5012630 2026-04-20T07:01:27Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Склад каманды */ 5129716 wikitext text/x-wiki У сезоне 2004/2005 гандбольны клуб «[[ГК Вікторыя-Рэгія Мінск|Вікторыя-Рэгія]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2004/2005|2004/2005]] ({{Бр}}'''3-е месца'''). == Склад каманды == * Мікалай Ладуцька (1985) * Максім Мамончык (1981) * Максім Каршакевіч (1983) * [[Віктар Недаліўка]] (1986) * Сяргей Якаўлеў (1982) * [[Міхаіл Міхута]] (1982) * Антон Цярэнька (1982) * Дзяніс Лейка (1982) * Алег Сямёнаў (1982) * Андрэй Сергіевіч (1982) * Аляксандр Чарнагораў (1979, [[Расія]]) * Сяргей Жыркевіч (1982) * Вадзім Лісіца (1982) * Міхаіл Шчурэвіч (1981) == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Аляксандр Сяргеевіч Жыркевіч|Аляксандр Жыркевіч]] (галоўны трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2003/2004 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск]] * [[Сезон 2005/2006 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск]] == Спасылкі == * [https://pressball.by/blog/pressball/6037/ ЕВРОКУБКИ. Под обстрел] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Вікторыя-Рэгія Мінск|2004/2005]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2004/2005|Вікторыя-Рэгія]] [[Катэгорыя:2004 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2005 год у Мінску]] fx7g8ryccsfjkz1ne41ks25gfb1l08d 0 789863 5129717 5012635 2026-04-20T07:01:33Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Склад каманды */ 5129717 wikitext text/x-wiki У сезоне 2008/2009 гандбольны клуб «[[ГК Вікторыя-Рэгія Мінск|Вікторыя-Рэгія]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2008/2009|2008/2009]] ('''6-е месца'''). == Склад каманды == * [[Канстанцін Грыбаў]] (1987) * Мікалай Ладуцька (1985) * Мікалай Буданаў (1990) * Віктар Віннік (1986) * Сяргей Кучура (1988) * Аляксей Трухановіч (1990) * Артур Голубеў (1990) * Андрэй Салав’янчык (1989) * [[Віктар Недаліўка]] (1986) * Віталь Бавін (1989) * [[Міхаіл Міхута]] (1982) * [[Антон Анатолевіч Ладуцька|Антон Ладуцька]] (1987) * Кірыл Булавацкі (1991) * Валерый Сяміёшкін (1988) * Сяргей Якаўлеў (1982) * Вадзім Лісіца (1982) * Кірыл Пятроўскі (1988) * Павел Красін (1990) == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Уладзімір Валянцінавіч Жук|Уладзімір Жук]] (галоўны трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2007/2008 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск]] * [[Сезон 2009/2010 ГК Вікторыя-Рэгія Мінск]] == Спасылкі == * [https://handball-by.ucoz.ru/news/2008-09-17-6 Грядет ли переворот?] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Вікторыя-Рэгія Мінск|2008/2009]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2008/2009|Вікторыя-Рэгія]] [[Катэгорыя:2008 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2009 год у Мінску]] p4r9937eygbrgxue479sls71u5lu2pr 0 789865 5129715 5123882 2026-04-20T07:00:21Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Склад каманды */ 5129715 wikitext text/x-wiki У сезоне 2008/2009 гандбольны клуб «[[ГК Аркатрон Мінск|Аркатрон]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2008/2009|2008/2009]] ('''7-е месца'''). == Склад каманды == * [[Сяргей Фурс]] (1986) * Уладзімір Жук (1988) * Вадзім Котаў (1988) * Павел Галавач (1988) * [[Яўген Камароў]] (1986) * [[Іван Юркевіч (гандбаліст)|Іван Юркевіч]] (1990) * [[Юрый Лук’янчук]] (1990) * [[Аляксандр Пацыкайлік]] (1990) * Кірыл Скарабагатаў (1990) * [[Яўген Несцярэнка]] (1987) * [[Яўген Кавальчук]] (1990) * Уладзімір Васілевіч (1991) * Яўген Сільніцкі (1990) * Артур Барзенкоў (1987) * [[Дзмітрый Юр’евіч Камышык|Дзмітрый Камышык]] (1990) * Арцём Чыкун (1990) * [[Ілья Дударонак]] (1990) * [[Арцём Красуцкі]] (1991) * Эдуард Стралец (1990) == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Уладзімір Рыгоравіч Азоў|Уладзімір Азоў]] (галоўны трэнер) * {{Сцяг Беларусі}} Артур Красуцкі (трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2007/2008 ГК Аркатрон-РЦАП Мінск]] * [[Сезон 2004/2005 ГК Аркатрон Мінск]] == Спасылкі == * [https://handball-by.ucoz.ru/news/2008-09-17-6 Грядет ли переворот?] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Аркатрон Мінск|2008/2009]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2008/2009|Аркатрон]] [[Катэгорыя:2008 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2009 год у Мінску]] 4naf4boexp4kbm6v028t2x4sjlasljo 5129854 5129715 2026-04-20T11:42:41Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Склад каманды */ 5129854 wikitext text/x-wiki У сезоне 2008/2009 гандбольны клуб «[[ГК Аркатрон Мінск|Аркатрон]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2008/2009|2008/2009]] ('''7-е месца'''). == Склад каманды == * [[Сяргей Фурс]] (1986) * Уладзімір Жук (1988) * Вадзім Котаў (1988) * Павел Галавач (1988) * [[Яўген Камароў]] (1986) * [[Іван Юркевіч (гандбаліст)|Іван Юркевіч]] (1990) * [[Юрый Лук’янчук]] (1990) * [[Аляксандр Пацыкайлік]] (1990) * Кірыл Скарабагатаў (1990) * [[Яўген Несцярэнка]] (1987) * [[Яўген Кавальчук]] (1990) * Уладзімір Васілевіч (1991) * Яўген Сільніцкі (1990) * Артур Барзенкоў (1987) * [[Дзмітрый Юр’евіч Камышык|Дзмітрый Камышык]] (1990) * Арцём Чыкун (1990) * [[Ілья Дударонак]] (1990) * [[Арцём Красуцкі]] (1991) * [[Эдуард Стралец]] (1990) == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Уладзімір Рыгоравіч Азоў|Уладзімір Азоў]] (галоўны трэнер) * {{Сцяг Беларусі}} Артур Красуцкі (трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2007/2008 ГК Аркатрон-РЦАП Мінск]] * [[Сезон 2004/2005 ГК Аркатрон Мінск]] == Спасылкі == * [https://handball-by.ucoz.ru/news/2008-09-17-6 Грядет ли переворот?] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Аркатрон Мінск|2008/2009]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2008/2009|Аркатрон]] [[Катэгорыя:2008 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2009 год у Мінску]] 51ifl5sodve7p1gtsyzrmumk20dmf84 3 792076 5129551 5060170 2026-04-19T12:26:12Z JerzyKundrat 174 5129551 wikitext text/x-wiki {{вітаем}} --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:41, 8 верасня 2025 (+03) == Аўтадогляд == Добрый дзень! Выдаў вам [[ВП:даглядчык#Сцяг аўтадаглядчыка|сцяг аўтадаглядчыка]]. Але таксама прашу вас уважліва азнаёміцца з правіламі [[ВП:даглядчык#Парадак догляду#Патрабаванні да артыкулаў|дагледжаных артыкулаў]]. Калі вы супраць дадатковых правоў - паведаміце мне на гэтай старонцы. Дзякуй вялікі і плённай працы :) ! [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:42, 16 лістапада 2025 (+03) :Не супраць, але не буду вельмі актыўна на гэтым напрамку. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:46, 16 лістапада 2025 (+03) :: А ў суме большай актыўнасці праяўляць і не трэба. З большага гэты сцяг патрэбен толькі каб паменшыць нагрузку з актыўных даглядчыкаў. Дарэчы, чаму не пагадзіліся на выдачу вам сцяга даглядчыка. Магчыма, не заўважылі тэму? Вось тут было: [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка#Emilia Noah]] [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:50, 16 лістапада 2025 (+03) :::Я не бачыла гэтай размовы… [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 16:53, 16 лістапада 2025 (+03) :::: Ага, бачу, магчыма была праблема з пінгам. А вы не супраць? Я не думаю, што будзе праблемай надаць вам сцяг (патрэбна толькі згода). [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:06, 16 лістапада 2025 (+03) :::::Не супраць, але не патрабуйце ад мяне нейкай актыўнасці. Трэба разабрацца спачатку што да чаго. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:11, 16 лістапада 2025 (+03) :::::: Ніякіх патрабаванняў :) Усё добраахвотна! [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:26, 16 лістапада 2025 (+03) :::::: Трошкі прыпынімся са сцягам даглядчыка, бо згодна з [[ВП:Д]] : «''Калі на наданне статусу не было згоды ўдзельнікаў, паўторны запыт пажадана даваць не раней як праз месяц па закрыцці абмеркавання''». Неяк недарэчна атрымалася, але з тым улікам, што вы і самі пакуль не вельмі хочаце сцяг, можа і добра будзе пачакаць месяц. Як раз будзе час разабрацца што да чаго тут. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:47, 18 лістапада 2025 (+03) == Хуткі перанос у архіў == Добрый дзень! Калі ласка, не рабіце хуткі перанос у архіў тэмаў, па якіх толькі сёння быў падведзены вынік. Добрая практыка гэта пачакаць тыдзень і ўжо тады перанесці. Гэда дае магчымасць усім зацікаўленым удзельнікам азнаёміцца з тэмай. Нажаль не ўсе вікіпедысты ўмеюць хутка карыстацца папярэднімі версіямі старонак. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:39, 22 лістапада 2025 (+03) :Добра. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 20:24, 23 лістапада 2025 (+03) == Вікіфікацыя дат == Згодна з [[Вікіпедыя:Як правіць артыкул]] — Не вікіфікуйце проста даты, апроч асноўных дат у прэамбуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 19 красавіка 2026 (+03) olo70ovsvlm32bd8ehlb88nhvdikcrm 5129591 5129551 2026-04-19T15:35:35Z Emilia Noah 155537 /* Вікіфікацыя дат */ Адказ 5129591 wikitext text/x-wiki {{вітаем}} --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:41, 8 верасня 2025 (+03) == Аўтадогляд == Добрый дзень! Выдаў вам [[ВП:даглядчык#Сцяг аўтадаглядчыка|сцяг аўтадаглядчыка]]. Але таксама прашу вас уважліва азнаёміцца з правіламі [[ВП:даглядчык#Парадак догляду#Патрабаванні да артыкулаў|дагледжаных артыкулаў]]. Калі вы супраць дадатковых правоў - паведаміце мне на гэтай старонцы. Дзякуй вялікі і плённай працы :) ! [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:42, 16 лістапада 2025 (+03) :Не супраць, але не буду вельмі актыўна на гэтым напрамку. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:46, 16 лістапада 2025 (+03) :: А ў суме большай актыўнасці праяўляць і не трэба. З большага гэты сцяг патрэбен толькі каб паменшыць нагрузку з актыўных даглядчыкаў. Дарэчы, чаму не пагадзіліся на выдачу вам сцяга даглядчыка. Магчыма, не заўважылі тэму? Вось тут было: [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка#Emilia Noah]] [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:50, 16 лістапада 2025 (+03) :::Я не бачыла гэтай размовы… [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 16:53, 16 лістапада 2025 (+03) :::: Ага, бачу, магчыма была праблема з пінгам. А вы не супраць? Я не думаю, што будзе праблемай надаць вам сцяг (патрэбна толькі згода). [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:06, 16 лістапада 2025 (+03) :::::Не супраць, але не патрабуйце ад мяне нейкай актыўнасці. Трэба разабрацца спачатку што да чаго. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:11, 16 лістапада 2025 (+03) :::::: Ніякіх патрабаванняў :) Усё добраахвотна! [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:26, 16 лістапада 2025 (+03) :::::: Трошкі прыпынімся са сцягам даглядчыка, бо згодна з [[ВП:Д]] : «''Калі на наданне статусу не было згоды ўдзельнікаў, паўторны запыт пажадана даваць не раней як праз месяц па закрыцці абмеркавання''». Неяк недарэчна атрымалася, але з тым улікам, што вы і самі пакуль не вельмі хочаце сцяг, можа і добра будзе пачакаць месяц. Як раз будзе час разабрацца што да чаго тут. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:47, 18 лістапада 2025 (+03) == Хуткі перанос у архіў == Добрый дзень! Калі ласка, не рабіце хуткі перанос у архіў тэмаў, па якіх толькі сёння быў падведзены вынік. Добрая практыка гэта пачакаць тыдзень і ўжо тады перанесці. Гэда дае магчымасць усім зацікаўленым удзельнікам азнаёміцца з тэмай. Нажаль не ўсе вікіпедысты ўмеюць хутка карыстацца папярэднімі версіямі старонак. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:39, 22 лістапада 2025 (+03) :Добра. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 20:24, 23 лістапада 2025 (+03) == Вікіфікацыя дат == Згодна з [[Вікіпедыя:Як правіць артыкул]] — Не вікіфікуйце проста даты, апроч асноўных дат у прэамбуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 19 красавіка 2026 (+03) :Добра. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 18:35, 19 красавіка 2026 (+03) qi2ibyswi422rji75cf18ev676y1u8v 0 792861 5129694 5038684 2026-04-20T05:07:55Z StarDeg 16311 /* У ролях */ 5129694 wikitext text/x-wiki {{фільм}} «'''Старыя-разбойнікі'''» — савецкі мастацкі фільм-трагікамедыя, пастаўлены на «Масфільме» ў 1971 годзе рэжысёрам [[Эльдар Аляксандравіч Разанаў|Эльдарам Разанавым]]. == У ролях == * [[Юрый Уладзіміравіч Нікулін|Юрый Нікулін]] * [[Яўген Аляксандравіч Еўсцігнееў|Яўген Еўсцігнееў]] * [[Вольга Аляксандраўна Аросева|Вольга Аросева]] [[Георгій Іванавіч Буркоў|Георгій Буркоў]] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Фільмы студыі «Масфільм»]] 9pgtpuyzajcsczdtpehsnqj1f2cz6t9 5129695 5129694 2026-04-20T05:08:09Z StarDeg 16311 /* У ролях */ 5129695 wikitext text/x-wiki {{фільм}} «'''Старыя-разбойнікі'''» — савецкі мастацкі фільм-трагікамедыя, пастаўлены на «Масфільме» ў 1971 годзе рэжысёрам [[Эльдар Аляксандравіч Разанаў|Эльдарам Разанавым]]. == У ролях == * [[Юрый Уладзіміравіч Нікулін|Юрый Нікулін]] * [[Яўген Аляксандравіч Еўсцігнееў|Яўген Еўсцігнееў]] * [[Вольга Аляксандраўна Аросева|Вольга Аросева]] * [[Георгій Іванавіч Буркоў|Георгій Буркоў]] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Фільмы студыі «Масфільм»]] sl8zel9nim2znfwkr7cnooe6q9vdhkk 0 794677 5129860 5056173 2026-04-20T11:54:31Z Паўлюк Шапецька 37440 5129860 wikitext text/x-wiki У сезоне 2015/2016 гандбольны клуб «[[ГК СКА Мінск|СКА]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2015/2016|2015/2016]] ({{Ср}}'''Срэбраны прызёр'''), * [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]] [[Кубак Беларусі па гандболе 2016|2016]] ({{Ср}}'''Фіналст'''). == Склад каманды == * [[Аляксей Іванавіч Шынкель|Аляксей Шынкель]] (06.07.1994) * [[Эдуард Стралец]] (18.02.1990) * [[Максім Паўлавіч Сончык|Максім Сончык]] (27.08.1996) * [[Аляксандр Бачко]] (15.08.1989) * [[Аляксей Аляксандравіч Хадкевіч|Аляксей Хадкевіч]] (14.01.1994) * [[Дзяніс Крыцкі]] (21.04.1988) * [[Аляксандр Юр’евіч Падшывалаў|Аляксандр Падшывалаў]] (08.03.1996) * [[Артур Ігаравіч Карвацкі|Артур Карвацкі]] (21.01.1996) * [[Вячаслаў Ігаравіч Салдаценка|Вячаслаў Салдаценка]] (23.07.1994) * [[Аляксандр Пацыкайлік]] (08.03.1990) * [[Уладзіслаў Вячаслававіч Кулеш|Уладзіслаў Кулеш]] (28.05.1996) * [[Вадзім Аляксандравіч Гайдучэнка|Вадзім Гайдучэнка]] (24.04.1995) * [[Антон Уладзіміравіч Бароўскі|Антон Бароўскі]] (18.08.1994) * [[Арцём Аляксандравіч Падасінаў|Арцём Падасінаў]] (04.01.1989) * Максім Лапіцкі (28.06.1991) * [[Арцём Міхайлавіч Каралёк|Арцём Каралёк]] (20.02.1996) * [[Мікіта Юр’евіч Вайлупаў|Мікіта Вайлупаў]] (30.07.1995) * [[Вячаслаў Аляксандравіч Бохан|Вячаслаў Бохан]] (07.04.1996) * [[Іван Валянцінавіч Броўка|Іван Броўка]] (20.04.1980) * [[Андрэй Сяргеевіч Юрынок|Андрэй Юрынок]] (21.09.1996) == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Спартак Пятровіч Мірановіч|Спартак Мірановіч]] (галоўны трэнер) * {{Сцяг Беларусі}} [[Аляксандр Уладзіміравіч Каршакевіч|Аляксандр Каршакевіч]] (трэнер) * {{Сцяг Беларусі}} [[Ігар Папруга]] (трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2014/2015 ГК СКА Мінск]] * [[Сезон 2016/2017 ГК СКА Мінск]] == Спасылкі == * [https://handball.by/q-q-31/ Чемпионат Беларуси. Первая победа «Витебск-Ганны»] * [https://hand-ball.ru/komandy/bfg/gk-ska-minsk Списочный состав мужской гандбольной команды «СКА-Минск» на период 2015/2016 г.г.] [[Катэгорыя:Сезоны ГК СКА Мінск|2015/2016]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2015/2016|ГК СКА Мінск]] [[Катэгорыя:2015 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2016 год у Мінску]] 13un0dinl343ojyqfabzvfndun45wee 0 794681 5129720 5123869 2026-04-20T07:05:27Z Паўлюк Шапецька 37440 5129720 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «[[ГК Дынама Мінск|Дынама]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2011/2012|2011/2012]] ({{Зл}}'''Чэмпіён '''), * [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]] [[Кубак Беларусі па гандболе 2012|2012]] ({{Бр}}'''Бронзавы прызёр'''). == Склад каманды == * Валянцін Кашавой (1981, [[Украіна]]) * [[Мікалай Мікалаевіч Зянько (трэнер)|Мікалай Зянько]] (1977) * [[Віталь Віктаравіч Кажанеўскі|Віталь Кажанеўскі]] (1985) * [[Дзяніс Аляксеевіч Рутэнка|Дзяніс Рутэнка]] (1986) * [[Яўген Камароў]] (1986) * [[Віктар Недаліўка]] (1986) * [[Іван Валянцінавіч Броўка|Іван Броўка]] (1980) * [[Максім Мікалаевіч Бабічаў|Максім Бабічаў]] (1986) * [[Міхаіл Віктаравіч Няжура|Міхаіл Няжура]] (1980) * [[Аляксандр Уладзіміравіч Цітоў|Аляксандр Цітоў]] (1986) * [[Сяргей Уладзіміравіч Шыловіч|Сяргей Шыловіч]] (1986) * Рамігіюс Чапуліс (1982, [[Літва]]) * Сяргей Ануфрыенка (1985, [[Украіна]]) * [[Павел Мікалаевіч Ацьман|Павел Ацьман]] (1987, [[Расія]]) * [[Барыс Валер’евіч Пухоўскі|Барыс Пухоўскі]] (1987) * [[Дзмітрый Алегавіч Нікуленкаў|Дзмітрый Нікуленкаў]] (1984) * Хапаль * Еўдакімаў * [[Глеб Алегавіч Гарбуз|Гарбуз]] == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Сяргей Васільевіч Бябешка|Сяргей Бябешка]] (галоўны трэнер) * {{Сцяг Беларусі}} [[Ігар Рапавец]] (трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2010/2011 ГК Дынама Мінск]] * [[Сезон 2012/2013 ГК Дынама Мінск]] == Спасылкі == * [https://pressball.by/blog/pressball/73386/ Анонс. Суверенный двадцатый] * [https://web.archive.org/web/20120206014936/http://handball.by/Новости/Кубок-Беларуси.-1/4-финала.-Первые-матчи.-03.02.2012.html Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи. 03.02.2012] * [https://web.archive.org/web/20120207045734/http://handball.by/Новости/Стали-известны-полуфиналисты-Кубка-Беларуси-04.02.2012.html Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012 ] * [https://handball.by/prav-li-boris/ Прав ли Борис?] * [https://web.archive.org/web/20120203224659/http://handball.by/Новости/Page-2.html Чемпионат РБ 24.01.2012] * [https://web.archive.org/web/20120128141945/http://handball.by/Новости/В-ожидании-битвы-12.01.2012.html В ожидании битвы 11.01.2012 ] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Дынама Мінск|2011/2012]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2011/2012|Дынама Мінск]] [[Катэгорыя:2011 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2012 год у Мінску]] 7dt29rt629k166z4gx8t9nqvtplx2x6 5129721 5129720 2026-04-20T07:05:35Z Паўлюк Шапецька 37440 5129721 wikitext text/x-wiki У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «[[ГК Дынама Мінск|Дынама]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2011/2012|2011/2012]] ({{Зл}}'''Чэмпіён '''), * [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]] [[Кубак Беларусі па гандболе 2012|2012]] ({{Бр}}'''Бронзавы прызёр'''). == Склад каманды == * Валянцін Кашавой (1981, [[Украіна]]) * [[Мікалай Мікалаевіч Зянько (трэнер)|Мікалай Зянько]] (1977) * [[Віталь Віктаравіч Кажанеўскі|Віталь Кажанеўскі]] (1985) * [[Дзяніс Аляксеевіч Рутэнка|Дзяніс Рутэнка]] (1986) * [[Яўген Камароў]] (1986) * [[Віктар Недаліўка]] (1986) * [[Іван Валянцінавіч Броўка|Іван Броўка]] (1980) * [[Максім Мікалаевіч Бабічаў|Максім Бабічаў]] (1986) * [[Міхаіл Віктаравіч Няжура|Міхаіл Няжура]] (1980) * [[Аляксандр Уладзіміравіч Цітоў|Аляксандр Цітоў]] (1986) * [[Сяргей Уладзіміравіч Шыловіч|Сяргей Шыловіч]] (1986) * Рамігіюс Чапуліс (1982, [[Літва]]) * Сяргей Ануфрыенка (1985, [[Украіна]]) * [[Павел Мікалаевіч Ацьман|Павел Ацьман]] (1987, [[Расія]]) * [[Барыс Валер’евіч Пухоўскі|Барыс Пухоўскі]] (1987) * [[Дзмітрый Алегавіч Нікуленкаў|Дзмітрый Нікуленкаў]] (1984) * Хапаль * Еўдакімаў * [[Глеб Алегавіч Гарбуз|Гарбуз]] == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Сяргей Васільевіч Бябешка|Сяргей Бябешка]] (галоўны трэнер) * {{Сцяг Беларусі}} [[Ігар Рапавец]] (трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2010/2011 ГК Дынама Мінск]] * [[Сезон 2012/2013 ГК Дынама Мінск]] == Спасылкі == * [https://pressball.by/blog/pressball/73386/ Анонс. Суверенный двадцатый] * [https://web.archive.org/web/20120206014936/http://handball.by/Новости/Кубок-Беларуси.-1/4-финала.-Первые-матчи.-03.02.2012.html Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи. 03.02.2012] * [https://web.archive.org/web/20120207045734/http://handball.by/Новости/Стали-известны-полуфиналисты-Кубка-Беларуси-04.02.2012.html Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012 ] * [https://handball.by/prav-li-boris/ Прав ли Борис?] * [https://web.archive.org/web/20120203224659/http://handball.by/Новости/Page-2.html Чемпионат РБ 24.01.2012] * [https://web.archive.org/web/20120128141945/http://handball.by/Новости/В-ожидании-битвы-12.01.2012.html В ожидании битвы 11.01.2012 ] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Дынама Мінск|2011/2012]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2011/2012|Дынама Мінск]] [[Катэгорыя:2011 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2012 год у Мінску]] iptci5pfe77ev5xd6z1fcb1a09xxjyd 5129725 5129721 2026-04-20T07:18:34Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Склад каманды */ 5129725 wikitext text/x-wiki У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «[[ГК Дынама Мінск|Дынама]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2011/2012|2011/2012]] ({{Зл}}'''Чэмпіён '''), * [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]] [[Кубак Беларусі па гандболе 2012|2012]] ({{Бр}}'''Бронзавы прызёр'''). == Склад каманды == * Валянцін Кашавой (1981, [[Украіна]]) * [[Мікалай Мікалаевіч Зянько (трэнер)|Мікалай Зянько]] (1977) * [[Віталь Віктаравіч Кажанеўскі|Віталь Кажанеўскі]] (1985) * [[Дзяніс Аляксеевіч Рутэнка|Дзяніс Рутэнка]] (1986) * [[Яўген Камароў]] (1986) * [[Віктар Недаліўка]] (1986) * [[Іван Валянцінавіч Броўка|Іван Броўка]] (1980) * [[Максім Мікалаевіч Бабічаў|Максім Бабічаў]] (1986) * [[Міхаіл Віктаравіч Няжура|Міхаіл Няжура]] (1980) * [[Аляксандр Уладзіміравіч Цітоў|Аляксандр Цітоў]] (1986) * [[Сяргей Уладзіміравіч Шыловіч|Сяргей Шыловіч]] (1986) * Рамігіюс Чапуліс (1982, [[Літва]]) * Сяргей Ануфрыенка (1985, [[Украіна]]) * [[Павел Мікалаевіч Ацьман|Павел Ацьман]] (1987, [[Расія]]) * [[Барыс Валер’евіч Пухоўскі|Барыс Пухоўскі]] (1987) * [[Дзмітрый Алегавіч Нікуленкаў|Дзмітрый Нікуленкаў]] (1984) * [[Андрэй Хапаль]] (1992) * Еўдакімаў * [[Глеб Алегавіч Гарбуз|Гарбуз]] == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Сяргей Васільевіч Бябешка|Сяргей Бябешка]] (галоўны трэнер) * {{Сцяг Беларусі}} [[Ігар Рапавец]] (трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2010/2011 ГК Дынама Мінск]] * [[Сезон 2012/2013 ГК Дынама Мінск]] == Спасылкі == * [https://pressball.by/blog/pressball/73386/ Анонс. Суверенный двадцатый] * [https://web.archive.org/web/20120206014936/http://handball.by/Новости/Кубок-Беларуси.-1/4-финала.-Первые-матчи.-03.02.2012.html Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи. 03.02.2012] * [https://web.archive.org/web/20120207045734/http://handball.by/Новости/Стали-известны-полуфиналисты-Кубка-Беларуси-04.02.2012.html Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012 ] * [https://handball.by/prav-li-boris/ Прав ли Борис?] * [https://web.archive.org/web/20120203224659/http://handball.by/Новости/Page-2.html Чемпионат РБ 24.01.2012] * [https://web.archive.org/web/20120128141945/http://handball.by/Новости/В-ожидании-битвы-12.01.2012.html В ожидании битвы 11.01.2012 ] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Дынама Мінск|2011/2012]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2011/2012|Дынама Мінск]] [[Катэгорыя:2011 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2012 год у Мінску]] i2w72nx275h4kj8m63q1l0bz0t2ewtj 0 794689 5129841 5057244 2026-04-20T11:15:42Z Паўлюк Шапецька 37440 5129841 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «[[ГК Мяшкоў Брэст|Мяшкоў]]» з горада [[Брэст]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2011/2012|2011/2012]] ({{Ср}}'''Срэбраны прызёр '''), * [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]] [[Кубак Беларусі па гандболе 2012|2012]] ({{Ср}}'''Фіналіст'''). == Склад каманды == * [[Віталь Міхайлавіч Чарапенька|Віталь Чарапенька]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120128141945/http://handball.by/Новости/В-ожидании-битвы-12.01.2012.html В ожидании битвы 11.01.2012]</ref> * [[Юрый Грамыка]] * [[Максім Сяргеевіч Баранаў|Баранаў]] * Пракапеня * [[Рыгор Благанадзеждзін|Благанадзеждзін]] * Юрый Татарын * Стаянавіч * [[Павел Яўгенавіч Башкін|Башкін]] * Грасас * Навіцкіс * Калеснеў * Кірыленка * [[Арцём Сельвясюк|Сельвясюк]] == Гл. таксама == * [[Сезон 2010/2011 ГК Мяшкоў Брэст]] * [[Сезон 2012/2013 ГК Мяшкоў Брэст]] == Спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120206014936/http://handball.by/Новости/Кубок-Беларуси.-1/4-финала.-Первые-матчи.-03.02.2012.html Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи. 03.02.2012] * [https://web.archive.org/web/20120207045734/http://handball.by/Новости/Стали-известны-полуфиналисты-Кубка-Беларуси-04.02.2012.html Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012] * [https://handball.by/prav-li-boris/ Прав ли Борис?] [[Катэгорыя:Сезоны БГК імя Мяшкова|2011/2012]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2011/2012|БГК імя Мяшкова]] [[Катэгорыя:2011 год у Брэсце]] [[Катэгорыя:2012 год у Брэсце]] 7h3goktigvgij7xfj3lb3o079w3v0mx 0 794695 5129853 5123883 2026-04-20T11:42:23Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Склад каманды */ 5129853 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} У сезоне 2011/2012 гандбольны клуб «[[ГК СКА Мінск|СКА]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2011/2012|2011/2012]] ({{Бр}}'''Бронзавы прызёр'''), * [[Кубак Беларусі па гандболе]] [[Кубак Беларусі па гандболе 2012|2012]] ({{Зл}}'''Уладальнік'''). == Склад каманды == * [[Кірыл Андрэевіч Князеў|Кірыл Князеў]] * [[Аляксей Васільевіч Гайса|Гайса]] * [[Аляксей Станіслававіч Ушал|Ушал]] * Лукашук * [[Эдуард Стралец]] * [[Дзмітрый Юр’евіч Камышык|Дзмітрый Камышык]] * [[Аляксандр Пацыкайлік|Пацыкайлік]] * [[Юрый Лук’янчук|Лук’янчук]] * [[Аляксей Аляксандравіч Хадкевіч|Хадкевіч]] * Мацюшонак * Клімовіч * [[Віктар Валер’евіч Зайцаў|Зайцаў]] * [[Дзяніс Крыцкі|Крыцкі]] * [[Барыс Валер’евіч Пухоўскі|Барыс Пухоўскі]] * [[Іван Міхайлавіч Мацкевіч|Іван Мацкевіч]] * [[Віталь Андрэевіч Кіслюк|Кіслюк]] * Яўсееў == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Спартак Пятровіч Мірановіч|Спартак Мірановіч]] (галоўны трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2010/2011 ГК СКА Мінск]] * [[Сезон 2012/2013 ГК СКА Мінск]] == Спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120204142308/http://handball.by/Новости/Кубок-Беларуси.-1/4-финала.-Первые-матчи-01.02.2012.html Кубок Беларуси. 1/4 финала. Первые матчи 01.02.2012] * [https://web.archive.org/web/20120207045734/http://handball.by/Новости/Стали-известны-полуфиналисты-Кубка-Беларуси-04.02.2012.html Стали известны полуфиналисты Кубка Беларуси 04.02.2012] * [https://handball.by/prav-li-boris/ Прав ли Борис?] * [https://web.archive.org/web/20120203224659/http://handball.by/Новости/Page-2.html Чемпионат Беларуси 25.01.2012] [[Катэгорыя:Сезоны ГК СКА Мінск|2011/2012]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2011/2012|ГК СКА Мінск]] [[Катэгорыя:2011 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2012 год у Мінску]] 2fcg23kwo5sd9tcknr08o6yfhpwii41 0 796258 5129578 5129463 2026-04-19T15:07:15Z M.L.Bot 261 гэта хваробу ілюструе? ніяк не; вікіпедыя сама на сябе не спысылаецца як на крыніцу 5129578 wikitext text/x-wiki {{Хвароба |Хвароба = Сіндром Скуміна |ICD10 = {{ICD10|F|99}} |ICD9 = {{ICD9|300.94}} |ICDO = }} '''Сіндром Скуміна''' ({{lang-en|Skumin syndrome}}) — памежнае [[псіхічнае захворванне]], якое развіваецца ў часткі [[пацыент|пацыентаў]], якія перанеслі аперацыю пратэзавання [[сэрца|сардэчных клапанаў]]. Апісаў гэтую хваробу ў 1978 годзе савецкі навуковец [[Віктар Андрэевіч Скумін]]. Публікацыя Скуміна пра [[сіндром]] у 1978 годзе адзначыла яго афіцыйнае адкрыццё, інтэграваўшы псіхіятрычную ацэнку ў пратаколы кардыялагічнай рэабілітацыі і падштурхнуўшы да распрацоўкі мэтанакіраванай аўтасугестыўнай псіхатэрапіі для змякчэння [[сімптом]]аў. Пазнейшыя даследаванні спасылаліся на яго канцэпцыю, пацвердзіўшы распаўсюджанасць сіндрому да 26 % пацыентаў з механічнымі клапанамі, падкрэсліўшы неабходнасць перадаперацыйнага псіхалагічнага скрынінгу ў кагортах высокай рызыкі<ref>{{cite web |date=2025 |url=https://grokipedia.com/page/Victor_Skumin |title=Victor Skumin. Discovery of Skumin Syndrome |publisher=Grokipedia |access-date=2026-01-10 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102050444/https://grokipedia.com/page/Victor_Skumin |archive-date=2026-01-02 |url-status=live}}</ref>. == Распаўсюджанасць, этыялогія, патагенез == [[Файл:Blausen 0056 ArtificialHeartValve.png|thumb|230px|[[Рэндарынг]] механічнага клапана сэрца.]] Па даных [[Мікалай Міхайлавіч Амосаў|М. М. Амосава]] і Я. А. Бэндэта (1990) гэты спецыфічны псіхалагічны феномен назіраўся ў 27,5 % хворых<ref name=amosov>{{cite book |author=М.М. Амосов, Я.А. Бендет |year=1990 |url=https://www.booksite.ru/fulltext/teraspekty/text.pdf |title=Терапевтические аспекты кардиохирургии. Раздел "Психическая реабилитация", с. 265 |publisher=[[Кіеў|Киев]]: Здоровья |isbn=5-311-00238-7 |access-date=10 January 2026 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20260110095212/https://www.booksite.ru/fulltext/teraspekty/text.pdf |archive-date=10 January 2026 |url-status=live}}</ref>. Паводле інтэрв’ю французскага ўрача, торакальнага хірурга, прафесара, акадэміка [[Французская акадэмія навук|французскай акадэміі навук]] [[:fr:Alain Carpentier|А. Ф. Карпанцье]] (2012), які працуе ў біялагічным аддзеле [[:fr:Carmat|CARMAT]], сіндром Скуміна развіваецца ў чацвёртай частцы хворых з штучнымі клапанамі. Ален Карпанцье лічыць, што аналагічныя парушэнні могуць узнікаць і ў пацыентаў з штучным сэрцам<ref name=Carpentier>{{cite web |url=https://heartforyoursoul.com/ |title=About artificial heart |publisher=Heart For Your Soul |lang=en |description=Расповед пра перспектывы стварэння штучнага сэрца на аснове матэрыялаў, прадастаўленых WordPress. Пра сіндром Скуміна — у апошнім абзацы |access-date=2026-01-10 |archive-date=17 мая 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140517103808/https://heartforyoursoul.com/ |url-status=bot: unknown }}</ref>. Этиопатогенетическими механізмамі, якія абумаўляюць узнікненне сіндрому, з’яўляюцца: * Функцыянаванне ў сэрцы іншароднага цела (пратэза), якое суправаджаецца шумам і адчуваннем вібрацыі, з прычыны чаго ўзнікае ненатуральная зваротная сувязь (сэрца-ЦНС), якая забяспечваецца слыхавым аналізатарам; * Хірургічная траўматызацыя рэцэптыўных палёў у месцы ўжыўлення імплантата, што вядзе да парушэння цэрэбра-кардыяльных сувязяў; * Спецыфічныя асаблівасці псіхічнага і саматычнага стану людзей з набытымі заганамі сэрца. Беларускі навуковец Аляксандр Бізункоў ([[Віцебскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт]]) сцвярджае: {{Пачатак цытаты}} Прычынай сіндрому Скуміна з’яўляюцца парушэнні асцылятарнай функцыі сэрца, якія ўзнікаюць пасля пратэзавання яго клапанаў. Змяняюцца механічныя ўласцівасці патоку крыві, а разам з імі парушаецца працэс перадачы жыццёва важнай інфармацыі ад сэрца да перыферычных тканак (у першую чаргу да ЦНС) праз механізмы механатрансдукцыі<ref name=bizunkov>{{cite journal |url=http://www.medvestnik.by/ru/sovremennii_podxod/view/zachem-cheloveku-serdtse-12295-2014/ |author=А.Б.Бизунков |title=Зачем человеку сердце. Новый клапан доводит до депрессии |journal=Медвестник.be |date=2014-10-03 |access-date=2025-12-12 |archive-date=28 лістапада 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171128150358/http://www.medvestnik.by/ru/sovremennii_podxod/view/zachem-cheloveku-serdtse-12295-2014/ |url-status=dead }}</ref>. {{Канец цытаты}} == Клінічная карціна == Хвароба пачынаецца з канцэнтрацыі ўвагі на дзейным сэрцы і павышанай трывожнасці, а прыводзіць да выяўленай дэпрэсіі і спробаў самагубства. Адзначаюцца парушэнні вегетатыкі і парушэнне крываснабжэння галаўнога мозгу. Прычынай стану аўтары палічылі гукі дзейнага клапана: яны ствараюць дадатковую петлю зваротнай сувязі паміж сэрцам і мозгам. Лічыцца, што менавіта гэтая петля — прычына парушэнняў, хоць пераканаўчых доказаў таму пакуль няма<ref name=bizunkov/>. Аглядальнік расійскага міжнароднага інфармацыйнага агенцтва «[[РИА Новости]]» Сяргей Петухоў у сваім артыкуле «Чаму спыняюцца штучныя сэрцы» апісаў сутнасць праблемы, якая вывучаецца навукоўцамі, такім чынам: <blockquote> Наш айчынны навуковец Віктар Скумін апісаў кардыяпратэзны псіхапаталагічны сіндром, які ўвайшоў у падручнікі як «сіндром Скуміна». Увага чалавека ўвесь час прыкавана да рухавіка, які працуе ў ім. У адрозненне ад пратэзаў, напрыклад, зубоў і нават рук і ног, ад гэтага чалавека проста немагчыма адцягнуць. Чалавек увесь час чакае: а што, калі рухавік раптам перастане працаваць? У жывым сэрцы аб гэтым сігналізуе боль. Тут болю няма і не можа быць. У будучыні, верагодна, з’явяцца сардэчныя пратэзы, якія імітуюць яго біццё. Але яны таксама не будуць прычыняць боль, і таму сіндром Скуміна будзе працягваць ціснуць на псіхіку чалавека з сардэчным пратэзам<ref>{{cite web |author=Сергей Петухов |url=https://www.webcitation.org/6cEMfkhtp? |title=Почему останавливаются искусственные сердца |publisher=РИА Новости |date=2021-05-26 |url=https://ria.ru/20140304/998134091.html |lang=ru |access-date=2025-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251118014324/https://ria.ru/20140304/998134091.html |archive-date=2025-11-25 |url-status=live}}</ref>. </blockquote> == Прафілактыка і лячэнне == {{Арфаграфія}} [[Тэрапія]] гэтай нозалагічнай формы псіхапаталагічных разладаў ажыццяўляецца ў комплексе з іншымі лячэбна-аднаўленчымі мерапрыемствамі, што праводзяцца па прычыне асноўнага захворвання. Структура псіхатэрапеўтычнай дапамогі, па В. А. Скуміну, уключае чатыры этапы: падрыхтоўчы, седатыўна-мабілізуючы, актыўнай псіхасацыяльнай рэадаптацыі і падтрымліваюча-карэкціруючы<ref>{{cite web |url= https://www.bsmu.by/upload/iblock/255/g2exqpv8bes03zu98kgfl5qndqqkpap9/20121214112041kardiologia15.pdf |author=[[Вальдэмар Віктаравіч Раманенка|Романенко В.В.,]] Скорняков В.И., Романенко З.В |title=Реабилитация и диспансеризация больных с протезированными клапанами сердца |subtitle=Инструкция по применению |year=2005 |description=Учреждения-разработчики: [[Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў аховы здароўя БДМУ|Белорусская медицинская академия последипломного образования]], Республиканский научно-практический центр «Кардиология», [[Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт|Белорусский государственный медицинский университет]].— ''О психологической реабилитации на с.27-28'' |access-date=2026-01-06 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125080855/https://www.bsmu.by/upload/iblock/255/g2exqpv8bes03zu98kgfl5qndqqkpap9/20121214112041kardiologia15.pdf |archive-date=2024-11-25 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.cardio.by/files/299/nrrbkkhp.pdf |author= |title=Реабилитация больных кардиологического и кардиохирургического профиля (кардиологическая реабилитация) |subtitle=Национальные рекомендации |year=2010 |description=''О психологическом аспекте реабилитации на с.98-99, 101-102'' |access-date=2026-02-22 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720023429/https://www.cardio.by/files/299/nrrbkkhp.pdf |archive-date=2023-07-20 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |url=https://biblmdkz.ru/skumin_syndrome.html |author=Бобина Л. А. |title=Синдром Скумина как нозологическая форма |journal=К Здоровью через Культуру |date=2010 |volume=18 |pages=22-36 |issn=0204-3440 |language=ru |access-date=10 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260110093030/https://biblmdkz.ru/skumin_syndrome.html |archive-date=10 January 2026 |url-status=live}}</ref>. ''Падрыхтоўчы этап'' адпавядае перадаперацыйнаму перыяду. Яго задачы: 1) вывучэнне псіхічнага стану, 2) усталяванне псіхатэрапеўтычнага кантакту, 3) псіхалагічная падрыхтоўка да пратэзавання клапаннага апарату сэрца. Для прадухілення ўзнікнення сіндрому Скуміна праводзяцца сеансы рацыянальнай і сугестыўнай псіхатэрапіі наяўна і ў стане [[гіпноз]]у. Пацыенты інфармуюцца аб асаблівасцях функцыянавання сэрца пасля аперацыі, псіхалагічна адаптуюцца да з’яўлення новых незвычайных адчуванняў. Ім укараняецца ўпэўненасць у надзейнай працы сэрца пасля пратэзавання клапанаў. З хворымі праводзяць размовы хірургі, анестэзіёлагі, кардыёлагі, у якіх у даступнай форме падаецца псіхатэрапеўтычна апасродкаваная і псіхапрафілактычна накіраваная інфармацыя аб мэтах і магчымасцях хірургічнага ўмяшання, бяспекі сучасных спосабаў [[наркоз]]у, асаблівасцях пасляаперацыйнага стану і задачах рэабілітацыі, аб магчымасцях і перавагах вяртання да працы. Паказваецца найбольш дасканалая і эстэтычная мадэль імплантата, падаецца інфармацыя пра яго надзейнасць. Для гэтай мэты ў аддзяленнях афармляюцца стэнды, на якіх з дапамогай малюнкаў, фатаграфій з лаканічнымі подпісамі расказваецца пра асноўныя спосабы лячэння і рэабілітацыі, пра прыклады высокай эфектыўнасці прымяняемых метадаў. ''Седатыўна-мабілізуючы этап'' пачынаецца ў рэанімацыйным блоку і працягваецца ў хірургічным аддзяленні. Задачы этапу: 1) супакаенне апераваных, 2) фарміраванне адэкватнага стаўлення да пасляаперацыйнага стану, 3) выпрацоўка актыўных асабістых пазіцый. З метадаў псіхатэрапіі эфектыўны псіхатрэнінг па Скуміну, уключаючы пяць практыкаванняў: # «Рэлаксацыя» — паслядоўнае расслабленне цягліц ног, рук, тулава, шыі, галавы. Асаблівая ўвага надаецца рэлаксацыі далоняў, спіны, твару, празмернае напружанне якіх найбольш выяўляецца ў гэтага кантынгенту. # «Цеплыня» — выклікаецца ў нагах, руках, сонечным сплеценні, шыі, галаве. Пацыенты з сіндромам Скуміна пакутуюць ад зябкасці, холаду ў перыферычных участках. Прыбіранне непрыемных адчуванняў, акрамя непасрэднага станоўчага эфекту, спрыяе актывацыі асобы ў барацьбе з хваробай. # «Парэнне, невагомасць» — выкарыстоўваюцца аўтасугестыўныя формулы, якія прыводзяць да з’яўлення адчування страты масы цела, парэння, невагомасці, «растварання» цела, «знікнення» яго. Пасля авалодання гэтым практыкаваннем змяншаюцца болі, стомленасць, цяжкасць, характэрныя для такіх пацыентаў, паляпшаецца іх самаадчуванне, настрой. # «Мэтавае аўтыперакананне» складаецца індывідуальна ў залежнасці ад пастаўленых лячэбных і псіхолага-педагагічных задач. Яго формулы накіраваны на вырабленне адэкватнага стаўлення да працы імплантантаў, нармалізацыю сну, карэкцыю характарных адхіленняў, пераадоленне страхоў, трывогі, мабілізацыю асабістых рэсурсаў. # «Актывацыя» — выхад з стану аўтагенага пагружэння праводзіцца з дапамогай формул, скіраваных на паступовы пераход у стан актыўнага бадзёрасці. Падкрэсліваецца, што арганізм падчас трэніроўкі «зарадзіўся» энергіяй, сілай, якія будуць спрыяць больш хуткаму аднаўленню здароўя і паляпшэнню агульнага самаадчування. Вправу «Актывацыя» выключаецца ў тых выпадках, калі пацыент праводзіць занятак непасрэдна перад сном. ''Этап актыўнай псіхасацыяльнай рэадаптацыі'' пачынаецца ў клініцы сардэчнай хірургіі і працягваецца ў санаторыі. Задачы этапу: 1) комплексная тэрапія псіхапаталагічных праяў, 2) карэкцыя рэнтных асабістых пазіцый, 3) фарміраванне і ўмацаванне адэкватных псіхалагічных устаноў. Для вырашэння задач прымяняюцца розныя метады псіхатэрапіі. Рэадаптацыі спрыяюць групавыя заняткі. Іх тэматыка павінна быць найбольш актуальнай для пацыентаў: «Здаровы лад жыцця пасля пратэзавання клапанаў сэрца», «Псіхалагічныя механізмы выздараўлення», «Фізічная актыўнасць і сэрца», «Асновы рацыянальнага харчавання асоб з пратэзамі клапанаў сэрца», «Працоўная актыўнасць — залог актыўнага даўгалецця». У правядзенні гутарак акрамя псіхатэрапеўта ўдзельнічаюць іншыя ўрачы — [[хірург]]і, [[тэрапеўт]]ы, дыетолагі, фізіятэрапеўты, спецыялісты па лячэбнай фізкультуры. Запрашаюцца да абмеркавання асобных тэм апераваныя з добрымі вынікамі рэабілітацыі, якія служаць для хворых наглядным прыкладам паспяховага аднаўленчага лячэння. Ужываюць працатэрапію, пацыентаў прыцягваюць да культурна-масавых мерапрыемстваў, апасрэдавана псіхатэрапеўтычна. ''Падтрымліваюча-карэктыўны этап'' пачынаецца за 5—10 дзён да выпіскі з санаторыя, потым ажыццяўляецца ў працэсе амбулаторнага назірання, пры паўторных паступленнях у стацыянар і перапісаннем. Задачы этапу: 1) падтрымка дасягнутага ўзроўню псіхасацыяльнай адаптацыі, 2) ажыццяўленне псіхакарэктыўных мерапрыемстваў, 3) псіхапрафілактыка, псіхагігіена. Важным на гэтым этапе з’яўляецца прадухіленне трывогі, звязанай з знаходжаннем у адсутнасць медыцынскага персаналу, тлумачэнне неабходнасці стараннага выканання прызначанага рэжыму, лячэбна-трэніровачных мерапрыемстваў. Вядучая роля псіхатэрапіі ў лячэнні сіндрому Скуміна не выключае прымянення псіхафармакалагічных прэпаратаў, хаця варта памятаць пра кардыятаксічную дзеянне некаторых з іх. Пры нярэзка выражаных парушэннях, а таксама ў якасці сродку падтрыманай тэрапіі пасля адмены фармакалагічных прэпаратаў прымяняюць мікстуру Скуміна, якая складаецца з настою травы [[гарыцвет]]у, экстракту [[глог]]у, настойкі [[валяр’яна|валяр’яны]], [[сардэчнік]]а, [[эўкаліпт]]у, [[мята перцавая|мяты перцавай]], сіропу пладоў [[ружа|шыпшыны]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * {{cite web |url=https://xn--h1ajim.xn--p1ai/%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D0%A1%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0 |title=Синдром Скумина |publisher=Руниверса́лис (сокр. Ру́ни) — универсальная онлайн-энциклопедия |lang=ru |access-date=2026-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251222230230/https://xn--h1ajim.xn--p1ai/Синдром_Скумина |archive-date=22 December 2025}} * {{cite web |url=https://facts.net/fitness-and-wellbeing/psychology/25-facts-about-skumin-syndrome/ |author=Charlotta Stultz |title=25 Facts About Skumin Syndrome |publisher=Facts.net |date=8 March 2025 |lang=en |access-date=2025-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319044744/https://facts.net/fitness-and-wellbeing/psychology/25-facts-about-skumin-syndrome/ |archive-date=19 March 2025 |url-status=live}} == Літаратура == * {{cite book |author=Филатов А.Т., Скумин В.А. |year=1985 |title=Психопрофилактика и психотерапия в кардиохирургии |location=[[Кіеў]] |publisher=Здоров'я |url=https://biblmdkz.ru/m6.html |language=ru |access-date=10 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260110103853/https://biblmdkz.ru/m6.html |archive-date=10 January 2026 |url-status=live}} * {{cite web |author=Скумин В.А.|year=1980 |url=https://biblmdkz.ru/m17.html |title=Психотерапия и психопрофилактика в системе реабилитации больных с протезами клапанов сердца. Автореф. дисс. на соискание уч. ст. кандидата медицинских наук |publisher=Министерство здравоохранения СССР. Украинский институт усовершенствования врачей |access-date=2026-01-10 |lang=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20260110105400/https://biblmdkz.ru/m17.html |archive-date=10 January 2026 |url-status=live}} [[Катэгорыя:Псіхапаталагічныя сіндромы]] t4y2jghvmrpimnsb305qn7vhu0e3976 0 797447 5129588 5074862 2026-04-19T15:19:19Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Гісторыя */ 5129588 wikitext text/x-wiki {{Газета |назва = Вечерний Минск |арыгінал назвы = |тып = штодзённая газета |фармат = |уладальнік = |выдавец = [[Мінск-Навіны]] |галоўны рэдактар = [[Юлія Валянцінаўна Дзянішчык]] |заснавана = [[1 лістапада]] [[1967]] |мова = [[руская мова]], [[беларуская мова]] |тыраж = |галоўны офіс = [[Мінск]], [[Калінінградскі завулак (Мінск)|зав. Калінінградскі]], 20а |ISSN = |вэб-сайт = https://minsknews.by/newspapers/vminsk/ |лагатып=Вечерний Минск.png}} {{значэнні|Вячэрні Мінск (значэнні)}} '''«Вечерний Минск»''' ({{lang-be|Вячэрні Мінск}}) — вячэрняя гарадская [[газета]] [[Мінск]]а. З [[2010]] года ўваходзіць у склад медыяхолдынга «[[Мінск-Навіны]]». Рэдакцыя размяшчаецца па адрасе [[Калінінградскі завулак (Мінск)|зав. Калінінградскі]], 20а. == Гісторыя == Газета была заснавана па рашэнні [[Цэнтральны камітэт КПБ|ЦК КПБ]] і ўпершыню выйшла [[1 лістапада]] [[1967]] года, стаўшы трэцяй [[вячэрняя газета|вячэрняй газетай]] у [[БССР]] пасля [[Вячэрні Гродна|газет у Гродне]] і [[Вячэрні Гомель|Гомелі]]. Яна стваралася па ўзоры сталічных вячэрніх газет у [[Масква|Маскве]], [[Ленінград|Ленінградзе]] і [[Кіеў|Кіеве]]<ref name="belsmi">{{cite web|url=http://belsmi.by/index/smi/pechatnie_smi/vecherny_minsk/|title=Вечерний Минск|website=belsmi.by|accessdate=2026-01-02|lang=ru}}</ref>. У [[1996]] годзе газета стала першай сярод штодзённых газет Беларусі, якая пачала выдавацца ў электронным варыянце ў [[Інтэрнэт|Інтэрнэц]]е. У тым жа годзе ў газеце з'явілася рубрыка «Веча „Вячоркі“», якая дзейнічае па прынцыпе «[[Гарачая лінія|гарачай лініі]]»<ref name="belsmi" />. [[20 красавіка]] [[2010]] года газета ўвайшла ў склад агенцтва «[[Мінск-Навіны]]»<ref>{{cite web|url=https://minsknews.by/agentstvu-minsk-novosti-24-goda-rasskazyvaem-kak-razvivalsya-mediaholding/|title=Агентству «Минск-Новости» — 24 года!|publisher=Агенцтва «Мінск-Навіны»|date=2025-03-22|lang=ru|accessdate=2026-01-02}}</ref>. == Цікавыя факты == * На апошняй старонцы газеты «Вечерний Минск» рэгулярна друкуецца расклад ключавых праграм станцыі «[[Радыё-Мінск]]», а ў сваю чаргу на радыё вядзецца праграма «Амаль забытыя гісторыі», створаная на матэрыялах архіва газеты «Вечерний Минск» пяцідзясяцігадовай даўніны. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [https://minsknews.by/newspapers/vminsk/ Афіцыйная старонка] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Газеты Мінска на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Газеты Мінска на рускай мове]] [[Катэгорыя:Штодзённыя газеты Беларусі]] [[Катэгорыя:1967 год у Беларусі]] egsfbe24qd13ojpfzirg9kk36typgmx 0 799265 5129657 5092193 2026-04-19T19:58:29Z Rotondus 11765 абнаўленне звестак, пунктуацыя, вычытка 5129657 wikitext text/x-wiki {{пісьменнік}} '''Макар Валынкін''' ({{ВДП}}) — беларускі літаратурны блогер і пісьменнік. == Біяграфія == Нарадзіўся ў 2000 годзе ў [[Мінск]]у. Вучыўся ў мінскай школе № 41 з мастацкім ухілам, з дзяцінства займаўся жывапісам і выстаўляўся ў галерэях. Сярод захапленняў — хакей, бег (удзельнік паўмарафонаў) і культура [[Кава|кавы]]<ref name="SvabodaBio">{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/33245747.html|title=«Пагартаць, памацаць і нават панюхаць». Гутарка з аўтарам кніжнага відэаблогу Макарам Валынкіным|website=[[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Радыё Свабода]]|date=2024-12-20|access-date=2026-01-19}}</ref>. Вучыўся ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў]]. У 2017 годзе паехаў на вучобу ў [[Варшава|Варшаву]], але ў 2018 годзе вярнуўся ў [[Беларусь]]. Працаваў у Мінску ў рэкламным бізнесе. У 2019 годзе заняў 3-е месца на чэмпіянаце ''Coffee Fest Belarus EXPO''. У канцы 2019 года прынцыпова вырашыў перайсці на беларускую мову, за паўгода ўдасканаліў яе чытаннем сучаснай літаратуры<ref name="SvabodaBio" />. У сакавіку 2022 года эміграваў у [[Польшча|Польшчу]], жыве ў Варшаве, працуе ў сферы рэкламы і маркетынгу<ref name="SvabodaBio" />. З вясны 2022 года вядзе відэаблог у [[Instagram]] і сацыяльныя сеткі, у тым ліку [[TikTok]], прысвечаныя навінкам беларускага кніжнага рынку і літаратурнай крытыцы, папулярызуе сучасную беларускую літаратуру. У аглядах распавядае пра папяровыя выданні і аўдыякнігі, акцэнтуе ўвагу на візуальных і зместавых складніках сучасных кніг<ref name="SvabodaBio" />. == Творчасць == Дэбютная кніга «Апошняе пакаленне» выйшла ў 2024 годзе ў выдавецтве «[[Янушкевіч (выдавецтва)|Янушкевіч]]»<ref name="SvabodaBook">{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/33301238.html|title=Відэаблогер Макар Валынкін выдаў кнігу пра беларускую моладзь пасьля 2020 году|website=[[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Радыё Свабода]]|date=2025-02-03|access-date=2026-01-19}} </ref><ref name="NashaNiva">{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/360817|title=Выйшла кніга пра беларускую моладзь пасля 2020 года|website=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|date=2025-02-03|access-date=2026-01-19}} </ref>, аповесць пра мінскую моладзь у рэаліях пасля 2020 года, якая спрабуе зразумець, як жыць і што для яе значыць будучыня, падзеі адбываюцца ў 2024 годзе ў Мінску<ref name="SvabodaBook" /><ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://gutenbergpublisher.eu/shop/makar/|title=Апошняе пакаленне. Макар {{!}} Беларускія кнігі|website=[[Гутэнберг (выдавецтва)|Gutenberg Publisher]]|access-date=2026-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/364741|title=Пакуль неяк так: выйшла кніга пра жыццё моладзі Мінска ў 2023-м|website=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|date=2025-03-29|access-date=2026-01-19}}</ref>. Другая кніга — «Ніці» — выдадзена ў кастрычніку 2025 годзе выдавецтвам «Янушкевіч»<ref name="BudzmaNici">{{Cite web|url=https://budzma.org/news/zoya-belakhvostsik-nitsi.html|title=Буктрэйлер да кнігі Макара «Ніці»|website=[[Будзьма беларусамі!]]|access-date=2026-01-19}}</ref>, аповесць, містычны дэтэктыў, дзе традыцыі і мясцовы фальклор пераплятаюцца з сучаснасцю, адзін з цэнтральных матываў твора — абрад «Ніці», пасля якога загадкава знікаюць нябожчыкі<ref name=":0">{{Cite web|url=https://budzma.org/news/anastasia-rydlevskaya-nitsi.html|title=Выйшаў гіпнатычны саўндтрэк да новага рамана Макара «Ніці»|website=[[Будзьма беларусамі!]]|access-date=2026-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/379544|title=Издательство «Янушкевіч» выпустило новую книгу Макара Волынкина «Ніці»|website=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|date=2025-10-19|access-date=2026-01-19}}</ref>. Аповесць натхнёна спектаклем «Шэпт» паводле кнігі [[Сяргей Лескець|Сяргея Лескеця]]<ref name="SvabodaGedroic" />. Актыўна выкарыстоўвае прафесійны досвед у маркетынгу для папулярызацыі ўласных твораў<ref name="SvabodaGedroic" /><ref name="SvabodaBook" /><ref name="NashaNiva" />. Макар Валынкін адным з першых у беларускай літаратуры зняў паўнавартасныя відэаролікі да сваіх кніг<ref name="SvabodaBook" /><ref name="NashaNiva" />. У трэйлеры да «Апошняга пакалення» зняўся тыктокер Мікіта Бялевіч<ref name="SvabodaBook" /><ref name="NashaNiva" />, а ў ролі шаптухі ў відэа да кнігі «Ніці» — Народная артыстка Беларусі [[Зоя Валянцінаўна Белахвосцік|Зоя Белахвосцік]]<ref name="BudzmaNici" /><ref name="SvabodaGedroic" />. Мастачка і спявачка [[Анастасія Рыдлеўская]] стварыла саўндтрэк «Oj Da Nočy» да аповесці «Ніці»<ref name="BudzmaNici" /><ref name="SvabodaGedroic" /><ref name=":0" />. Аўтар ладзіць сустрэчы з чытачамі ў розных гарадах<ref name="SvabodaGedroic" />. У сакавіку 2026 года беларускі суд дадаў кнігу Макара Валынкіна «Апошняе пакаленне» ў [[Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў|спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў]]<ref>{{cite web|url=https://reform.news/sajt-knihi-by-i-neskolko-knig-priznany-jekstremistskimi-v-belarusi|title=Сайт knihi.by и несколько книг признаны «экстремистскими» в Беларуси|website=[[Reform.news]]|lang=ru}}</ref>. == Прызнанне == * Кніга «Апошняе пакаленне» ў 2025 годзе трапіла ў лонг-ліст [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця|Прэміі Ежы Гедройця]]<ref name="SvabodaGedroic">{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/33569403.html|title=«Неабходна шукаць, чым прывабіць патэнцыйнага чытача» 25-гадовы пісьменьнік Макар выдаў кнігу пра беларускую вёску|website=[[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Радыё Свабода]]|date=2025-10-25|access-date=2026-01-19}}</ref>. * Рукапіс кнігі «Ніці» перамог у чытацкім галасаванні конкурсу «[[Шуфлядка (конкурс)|Шуфлядка]]»<ref name="SvabodaGedroic" />. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Валынкін Макар}} [[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Відэаблогеры Беларусі]] 90of54i2rbakcg0qs34r0ji4otce0ut 0 799893 5129656 5090037 2026-04-19T19:41:31Z Rotondus 11765 /* Творчасць */ удакладненне 5129656 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Еўдакімаў}} {{пісьменнік}} '''Васіль Пятровіч Еўдакімаў''', псеўданім '''Вал Клемент''' ({{lang-be-tarask|Вал Клемэнт}}; {{ВДП}}) — беларускі юрыст, дзеяч [[Беларусы ў Вялікабрытаніі|беларускай дыяспары ў Вялікабрытаніі]], пісьменнік. == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1957 годзе ў Мінску ў сям’і ўніверсітэцкіх выкладчыкаў{{r|knigi}}. Бацька, Пётр Канстанцінавіч, працаваў у абкаме партыі, быў сакратаром парткама [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|БДУ]] і выкладаў адміністрацыйнае права на [[Юрыдычны факультэт БДУ|юрыдычным факультэце]]{{r|asoba}}. Маці, Ірына Сяргееўна, паходзіла з [[Навагрудак|Наваградка]]{{r|asoba}}. Параўнанне родных мясцін маці з малой радзімай бацькі, [[Шумячы|Шумячамі]] на Смаленшчыны, моцна паўплывала на нацыянальнае самавызначэнне Васіля{{r|asoba}}. Сям’я жыла ў «[[Сталінскі ампір|сталінскім]]» доме ў цэнтры Мінска каля Круглай плошчы (цяпер [[Плошча Перамогі (Мінск)|плошча Перамогі]]){{r|niva}}. Вучыўся ў мінскай сярэдняй школе № 50 з матэматычным ухілам. З пяці гадоў сур’ёзна займаўся плаваннем, быў шматразовым чэмпіёнам Беларусі сярод юнакоў і стаў кандыдатам у майстры спорту, аднак у 18 гадоў кінуў спорт{{r|asoba}}. Калі Васілю было 16 гадоў, у адпачынку на [[Алтай|Алтаі]] раптоўна памёр ад інсульту бацька ва ўзросце 51 года, што стала прычынай выбару юрыдычнага факультэта, як працягу дынастыі{{r|asoba}}. У 1974 годзе паступіў на юрыдычны факультэт БДУ, скончыў яго ў 1979 годзе. Падчас вучобы сябраваў з [[Віктар Іосіфавіч Ганчар|Віктарам Ганчаром]]{{r|asoba}}. Па сканчэнні ўніверсітэта працаваў памочнікам пракурора Першамайскага раёна Мінска, затым — следчым і старшым следчым у пракуратуры Маскоўскага раёна. Потым вярнуўся ў БДУ, у 1988 годзе абараніў дысертацыю на тэму «Сістэма заканадаўства саюзнай рэспублікі», атрымаў ступень кандыдата юрыдычных навук, затым выкладаў гісторыю дзяржавы і права.{{r|asoba}} У маі 1990 года праз выпадковае знаёмства з брытанскай юрысткай запрошаны ў [[Лондан]]. У Лондан ехаў цягніком праз [[Берлін]] у час разбору [[Берлінская сцяна|Берлінскай сцяны]]. У верасні 1990 года пачаў працу ў адной з вядучых юрыдычных кантор свету — ''{{Не перакладзена 5|Allen & Overy|3=en|4=Allen & Overy}}'', быў першым савецкім юрыстам у [[Лонданскі Сіці|лонданскім Сіці]]{{r|asoba}}. У 1990-х гадах пэўны час узначальваў маскоўскі офіс ''Allen & Overy'', быў сведкам падзей [[ГКЧП|путчу ГКЧП]] у 1991 годзе.{{r|asoba}} Падчас аднаго з візітаў у Мінск яму прапаноўвалі пасаду загадчыка юрыдычнага дэпартамента [[Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь|МЗС Беларусі]] з перспектывай стаць паслом у англамоўнай краіне, але ён адмовіўся. Па пяці гадах працы ў ''Allen & Overy'' займаў пасаду дырэктара інвестыцыйнай кампаніі ў нафтавай сферы, працаваў з праектамі ў Заходняй Сібіры. Пазней заснаваў уласную юрыдычную фірму, займаецца міжнародным кансалтынгам.{{r|asoba}} Актыўны ўдзельнік [[Беларусы ў Вялікабрытаніі|беларускага жыцця ў Вялікабрытаніі]], у 1996—1997 гадах быў старшынёй [[Згуртаванне беларусаў у Вялікай Брытаніі|Згуртавання беларусаў Вялікай Брытаніі]]{{r|asoba}}, старшыня [[Англа-беларускае таварыства|Англа-беларускага таварыства]]{{r|knigi}}. Апякун [[Беларускі дабрачынны фонд у Брытаніі|Беларускага дабрачыннага фонду ў Брытаніі]]{{r|knigi}}. На [[Беларуская мова|беларускую мову]] перайшоў у Лондане ў 33 гады пад уплывам знаёмства з айцом [[Аляксандр Надсан|Аляксандрам Надсанам]] і [[Арнольд Мак-Мілін|Арнольдам Макмілінам]]{{r|niva}}{{r|asoba}}. == Сям’я == Жанаты з латышкай Антрай, пазнаёміўся з ёю ў пасольстве Латвіі ў Лондане{{r|asoba}}. У Лондане таксама знайшоў сваяка — брата бабкі па маці, які служыў у [[Армія Андэрса|арміі Андэрса]] і ўдзельнічаў у [[Бітва пад Монтэ-Касіна (1944)|бітве пад Монтэ-Касіна]]{{r|asoba}}. Мае чатырох дзяцей — трох сыноў і дачку. Дзеці нарадзіліся ў Вялікабрытаніі і лічаць сябе англічанамі, але Васіль Еўдакімаў з маленства размаўляў з імі па-беларуску для захавання нацыянальнай ідэнтычнасці{{r|asoba}}. == Творчасць == Літаратурную дзейнасць пачаў з публікацый артыкулаў у беларускіх незалежных выданнях{{r|knigi}}. Піша пад псеўданімам '''Вал Клемент'''{{r|niva}}. Ідэя напісання кнігі з’явілася праз цікавасць дзяцей да жыцця за «[[Жалезная заслона|жалезнай заслонай]]», а штуршком да працы стаў вольны час падчас [[Пандэмія COVID-19|пандэміі COVID-19]]{{r|knigi}}. У 2023 годзе ў выдавецтве «[[Гутэнберг (выдавецтва)|Gutenberg Publisher]]» выйшаў яго дэбютны раман «Круглая Square» — жыццяпіс чалавека і імперыі, напісаны ў жанры аўтабіяграфічнага фікшн{{r|niva}}. Твор апісвае жыццёвы шлях галоўнага героя (Гені Руда) ад сталення ў савецкім Мінску да прафесійнай рэалізацыі ў Лондане{{r|knigi}}{{r|niva}}. Назва сімвалізуе экзістанцыйнае самаадчуванне аўтара паміж дзвюма лакацыямі — Круглай плошчай у Мінску і [[Трафальгарская плошча ў Лондане|Трафальгарскай плошчай]] (''Trafalgar Square'') у Лондане{{r|knigi}}. Тэкст вызначаецца высокай ступенню іроніі, самаіроніі і «цынічнага рамантызму»{{r|knigi}}. Крытыкі параўноўваюць раман з «Занзібарам» [[Сяргей Іванавіч Дубавец|Сяргея Дубаўца]] праз падобны кантэкст сталення аўтараў-равеснікаў у адным раёне Мінска{{r|niva}}. == Прызнанне == * Раман «Круглая Square» трапіў доўгі спіс [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця|прэміі імя Ежы Гедройця]] (2024) і ўвайшоў у спіс 100 найлепшых кніг 2023 года паводле версіі партала [[Міжнародны саюз беларускіх пісьменнікаў|Міжнароднага саюза беларускіх пісьменнікаў]]{{r|knigi}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="knigi">{{Cite web|lang=be|url=https://bellit.store/%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D1%8F-square-%D0%B2%D0%B0%D0%BB-%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82/|title=Круглая Square. Вал Клемент|last=admin|website=Новыя беларускія кнігі|date=2024-03-01|access-date=2026-01-29}}</ref> <ref name="niva">{{Cite web|lang=ru|url=https://nashaniva.com/ru/353307|title=Лондонский юрист написал книгу о своем детстве и юности в Минске|website=Наша Ніва|date=2024-10-14|access-date=2026-01-29}}</ref> <ref name="asoba">{{Cite web|url=http://svabodaby.net/by/210/society/1884/%D0%AF%D0%BA-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81-%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%9E-%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BC-%D1%81%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%86%D0%BA%D1%96%D0%BC-%D0%BF%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC-%D1%83-%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B5--%D0%90%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%B0.htm|title=ТУТ І ЦЯПЕР - Грамадства - Як беларус стаў першым савецкім праўнікам у Лондане|website=svabodaby.net|access-date=2026-01-29}}</ref> }} == Спасылкі == * {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=idLxvSIpBq0|title=«Круглая Square» Вал Клемэнт. Першая частка|last=Беларускія аўдыякнігі (audiobooks.by)|date=2025-04-14|access-date=2026-01-29}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Еўдакімаў Васіль Пятровіч}} 2sm8qslcbw2fy0habmsdq9egm4f5ndl 10 803557 5129628 5127312 2026-04-19T16:55:58Z Андрэй 2403 Б 152769 5129628 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Радыёстанцыі Беларусі |state = {{{state|autocollapse}}} |клас_цела = hlist |стыль_асноўнага_загалоўка = |загаловак = [[Радыёстанцыі Беларусі]] |выява = |стыль_загалоўкаў = |загаловак1 = Агульнанацыянальныя |спіс1 = * [[Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё|1-ы Нацыянальны]] * [[Альфа Радыё]] * [[Аўтарадыё]] * [[Беларусь (радыёстанцыя)|Беларусь]] * [[Душэўнае радыё]] * [[Культура (радыёстанцыя, Беларусь)|Культура]] * [[Легенды FM]] * [[Новае радыё]] * [[Пілот FM]] * [[Радыё Свет]] * [[Радыё Рокс]] * [[Радыё UNISTAR]] * [[Радыус-FM]] * [[Рэлакс (радыё)|Рэлакс]] * [[Energy FM]] |загаловак2 =Мясцовыя |спіс2 = * [[Баранавічы FM]] * [[Бярэзінская хваля]] * [[Мінская хваля]] * [[Радыё Брэст]] * [[Радыё Віцебск]] * [[Радыё Гомель Fm]] * [[Радыё Гродна]] * [[Зефір FM]] * [[Праўда Радыё]] * [[Радыё Магілёў]] * [[Радыё-Мінск]] * [[Сталіца (радыё)|Сталіца]] |загаловак3 = Нішавыя |спіс3 = * [[Гумар FM]] * [[Жаночае радыё]] * [[Радыё Марыя|Радыё Марыя]] * [[Радыё Перамога]] * [[Рускае радыё (Беларусь)|Рускае радыё]] |загаловак4= Зніклыя |спіс4 = * [[Беларуская маладзёжная (радыёстанцыя)|Беларуская маладзёжная]] * [[Польскае Радыё Баранавічы]] * [[Радыё АНТ]] * [[Радыё Бі-Эй]] * [[Радыё 101,2]] |загаловак5= Заблакаваныя ў РБ |спіс5 = * [[Еўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрарадыё]] * [[Беларускае Радыё Рацыя|Рацыя]] * [[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Свабода]] }}<includeonly>[[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]]</includeonly><noinclude> {{collapsible option}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] </noinclude> sxrdpqzan9jdsdaty25tetzji4ovfak 5129639 5129628 2026-04-19T17:47:35Z Андрэй 2403 Б 152769 5129639 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Радыёстанцыі Беларусі |state = {{{state|autocollapse}}} |клас_цела = hlist |стыль_асноўнага_загалоўка = |загаловак = [[Радыёстанцыі Беларусі]] |выява = |стыль_загалоўкаў = |загаловак1 = Агульнанацыянальныя |спіс1 = * [[Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё|1-ы Нацыянальны]] * [[Альфа Радыё]] * [[Аўтарадыё]] * [[Беларусь (радыёстанцыя)|Беларусь]] * [[Душэўнае радыё]] * [[Культура (радыёстанцыя, Беларусь)|Культура]] * [[Легенды FM]] * [[Новае радыё]] * [[Пілот FM]] * [[Радыё Свет]] * [[Радыё Рокс]] * [[Радыё UNISTAR]] * [[Радыус-FM]] * [[Рэлакс (радыё)|Рэлакс]] * [[Energy FM]] |загаловак2 =Мясцовыя |спіс2 = * [[Баранавічы FM]] * [[Мінская хваля]] * [[Радыё Брэст]] * [[Радыё Віцебск]] * [[Радыё Гомель Fm]] * [[Радыё Гродна]] * [[Зефір FM]] * [[Праўда Радыё]] * [[Радыё Магілёў]] * [[Радыё-Мінск]] * [[Сталіца (радыё)|Сталіца]] |загаловак3 = Нішавыя |спіс3 = * [[Гумар FM]] * [[Жаночае радыё]] * [[Радыё Марыя|Радыё Марыя]] * [[Радыё Перамога]] * [[Рускае радыё (Беларусь)|Рускае радыё]] |загаловак4= Зніклыя |спіс4 = * [[Беларуская маладзёжная (радыёстанцыя)|Беларуская маладзёжная]] * [[Бярэзінская хваля]] * [[Польскае Радыё Баранавічы]] * [[Радыё АНТ]] * [[Радыё Бі-Эй]] * [[Радыё 101,2]] |загаловак5= Заблакаваныя ў РБ |спіс5 = * [[Еўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрарадыё]] * [[Беларускае Радыё Рацыя|Рацыя]] * [[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Свабода]] }}<includeonly>[[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]]</includeonly><noinclude> {{collapsible option}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] </noinclude> lnm7nssyuush8u6006svxiubyr4rqv5 5129759 5129639 2026-04-20T08:03:33Z Андрэй 2403 Б 152769 5129759 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Радыёстанцыі Беларусі |state = {{{state|autocollapse}}} |клас_цела = hlist |стыль_асноўнага_загалоўка = |загаловак = [[Радыёстанцыі Беларусі]] |выява = |стыль_загалоўкаў = |загаловак1 = Агульнанацыянальныя |спіс1 = * [[Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё|1-ы Нацыянальны]] * [[Альфа Радыё]] * [[Аўтарадыё]] * [[Беларусь (радыёстанцыя)|Беларусь]] * [[Душэўнае радыё]] * [[Культура (радыёстанцыя, Беларусь)|Культура]] * [[Легенды FM]] * [[Новае радыё]] * [[Пілот FM]] * [[Радыё Свет]] * [[Радыё Рокс]] * [[Радыё UNISTAR]] * [[Радыус-FM]] * [[Рэлакс (радыё)|Рэлакс]] * [[Energy FM]] |загаловак2 =Мясцовыя |спіс2 = * [[Баранавічы FM]] * [[Мінская хваля]] * [[Радыё Брэст]] * [[Радыё Віцебск]] * [[Радыё Гомель Fm]] * [[Радыё Гродна]] * [[Зефір FM]] * [[Праўда Радыё]] * [[Магілёў (тэлерадыёкампанія)|Радыё Магілёў]] * [[Радыё-Мінск]] * [[Сталіца (радыё)|Сталіца]] |загаловак3 = Нішавыя |спіс3 = * [[Гумар FM]] * [[Жаночае радыё]] * [[Радыё Марыя|Радыё Марыя]] * [[Радыё Перамога]] * [[Рускае радыё (Беларусь)|Рускае радыё]] |загаловак4= Зніклыя |спіс4 = * [[Беларуская маладзёжная (радыёстанцыя)|Беларуская маладзёжная]] * [[Бярэзінская хваля]] * [[Польскае Радыё Баранавічы]] * [[Радыё АНТ]] * [[Радыё Бі-Эй]] * [[Радыё 101,2]] |загаловак5= Заблакаваныя ў РБ |спіс5 = * [[Еўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрарадыё]] * [[Беларускае Радыё Рацыя|Рацыя]] * [[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Свабода]] }}<includeonly>[[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]]</includeonly><noinclude> {{collapsible option}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] </noinclude> nu2cdvsvlya5ihshjszr6m2y3lo5km9 5129802 5129759 2026-04-20T09:14:04Z Андрэй 2403 Б 152769 5129802 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Радыёстанцыі Беларусі |state = {{{state|autocollapse}}} |клас_цела = hlist |стыль_асноўнага_загалоўка = |загаловак = [[Радыёстанцыі Беларусі]] |выява = |стыль_загалоўкаў = |загаловак1 = Агульнанацыянальныя |спіс1 = * [[Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё|1-ы Нацыянальны]] * [[Альфа Радыё]] * [[Аўтарадыё]] * [[Беларусь (радыёстанцыя)|Беларусь]] * [[Душэўнае радыё]] * [[Культура (радыёстанцыя, Беларусь)|Культура]] * [[Легенды FM]] * [[Новае радыё]] * [[Пілот FM]] * [[Радыё Свет]] * [[Радыё Рокс]] * [[Радыё UNISTAR]] * [[Радыус-FM]] * [[Рэлакс (радыё)|Рэлакс]] * [[Energy FM]] |загаловак2 =Мясцовыя |спіс2 = * [[Баранавічы FM]] * [[Мінская хваля]] * [[Радыё Брэст]] * [[Радыё Віцебск]] * [[Радыё Гомель Fm]] * [[Радыё Гродна]] * [[Зефір FM]] * [[Праўда Радыё]] * [[Магілёў (телерадыёкампанія)|Радыё Магілёў]] * [[Радыё-Мінск]] * [[Сталіца (радыё)|Сталіца]] |загаловак3 = Нішавыя |спіс3 = * [[Гумар FM]] * [[Жаночае радыё]] * [[Радыё Марыя|Радыё Марыя]] * [[Радыё Перамога]] * [[Рускае радыё (Беларусь)|Рускае радыё]] |загаловак4= Зніклыя |спіс4 = * [[Беларуская маладзёжная (радыёстанцыя)|Беларуская маладзёжная]] * [[Бярэзінская хваля]] * [[Польскае Радыё Баранавічы]] * [[Радыё АНТ]] * [[Радыё Бі-Эй]] * [[Радыё 101,2]] |загаловак5= Заблакаваныя ў РБ |спіс5 = * [[Еўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрарадыё]] * [[Беларускае Радыё Рацыя|Рацыя]] * [[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Свабода]] }}<includeonly>[[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]]</includeonly><noinclude> {{collapsible option}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] </noinclude> sxnbqb4js0moze360n6smlss2uq5kep 5129809 5129802 2026-04-20T09:22:05Z Андрэй 2403 Б 152769 5129809 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Радыёстанцыі Беларусі |state = {{{state|autocollapse}}} |клас_цела = hlist |стыль_асноўнага_загалоўка = |загаловак = [[Радыёстанцыі Беларусі]] |выява = |стыль_загалоўкаў = |загаловак1 = Агульнанацыянальныя |спіс1 = * [[Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё|1-ы Нацыянальны]] * [[Альфа Радыё]] * [[Аўтарадыё]] * [[Беларусь (радыёстанцыя)|Беларусь]] * [[Душэўнае радыё]] * [[Культура (радыёстанцыя, Беларусь)|Культура]] * [[Легенды FM]] * [[Новае радыё]] * [[Пілот FM]] * [[Радыё Свет]] * [[Радыё Рокс]] * [[Радыё UNISTAR]] * [[Радыус-FM]] * [[Рэлакс (радыё)|Рэлакс]] * [[Energy FM]] |загаловак2 =Мясцовыя |спіс2 = * [[Баранавічы FM]] * [[Мінская хваля]] * [[Радыё Брэст]] * [[Радыё Віцебск]] * [[Радыё Гомель Fm]] * [[Радыё Гродна]] * [[Зефір FM]] * [[Праўда Радыё]] * [[Магілёў (радыё)|Радыё Магілёў]] * [[Радыё-Мінск]] * [[Сталіца (радыё)|Сталіца]] |загаловак3 = Нішавыя |спіс3 = * [[Гумар FM]] * [[Жаночае радыё]] * [[Радыё Марыя|Радыё Марыя]] * [[Радыё Перамога]] * [[Рускае радыё (Беларусь)|Рускае радыё]] |загаловак4= Зніклыя |спіс4 = * [[Беларуская маладзёжная (радыёстанцыя)|Беларуская маладзёжная]] * [[Бярэзінская хваля]] * [[Польскае Радыё Баранавічы]] * [[Радыё АНТ]] * [[Радыё Бі-Эй]] * [[Радыё 101,2]] |загаловак5= Заблакаваныя ў РБ |спіс5 = * [[Еўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрарадыё]] * [[Беларускае Радыё Рацыя|Рацыя]] * [[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Свабода]] }}<includeonly>[[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]]</includeonly><noinclude> {{collapsible option}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] </noinclude> 9u3icengqcfsmkfnsav93s1a73evkon 5129814 5129809 2026-04-20T09:36:50Z Андрэй 2403 Б 152769 5129814 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Радыёстанцыі Беларусі |state = {{{state|autocollapse}}} |клас_цела = hlist |стыль_асноўнага_загалоўка = |загаловак = [[Радыёстанцыі Беларусі]] |выява = |стыль_загалоўкаў = |загаловак1 = Агульнанацыянальныя |спіс1 = * [[Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё|1-ы Нацыянальны]] * [[Альфа Радыё]] * [[Аўтарадыё]] * [[Беларусь (радыёстанцыя)|Беларусь]] * [[Душэўнае радыё]] * [[Культура (радыёстанцыя, Беларусь)|Культура]] * [[Легенды FM]] * [[Новае радыё]] * [[Пілот FM]] * [[Радыё Свет]] * [[Радыё Рокс]] * [[Радыё UNISTAR]] * [[Радыус-FM]] * [[Рэлакс (радыё)|Рэлакс]] * [[Супер FM]] * [[Хіт-Радыё]] * [[Energy FM]] |загаловак2 =Мясцовыя |спіс2 = * [[Баранавічы FM]] * [[Мінская хваля]] * [[Радыё Брэст]] * [[Радыё Віцебск]] * [[Радыё Гомель Fm]] * [[Радыё Гродна]] * [[Зефір FM]] * [[Праўда Радыё]] * [[Магілёў (радыё)|Радыё Магілёў]] * [[Радыё-Мінск]] * [[Сталіца (радыё)|Сталіца]] |загаловак3 = Нішавыя |спіс3 = * [[Гумар FM]] * [[Жаночае радыё]] * [[Радыё Марыя|Радыё Марыя]] * [[Радыё Перамога]] * [[Рускае радыё (Беларусь)|Рускае радыё]] |загаловак4= Зніклыя |спіс4 = * [[Беларуская маладзёжная (радыёстанцыя)|Беларуская маладзёжная]] * [[Бярэзінская хваля]] * [[Польскае Радыё Баранавічы]] * [[Радыё АНТ]] * [[Радыё Бі-Эй]] * [[Радыё 101,2]] |загаловак5= Заблакаваныя ў РБ |спіс5 = * [[Еўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрарадыё]] * [[Беларускае Радыё Рацыя|Рацыя]] * [[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Свабода]] }}<includeonly>[[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]]</includeonly><noinclude> {{collapsible option}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] </noinclude> e71cyim2k8hj7f31hccvm3g1bfqbxps 5129821 5129814 2026-04-20T09:45:48Z Андрэй 2403 Б 152769 5129821 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Радыёстанцыі Беларусі |state = {{{state|autocollapse}}} |клас_цела = hlist |стыль_асноўнага_загалоўка = |загаловак = [[Радыёстанцыі Беларусі]] |выява = |стыль_загалоўкаў = |загаловак1 = Агульнанацыянальныя |спіс1 = * [[Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё|1-ы Нацыянальны]] * [[Альфа Радыё]] * [[Аўтарадыё]] * [[Беларусь (радыёстанцыя)|Беларусь]] * [[Душэўнае радыё]] * [[Культура (радыёстанцыя, Беларусь)|Культура]] * [[Легенды FM]] * [[Новае радыё]] * [[Пілот FM]] * [[Радыё Свет]] * [[Радыё Рокс]] * [[Радыё UNISTAR]] * [[Радыус-FM]] * [[Рэлакс (радыё)|Рэлакс]] * [[Супер FM]] * [[Хіт-Радыё]] * [[Energy FM]] |загаловак2 =Мясцовыя |спіс2 = * [[Баранавічы FM]] * [[Мінская хваля]] * [[Радыё Брэст]] * [[Радыё Віцебск]] * [[Радыё Гомель Fm]] * [[Радыё Гродна]] * [[Зефір FM]] * [[Праўда Радыё]] * [[Магілёў (радыё)|Радыё Магілёў]] * [[Радыё-Мінск]] * [[Сталіца (радыё)|Сталіца]] |загаловак3 = Нішавыя |спіс3 = * [[Беларуская рэдакцыя Ватыканскага радыё|Ватыканскае радыё на Беларускай]] * [[Гумар FM]] * [[Жаночае радыё]] * [[Радыё Марыя|Радыё Марыя]] * [[Радыё Перамога]] * [[Рускае радыё (Беларусь)|Рускае радыё]] |загаловак4= Зніклыя |спіс4 = * [[Беларуская маладзёжная (радыёстанцыя)|Беларуская маладзёжная]] * [[Бярэзінская хваля]] * [[Польскае Радыё Баранавічы]] * [[Радыё АНТ]] * [[Радыё Бі-Эй]] * [[Радыё 101,2]] |загаловак5= Заблакаваныя ў РБ |спіс5 = * [[Еўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрарадыё]] * [[Беларускае Радыё Рацыя|Рацыя]] * [[Беларуская служба Радыё «Свабода»|Свабода]] }}<includeonly>[[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]]</includeonly><noinclude> {{collapsible option}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] </noinclude> os8e4vtzw1kyfg811kzp4oc17iadh7c 0 804474 5129686 5116108 2026-04-20T04:44:57Z CommonsDelinker 151 Removing [[:c:File:Дзевянішкаўскі_выступ.png|Дзевянішкаўскі_выступ.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No ticket permission since 20 March 2026. 5129686 wikitext text/x-wiki '''Дзевянішкаўскі выступ''', або '''Дзевянішскі выступ''' ({{lang-lt|Dieveniškių kilpa}} — ''Дзевянішская пятля'') — тэрыторыя ў паўднёва-ўсходняй частцы [[Літва|Літоўскай Рэспублікі]] ([[Салечніцкі раён]] [[Віленскі павет (Літва)|Віленскага павета]]), якая глыбока ўразаецца ў тэрыторыю [[Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] (паміж [[Воранаўскі раён|Воранаўскім]] і [[Іўеўскі раён|Іўеўскім]] раёнамі [[Гродзенская вобласць|Гродзенскай вобласці]]). З’яўляецца ўнікальнай геаграфічнай, гістарычнай і этналінгвістычнай асаблівасцю [[беларуска-літоўская мяжа|беларуска-літоўскага памежжа]]. == Геаграфія і юрыдычны статус == Выступ удаецца ўглыб тэрыторыі Беларусі прыкладна на 25 кіламетраў. З усходу, поўдня і захаду ён акружаны беларускай тэрыторыяй, а з астатняй Літвой злучаецца толькі вузкім перашыйкам (каля 2,5—3 км у самым вузкім месцы). Праз гэты перашыек праходзіць адзіная аўтамабільная дарога, якая звязвае рэгіён з цэнтральнай Літвой. На тэрыторыі выступу размешчаны дзве адміністрацыйныя адзінкі (сянюніі) Салечніцкага раёна — [[Дзевянішская сянюнія|Дзевянішская]] (цэнтр — мястэчка [[Дзевянішкі]]) і [[Пашкоўская сянюнія|Пашкоўская]]<ref name="nn250">{{cite web |url=https://nashaniva.com/336250 |title=Дзевянішкаўскі выступ. Як ён з'явіўся на карце? |author=Раўбіч Ф. |publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]] |date=15 лютага 2024 |accessdate=22 снежня 2025}}</ref>. Сучасны статус і абрысы выступу ў міжнародным праве канчаткова замацаваны Дагаворам паміж Рэспублікай Беларусь і Літоўскай Рэспублікай аб беларуска-літоўскай дзяржаўнай граніцы ад 6 лютага 1995 года. У артыкуле 1 гэтага дакумента дакладна прапісана, што лінія мяжы «агібае з усходу, поўдня і захаду раён літоўскага населенага пункта Дзевянішкес»{{sfn|Снапковский, Тихомиров, Шарапо|2013|с=131}}. == Гісторыя фарміравання == Да восені 1939 года тэрыторыя выступу ўваходзіла ў склад [[Ашмянскі павет (1920—1940)|Ашмянскага павета]] [[Віленскае ваяводства (1926—1939)|Віленскага ваяводства]] [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]]. Пасля [[Польскі паход Чырвонай Арміі (1939)|паходу Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь]] асноўная частка Віленшчыны з [[Вільня]]й была перададзена Літве згодна з [[Дагавор аб перадачы Літоўскай Рэспубліцы горада Вільні і Віленскай вобласці і аб узаемадапамозе паміж Савецкім Саюзам і Літвой|дагаворам ад 10 кастрычніка 1939 года]]. Аднак тэрыторыя вакол Дзевянішак тады засталася ў складзе [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]. Першапачаткова яна была ўключана ў склад [[Вілейская вобласць|Вілейскай вобласці]], а з 15 студзеня 1940 года — у склад [[Воранаўскі раён|Воранаўскага раёна]] [[Баранавіцкая вобласць|Баранавіцкай вобласці]]. Менавіта тагачасная адміністрацыйная мяжа паміж гэтымі савецкімі абласцямі шмат у чым прадвызначыла будучыя абрысы выступу<ref name="nn250"/>. [[Файл:N-35-A Vilno 1940 (Дзевенишки).jpg|міні|Тэрыторыя БССР вакол Дзевянішак, якая пасля будзе перададзена Літве. Карта РККА 1940 года]] Сітуацыя радыкальна змянілася ўлетку 1940 года пасля інкарпарацыі Літвы ў склад [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] і пачатку другога этапу [[Перадача Віленскага краю Літве|перадачы Віленшчыны]]. 3 жніўня 1940 года на сесіі Вярхоўнага Савета СССР, дзе разглядалася пытанне аб прыняцці Літоўскай ССР, Першы сакратар ЦК КП(б)Б [[Панцеляймон Кандратавіч Панамарэнка|П. К. Панамарэнка]] пад ціскам [[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін|І. Сталіна]] агучыў прапанову аб перадачы Літве дадатковых тэрыторый з пераважным літоўскім насельніцтвам. Паводле даследаванняў расійскага гісторыка Аляксандра Золава, першапачаткова літоўская дэлегацыя прасіла толькі [[Свянцянскі раён]]. Аднак прысутны ў Маскве член літоўскай дэлегацыі, пісьменнік [[Людас Гіра]], нагадаў пра «літоўскія паселішчы [[Марцінконіс|Марцінканцы]], Дзевянішкі і курорт [[Друскенікі]]», пасля чаго пытанне было адразу вырашана на карысць Літвы{{sfn|Золов|2019|с=89}}. На пасяджэнні Бюро ЦК КП(б)Б 26 верасня 1940 года Панамарэнка прызнаваўся: ''«Калі таварыш Сталін спытаў, што вы збіраецеся перадаць, ён казаў так: калі мы даведаемся, што там шмат літоўцаў, а вы не перадасце, мы вас тады пакараем»''<ref name="nn250" />. 1—2 кастрычніка 1940 года ў [[Гродна]] прайшлі савецка-літоўскія перагаворы аб размежаванні. Літоўскай дэлегацыі ўдалося дамагчыся перадачы Дзевянішак і навакольных вёсак (у адрозненне ад анклава ў [[Гервяты|Гервятах]], які беларуская дэлегацыя адмовілася перадаваць з-за яго аддаленасці ад мяжы). Дакладнае апісанне новай мяжы, якое пакідала Дзевянішкі, [[Скрэйчаны]] і [[Бачаны]] ў складзе Літоўскай ССР, было афіцыйна замацавана ў пастанове ЦК КП(б)Б ад 11 кастрычніка 1940 года{{sfn|Снапковский, Тихомиров, Шарапо|2013|с=101}}. === «Легенда пра люльку Сталіна» === Абрысы Дзевянішскага выступу на карце выглядаюць настолькі ненатуральна, што гэта спарадзіла папулярную гарадскую легенду. Згодна з ёй, падчас абмеркавання межаў у Крамлі на расцеленай карце ляжала [[люлька]] І. Сталіна. Ніхто з прысутных не адважыўся папрасіць правадыра прыбраць яе, таму лінію мяжы проста абвялі вакол люлькі, што і стварыла характэрную «пятлю» на карце<ref name="nn250"/>. Насамрэч мяжа была праведзена па контурах кампактнага пражывання этнічных літоўцаў згодна з данымі тагачасных этнографаў і лінгвістаў. === Змены ў 1950—1990-х гадах === У сярэдзіне 1950-х гадоў межы выступу былі крыху пашыраны за кошт беларускай тэрыторыі. У гэты ж час каля самага «перашыйка» выступу ўтварыўся асобны літоўскі анклаў [[Погіры (Воранаўскі раён)|Пагіры (Пагірэй)]]. Яго ўзнікненне не было звязана з этнічным складам насельніцтва, а тлумачылася выключна гаспадарчай прыналежнасцю беларускіх зямель да аднаго з літоўскіх калгасаў<ref name="nn250"/>. Анклаў Пагіры праіснаваў да 1995 года. Падчас [[дэлімітацыя|дэлімітацыі]] мяжы паміж незалежнымі Беларуссю і Літвой, літоўскі бок першапачаткова хацеў злучыць анклаў з асноўнай тэрыторыяй выступу. Аднак у выніку дзяржавы дамовіліся абмяняцца раўназначнымі бязлюднымі тэрыторыямі, ліквідаваўшы анклаў і выраўняўшы лінію мяжы ў гэтым месцы<ref name="nn250"/>. == Дэмаграфія і этналінгвістычная сітуацыя == [[Файл:Моўная сітуацыя на Віленшчыне ў пачатку XX стагоддзя. Дзевянішкі.svg|thumb|Моўная сітуацыя на Віленшчыне ў пачатку XX стагоддзя паводле літоўскага мовазнаўца [[Алойзас Відугірыс|Алойзаса Відугірыса]]. Ружовым — беларускамоўныя зоны, зялёным — літоўскамоўныя.]] Галоўным аргументам для перадачы Дзевянішак Літве ў 1940 годзе была этнічная прыналежнасць мясцовага насельніцтва. У канцы XIX — пачатку XX стагоддзя навакольныя вёскі з’яўляліся кампактным астраўком літоўскамоўнага насельніцтва, акружаным тэрыторыямі, дзе дамінавала беларуская мова. Гэта пацвярджаецца гістарычнымі даследаваннямі літоўскага мовазнаўца [[Алойзас Відугірыс|Алойзаса Відугірыса]], які фіксаваў тут буйны літоўскі анклаў<ref name="nn250"/>. Аднак знаходжанне ў складзе Літвы не спыніла працэсаў моўнай асіміляцыі. Як сведчаць даследаванні мовазнаўцаў [[Валерый Мікалаевіч Чэкман|Валерыя Чэкмана]] і Лаймы Грумадзене, напрыканцы XX стагоддзя ў Дзевянішскім выступе і суседніх [[Бутрыманцы (Салечніцкі раён)|Бутрыманцах]] адбыўся парадаксальны працэс: літоўскую мову сярод мясцовага насельніцтва практычна цалкам выцесніла беларуская «[[Простая мова (група дыялектаў)|простая мова]]» і часткова польская мова<ref name="nn250"/>. Літоўскі даследчык Айдас Гудайціс прыводзіць Дзевянішкі як самы яскравы прыклад дэмаграфічнага спаду і асіміляцыі літоўскамоўнага насельніцтва ў рэгіёне: паводле ягоных статыстычных даных, з 1890 па 2021 год колькасць жыхароў Дзевянішак, якія лічаць літоўскую мову роднай, скарацілася больш чым у 13 разоў (з 7108 чалавек да 523 чалавек){{sfn|Gudaitis|2024|с=3}}. Сучасны польскі дыялектолаг [[Міраслаў Янковяк]], які праводзіў тут палявыя даследаванні ў пачатку XXI стагоддзя, называе Дзевянішскі выступ своеасаблівым паўвостравам і культурным «скансенам». З-за геаграфічнай ізаляванасці тут закансерваваліся старыя моўныя традыцыі і сацыялінгвістычная сітуацыя. Паводле яго даных, у многіх вёсках выступу ([[Нарвілішкі]], [[Краўчуны (Салечніцкі раён)|Краўчуны]], [[Рудня (Дзевянішская сянюнія)|Рудня]], [[Дайліды (Салечніцкі раён)|Дайліды]]) мясцовае насельніцтва дагэтуль актыўна выкарыстоўвае ў паўсядзённым жыцці [[Беларускія гаворкі ў Літве|беларускую гаворк]]у, якая суіснуе з [[Літоўская мова|літоўскай]] і [[Польская мова|польскай]] мовамі{{sfn|Jankowiak|2025|с=90}}. == Сучаснасць == Дзевянішскі выступ перыядычна становіцца аб’ектам грамадскай увагі з-за сваёй незвычайнай геаграфіі. У лютым 2024 года здарыўся скандал, звязаны з праектам «[[Пашпарт Новай Беларусі]]», які распрацоўваўся [[Аб’яднаны пераходны кабінет Беларусі|Аб’яднаным пераходным кабінетам Беларусі]]. На адной са старонак дызайну пашпарта была змешчана контурная карта, на якой з-за тэхнічнай памылкі пры генерацыі мікратэксту Дзевянішскі выступ быў зафарбаваны як частка тэрыторыі Беларусі. Гэта выклікала [[Канфлікт вакол літвінізму ў Літве|пэўны рэзананс у літоўскіх СМІ]]. Прадстаўнікі беларускіх дэмакратычных сіл афіцыйна прынеслі прабачэнні, патлумачыўшы гэта збоем пры канвертацыі файлаў у друкарскі фармат, і паабяцалі выправіць памылку да пачатку выпуску дакументаў, падкрэсліўшы безумоўную павагу да міжнародна прызнаных межаў Літвы<ref>{{cite web |url=https://nashaniva.com/336236 |title=У пашпарты Новай Беларусі закралася прыкрая памылка |publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]] |date=14 лютага 2024 |accessdate=22 снежня 2025}}</ref>. == Гл. таксама == * [[Перадача Віленскага краю Літве]] * [[Беларускія гаворкі ў Літве]] * [[Простая мова (група дыялектаў)|Простая мова]] * [[Беларуска-літоўская мяжа]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул |аўтар=[[Айдас Гудайціс|Gudaitis A.]] |загаловак=The Application of Geospatial Analysis Methods for the Reconstruction of Lithuanian–Slavic Ethnolinguistic Boundaries in Southeastern Lithuania |выданне=Languages |тып=часопіс |год=2024 |том=9 |нумар=359 |старонкі=1–20 |ref=Gudaitis }} * {{артыкул |аўтар=[[Міраслаў Янковяк|Jankowiak M.]] |загаловак=Granice zasięgu gwar białoruskich w świetle badań lingwistów. Część III: pogranicze białorusko-litewskie |выданне=Acta Albaruthenica |тып=часопіс |год=2025 |том=25 |старонкі=76–95 |ref=Jankowiak }} * {{артыкул |аўтар=Золов А. В. |загаловак=Как Литва получила свои нынешние границы? Часть II |выданне=Вестник Балтийского федерального университета им. И. Канта. Сер.: Гуманитарные и общественные науки |тып=часопіс |год=2019 |нумар=1 |старонкі=88–94 |ref=Золов}} * {{кніга |загаловак=Государственные границы Беларуси : сб. документов и материалов : в 2 т. Т. 2. (ноябрь 1926 – декабрь 2010) |адказны=сост. : В. Е. Снапковский, А. В. Тихомиров, А. В. Шарапо |месца=Минск |выдавецтва=БГУ |год=2013 |старонак=333 |isbn=978-985-518-871-2 |ref=Снапковский, Тихомиров, Шарапо}} {{Фарміраванне межаў Беларусі}} [[Катэгорыя:Геаграфія Літвы]] [[Катэгорыя:Віленскі павет]] [[Катэгорыя:Салечніцкі раён]] [[Катэгорыя:Беларуска-літоўская мяжа]] [[Катэгорыя:Гісторыя Літвы]] [[Катэгорыя:Віленшчына]] [[Катэгорыя:Тэрытарыяльныя змены]] [[Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы аб тэрытарыяльных зменах]] [[Катэгорыя:Выступы]] 6fvir4xbuv7qwlmglubm0wybm8ss2rz 0 805728 5129714 5126565 2026-04-20T07:00:10Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Склад каманды */ 5129714 wikitext text/x-wiki У сезоне 2009/2010 гандбольны клуб «[[ГК Дынама Мінск|Дынама]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2008/2009|2008/2009]] ({{Зл}}'''Чэмпіён '''), * [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]] [[Кубак Беларусі па гандболе 2010|2010]] ({{Зл}}'''Уладальнік'''). == Склад каманды == * [[Максім Мікалаевіч Бабічаў|Максім Бабічаў]] (1986) * [[Сяргей Фурс]] (1986) * [[Яўген Камароў]] (1986) * [[Віталь Віктаравіч Кажанеўскі|Віталь Кажанеўскі]] (1985) * Марыё Марэціч (1984, [[Харватыя]]) * [[Яўген Несцярэнка]] (1987) * [[Міхаіл Віктаравіч Няжура|Міхаіл Няжура]] (1980) * [[Дзмітрый Алегавіч Нікуленкаў|Дзмітрый Нікуленкаў]] (1984) * [[Сяргей Барысавіч Ануфрыенка|Сяргей Ануфрыенка]] (1985, [[Украіна]]) * [[Антон Генадзевіч Пракапеня|Антон Пракапеня]] (1988) * [[Барыс Валер’евіч Пухоўскі|Барыс Пухоўскі]] (1987) * [[Ігар Рапавец]] (1969, [[Малдова]]) * Антон Рубізаў (1982, [[Расія]]) * [[Дзяніс Аляксеевіч Рутэнка|Дзяніс Рутэнка]] (1986) * [[Сяргей Уладзіміравіч Шыловіч|Сяргей Шыловіч]] (1986) * [[Андрэй Шыпенка]] (1982, [[Украіна]]) * [[Мікалай Якімовіч]] (1978) * [[Мікалай Мікалаевіч Зянько (трэнер)|Мікалай Зянько]] (1977) * Марціньш Лібергс (1980, [[Латвія]]) == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Украіны}} [[Сяргей Васільевіч Бябешка|Сяргей Бябешка]] (галоўны трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2008/2009 ГК Дынама Мінск]] * [[Сезон 2010/2011 ГК Дынама Мінск]] == Спасылкі == * [https://history.eurohandball.com/ec/cl/men/2009-10/clubs/14305/HC+Dinamo-Minsk EHF CL 2009-10] * [https://history.eurohandball.com/ec/ehfc/men/2009-10/clubs/14305/HC+Dinamo-Minsk EHF CUP 2009-10] * [https://pressball.by/blog/pressball/58964/#:~:text=Марио%20Маретич%20(1984%2C%20Хорватия)%2C%20Евгений%20Нестеренко%20(1987)%2C%20Сергей%20Онуфриенко%20(1985%2C%20Украина)%2C%20Сергей%20Шилович%20(1986); Операция «Динамо», мирная версия 69 лет спустя] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Дынама Мінск|2009/2010]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2009/2010|Дынама Мінск]] [[Катэгорыя:2009 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2010 год у Мінску]] f77qcga9hddydmoiocvkoiw88zzimyh 0 806372 5129658 5129371 2026-04-19T20:06:23Z Feeleman 163471 афармленне 5129658 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэнні|Самурай Джэк (персанаж)}} {{Тэлесерыял | арыгінальная_назва = {{lang-en|Samurai Jack}} | выява = Постар Самурай Джэк.jpg | выканаўчы_прадзюсар = [[Гендзі Тартакоўскі]]<br />[[Майк Лаза]]<br />[[Лінда Сіменскі]]<br />[[Браян А. Мілер]]<br />Джэніфер Пэлфры<br />[[Роб Сорчэр]]<br />[[Кіт Крофард]] | прадзюсар = [[Гендзі Тартакоўскі]] }} '''«Самурай Джэк»''' ''([[Англійская мова|англ]].: Samurai Jack)'' — [[Злучаныя Штаты Амерыкі|амерыканскі]] [[Анімацыйнае кіно|анімацыйны]] [[Навуковая фантастыка ў кіно|навукова-фантастычны]] [[Прыгодніцкі фільм|прыгодніцкі]] [[тэлесерыял]] у жанры [[Баявік (кінажанр)|баявік]], створаны {{Не перакладзена 5|Гендзі Тартакоўскі|Гендзі Тартакоўскім|4=Genndy Tartakovsky}} для [[Тэлевізійны канал|тэлеканала]] [[Cartoon Network]]. «Самурай Джэк'''»''' быў задуманы Гендзі пасля завяршэння працы над сваім першым мультсерыялам — «{{Не перакладзена 5|Dexter's Laboratory|Лабараторыя Дэкстэра|4=Dexter's Laboratory}}», прэм’ера якога адбылася ў 1996 годзе. Пры стварэнні мульціка ён натхняўся тэлевізійнай [[Драма (кіно і тэлебачанне)|драмай]] «{{Не перакладзена 5|Кунг-фу (тэлесерыял)|Кунг-фу|4=Kung Fu (1972 TV series)}}» 1972 года з {{Не перакладзена 5|Дэвід Керадзін|Дэвідам Керадзінам|4=David Carradine}} у галоўнай ролі, а таксама [[Гісторыя|гістарычнай]] [[самурай]]скай [[Японская культура|культурай Японіі]] і серыяй [[Комікс|коміксаў]] «{{Не перакладзена 5|Ронін|Ронін|4=Ronin (DC Comics)}}» [[Фрэнк Мілер|Фрэнка Мілера]]. == Сюжэт == {{Blockquote|text=«Даўным-даўно, у далёкім краі, я — Аку, Шматаблічны Валадар Цемрадзі — выпусціў на волю невыказнае зло. Але самурай-недарэка, узброены чароўным мячом, кінуў мне выклік. Перш чым апошні ўдар быў нанесены, я змог адкрыць партал часу і закінуць яго ў будучыню, дзе маё зло стала законам. Цяпер гэты дурань шукае як вярнуцца назад і змяніць будучыню, што належыць мне, Аку!»}} Расказваецца гісторыя пра {{Не перакладзена 5|Самурай Джэк (персанаж)|безыменнага маладога прынца|4=Samurai Jack (character)}} з каралеўства ў [[Гісторыя Японіі|феадальнай Японіі]], бацька якога, [[імператар]], атрымаў магічную [[Катана|катану]] ад трох [[Манах|манахаў]], што надзеленыя містычным дарам, дзеля барацьбы супраць шматаблічнага [[дэман]]а Аку. Пасля паражэння і зняволення праз восем гадоў Аку быў вызвалены<ref>{{Cite episode|title=C|series=Samurai Jack|network=[[Cartoon Network]]|time=7 minutes}}</ref>, захапіў краіну і ўзяў імператара ў закладнікі, але маці паспела адправіць прынца падарожнічаць<ref name="ep1">{{cite episode|title=Пачатак|episode-link=|series=Самурай Джэк|series-link=Самурай Джэк|credits=Гендзі Тартакоўскі (рэжысёр)|network=[[Cartoon Network]]|station=|airdate=10 жніўня 2001|season=1|series-number=|number=1|minutes=}}</ref>, каб ён мог трэніравацца па ўсім свеце і вярнуцца з чароўным мячом для супрацьстаяння Аку. Стаўшы [[Самурай|самураем]], [[прынц]] сутыкнуўся са злым шматаблічным чарадзеям і амаль зніштожыў яго, але перш чым воін паспеў нанесці апошні ўдар, дэман адкрыў партал [[час]]у і закінуў яго ў далёкую будучыню, чакаючы, што там ён зможа справіцца з ваяром<ref name="ep1" />. Эпоха, у якую трапляе самурай, — гэта {{Не перакладзена 5|Рэтрафутурызм|рэтрафутурыстычная|4=Retrofuturism}} [[антыўтопія]], дзе зло Аку стала законам. Першыя людзі, якіх сустракае самурай, называюць яго Джэкам у якасці слэнгавага звароту, і прынц прымае яго як уласнае імя<ref>{{cite episode|title=Самурай па імені Джэк|episode-link=|series=Самурай Джэк|series-link=Самурай Джэк|credits=Гендзі Тартакоўскі (рэжысёр)|network=[[Cartoon Network]]|station=|airdate=10 жніўня 2001|season=1|series-number=|number=2|minutes=}}</ref>. Сапраўднае ж ніколі не раскрываецца. У сваіх прыгодах Джэк мае пры сабе толькі [[кімано]], {{Не перакладзена 5|Гета (сандалі)|гета|4=Geta (footwear)}} і меч<ref name=":1">{{cite episode|title=Першы бой|episode-link=|series=Самурай Джэк|series-link=Самурай Джэк|credits=Гендзі Тартакоўскі (рэжысёр)|network=[[Cartoon Network]]|station=|airdate=10 жніўня 2001|season=1|series-number=|number=3|minutes=}}</ref>. == Спіс эпізодаў == {{main|{{Не перакладзена 5|Спіс эпізодаў мультсерыяла «Самурай Джэк»|Спіс эпізодаў мультсерыяла «Самурай Джэк»||List of Samurai Jack episodes}}}} {{Series overview <!-- Season 1 -->|color1=#8FA8AC|link1=<includeonly>List_of_Samurai_Jack_episodes</includeonly>#Season 1 (2001)|episodes1=13|start1={{Start date|2001|08|10}}|end1={{End date|2001|12|3}}|network1=[[Cartoon Network]] <!-- Season 2 -->|color2=#791201|link2=<includeonly>List_of_Samurai_Jack_episodes</includeonly>#Season 2 (2002)|episodes2=13|start2={{Start date|2002|3|1}}|end2={{End date|2002|10|11}} <!-- Season 3 -->|color3=#88A69A|link3=<includeonly>List_of_Samurai_Jack_episodes</includeonly>#Season 3 (2002–03)|episodes3=13|start3={{Start date|2002|10|18}}|end3={{End date|2003|8|26}} <!-- Season 4 -->|color4=#B19357|link4=<includeonly>List_of_Samurai_Jack_episodes</includeonly>#Season 4 (2003–04)|episodes4=13|start4={{Start date|2003|6|14}}|end4={{End date|2004|9|25}} <!-- Season 5 -->|color5=#414e56|link5=<includeonly>List_of_Samurai_Jack_episodes</includeonly>#Season 5 (2017)|episodes5=10|start5={{Start date|2017|3|11}}|end5={{End date|2017|5|20}}|network5=[[Adult Swim]]|network2=[[Cartoon Network]]|network3=[[Cartoon Network]]|network4=[[Cartoon Network]]}} == Зноскі == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [https://www.adultswim.com/videos/samurai-jack Афіцыйны сайт] * {{Imdb title}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Мультсерыялы 2001 года]] [[Катэгорыя:Праграмы тэлеканала Cartoon Network]] [[Катэгорыя:Мультсерыялы ЗША]] [[Катэгорыя:Тэлесерыялы на англійскай мове]] 4ol85l0p28r3igggqeyv599k8p2zji2 0 806440 5129722 5127336 2026-04-20T07:09:20Z Voūk12 159072 /* Зноскі */ 5129722 wikitext text/x-wiki [[Файл:Portret Józefa Jerzego Hilzena.jpg|міні|Юзэф Ежы Гільзэн 1769-1771]] '''Юзаф Ежы (Іосіф Георг) Гільцэн, Хільцэн, Гільцэн, Гільзен''' (Hülsen, Hylzen, Ilzen) герба [[Гільзены (род)|Гільзэн]] (нар. [[1736|25.1.1736]], памёр [[31 жніўня|31.8.1786]] у [[Рым|Рыме]] ), [[Ваяводы мсціслаўскія|ваявода мсціслаўскі]] (з [[1786|1770]] ), [[Ваяводы менскія|ваявода мінскі]] (з 1767), кашталян [[Інфлянцкае ваяводства|інфлянцкі]] (з 1760), [[Камергер|камергер (шамбелан)]] [[Каралі польскія|караля]] [[Аўгуст Саксонскі|Аўгуста III]], [[Староста|стараста]] [[Браслаў|браслаўскі]], [[Масонства|заснавальнік масонства]] ў Рэчы Паспалітай. == Біяграфія == === Сям'я і юнацтва. === Ён паходзіў з рыцарсай сям'і, якая прыбыла ў [[Лівонія|Лівонію з Вестфаліі]] ў шэрагах [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэна]] каля 1260 года. На працягу некалькіх стагоддзяў Гільцэны служылі рыцарамі ў манастырскіх структурах, а пазней [[Тэўтонскі ордэн|у Лівонскай галіне Тэўтонскага ордэна]], які ўтварыўся з былога [[Ордэн мечаносцаў|Лівонскага]] ордэна. Калі ў выніку секулярызацыі і [[Віленская унія|Віленскай уніі]] (1561 г.) Лівонія і [[Курляндскае і Земгальскае герцагства]] былі далучаны да Вялікага княства Літоўскага, а пазней да Рэчы Паспалітай, сям'я паступова паланізавалася. У канцы XVII стагоддзя, разам з шэрам іншых лівонскіх сем'яў, Гільцэны прынялі каталіцызм і паступова замацаваліся на пасадах ў [[Інфлянцкае ваяводства|Інфлянцкім ваяводстве]] і ВКЛ. Яго дзед[[Jerzy Konstanty Hylzen|, Ежы Канстанцін]] (1673–1737), быў камергерам [[Аўгуст Моцны|Аўгуста II]] і [[Віляка|старастам Марыенгаўзена]]. Яго бацька, [[Ян Аўгуст Гільцэн|Ян Аўгуст,]] быў Інфлянцкім кашталянам і [[Ваяводы менскія|Мінскім ваяводам]]. Пасля смерці першай жонкі бацька ажаніўся каля 1735 года [[Konstancją z Platerów|з Канстанцыяй Плятэр]], дачкой [[Jan Ludwik Plater|Яна Людвіка,]] Інфлянцкага ваяводы. Акрамя Юзафа Ежы, у Яна Аўгуста і Канстанцыі Плятэр было трое дзяцей: Юстыніян, Ганна Разалія і дачка, імя якой невядомае. Юзаф Ежы, верагодней ўсяго, нарадзіўся і вырас у сямейнай інфлянцкай рэзідэнцыі ў [[Дагда|Дагдзе]], размешчанай на мяжы [[Даўгаўпілс|Дзвінскага]] і [[Рэзэкнэ|Рэжыцкага паветаў]]. Калі яму споўнілася трынаццаць гадоў, бацька публічна прадставіў яго на выпускной цырымоніі і філасофскіх дыспутах выкладчыкаў [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]], цалкам прысвечаных Юзафу Ежы. Адукацыяй маладога Гільзэна спачатку кіраваў яго энэклапедычна эрудаваны, па асветніцку настроены і спрактыкаваны бацька, а з 1750 года [[Кароль Вырвіч|— Караль Вырвіч]]. У яго суправаджэнні Юзаф Ежы адправіўся ў замежнае падарожжа ў 1752 годзе. Прыбыўшы ў [[Вена|Вену]] 28 кастрычніка 1752 года, ён вывучаў гісторыю, філасофію, рыторыку, матэматыку і архітэктуру ў Калегіуме Тэрэзіянум . Пасля здачы экзаменаў і заканчэння школы ў маі 1753 года ён адправіўся ў [[Парыж|Парыж.]] У сталіцы Францыі ён наведваў [[Французская акадэмія|Французскую акадэмію]] (дзе яго захаплялі лекцыі Жана-Антуана Нале) і браў прыватныя ўрокі верхавой язды, фехтавання, танцаў, малявання і гры флейце. Падчас перапынкаў у занятках ён наведваў цэрквы, сады, палацы, кафэ і кунцкамеры, а таксама сустракаўся з многімі знакамітымі асобамі — імператрыцай [[Марыя Тэрэзія|Марыяй Тэрэзай]], каралём [[Людовік XV|Людовікам XV]], князямі [[Свяшчэнная Рымская імперыя|Свяшчэннай Рымскай імперыі]] і шматлікай арыстакратыяй у кожным горадзе. Падчас знаходжання ў Парыжы ён таксама сустрэўся са [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіславам Антоніем Панятоўскім]], будучым каралём, які быў там праездам. Падчас свайго амаль двухгадовага адукацыйнага "Гран тура" Гільцэн наведаў [[Свяшчэнная Рымская імперыя|Свяшчэнную Рымскую імперыю]], [[Францыя|Францыю]], Бельгію і [[Рэспубліка Злучаных правінцый|Рэспубліку Злучаных правінцый]]<ref>{{Кніга|загаловак=Dziennik podróży Józefa Jerzego Hylzena z lat 1752–1754, wstęp i oprac. A. Pacevičius, J. Orzeł, S. Roszak, Wilno 2013, 501 s., ISBN 978-609-459-238-6.}}</ref>. === Палітычная кар'ера === Пасля вяртання з-за мяжы ў 1754 годзе Хільзен стаў пажом і камергерам (шамбеланам) [[Аўгуст Саксонскі|Аўгуста III]]<ref>{{Кніга|загаловак=Kontynuacya Dyaryusza od Roku 1754 Mca Augusta 25 Dnia we Gdańsku, rękopis Biblioteki Uniwersytetu Wileńskiego, sygn. F1-D1124, s. 1–25.}}</ref>. Падчас перапынкаў у прыдворнай службе ён пастаянна падарожнічаў паміж роднымі Інфлянтамі, Гданьскам і Варшавай, навучаючыся кіраваць маёнткамі і камунікаваць ў магнацкім таварыстве. Менавіта тады ён атрымаў свой першы палітычны вопыт, далучыўшыся да партыі каралеўскіх прыхільнікаў ў якасці пасла на [[Сойм Рэчы Паспалітай|вальным сойме]] ў 1754 года<ref>{{Кніга|загаловак=Diarjusze sejmowe z wieku XVIII. T. III. Diarjusze sejmów z lat 1750, 1752, 1754 i 1758, Warszawa 1937, s. 247.}}</ref>, у 1756 годзе на Дынабурскім павятовым інфлянцкім сойміку і ў 1758 годзе [[Браслаў|на Браслаўскім]]. У лістападзе 1757 года Ян Аўгуст перадаў яму пасаду Браслаўскага старасты, дзе ў наступныя гады ён праводзіў дэпутацкія і пасолькія соймікі у інтарэсах [[Ежы Аўгуст Мнішак|Ежы Аўгуста Мнішака]] і партыі [[Радзівілы|Радзівілаў]]<ref>{{Кніга|загаловак=Мацук А. Павятовыя соймікі ў сацыяльна-палітычным жыцці Вялікага Княства Літоўскага (1697-1764 гг.). Vilnius: Logvino literatūros namai, 2022. 850 с.}}</ref>. У 1759 годзе, дзякуючы пратэкцыі [[Міхал Казімір Радзівіл Рыбанька|Міхала Казіміра Радзівіла,]] ён атрымаў генеральскае званне. У 1760 годзе, пасля адмовы Яна Юстыніяна Неміровіча Шчыта, ён стаў Інфлянцкім кашталянам (сенатарская пасада), а ў 1762 годзе атрымаў [[ордэн Белага Арла]]. Пасля ўваходжання ў Сенат Рэчы Паспалітай ён пачаў цалкам самастойную палітычную дзейнасць. Смерць Аўгуста III стала паваротным момантам. Гільзен пакінуў [[Гетманская партыя|гетманскую партыю]] яшчэ да выбараў і далучыўся да [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Панятоўскага]], тобок "[[Фамілія (партыя)|Фаміліі]]". Пасля абрання сабе новага гаспадара, Гільзэн паступова выбудоўваў сваю новую пазіцыю дзякуючы супрацоўніцтву з канцлерам [[Міхал Фрыдэрык Чартарыйскі|Міхалам Фрыдэрыкам Чартарыйскім]] на сойміках. Ён стаў выбаршчыкам [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]] ад [[Інфлянцкае княства|Інфлянцкага ваяводства]] ў 1764 годзе<ref>{{Кніга|загаловак=Akt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 112.}}</ref>. Пасля смерці бацькі (14 лютага 1767 г.) ён атрымаў у спадчыну не маёнтак [[Асвея]],кароль аддаў яму вакантную на той момант пасаду [[Менскае ваяводства|Менскага ваяводы]]. 8 мая 1767 г. ён быў узнагароджаны [[Ордэн Святога Станіслава|ордэнам Святога Станіслава]]. У тым жа годзе ён стаў маршалкам [[Трыбунал Вялікага Княства Літоўскага|Вярхоўнага трыбунала Вялікага Княства Літоўскага]]. У якасці старшыні Трыбунала, ён адмовіўся далучыцца да [[Слуцкая канфедэрацыя|Слуцкай]] і [[Торунская канфедэрацыя|Торунскай канфедэрацый]], а пазней і да [[Радамская канфедэрацыя|Радамскай канфедэрацый]], і рашуча выступаў супраць палітычнай дзейнасці [[Мікалай Рапнін|Мікалая Рапніна]] . На Рапнінскім сойме ён стаў адным з двух старшынь соймавай дэлегацыі. У бурлівы перыяд [[Барская канфедэрацыя|Барскай канфедэрацыі]] Гільзэн быў праціўнікам канфедэратаў і прыхільнікам Расеі. Пры падтрымцы расійскіх паслоў ён шантажаваў караля, які быў вымушаны ўзнагародзіць яго новымі тытуламі. У 1768 г. ён быў прызначаны з [[Сенат Рэчы Паспалітай|Сената]] ў асесарскі суд Вялікага Княства Літоўскага<ref>{{Кніга|загаловак=Kolęda Warszawska na rok 1768, [b.n.s.].}}</ref>. У 1770 годзе ён стаў [[Мсціслаўскае ваяводства|Мсціслаўскім ваяводам]]. Нягледзячы на тое, што пасля Першага падзелу Гільзэну ўдалося захаваць большую частку сваіх маёнткаў і пасад, яго кар'ера спынілася. Расчараваны тым, што не быў абраны ў [[Пастаянная Рада|Пастаянную раду]] і не атрымаў далейшых павышэнняў, ён пастаянна звяртаўся да караля з прашэннямі аб павышэнні. У рэшце рэшт, ён адштурхнуў ад сябе Станіслава Аўгуста, які перастаў падтрымліваць яго кар'еру каля 1775 года. Калі [[Антоні Тызенгаўз]] стаў лідарам прыдворнай партыі ў Літве, Гільзен, не жадаючы падпарадкоўвацца яму, паступова адышоў ад палітычнай дзейнасці. У 1776 годзе ён падпісаў акт канфедэрацыі Анджэя Макронаўскага<ref>{{Кніга|загаловак=Volumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 527}}</ref>. === Масонская дзейнасць === 30 красавіка 1774 года Гільзэн разам з [[Jan Łukasz Thoux de Salverte|Янам Лукашам Ту дэ Сальверт]]<nowiki/>ам, Каралем Генрыкам дэ Хейкінгам і Ежы Вельгорскім заснаваў дабрачыннае таварыства пад назвай «[[Zakon Przyjaciół Doświadczonych|Ордэн дасведчаных сяброў]]» («l'Ordre des Amis à l'Épreuve»). Пасля прыняцця некалькіх новых сябраў кіраўніцтва «Ордэна» пажадала кіраваць новай масонскай ложай без пасярэднікаў. Таму да канца 1774 года яна была пераўтворана ў часовую і схаваную ложу «[[Bon Pasteur]]», якая таксама мела філіял у [[Вільня|Вільні]]. Неўзабаве група пачала імкнуцца цалкам вызваліцца ад нямецкага ўплыву і стварыць незалежную масонскую штаб-кватэру ў Рэчы Паспалітай. Пры падтрымцы расейскіх масонаў ложа заявіла пра сябе на масонскім форуме і зацвердзіла кіраўніцтва будучай прысутнасці. Такім чынам, была створана Вышэйшая Шатландская рада Вялікага Польскага Усходу [[Sublime Conseil Écossais du Grand Orient de Pologne|(Sublime Conseil Écossais du Grand Orient de Pologne]] ) на чале з Юзафам Ежы Гільзэнам. Масонская кар'ера Гільзэна ўвяньчалася на яго вяршыні, калі ён стаў Вялікім Майстрам ложы-маткі ўсіх польскіх масонаў «[[Кацярыны пад Палярнай зоркай|Кацярыны пад Паўночнай зоркай]]» (1778 г.). Акрамя масонскай дзейнасці, Гільзэн таксама належаў да [[Розенкрэйцары|розэнкрейцараў]]<ref>{{Кніга|загаловак=Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738 - 1821 poprzedzony zarysem historji wolnomularstwa polskiego i ustroju Wielkiego Wschodu Narodowego Polskiego, Kraków 1929}}</ref>. Праблемы са здароўем вымусілі Гільзена пакінуць сваю дзейнасць у ложы ў 1780 годзе і з'ехаць на лячэнне за мяжу. У выніку ваявода правёў апошнія шэсць гадоў свайго жыцця ў замежжы. Ен лячыўся і падарожнічаў па Расійскай імперыі (Санкт-Пецярбург, Рыга), Свяшчэннай Рымскай імперыі (Вена), Францыі (Парыж) і Італіі (Рым), дзе памёр і быў пахаваны. Перад смерцю Гільзэн падрыхтаваў тэстамент у духу філантропіі, палажэнні якога так ніколі і не былі выкананыя. == Маёнткі == Асновай багацця Гільзэна стаў маёнтак, атрыманы ад бацькі ў 1760 годзе. Ён быў сканцэнтраваны на трох вялікіх [[Латыфундыя|латыфундыях]], размешчаных побач адна з адной ва ўсходняй частцы [[Віленскае ваяводства|Віленскага ваяводства]] ([[Ахрэмаўцы|Бельмонт]]) і заходне-паўднёвай частцы [[Полацкае ваяводства|Полацкага ваяводства]] ([[Германавічы]]), да якога ў тым жа ваяводстве, толькі на заходне-паўночным ускрайку, пасля смерці бацькі ён набыў [[Асвея|Асвею]], размешчаную на дарозе [[Полацк]] - [[Рэзэкнэ|Рэжыца]]. Акрамя сваіх прыватных маёнткаў, Гільзен арандаваў каралеўскія маёнткі. Найважнейшым з іх было гродавае [[Starostwo brasławskie (I Rzeczpospolita)|Браслаўскае стараства]]. Як адзін з пяці паветаў Віленскага ваяводства, пасада старасты гарантавала прэстыж, звязаны з кантролем над мясцовым сеймікам і судовай уладай, а таксама забяспечваў значны прыбытак які належаў старасце эканоміі (дзяржаўнай маёмасці ў павеце). Значна меншы прыбытак яму паступаў з Казуня, размешчанага ў [[Мазавецкае ваяводства (1529—1795)|Мазавецкім ваяводстве]], і з прускага [[Пархова (гміна)|Пархова]]. Акрамя атрыманага па запаветах ад бацькі, Юзаф Ежы павялічыў свае ўладанні праз шлюб. Тэрэза [[Патоцкія|Патоцкая]] перадала яму маёнтак Пшыбышаўка, размешчаны ў Сандамірскім ваяводстве. Імкнучыся пашырыць бацькоўскую спадчыну, Гільзэн праз сваіх адміністратараў і паўнамоцных прадстаўнікоў праводзіў актыўную эканамічную дзейнасць па куплі-продажы-крэдытаванні-заставе маенткаў і таварнай вытворчасці ў іх. Пасля няўдалых спроб заляцацца да [[Teofili Potockiej|Тэафілы Патоцкай]], дачкі Станіслава Патоцкага, ваяводы кіеўскага і [[Teofili Radziwiłłówny|Тэафілы Радзівіл]], дачкі [[Міхал Казімір Радзівіл Рыбанька|Міхала Казіміра Радзівіла]], у 1761 годзе Ю.Е. Гільзэн заручыўся і ажаніўся ў [[Сэндзішаў Малапольскі|Сендзішаве]] з [[Teresą Potocką|Тэрэзай Патоцкай]], дачкой валынскага ваяводы Міхала Патоцкага і [[Marcjanny z Ogińskich|Марцыяны Агінскай]]. Пасля вяселля маладая пара пасялілася ў Бельмонце, дзе Гільзэн пабудаваў свой палац. 10 студзеня 1762 года у пары нарадзіўся сын, але ен памёр па невядомых прычынах ва ўзросце трох гадоў, каля 1765 года і больш дзяцей ў іх не было. Яны заставаліся бяздзетнымі да 1777 г., калі Тэрэза пакінула Гільзэна дзеля [[Шыман Марцін Касакоўскі|Шымона Касакоўскага]] . Пасля разводу, падпісанага 24 мая ў Варшаве, Юзаф Ежы больш не ажаніўся, і адзіным спадчыннікам Гільзэнаў стаў [[Idzi Hylzen|Ідзі]], сын Юстыніяна Гільзэна і [[Katarzyna Działyńska|Катажыны Дзялынскай]]. Аднак Ідзі быў псіхічна адсталым ад нараджэння і памёр у маладосці (1800), і з яго смерцю мужчынская лінія роду згасла. === Дзённікі === Гільцэн пакінуў пасля сябе два падрабязныя дзённікі, напісаныя паміж 1752 і 1754 гадамі, а таксама 1754 і 1759 гадамі. Першы, ''«Diarium a discussu meo Gedano Viennam 1752 15 septembra»'', — тыповы для той эпохі дзённік шляхецкага адукацыйнага падарожжа. Напісаны як вынік яго ўласных разважанняў і хронікі паўсядзённых падзей (сёння яго называюць інтымным дзённікам), дакумент падрабязна апісвае падарожжы Юзафа Ежы па краінах Свяшчэннай Рымскай імперыі (Аўстрыя, Баварыя), Каралеўства Францыя (Парыж, Страсбург), Нідэрландаў (Брусель, Амстэрдам) і Прусіі (Берлін). Другі дзённік, ''«Працяг дзённіка з 1754 года ад 25 жніўня ў Гданьску»'', — гэта яркае адлюстраванне пачатку яго магнацкай кар'еры, першых крокаў у грамадскім жыцці і грамадскай дзейнасці Гільзэна ад вяртання з-за мяжы да 1759 года. Пасля вымірання сям'і абодва дзённікі, верагодна, апынуліся ў бібліятэцы Касакоўскіх у Войткушках або ў адным з кнігазбораў Плятэраў, адкуль яны трапілі ў бібліятэку былога [[Універсітэт Вітаўта Вялікага|Універсітэта Вітаўта Вялікага ў Каўнасе]], а пасля Другой сусветнай вайны былі перададзены ў бібліятэку [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]]. == Зноскі == {{Крыніцы}} == Бібліяграфія == ** Мацук А. Павятовыя соймікі ў сацыяльна-палітычным жыцці Вялікага Княства Літоўскага (1697-1764 гг.). Vilnius: Logvino literatūros namai, 2022. 850 с. ** Julian Bartoszewicz, ''Znakomici mężowie polscy w XVIII wieku. Wizerunki historycznych osób'', t. 1–2, Petersburg 1855–1856. ** Józef Jerzy Hylzen, ''Juozapo Jurgio Hilzeno 1752–1754 metu keliones dienoraštis/Dziennik podróży Józefa Jerzego Hylzena z lat 1752–1754'', wyd. J. Orzeł, A. Pacevičius, S. Roszak, Wilno 2013. ** [[:pl:Emanuel_Rostworowski|Emanuel Rostworowski]], ''Hylzen Józef Jerzy'', [w:] PSB, t. 10, Wrocław–Warszawa–Kraków 1962. ** Łukasz Wróbel, ''Józef Jerzy Hylzen jako diarysta. Kontynuacja diariusza od roku 1754 miesiąca augusta 25 dnia we Gdańsku'', [w:] ''Egodokumenty. Tradycje historiograficzne i perspektywy badawcze'', red. W. Chorążyczewski, A. Pacevičius, S. Roszak, Toruń 2015. ** Łukasz Wróbel, ''Życie towarzyskie i rozrywki młodego magnata w świetle „Kontynuacji Dyaryusza od Roku 1754” Józefa Jerzego Hylzena'', [w:] ''Staropolskie podróżowanie'', red. B. Rok, F. Wolański, Kraków 2016. ** Łukasz Wróbel, ''Obrazy europejskiej codzienności. Kultura ludowa w dzienniku podróży edukacyjnej Józefa Jerzego Hylzena z lat 1752–1754'', [w:] ''Folklor – tradycja i współczesność'', red. R. Sitniewska, E. Wilczyńska, V. Wróblewska, Toruń 2016. ** Łukasz Wróbel, ''Hylzen na balu, czyli staropolskie rozrywki'', „Wiadomości Historyczne” 2015, nr 3. ** Joanna Orzeł, ''Z gabinetu osobliwości do gabinetu naturalnego, od kultury ciekawości do fascynacji nauką, czyli Józefa Jerzego Hylzena wkraczanie w świat uczonych'', „[[:pl:Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki|Kwartalnik Historii Nauki i Techniki]]”, 2019, t. 64, nr 1, s. 79–96, DOI [http://www.ejournals.eu/KHNT/2019/1-2019/art/13784/ 10.4467/0023589XKHNT.19.004.10112] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1786 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1736 годзе]] [[Катэгорыя:Кавалеры ордэна Белага арла (Рэч Паспалітая)]] [[Катэгорыя:Старосты браслаўскія]] [[Катэгорыя:Кашталяны інфлянцкія]] [[Катэгорыя:Ваяводы менскія]] [[Катэгорыя:Ваяводы мсціслаўскія]] [[Катэгорыя:Маршалкі Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага]] [[Катэгорыя:Гільзены]] [[Катэгорыя:Канфедэраты Анджэя Макраноўскага]] 22qdk91s7035xafnitl1441iab68t5q 0 806472 5129581 5127339 2026-04-19T15:08:39Z Андрэй 2403 Б 152769 5129581 wikitext text/x-wiki {{Вуліца Мінска |назва = 1-ы Зімні завулак |арыгінальная назва = |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Заводскі раён (Мінск)|Заводскі]] |гістарычны раён = Паўночны пасёлак |электрычка = |трамвай = |тралейбус = |аўтобус = |метро = {{minskmetro|2}} [[Магілёўская (станцыя метро)|Магілёўская]] |індэкс = 220137<ref>[https://myindex.by/myindex.php?obl=5&reg=68&city=7701&typestreet=18&street=507 Минская область - Минский район - Минск - Переулок 1 зимний - Почтовый индекс]</ref> |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 390 м<ref name="geodzen">Паводле [https://geodzen.com/by/minsk/1st-zimni базы Геадзэн]</ref> |пакрыццё = асфальт |рух = двухбаковы |класіфікатар = |на карце openstreetmap |на карце яндэкс = https://yandex.by/maps/157/minsk/geo/31325124/?ll=27.676295%2C53.878474&z=17 |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''1-ы Зімні завулак''' — [[завулак]] у [[Заводскі раён (Мінск)|Заводскім раёне]] [[Мінск]]а. Пачынаецца ад скрыжавання з [[2-і Енісейскі завулак (Мінск)|2-м Енісейскім завулкам]], ідзе паралельна [[Зімняя вуліца (Мінск)|аднайменнай вуліцы]], перасякае [[Іркуцкая вуліца (Мінск)|Іркуцкую вуліцу]] і завяршаецца скрыжаванням з [[Ангарскі завулак (Мінск)|Ангарскім завулкам]]<ref name="geodzen"/>. Завулак адносіцца да сектара індывідуальнай жылой забудовы<ref name="geodzen"/>, ёсць аўтарамонтны сэрвіс<ref>згодна [https://belarus-streets.openalfa.com/streets/1-%D0%B9-%D0%97%D0%B8%D0%BC%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%BA-%D0%A1%D0%B5%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%91%D0%BB%D0%BE%D0%BA-zavodski-district-minsk сайту Оpenalfa]</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons}} * [https://ato.by/street/355 1-ы Зімні завулак на АТО.ВУ] * [https://geodzen.com/by/minsk/1st-zimni 1-ы Зімні завулак у базе даных Геадзэн] {{Вуліцы Мінска:Заводскі}} [[Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)]] hjdyo72zti5kgf4buvs5006wua69g1j 0 806527 5129772 5129360 2026-04-20T08:19:26Z JerzyKundrat 174 5129772 wikitext text/x-wiki Ніжэй прадстаўлены спіс [[Беларусь|беларускіх]] [[Хакей з шайбай|хакеістаў]], абраных у розныя гады на драфтах [[Нацыянальная хакейная ліга|Нацыянальнай хакейнай лігі]]. == Гісторыя == Самым першым гульцом выбраным на драфце стаў [[Абаронца (хакей)|абаронца]] Юрый Крыважыха, выбраны на драфце [[Драфт НХЛ 1988|1988]] года ў 10-м раундзе па агульным 220-м нумарам камандай «[[Чыкага Блэкхокс]]»<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://hockey.by/news/sobytie/news352633.html|title=45 белорусов были выбраны за всю историю драфтов НХЛ|website=hockey.by|date=2025-06-29}}</ref>. Апошнім па стане на 2025 год з’яўляецца [[варатар]] Арсень Радзькоў, абраны камандай «[[Манрэаль Канадыенс]]». Пачынаючы з 2016 г. па 2025 г. на кожным драфце быў абраны хаця б адзін беларус<ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://belarushockey.com/nhl/article_list5/belorusskie-imena-na-drafte-nhl-42-hokkeista/?ysclid=mo2rw33hpb68086945|title=Белорусские имена на драфте НХЛ|author=Сергей Данильченко|website=belarushockey.com|date=2025-06-27}}</ref>. == Спіс хакеістаў == [[Файл:Aliaksei Protas 2021.jpg|міні|Аляксей Протас абраны ў 2019 годзе клубам «Вашынгтон Кэпіталз» у 3-м раундзе пад агульным 91-м нумарам.]] [[Файл:Yegor Sharangovich 11 4 2023.jpg|міні|Ягор Шаранговіч выбраны ў 2018 годзе клубам «Нью-Джэрсі Дэвілз» у 5-м раундзе пад агульным 141-м нумарам.]] [[Файл:Mikhail Grabovski - New York Islanders.jpg|міні|Міхаіл Грабоўскі выбраны ў 2004 годзе клубам «Манрэаль Канадыенс» у 5-м раундзе пад агульным 150-м нумарам.]] Усяго за перыяд з 1991 г. па 2025 г. клубы НХЛ выбралі 45 беларускіх хакеістаў. З іх 15 згулялі хаця б адзін матч у рэгулярных чэмпіянатах НХЛ. ''Абазначэнні: У — варатар; З — абаронца; ЛН — левы нападаючы; ПН — правы нападаючы; ЦН — цэнтральны нападаючы. Выдзелены гульцы, якія згулялі хаця б адзін матч у НХЛ'' {| class="wikitable" |+ !Год драфта !Раунд !Нумар выбару !Хакеіст !Клуб, які абраў гульца |- | rowspan="3" |2025 |3 |82 |Арсень Радзькоў (В) |[[Манрэаль Канадыенс]] |- |4 |110 |[[Борыкаў, Ягор Аляксандравіч|Ягор Борыкаў]] (ПН) |[[Юта Мамат]] |- |7 |199 |Яўген Прохараў (В) |[[Бафала Сейбрз]] |- | rowspan="3" |2024 |1 |2 |'''Арцём Ляўшуноў (З)''' |[[Чыкага Блэкхокс]] |- |3 |75 |'''Ілля Протас (ЛН)''' |[[Вашынгтон Кэпіталз]] |- |3 |83 |Павел Майсевіч (В) |[[Вегас Голдэн Найтс]] |- | rowspan="5" |2023 |3 |85 |Ягор Сідараў (З) |[[Анахайм Дакс]] |- |3 |88 |Вадзім Мароз (ПН) |[[Арызона Каётыс]] |- |4 |116 |Андрэй Лашко (ЦН) |[[Сіэтл Кракен]] |- |6 |186 |Данііл Карповіч (З) |[[Нью-Джэрсі Дэвілз]] |- |7 |198 |Сцяпан Звягін (ЛН) |[[Фларыда Пантэрз]] |- |2022 |7 |225 |Іван Жыгалаў (В) |[[Каларада Эвеланш|Каларада Эвэланш]] |- | rowspan="3" |2021 |2 |41 |Даніла Клімовіч (ПН) |[[Ванкувер Кэнакс]] |- |3 |78 |'''Аляксей Коласаў (В)''' |[[Філадэльфія Флаерз]] |- |3 |82 |Дзмітрый Кузьмін (З) |[[Вініпег Джэтс]] |- | rowspan="2" |2020 |6 |162 |Яўген Аксенцюк (ЛН) |[[Далас Старз]] |- |7 |205 |'''Ілля Салаўёў (З)''' |[[Калгары Флэймз]] |- | rowspan="2" |2019 |2 |52 |'''Уладзіслаў Калячонак (З)''' |Фларыда Пантэрз |- |3 |91 |'''Аляксей Протас (ЦН)''' |Вашынгтон Кэпіталз |- | rowspan="2" |2018 |5 |141 |'''[[Ягор Аляксандравіч Шаранговіч|Ягор Шаранговіч]]''' '''(ЦН)''' |[[Нью-Джэрсі Дэвілз]] |- |5 |151 |Уладзіслаў Яроменка (З) |[[Нэшвіл Прэдатарз]] |- |2017 |4 |107 |'''Максім Сушко (ПН)''' |Філадэльфія Флаерз |- |2016 |7 |186 |Сцяпан Фалькоўскі (З) |Калгары Флэймз |- |2012 |6 |180 |Артур Гаврус (ПН) |Нью-Джэрсі Дэвілз |- |2009 |7 |183 |Кірыл Гатавец (З) |[[Тампа Бэй Лайтнінг]] |- |2008 |4 |98 |Міхаіл Стэфановіч (ЦН) |Таронта Мэйпл Ліфс |- |2005 |7 |200 |'''Сяргей Касціцын (ЛН)''' |Манрэаль Канадыенс |- | rowspan="3" |2004 |5 |150 |'''[[Міхаіл Юр’евіч Грабоўскі|Міхаіл Грабоўскі]] (ЦН)''' |Манрэаль Канадыенс |- |5 |151 |Сяргей Коласаў (ПН) |Дэтройт Рэд Уінгз |- |7 |218 |Сяргей Кукушкін (ПН) |Далас Старз |- | rowspan="2" |2003 |1 |10 |'''[[Андрэй Алегавіч Касціцын|Андрэй Касціцын]] (ПН)''' |Манрэаль Канадыенс |- |3 |101 |Канстанцін Захараў (ПН) |Сэнт-Луіс Блюз |- | rowspan="2" |1999 |1 |18 |'''[[Канстанцін Кальцоў]] (ПН)''' |Пітсбург Пінгвінз |- |9 |259 |Яўген Курылін (ЦН) |Караліна Харыкейнз |- |1997 |3 |68 |Сяргей Ярковіч (З) |[[Эдмантан Ойлерз]] |- |1996 |1 |9 |'''[[Руслан Альбертавіч Салей|Руслан Салей]] (З)''' |Анахайм Майці Дакс |- |1995 |3 |59 |'''Уладзімір Цыплакоў (ЛН)''' |[[Лос-Анджэлес Кінгз]] |- | rowspan="3" |1993 |4 |86 |Сяргей Алімпіеў (ЛН) |[[Нью-Ёрк Рэйнджэрс]] |- |7 |163 |Аляксандр Журык (З) |Эдмантан Ойлерз |- |9 |212 |Віталь Казель (ЦН) |Анахайм Майці Дакс |- |1992 |5 |120 |Дзмітрый Старасценка (ПН) |Нью-Ёрк Рэйнджэрс |- |1991 |10 |220 |'''[[Аляксандр Леанідавіч Андрыеўскі|Аляксандр Андрыеўскі]] (ПН)''' |Чыкага Блэкхокс |- |1990 |6 |114 |Андрэй Кавалёў (ЛН) |Вашынгтон Кэпіталз |- |1989 |11 |231 |Аляксандр Юдзін (З) |Калгары Флэймз |- |1988 |10 |209 |Юрый Крыважыха (З) |Манрэаль Канадыенс |} == Статыстыка == * Самае вялікае прадстаўніцтва — на драфце 2025 выбралі адразу пяць беларускіх гульцоў. * Самы высокі нумар на драфце — Арцём Ляўшуноў быў абраны пад агульным другім нумарам на драфце 2025 года,<ref name=":0" /> пазней за ўсіх — Іван Жыгалаў у 2023 (агульны 225-ы нумар). * Часцей за ўсё беларусаў выбіралі ў 3-м раундзе драфта (11 разоў). * У першым раундзе былі выбраны 4 гульцы: Руслан Салей, Андрэй Касціцын, Канстанцін Кальцоў і Арцём Ляўшуноў. * Часцей за ўсё беларусаў на драфце выбіралі «Манрэаль Канадыенс» (4 разы), «Анахайм Дакс/Анахайм Майці Дакс», «Вашынгтон Кэпіталз» (3 разы).<ref name=":0" /> <!-- === Каментарыі === # На момент драфта Кривожиха являлся гражданином СССР, первым задрафтованным игроком с белорусским гражданством является Дмитрий Старостенко # Помимо этого в регулярных чемпионатах сыграли 4 незадрафтованных игрока: Олег Микульчик, Дмитрий Коробов, Роман Граборенко и Никита Толопило # Также на этом драфте в 3-м раунде под 70-м номером был выбран уроженец Минска Даниил Мисюль, являющийся гражданином России --> {{rq|grammar|categorise|wikify|sources|refless}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{бібліяінфармацыя}} {{ізаляваны артыкул|date=2026-04-18}} [[Катэгорыя:Нацыянальная хакейная ліга]] [[Катэгорыя:Хакеісты Беларусі]] ar6qbku9flh66tiy4w1ia3lvhhvtype 0 806591 5129554 5129516 2026-04-19T12:51:08Z Siarhei V 122587 5129554 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|няма значнасці}} {{Значнасць}} {{Картка мерапрыемства|country={{Сцягафікацыя|Польшча}}|сайт=https://tedxulicaminska.com/|location=[[Варшава]], вул. Рацлавіцкая 99|status=Праведзена|name=TEDxUlicaMinska|genre=Канферэнцыя (фармат TEDx)|venue=Форт Макотаў (B'Fort)|first=18 красавіка 2026|organizer=незалежныя ліцэнзіяты (каманда Ганны Казловай)|image=[[Файл:TEDxUlicaMińska.jpg|250px]]|caption=лагатып канферэнцыі}} '''TEDxUlicaMinska''' — арганізаваная канферэнцыя паводле ліцэнзіі і ў фармаце [[TED (канферэнцыя)|TED]] (Technology, Entertainment, Design)<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlicaMinska Profile|website=TED.com|access-date=2026-03-31}}</ref>. Мерапрыемства адбылося 18 красавіка 2026 года ў [[Варшава|Варшаве]] ([[Польшча]]) і было прысвечана ідэям беларускай супольнасці і навуковай дыяспары.<ref name=":1">{{Cite web|lang=be|url=https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|title=«Вы радыеактыўныя – і гэта цудоўная навіна». Пра што казалі на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419111127/https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://news.zerkalo.io/life/125453.html|title=«Родители всегда работали». Основатель EPAM Аркадий Добкин рассказал о своей семье и эмиграции в 90-е|website=Зеркало|date=2026-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419100307/https://news.zerkalo.io/life/125453.html|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref>. Арганізавана на валанцерскай аснове прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Польшчы (пад кіраўніцтвам Ганны Казловай). Паводле ацэнак СМІ, падзея сабрала каля 300 гледачоў.<ref name=":1" /> == Фармат і тэматыка == Праграма мерапрыемства ўключала выступы дакладчыкаў у класічным для TEDx фармаце — кароткія прэзентацыі (да 10 хвілін), накіраваныя на асвятленне лакальных праблем, навуковых дасягненняў і культурных ініцыятыў. Слоган мерапрыемства — «12 ідэй, якія беларусы нясуць у свет». Назва «Ulica Minska», нясе семантычную прывязку да кантэксту беларускай і ўсходнееўрапейскай супольнасці ў Варшаве. Пляцоўкай для правядзення стала крэатыўная прастора B'Fort, створаная на месцы гістарычных руінаў аднаго з фартоў Варшаўскай крэпасці ХІХ стагоддзя<ref name=":1" />. == Спікеры і тэмы == [[Файл:669852554 1362671182563080 4013622667728394752 n.jpg|міні|Афіша канферэнцыі з поўным складам спікераў 18 красавіка 2026 года]] Сярод дакладчыкаў 18 красавіка 2026 года былі прадстаўленыя беларускія навукоўцы і спецыялісты з розных галін<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-18}}</ref><ref name=":0" />: * Леў Львоўскі — эканаміст, акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC * Аляксандар Смірноў— хірург, нейрафізіёлаг. * Анастасія Зайцава—стратэг, ментар * Наталка Харытанюк—лінгвіст, паэтка * [[Рыгор Астапеня]] — палітолаг, заснавальнік ініцыятывы «Цэнтр новых ідэй» і дырэктар «Беларускай ініцыятывы» Chatham House. * [[Таццяна Міхайлаўна Заміроўская|Таццяна Заміроўская]]— пісьменніца * Валерый Астрынскі— прадпрымальнік, інвестар * Рамі Дхам—праграміст * Святлана Волчак— [[фізік]], [[Папулярызацыя навукі|папулярызатар навукі]], стваральніца часопіса [[Памылка (часопіс)|Памылка]] * [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Сяргей Бесараб]]— навуковец, хімік, эксперт па радыяцыйнай і хімічнай бяспецы * Наталля Хадзякова— архітэктар, дызайнер * [[Аркадзь Міхайлавіч Добкін|Аркадзь Добкін]]— прадпрымальнік, заснавальнік кампаніі EPAM Systems. == Гл. таксама == * [[TED (канферэнцыя)]] * [[Папулярызацыя навукі]] == Зноскі == {{заўвагі}} [[Катэгорыя:Канферэнцыя TED]] [[Катэгорыя:Красавік 2026 года]] [[Катэгорыя:2026 год у Польшчы]] [[Катэгорыя:Падзеі 18 красавіка]] [[Катэгорыя:Папулярызацыя навукі]] 0acmyymncu86wmaijzzcwrtrzdre5vq 5129556 5129554 2026-04-19T12:55:45Z Siarhei V 122587 5129556 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|няма значнасці}} {{Значнасць}} {{Картка мерапрыемства|country={{Сцягафікацыя|Польшча}}|сайт=https://tedxulicaminska.com/|location=[[Варшава]], вул. Рацлавіцкая 99|status=Праведзена|name=TEDxUlicaMinska|genre=Канферэнцыя (фармат TEDx)|venue=Форт Макотаў (B'Fort)|first=18 красавіка 2026|organizer=незалежныя ліцэнзіяты (каманда Ганны Казловай)|image=[[Файл:TEDxUlicaMińska.jpg|250px]]|caption=лагатып канферэнцыі}} '''TEDxUlicaMinska''' — арганізаваная канферэнцыя паводле ліцэнзіі і ў фармаце [[TED (канферэнцыя)|TED]] (Technology, Entertainment, Design)<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlicaMinska Profile|website=TED.com|access-date=2026-03-31}}</ref>. Мерапрыемства адбылося 18 красавіка 2026 года ў [[Варшава|Варшаве]] ([[Польшча]]) і было прысвечана ідэям беларускай супольнасці і навуковай дыяспары.<ref name=":1">{{Cite web|lang=be|url=https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|title=«Вы радыеактыўныя – і гэта цудоўная навіна». Пра што казалі на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419111127/https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://news.zerkalo.io/life/125453.html|title=«Родители всегда работали». Основатель EPAM Аркадий Добкин рассказал о своей семье и эмиграции в 90-е|website=Зеркало|date=2026-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419100307/https://news.zerkalo.io/life/125453.html|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref>. Арганізавана на валанцерскай аснове прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Польшчы (пад кіраўніцтвам Ганны Казловай). Паводле ацэнак СМІ, падзея сабрала каля 300 гледачоў.<ref name=":1" /> == Фармат і тэматыка == Праграма мерапрыемства ўключала выступы дакладчыкаў у класічным для TEDx фармаце — кароткія прэзентацыі (да 10 хвілін), накіраваныя на асвятленне лакальных праблем, навуковых дасягненняў і культурных ініцыятыў. Слоган мерапрыемства — «12 ідэй, якія беларусы нясуць у свет». Назва «Ulica Minska», нясе семантычную прывязку да кантэксту беларускай і ўсходнееўрапейскай супольнасці ў Варшаве. Пляцоўкай для правядзення стала крэатыўная прастора B'Fort, створаная на месцы гістарычных руінаў аднаго з фартоў Варшаўскай крэпасці ХІХ стагоддзя<ref name=":1" />. == Спікеры і тэмы == [[Файл:669852554 1362671182563080 4013622667728394752 n.jpg|міні|Афіша канферэнцыі з поўным складам спікераў 18 красавіка 2026 года]] Сярод дакладчыкаў 18 красавіка 2026 года былі прадстаўленыя беларускія навукоўцы і спецыялісты з розных галін<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-18}}</ref><ref name=":0" />: * Леў Львоўскі — эканаміст, акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC * Аляксандар Смірноў— хірург, нейрафізіёлаг. * Анастасія Зайцава—стратэг, ментар * Наталка Харытанюк—лінгвіст, паэтка * [[Рыгор Астапеня]] — палітолаг, заснавальнік ініцыятывы «Цэнтр новых ідэй» і дырэктар «Беларускай ініцыятывы» Chatham House. * [[Таццяна Міхайлаўна Заміроўская|Таццяна Заміроўская]]— пісьменніца, журналістка * Валерый Астрынскі— прадпрымальнік, інвестар * Рамі Дхам—праграміст * Святлана Волчак— [[фізік]], [[Папулярызацыя навукі|папулярызатар навукі]], сузаснавальніца часопіса [[Памылка (часопіс)|Памылка]] * [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Сяргей Бесараб]]— навуковец, хімік, эксперт па радыяцыйнай і хімічнай бяспецы * Наталля Хадзякова— архітэктар, дызайнер * [[Аркадзь Міхайлавіч Добкін|Аркадзь Добкін]]— IT-прадпрымальнік, заснавальнік кампаніі EPAM Systems. == Гл. таксама == * [[TED (канферэнцыя)]] * [[Папулярызацыя навукі]] == Зноскі == {{заўвагі}} [[Катэгорыя:Канферэнцыя TED]] [[Катэгорыя:Красавік 2026 года]] [[Катэгорыя:2026 год у Польшчы]] [[Катэгорыя:Падзеі 18 красавіка]] [[Катэгорыя:Папулярызацыя навукі]] fdg0ex21kh1hacskekdy5u0srw7lypq 5129566 5129556 2026-04-19T14:01:53Z Siarhei V 122587 5129566 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|няма значнасці}} {{Значнасць}} {{Картка мерапрыемства|country={{Сцягафікацыя|Польшча}}|сайт=https://tedxulicaminska.com/|location=[[Варшава]], вул. Рацлавіцкая 99|status=Праведзена|name=TEDxUlicaMinska|genre=Канферэнцыя (фармат TEDx)|venue=Форт Макотаў (B'Fort)|first=18 красавіка 2026|organizer=незалежныя ліцэнзіяты (каманда Ганны Казловай)|image=[[Файл:TEDxUlicaMińska.jpg|250px]]|caption=лагатып канферэнцыі}} '''TEDxUlicaMinska''' — арганізаваная канферэнцыя паводле ліцэнзіі і ў фармаце [[TED (канферэнцыя)|TED]] (Technology, Entertainment, Design)<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlicaMinska Profile|website=TED.com|access-date=2026-03-31}}</ref>. Мерапрыемства адбылося 18 красавіка 2026 года ў [[Варшава|Варшаве]] ([[Польшча]]) і было прысвечана ідэям беларускай супольнасці і навуковай дыяспары.<ref name=":1">{{Cite web|lang=be|url=https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|title=«Вы радыеактыўныя – і гэта цудоўная навіна». Пра што казалі на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419111127/https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://news.zerkalo.io/life/125453.html|title=«Родители всегда работали». Основатель EPAM Аркадий Добкин рассказал о своей семье и эмиграции в 90-е|website=Зеркало|date=2026-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419100307/https://news.zerkalo.io/life/125453.html|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref>. Арганізавана на валанцерскай аснове прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Польшчы (пад кіраўніцтвам Ганны Казловай). Паводле ацэнак СМІ, падзея сабрала каля 300 гледачоў.<ref name=":1" /> == Фармат і тэматыка == Праграма мерапрыемства ўключала выступы дакладчыкаў у класічным для TEDx фармаце — кароткія прэзентацыі (да 10 хвілін), накіраваныя на асвятленне лакальных праблем, навуковых дасягненняў і культурных ініцыятыў. Слоган мерапрыемства — «12 ідэй, якія беларусы нясуць у свет». Назва «Ulica Minska», нясе семантычную прывязку да кантэксту беларускай і ўсходнееўрапейскай супольнасці ў Варшаве<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://mostmedia.io/2026/04/15/tedx/|title=В Варшаве пройдет первая беларусская конференция TEDx в эмиграции|last=MOST|website=MOST Media|date=2026-04-15|access-date=2026-04-19}}</ref>. Пляцоўкай для правядзення стала крэатыўная прастора B'Fort, створаная на месцы гістарычных руінаў аднаго з фартоў Варшаўскай крэпасці ХІХ стагоддзя<ref name=":1" />. == Спікеры і тэмы == [[Файл:669852554 1362671182563080 4013622667728394752 n.jpg|міні|Афіша канферэнцыі з поўным складам спікераў 18 красавіка 2026 года]] Сярод дакладчыкаў 18 красавіка 2026 года былі прадстаўленыя беларускія навукоўцы і спецыялісты з розных галін<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-18}}</ref><ref name=":0" />: * Леў Львоўскі — эканаміст, акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC * Аляксандар Смірноў— хірург, нейрафізіёлаг. * Анастасія Зайцава—стратэг, ментар * Наталка Харытанюк—лінгвіст, паэтка * [[Рыгор Астапеня]] — палітолаг, заснавальнік ініцыятывы «Цэнтр новых ідэй» і дырэктар «Беларускай ініцыятывы» Chatham House. * [[Таццяна Міхайлаўна Заміроўская|Таццяна Заміроўская]]— пісьменніца, журналістка * Валерый Астрынскі— прадпрымальнік, інвестар * Рамі Дхам—праграміст * Святлана Волчак— [[фізік]], [[Папулярызацыя навукі|папулярызатар навукі]], сузаснавальніца часопіса [[Памылка (часопіс)|Памылка]] * [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Сяргей Бесараб]]— навуковец, хімік, эксперт па радыяцыйнай і хімічнай бяспецы * Наталля Хадзякова— архітэктар, дызайнер * [[Аркадзь Міхайлавіч Добкін|Аркадзь Добкін]]— IT-прадпрымальнік, заснавальнік кампаніі EPAM Systems. == Гл. таксама == * [[TED (канферэнцыя)]] * [[Папулярызацыя навукі]] == Зноскі == {{заўвагі}} [[Катэгорыя:Канферэнцыя TED]] [[Катэгорыя:Красавік 2026 года]] [[Катэгорыя:2026 год у Польшчы]] [[Катэгорыя:Падзеі 18 красавіка]] [[Катэгорыя:Папулярызацыя навукі]] ojvmbyyjd1vz1d22x3ch5v5c810byoy 5129569 5129566 2026-04-19T14:14:27Z Siarhei V 122587 5129569 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|няма значнасці}} {{Значнасць}} {{Картка мерапрыемства|country={{Сцягафікацыя|Польшча}}|сайт=https://tedxulicaminska.com/|location=[[Варшава]], вул. Рацлавіцкая 99|status=Праведзена|name=TEDxUlicaMinska|genre=Канферэнцыя (фармат TEDx)|venue=Форт Макотаў (B'Fort)|first=18 красавіка 2026|organizer=незалежныя ліцэнзіяты (каманда Ганны Казловай)|image=[[Файл:TEDxUlicaMińska.jpg|250px]]|caption=лагатып канферэнцыі}} '''TEDxUlicaMinska''' — арганізаваная канферэнцыя паводле ліцэнзіі і ў фармаце [[TED (канферэнцыя)|TED]] (Technology, Entertainment, Design)<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlicaMinska Profile|website=TED.com|access-date=2026-03-31}}</ref>. Мерапрыемства адбылося 18 красавіка 2026 года ў [[Варшава|Варшаве]] ([[Польшча]]) і было прысвечана ідэям беларускай супольнасці і навуковай дыяспары.<ref name=":1">{{Cite web|lang=be|url=https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|title=«Вы радыеактыўныя – і гэта цудоўная навіна». Пра што казалі на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419111127/https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://news.zerkalo.io/life/125453.html|title=«Родители всегда работали». Основатель EPAM Аркадий Добкин рассказал о своей семье и эмиграции в 90-е|website=Зеркало|date=2026-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419100307/https://news.zerkalo.io/life/125453.html|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref>. Арганізавана на валанцерскай аснове прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Польшчы (пад кіраўніцтвам Ганны Казловай). Паводле ацэнак СМІ, падзея сабрала каля 300 гледачоў.<ref name=":1" /> == Фармат і тэматыка == Праграма мерапрыемства ўключала выступы дакладчыкаў у класічным для TEDx фармаце — кароткія прэзентацыі (да 10 хвілін), накіраваныя на асвятленне лакальных праблем, навуковых дасягненняў і культурных ініцыятыў. Слоган мерапрыемства — «12 ідэй, якія беларусы нясуць у свет». Назва «Ulica Minska», нясе семантычную прывязку да кантэксту беларускай і ўсходнееўрапейскай супольнасці ў Варшаве<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://mostmedia.io/2026/04/15/tedx/|title=В Варшаве пройдет первая беларусская конференция TEDx в эмиграции|last=MOST|website=MOST Media|date=2026-04-15|access-date=2026-04-19}}</ref>. Пляцоўкай для правядзення стала крэатыўная прастора B'Fort, створаная на месцы гістарычных руінаў аднаго з фартоў Варшаўскай крэпасці ХІХ стагоддзя<ref name=":1" />. == Спікеры і тэмы == [[Файл:669852554 1362671182563080 4013622667728394752 n.jpg|міні|Афіша канферэнцыі з поўным складам спікераў 18 красавіка 2026 года]] Сярод дакладчыкаў 18 красавіка 2026 года былі прадстаўленыя беларускія навукоўцы і спецыялісты з розных галін<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-18}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://planbmedia.io/signal/tedxulicaminska-za-mezhami-kanferencyya-pra-ljudzej-yakiya-perasjokli-mezhy-i-zmyanili-neshta-sabe-i-svece.html|title=18 красавіка Варшава прыме TEDxUlicaMińska|first=План|last=Б|website=План Б.|date=2026-04-17|access-date=2026-04-19}}</ref>: * Леў Львоўскі — эканаміст, акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC * Аляксандар Смірноў— хірург, нейрафізіёлаг. * Анастасія Зайцава—стратэг, ментар * Наталка Харытанюк—лінгвіст, паэтка * [[Рыгор Астапеня]] — палітолаг, заснавальнік ініцыятывы «Цэнтр новых ідэй» і дырэктар «Беларускай ініцыятывы» Chatham House. * [[Таццяна Міхайлаўна Заміроўская|Таццяна Заміроўская]]— пісьменніца, журналістка * Валерый Астрынскі— прадпрымальнік, інвестар * Рамі Дхам—праграміст * Святлана Волчак— [[фізік]], [[Папулярызацыя навукі|папулярызатар навукі]], сузаснавальніца часопіса [[Памылка (часопіс)|Памылка]] * [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Сяргей Бесараб]]— навуковец, хімік, эксперт па радыяцыйнай і хімічнай бяспецы * Наталля Хадзякова— архітэктар, дызайнер * [[Аркадзь Міхайлавіч Добкін|Аркадзь Добкін]]— IT-прадпрымальнік, заснавальнік кампаніі EPAM Systems. == Гл. таксама == * [[TED (канферэнцыя)]] * [[Папулярызацыя навукі]] == Зноскі == {{заўвагі}} [[Катэгорыя:Канферэнцыя TED]] [[Катэгорыя:Красавік 2026 года]] [[Катэгорыя:2026 год у Польшчы]] [[Катэгорыя:Падзеі 18 красавіка]] [[Катэгорыя:Папулярызацыя навукі]] fd36ci04n42ga9rlz02qevxj2kzre2o 5129698 5129569 2026-04-20T05:45:55Z ANNETTE.KOZLOVA 166958 5129698 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|няма значнасці}} {{Значнасць}} {{Картка мерапрыемства|country={{Сцягафікацыя|Польшча}}|сайт=https://tedxulicaminska.com/|location=[[Варшава]], вул. Рацлавіцкая 99|status=Праведзена|name=TEDxUlicaMinska|genre=Канферэнцыя (фармат TEDx)|venue=Форт Макотаў (B'Fort)|first=18 красавіка 2026|organizer=незалежныя ліцэнзіяты (каманда Ганны Казловай)|image=[[Файл:TEDxUlicaMińska.jpg|250px]]|caption=лагатып канферэнцыі}} '''TEDxUlicaMinska''' — арганізаваная канферэнцыя паводле ліцэнзіі і ў фармаце [[TED (канферэнцыя)|TED]] (Technology, Entertainment, Design)<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlicaMinska Profile|website=TED.com|access-date=2026-03-31}}</ref>. Мерапрыемства адбылося 18 красавіка 2026 года ў [[Варшава|Варшаве]] ([[Польшча]]) і было прысвечана ідэям беларускай супольнасці і навуковай дыяспары.<ref name=":1">{{Cite web|lang=be|url=https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|title=«Вы радыеактыўныя – і гэта цудоўная навіна». Пра што казалі на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419111127/https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://news.zerkalo.io/life/125453.html|title=«Родители всегда работали». Основатель EPAM Аркадий Добкин рассказал о своей семье и эмиграции в 90-е|website=Зеркало|date=2026-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419100307/https://news.zerkalo.io/life/125453.html|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref>. Арганізавана на валанцерскай аснове прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Польшчы (пад кіраўніцтвам [[Ганны Казловай]]). Паводле ацэнак СМІ, падзея сабрала каля 300 гледачоў.<ref name=":1" /> == Фармат і тэматыка == Праграма мерапрыемства ўключала выступы дакладчыкаў у класічным для TEDx фармаце — кароткія прэзентацыі (да 10 хвілін), накіраваныя на асвятленне лакальных праблем, навуковых дасягненняў і культурных ініцыятыў. Слоган мерапрыемства — «12 ідэй, якія беларусы нясуць у свет». Назва «Ulica Minska», нясе семантычную прывязку да кантэксту беларускай і ўсходнееўрапейскай супольнасці ў Варшаве<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://mostmedia.io/2026/04/15/tedx/|title=В Варшаве пройдет первая беларусская конференция TEDx в эмиграции|last=MOST|website=MOST Media|date=2026-04-15|access-date=2026-04-19}}</ref>. Пляцоўкай для правядзення стала крэатыўная прастора B'Fort, створаная на месцы гістарычных руінаў аднаго з фартоў Варшаўскай крэпасці ХІХ стагоддзя<ref name=":1" />. == Спікеры і тэмы == [[Файл:669852554 1362671182563080 4013622667728394752 n.jpg|міні|Афіша канферэнцыі з поўным складам спікераў 18 красавіка 2026 года]] Сярод дакладчыкаў 18 красавіка 2026 года былі прадстаўленыя беларускія навукоўцы і спецыялісты з розных галін<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-18}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://planbmedia.io/signal/tedxulicaminska-za-mezhami-kanferencyya-pra-ljudzej-yakiya-perasjokli-mezhy-i-zmyanili-neshta-sabe-i-svece.html|title=18 красавіка Варшава прыме TEDxUlicaMińska|first=План|last=Б|website=План Б.|date=2026-04-17|access-date=2026-04-19}}</ref>: * Леў Львоўскі — эканаміст, акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC * Аляксандар Смірноў— хірург, нейрафізіёлаг. * Анастасія Зайцава—стратэг, ментар * Наталка Харытанюк—лінгвіст, паэтка * [[Рыгор Астапеня]] — палітолаг, заснавальнік ініцыятывы «Цэнтр новых ідэй» і дырэктар «Беларускай ініцыятывы» Chatham House. * [[Таццяна Міхайлаўна Заміроўская|Таццяна Заміроўская]]— пісьменніца, журналістка * Валерый Астрынскі— прадпрымальнік, інвестар * Рамі Дхам—праграміст * Святлана Волчак— [[фізік]], [[Папулярызацыя навукі|папулярызатар навукі]], сузаснавальніца часопіса [[Памылка (часопіс)|Памылка]] * [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Сяргей Бесараб]]— навуковец, хімік, эксперт па радыяцыйнай і хімічнай бяспецы * Наталля Хадзякова— архітэктар, дызайнер * [[Аркадзь Міхайлавіч Добкін|Аркадзь Добкін]]— IT-прадпрымальнік, заснавальнік кампаніі EPAM Systems. == Гл. таксама == * [[TED (канферэнцыя)]] * [[Папулярызацыя навукі]] == Зноскі == {{заўвагі}} [[Катэгорыя:Канферэнцыя TED]] [[Катэгорыя:Красавік 2026 года]] [[Катэгорыя:2026 год у Польшчы]] [[Катэгорыя:Падзеі 18 красавіка]] [[Катэгорыя:Папулярызацыя навукі]] 489pisbsbpsz5t68k6gcanu34jnx7a0 5129733 5129698 2026-04-20T07:27:45Z Siarhei V 122587 5129733 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|няма значнасці}} {{Значнасць}} {{Картка мерапрыемства|country={{Сцягафікацыя|Польшча}}|сайт=https://tedxulicaminska.com/|location=[[Варшава]], вул. Рацлавіцкая 99|status=Праведзена|name=TEDxUlicaMinska|genre=Канферэнцыя (фармат TEDx)|venue=Форт Макотаў (B'Fort)|first=18 красавіка 2026|organizer=незалежныя ліцэнзіяты (каманда Ганны Казловай)|image=[[Файл:TEDxUlicaMińska.jpg|250px]]|caption=лагатып канферэнцыі}} '''TEDxUlicaMinska''' — канферэнцыя паводле ліцэнзіі і ў фармаце [[TED (канферэнцыя)|TED]] (Technology, Entertainment, Design)<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlicaMinska Profile|website=TED.com|access-date=2026-03-31}}</ref>, якая адбылася 18 красавіка 2026 года ў [[Варшава|Варшаве]] ([[Польшча]]). Мерапрыемства было прысвечана ідэям беларускай супольнасці і навуковай дыяспары.<ref name=":1">{{Cite web|lang=be|url=https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|title=«Вы радыеактыўныя – і гэта цудоўная навіна». Пра што казалі на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419111127/https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://news.zerkalo.io/life/125453.html|title=«Родители всегда работали». Основатель EPAM Аркадий Добкин рассказал о своей семье и эмиграции в 90-е|website=Зеркало|date=2026-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419100307/https://news.zerkalo.io/life/125453.html|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref>. Арганізавана на валанцерскай аснове прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Польшчы (пад кіраўніцтвам [[Ганны Казловай]]). Паводле ацэнак СМІ, падзея сабрала каля 300 гледачоў<ref name=":1" /> і стала першай канферэнцыяй франшызы TEDx, якую арганізавала беларуская дыяспара ў эміграцыі па-за межамі Беларусі.<ref name=":2">{{Cite web|lang=be|url=https://mostmedia.io/2026/04/15/tedx/|title=В Варшаве пройдет первая беларусская конференция TEDx в эмиграции|last=MOST|website=MOST Media|date=2026-04-15|access-date=2026-04-20}}</ref> == Фармат і тэматыка == Праграма мерапрыемства ўключала выступы дакладчыкаў у класічным для TEDx фармаце — кароткія прэзентацыі (да 10 хвілін), накіраваныя на асвятленне лакальных праблем, навуковых дасягненняў і культурных ініцыятыў. Галоўнай тэмай і слоганам канферэнцыі стала канцэпцыя «За межамі» (Beyond borders) — канферэнцыя прысвячалася людзям, якія вымушана ці па ўласным выбары перасеклі фізічныя або прафесійныя межы, і працягнулі сваю дзейнасць у іншых краінах<ref name=":3">{{Cite web|lang=ru|url=https://planbmedia.io/signal/tedxulicaminska-za-mezhami-kanferencyya-pra-ljudzej-yakiya-perasjokli-mezhy-i-zmyanili-neshta-sabe-i-svece.html|title=18 красавіка Варшава прыме TEDxUlicaMińska|first=План|last=Б|website=План Б.|date=2026-04-17|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.dw.com/ru/za-granicami-cto-obsuzdali-belorusy-na-tedx-v-varsave|title="За границами": что обсуждали белорусы на TEDx в Варшаве|author=Татьяна Гаргалык|date=2026-04-20|publisher=[[Deutsche Welle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260420065803/https://www.dw.com/ru/za-granicami-cto-obsuzdali-belorusy-na-tedx-v-varsave|archive-date=2026-04-20}}</ref>. Назва «Ulica Minska», нясе семантычную прывязку да кантэксту беларускай і ўсходнееўрапейскай супольнасці ў Варшаве<ref name=":2" />. Пляцоўкай для правядзення стала крэатыўная прастора B'Fort, створаная на месцы гістарычных руінаў аднаго з фартоў Варшаўскай крэпасці ХІХ стагоддзя<ref name=":1" />. Генеральным партнёрам мерапрыемства выступіла кампанія <nowiki>''Melnichek Investments'', а галоўным партнёрам — ''SMAR Global''</nowiki><ref name=":3" /> == Спікеры і тэмы == [[Файл:669852554 1362671182563080 4013622667728394752 n.jpg|міні|Афіша канферэнцыі з поўным складам спікераў 18 красавіка 2026 года]] Праграма канферэнцыі была падзелена на тры тэматычныя блокі па 4 дакладчыка ў блоку, агулам на сцэну выйшлі 11 дакладчыкаў <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-18}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":3" />. * Леў Львоўскі — эканаміст, акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC * Аляксандар Смірноў— хірург, нейрафізіёлаг. * Анастасія Зайцава—стратэг, ментар * Наталка Харытанюк—лінгвіст, паэтка * [[Рыгор Астапеня]] — палітолаг, заснавальнік ініцыятывы «Цэнтр новых ідэй» і дырэктар «Беларускай ініцыятывы» Chatham House. * [[Таццяна Міхайлаўна Заміроўская|Таццяна Заміроўская]]— пісьменніца, журналістка. Па бюракратычных прычынах выступ пісьменніцы Таццяны Заміроўскай дэманстраваўся гледачам у фармаце жывой трансляцыі<ref name=":3" />. * Валерый Астрынскі— прадпрымальнік, інвестар * Рамі Дхам—праграміст * Святлана Волчак— [[фізік]], [[Папулярызацыя навукі|папулярызатар навукі]], сузаснавальніца часопіса [[Памылка (часопіс)|Памылка]] * [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Сяргей Бесараб]]— навуковец, хімік, эксперт па радыяцыйнай і хімічнай бяспецы * Наталля Хадзякова— архітэктар, дызайнер * [[Аркадзь Міхайлавіч Добкін|Аркадзь Добкін]]— IT-прадпрымальнік, заснавальнік кампаніі EPAM Systems. == Гл. таксама == * [[TED (канферэнцыя)]] * [[Папулярызацыя навукі]] == Зноскі == {{заўвагі}} [[Катэгорыя:Канферэнцыя TED]] [[Катэгорыя:Красавік 2026 года]] [[Катэгорыя:2026 год у Польшчы]] [[Катэгорыя:Падзеі 18 красавіка]] [[Катэгорыя:Папулярызацыя навукі]] tcm2ai51iclu2ul0zbbpaljtanqjv8q 5129749 5129733 2026-04-20T07:45:13Z M.L.Bot 261 5129749 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|няма значнасці}} {{Значнасць}} {{Картка мерапрыемства|country={{Сцягафікацыя|Польшча}}|сайт=https://tedxulicaminska.com/|location=[[Варшава]], вул. Рацлавіцкая 99|status=Праведзена|name=TEDxUlicaMinska|genre=Канферэнцыя (фармат TEDx)|venue=Форт Макотаў (B'Fort)|first=18 красавіка 2026|organizer=незалежныя ліцэнзіяты (каманда Ганны Казловай)|image=[[Файл:TEDxUlicaMińska.jpg|250px]]|caption=лагатып канферэнцыі}} '''TEDxUlicaMinska''' — канферэнцыя паводле ліцэнзіі і ў фармаце [[TED (канферэнцыя)|TED]] (Technology, Entertainment, Design)<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlicaMinska Profile|website=TED.com|access-date=2026-03-31}}</ref>, якая адбылася 18 красавіка 2026 года ў [[Варшава|Варшаве]] ([[Польшча]]). Мерапрыемства было прысвечана ідэям беларускай супольнасці і навуковай дыяспары.<ref name=":1">{{Cite web|lang=be|url=https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|title=«Вы радыеактыўныя – і гэта цудоўная навіна». Пра што казалі на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419111127/https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://news.zerkalo.io/life/125453.html|title=«Родители всегда работали». Основатель EPAM Аркадий Добкин рассказал о своей семье и эмиграции в 90-е|website=Зеркало|date=2026-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419100307/https://news.zerkalo.io/life/125453.html|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref>. Арганізавана на валанцерскай аснове прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Польшчы (пад кіраўніцтвам [[Ганна Казлова|Ганны Казловай]]). Паводле ацэнак СМІ, падзея сабрала каля 300 гледачоў<ref name=":1" /> і стала першай канферэнцыяй франшызы TEDx, якую арганізавала беларуская дыяспара ў эміграцыі па-за межамі Беларусі.<ref name=":2">{{Cite web|lang=be|url=https://mostmedia.io/2026/04/15/tedx/|title=В Варшаве пройдет первая беларусская конференция TEDx в эмиграции|last=MOST|website=MOST Media|date=2026-04-15|access-date=2026-04-20}}</ref> == Фармат і тэматыка == Праграма мерапрыемства ўключала выступы дакладчыкаў у класічным для TEDx фармаце — кароткія прэзентацыі (да 10 хвілін), накіраваныя на асвятленне лакальных праблем, навуковых дасягненняў і культурных ініцыятыў. Галоўнай тэмай і слоганам канферэнцыі стала канцэпцыя «За межамі» (Beyond borders) — канферэнцыя прысвячалася людзям, якія вымушана ці па ўласным выбары перасеклі фізічныя або прафесійныя межы, і працягнулі сваю дзейнасць у іншых краінах<ref name=":3">{{Cite web|lang=ru|url=https://planbmedia.io/signal/tedxulicaminska-za-mezhami-kanferencyya-pra-ljudzej-yakiya-perasjokli-mezhy-i-zmyanili-neshta-sabe-i-svece.html|title=18 красавіка Варшава прыме TEDxUlicaMińska|first=План|last=Б|website=План Б.|date=2026-04-17|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.dw.com/ru/za-granicami-cto-obsuzdali-belorusy-na-tedx-v-varsave|title="За границами": что обсуждали белорусы на TEDx в Варшаве|author=Татьяна Гаргалык|date=2026-04-20|publisher=[[Deutsche Welle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260420065803/https://www.dw.com/ru/za-granicami-cto-obsuzdali-belorusy-na-tedx-v-varsave|archive-date=2026-04-20}}</ref>. Назва «Ulica Minska», нясе семантычную прывязку да кантэксту беларускай і ўсходнееўрапейскай супольнасці ў Варшаве<ref name=":2" />. Пляцоўкай для правядзення стала крэатыўная прастора B'Fort, створаная на месцы гістарычных руінаў аднаго з фартоў Варшаўскай крэпасці ХІХ стагоддзя<ref name=":1" />. Генеральным партнёрам мерапрыемства выступіла кампанія <nowiki>''Melnichek Investments'', а галоўным партнёрам — ''SMAR Global''</nowiki><ref name=":3" /> == Спікеры і тэмы == [[Файл:669852554 1362671182563080 4013622667728394752 n.jpg|міні|Афіша канферэнцыі з поўным складам спікераў 18 красавіка 2026 года]] Праграма канферэнцыі была падзелена на тры тэматычныя блокі па 4 дакладчыка ў блоку, агулам на сцэну выйшлі 11 дакладчыкаў <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-18}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":3" />. * Леў Львоўскі — эканаміст, акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC * Аляксандар Смірноў— хірург, нейрафізіёлаг. * Анастасія Зайцава—стратэг, ментар * Наталка Харытанюк—лінгвіст, паэтка * [[Рыгор Астапеня]] — палітолаг, заснавальнік ініцыятывы «Цэнтр новых ідэй» і дырэктар «Беларускай ініцыятывы» Chatham House. * [[Таццяна Міхайлаўна Заміроўская|Таццяна Заміроўская]]— пісьменніца, журналістка. Па бюракратычных прычынах выступ пісьменніцы Таццяны Заміроўскай дэманстраваўся гледачам у фармаце жывой трансляцыі<ref name=":3" />. * Валерый Астрынскі— прадпрымальнік, інвестар * Рамі Дхам—праграміст * Святлана Волчак— [[фізік]], [[Папулярызацыя навукі|папулярызатар навукі]], сузаснавальніца часопіса [[Памылка (часопіс)|Памылка]] * [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Сяргей Бесараб]]— навуковец, хімік, эксперт па радыяцыйнай і хімічнай бяспецы * Наталля Хадзякова— архітэктар, дызайнер * [[Аркадзь Міхайлавіч Добкін|Аркадзь Добкін]]— IT-прадпрымальнік, заснавальнік кампаніі EPAM Systems. == Гл. таксама == * [[TED (канферэнцыя)]] * [[Папулярызацыя навукі]] == Зноскі == {{заўвагі}} [[Катэгорыя:Канферэнцыя TED]] [[Катэгорыя:Красавік 2026 года]] [[Катэгорыя:2026 год у Польшчы]] [[Катэгорыя:Падзеі 18 красавіка]] [[Катэгорыя:Папулярызацыя навукі]] e4vs5qdl0mol0ds558xu2mumkjgrs42 5129783 5129749 2026-04-20T08:47:49Z Siarhei V 122587 5129783 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|няма значнасці}} {{Картка мерапрыемства|country={{Сцягафікацыя|Польшча}}|сайт=https://tedxulicaminska.com/|location=[[Варшава]], вул. Рацлавіцкая 99|status=Праведзена|name=TEDxUlicaMinska|genre=Канферэнцыя (фармат TEDx)|venue=Форт Макотаў (B'Fort)|first=18 красавіка 2026|organizer=незалежныя ліцэнзіяты (каманда Ганны Казловай)|image=[[Файл:TEDxUlicaMińska.jpg|250px]]|caption=лагатып канферэнцыі}} '''TEDxUlicaMinska''' — канферэнцыя паводле ліцэнзіі і ў фармаце [[TED (канферэнцыя)|TED]] (Technology, Entertainment, Design)<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlicaMinska Profile|website=TED.com|access-date=2026-03-31}}</ref>, якая адбылася 18 красавіка 2026 года ў [[Варшава|Варшаве]] ([[Польшча]]). Мерапрыемства было прысвечана ідэям беларускай супольнасці і навуковай дыяспары.<ref name=":1">{{Cite web|lang=be|url=https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|title=«Вы радыеактыўныя – і гэта цудоўная навіна». Пра што казалі на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419111127/https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://news.zerkalo.io/life/125453.html|title=«Родители всегда работали». Основатель EPAM Аркадий Добкин рассказал о своей семье и эмиграции в 90-е|website=Зеркало|date=2026-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419100307/https://news.zerkalo.io/life/125453.html|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref>. Арганізавана на валанцерскай аснове прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Польшчы (пад кіраўніцтвам [[Ганна Казлова|Ганны Казловай]]). Паводле ацэнак СМІ, падзея сабрала каля 300 гледачоў<ref name=":1" /> і стала першай канферэнцыяй франшызы TEDx, якую арганізавала беларуская дыяспара ў эміграцыі па-за межамі Беларусі.<ref name=":2">{{Cite web|lang=be|url=https://mostmedia.io/2026/04/15/tedx/|title=В Варшаве пройдет первая беларусская конференция TEDx в эмиграции|last=MOST|website=MOST Media|date=2026-04-15|access-date=2026-04-20}}</ref> == Фармат і тэматыка == Праграма мерапрыемства ўключала выступы дакладчыкаў у класічным для TEDx фармаце — кароткія прэзентацыі (да 10 хвілін), накіраваныя на асвятленне лакальных праблем, навуковых дасягненняў і культурных ініцыятыў. Галоўнай тэмай і слоганам канферэнцыі стала канцэпцыя «За межамі» (Beyond borders) — канферэнцыя прысвячалася людзям, якія вымушана ці па ўласным выбары перасеклі фізічныя або прафесійныя межы, і працягнулі сваю дзейнасць у іншых краінах<ref name=":3">{{Cite web|lang=ru|url=https://planbmedia.io/signal/tedxulicaminska-za-mezhami-kanferencyya-pra-ljudzej-yakiya-perasjokli-mezhy-i-zmyanili-neshta-sabe-i-svece.html|title=18 красавіка Варшава прыме TEDxUlicaMińska|first=План|last=Б|website=План Б.|date=2026-04-17|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.dw.com/ru/za-granicami-cto-obsuzdali-belorusy-na-tedx-v-varsave|title="За границами": что обсуждали белорусы на TEDx в Варшаве|author=Татьяна Гаргалык|date=2026-04-20|publisher=[[Deutsche Welle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260420065803/https://www.dw.com/ru/za-granicami-cto-obsuzdali-belorusy-na-tedx-v-varsave|archive-date=2026-04-20}}</ref>. Назва «Ulica Minska», нясе семантычную прывязку да кантэксту беларускай і ўсходнееўрапейскай супольнасці ў Варшаве<ref name=":2" />. Пляцоўкай для правядзення стала крэатыўная прастора B'Fort, створаная на месцы гістарычных руінаў аднаго з фартоў Варшаўскай крэпасці ХІХ стагоддзя<ref name=":1" />. Генеральным партнёрам мерапрыемства выступіла кампанія <nowiki>''Melnichek Investments'', а галоўным партнёрам — ''SMAR Global''</nowiki><ref name=":3" /> == Спікеры і тэмы == [[Файл:669852554 1362671182563080 4013622667728394752 n.jpg|міні|Афіша канферэнцыі з поўным складам спікераў 18 красавіка 2026 года]] Праграма канферэнцыі была падзелена на тры тэматычныя блокі па 4 дакладчыка ў блоку, агулам на сцэну выйшлі 11 дакладчыкаў <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-18}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":3" />. * Леў Львоўскі — эканаміст, акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC * Аляксандар Смірноў— хірург, нейрафізіёлаг. * Анастасія Зайцава—стратэг, ментар * Наталка Харытанюк—лінгвіст, паэтка * [[Рыгор Астапеня]] — палітолаг, заснавальнік ініцыятывы «Цэнтр новых ідэй» і дырэктар «Беларускай ініцыятывы» Chatham House. * [[Таццяна Міхайлаўна Заміроўская|Таццяна Заміроўская]]— пісьменніца, журналістка. Па бюракратычных прычынах выступ пісьменніцы Таццяны Заміроўскай дэманстраваўся гледачам у фармаце жывой трансляцыі<ref name=":3" />. * Валерый Астрынскі— прадпрымальнік, інвестар * Рамі Дхам—праграміст * Святлана Волчак— [[фізік]], [[Папулярызацыя навукі|папулярызатар навукі]], сузаснавальніца часопіса [[Памылка (часопіс)|Памылка]] * [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Сяргей Бесараб]]— навуковец, хімік, эксперт па радыяцыйнай і хімічнай бяспецы * Наталля Хадзякова— архітэктар, дызайнер * [[Аркадзь Міхайлавіч Добкін|Аркадзь Добкін]]— IT-прадпрымальнік, заснавальнік кампаніі EPAM Systems. == Гл. таксама == * [[TED (канферэнцыя)]] * [[Папулярызацыя навукі]] == Зноскі == {{заўвагі}} [[Катэгорыя:Канферэнцыя TED]] [[Катэгорыя:Красавік 2026 года]] [[Катэгорыя:2026 год у Польшчы]] [[Катэгорыя:Падзеі 18 красавіка]] [[Катэгорыя:Папулярызацыя навукі]] 0xuiqolh821x0oac3gu6ea7wq0tmick 5129849 5129783 2026-04-20T11:37:14Z Siarhei V 122587 5129849 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|няма значнасці}} {{Картка мерапрыемства|country={{Сцягафікацыя|Польшча}}|сайт=https://tedxulicaminska.com/|location=[[Варшава]], вул. Рацлавіцкая 99|status=Праведзена|name=TEDxUlicaMinska|genre=Канферэнцыя (фармат TEDx)|venue=Форт Макотаў (B'Fort)|first=18 красавіка 2026|organizer=незалежныя ліцэнзіяты (каманда Ганны Казловай)|image=[[Файл:TEDxUlicaMińska.jpg|250px]]|caption=лагатып канферэнцыі}} '''TEDxUlicaMinska''' — канферэнцыя паводле ліцэнзіі і ў фармаце [[TED (канферэнцыя)|TED]] (Technology, Entertainment, Design)<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlicaMinska Profile|website=TED.com|access-date=2026-03-31}}</ref>, якая адбылася 18 красавіка 2026 года ў [[Варшава|Варшаве]] ([[Польшча]]). Мерапрыемства было прысвечана ідэям беларускай супольнасці і навуковай дыяспары.<ref name=":1">{{Cite web|lang=be|url=https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|title=«Вы радыеактыўныя – і гэта цудоўная навіна». Пра што казалі на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419111127/https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://news.zerkalo.io/life/125453.html|title=«Родители всегда работали». Основатель EPAM Аркадий Добкин рассказал о своей семье и эмиграции в 90-е|website=Зеркало|date=2026-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419100307/https://news.zerkalo.io/life/125453.html|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref>. Арганізавана на валанцерскай аснове прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Польшчы (пад кіраўніцтвам [[Ганна Казлова|Ганны Казловай]]). Паводле ацэнак СМІ, падзея сабрала каля 300 гледачоў<ref name=":1" /> і стала першай канферэнцыяй франшызы TEDx, якую арганізавала беларуская дыяспара ў эміграцыі па-за межамі Беларусі.<ref name=":2">{{Cite web|lang=be|url=https://mostmedia.io/2026/04/15/tedx/|title=В Варшаве пройдет первая беларусская конференция TEDx в эмиграции|last=MOST|website=MOST Media|date=2026-04-15|access-date=2026-04-20}}</ref> == Фармат == Праграма мерапрыемства ўключала выступы дакладчыкаў у класічным для TEDx фармаце — кароткія прэзентацыі (да 10 хвілін), накіраваныя на асвятленне лакальных праблем, навуковых дасягненняў і культурных ініцыятыў. Галоўнай тэмай і слоганам канферэнцыі стала канцэпцыя «За межамі» (Beyond borders) — канферэнцыя прысвячалася людзям, якія вымушана ці па ўласным выбары перасеклі фізічныя або прафесійныя межы, і працягнулі сваю дзейнасць у іншых краінах<ref name=":3">{{Cite web|lang=ru|url=https://planbmedia.io/signal/tedxulicaminska-za-mezhami-kanferencyya-pra-ljudzej-yakiya-perasjokli-mezhy-i-zmyanili-neshta-sabe-i-svece.html|title=18 красавіка Варшава прыме TEDxUlicaMińska|first=План|last=Б|website=План Б.|date=2026-04-17|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.dw.com/ru/za-granicami-cto-obsuzdali-belorusy-na-tedx-v-varsave|title="За границами": что обсуждали белорусы на TEDx в Варшаве|author=Татьяна Гаргалык|date=2026-04-20|publisher=[[Deutsche Welle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260420065803/https://www.dw.com/ru/za-granicami-cto-obsuzdali-belorusy-na-tedx-v-varsave|archive-date=2026-04-20}}</ref>. Назва «Ulica Minska», нясе семантычную прывязку да кантэксту беларускай і ўсходнееўрапейскай супольнасці ў Варшаве<ref name=":2" />. Пляцоўкай для правядзення стала крэатыўная прастора B'Fort, створаная на месцы гістарычных руінаў аднаго з фартоў Варшаўскай крэпасці ХІХ стагоддзя<ref name=":1" />. Генеральным партнёрам мерапрыемства выступіла кампанія <nowiki>''Melnichek Investments'', а галоўным партнёрам — ''SMAR Global''</nowiki><ref name=":3" /> Агульная працягласць канференцыі склала больш за 5 гадзін.<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://racyja.com/by/kultura/u-varsave-adbylasja-kanferencyja-tedxulicaminska/|title=У Варшаве адбылася канферэнцыя TEDxUlicaMińska|last=|website=Рацыя|date=2026-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20260420112701/https://racyja.com/by/kultura/u-varsave-adbylasja-kanferencyja-tedxulicaminska/|archive-date=2026-04-20|access-date=2026-04-20}}</ref> == Спікеры і тэмы == [[Файл:669852554 1362671182563080 4013622667728394752 n.jpg|міні|Афіша канферэнцыі з поўным складам спікераў 18 красавіка 2026 года]] Праграма канферэнцыі была падзелена на тры тэматычныя блокі па 4 дакладчыка ў блоку, агулам на сцэну выйшлі 11 дакладчыкаў <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-18}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":3" /> * Леў Львоўскі — эканаміст, акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC * Аляксандар Смірноў— хірург, нейрафізіёлаг. * Анастасія Зайцава—стратэг, ментар * Наталка Харытанюк—лінгвіст, паэтка * [[Рыгор Астапеня]] — палітолаг, заснавальнік ініцыятывы «Цэнтр новых ідэй» і дырэктар «Беларускай ініцыятывы» Chatham House. * [[Таццяна Міхайлаўна Заміроўская|Таццяна Заміроўская]]— пісьменніца, журналістка. Па бюракратычных прычынах выступ пісьменніцы Таццяны Заміроўскай дэманстраваўся гледачам у фармаце жывой трансляцыі<ref name=":3" />. * Валерый Астрынскі— прадпрымальнік, інвестар * Рамі Дхам—праграміст * Святлана Волчак— [[фізік]], [[Папулярызацыя навукі|папулярызатар навукі]], сузаснавальніца часопіса [[Памылка (часопіс)|Памылка]] * [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Сяргей Бесараб]]— навуковец, хімік, эксперт па радыяцыйнай і хімічнай бяспецы * Наталля Хадзякова— архітэктар, дызайнер * [[Аркадзь Міхайлавіч Добкін|Аркадзь Добкін]]— IT-прадпрымальнік, заснавальнік кампаніі EPAM Systems. == Гл. таксама == * [[TED (канферэнцыя)]] * [[Папулярызацыя навукі]] == Зноскі == {{заўвагі}} [[Катэгорыя:Канферэнцыя TED]] [[Катэгорыя:Красавік 2026 года]] [[Катэгорыя:2026 год у Польшчы]] [[Катэгорыя:Падзеі 18 красавіка]] [[Катэгорыя:Папулярызацыя навукі]] 1o9231575x8ltwfvwowy2egxrarvfgo 5129852 5129849 2026-04-20T11:39:37Z Siarhei V 122587 5129852 wikitext text/x-wiki {{да выдалення|няма значнасці}} {{Картка мерапрыемства|country={{Сцягафікацыя|Польшча}}|сайт=https://tedxulicaminska.com/|location=[[Варшава]], вул. Рацлавіцкая 99|status=Праведзена|name=TEDxUlicaMinska|genre=Канферэнцыя (фармат TEDx)|venue=Форт Макотаў (B'Fort)|first=18 красавіка 2026|organizer=незалежныя ліцэнзіяты (каманда Ганны Казловай)|image=[[Файл:TEDxUlicaMińska.jpg|250px]]|caption=лагатып канферэнцыі}} '''TEDxUlicaMinska''' — канферэнцыя паводле ліцэнзіі і ў фармаце [[TED (канферэнцыя)|TED]] (Technology, Entertainment, Design)<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlicaMinska Profile|website=TED.com|access-date=2026-03-31}}</ref>, якая адбылася 18 красавіка 2026 года ў [[Варшава|Варшаве]] ([[Польшча]]). Мерапрыемства было прысвечана ідэям беларускай супольнасці і навуковай дыяспары.<ref name=":1">{{Cite web|lang=be|url=https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|title=«Вы радыеактыўныя – і гэта цудоўная навіна». Пра што казалі на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=belsat.eu|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419111127/https://belsat.eu/92786159/wulica-minska-tedx|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://news.zerkalo.io/life/125453.html|title=«Родители всегда работали». Основатель EPAM Аркадий Добкин рассказал о своей семье и эмиграции в 90-е|website=Зеркало|date=2026-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20260419100307/https://news.zerkalo.io/life/125453.html|archive-date=2026-04-19|access-date=2026-04-19}}</ref>. Арганізавана на валанцерскай аснове прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Польшчы (пад кіраўніцтвам [[Ганна Казлова|Ганны Казловай]]). Паводле ацэнак СМІ, падзея сабрала каля 300 гледачоў<ref name=":1" /> і стала першай канферэнцыяй франшызы TEDx, якую арганізавала беларуская дыяспара ў эміграцыі па-за межамі Беларусі.<ref name=":2">{{Cite web|lang=be|url=https://mostmedia.io/2026/04/15/tedx/|title=В Варшаве пройдет первая беларусская конференция TEDx в эмиграции|last=MOST|website=MOST Media|date=2026-04-15|access-date=2026-04-20}}</ref><ref name=":4" /> == Фармат == Праграма мерапрыемства ўключала выступы дакладчыкаў у класічным для TEDx фармаце — кароткія прэзентацыі (да 10 хвілін), накіраваныя на асвятленне лакальных праблем, навуковых дасягненняў і культурных ініцыятыў. Галоўнай тэмай і слоганам канферэнцыі стала канцэпцыя «За межамі» (Beyond borders) — канферэнцыя прысвячалася людзям, якія вымушана ці па ўласным выбары перасеклі фізічныя або прафесійныя межы, і працягнулі сваю дзейнасць у іншых краінах<ref name=":3">{{Cite web|lang=ru|url=https://planbmedia.io/signal/tedxulicaminska-za-mezhami-kanferencyya-pra-ljudzej-yakiya-perasjokli-mezhy-i-zmyanili-neshta-sabe-i-svece.html|title=18 красавіка Варшава прыме TEDxUlicaMińska|first=План|last=Б|website=План Б.|date=2026-04-17|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.dw.com/ru/za-granicami-cto-obsuzdali-belorusy-na-tedx-v-varsave|title="За границами": что обсуждали белорусы на TEDx в Варшаве|author=Татьяна Гаргалык|date=2026-04-20|publisher=[[Deutsche Welle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260420065803/https://www.dw.com/ru/za-granicami-cto-obsuzdali-belorusy-na-tedx-v-varsave|archive-date=2026-04-20}}</ref>. Назва «Ulica Minska», нясе семантычную прывязку да кантэксту беларускай і ўсходнееўрапейскай супольнасці ў Варшаве<ref name=":2" />. Пляцоўкай для правядзення стала крэатыўная прастора B'Fort, створаная на месцы гістарычных руінаў аднаго з фартоў Варшаўскай крэпасці ХІХ стагоддзя<ref name=":1" />. Генеральным партнёрам мерапрыемства выступіла кампанія <nowiki>''Melnichek Investments'', а галоўным партнёрам — ''SMAR Global''</nowiki><ref name=":3" /> Агульная працягласць канференцыі склала больш за 5 гадзін.<ref name=":4">{{Cite web|lang=be|url=https://racyja.com/by/kultura/u-varsave-adbylasja-kanferencyja-tedxulicaminska/|title=У Варшаве адбылася канферэнцыя TEDxUlicaMińska|last=|website=Рацыя|date=2026-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20260420112701/https://racyja.com/by/kultura/u-varsave-adbylasja-kanferencyja-tedxulicaminska/|archive-date=2026-04-20|access-date=2026-04-20}}</ref> == Спікеры і тэмы == [[Файл:669852554 1362671182563080 4013622667728394752 n.jpg|міні|Афіша канферэнцыі з поўным складам спікераў 18 красавіка 2026 года]] Праграма канферэнцыі была падзелена на тры тэматычныя блокі па 4 дакладчыка ў блоку, агулам на сцэну выйшлі 11 дакладчыкаў <ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-18}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":3" /> * Леў Львоўскі — эканаміст, акадэмічны дырэктар даследчага цэнтра BEROC * Аляксандар Смірноў— хірург, нейрафізіёлаг. * Анастасія Зайцава—стратэг, ментар * Наталка Харытанюк—лінгвіст, паэтка * [[Рыгор Астапеня]] — палітолаг, заснавальнік ініцыятывы «Цэнтр новых ідэй» і дырэктар «Беларускай ініцыятывы» Chatham House. * [[Таццяна Міхайлаўна Заміроўская|Таццяна Заміроўская]]— пісьменніца, журналістка. Па бюракратычных прычынах выступ пісьменніцы Таццяны Заміроўскай дэманстраваўся гледачам у фармаце жывой трансляцыі<ref name=":3" />. * Валерый Астрынскі— прадпрымальнік, інвестар * Рамі Дхам—праграміст * Святлана Волчак— [[фізік]], [[Папулярызацыя навукі|папулярызатар навукі]], сузаснавальніца часопіса [[Памылка (часопіс)|Памылка]] * [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Сяргей Бесараб]]— навуковец, хімік, эксперт па радыяцыйнай і хімічнай бяспецы * Наталля Хадзякова— архітэктар, дызайнер * [[Аркадзь Міхайлавіч Добкін|Аркадзь Добкін]]— IT-прадпрымальнік, заснавальнік кампаніі EPAM Systems. == Гл. таксама == * [[TED (канферэнцыя)]] * [[Папулярызацыя навукі]] == Зноскі == {{заўвагі}} [[Катэгорыя:Канферэнцыя TED]] [[Катэгорыя:Красавік 2026 года]] [[Катэгорыя:2026 год у Польшчы]] [[Катэгорыя:Падзеі 18 красавіка]] [[Катэгорыя:Папулярызацыя навукі]] 25nm9pu1n80pb2332sxl6e8wc4egxor 1 806595 5129782 5129467 2026-04-20T08:47:26Z Siarhei V 122587 /* Значнасць */ Адказ 5129782 wikitext text/x-wiki == Значнасць == Дадайце калі ласка спасылкі на неафіляваныя крыніцы і выкіньце лішнюю інфармацыю з першаснай крыніцы або без крыніц. Пакуль што выглядае як рэклама ці нешта падобнае. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 19 красавіка 2026 (+03) :Прывітанне! Так, зараз артыкул абапіраецца ў асноўным на першасныя крыніцы. Але справа ў тым, што сама канферэнцыя адбылася літаральна ўчора (18 красавіка 2026 года). На дадзены момант матэрыялы незалежных СМІ знаходзяцца ў працы журналістаў. Улічваючы маштаб падзеі і ўзровень запрошаных дакладчыкаў (значныя прадстаўнікі навуковага і бізнес-асяроддзя беларускай дыяспары), шырокае асвятленне ў другасных аўтарытэтных медыя гарантаванае. Як толькі ў бліжэйшыя некалькі дзён выйдуць пост-рэлізы, рэпартажы і інтэрв'ю на старонках незалежных навінавых парталаў, я неадкладна дадам адпаведныя спасылкі ў раздзел крыніц, што цалкам і канчаткова задаволіць крытэрый [[ВП:ЗНАЧ]]. Калі ласка, дайце артыкулу некалькі дзён, каб я мог дапоўніць яго другаснымі крыніцамі па меры іх публікацыі, не выстаўляйце яго пакуль да выдалення. Дзякуй за разуменне! [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 01:19, 19 красавіка 2026 (+03) ::@[[Удзельнік:Siarhei V|Siarhei V]] вітаю! Так, добра, пачакаем. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 10:11, 19 красавіка 2026 (+03) :::Прывітанне! Па выніках мерапрыемства выйшлі публікацыі у буйных медыях (Люстэрка, Белсат, DW). Дадаў іх у артыкул, прыбяру шаблон "Значнасць" [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:47, 20 красавіка 2026 (+03) jm1ssxs10fruwqfh4dr91ir07y2kl9n 5129833 5129782 2026-04-20T10:38:10Z Plaga med 116903 /* Значнасць */ Адказ 5129833 wikitext text/x-wiki == Значнасць == Дадайце калі ласка спасылкі на неафіляваныя крыніцы і выкіньце лішнюю інфармацыю з першаснай крыніцы або без крыніц. Пакуль што выглядае як рэклама ці нешта падобнае. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 19 красавіка 2026 (+03) :Прывітанне! Так, зараз артыкул абапіраецца ў асноўным на першасныя крыніцы. Але справа ў тым, што сама канферэнцыя адбылася літаральна ўчора (18 красавіка 2026 года). На дадзены момант матэрыялы незалежных СМІ знаходзяцца ў працы журналістаў. Улічваючы маштаб падзеі і ўзровень запрошаных дакладчыкаў (значныя прадстаўнікі навуковага і бізнес-асяроддзя беларускай дыяспары), шырокае асвятленне ў другасных аўтарытэтных медыя гарантаванае. Як толькі ў бліжэйшыя некалькі дзён выйдуць пост-рэлізы, рэпартажы і інтэрв'ю на старонках незалежных навінавых парталаў, я неадкладна дадам адпаведныя спасылкі ў раздзел крыніц, што цалкам і канчаткова задаволіць крытэрый [[ВП:ЗНАЧ]]. Калі ласка, дайце артыкулу некалькі дзён, каб я мог дапоўніць яго другаснымі крыніцамі па меры іх публікацыі, не выстаўляйце яго пакуль да выдалення. Дзякуй за разуменне! [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 01:19, 19 красавіка 2026 (+03) ::@[[Удзельнік:Siarhei V|Siarhei V]] вітаю! Так, добра, пачакаем. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 10:11, 19 красавіка 2026 (+03) :::Прывітанне! Па выніках мерапрыемства выйшлі публікацыі у буйных медыях (Люстэрка, Белсат, DW). Дадаў іх у артыкул, прыбяру шаблон "Значнасць" [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:47, 20 красавіка 2026 (+03) ::::адзначу, што значнасць яшчэ хісткая ўсё ж [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:38, 20 красавіка 2026 (+03) 8ahv89ix6309wljzxt23ssaef6xn85k 5129855 5129833 2026-04-20T11:44:25Z Siarhei V 122587 /* Значнасць */ Адказ 5129855 wikitext text/x-wiki == Значнасць == Дадайце калі ласка спасылкі на неафіляваныя крыніцы і выкіньце лішнюю інфармацыю з першаснай крыніцы або без крыніц. Пакуль што выглядае як рэклама ці нешта падобнае. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 19 красавіка 2026 (+03) :Прывітанне! Так, зараз артыкул абапіраецца ў асноўным на першасныя крыніцы. Але справа ў тым, што сама канферэнцыя адбылася літаральна ўчора (18 красавіка 2026 года). На дадзены момант матэрыялы незалежных СМІ знаходзяцца ў працы журналістаў. Улічваючы маштаб падзеі і ўзровень запрошаных дакладчыкаў (значныя прадстаўнікі навуковага і бізнес-асяроддзя беларускай дыяспары), шырокае асвятленне ў другасных аўтарытэтных медыя гарантаванае. Як толькі ў бліжэйшыя некалькі дзён выйдуць пост-рэлізы, рэпартажы і інтэрв'ю на старонках незалежных навінавых парталаў, я неадкладна дадам адпаведныя спасылкі ў раздзел крыніц, што цалкам і канчаткова задаволіць крытэрый [[ВП:ЗНАЧ]]. Калі ласка, дайце артыкулу некалькі дзён, каб я мог дапоўніць яго другаснымі крыніцамі па меры іх публікацыі, не выстаўляйце яго пакуль да выдалення. Дзякуй за разуменне! [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 01:19, 19 красавіка 2026 (+03) ::@[[Удзельнік:Siarhei V|Siarhei V]] вітаю! Так, добра, пачакаем. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 10:11, 19 красавіка 2026 (+03) :::Прывітанне! Па выніках мерапрыемства выйшлі публікацыі у буйных медыях (Люстэрка, Белсат, DW). Дадаў іх у артыкул, прыбяру шаблон "Значнасць" [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:47, 20 красавіка 2026 (+03) ::::адзначу, што значнасць яшчэ хісткая ўсё ж [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:38, 20 красавіка 2026 (+03) :::::Ну чаго, я мяркую што наяўнасць адразу некалькіх разгорнутых рэпартажных матэрыялаў у найбуйнейшых рэгіянальных і міжнародных медыя цалкам задавальняе патрабаванні агульнага крытэрыю значнасці з шматкратным запасам. Значнасць - яна ж па наяўнасці дэталёвага асвятлення ў незалежных другасных АД. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 14:44, 20 красавіка 2026 (+03) 5idn8hbsrjr9wxrylc6xda99ykqcnm1 0 806600 5129643 5129528 2026-04-19T18:19:20Z M.L.Bot 261 /* Эвалюцыя форм і канструкцый */ 5129643 wikitext text/x-wiki '''Гаршковая кафля''' — найстаражытнейшы від [[Пячная кафля|пячной кафлі]], тып архітэктурна-дэкаратыўнай керамікі, які ўжываўся ў будаўніцтве печаў на тэрыторыі Беларусі з XIV ст.{{sfn|Трусаў|1993|p=3}} == Гісторыя == [[Файл:DH Becherkachel.jpg|міні|Архаічны востраканечны тып гаршковай кафлі XIII ст. з [[Рэйнланд]]а.]] [[Файл:Belarusian Traditional Ceramic Tiles and Pottery 2024.09.01 Exposition of Hrodna Old Castle.jpg|міні|На верхняй паліцы пяць гаршковых кафляў розных відаў і [[Галаснікі|галаснік]] (крайні злева), экспазіцыя музея ў гродзенскім [[Стары замак (Гродна)|Старым замку]].]] Гаршковая кафля мела пераважна тэхнічныя функцыі — павышала цеплааддачу печы; аблягчала канструкцыю печы; павышала ўстойлівасць печы тэрмічным перападам{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Першыя вядомыя на тэрыторыі Беларусі асобнікі датуюць пачаткам XIV ст., яны знойдзены археалагічнымі раскопкамі ў [[Полацк|Полацку]], [[Ліда|Лідзе]] і [[Навагрудак|Наваградку]].{{sfn|Трусаў|1993|p=4}} У XIV і XV стагоддзях паступова пераходзілі ад выкарыстання адзінкавых кафляў-гаршкоў, якія ўмуроўвалі ў глінабітную печ, да пабудовы печаў з кафлямі на ўсёй паверхні{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Гаршковую кафлю працягвалі ўжываць ў XVII ст. і, магчыма, у пачатку XVIII ст., асабліва ў вёсцы{{sfn|Трусаў|1993|p=6}}. == Тэхналогія вырабу == Кафлі ранняга перыяду рабілі ў ляпной тэхніцы персцянёва-налепным спосабам, пасля падпраўлялі на прымітыўным маларухомым ганчарным крузе{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Абпальвалі на адкрытым агні{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Як сыравіну выкарыстоўвалі нятлустую гліняную масу з дамешкамі [[Жвір|жвіру]] або жарствы{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. На донцах некаторых кафляў XIV ст. ёсць ганчарныя клеймы{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. З канца XV ст. для аздаблення паверхні пачалі ўжываць свінцовую [[Паліва (кераміка)|паліву (глазуру)]]{{sfn|Трусаў|1993|p=6}}. Для атрымання празрыстага зялёнага колеру («мураўлёнай» кафлі) у склад палівы з перапаленага [[Свінец|свінцу]], рачнога пяску і глею, дадавалі вокіс [[Медзь|медзі]]{{sfn|Трусаў|1993|p=7}}. У 2-й палове XVI ст. міскавую гаршковую кафлю ўсё часцей пакрывалі зялёнай палівай знутры, яе дно аздаблялі прамымі ці хвалістымі лініямі або слядамі пальцаў, што было зручна праз невысокія борцікі гэтага віду кафлі{{sfn|Трусаў|1993|p=11}}. == Эвалюцыя форм і канструкцый == [[Файл:Belarusian Traditional Ceramic Stove 2024.09.01 Exposition of Hrodna Old Castle.jpg|міні|Рэканструкцыя печы з ужываннем гаршковай кафлі розных відаў і этапаў развіцця ў экспазіцыі музея гродзенскага Старога замка.]] Ранняя гаршковая кафля мела слоікава-цыліндрычнае тулава вышынёй 21—24 см і дыяметрам 10—14 см {{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. На паверхні сценак такіх вырабаў відаць сляды кругавой лепкі, налеплівання{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Пазней, каб шчыльна ставіць цыліндрычныя кафлі адну да другой, змянілі форму іх вусця{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Круглае вусце пачалі ўгінаць, дадаваць да яго налепы, такім чынам стваралі трох-, чатырох- , пяці- або шасціпялёсткавыя абрысы, а таксама абрысы трохвугольніка або квадрата{{sfn|Трусаў|1993|p=5}}. Для стандартызацыі памераў і надання вусцю пэўнай формы пачалі выкарыстоўваць драўляныя формы, што ператварыла кафлю ў стандартызаваны модуль{{sfn|Трусаў|1993|p=5}}. У працэсе развіцця ўзнікла мноства варыянтаў гаршковай кафлі — высокія і вузкія; шырокія і нізкія; міскавага тыпу; талеркавага тыпу{{sfn|Трусаў|1993|p=5}}. На мяжы XV—XVI стст. да донца кафляў міскавага і талеркавага тыпаў пачалі дадаваць «румпу» — гліняны цыліндр, зроблены на ганчарным крузе, для лепшага мацавання на сцяну печы{{sfn|Трусаў|1993|p=6}}. Гэта паклала пачатак пераходу да каробкавага тыпу кафлі{{sfn|Трусаў|1993|p=6}}. Па баках ранніх румпаў часам рабілі глыбокія сеткавыя насечкі для лепшага мацавання ў абліцоўцы печы{{sfn|Трусаў|1993|p=6}}. У XVI ст. вядомы камбінаваныя печы, іх ніжні ярус складалі з міскавай кафлі, а верхні — з каробкавай{{sfn|Трусаў|1993|p=11}}. Такія канструкцыі знойдзены археолагамі ў [[Лідскі замак|Лідскім]] і [[Заслаўскі замак|Заслаўскім]] замках, а таксама ў [[Мазырскі замак|Мазыры]]{{sfn|Трусаў|1993|p=11}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул|аўтар=Ганецкая І. У.|загаловак=Мастацкая кераміка Мсціслава|выданне=Весці АН БССР. Серыя грамадскіх навук|год=1990|нумар=1|старонкі=75}} * {{кніга|аўтар=Заяц Ю. А.|загаловак=Заслаўская кафля|месца=Мінск|год=1990|старонкі=21}} * {{артыкул|аўтар=Осе И.|загаловак=Возникновение изразцовых печей в Латвии|выданне=Археология и история западных балтов|месца=Клайпеда|год=1989|старонкі=141}} * {{кніга|ref = Трусаў|аўтар = Трусаў А. А.|частка =|загаловак = Беларускае кафлярства|арыгінал =|спасылка =|адказны = рэдактар А. Селязнёва; вокладка мастака Э. Дзмітрыева; тэхн. рэдактар Г. Раманчук |выданне = |месца = Мінск |выдавецтва = Беларускі інстытут праблем культуры |год = 1993 |том =|pages =|allpages = 55|серыя =|isbn = 5-7815-1102-4|тыраж = 5000}} * {{артыкул|аўтар=Трусаў А. А., Угрыновіч У. В.|загаловак=Тыпалогія і храналогія лідскай кафлі|выданне=Помнікі мастацкай культуры Беларусі: Новыя даследаванні|месца=Мінск|год=1989|старонкі=198}} * {{кніга|аўтар=Филиппов А. В.|загаловак=Древнерусские изразцы. Вып. 1|месца=М.|год=1938|старонкі=11}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Кафля]] odovuewxknohn5jkpgc0slj8td7awbi 5129761 5129643 2026-04-20T08:04:53Z M.L.Bot 261 /* Гісторыя */ сена салома 5129761 wikitext text/x-wiki '''Гаршковая кафля''' — найстаражытнейшы від [[Пячная кафля|пячной кафлі]], тып архітэктурна-дэкаратыўнай керамікі, які ўжываўся ў будаўніцтве печаў на тэрыторыі Беларусі з XIV ст.{{sfn|Трусаў|1993|p=3}} == Гісторыя == [[Файл:DH Becherkachel.jpg|міні|Архаічны востраканечны тып гаршковай кафлі XIII ст. з [[Рэйнланд]]а.]] [[Файл:Belarusian Traditional Ceramic Tiles and Pottery 2024.09.01 Exposition of Hrodna Old Castle.jpg|міні|На верхняй паліцы пяць гаршковых кафляў розных відаў і [[Галаснікі|галаснік]] (крайні справа), экспазіцыя музея ў гродзенскім [[Стары замак (Гродна)|Старым замку]].]] Гаршковая кафля мела пераважна тэхнічныя функцыі — павышала цеплааддачу печы; аблягчала канструкцыю печы; павышала ўстойлівасць печы тэрмічным перападам{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Першыя вядомыя на тэрыторыі Беларусі асобнікі датуюць пачаткам XIV ст., яны знойдзены археалагічнымі раскопкамі ў [[Полацк|Полацку]], [[Ліда|Лідзе]] і [[Навагрудак|Наваградку]].{{sfn|Трусаў|1993|p=4}} У XIV і XV стагоддзях паступова пераходзілі ад выкарыстання адзінкавых кафляў-гаршкоў, якія ўмуроўвалі ў глінабітную печ, да пабудовы печаў з кафлямі на ўсёй паверхні{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Гаршковую кафлю працягвалі ўжываць ў XVII ст. і, магчыма, у пачатку XVIII ст., асабліва ў вёсцы{{sfn|Трусаў|1993|p=6}}. == Тэхналогія вырабу == Кафлі ранняга перыяду рабілі ў ляпной тэхніцы персцянёва-налепным спосабам, пасля падпраўлялі на прымітыўным маларухомым ганчарным крузе{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Абпальвалі на адкрытым агні{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Як сыравіну выкарыстоўвалі нятлустую гліняную масу з дамешкамі [[Жвір|жвіру]] або жарствы{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. На донцах некаторых кафляў XIV ст. ёсць ганчарныя клеймы{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. З канца XV ст. для аздаблення паверхні пачалі ўжываць свінцовую [[Паліва (кераміка)|паліву (глазуру)]]{{sfn|Трусаў|1993|p=6}}. Для атрымання празрыстага зялёнага колеру («мураўлёнай» кафлі) у склад палівы з перапаленага [[Свінец|свінцу]], рачнога пяску і глею, дадавалі вокіс [[Медзь|медзі]]{{sfn|Трусаў|1993|p=7}}. У 2-й палове XVI ст. міскавую гаршковую кафлю ўсё часцей пакрывалі зялёнай палівай знутры, яе дно аздаблялі прамымі ці хвалістымі лініямі або слядамі пальцаў, што было зручна праз невысокія борцікі гэтага віду кафлі{{sfn|Трусаў|1993|p=11}}. == Эвалюцыя форм і канструкцый == [[Файл:Belarusian Traditional Ceramic Stove 2024.09.01 Exposition of Hrodna Old Castle.jpg|міні|Рэканструкцыя печы з ужываннем гаршковай кафлі розных відаў і этапаў развіцця ў экспазіцыі музея гродзенскага Старога замка.]] Ранняя гаршковая кафля мела слоікава-цыліндрычнае тулава вышынёй 21—24 см і дыяметрам 10—14 см {{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. На паверхні сценак такіх вырабаў відаць сляды кругавой лепкі, налеплівання{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Пазней, каб шчыльна ставіць цыліндрычныя кафлі адну да другой, змянілі форму іх вусця{{sfn|Трусаў|1993|p=4}}. Круглае вусце пачалі ўгінаць, дадаваць да яго налепы, такім чынам стваралі трох-, чатырох- , пяці- або шасціпялёсткавыя абрысы, а таксама абрысы трохвугольніка або квадрата{{sfn|Трусаў|1993|p=5}}. Для стандартызацыі памераў і надання вусцю пэўнай формы пачалі выкарыстоўваць драўляныя формы, што ператварыла кафлю ў стандартызаваны модуль{{sfn|Трусаў|1993|p=5}}. У працэсе развіцця ўзнікла мноства варыянтаў гаршковай кафлі — высокія і вузкія; шырокія і нізкія; міскавага тыпу; талеркавага тыпу{{sfn|Трусаў|1993|p=5}}. На мяжы XV—XVI стст. да донца кафляў міскавага і талеркавага тыпаў пачалі дадаваць «румпу» — гліняны цыліндр, зроблены на ганчарным крузе, для лепшага мацавання на сцяну печы{{sfn|Трусаў|1993|p=6}}. Гэта паклала пачатак пераходу да каробкавага тыпу кафлі{{sfn|Трусаў|1993|p=6}}. Па баках ранніх румпаў часам рабілі глыбокія сеткавыя насечкі для лепшага мацавання ў абліцоўцы печы{{sfn|Трусаў|1993|p=6}}. У XVI ст. вядомы камбінаваныя печы, іх ніжні ярус складалі з міскавай кафлі, а верхні — з каробкавай{{sfn|Трусаў|1993|p=11}}. Такія канструкцыі знойдзены археолагамі ў [[Лідскі замак|Лідскім]] і [[Заслаўскі замак|Заслаўскім]] замках, а таксама ў [[Мазырскі замак|Мазыры]]{{sfn|Трусаў|1993|p=11}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул|аўтар=Ганецкая І. У.|загаловак=Мастацкая кераміка Мсціслава|выданне=Весці АН БССР. Серыя грамадскіх навук|год=1990|нумар=1|старонкі=75}} * {{кніга|аўтар=Заяц Ю. А.|загаловак=Заслаўская кафля|месца=Мінск|год=1990|старонкі=21}} * {{артыкул|аўтар=Осе И.|загаловак=Возникновение изразцовых печей в Латвии|выданне=Археология и история западных балтов|месца=Клайпеда|год=1989|старонкі=141}} * {{кніга|ref = Трусаў|аўтар = Трусаў А. А.|частка =|загаловак = Беларускае кафлярства|арыгінал =|спасылка =|адказны = рэдактар А. Селязнёва; вокладка мастака Э. Дзмітрыева; тэхн. рэдактар Г. Раманчук |выданне = |месца = Мінск |выдавецтва = Беларускі інстытут праблем культуры |год = 1993 |том =|pages =|allpages = 55|серыя =|isbn = 5-7815-1102-4|тыраж = 5000}} * {{артыкул|аўтар=Трусаў А. А., Угрыновіч У. В.|загаловак=Тыпалогія і храналогія лідскай кафлі|выданне=Помнікі мастацкай культуры Беларусі: Новыя даследаванні|месца=Мінск|год=1989|старонкі=198}} * {{кніга|аўтар=Филиппов А. В.|загаловак=Древнерусские изразцы. Вып. 1|месца=М.|год=1938|старонкі=11}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Кафля]] 42642nt3p0zlcfjp3qwpv6iay8m0228 1 806615 5129549 5129482 2026-04-19T12:23:45Z JerzyKundrat 174 5129549 wikitext text/x-wiki {{Паведамленне ЦВВ|даты=|тэкст=Спрэчны характар '''[[Смерць Джэфры Эпштэйна|смерці]]''' [[Джэфры Эпштэйн]]а спарадзіў [[інтэрнэт-мем]].|архіў=08-03-2026}} ni7bdqx8tee2foepwpjkqli5ibgymli 1 806616 5129548 5129483 2026-04-19T12:23:11Z JerzyKundrat 174 5129548 wikitext text/x-wiki {{Паведамленне ЦВВ|даты=|тэкст='''[[Абу Лулу|Суданскі генерал]]''' выхваляўся [[Разня ў Эль-Фашыры (2025)|масавымі забойствамі]] на прамой трансляцыі ў [[TikTok]].|архіў=08-03-2026}} bmcnpexlicc4ykf21pzbl9xfldx76h9 1 806617 5129547 5129484 2026-04-19T12:22:25Z JerzyKundrat 174 5129547 wikitext text/x-wiki {{Паведамленне ЦВВ|даты=|тэкст='''[[Гродзенскія вербы]]''' ў адрозненне ад '''[[Віленскія вербы|віленскіх]]''' маюць характэрную плоскую форму.|архіў=08-03-2026}} rfmos8lr1w9fi8p45z2uvt3384phr6f 0 806619 5129687 5129505 2026-04-20T04:47:00Z StarDeg 16311 /* У ролях */ 5129687 wikitext text/x-wiki {{фільм}} «'''Зігзаг поспеху'''» — савецкі мастацкі трагікамедыйны фільм 1968 года, пастаўлены рэжысёрам Эльдарам Разанавым на «Масфільме». Сцэнар карціны быў заснаваны на аднайменнай аповесці Разанава і Эміля Брагінскага. У аснове сюжэту — гісторыя фатографа Валодзі Арэшнікава, які выйграў у латарэю буйную суму на грошы, запазычаныя з касы ўзаемадапамогі фотаатэлье. == У ролях == * [[Яўген Лявонаў]] * [[Ірына Канстанцінаўна Скобцава|Ірына Скобцава]] * [[Яўген Аляксандравіч Еўсцігнееў|Яўген Еўсцігнееў]] {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Фільмы студыі «Масфільм»]] [[Катэгорыя:Кінакамедыі 1968 года]] kitq8eoko467t477hwqywurf7sc8u2s 5129689 5129687 2026-04-20T04:56:32Z StarDeg 16311 5129689 wikitext text/x-wiki {{фільм}} «'''Зігзаг поспеху'''» — савецкі мастацкі трагікамедыйны фільм 1968 года, пастаўлены рэжысёрам Эльдарам Разанавым на «Масфільме». Сцэнар карціны быў заснаваны на аднайменнай аповесці Разанава і [[Эміль Веньямінавіч Брагінскі|Эміля Брагінскага]]. У аснове сюжэту — гісторыя фатографа Валодзі Арэшнікава, які выйграў у латарэю буйную суму на грошы, запазычаныя з касы ўзаемадапамогі фотаатэлье. == У ролях == * [[Яўген Лявонаў]] * [[Ірына Канстанцінаўна Скобцава|Ірына Скобцава]] * [[Яўген Аляксандравіч Еўсцігнееў|Яўген Еўсцігнееў]] {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Фільмы студыі «Масфільм»]] [[Катэгорыя:Кінакамедыі 1968 года]] 5ne2hx2pxfrqvowve71vmgnio0crqrj 0 806624 5129538 2026-04-19T11:59:16Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Карціна | Назва = Дзяўчына з браткамі | Арыгінальная назва= {{lang-ru|Девушка с анютиными глазками / Девушка с незабудками}} | Выява = | Памер выявы = | Мастак = [[Юрый Майсеевіч Пэн]] | Год = 1915—1917 | Тэхніка = | Памеры = | Муз...» 5129538 wikitext text/x-wiki {{Карціна | Назва = Дзяўчына з браткамі | Арыгінальная назва= {{lang-ru|Девушка с анютиными глазками / Девушка с незабудками}} | Выява = | Памер выявы = | Мастак = [[Юрый Майсеевіч Пэн]] | Год = 1915—1917 | Тэхніка = | Памеры = | Музей = [[Віцебскі мастацкі музей]] | Горад = [[Віцебск]] }} '''«Дзяўчы́на з братка́мі»''' (альтэрнатыўная назва — '''«Дзяўчы́на з незабу́дкамі»''') — карціна беларускага [[мастак]]а і педагога [[Юрый Майсеевіч Пэн|Юрыя Майсеевіча Пэна]], створаная ў 1915—1917 гадах. Сёння існуюць дзве практычна ідэнтычныя работы пад такой назвай, якія захоўваюцца ў калекцыі [[Віцебскі мастацкі музей|Віцебскага мастацкага музея]]<ref name="sb2023">{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/tainstvennaya-nezabudka.html|title=Таинственная «Незабудка»|author=Вольга Давыдава|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=3 чэрвеня 2023|lang=ru|accessdate=10 ліпеня 2024}}</ref>. == Апісанне і гісторыя стварэння == На палатне адлюстравана чарнявая жыццярадасная дзяўчына, да блузкі якой прымацаваны кветкі — [[Браткі|браткі]] (або [[Незабудка|незабудкі]])<ref name="sb2023" />. З гісторыяй стварэння гэтага партрэта звязана папулярная віцебская легенда пра каханне сталага мастака да маладой «губернатарскай дачкі». Згодна з успамінамі мастака [[Яўген Яфімавіч Мінін|Яўгена Мініна]], якія пазней пераказваў скульптар [[Заір Ісаакавіч Азгур|Заір Азгур]], Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэн абагаўляў гэтую дзяўчыну і вельмі цяжка перажываў яе ад'езд за мяжу. Паводле слоў Я.&nbsp;Мініна, на працягу васьмі гадоў знаёмства мастак напісаў дванаццаць яе партрэтаў, і на кожным новым яна выглядала ўсё больш чароўнай. На схіле гадоў сам Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэн таксама расказваў віцебскаму бібліятэкару М. Брукашу пра любімую дзяўчыну, якая з'ехала ў [[Францыя|Францыю]], і згадваў, што напісаў яе партрэт пад назвай «Незабудка»<ref name="sb2023" />. Сучасныя даследчыкі ставяцца да гэтай легенды з асцярожнасцю, адзначаючы, што ні ў адной з сем'яў віцебскіх губернатараў таго часу не было дачкі адпаведнага ўзросту, а таксама ніхто з іх не займаў гэтую пасаду цэлых восем гадоў. Аднак існуе версія, што рэальным прататыпам дзяўчыны магла быць Алена Нолькен (нарадзілася ў 1896 годзе) — дачка правадыра дваранства Віцебскай губерні і ганаровага міравога суддзі барона Аляксандра (Артура) Генрыхавіча фон Нолькена і яго жонкі Соф'і Міхайлаўны (у дзявоцтве Рослаўлевай). Соф'я Нолькен сама захаплялася жывапісам і ўваходзіла ў кола вялікай княгіні [[Вольга Аляксандраўна|Вольгі Аляксандраўны]]. Да моманту напісання партрэтаў у 1917 годзе Алена Нолькен была маладой дзяўчынай. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|рэвалюцыі]] сям'я Нолькенаў эмігравала ў Францыю, жыла ў Парыжы і Ніцы, а потым пераехала ў [[Італія|Італію]]. Алена Нолькен памерла ў Рыме ў 1936 годзе, за год да трагічнай гібелі Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэна<ref name="sb2023" />. == Лёс падчас вайны == Карціна пад назвай «Дзяўчына з незабудкамі» першапачаткова захоўвалася ў [[Мастацкая галерэя імя Ю. М. Пэна|карціннай галерэі імя Ю. М. Пэна]] ў Віцебску. З пачаткам [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] ў пачатку ліпеня 1941 года частка фондаў галерэі была [[Эвакуацыя ў СССР у час Вялікай Айчыннай вайны|эвакуіравана]]. У акце ад 29 верасня 1941 года аб здачы пэнаўскай калекцыі на часовае захоўванне ў [[Саратаўскі дзяржаўны мастацкі музей імя А. М. Радзішчава]] значыліся адразу два партрэты пад назвай «Дзяўчына з незабудкамі» (пад нумарамі 102 і 167)<ref name="sb2023" />. Пасля заканчэння вайны ў маі 1946 года быў складзены вопіс рэчаў-экспанатаў для вяртання ў Віцебск, дзе гэтыя работы таксама фігуравалі пад назвай «Дзяўчына з незабудкамі». Пад такой жа назвай яны былі запісаны ў акце ад 5 мая 1947 года пры перадачы на часовае захоўванне ў [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўную карцінную галерэю БССР]] у Мінску. Даследчыкі дапускаюць, што дырэктар віцебскай галерэі Любоў Эстрына магла ведаць гісторыю пра каханне мастака і наўмысна захавала ў дакументах першапачатковую аўтарскую назву «Незабудка», хоць на самой карціне намаляваны браткі<ref name="sb2023" />. Сёння ў калекцыі Віцебскага мастацкага музея знаходзяцца дзве амаль ідэнтычныя работы з афіцыйнай назвай «Дзяўчына з браткамі. 1915—1917»<ref name="sb2023" />. Лёс астатніх партрэтаў гэтай дзяўчыны, калі яны сапраўды існавалі ў колькасці дванаццаці штук, невядомы; імаверна, яны былі выкрадзены акупантамі разам з іншымі 600 палотнамі Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэна, пакінутымі ў Віцебску<ref name="sb2023" />. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Карціны Юрыя Пэна]] [[Катэгорыя:Карціны 1917 года]] [[Катэгорыя:Карціны з Віцебскага мастацкага музея]] [[Катэгорыя:Партрэты]] dps5x5cqft031yzbikr5umw1v7gd5pw 5129539 5129538 2026-04-19T12:03:19Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5129539 wikitext text/x-wiki {{Твор мастацтва |тып = карціна |выява = |памер = |апісанне = |выява2 = |памер2 = |апісанне2 = |выява3 = |памер3 = |апісанне3 = |назва = Дзяўчына з браткамі |арыгінал = |аўтар = [[Юдаль Пэн]] |год = 1915—1917 |матэрыял = [[палатно]] |тэхніка = |вышыня = |шырыня = |даўжыня = |месцазнаходжанне= [[Віцебск]] |музей = [[Віцебскі мастацкі музей]] }} '''«Дзяўчы́на з братка́мі»''' (альтэрнатыўная назва — '''«Дзяўчы́на з незабу́дкамі»''') — карціна беларускага [[мастак]]а і педагога [[Юдаль Пэн|Юдаля Пэна]], створаная ў 1915—1917 гадах. Сёння існуюць дзве практычна ідэнтычныя работы пад такой назвай, якія захоўваюцца ў калекцыі [[Віцебскі мастацкі музей|Віцебскага мастацкага музея]]<ref name="sb2023">{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/tainstvennaya-nezabudka.html|title=Таинственная «Незабудка»|author=Вольга Давыдава|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=3 чэрвеня 2023|lang=ru|accessdate=10 ліпеня 2024}}</ref>. == Апісанне і гісторыя стварэння == На палатне адлюстравана чарнявая жыццярадасная дзяўчына, да блузкі якой прымацаваны кветкі — [[Браткі|браткі]] (або [[Незабудка|незабудкі]])<ref name="sb2023" />. З гісторыяй стварэння гэтага партрэта звязана папулярная віцебская легенда пра каханне сталага мастака да маладой «губернатарскай дачкі». Згодна з успамінамі мастака [[Яўген Яфімавіч Мінін|Яўгена Мініна]], якія пазней пераказваў скульптар [[Заір Ісакавіч Азгур|Заір Азгур]], Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэн абагаўляў гэтую дзяўчыну і вельмі цяжка перажываў яе ад'езд за мяжу. Паводле слоў Я.&nbsp;Мініна, на працягу васьмі гадоў знаёмства мастак напісаў дванаццаць яе партрэтаў, і на кожным новым яна выглядала ўсё больш чароўнай. На схіле гадоў сам Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэн таксама расказваў віцебскаму бібліятэкару М. Брукашу пра любімую дзяўчыну, якая з'ехала ў [[Францыя|Францыю]], і згадваў, што напісаў яе партрэт пад назвай «Незабудка»<ref name="sb2023" />. Сучасныя даследчыкі ставяцца да гэтай легенды з асцярожнасцю, адзначаючы, што ні ў адной з сем'яў віцебскіх губернатараў таго часу не было дачкі адпаведнага ўзросту, а таксама ніхто з іх не займаў гэтую пасаду цэлых восем гадоў. Аднак існуе версія, што рэальным прататыпам дзяўчыны магла быць Алена Нолькен (нарадзілася ў 1896 годзе) — дачка [[Правадыр дваранства Віцебскай губерні|правадыра дваранства Віцебскай губерні]] і ганаровага міравога суддзі барона [[Аляксандр Генрыхавіч фон Нолькен|Аляксандра (Артура) Генрыхавіча фон Нолькена]] і яго жонкі Соф'і Міхайлаўны (у дзявоцтве Рослаўлевай). Соф'я Нолькен сама захаплялася жывапісам і ўваходзіла ў кола вялікай княгіні [[Вольга Аляксандраўна|Вольгі Аляксандраўны]]. Да моманту напісання партрэтаў у 1917 годзе Алена Нолькен была маладой дзяўчынай. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|рэвалюцыі]] сям'я Нолькенаў эмігравала ў [[Францыя|Францыю]], жыла ў [[Парыж|Парыжы]] і [[Ніца|Ніцы]], а потым пераехала ў [[Італія|Італію]]. Алена Нолькен памерла ў [[Рым|Рыме]] ў 1936 годзе, за год да трагічнай гібелі Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэна<ref name="sb2023" />. == Лёс падчас вайны == Карціна пад назвай «Дзяўчына з незабудкамі» першапачаткова захоўвалася ў [[Мастацкая галерэя імя Ю. М. Пэна|карціннай галерэі імя Ю. М. Пэна]] ў Віцебску. З пачаткам [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] ў пачатку ліпеня 1941 года частка фондаў галерэі была [[Эвакуацыя ў СССР у час Вялікай Айчыннай вайны|эвакуіравана]]. У акце ад 29 верасня 1941 года аб здачы пэнаўскай калекцыі на часовае захоўванне ў [[Саратаўскі дзяржаўны мастацкі музей імя А. М. Радзішчава]] значыліся адразу два партрэты пад назвай «Дзяўчына з незабудкамі» (пад нумарамі 102 і 167)<ref name="sb2023" />. Пасля заканчэння вайны ў маі 1946 года быў складзены вопіс рэчаў-экспанатаў для вяртання ў Віцебск, дзе гэтыя работы таксама фігуравалі пад назвай «Дзяўчына з незабудкамі». Пад такой жа назвай яны былі запісаны ў акце ад 5 мая 1947 года пры перадачы на часовае захоўванне ў [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўную карцінную галерэю БССР]] у [[Мінск|Мінску]]. Даследчыкі дапускаюць, што дырэктар віцебскай галерэі [[Любоў Эстрына]] магла ведаць гісторыю пра каханне мастака і наўмысна захавала ў дакументах першапачатковую аўтарскую назву «Незабудка», хоць на самой карціне намаляваны браткі<ref name="sb2023" />. Сёння ў калекцыі Віцебскага мастацкага музея знаходзяцца дзве амаль ідэнтычныя работы з афіцыйнай назвай «Дзяўчына з браткамі. 1915—1917»<ref name="sb2023" />. Лёс астатніх партрэтаў гэтай дзяўчыны, калі яны сапраўды існавалі ў колькасці дванаццаці штук, невядомы; імаверна, яны былі выкрадзены акупантамі разам з іншымі 600 палотнамі Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэна, пакінутымі ў Віцебску<ref name="sb2023" />. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Карціны Юрыя Пэна]] [[Катэгорыя:Карціны 1917 года]] [[Катэгорыя:Карціны з Віцебскага мастацкага музея]] [[Катэгорыя:Партрэты]] kyuay4khhctgx79m36ktgmhfjhf72q0 5129540 5129539 2026-04-19T12:06:39Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Апісанне і гісторыя стварэння */ 5129540 wikitext text/x-wiki {{Твор мастацтва |тып = карціна |выява = |памер = |апісанне = |выява2 = |памер2 = |апісанне2 = |выява3 = |памер3 = |апісанне3 = |назва = Дзяўчына з браткамі |арыгінал = |аўтар = [[Юдаль Пэн]] |год = 1915—1917 |матэрыял = [[палатно]] |тэхніка = |вышыня = |шырыня = |даўжыня = |месцазнаходжанне= [[Віцебск]] |музей = [[Віцебскі мастацкі музей]] }} '''«Дзяўчы́на з братка́мі»''' (альтэрнатыўная назва — '''«Дзяўчы́на з незабу́дкамі»''') — карціна беларускага [[мастак]]а і педагога [[Юдаль Пэн|Юдаля Пэна]], створаная ў 1915—1917 гадах. Сёння існуюць дзве практычна ідэнтычныя работы пад такой назвай, якія захоўваюцца ў калекцыі [[Віцебскі мастацкі музей|Віцебскага мастацкага музея]]<ref name="sb2023">{{cite web|url=https://www.sb.by/articles/tainstvennaya-nezabudka.html|title=Таинственная «Незабудка»|author=Вольга Давыдава|publisher=СБ. Беларусь сегодня|date=3 чэрвеня 2023|lang=ru|accessdate=10 ліпеня 2024}}</ref>. == Апісанне і гісторыя стварэння == На палатне адлюстравана чарнявая жыццярадасная дзяўчына, да блузкі якой прымацаваны кветкі — [[Браткі|браткі]] (або [[Незабудка|незабудкі]])<ref name="sb2023" />. З гісторыяй стварэння гэтага партрэта звязана папулярная віцебская легенда пра каханне сталага мастака да маладой «губернатарскай дачкі». Згодна з успамінамі мастака [[Я. Мінін|Я. Мініна]], якія пазней пераказваў скульптар [[Заір Ісакавіч Азгур|Заір Азгур]], Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэн абагаўляў гэтую дзяўчыну і вельмі цяжка перажываў яе ад'езд за мяжу. Паводле слоў Я.&nbsp;Мініна, на працягу васьмі гадоў знаёмства мастак напісаў дванаццаць яе партрэтаў, і на кожным новым яна выглядала ўсё больш чароўнай. На схіле гадоў сам Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэн таксама расказваў віцебскаму бібліятэкару М. Брукашу пра любімую дзяўчыну, якая з'ехала ў [[Францыя|Францыю]], і згадваў, што напісаў яе партрэт пад назвай «Незабудка»<ref name="sb2023" />. Сучасныя даследчыкі ставяцца да гэтай легенды з асцярожнасцю, адзначаючы, што ні ў адной з сем'яў віцебскіх губернатараў таго часу не было дачкі адпаведнага ўзросту, а таксама ніхто з іх не займаў гэтую пасаду цэлых восем гадоў. Аднак існуе версія, што рэальным прататыпам дзяўчыны магла быць Алена Нолькен (нарадзілася ў 1896 годзе) — дачка [[Правадыр дваранства Віцебскай губерні|правадыра дваранства Віцебскай губерні]] і ганаровага міравога суддзі барона [[Аляксандр Генрыхавіч фон Нолькен|Аляксандра (Артура) Генрыхавіча фон Нолькена]] і яго жонкі Соф'і Міхайлаўны (у дзявоцтве Рослаўлевай). Соф'я Нолькен сама захаплялася жывапісам і ўваходзіла ў кола вялікай княгіні [[Вольга Аляксандраўна|Вольгі Аляксандраўны]]. Да моманту напісання партрэтаў у 1917 годзе Алена Нолькен была маладой дзяўчынай. Пасля [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|рэвалюцыі]] сям'я Нолькенаў эмігравала ў [[Францыя|Францыю]], жыла ў [[Парыж|Парыжы]] і [[Ніца|Ніцы]], а потым пераехала ў [[Італія|Італію]]. Алена Нолькен памерла ў [[Рым|Рыме]] ў 1936 годзе, за год да трагічнай гібелі Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэна<ref name="sb2023" />. == Лёс падчас вайны == Карціна пад назвай «Дзяўчына з незабудкамі» першапачаткова захоўвалася ў [[Мастацкая галерэя імя Ю. М. Пэна|карціннай галерэі імя Ю. М. Пэна]] ў Віцебску. З пачаткам [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] ў пачатку ліпеня 1941 года частка фондаў галерэі была [[Эвакуацыя ў СССР у час Вялікай Айчыннай вайны|эвакуіравана]]. У акце ад 29 верасня 1941 года аб здачы пэнаўскай калекцыі на часовае захоўванне ў [[Саратаўскі дзяржаўны мастацкі музей імя А. М. Радзішчава]] значыліся адразу два партрэты пад назвай «Дзяўчына з незабудкамі» (пад нумарамі 102 і 167)<ref name="sb2023" />. Пасля заканчэння вайны ў маі 1946 года быў складзены вопіс рэчаў-экспанатаў для вяртання ў Віцебск, дзе гэтыя работы таксама фігуравалі пад назвай «Дзяўчына з незабудкамі». Пад такой жа назвай яны былі запісаны ў акце ад 5 мая 1947 года пры перадачы на часовае захоўванне ў [[Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўную карцінную галерэю БССР]] у [[Мінск|Мінску]]. Даследчыкі дапускаюць, што дырэктар віцебскай галерэі [[Любоў Эстрына]] магла ведаць гісторыю пра каханне мастака і наўмысна захавала ў дакументах першапачатковую аўтарскую назву «Незабудка», хоць на самой карціне намаляваны браткі<ref name="sb2023" />. Сёння ў калекцыі Віцебскага мастацкага музея знаходзяцца дзве амаль ідэнтычныя работы з афіцыйнай назвай «Дзяўчына з браткамі. 1915—1917»<ref name="sb2023" />. Лёс астатніх партрэтаў гэтай дзяўчыны, калі яны сапраўды існавалі ў колькасці дванаццаці штук, невядомы; імаверна, яны былі выкрадзены акупантамі разам з іншымі 600 палотнамі Ю.&nbsp;М.&nbsp;Пэна, пакінутымі ў Віцебску<ref name="sb2023" />. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Карціны 1917 года]] [[Катэгорыя:Карціны з Віцебскага мастацкага музея]] [[Катэгорыя:Партрэты]] [[Катэгорыя:Карціны Юдаля Пэна]] 46k7oxyusykp1pc9y0njz11854o73sf 0 806625 5129541 2026-04-19T12:09:44Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Дзяўчына з браткамі]] 5129541 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Дзяўчына з браткамі]] 6zbut2vp15zzhl71e0dbp7uhjrp1b8m 0 806626 5129542 2026-04-19T12:12:12Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «'''Аколаўскае радовішча''' [[жалезная руда|жалезных руд]] знаходзіцца у [[Стаўбцоўскі раён|Стаўбцоўскім раёне]] Мінскай вобласці. Працягласць руднай зоны каля 10 км, магутнасць да 140 м. Руды — жалезістыя [[кварцыт]]ы (жалеза 26,2 %), залягаюць у тоўшчы дакембр...» 5129542 wikitext text/x-wiki '''Аколаўскае радовішча''' [[жалезная руда|жалезных руд]] знаходзіцца у [[Стаўбцоўскі раён|Стаўбцоўскім раёне]] Мінскай вобласці. Працягласць руднай зоны каля 10 км, магутнасць да 140 м. Руды — жалезістыя [[кварцыт]]ы (жалеза 26,2 %), залягаюць у тоўшчы [[дакембрый]]скіх [[гнейс]]аў крышталічнага фундамента на глыбіні 216—300 м. Рудныя гарызонты (4—35 м) перамяжаюцца з праслоямі пустых парод. Запасы руды ацэньваюцца ў 1,5 млрд т. Радовішча не распрацоўваецца. == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|1|Аколаўскае радовішча жалезных рудаў}} [[Катэгорыя:Геалогія Стаўбцоўскага раёна]] [[Катэгорыя:Радовішчы Беларусі]] [[Катэгорыя:Радовішчы жалезных руд]] bxooy0j6tvztphn8syz9gfi7z73ofrq 5129544 5129542 2026-04-19T12:15:11Z JerzyKundrat 174 5129544 wikitext text/x-wiki '''Аколаўскае радовішча''' [[жалезная руда|жалезных руд]] знаходзіцца у [[Стаўбцоўскі раён|Стаўбцоўскім раёне]] Мінскай вобласці. Працягласць руднай зоны каля 10 км, магутнасць да 140 м. Руды — жалезістыя [[кварцыт]]ы (жалеза 26,2 %), залягаюць у тоўшчы [[дакембрый]]скіх [[гнейс]]аў крышталічнага фундамента на глыбіні 216—300 м. Рудныя гарызонты (4—35 м) перамяжаюцца з праслоямі пустых парод. Запасы руды ацэньваюцца ў 1,5 млрд т. Радовішча не распрацоўваецца. == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|1|Аколаўскае радовішча жалезных рудаў}} {{Карысныя выкапні Беларусі}} [[Катэгорыя:Геалогія Стаўбцоўскага раёна]] [[Катэгорыя:Радовішчы Беларусі]] [[Катэгорыя:Радовішчы жалезных руд]] 5jlozq7mihb5m82ailg3wfxzigyk1ps 5129546 5129544 2026-04-19T12:19:54Z JerzyKundrat 174 вікіфікацыя 5129546 wikitext text/x-wiki '''Аколаўскае радовішча''' [[жалезная руда|жалезных руд]] знаходзіцца у [[Стаўбцоўскі раён|Стаўбцоўскім раёне]] Мінскай вобласці. Працягласць руднай зоны каля 10 км, магутнасць да 140 м. Руды — жалезістыя [[кварцыт]]ы ([[жалеза]] 26,2 %), залягаюць у тоўшчы [[дакембрый]]скіх [[гнейс]]аў крышталічнага фундамента на глыбіні 216—300 м. Рудныя гарызонты (4—35 м) перамяжаюцца з праслоямі пустых парод. Запасы руды ацэньваюцца ў 1,5 млрд т. Радовішча не распрацоўваецца. == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|1|Аколаўскае радовішча жалезных рудаў}} {{Карысныя выкапні Беларусі}} [[Катэгорыя:Геалогія Стаўбцоўскага раёна]] [[Катэгорыя:Радовішчы Беларусі]] [[Катэгорыя:Радовішчы жалезных руд]] 77k251muhu9gz8wozf1tdv74wl1l2ob 0 806627 5129543 2026-04-19T12:13:40Z JerzyKundrat 174 Перасылае да [[Аколаўскае радовішча жалезных руд]] 5129543 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Аколаўскае радовішча жалезных руд]] 1qwip73cxufxdouwdja77msicjkeq3g 14 806628 5129545 2026-04-19T12:17:19Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «{{Гады ва Украіне}}» 5129545 wikitext text/x-wiki {{Гады ва Украіне}} gyyyvsqah6idxah8er95ww2icj2tgxn 0 806629 5129561 2026-04-19T13:49:43Z StachLysy 62453 Новая старонка: «{{Цёзкі2|Брэслін}} {{Кінематаграфіст}} '''Э́бігейл Ке́йтлін Брэ́слін''' ({{lang-en|Abigail Kathleen Breslin}}; род. [[14 красавіка]] [[1996]], [[Нью-Ёрк]]) — амерыканская [[Акцёр|актрыса]] і [[Спявак|спявачка]]. Прарывам для яе стала роля Оліў Хувер у фільме «[[Маленькая міс Шчасце]]» (2006),...» 5129561 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Брэслін}} {{Кінематаграфіст}} '''Э́бігейл Ке́йтлін Брэ́слін''' ({{lang-en|Abigail Kathleen Breslin}}; род. [[14 красавіка]] [[1996]], [[Нью-Ёрк]]) — амерыканская [[Акцёр|актрыса]] і [[Спявак|спявачка]]. Прарывам для яе стала роля Оліў Хувер у фільме «[[Маленькая міс Шчасце]]» (2006), за якую яна ў 10 гадоў была намінавана на прэмію «[[Оскар (кінапрэмія)|Оскар]]» у катэгорыі {{нп5|Прэмія «Оскар» за найлепшую жаночую ролю другога плана|Найлепшую жаночую ролю другога плана|en|Academy Award for Best Supporting Actress}}<ref>{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/help/helpMain.jsp?helpContentURL=statistics/indexStats.html|title=Oldest/Youngest Winners and Nominees for Acting, By Category|date=2008-03|publisher=AMPAS|language=en|accessdate=2014-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160701093205/http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/help/helpMain.jsp?helpContentURL=statistics%2FindexStats.html|archivedate=2016-07-01}}</ref>, стаўшы адным з самых маладых намінантаў ў гісторыі Амерыканскай кінаакадэміі<ref>{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/01/23/AR2007012300848.html|title=Lil' Oscars: Breslin, 10, Wins Nom|author=Coyle, Jake|date=2007-01-23|publisher=The Washington Post|language=en|access-date=2010-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112190525/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/01/23/AR2007012300848.html|archive-date=2012-11-12|url-status=live}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} dujakct9y05jif1k71mhom7zcjx7jhi 0 806630 5129562 2026-04-19T13:49:48Z StachLysy 62453 Новая старонка: «{{Значэнні|Знакі}} {{Фільм}} '''«Знакі»''' ({{lang-en|Signs}}) — амерыканскі фантастычны трылер 2002 года рэжысёра [[М. Найт Ш’ямалан|М. Найта Ш’ямалана]]. Галоўныя ролі выканалі [[Мэл Гібсан]], [[Хаакін Фенікс]], [[Чэры Джонс]], [[Роры Калкін]] і [[Эбігейл Брэслін]]<ref name="IMDb" />....» 5129562 wikitext text/x-wiki {{Значэнні|Знакі}} {{Фільм}} '''«Знакі»''' ({{lang-en|Signs}}) — амерыканскі фантастычны трылер 2002 года рэжысёра [[М. Найт Ш’ямалан|М. Найта Ш’ямалана]]. Галоўныя ролі выканалі [[Мэл Гібсан]], [[Хаакін Фенікс]], [[Чэры Джонс]], [[Роры Калкін]] і [[Эбігейл Брэслін]]<ref name="IMDb" />. Прэм’ера фільма адбылася 29 ліпеня 2002 года. У амерыканскім пракаце фільм сабраў 228 млн. долараў, у астатнім свеце — яшчэ 180 млн. Такім чынам, пры бюджэце ў 72 млн. долараў фільм сабраў 408 мільёнаў<ref name="Box Office Mojo" />. == Сюжэт == Дзеянне фільма адбываецца ў мястэчку {{нп5|Дойлстаўн (Пенсільванія)|Дойлстаўн|en|Doylestown, Pennsylvania}}, акруга {{нп5|Бакс (акруга)|Бакс|en|Bucks County, Pennsylvania}} (штат [[Пенсільванія]]), што за 60 кіламетраў ад [[Філадэльфія|Філадэльфіі]]. Тут жыве сям’я былога [[святар]]а Грэма Хеса ([[Мэл Гібсан]]). У яго фермерскай гаспадарцы вялікае поле [[Кукуруза|кукурузы]], гаспадарчыя пабудовы і вялікі двухпавярховы дом, дзе жыве сам Грэм, яго малодшы брат, былы [[Бейсбол|бейсбаліст]] Мэрыл ([[Хаакін Фенікс]]), а таксама двое дзяцей святара — сын Морган ([[Роры Калкін]]) і маленькая дачка Бо ([[Эбігейл Брэслін]]). Жонка Грэма, Калін ([[Патрыцыя Кэлембер]]), некалькі гадоў таму патрапіла ў аварыю і загінула — яе незнарок збіў на дарозе жыхар іхняга мястэчка Рэй Рэдзі ([[М. Найт Ш’ямалан]]). Пасля гэтага выпадку Грэм Хес зняў з сябе [[Сутана|сутану]] і не жадаў больш быць святым айцом. Аднаго ранку Грэм Хес знаходзіць на сваім полі велізарныя ідэальна роўныя 500-футавыя {{нп5|Кругі на палях|кругі скошанай кукурузы|en|Crop circle}}. У той жа дзень каля іх дома пачынаюць адбывацца розныя дзіўныя здарэнні. Дваровы сабака раптам становіцца агрэсіўным; аднойчы ноччу Грэм і Мэрыл бачаць кагосьці, хто з лёгкасцю заскоквае на дах іх высокага дома. Браты выклікаюць паліцыю, але афіцэр Кэралайн Паскі ([[Чэры Джонс]]) таксама не можа патлумачыць, што адбываецца. Неўзабаве па тэлебачанні пачынаюць перадаваць сенсацыйныя матэрыялы пра ўзніклыя па ўсім свеце велізарныя кругі на палях. Паведамляецца таксама, што ў небе амерыканскага штата [[Нью-Мексіка]] з’явілася мноства агнёў. Наступнымі днямі такія ж агні бачаць у самых розных кутках планеты. У [[Бразілія|Бразіліі]] аматарскай відэакамерай зняты іншапланецянін. Рэй — той самы, хто быў вінаваты ў смерці Калін — збягаючы з горада, паведамляе Грэму, што здолеў зачыніць аднаго з прышэльцаў у сваёй кладоўцы, акрамя таго ён дзеліцца здагадкай, што бяспечней за ўсё трымацца бліжэй да вадаёмаў, да якіх прышэльцы чамусьці не набліжаюцца. Вярнуўшыся дадому, Грэм прапануе сям’і прыслухацца да гэтай тэорыі і адправіцца да возера. Не сустрэўшы падтрымкі, Грэм прапануе падрыхтаваць дом да абароны. Хэсы забіваюць вокны і дзверы дошкамі. Уначы перастаюць працаваць радыёстанцыі і тэлестудыі, у двары пачынае выць, а затым рэзка змаўкае сабака. Пасля таго як прышэльцы пачынаюць штурм жылля, члены сям’і спрабуюць забарыкадзіравацца ў падвале. Уначы ў Моргана пачынаецца прыступ [[Астма|астмы]], аднак шлях да лекаў застаецца заблакаваным. Раніцай Мэрыл гаворыць Грэму, што мяркуючы па паведамленнях з радыё, большая частка прышэльцаў пакінула Зямлю. Мяркуючы па ўсім, людзі знайшлі эфектыўны сродак для барацьбы з імі. Пакінуўшы падвал, браты спрабуюць дапамагчы Моргану спыніць прыступу, але раптам у пакоі аказваецца іншапланетная істота, якая, схапіўшы хлопчыка, пачынае вылучаць яму ў нос атрутны газ. Успомніўшы словы сваёй жонкі перад смерцю, Грэм паўтарае іх брату: «''Махні бітай''». Мэрыл падбірае са сцяны біту і пачынае збіваць істоту. У працэсе барацьбы на істоту пачынаюць пралівацца шклянкі з вадой. Тэорыя Рэя пацвярджаецца, бо кантакт з вадой аказваецца для істоты смяротным. Перамогшы прышэльца, Грэм нарэшце ратуе сына, укалоўшы яму патрэбны прэпарат. Аказваецца, што прыступ хваробы дапамог хлопчыку выжыць, бо ён не мог удыхнуць атруту. Астма хлопчыка была не адзіным «''знакам''». Так, вада на месцы сутычкі з іншапланецянінам апынулася дзякуючы навязлівай ідэі Бо аб тым, што ў вадзе, якую яна п’е, жывуць амёбы або бактэрыі. Таму па ўсім доме стаялі шклянкі з вадой, з якіх пачынала піць дзяўчынка. У сваю чаргу, бойка Мэрыла з іншапланецянінам пачалася з удару бітай, якая вісела ў пакоі на сцяне разам з памятнай таблічкай аб рэкордным удары Мэрыла ў адным з матчаў; а пасля аўтакатастрофы, паміраючы, жонка сказала Грэму: «''Скажы Мэрылу, каб махнуў бітай''». Праз некаторы час пасля асноўных падзей Грэм зноў пачынае хадзіць у адзенні святога айца. Тое, што адбылося, аднавіла ў ім веру ў Бога. == Акцёрскі склад == {{Спіс роляў | [[Мэл Гібсан]] | ''Грэм Хес'' | [[Хаакін Фенікс]] | ''Мэрыл Хес'' | [[Чэры Джонс]] | ''афіцэр паліцыі Кэралайн Паскі'' | [[Роры Калкін]] | ''Морган Хес'' | [[Эбігейл Брэслін]] | ''Бо Хес'' | [[Патрыцыя Кэлембер]] | ''Калін Хес'' | [[М. Найта Ш’ямалан]] | ''Рэй Рэдзі'' | [[Майкл Шоўлтэр]] | ''Лаянэл Прычард'' }} == Узнагароды == Паводле рэсурса «[[Internet Movie Database]]» фільм быў адзначаны 3 кінаўзнагародамі і яшчэ 34 намінацыямі<ref name="IMDb, Awards" />. == Крыніцы == {{Крыніцы|refs= <ref name="Box Office Mojo">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/releasegroup/gr4148318725/|title=Signs|website=[[Box Office Mojo]]|language=en|access-date=2026-04-19}}</ref> <ref name="IMDb">{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0286106/|title=Signs|website=[[Internet Movie Database]]|language=en|access-date=2026-04-19}}</ref> <ref name="IMDb, Awards">{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0286106/awards|title=Signs — Awards|website=[[Internet Movie Database]]|language=en|access-date=2026-04-19}}</ref> }} == Спасылкі == * {{imdb title|id=0286106|title=Знакі}} {{рэйтынг|6.8|10}}{{праверана|18|04|2026}} * [http://www.mnight.com/films/signs/ Знакі] на сайце «mnight.com» {{ref-en}} * [https://www.mnightfans.com/films/signs/ Знакі] на сайце «mnightfans.com» {{ref-en}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Фільмы М. Найта Ш’ямалана}} [[Катэгорыя:Фільмы ЗША 2002 года]] [[Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы 2002 года]] [[Катэгорыя:Фільмы-трылеры 2002 года]] [[Катэгорыя:Навукова-фантастычныя фільмы ЗША]] [[Катэгорыя:Фільмы-трылеры ЗША]] [[Катэгорыя:Фільмы пра ўварванне прышэльцаў]] [[Катэгорыя:Фільмы пра святароў]] [[Катэгорыя:Фільмы М. Найта Ш’ямалана]] [[Катэгорыя:Фільмы, музыку да якіх напісаў Джэймс Ньютан Ховард]] [[Катэгорыя:Фільмы кампаніі Touchstone Pictures]] pqhc91r2rrs4v9rnl7ra0k7ariotsmy 1 806631 5129564 2026-04-19T13:57:05Z StachLysy 62453 Новая старонка: «{{Юбілейны артыкул|263 000|19 красавіка 2026}}» 5129564 wikitext text/x-wiki {{Юбілейны артыкул|263 000|19 красавіка 2026}} l295u9h5yk4qxu7oxqfsbigbj3fcn7m 0 806632 5129567 2026-04-19T14:08:13Z M.L.Bot 261 Новая старонка: «{{асоба}} '''Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі''' ({{ВДП}}) — расійскі педагог. == Біяграфія == Нарадзіўся 10 чэрвеня 1878 года ў Раманаве Слуцкага павета Мінскай губерні ў сям’і патомнага праваслаўнага святара{{r|barinov}}. У 1897 годзе скончыў Слуцкую гімназію,...» 5129567 wikitext text/x-wiki {{асоба}} '''Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі''' ({{ВДП}}) — расійскі педагог. == Біяграфія == Нарадзіўся 10 чэрвеня 1878 года ў Раманаве Слуцкага павета Мінскай губерні ў сям’і патомнага праваслаўнага святара{{r|barinov}}. У 1897 годзе скончыў Слуцкую гімназію, паступіў на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта Маскоўскага ўніверсітэта {{r|barinov}}. Падчас вучобы спецыялізаваўся ў антрапалогіі, праяўляў навуковую цікавасць да сваёй радзімы — Случчыны {{r|barinov}}. Вясной 1902 года Раждзественскі скончыў курс навучання і пачаў падрыхтоўку да іспытаў на дыплом{{r|barinov}}. Па сканчэння ўніверсітэта шукаў працы, рассылаў рэзюмэ па ўсёй Расійскай імперыі{{r|barinov}}. Быў ужо адчаяўся і разглядаў нават магчымасць службы ў варшаўскай канторы Дзяржбанка{{r|barinov}}. 10 кастрычніка 1903 года прызначаны настаўнікам геаграфіі і прыродазнаўчай гісторыі ў Дзвінскае рэальнае вучылішча, дзе працаваў да 1908 года {{r|barinov}}. У 1908 годзе Раждзественскі перайшоў на службу ў Мінскае рэальнае вучылішча як штатны супрацоўнік{{r|barinov}}. Адначасова выкладаў у іншых навучальных установах Мінска: * з 16 верасня 1908 года па найме ў Мінскай гімназіі, пра што сведчыць Памятная кніжка Віленскай навучальнай акругі; * у 1911—1912 гадах у прыватнай жаночай Аляксееўскай гімназіі Е. Д. Рэйман, выкладаў прыродазнаўства{{r|barinov}}; * у 1914 годзе выкладаў у Мінскай жаночай гімназіі, пра што сведчыць Памятная кніжка ВНА. Станам на 1915 год Апалінарый Раждзественскі меў чын калежскага саветніка і займаў пасаду загадчыка прыватнай 7-класнай жаночай гімназіі М. М. Скавароднікавай у Мінску, працягваючы пры гэтым лічыцца ў штаце Мінскага рэальнага вучылішча{{r|barinov}}. == Сям’я == Бацька — Мікалай Паўлавіч Раждзественскі (нар. 1846), патомны святар, у 1870—1873 гадах служыў у Слуцкім гарадскім вучылішчы, пасля быў рукапакладзены ў святары Раманаўскай царквы, дзе праслужыў 20 гадоў да пераводу ў Гавязнянскую царкву{{r|barinov}}. Маці — Ганна Канстанцінаўна{{r|barinov}}. Апроч Апалінарыя ў сям’і быў сын Канстанцін (нар. 1875) і сёстры Марыя і Ганна (нар. 1881){{r|barinov}}. == Дзейнасць == Яшчэ ў студэнцкія гады Раждзественскі правёў антрапаметрычныя вымярэнні жыхароў сямі вёсак Пацейкаўскай воласці Слуцкага павета {{r|barinov}}. Вынікі апублікаваны як артыкул «К антропологии белорусов Слуцкого уезда, Минской губернии» ў «Русском антропологическом журнале» (№ 1, 1902) {{r|barinov}}. У сваім даследаванні Раждзественскі зрабіў выснову, што мясцовыя жыхары вылучаюцца сярэднім ростам са схільнасцю да нізкаросласці, моцным целаскладам, прапарцыйна развітымі канечнасцямі, цёмна-русымі валасамі і светлымі вачыма. Паводле чарапнога паказчыка аднёс іх да ўмераных брахіцэфалаў {{r|barinov}}. Аўтар падкрэсліваў навуковую важнасць гэтых звестак, бо антрапалагічных матэрыялаў пра беларусаў у тагачаснай літаратуры не ставала{{r|barinov}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="barinov">{{cite web |author=[[Ігар Ігаравіч Барынаў|Игорь Баринов]] |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1097197241429052/ |title=Забытые белорусисты: Аполлинарий Рождественский |website=Запісы беларусаведа |date=2024-02-12 |access-date=2026-04-19 |language=ru}} }} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Раждзественскі Апалінарый Мікалаевіч}} onww6w53i0m8oz4vfuf8vaprdisqewy 5129568 5129567 2026-04-19T14:08:37Z M.L.Bot 261 /* Крыніцы */ 5129568 wikitext text/x-wiki {{асоба}} '''Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі''' ({{ВДП}}) — расійскі педагог. == Біяграфія == Нарадзіўся 10 чэрвеня 1878 года ў Раманаве Слуцкага павета Мінскай губерні ў сям’і патомнага праваслаўнага святара{{r|barinov}}. У 1897 годзе скончыў Слуцкую гімназію, паступіў на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта Маскоўскага ўніверсітэта {{r|barinov}}. Падчас вучобы спецыялізаваўся ў антрапалогіі, праяўляў навуковую цікавасць да сваёй радзімы — Случчыны {{r|barinov}}. Вясной 1902 года Раждзественскі скончыў курс навучання і пачаў падрыхтоўку да іспытаў на дыплом{{r|barinov}}. Па сканчэння ўніверсітэта шукаў працы, рассылаў рэзюмэ па ўсёй Расійскай імперыі{{r|barinov}}. Быў ужо адчаяўся і разглядаў нават магчымасць службы ў варшаўскай канторы Дзяржбанка{{r|barinov}}. 10 кастрычніка 1903 года прызначаны настаўнікам геаграфіі і прыродазнаўчай гісторыі ў Дзвінскае рэальнае вучылішча, дзе працаваў да 1908 года {{r|barinov}}. У 1908 годзе Раждзественскі перайшоў на службу ў Мінскае рэальнае вучылішча як штатны супрацоўнік{{r|barinov}}. Адначасова выкладаў у іншых навучальных установах Мінска: * з 16 верасня 1908 года па найме ў Мінскай гімназіі, пра што сведчыць Памятная кніжка Віленскай навучальнай акругі; * у 1911—1912 гадах у прыватнай жаночай Аляксееўскай гімназіі Е. Д. Рэйман, выкладаў прыродазнаўства{{r|barinov}}; * у 1914 годзе выкладаў у Мінскай жаночай гімназіі, пра што сведчыць Памятная кніжка ВНА. Станам на 1915 год Апалінарый Раждзественскі меў чын калежскага саветніка і займаў пасаду загадчыка прыватнай 7-класнай жаночай гімназіі М. М. Скавароднікавай у Мінску, працягваючы пры гэтым лічыцца ў штаце Мінскага рэальнага вучылішча{{r|barinov}}. == Сям’я == Бацька — Мікалай Паўлавіч Раждзественскі (нар. 1846), патомны святар, у 1870—1873 гадах служыў у Слуцкім гарадскім вучылішчы, пасля быў рукапакладзены ў святары Раманаўскай царквы, дзе праслужыў 20 гадоў да пераводу ў Гавязнянскую царкву{{r|barinov}}. Маці — Ганна Канстанцінаўна{{r|barinov}}. Апроч Апалінарыя ў сям’і быў сын Канстанцін (нар. 1875) і сёстры Марыя і Ганна (нар. 1881){{r|barinov}}. == Дзейнасць == Яшчэ ў студэнцкія гады Раждзественскі правёў антрапаметрычныя вымярэнні жыхароў сямі вёсак Пацейкаўскай воласці Слуцкага павета {{r|barinov}}. Вынікі апублікаваны як артыкул «К антропологии белорусов Слуцкого уезда, Минской губернии» ў «Русском антропологическом журнале» (№ 1, 1902) {{r|barinov}}. У сваім даследаванні Раждзественскі зрабіў выснову, што мясцовыя жыхары вылучаюцца сярэднім ростам са схільнасцю да нізкаросласці, моцным целаскладам, прапарцыйна развітымі канечнасцямі, цёмна-русымі валасамі і светлымі вачыма. Паводле чарапнога паказчыка аднёс іх да ўмераных брахіцэфалаў {{r|barinov}}. Аўтар падкрэсліваў навуковую важнасць гэтых звестак, бо антрапалагічных матэрыялаў пра беларусаў у тагачаснай літаратуры не ставала{{r|barinov}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="barinov">{{cite web |author=[[Ігар Ігаравіч Барынаў|Игорь Баринов]] |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1097197241429052/ |title=Забытые белорусисты: Аполлинарий Рождественский |website=Запісы беларусаведа |date=2024-02-12 |access-date=2026-04-19 |language=ru}}</ref> }} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Раждзественскі Апалінарый Мікалаевіч}} qqd9muceywdznu0jaewaqjgq5x8ngcd 5129570 5129568 2026-04-19T14:23:50Z M.L.Bot 261 5129570 wikitext text/x-wiki {{асоба}} '''Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі''' ({{ВДП}}) — расійскі [[педагог]] і [[антраполаг]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 10 чэрвеня 1878 года ў [[Раманава (Слуцкі раён)|Раманаве]] Слуцкага павета Мінскай губерні ў сям’і патомнага праваслаўнага святара{{r|barinov}}. У 1897 годзе скончыў [[Слуцкая гімназія|Слуцкую гімназію]], паступіў на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта [[Маскоўскі ўніверсітэт|Маскоўскага ўніверсітэта]]{{r|barinov}}. Падчас вучобы спецыялізаваўся ў антрапалогіі, праяўляў навуковую цікавасць да сваёй радзімы — [[Слуцкае княства|Случчыны]]{{r|barinov}}. Вясной 1902 года скончыў курс навучання і пачаў падрыхтоўку да іспытаў на дыплом{{r|barinov}}. Па сканчэння ўніверсітэта шукаў працы, рассылаў рэзюмэ па ўсёй Расійскай імперыі{{r|barinov}}. Быў ужо адчаяўся і разглядаў нават магчымасць службы ў варшаўскай канторы Дзяржбанка{{r|barinov}}. 10 кастрычніка 1903 года прызначаны настаўнікам геаграфіі і прыродазнаўчай гісторыі ў Дзвінскае рэальнае вучылішча, дзе працаваў да 1908 года {{r|barinov}}. У 1908 годзе Раждзественскі перайшоў на службу ў [[Мінскае рэальнае вучылішча]] як штатны супрацоўнік{{r|barinov}}. Адначасова выкладаў у іншых навучальных установах Мінска: * з 16 верасня 1908 года па найме ў [[Мінская гімназія|Мінскай гімназіі]], пра што сведчыць Памятная кніжка Віленскай навучальнай акругі; * у 1911—1912 гадах у прыватнай жаночай Аляксееўскай гімназіі Е. Д. Рэйман, выкладаў прыродазнаўства{{r|barinov}}; * у 1914 годзе выкладаў у [[Мінская жаночая гімназія|Мінскай жаночай гімназіі]], пра што сведчыць Памятная кніжка ВНА. Станам на 1915 год Апалінарый Раждзественскі меў чын калежскага саветніка і займаў пасаду загадчыка прыватнай 7-класнай жаночай гімназіі М. М. Скавароднікавай у Мінску, пры гэтым лічыўся ў штаце Мінскага рэальнага вучылішча{{r|barinov}}. == Сям’я == Бацька — Мікалай Паўлавіч Раждзественскі (нар. 1846), патомны святар, у 1870—1873 гадах служыў у Слуцкім гарадскім вучылішчы, пасля быў рукапакладзены ў святары Раманаўскай царквы, дзе праслужыў 20 гадоў да пераводу ў Гавязнянскую царкву{{r|barinov}}. Маці — Ганна Канстанцінаўна{{r|barinov}}. Апроч Апалінарыя ў сям’і быў сын Канстанцін (нар. 1875) і дочкі Марыя і Ганна (нар. 1881){{r|barinov}}. == Дзейнасць == Яшчэ ў студэнцкія гады Раждзественскі правёў антрапаметрычныя вымярэнні жыхароў сямі вёсак Пацейкаўскай воласці Слуцкага павета {{r|barinov}}. Вынікі апублікаваны як артыкул «К антропологии белорусов Слуцкого уезда, Минской губернии» ў «Русском антропологическом журнале» (№ 1, 1902) {{r|barinov}}. У сваім даследаванні Раждзественскі зрабіў выснову, што мясцовыя жыхары вылучаюцца сярэднім ростам са схільнасцю да нізкаросласці, моцным целаскладам, прапарцыйна развітымі канечнасцямі, цёмна-русымі валасамі і светлымі вачыма. Паводле чарапнога паказчыка аднёс іх да ўмераных брахіцэфалаў {{r|barinov}}. Аўтар падкрэсліваў навуковую важнасць гэтых звестак, бо антрапалагічных матэрыялаў пра беларусаў у тагачаснай літаратуры не ставала{{r|barinov}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="barinov">{{cite web |author=[[Ігар Ігаравіч Барынаў|Игорь Баринов]] |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1097197241429052/ |title=Забытые белорусисты: Аполлинарий Рождественский |website=Запісы беларусаведа |date=2024-02-12 |access-date=2026-04-19 |language=ru}}</ref> }} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Раждзественскі Апалінарый Мікалаевіч}} rf41j5wrs4x29020mkynoy7r3b3zwij 5129571 5129570 2026-04-19T14:24:38Z M.L.Bot 261 дададзена [[Катэгорыя:Выкладчыкі Мінскай губернскай гімназіі]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129571 wikitext text/x-wiki {{асоба}} '''Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі''' ({{ВДП}}) — расійскі [[педагог]] і [[антраполаг]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 10 чэрвеня 1878 года ў [[Раманава (Слуцкі раён)|Раманаве]] Слуцкага павета Мінскай губерні ў сям’і патомнага праваслаўнага святара{{r|barinov}}. У 1897 годзе скончыў [[Слуцкая гімназія|Слуцкую гімназію]], паступіў на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта [[Маскоўскі ўніверсітэт|Маскоўскага ўніверсітэта]]{{r|barinov}}. Падчас вучобы спецыялізаваўся ў антрапалогіі, праяўляў навуковую цікавасць да сваёй радзімы — [[Слуцкае княства|Случчыны]]{{r|barinov}}. Вясной 1902 года скончыў курс навучання і пачаў падрыхтоўку да іспытаў на дыплом{{r|barinov}}. Па сканчэння ўніверсітэта шукаў працы, рассылаў рэзюмэ па ўсёй Расійскай імперыі{{r|barinov}}. Быў ужо адчаяўся і разглядаў нават магчымасць службы ў варшаўскай канторы Дзяржбанка{{r|barinov}}. 10 кастрычніка 1903 года прызначаны настаўнікам геаграфіі і прыродазнаўчай гісторыі ў Дзвінскае рэальнае вучылішча, дзе працаваў да 1908 года {{r|barinov}}. У 1908 годзе Раждзественскі перайшоў на службу ў [[Мінскае рэальнае вучылішча]] як штатны супрацоўнік{{r|barinov}}. Адначасова выкладаў у іншых навучальных установах Мінска: * з 16 верасня 1908 года па найме ў [[Мінская гімназія|Мінскай гімназіі]], пра што сведчыць Памятная кніжка Віленскай навучальнай акругі; * у 1911—1912 гадах у прыватнай жаночай Аляксееўскай гімназіі Е. Д. Рэйман, выкладаў прыродазнаўства{{r|barinov}}; * у 1914 годзе выкладаў у [[Мінская жаночая гімназія|Мінскай жаночай гімназіі]], пра што сведчыць Памятная кніжка ВНА. Станам на 1915 год Апалінарый Раждзественскі меў чын калежскага саветніка і займаў пасаду загадчыка прыватнай 7-класнай жаночай гімназіі М. М. Скавароднікавай у Мінску, пры гэтым лічыўся ў штаце Мінскага рэальнага вучылішча{{r|barinov}}. == Сям’я == Бацька — Мікалай Паўлавіч Раждзественскі (нар. 1846), патомны святар, у 1870—1873 гадах служыў у Слуцкім гарадскім вучылішчы, пасля быў рукапакладзены ў святары Раманаўскай царквы, дзе праслужыў 20 гадоў да пераводу ў Гавязнянскую царкву{{r|barinov}}. Маці — Ганна Канстанцінаўна{{r|barinov}}. Апроч Апалінарыя ў сям’і быў сын Канстанцін (нар. 1875) і дочкі Марыя і Ганна (нар. 1881){{r|barinov}}. == Дзейнасць == Яшчэ ў студэнцкія гады Раждзественскі правёў антрапаметрычныя вымярэнні жыхароў сямі вёсак Пацейкаўскай воласці Слуцкага павета {{r|barinov}}. Вынікі апублікаваны як артыкул «К антропологии белорусов Слуцкого уезда, Минской губернии» ў «Русском антропологическом журнале» (№ 1, 1902) {{r|barinov}}. У сваім даследаванні Раждзественскі зрабіў выснову, што мясцовыя жыхары вылучаюцца сярэднім ростам са схільнасцю да нізкаросласці, моцным целаскладам, прапарцыйна развітымі канечнасцямі, цёмна-русымі валасамі і светлымі вачыма. Паводле чарапнога паказчыка аднёс іх да ўмераных брахіцэфалаў {{r|barinov}}. Аўтар падкрэсліваў навуковую важнасць гэтых звестак, бо антрапалагічных матэрыялаў пра беларусаў у тагачаснай літаратуры не ставала{{r|barinov}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="barinov">{{cite web |author=[[Ігар Ігаравіч Барынаў|Игорь Баринов]] |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1097197241429052/ |title=Забытые белорусисты: Аполлинарий Рождественский |website=Запісы беларусаведа |date=2024-02-12 |access-date=2026-04-19 |language=ru}}</ref> }} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Раждзественскі Апалінарый Мікалаевіч}} [[Катэгорыя:Выкладчыкі Мінскай губернскай гімназіі]] 6tynrog1ufjckc31y4id028auqop9h2 5129572 5129571 2026-04-19T14:32:21Z M.L.Bot 261 /* Біяграфія */ 5129572 wikitext text/x-wiki {{асоба}} '''Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі''' ({{ВДП}}) — расійскі [[педагог]] і [[антраполаг]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 10 чэрвеня 1878 года ў [[Раманава (Слуцкі раён)|Раманаве]] Слуцкага павета Мінскай губерні ў сям’і патомнага праваслаўнага святара{{r|barinov}}. У 1897 годзе скончыў [[Слуцкая гімназія|Слуцкую гімназію]], паступіў на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта [[Маскоўскі ўніверсітэт|Маскоўскага ўніверсітэта]]{{r|barinov}}. Падчас вучобы спецыялізаваўся ў антрапалогіі, праяўляў навуковую цікавасць да сваёй радзімы — [[Слуцкае княства|Случчыны]]{{r|barinov}}. Вясной 1902 года скончыў курс навучання і пачаў падрыхтоўку да іспытаў на дыплом{{r|barinov}}. Па сканчэння ўніверсітэта шукаў працы, рассылаў рэзюмэ па ўсёй Расійскай імперыі{{r|barinov}}. Быў ужо адчаяўся і разглядаў нават магчымасць службы ў варшаўскай канторы Дзяржбанка{{r|barinov}}. 10 кастрычніка 1903 года прызначаны настаўнікам геаграфіі і прыродазнаўчай гісторыі ў Дзвінскае рэальнае вучылішча, дзе працаваў да 1908 года {{r|barinov}}. У 1908 годзе Раждзественскі перайшоў на службу ў [[Мінскае рэальнае вучылішча]] як штатны супрацоўнік{{r|barinov}}. Адначасова выкладаў у іншых навучальных установах Мінска: * з 16 верасня 1908 года па найме ў [[Мінская гімназія|Мінскай гімназіі]], пра што сведчыць Памятная кніжка Віленскай навучальнай акругі; * у 1911—1912 гадах у прыватнай жаночай Аляксееўскай гімназіі Е. Д. Рэйман, выкладаў прыродазнаўства{{r|barinov}}; * у 1914 годзе выкладаў у [[Мінская жаночая гімназія|Мінскай жаночай гімназіі]], пра што сведчыць Памятная кніжка ВНА. Станам на 1915 год Апалінарый Раждзественскі меў чын калежскага саветніка і займаў пасаду загадчыка прыватнай 7-класнай жаночай гімназіі М. М. Скавароднікавай у Мінску, пры гэтым лічыўся ў штаце Мінскага рэальнага вучылішча{{r|barinov}}. == Сям’я == Бацька — Мікалай Паўлавіч Раждзественскі (нар. 1846), патомны святар, у 1870—1873 гадах служыў у Слуцкім гарадскім вучылішчы, пасля быў рукапакладзены ў святары Раманаўскай царквы, дзе праслужыў 20 гадоў да пераводу ў Гавязнянскую царкву{{r|barinov}}. Маці — Ганна Канстанцінаўна{{r|barinov}}. Апроч Апалінарыя ў сям’і быў сын Канстанцін (нар. 1875) і дочкі Марыя і Ганна (нар. 1881){{r|barinov}}. == Дзейнасць == Яшчэ ў студэнцкія гады Раждзественскі правёў антрапаметрычныя вымярэнні жыхароў сямі вёсак Пацейкаўскай воласці Слуцкага павета {{r|barinov}}. Вынікі апублікаваны як артыкул «К антропологии белорусов Слуцкого уезда, Минской губернии» ў «Русском антропологическом журнале» (№ 1, 1902. С. 49–57){{r|barinov}}. У сваім даследаванні Раждзественскі зрабіў выснову, што мясцовыя жыхары вылучаюцца сярэднім ростам са схільнасцю да нізкаросласці, моцным целаскладам, прапарцыйна развітымі канечнасцямі, цёмна-русымі валасамі і светлымі вачыма. Паводле чарапнога паказчыка аднёс іх да ўмераных брахіцэфалаў {{r|barinov}}. Аўтар падкрэсліваў навуковую важнасць гэтых звестак, бо антрапалагічных матэрыялаў пра беларусаў у тагачаснай літаратуры не ставала{{r|barinov}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="barinov">{{cite web |author=[[Ігар Ігаравіч Барынаў|Игорь Баринов]] |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1097197241429052/ |title=Забытые белорусисты: Аполлинарий Рождественский |website=Запісы беларусаведа |date=2024-02-12 |access-date=2026-04-19 |language=ru}}</ref> }} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Раждзественскі Апалінарый Мікалаевіч}} [[Катэгорыя:Выкладчыкі Мінскай губернскай гімназіі]] 23v4kw65ojhs3uips3aw63iv6u0plgk 5129573 5129572 2026-04-19T14:42:50Z M.L.Bot 261 5129573 wikitext text/x-wiki {{асоба}} '''Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі''' ({{ВДП}}) — расійскі [[педагог]] і [[антраполаг]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 10 чэрвеня 1878 года ў Раманаве Слуцкага павета Мінскай губерні ў сям’і патомнага праваслаўнага святара{{r|barinov}}. У 1897 годзе скончыў [[Слуцкая гімназія|Слуцкую гімназію]], паступіў на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта [[Маскоўскі ўніверсітэт|Маскоўскага ўніверсітэта]]{{r|barinov}}. Падчас вучобы спецыялізаваўся ў антрапалогіі, праяўляў навуковую цікавасць да сваёй радзімы — [[Слуцкае княства|Случчыны]]{{r|barinov}}. Вясной 1902 года скончыў курс навучання і пачаў падрыхтоўку да іспытаў на дыплом{{r|barinov}}. Па сканчэння ўніверсітэта шукаў працы, рассылаў рэзюмэ па ўсёй Расійскай імперыі{{r|barinov}}. Быў ужо адчаяўся і разглядаў нават магчымасць службы ў варшаўскай канторы Дзяржбанка{{r|barinov}}. 10 кастрычніка 1903 года прызначаны настаўнікам геаграфіі і прыродазнаўчай гісторыі ў Дзвінскае рэальнае вучылішча, дзе працаваў да 1908 года {{r|barinov}}. У 1908 годзе Раждзественскі перайшоў на службу ў [[Мінскае рэальнае вучылішча]] як штатны супрацоўнік{{r|barinov}}. Адначасова выкладаў у іншых навучальных установах Мінска: * з 16 верасня 1908 года па найме ў [[Мінская гімназія|Мінскай гімназіі]], пра што сведчыць Памятная кніжка Віленскай навучальнай акругі; * у 1911—1912 гадах у прыватнай жаночай Аляксееўскай гімназіі Е. Д. Рэйман, выкладаў прыродазнаўства{{r|barinov}}; * у 1914 годзе выкладаў у [[Мінская жаночая гімназія|Мінскай жаночай гімназіі]], пра што сведчыць Памятная кніжка ВНА. Станам на 1915 год меў чын калежскага саветніка і займаў пасаду загадчыка прыватнай 7-класнай жаночай гімназіі М. М. Скавароднікавай у Мінску, пры гэтым лічыўся ў штаце Мінскага рэальнага вучылішча{{r|barinov}}. == Сям’я == Бацька — Мікалай Паўлавіч Раждзественскі (нар. 1846), патомны святар, у 1870—1873 гадах служыў у Слуцкім гарадскім вучылішчы, пасля быў рукапакладзены ў святары Раманаўскай царквы, дзе праслужыў 20 гадоў да пераводу ў Гавязнянскую царкву{{r|barinov}}. Маці — Ганна Канстанцінаўна{{r|barinov}}. Апроч Апалінарыя ў сям’і быў сын Канстанцін (нар. 1875) і дочкі Марыя і Ганна (нар. 1881){{r|barinov}}. == Дзейнасць == Яшчэ ў студэнцкія гады Раждзественскі правёў антрапаметрычныя вымярэнні жыхароў сямі вёсак Пацейкаўскай воласці Слуцкага павета {{r|barinov}}. Вынікі апублікаваны як артыкул «К антропологии белорусов Слуцкого уезда, Минской губернии» ў «Русском антропологическом журнале» (№ 1, 1902. С. 49–57){{r|barinov}}. У сваім даследаванні Раждзественскі зрабіў выснову, што мясцовыя жыхары вылучаюцца сярэднім ростам са схільнасцю да нізкаросласці, моцным целаскладам, прапарцыйна развітымі канечнасцямі, цёмна-русымі валасамі і светлымі вачыма. Паводле чарапнога паказчыка аднёс іх да ўмераных брахіцэфалаў {{r|barinov}}. Аўтар падкрэсліваў навуковую важнасць гэтых звестак, бо антрапалагічных матэрыялаў пра беларусаў у тагачаснай літаратуры не ставала{{r|barinov}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="barinov">{{cite web |author=[[Ігар Ігаравіч Барынаў|Игорь Баринов]] |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1097197241429052/ |title=Забытые белорусисты: Аполлинарий Рождественский |website=Запісы беларусаведа |date=2024-02-12 |access-date=2026-04-19 |language=ru}}</ref> }} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Раждзественскі Апалінарый Мікалаевіч}} [[Катэгорыя:Выкладчыкі Мінскай губернскай гімназіі]] bwttxmccznf52wophu9s98jhgyv7jyx 5129622 5129573 2026-04-19T16:47:42Z M.L.Bot 261 5129622 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Раждзественскі}} {{асоба}} '''Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі''' ({{ВДП}}) — расійскі [[педагог]] і [[антраполаг]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 10 чэрвеня 1878 года ў Раманаве Слуцкага павета Мінскай губерні ў сям’і патомнага праваслаўнага святара{{r|barinov}}. У 1897 годзе скончыў [[Слуцкая гімназія|Слуцкую гімназію]], паступіў на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта [[Маскоўскі ўніверсітэт|Маскоўскага ўніверсітэта]]{{r|barinov}}. Падчас вучобы спецыялізаваўся ў антрапалогіі, праяўляў навуковую цікавасць да сваёй радзімы — [[Слуцкае княства|Случчыны]]{{r|barinov}}. Вясной 1902 года скончыў курс навучання і пачаў падрыхтоўку да іспытаў на дыплом{{r|barinov}}. Па сканчэння ўніверсітэта шукаў працы, рассылаў рэзюмэ па ўсёй Расійскай імперыі{{r|barinov}}. Быў ужо адчаяўся і разглядаў нават магчымасць службы ў варшаўскай канторы Дзяржбанка{{r|barinov}}. 10 кастрычніка 1903 года прызначаны настаўнікам геаграфіі і прыродазнаўчай гісторыі ў Дзвінскае рэальнае вучылішча, дзе працаваў да 1908 года {{r|barinov}}. У 1908 годзе Раждзественскі перайшоў на службу ў [[Мінскае рэальнае вучылішча]] як штатны супрацоўнік{{r|barinov}}. Адначасова выкладаў у іншых навучальных установах Мінска: * з 16 верасня 1908 года па найме ў [[Мінская гімназія|Мінскай гімназіі]], пра што сведчыць Памятная кніжка Віленскай навучальнай акругі; * у 1911—1912 гадах у прыватнай жаночай Аляксееўскай гімназіі Е. Д. Рэйман, выкладаў прыродазнаўства{{r|barinov}}; * у 1914 годзе выкладаў у [[Мінская жаночая гімназія|Мінскай жаночай гімназіі]], пра што сведчыць Памятная кніжка ВНА. Станам на 1915 год меў чын калежскага саветніка і займаў пасаду загадчыка прыватнай 7-класнай жаночай гімназіі М. М. Скавароднікавай у Мінску, пры гэтым лічыўся ў штаце Мінскага рэальнага вучылішча{{r|barinov}}. == Сям’я == Бацька — Мікалай Паўлавіч Раждзественскі (нар. 1846), патомны святар, у 1870—1873 гадах служыў у Слуцкім гарадскім вучылішчы, пасля быў рукапакладзены ў святары Раманаўскай царквы, дзе праслужыў 20 гадоў да пераводу ў Гавязнянскую царкву{{r|barinov}}. Маці — Ганна Канстанцінаўна{{r|barinov}}. Апроч Апалінарыя ў сям’і быў сын Канстанцін (нар. 1875) і дочкі Марыя і Ганна (нар. 1881){{r|barinov}}. == Дзейнасць == Яшчэ ў студэнцкія гады Раждзественскі правёў антрапаметрычныя вымярэнні жыхароў сямі вёсак Пацейкаўскай воласці Слуцкага павета {{r|barinov}}. Вынікі апублікаваны як артыкул «К антропологии белорусов Слуцкого уезда, Минской губернии» ў «Русском антропологическом журнале» (№ 1, 1902. С. 49–57){{r|barinov}}. У сваім даследаванні Раждзественскі зрабіў выснову, што мясцовыя жыхары вылучаюцца сярэднім ростам са схільнасцю да нізкаросласці, моцным целаскладам, прапарцыйна развітымі канечнасцямі, цёмна-русымі валасамі і светлымі вачыма. Паводле чарапнога паказчыка аднёс іх да ўмераных брахіцэфалаў {{r|barinov}}. Аўтар падкрэсліваў навуковую важнасць гэтых звестак, бо антрапалагічных матэрыялаў пра беларусаў у тагачаснай літаратуры не ставала{{r|barinov}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="barinov">{{cite web |author=[[Ігар Ігаравіч Барынаў|Игорь Баринов]] |url=https://www.facebook.com/groups/zapisybelarusaveda/posts/1097197241429052/ |title=Забытые белорусисты: Аполлинарий Рождественский |website=Запісы беларусаведа |date=2024-02-12 |access-date=2026-04-19 |language=ru}}</ref> }} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Раждзественскі Апалінарый Мікалаевіч}} [[Катэгорыя:Выкладчыкі Мінскай губернскай гімназіі]] 97g5owbuj3slrt5o36x5cdcuajmreta 10 806633 5129576 2026-04-19T14:55:47Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «[[Файл:Thorin_in_blue_mountains.jpg|right|150px|Торын Дубашчыт]] '''[[Торын Дубашчыт]]''', таксама '''Торын Дубатарч''' ({{lang-en|Thorin Oakenshield}}) — у [[Легендарыум Толкіна|легендарыуме]] [[Джон Рональд Руэл Толкін|Дж. Р. Р. Толкіна]] [[Гномы (Серадзем’е)|гном]], адзін з галоўных персанажаў а...» 5129576 wikitext text/x-wiki [[Файл:Thorin_in_blue_mountains.jpg|right|150px|Торын Дубашчыт]] '''[[Торын Дубашчыт]]''', таксама '''Торын Дубатарч''' ({{lang-en|Thorin Oakenshield}}) — у [[Легендарыум Толкіна|легендарыуме]] [[Джон Рональд Руэл Толкін|Дж. Р. Р. Толкіна]] [[Гномы (Серадзем’е)|гном]], адзін з галоўных персанажаў аповесці «[[Хобіт, або Туды і назад]]». З’яўляецца спадчыннікам [[Эрэбор|Каралеўства Пад Гарой]], адкуль яго бацька і дзед былі выгнаны [[Драконы (Серадзем’е)|драконам]] [[Смаўг (Серадзем’е)|Смаўгам]]. Ён арганізоўвае паход з мэтай вярнуць скарбы сваіх продкаў, у якім таксама прынялі ўдзел дванаццаць гномаў і [[Хобіты (Серадзем’е)|хобіт]] [[Більба Торбінс]]. У вобразе Торына адлюстраваны ўласцівасці [[германа-скандынаўская міфалогія|скандынаўскага]] героя і [[Уільям Шэкспір|шэкспіраўскага]] персанажа. Ён станоўча апісваецца ў большай частцы аповесці, пакуль не паддаецца жаданню авалодаць золатам дракона. Яго лёс нагадвае долю [[Борамір]]а ў рамане «[[Валадар Пярсцёнкаў]]» ''([[Торын Дубашчыт|далей…]])''. <noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны класіфікацыі артыкулаў|Торын Дубашчыт]] </noinclude> or4aki44xqwdb1egzgr1adya0w2hykr 0 806634 5129579 2026-04-19T15:07:18Z Андрэй 2403 Б 152769 Новая старонка: «{{Вуліца Мінска |назва = 2-і Зімні завулак |арыгінальная назва = |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = Заводск...» 5129579 wikitext text/x-wiki {{Вуліца Мінска |назва = 2-і Зімні завулак |арыгінальная назва = |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Заводскі раён (Мінск)|Заводскі]] |гістарычны раён = Паўночны пасёлак |электрычка = |трамвай = |тралейбус = |аўтобус = |метро = {{minskmetro|2}} [[Магілёўская (станцыя метро)|Магілёўская]] |індэкс = 220137<ref>[https://myindex.by/myindex.php?obl=5&reg=68&city=7701&typestreet=18&street=1332 Минская область - Минский район - Минск - Переулок 2 зимний - Почтовый индекс]</ref> |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 260 м<ref name="geodzen">Паводле [https://geodzen.com/by/minsk/1st-zimni базы Геадзэн]</ref> |пакрыццё = асфальт |рух = двухбаковы |класіфікатар = |на карце openstreetmap |на карце яндэкс = https://yandex.by/maps/157/minsk/geo/31325197/?ll=27.677875%2C53.879355&z=18 |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''2-і Зімні завулак''' — [[завулак]] у [[Заводскі раён (Мінск)|Заводскім раёне]] [[Мінск]]а. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Іркуцкая вуліца (Мінск)|Іркуцкай вуліцай]], ідзе паралельна [[Зімняя вуліца (Мінск)|аднайменным вуліцы]] [[1-ы Зімні завулак (Мінск)|завулку]] , перасякае [[Ангарскі завулак (Мінск)|Ангарскі завулак]] і завяршаецца скрыжаванням з [[Ангарская вуліца (Мінск)|Ангарскай вуліцай]]<ref name="geodzen"/>. Завулак адносіцца да сектара індывідуальнай жылой забудовы<ref name="geodzen"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons}} * [https://ato.by/street/356 2-і Зімні завулак на АТО.ВУ] * [https://geodzen.com/by/minsk/2nd-zimni 2-і Зімні завулак у базе даных Геадзэн] {{Вуліцы Мінска:Заводскі}} [[Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)]] dtfv7g4yxn69g84nrr5h4rh3r7kz1bz 5129580 5129579 2026-04-19T15:07:54Z Андрэй 2403 Б 152769 5129580 wikitext text/x-wiki {{Вуліца Мінска |назва = 2-і Зімні завулак |арыгінальная назва = |ранейшыя назвы = |статус = |на карце = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |фота = |памер фота = |подпіс = |раён = [[Заводскі раён (Мінск)|Заводскі]] |гістарычны раён = Паўночны пасёлак |электрычка = |трамвай = |тралейбус = |аўтобус = |метро = {{minskmetro|2}} [[Магілёўская (станцыя метро)|Магілёўская]] |індэкс = 220137<ref>[https://myindex.by/myindex.php?obl=5&reg=68&city=7701&typestreet=18&street=1332 Минская область - Минский район - Минск - Переулок 2 зимний - Почтовый индекс]</ref> |тэлефоны = |шырыня = |працягласць = 260 м<ref name="geodzen">Паводле [https://geodzen.com/by/minsk/1st-zimni базы Геадзэн]</ref> |пакрыццё = асфальт |рух = двухбаковы |класіфікатар = |на карце openstreetmap |на карце яндэкс = https://yandex.by/maps/157/minsk/geo/31325197/?ll=27.677875%2C53.879355&z=18 |на карце гугл = |Commons = |sort = }} '''2-і Зімні завулак''' — [[завулак]] у [[Заводскі раён (Мінск)|Заводскім раёне]] [[Мінск]]а. Пачынаецца ад скрыжавання з [[Іркуцкая вуліца (Мінск)|Іркуцкай вуліцай]], ідзе паралельна [[Зімняя вуліца (Мінск)|аднайменным вуліцы]] і [[1-ы Зімні завулак (Мінск)|завулку]], перасякае [[Ангарскі завулак (Мінск)|Ангарскі завулак]] і завяршаецца скрыжаванням з [[Ангарская вуліца (Мінск)|Ангарскай вуліцай]]<ref name="geodzen"/>. Завулак адносіцца да сектара індывідуальнай жылой забудовы<ref name="geodzen"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons}} * [https://ato.by/street/356 2-і Зімні завулак на АТО.ВУ] * [https://geodzen.com/by/minsk/2nd-zimni 2-і Зімні завулак у базе даных Геадзэн] {{Вуліцы Мінска:Заводскі}} [[Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)]] 9zwo575kk8khac3jflqbzmp6s2et4uy 0 806635 5129626 2026-04-19T16:50:46Z M.L.Bot 261 Перасылае да [[Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі]] 5129626 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Апалінарый Мікалаевіч Раждзественскі]] l6esaizkn9iy9495xh6gxhi43uclhn7 10 806636 5129633 2026-04-19T17:35:40Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «<table><tr><td> '''[[Кісларод]]''' ({{lang-la|Oxygenium}}) '''O''' — [[хімічны элемент]] VI групы [[Перыядычная сістэма элементаў|перыядычнай сістэмы]] з атамным лікам 8. Гэты член групы [[халькаген]]аў па перыядычнай табліцы з'яўляецца [[хімічная рэакцыя|высокарэакцыйным]] неметалі...» 5129633 wikitext text/x-wiki <table><tr><td> '''[[Кісларод]]''' ({{lang-la|Oxygenium}}) '''O''' — [[хімічны элемент]] VI групы [[Перыядычная сістэма элементаў|перыядычнай сістэмы]] з атамным лікам 8. Гэты член групы [[халькаген]]аў па перыядычнай табліцы з'яўляецца [[хімічная рэакцыя|высокарэакцыйным]] неметалічным элементам і [[акісляльнік]]ам, які лёгка ўтварае злучэнні, у прыватнасці [[аксід]]ы, з большасцю элементаў. Паводле масы кісларод з'яўляецца трэцім найбольш распаўсюджаным элементам у сусвеце пасля [[вадарод]]у і [[гелій|гелію]]. Пры [[нармальныя ўмовы|стандартных умовах]] малекулярны кісларод складаецца з двух атамаў, утвараючы, такім чынам, двухатамны [[газ]] (O₂), які не мае колеру, паху і смаку ''([[Кісларод|далей…]])''. </td><td> {{Элемент перыядычнай сістэмы|view=top|number=8}} </td></tr></table> <noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны класіфікацыі артыкулаў|Кісларод]] </noinclude> 5quumo7b4vvljpsh0yspfynlppnqxil 5129635 5129633 2026-04-19T17:39:53Z JerzyKundrat 174 5129635 wikitext text/x-wiki <table><tr><td> '''[[Кісларод]]''' ({{lang-la|Oxygenium}}) '''O''' — [[хімічны элемент]] VI групы [[Перыядычная сістэма элементаў|перыядычнай сістэмы]] з атамным лікам 8. Гэты член групы [[халькаген]]аў па перыядычнай табліцы з'яўляецца [[хімічная рэакцыя|высокарэакцыйным]] неметалічным элементам і [[акісляльнік]]ам, які лёгка ўтварае злучэнні, у прыватнасці [[аксід]]ы, з большасцю элементаў. Паводле масы кісларод з'яўляецца трэцім найбольш распаўсюджаным элементам у сусвеце пасля [[вадарод]]у і [[гелій|гелію]]. Пры [[нармальныя ўмовы|стандартных умовах]] малекулярны кісларод складаецца з двух атамаў, утвараючы двухатамны [[газ]] (O₂) без колеру, паху і смаку ''([[Кісларод|далей…]])''. </td><td> {{Элемент перыядычнай сістэмы|view=top|number=8}} </td></tr></table> <noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны класіфікацыі артыкулаў|Кісларод]] </noinclude> mkyrfw8cd6cspnq1lr1pxwi1ue8mssg 5129636 5129635 2026-04-19T17:43:05Z JerzyKundrat 174 5129636 wikitext text/x-wiki <table><tr><td> '''[[Кісларод]]''' ({{lang-la|Oxygenium}}) '''O''' — [[хімічны элемент]] VI групы [[Перыядычная сістэма элементаў|перыядычнай сістэмы]] з атамным лікам 8. Гэты член групы [[халькаген]]аў па перыядычнай табліцы з'яўляецца [[хімічная рэакцыя|высокарэакцыйным]] неметалічным элементам і [[акісляльнік]]ам, які лёгка ўтварае злучэнні, у прыватнасці [[аксід]]ы, з большасцю элементаў. Паводле масы кісларод з'яўляецца трэцім найбольш распаўсюджаным элементам у сусвеце пасля [[вадарод]]у і [[гелій|гелію]]. Пры [[нармальныя ўмовы|стандартных умовах]] малекулярны кісларод складаецца з двух атамаў, утвараючы [[газ]] (O₂) без колеру, паху і смаку ''([[Кісларод|далей…]])''. </td><td> {{Элемент перыядычнай сістэмы|view=top|number=8}} </td></tr></table> <noinclude> [[Катэгорыя:Шаблоны класіфікацыі артыкулаў|Кісларод]] </noinclude> prvo9168kqp261g5z1v6mcygi6aonj8 0 806637 5129637 2026-04-19T17:46:14Z Андрэй 2403 Б 152769 Новая старонка: «{{Радыёстанцыя | назва = Праўда Радыё | лагатып = | горад = [[Бабруйск]] | краіна = [[Беларусь]] | слоган = | фармат = | час_вяшчання = | зона_вяшчання = | створана = | заснавальнік = | уладальнік = [[Трыбуна працы]] | адрас = Бабруйск, Вуліца Карла Лібкнехта (Бабруйск)|в...» 5129637 wikitext text/x-wiki {{Радыёстанцыя | назва = Праўда Радыё | лагатып = | горад = [[Бабруйск]] | краіна = [[Беларусь]] | слоган = | фармат = | час_вяшчання = | зона_вяшчання = | створана = | заснавальнік = | уладальнік = [[Трыбуна працы]] | адрас = Бабруйск, [[Вуліца Карла Лібкнехта (Бабруйск)|вул. К. Лібкнехта]], д. 49 | кіраўнікі = Алена Ласканьеўна Карпенка (2006-2016) | сайт = | on-line_трансляция = }} '''Бярэзінская хваля''' — беларуская рэгіянальная радыёстанцыя, якая вяшчала ў 2000-х і першай палове 2010-х гг. у г. [[Бабруйск]] і [[Бабруйскі раён|Бабруйскім раёне]]. Вяшчанне было на частаце 71,4<ref>Алена Карпенка [https://www.tribunapracy.by/2014/10/padaryce-backam-dobry-nastroj-albo-ne-zabudzce-nabyc-radyyopryyomnik/ Падарыце бацькам добры настрой, альбо Не забудзьце набыць радыёпрыёмнік] // [[Трыбуна працы]], 6.10.2014</ref>. Сярод радыёрубрык былі: “Ва ўрадзе”; “Весткі з гаспадарак раёна”; “На планерцы ў старшыні райвыканкама”; “Соцыум”; “Навіны культуры”; “За здаровы лад жыцця”, “Каментыруе спецыяліст”; “Надзённыя клопаты”; “Дзяжурны аддзел РАУС інфармуе”; “Інтрэрв`ю з нагоды”<ref>згодна [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ базе СМІ Беларусі]</ref>. Вяшчанне вялося пераважна на беларускай мове. З 1 студзеня 2016 г. Бярэзінская хваля спыніла працу, бо мясцовыя наввіны пачало перадаваць [[Радыё Магілёў]]<ref>[https://www.tribunapracy.by/peredachi-rajonnogo-radio/ Раённыя навіны — на FM-хвалі] // [[Трыбуна працы]]</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ Бярэзінская хваля ў базе СМІ Беларусі] * [http://tb.podfm.ru/?page=1 Архіў радыёнавінаў Бабруйскага раёна за 2015-2016 гг.] (у тым ліку частка перадач Бярэзінскай хвалі за 2015 г.) {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя: Бабруйскі раён]] oujwar3cb95wls6zkndu8mb2lso49pd 5129638 5129637 2026-04-19T17:46:52Z Андрэй 2403 Б 152769 5129638 wikitext text/x-wiki {{Радыёстанцыя | назва = Праўда Радыё | лагатып = | горад = [[Бабруйск]] | краіна = [[Беларусь]] | слоган = | фармат = | час_вяшчання = | зона_вяшчання = | створана = | заснавальнік = | уладальнік = [[Трыбуна працы]] | галоўны офіс = Бабруйск, [[Вуліца Карла Лібкнехта (Бабруйск)|вул. К. Лібкнехта]], д. 49 | кіраўнікі = Алена Ласканьеўна Карпенка (2006-2016) | сайт = | on-line_трансляция = }} '''Бярэзінская хваля''' — беларуская рэгіянальная радыёстанцыя, якая вяшчала ў 2000-х і першай палове 2010-х гг. у г. [[Бабруйск]] і [[Бабруйскі раён|Бабруйскім раёне]]. Вяшчанне было на частаце 71,4<ref>Алена Карпенка [https://www.tribunapracy.by/2014/10/padaryce-backam-dobry-nastroj-albo-ne-zabudzce-nabyc-radyyopryyomnik/ Падарыце бацькам добры настрой, альбо Не забудзьце набыць радыёпрыёмнік] // [[Трыбуна працы]], 6.10.2014</ref>. Сярод радыёрубрык былі: “Ва ўрадзе”; “Весткі з гаспадарак раёна”; “На планерцы ў старшыні райвыканкама”; “Соцыум”; “Навіны культуры”; “За здаровы лад жыцця”, “Каментыруе спецыяліст”; “Надзённыя клопаты”; “Дзяжурны аддзел РАУС інфармуе”; “Інтрэрв`ю з нагоды”<ref>згодна [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ базе СМІ Беларусі]</ref>. Вяшчанне вялося пераважна на беларускай мове. З 1 студзеня 2016 г. Бярэзінская хваля спыніла працу, бо мясцовыя наввіны пачало перадаваць [[Радыё Магілёў]]<ref>[https://www.tribunapracy.by/peredachi-rajonnogo-radio/ Раённыя навіны — на FM-хвалі] // [[Трыбуна працы]]</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ Бярэзінская хваля ў базе СМІ Беларусі] * [http://tb.podfm.ru/?page=1 Архіў радыёнавінаў Бабруйскага раёна за 2015-2016 гг.] (у тым ліку частка перадач Бярэзінскай хвалі за 2015 г.) {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя: Бабруйскі раён]] 25iav5bqnw6zsaejr5g594d6h0oi45a 5129641 5129638 2026-04-19T17:50:38Z Андрэй 2403 Б 152769 5129641 wikitext text/x-wiki {{Радыёстанцыя | назва = Праўда Радыё | лагатып = | горад = [[Бабруйск]] | краіна = [[Беларусь]] | слоган = | фармат = | час_вяшчання = | зона_вяшчання = | створана = | заснавальнік = | уладальнік = [[Трыбуна працы]] | галоўны офіс = Бабруйск, [[Вуліца Карла Лібкнехта (Бабруйск)|вул. К. Лібкнехта]], д. 49 | кіраўнікі = Алена Ласканьеўна Карпенка (2006-2016) | сайт = | on-line_трансляция = }} '''Бярэзінская хваля''' — беларуская рэгіянальная радыёстанцыя, якая вяшчала ў 2000-х і першай палове 2010-х гг. у г. [[Бабруйск]] і [[Бабруйскі раён|Бабруйскім раёне]]. Вяшчанне было на частаце 71,4<ref>Алена Карпенка [https://www.tribunapracy.by/2014/10/padaryce-backam-dobry-nastroj-albo-ne-zabudzce-nabyc-radyyopryyomnik/ Падарыце бацькам добры настрой, альбо Не забудзьце набыць радыёпрыёмнік] // [[Трыбуна працы]], 6.10.2014</ref>. Сярод радыёрубрык былі: “Ва ўрадзе”; “Весткі з гаспадарак раёна”; “На планерцы ў старшыні райвыканкама”; “Соцыум”; “Навіны культуры”; “За здаровы лад жыцця”, “Каментыруе спецыяліст”; “Надзённыя клопаты”; “Дзяжурны аддзел РАУС інфармуе”; “Інтрэрв`ю з нагоды”<ref>згодна [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ базе СМІ Беларусі]</ref>. Вяшчанне вялося пераважна на беларускай мове. З 1 студзеня 2016 г. Бярэзінская хваля спыніла працу, бо мясцовыя навіны пачало перадаваць [[Радыё Магілёў]]<ref>[https://www.tribunapracy.by/peredachi-rajonnogo-radio/ Раённыя навіны — на FM-хвалі] // [[Трыбуна працы]]</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ Бярэзінская хваля ў базе СМІ Беларусі] * [http://tb.podfm.ru/?page=1 Архіў радыёнавінаў Бабруйскага раёна за 2015-2016 гг.] (у тым ліку частка перадач Бярэзінскай хвалі за 2015 г.) {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя: Бабруйскі раён]] lzc28put2dj19x2xquko1m1moqazy3t 5129744 5129641 2026-04-20T07:40:05Z Андрэй 2403 Б 152769 5129744 wikitext text/x-wiki {{Радыёстанцыя | назва = Праўда Радыё | лагатып = | горад = [[Бабруйск]] | краіна = [[Беларусь]] | слоган = | фармат = | час_вяшчання = | зона_вяшчання = | створана = | заснавальнік = | уладальнік = [[Трыбуна працы]] | галоўны офіс = Бабруйск, [[Вуліца Карла Лібкнехта (Бабруйск)|вул. К. Лібкнехта]], д. 49 | кіраўнікі = Алена Ласканьеўна Карпенка (2006-2016) | сайт = | on-line_трансляция = }} '''Бярэзінская хваля''' — беларуская рэгіянальная радыёстанцыя, якая вяшчала ў 2000-х і першай палове 2010-х гг. у г. [[Бабруйск]] і [[Бабруйскі раён|Бабруйскім раёне]]. Вяшчанне было на частаце 71,4 пераважна для пажылой вясковай аудыторыі<ref>Алена Карпенка [https://www.tribunapracy.by/2014/10/padaryce-backam-dobry-nastroj-albo-ne-zabudzce-nabyc-radyyopryyomnik/ Падарыце бацькам добры настрой, альбо Не забудзьце набыць радыёпрыёмнік] // [[Трыбуна працы]], 6.10.2014</ref>. Сярод радыёрубрык былі: “Ва ўрадзе”; “Весткі з гаспадарак раёна”; “На планерцы ў старшыні райвыканкама”; “Соцыум”; “Навіны культуры”; “За здаровы лад жыцця”, “Каментыруе спецыяліст”; “Надзённыя клопаты”; “Дзяжурны аддзел РАУС інфармуе”; “Інтрэрв`ю з нагоды”<ref>згодна [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ базе СМІ Беларусі]</ref>. Вяшчанне вялося пераважна на беларускай мове. З 1 студзеня 2016 г. Бярэзінская хваля спыніла працу, бо мясцовыя навіны пачало перадаваць [[Радыё Магілёў]]<ref>[https://www.tribunapracy.by/peredachi-rajonnogo-radio/ Раённыя навіны — на FM-хвалі] // [[Трыбуна працы]]</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ Бярэзінская хваля ў базе СМІ Беларусі] * [http://tb.podfm.ru/?page=1 Архіў радыёнавінаў Бабруйскага раёна за 2015-2016 гг.] (у тым ліку частка перадач Бярэзінскай хвалі за 2015 г.) {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя: Бабруйскі раён]] 8cutbz89mc2ccs8yhoe9jgxnpnizmfz 5129758 5129744 2026-04-20T08:01:45Z Андрэй 2403 Б 152769 5129758 wikitext text/x-wiki {{Радыёстанцыя | назва = Праўда Радыё | лагатып = | горад = [[Бабруйск]] | краіна = [[Беларусь]] | слоган = | фармат = | час_вяшчання = | зона_вяшчання = | створана = | заснавальнік = | уладальнік = [[Трыбуна працы]] | галоўны офіс = Бабруйск, [[Вуліца Карла Лібкнехта (Бабруйск)|вул. К. Лібкнехта]], д. 49 | кіраўнікі = Алена Ласканьеўна Карпенка (2006-2016) | сайт = | on-line_трансляция = }} '''Бярэзінская хваля''' — беларуская рэгіянальная радыёстанцыя, якая вяшчала ў 2000-х і першай палове 2010-х гг. у г. [[Бабруйск]] і [[Бабруйскі раён|Бабруйскім раёне]]. Вяшчанне было на частаце 71,4 пераважна для пажылой вясковай аудыторыі<ref>Алена Карпенка [https://www.tribunapracy.by/2014/10/padaryce-backam-dobry-nastroj-albo-ne-zabudzce-nabyc-radyyopryyomnik/ Падарыце бацькам добры настрой, альбо Не забудзьце набыць радыёпрыёмнік] // [[Трыбуна працы]], 6.10.2014</ref>. Сярод радыёрубрык былі: “Ва ўрадзе”; “Весткі з гаспадарак раёна”; “На планерцы ў старшыні райвыканкама”; “Соцыум”; “Навіны культуры”; “За здаровы лад жыцця”, “Каментыруе спецыяліст”; “Надзённыя клопаты”; “Дзяжурны аддзел РАУС інфармуе”; “Інтрэрв`ю з нагоды”<ref>згодна [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ базе СМІ Беларусі]</ref>. Вяшчанне вялося пераважна на беларускай мове. З 1 студзеня 2016 г. Бярэзінская хваля спыніла працу, бо мясцовыя навіны пачало перадаваць [[ТРК «Магілёў»|Радыё Магілёў]]<ref>[https://www.tribunapracy.by/peredachi-rajonnogo-radio/ Раённыя навіны — на FM-хвалі] // [[Трыбуна працы]]</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ Бярэзінская хваля ў базе СМІ Беларусі] * [http://tb.podfm.ru/?page=1 Архіў радыёнавінаў Бабруйскага раёна за 2015-2016 гг.] (у тым ліку частка перадач Бярэзінскай хвалі за 2015 г.) {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя: Бабруйскі раён]] 1b63j5cf5ljav42rrmq6jfj9uxhbe6d 5129760 5129758 2026-04-20T08:04:10Z Андрэй 2403 Б 152769 5129760 wikitext text/x-wiki {{Радыёстанцыя | назва = Праўда Радыё | лагатып = | горад = [[Бабруйск]] | краіна = [[Беларусь]] | слоган = | фармат = | час_вяшчання = | зона_вяшчання = | створана = | заснавальнік = | уладальнік = [[Трыбуна працы]] | галоўны офіс = Бабруйск, [[Вуліца Карла Лібкнехта (Бабруйск)|вул. К. Лібкнехта]], д. 49 | кіраўнікі = Алена Ласканьеўна Карпенка (2006-2016) | сайт = | on-line_трансляция = }} '''Бярэзінская хваля''' — беларуская рэгіянальная радыёстанцыя, якая вяшчала ў 2000-х і першай палове 2010-х гг. у г. [[Бабруйск]] і [[Бабруйскі раён|Бабруйскім раёне]]. Вяшчанне было на частаце 71,4 пераважна для пажылой вясковай аудыторыі<ref>Алена Карпенка [https://www.tribunapracy.by/2014/10/padaryce-backam-dobry-nastroj-albo-ne-zabudzce-nabyc-radyyopryyomnik/ Падарыце бацькам добры настрой, альбо Не забудзьце набыць радыёпрыёмнік] // [[Трыбуна працы]], 6.10.2014</ref>. Сярод радыёрубрык былі: “Ва ўрадзе”; “Весткі з гаспадарак раёна”; “На планерцы ў старшыні райвыканкама”; “Соцыум”; “Навіны культуры”; “За здаровы лад жыцця”, “Каментыруе спецыяліст”; “Надзённыя клопаты”; “Дзяжурны аддзел РАУС інфармуе”; “Інтрэрв`ю з нагоды”<ref>згодна [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ базе СМІ Беларусі]</ref>. Вяшчанне вялося пераважна на беларускай мове. З 1 студзеня 2016 г. Бярэзінская хваля спыніла працу, бо мясцовыя навіны пачало перадаваць [[Магілёў (телерадыёкампанія)|Радыё Магілёў]]<ref>[https://www.tribunapracy.by/peredachi-rajonnogo-radio/ Раённыя навіны — на FM-хвалі] // [[Трыбуна працы]]</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ Бярэзінская хваля ў базе СМІ Беларусі] * [http://tb.podfm.ru/?page=1 Архіў радыёнавінаў Бабруйскага раёна за 2015-2016 гг.] (у тым ліку частка перадач Бярэзінскай хвалі за 2015 г.) {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя: Бабруйскі раён]] fkqgfyrol74i6ag10eiyjf3hz9v927w 5129810 5129760 2026-04-20T09:22:34Z Андрэй 2403 Б 152769 5129810 wikitext text/x-wiki {{Радыёстанцыя | назва = Праўда Радыё | лагатып = | горад = [[Бабруйск]] | краіна = [[Беларусь]] | слоган = | фармат = | час_вяшчання = | зона_вяшчання = | створана = | заснавальнік = | уладальнік = [[Трыбуна працы]] | галоўны офіс = Бабруйск, [[Вуліца Карла Лібкнехта (Бабруйск)|вул. К. Лібкнехта]], д. 49 | кіраўнікі = Алена Ласканьеўна Карпенка (2006-2016) | сайт = | on-line_трансляция = }} '''Бярэзінская хваля''' — беларуская рэгіянальная радыёстанцыя, якая вяшчала ў 2000-х і першай палове 2010-х гг. у г. [[Бабруйск]] і [[Бабруйскі раён|Бабруйскім раёне]]. Вяшчанне было на частаце 71,4 пераважна для пажылой вясковай аудыторыі<ref>Алена Карпенка [https://www.tribunapracy.by/2014/10/padaryce-backam-dobry-nastroj-albo-ne-zabudzce-nabyc-radyyopryyomnik/ Падарыце бацькам добры настрой, альбо Не забудзьце набыць радыёпрыёмнік] // [[Трыбуна працы]], 6.10.2014</ref>. Сярод радыёрубрык былі: “Ва ўрадзе”; “Весткі з гаспадарак раёна”; “На планерцы ў старшыні райвыканкама”; “Соцыум”; “Навіны культуры”; “За здаровы лад жыцця”, “Каментыруе спецыяліст”; “Надзённыя клопаты”; “Дзяжурны аддзел РАУС інфармуе”; “Інтрэрв`ю з нагоды”<ref>згодна [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ базе СМІ Беларусі]</ref>. Вяшчанне вялося пераважна на беларускай мове. З 1 студзеня 2016 г. Бярэзінская хваля спыніла працу, бо мясцовыя навіны пачало перадаваць [[Магілёў (радыё)|Радыё Магілёў]]<ref>[https://www.tribunapracy.by/peredachi-rajonnogo-radio/ Раённыя навіны — на FM-хвалі] // [[Трыбуна працы]]</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://belsmi.by/index/smi/radio/bjarezinskaja-hvalja/ Бярэзінская хваля ў базе СМІ Беларусі] * [http://tb.podfm.ru/?page=1 Архіў радыёнавінаў Бабруйскага раёна за 2015-2016 гг.] (у тым ліку частка перадач Бярэзінскай хвалі за 2015 г.) {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя: Бабруйскі раён]] mcra60as23feko5bszkx01e222bylwx 0 806638 5129670 2026-04-19T22:16:39Z Aliaksei Lastouski 75892 Створана перакладам старонкі «[[:en:Special:Redirect/revision/1336838666|Saverio Dalla Rosa]]» 5129670 wikitext text/x-wiki '''Саверыё Дала Роза''' (1 чэрвеня 1741 — 7 снежня 1821) — італьянскі мастак, які працаваў пераважна ў [[Верона|Вероне]], выконваў замовы для езуітаў у Полацку і Віцебску. [[Файл:Portrait_of_Wolfgang_Amadeus_Mozart_at_the_age_of_13_in_Verona,_1770.jpg|міні|Моцарт, 14 гадоў, у [[Верона|Вероне]], 1770 г., Саверыа Дала Роза]] == Біяграфія == Пасля завяршэння гуманістычных і рытарычных штудый ён стаў вучнем свайго дзядзькі па матчынай лініі, жывапісца [[Джамбеціна Чыньяролі]], які скіраваў яго на шлях мастака. Дала Роза жыў і працаваў галоўным чынам у Вероне і яе ваколіцах. У 1770 годзе ён напісаў алейны партрэт кампазітара Вольфганга Амадэя Моцарта, якому тады было чатырнаццаць гадоў і які прыехаў у Верону падчас свайго першага падарожжа ў Італію. Да таго ж перыяду адносяцца іншыя партрэты, якія сведчаць аб паступовым збліжэнні мастака з неакласіцызмам. 13 ліпеня 1777 года ён ажаніўся з Анджэлай Малфаці Верыта. Ад гэтага шлюбу нарадзіліся трое дзяцей, адзін з якіх, Даменіка Джузэпэ, таксама стаў жывапісцам . Паводле некаторых біёграфаў, Савэрыа Дала Роза нібыта правёў каля дваццаці гадоў у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], аднак гэтыя звесткі не знаходзяць больш дакладных пацверджанняў і таму лічацца сучаснымі даследчыкамі беспадстаўнымі. Выконваў замовы для езуітаў у Полацку і Віцебску: ён напісаў «Пакутніцтва святога Стэфана» для езуіцкага калегіума ў Полацку — твор, які быў выстаўлены ў Балоньі перш, чым туды адвезлі, і выклікаў такое захапленне ў тамтэйшых дасведчаных прафесараў жывапісу, што яны палічылі для сябе гонарам прыняць яго ў сваю Клемэнцінскую Акадэмію. У 2025 годзе [[Ніжні замак (Вільня)|Палац Вялікіх князёў у Вільні]] набыў абраз "Ушанаванне святым Казімірам Маці Божай", які падобна што паходзіць з [[Езуіцкі касцёл (Віцебск)|езуіцкага касцёла ў Віцебску]]. 31 студзеня 1796 года Дала Роза быў прызначаны ганаровым членам Клемэнцінскай Акадэміі ў Балоньі, аднак менавіта ў сваім родным горадзе ён вылучыўся сваёй дзейнасцю ў галіне мастацтва. Вырашальным было яго імкненне не дапусціць рассейвання веронскай жывапіснай спадчыны падчас напалеонаўскага панавання, адзначанага скасаваннем цэркваў і кляштараў з наступнай перадачай іх маёмасці ў дзяржаўную казну. 24 лістапада 1805 года ён быў прызначаны дырэктарам веронскай Акадэміі жывапісу і скульптуры, а ў 1807 годзе ўвайшоў у склад камісіі — разам з Анджэла Да Кампа і Гаэтана Чыньяролі — якой было даручана сфарміраваць публічную пінакатэку, выбіраючы з прыкладна сямі тысяч жывапісных твораў, канфіскаваных дзяржавай. 26 кастрычніка 1812 года камісія перадала падэстату 197 адзінак, і Дала Роза быў прызначаны хавальнікам пінакатэкі, якую можна лічыць першым ядром сённяшняга музея Кастэльвэкіа. Дзякуючы гэтым грамадскім пасадам набыў глыбокае веданне веронскіх мастацкіх скарбаў, стаў старанным і дакладным каталагізатарам, а яго працы, часткова яшчэ рукапісныя, і сёння застаюцца незаменным інструментам для праверкі і рэканструкцыі аб'ёму веронскай мастацкай спадчыны. Апошні твор гэтай шматграннай асобы — «''Разважанне аб паходжанні Амфітэатра ў Вероне''» (Верона, 1821), дзе прымае гіпотэзу [[Этрускі|этрускага]] паходжання амфітэатра, раскопкі якога ён разам з іншымі фінансаваў. [[Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Італіі]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XVIII стагоддзя]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1821 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1741 годзе]] n1b1nay2g0r8ley74zxjoum6v6k3860 5129671 5129670 2026-04-19T22:18:34Z Aliaksei Lastouski 75892 5129671 wikitext text/x-wiki {{Мастак}} '''Саверыё Дала Роза''' (іт. ''Saverio Dalla Rosa'', [[1 чэрвеня]] [[1741]] — [[7 снежня]] [[1821]]) — італьянскі мастак, які працаваў пераважна ў [[Верона|Вероне]], выконваў замовы для [[Езуіты|езуітаў]] у [[Полацк|Полацку]] і [[Віцебск|Віцебску]]. [[Файл:Portrait_of_Wolfgang_Amadeus_Mozart_at_the_age_of_13_in_Verona,_1770.jpg|міні|Моцарт, 14 гадоў, у [[Верона|Вероне]], 1770 г., Саверыа Дала Роза]] == Біяграфія == Пасля завяршэння гуманістычных і рытарычных штудый ён стаў вучнем свайго дзядзькі па матчынай лініі, жывапісца [[Джамбеціна Чыньяролі]], які скіраваў яго на шлях мастака. Дала Роза жыў і працаваў галоўным чынам у Вероне і яе ваколіцах. У 1770 годзе ён напісаў алейны партрэт кампазітара Вольфганга Амадэя Моцарта, якому тады было чатырнаццаць гадоў і які прыехаў у Верону падчас свайго першага падарожжа ў Італію. Да таго ж перыяду адносяцца іншыя партрэты, якія сведчаць аб паступовым збліжэнні мастака з неакласіцызмам. 13 ліпеня 1777 года ён ажаніўся з Анджэлай Малфаці Верыта. Ад гэтага шлюбу нарадзіліся трое дзяцей, адзін з якіх, Даменіка Джузэпэ, таксама стаў жывапісцам . Паводле некаторых біёграфаў, Савэрыа Дала Роза нібыта правёў каля дваццаці гадоў у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], аднак гэтыя звесткі не знаходзяць больш дакладных пацверджанняў і таму лічацца сучаснымі даследчыкамі беспадстаўнымі. Выконваў замовы для езуітаў у Полацку і Віцебску: ён напісаў «Пакутніцтва святога Стэфана» для езуіцкага калегіума ў Полацку — твор, які быў выстаўлены ў Балоньі перш, чым туды адвезлі, і выклікаў такое захапленне ў тамтэйшых дасведчаных прафесараў жывапісу, што яны палічылі для сябе гонарам прыняць яго ў сваю Клемэнцінскую Акадэмію. У 2025 годзе [[Ніжні замак (Вільня)|Палац Вялікіх князёў у Вільні]] набыў абраз "Ушанаванне святым Казімірам Маці Божай", які падобна што паходзіць з [[Езуіцкі касцёл (Віцебск)|езуіцкага касцёла ў Віцебску]]. 31 студзеня 1796 года Дала Роза быў прызначаны ганаровым членам Клемэнцінскай Акадэміі ў Балоньі, аднак менавіта ў сваім родным горадзе ён вылучыўся сваёй дзейнасцю ў галіне мастацтва. Вырашальным было яго імкненне не дапусціць рассейвання веронскай жывапіснай спадчыны падчас напалеонаўскага панавання, адзначанага скасаваннем цэркваў і кляштараў з наступнай перадачай іх маёмасці ў дзяржаўную казну. 24 лістапада 1805 года ён быў прызначаны дырэктарам веронскай Акадэміі жывапісу і скульптуры, а ў 1807 годзе ўвайшоў у склад камісіі — разам з Анджэла Да Кампа і Гаэтана Чыньяролі — якой было даручана сфарміраваць публічную пінакатэку, выбіраючы з прыкладна сямі тысяч жывапісных твораў, канфіскаваных дзяржавай. 26 кастрычніка 1812 года камісія перадала падэстату 197 адзінак, і Дала Роза быў прызначаны хавальнікам пінакатэкі, якую можна лічыць першым ядром сённяшняга музея Кастэльвэкіа. Дзякуючы гэтым грамадскім пасадам набыў глыбокае веданне веронскіх мастацкіх скарбаў, стаў старанным і дакладным каталагізатарам, а яго працы, часткова яшчэ рукапісныя, і сёння застаюцца незаменным інструментам для праверкі і рэканструкцыі аб'ёму веронскай мастацкай спадчыны. Апошні твор гэтай шматграннай асобы — «''Разважанне аб паходжанні Амфітэатра ў Вероне''» (Верона, 1821), дзе прымае гіпотэзу [[Этрускі|этрускага]] паходжання амфітэатра, раскопкі якога ён разам з іншымі фінансаваў. [[Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Італіі]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XVIII стагоддзя]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1821 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1741 годзе]] ra46tyob981qo946mpjfg6ti3uwux09 5129672 5129671 2026-04-19T22:24:51Z Aliaksei Lastouski 75892 5129672 wikitext text/x-wiki {{Мастак}} '''Саверыё Дала Роза''' (іт. ''Saverio Dalla Rosa'', [[1 чэрвеня]] [[1741]] — [[7 снежня]] [[1821]]) — італьянскі мастак, які працаваў пераважна ў [[Верона|Вероне]], выконваў замовы для [[Езуіты|езуітаў]] у [[Полацк|Полацку]] і [[Віцебск|Віцебску]]<ref>{{Cite web|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/saverio-dalla-rosa_(Dizionario-Biografico)/|title=DALLA ROSA, Saverio - Enciclopedia|website=Treccani|access-date=2026-04-19}}</ref>. [[Файл:Portrait_of_Wolfgang_Amadeus_Mozart_at_the_age_of_13_in_Verona,_1770.jpg|міні|Моцарт, 14 гадоў, у [[Верона|Вероне]], 1770 г., Саверыа Дала Роза]] == Біяграфія == Пасля завяршэння гуманістычных і рытарычных штудый ён стаў вучнем свайго дзядзькі па матчынай лініі, жывапісца [[Джамбеціна Чыньяролі]], які скіраваў яго на шлях мастака. Дала Роза жыў і працаваў галоўным чынам у Вероне і яе ваколіцах. У 1770 годзе ён напісаў алейны партрэт кампазітара Вольфганга Амадэя Моцарта, якому тады было чатырнаццаць гадоў і які прыехаў у Верону падчас свайго першага падарожжа ў Італію. Да таго ж перыяду адносяцца іншыя партрэты, якія сведчаць аб паступовым збліжэнні мастака з неакласіцызмам. 13 ліпеня 1777 года ён ажаніўся з Анджэлай Малфаці Верыта. Ад гэтага шлюбу нарадзіліся трое дзяцей, адзін з якіх, Даменіка Джузэпэ, таксама стаў жывапісцам . Паводле некаторых біёграфаў, Савэрыа Дала Роза нібыта правёў каля дваццаці гадоў у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], аднак гэтыя звесткі не знаходзяць больш дакладных пацверджанняў і таму лічацца сучаснымі даследчыкамі беспадстаўнымі. Выконваў замовы для езуітаў у Полацку і Віцебску:<blockquote>ён напісаў «Пакутніцтва святога Стэфана» для езуіцкага калегіума ў Полацку — твор, які быў выстаўлены ў Балоньі перш, чым туды адвезлі, і выклікаў такое захапленне ў тамтэйшых дасведчаных прафесараў жывапісу, што яны палічылі для сябе гонарам прыняць яго ў сваю Клемэнцінскую Акадэмію<ref>D. Zannandreis, [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2a/Le_vite_dei_pittori%2C_scultori_e_architetti_veronesi_%28IA_levitedeipittori00zann%29.pdf ''Le vite dei pittori'', ''scultori e architetti veronesi''<nowiki> [1831-34]</nowiki>], a cura di G. Biadego, Verona 1891, p. 49q</ref>.</blockquote>У 2025 годзе [[Ніжні замак (Вільня)|Палац Вялікіх князёў у Вільні]] набыў абраз "Ушанаванне святым Казімірам Маці Божай", які падобна што паходзіць з [[Езуіцкі касцёл (Віцебск)|езуіцкага касцёла ў Віцебску]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valdovurumai.lt/en/news/i/10291/saint-casimir-has-returned-home/|title=Saint Casimir has returned home|website=National Museum – Palace of the Grand Dukes of Lithuania|date=2026-03-04}}</ref>. 31 студзеня 1796 года Дала Роза быў прызначаны ганаровым членам Клемэнцінскай Акадэміі ў Балоньі, аднак менавіта ў сваім родным горадзе ён вылучыўся сваёй дзейнасцю ў галіне мастацтва. Вырашальным было яго імкненне не дапусціць рассейвання веронскай жывапіснай спадчыны падчас напалеонаўскага панавання, адзначанага скасаваннем цэркваў і кляштараў з наступнай перадачай іх маёмасці ў дзяржаўную казну. 24 лістапада 1805 года ён быў прызначаны дырэктарам веронскай Акадэміі жывапісу і скульптуры, а ў 1807 годзе ўвайшоў у склад камісіі — разам з Анджэла Да Кампа і Гаэтана Чыньяролі — якой было даручана сфарміраваць публічную пінакатэку, выбіраючы з прыкладна сямі тысяч жывапісных твораў, канфіскаваных дзяржавай. 26 кастрычніка 1812 года камісія перадала падэстату 197 адзінак, і Дала Роза быў прызначаны хавальнікам пінакатэкі, якую можна лічыць першым ядром сённяшняга музея Кастэльвэкіа. Дзякуючы гэтым грамадскім пасадам набыў глыбокае веданне веронскіх мастацкіх скарбаў, стаў старанным і дакладным каталагізатарам, а яго працы, часткова яшчэ рукапісныя, і сёння застаюцца незаменным інструментам для праверкі і рэканструкцыі аб'ёму веронскай мастацкай спадчыны. Апошні твор гэтай шматграннай асобы — «''Разважанне аб паходжанні Амфітэатра ў Вероне''» (Верона, 1821), дзе прымае гіпотэзу [[Этрускі|этрускага]] паходжання амфітэатра, раскопкі якога ён разам з іншымі фінансаваў. [[Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Італіі]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XVIII стагоддзя]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1821 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1741 годзе]] <references /> [[Катэгорыя:Езуіты]] [[Катэгорыя:Езуіты Беларусі]] hikbu47ap5zz8nnqles656vzqdbxkfp 5129673 5129672 2026-04-19T22:32:15Z Aliaksei Lastouski 75892 5129673 wikitext text/x-wiki {{Мастак}} '''Саверыё Дала Роза''' (іт. ''Saverio Dalla Rosa'', [[1 чэрвеня]] [[1741]] — [[7 снежня]] [[1821]]) — італьянскі мастак, які працаваў пераважна ў [[Верона|Вероне]], выконваў замовы для [[Езуіты|езуітаў]] у [[Полацк|Полацку]] і [[Віцебск|Віцебску]]<ref>{{Cite web|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/saverio-dalla-rosa_(Dizionario-Biografico)/|title=DALLA ROSA, Saverio - Enciclopedia|website=Treccani|access-date=2026-04-19}}</ref>. == Біяграфія == Пасля завяршэння гуманістычных і рытарычных штудый ён стаў вучнем свайго дзядзькі па матчынай лініі, жывапісца [[Джамбеціна Чыньяролі]], які скіраваў яго на шлях мастака. Дала Роза жыў і працаваў галоўным чынам у Вероне і яе ваколіцах. У 1770 годзе ён напісаў алейны партрэт кампазітара Вольфганга Амадэя Моцарта, якому тады было чатырнаццаць гадоў і які прыехаў у Верону падчас свайго першага падарожжа ў Італію. Да таго ж перыяду адносяцца іншыя партрэты, якія сведчаць аб паступовым збліжэнні мастака з неакласіцызмам. 13 ліпеня 1777 года ён ажаніўся з Анджэлай Малфаці Верыта. Ад гэтага шлюбу нарадзіліся трое дзяцей, адзін з якіх, Даменіка Джузэпэ, таксама стаў жывапісцам . Паводле некаторых біёграфаў, Савэрыа Дала Роза нібыта правёў каля дваццаці гадоў у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], аднак гэтыя звесткі не знаходзяць больш дакладных пацверджанняў і таму лічацца сучаснымі даследчыкамі беспадстаўнымі. Выконваў замовы для езуітаў у Полацку і Віцебску:<blockquote>ён напісаў «Пакутніцтва святога Стэфана» для езуіцкага калегіума ў Полацку — твор, які быў выстаўлены ў Балоньі перш, чым туды адвезлі, і выклікаў такое захапленне ў тамтэйшых дасведчаных прафесараў жывапісу, што яны палічылі для сябе гонарам прыняць яго ў сваю Клемэнцінскую Акадэмію<ref>D. Zannandreis, [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2a/Le_vite_dei_pittori%2C_scultori_e_architetti_veronesi_%28IA_levitedeipittori00zann%29.pdf ''Le vite dei pittori'', ''scultori e architetti veronesi''<nowiki> [1831-34]</nowiki>], a cura di G. Biadego, Verona 1891, p. 491</ref>.</blockquote> [[Файл:Saverio Dalla Rosa St Casimir.jpg|міні|Саверыё Дала Роза. Ушанаванне святым Казімірам Божай Маці. 1788. Абраз паходзіць з езуіцкага касцёла ў Віцебску]] У 2025 годзе [[Ніжні замак (Вільня)|Палац Вялікіх князёў у Вільні]] набыў абраз "Ушанаванне [[Казімір Казіміравіч|святым Казімірам]] Маці Божай", які падобна што паходзіць з [[Езуіцкі касцёл (Віцебск)|езуіцкага касцёла ў Віцебску]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valdovurumai.lt/en/news/i/10291/saint-casimir-has-returned-home/|title=Saint Casimir has returned home|website=National Museum – Palace of the Grand Dukes of Lithuania|date=2026-03-04}}</ref>. 31 студзеня 1796 года Дала Роза быў прызначаны ганаровым членам Клемэнцінскай Акадэміі ў [[Балоння|Балоньі]], аднак менавіта ў сваім родным горадзе ён вылучыўся сваёй дзейнасцю ў галіне мастацтва. Вырашальным было яго імкненне не дапусціць рассейвання веронскай жывапіснай спадчыны падчас напалеонаўскага панавання, адзначанага скасаваннем цэркваў і кляштараў з наступнай перадачай іх маёмасці ў дзяржаўную казну. 24 лістапада 1805 года быў прызначаны дырэктарам веронскай Акадэміі жывапісу і скульптуры, а ў 1807 годзе ўвайшоў у склад камісіі якой было даручана сфарміраваць публічную пінакатэку, выбіраючы з прыкладна сямі тысяч жывапісных твораў, канфіскаваных дзяржавай. 26 кастрычніка 1812 года камісія перадала падэстату 197 адзінак, і Дала Роза быў прызначаны хавальнікам пінакатэкі, якую можна лічыць першым ядром сённяшняга музея [[Кастэльвэкіа]]. Дзякуючы гэтым грамадскім пасадам набыў глыбокае веданне веронскіх мастацкіх скарбаў, стаў старанным і дакладным каталагізатарам, а яго працы, часткова яшчэ рукапісныя, і сёння застаюцца незаменным інструментам для праверкі і рэканструкцыі аб'ёму веронскай мастацкай спадчыны. Апошні твор гэтай шматграннай асобы — «''Разважанне аб паходжанні Амфітэатра ў Вероне''» (Верона, 1821), дзе прымае гіпотэзу [[Этрускі|этрускага]] паходжання амфітэатра, раскопкі якога ён разам з іншымі фінансаваў. == Крыніцы == [[Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Італіі]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XVIII стагоддзя]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1821 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1741 годзе]] <references /> [[Катэгорыя:Езуіты]] [[Катэгорыя:Езуіты Беларусі]] bbl9vc5813s18i5cu3y0y9danyulqyv 5129815 5129673 2026-04-20T09:41:24Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Саверыё Дала Роза]] у [[Саверыа Дала Роза]]: паводле правілаў беларускай мовы 2008 года 5129673 wikitext text/x-wiki {{Мастак}} '''Саверыё Дала Роза''' (іт. ''Saverio Dalla Rosa'', [[1 чэрвеня]] [[1741]] — [[7 снежня]] [[1821]]) — італьянскі мастак, які працаваў пераважна ў [[Верона|Вероне]], выконваў замовы для [[Езуіты|езуітаў]] у [[Полацк|Полацку]] і [[Віцебск|Віцебску]]<ref>{{Cite web|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/saverio-dalla-rosa_(Dizionario-Biografico)/|title=DALLA ROSA, Saverio - Enciclopedia|website=Treccani|access-date=2026-04-19}}</ref>. == Біяграфія == Пасля завяршэння гуманістычных і рытарычных штудый ён стаў вучнем свайго дзядзькі па матчынай лініі, жывапісца [[Джамбеціна Чыньяролі]], які скіраваў яго на шлях мастака. Дала Роза жыў і працаваў галоўным чынам у Вероне і яе ваколіцах. У 1770 годзе ён напісаў алейны партрэт кампазітара Вольфганга Амадэя Моцарта, якому тады было чатырнаццаць гадоў і які прыехаў у Верону падчас свайго першага падарожжа ў Італію. Да таго ж перыяду адносяцца іншыя партрэты, якія сведчаць аб паступовым збліжэнні мастака з неакласіцызмам. 13 ліпеня 1777 года ён ажаніўся з Анджэлай Малфаці Верыта. Ад гэтага шлюбу нарадзіліся трое дзяцей, адзін з якіх, Даменіка Джузэпэ, таксама стаў жывапісцам . Паводле некаторых біёграфаў, Савэрыа Дала Роза нібыта правёў каля дваццаці гадоў у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], аднак гэтыя звесткі не знаходзяць больш дакладных пацверджанняў і таму лічацца сучаснымі даследчыкамі беспадстаўнымі. Выконваў замовы для езуітаў у Полацку і Віцебску:<blockquote>ён напісаў «Пакутніцтва святога Стэфана» для езуіцкага калегіума ў Полацку — твор, які быў выстаўлены ў Балоньі перш, чым туды адвезлі, і выклікаў такое захапленне ў тамтэйшых дасведчаных прафесараў жывапісу, што яны палічылі для сябе гонарам прыняць яго ў сваю Клемэнцінскую Акадэмію<ref>D. Zannandreis, [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2a/Le_vite_dei_pittori%2C_scultori_e_architetti_veronesi_%28IA_levitedeipittori00zann%29.pdf ''Le vite dei pittori'', ''scultori e architetti veronesi''<nowiki> [1831-34]</nowiki>], a cura di G. Biadego, Verona 1891, p. 491</ref>.</blockquote> [[Файл:Saverio Dalla Rosa St Casimir.jpg|міні|Саверыё Дала Роза. Ушанаванне святым Казімірам Божай Маці. 1788. Абраз паходзіць з езуіцкага касцёла ў Віцебску]] У 2025 годзе [[Ніжні замак (Вільня)|Палац Вялікіх князёў у Вільні]] набыў абраз "Ушанаванне [[Казімір Казіміравіч|святым Казімірам]] Маці Божай", які падобна што паходзіць з [[Езуіцкі касцёл (Віцебск)|езуіцкага касцёла ў Віцебску]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valdovurumai.lt/en/news/i/10291/saint-casimir-has-returned-home/|title=Saint Casimir has returned home|website=National Museum – Palace of the Grand Dukes of Lithuania|date=2026-03-04}}</ref>. 31 студзеня 1796 года Дала Роза быў прызначаны ганаровым членам Клемэнцінскай Акадэміі ў [[Балоння|Балоньі]], аднак менавіта ў сваім родным горадзе ён вылучыўся сваёй дзейнасцю ў галіне мастацтва. Вырашальным было яго імкненне не дапусціць рассейвання веронскай жывапіснай спадчыны падчас напалеонаўскага панавання, адзначанага скасаваннем цэркваў і кляштараў з наступнай перадачай іх маёмасці ў дзяржаўную казну. 24 лістапада 1805 года быў прызначаны дырэктарам веронскай Акадэміі жывапісу і скульптуры, а ў 1807 годзе ўвайшоў у склад камісіі якой было даручана сфарміраваць публічную пінакатэку, выбіраючы з прыкладна сямі тысяч жывапісных твораў, канфіскаваных дзяржавай. 26 кастрычніка 1812 года камісія перадала падэстату 197 адзінак, і Дала Роза быў прызначаны хавальнікам пінакатэкі, якую можна лічыць першым ядром сённяшняга музея [[Кастэльвэкіа]]. Дзякуючы гэтым грамадскім пасадам набыў глыбокае веданне веронскіх мастацкіх скарбаў, стаў старанным і дакладным каталагізатарам, а яго працы, часткова яшчэ рукапісныя, і сёння застаюцца незаменным інструментам для праверкі і рэканструкцыі аб'ёму веронскай мастацкай спадчыны. Апошні твор гэтай шматграннай асобы — «''Разважанне аб паходжанні Амфітэатра ў Вероне''» (Верона, 1821), дзе прымае гіпотэзу [[Этрускі|этрускага]] паходжання амфітэатра, раскопкі якога ён разам з іншымі фінансаваў. == Крыніцы == [[Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Італіі]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XVIII стагоддзя]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1821 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1741 годзе]] <references /> [[Катэгорыя:Езуіты]] [[Катэгорыя:Езуіты Беларусі]] bbl9vc5813s18i5cu3y0y9danyulqyv 5129818 5129815 2026-04-20T09:41:56Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5129818 wikitext text/x-wiki {{Мастак}} '''Саверыа Дала Роза''' (іт. ''Saverio Dalla Rosa'', [[1 чэрвеня]] [[1741]] — [[7 снежня]] [[1821]]) — італьянскі мастак, які працаваў пераважна ў [[Верона|Вероне]], выконваў замовы для [[Езуіты|езуітаў]] у [[Полацк|Полацку]] і [[Віцебск|Віцебску]]<ref>{{Cite web|lang=it|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/saverio-dalla-rosa_(Dizionario-Biografico)/|title=DALLA ROSA, Saverio - Enciclopedia|website=Treccani|access-date=2026-04-19}}</ref>. == Біяграфія == Пасля завяршэння гуманістычных і рытарычных штудый ён стаў вучнем свайго дзядзькі па матчынай лініі, жывапісца [[Джамбеціна Чыньяролі]], які скіраваў яго на шлях мастака. Дала Роза жыў і працаваў галоўным чынам у Вероне і яе ваколіцах. У 1770 годзе ён напісаў алейны партрэт кампазітара Вольфганга Амадэя Моцарта, якому тады было чатырнаццаць гадоў і які прыехаў у Верону падчас свайго першага падарожжа ў Італію. Да таго ж перыяду адносяцца іншыя партрэты, якія сведчаць аб паступовым збліжэнні мастака з неакласіцызмам. 13 ліпеня 1777 года ён ажаніўся з Анджэлай Малфаці Верыта. Ад гэтага шлюбу нарадзіліся трое дзяцей, адзін з якіх, Даменіка Джузэпэ, таксама стаў жывапісцам . Паводле некаторых біёграфаў, Савэрыа Дала Роза нібыта правёў каля дваццаці гадоў у [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], аднак гэтыя звесткі не знаходзяць больш дакладных пацверджанняў і таму лічацца сучаснымі даследчыкамі беспадстаўнымі. Выконваў замовы для езуітаў у Полацку і Віцебску:<blockquote>ён напісаў «Пакутніцтва святога Стэфана» для езуіцкага калегіума ў Полацку — твор, які быў выстаўлены ў Балоньі перш, чым туды адвезлі, і выклікаў такое захапленне ў тамтэйшых дасведчаных прафесараў жывапісу, што яны палічылі для сябе гонарам прыняць яго ў сваю Клемэнцінскую Акадэмію<ref>D. Zannandreis, [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2a/Le_vite_dei_pittori%2C_scultori_e_architetti_veronesi_%28IA_levitedeipittori00zann%29.pdf ''Le vite dei pittori'', ''scultori e architetti veronesi''<nowiki> [1831-34]</nowiki>], a cura di G. Biadego, Verona 1891, p. 491</ref>.</blockquote> [[Файл:Saverio Dalla Rosa St Casimir.jpg|міні|Саверыа Дала Роза. Ушанаванне святым Казімірам Божай Маці. 1788. Абраз паходзіць з езуіцкага касцёла ў Віцебску]] У 2025 годзе [[Ніжні замак (Вільня)|Палац Вялікіх князёў у Вільні]] набыў абраз "Ушанаванне [[Казімір Казіміравіч|святым Казімірам]] Маці Божай", які падобна што паходзіць з [[Езуіцкі касцёл (Віцебск)|езуіцкага касцёла ў Віцебску]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valdovurumai.lt/en/news/i/10291/saint-casimir-has-returned-home/|title=Saint Casimir has returned home|website=National Museum – Palace of the Grand Dukes of Lithuania|date=2026-03-04}}</ref>. 31 студзеня 1796 года Дала Роза быў прызначаны ганаровым членам Клемэнцінскай Акадэміі ў [[Балоння|Балоньі]], аднак менавіта ў сваім родным горадзе ён вылучыўся сваёй дзейнасцю ў галіне мастацтва. Вырашальным было яго імкненне не дапусціць рассейвання веронскай жывапіснай спадчыны падчас напалеонаўскага панавання, адзначанага скасаваннем цэркваў і кляштараў з наступнай перадачай іх маёмасці ў дзяржаўную казну. 24 лістапада 1805 года быў прызначаны дырэктарам веронскай Акадэміі жывапісу і скульптуры, а ў 1807 годзе ўвайшоў у склад камісіі якой было даручана сфарміраваць публічную пінакатэку, выбіраючы з прыкладна сямі тысяч жывапісных твораў, канфіскаваных дзяржавай. 26 кастрычніка 1812 года камісія перадала падэстату 197 адзінак, і Дала Роза быў прызначаны хавальнікам пінакатэкі, якую можна лічыць першым ядром сённяшняга музея [[Кастэльвэкіа]]. Дзякуючы гэтым грамадскім пасадам набыў глыбокае веданне веронскіх мастацкіх скарбаў, стаў старанным і дакладным каталагізатарам, а яго працы, часткова яшчэ рукапісныя, і сёння застаюцца незаменным інструментам для праверкі і рэканструкцыі аб'ёму веронскай мастацкай спадчыны. Апошні твор гэтай шматграннай асобы — «''Разважанне аб паходжанні Амфітэатра ў Вероне''» (Верона, 1821), дзе прымае гіпотэзу [[Этрускі|этрускага]] паходжання амфітэатра, раскопкі якога ён разам з іншымі фінансаваў. == Крыніцы == [[Катэгорыя:Мастацтвазнаўцы Італіі]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Мастакі Італіі XVIII стагоддзя]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1821 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1741 годзе]] <references /> [[Катэгорыя:Езуіты]] [[Катэгорыя:Езуіты Беларусі]] 3fanordssmgnxqrfk2fi2kcrtymrbrv 14 806639 5129675 2026-04-19T22:55:13Z IshaBarnes 124956 новая катэгорыя 5129675 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Спаборніцтвы]] [[Катэгорыя:Праграмаванне]] [[Катэгорыя:Камп’ютарная культура]] pc77odsh2e2fub3pbbrezf9b9rwyvt1 0 806640 5129684 2026-04-20T03:33:03Z Tinta Emas Historia Network 166954 Створана перакладам старонкі «[[:en:Special:Redirect/revision/1348005989|Iskandar Muda]]» 5129684 wikitext text/x-wiki '''Іскандар Муда''' (1583?<ref>[http://www.aolsvc.worldbook.aol.com/wb/Article?id=ar724698 World Book article]{{dead link|date=November 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, accessed 4 January 2007</ref> – 27 снежня 1636<ref name="Yusra">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref>) быў дванаццатым султанам Ачэ Дарус-Салам, пры якім султанат дасягнуў сваёй найбольшай тэрытарыяльнай велічы, пануючы як наймацнейшая сіла і найбагацейшая дзяржава на захадзе Інданезійскага архіпелага і ў Малакскім праліве. «Іскандар Муда» літаральна азначае «малады Аляксандр», і яго заваяванні часта параўноўвалі з заваяваннямі [[Аляксандр Македонскі|Аляксандра Вялікага]].<ref name="Yusra2">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref> Акрамя яго выбітных заваяванняў, падчас яго праўлення Ачэ стаў вядомы як міжнародны цэнтр ісламскіх ведаў і гандлю. Ён быў апошнім султанам Ачэ, які быў прамым па мужчынскай лініі нашчадкам Алі Мугаят Шаха, заснавальніка султаната Ачэ. Смерць Іскандара Муды азначала, што заснавальніцкая дынастыя султаната Ачэ, дынастыя Мекута Алам, вымерла і была заменена іншай дынастыяй. [[Файл:Iskandar_Muda,_potret_pada_2_April_2026.jpg|міні|Карціна Іскандар Муда пэндзля Ёсафа (1980) у музеі Ачэха ў Банда-Ачэх.]] [[Файл:Letter_to_James_I_from_Sultan_Iskandar_Muda_of_Aceh_in_1615.jpg|злева|міні|Ліст Іскандара Муды да [[Якаў I (кароль Англіі)|Якава I,]] караля [[Англія|Англіі]], 1615 г.]] == Спасылкі == [[Катэгорыя:Памерлі ў 1636 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1580-я гады]] adh3emnh82ti5yk4myb4o5yeyi65jmq 5129685 5129684 2026-04-20T03:33:28Z Tinta Emas Historia Network 166954 5129685 wikitext text/x-wiki [[Файл:Iskandar_Muda,_potret_pada_2_April_2026.jpg|міні|Карціна Іскандар Муда пэндзля Ёсафа (1980) у музеі Ачэха ў Банда-Ачэх.]] '''Іскандар Муда''' (1583?<ref>[http://www.aolsvc.worldbook.aol.com/wb/Article?id=ar724698 World Book article]{{dead link|date=November 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, accessed 4 January 2007</ref> – 27 снежня 1636<ref name="Yusra">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref>) быў дванаццатым султанам Ачэ Дарус-Салам, пры якім султанат дасягнуў сваёй найбольшай тэрытарыяльнай велічы, пануючы як наймацнейшая сіла і найбагацейшая дзяржава на захадзе Інданезійскага архіпелага і ў Малакскім праліве. «Іскандар Муда» літаральна азначае «малады Аляксандр», і яго заваяванні часта параўноўвалі з заваяваннямі [[Аляксандр Македонскі|Аляксандра Вялікага]].<ref name="Yusra2">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref> Акрамя яго выбітных заваяванняў, падчас яго праўлення Ачэ стаў вядомы як міжнародны цэнтр ісламскіх ведаў і гандлю. Ён быў апошнім султанам Ачэ, які быў прамым па мужчынскай лініі нашчадкам Алі Мугаят Шаха, заснавальніка султаната Ачэ. Смерць Іскандара Муды азначала, што заснавальніцкая дынастыя султаната Ачэ, дынастыя Мекута Алам, вымерла і была заменена іншай дынастыяй. [[Файл:Letter_to_James_I_from_Sultan_Iskandar_Muda_of_Aceh_in_1615.jpg|злева|міні|Ліст Іскандара Муды да [[Якаў I (кароль Англіі)|Якава I,]] караля [[Англія|Англіі]], 1615 г.]] == Спасылкі == [[Катэгорыя:Памерлі ў 1636 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1580-я гады]] fwki7i1lv8ajicwujw9um0jag4krw0t 5129736 5129685 2026-04-20T07:29:19Z JerzyKundrat 174 5129736 wikitext text/x-wiki {{ДД | выява = Iskandar_Muda,_potret_pada_2_April_2026.jpg | шырыня = 220px | апісанне выявы = Карціна Іскандар Муда пэндзля Ёсафа (1980) у музеі Ачэха ў Банда-Ачэх }} '''Іскандар Муда''' ({{ВД-Прэамбула}}) — дванаццаты султан Ачэ Дарус-Салам, пры ім султанат дасягнуў сваёй найбольшай тэрытарыяльнай велічы, пануючы як наймацнейшая сіла і найбагацейшая дзяржава на захадзе Інданезійскага архіпелага і ў [[Малакскі праліў|Малакскім праліве]]. [[Файл:Letter_to_James_I_from_Sultan_Iskandar_Muda_of_Aceh_in_1615.jpg|злева|міні|Ліст Іскандара Муды да [[Якаў I (кароль Англіі)|Якава I,]] караля [[Каралеўства Англія|Англіі]], 1615 г.]] «Іскандар Муда» літаральна азначае «малады Аляксандр», і яго заваяванні часта параўноўвалі з заваяваннямі [[Аляксандр Македонскі|Аляксандра Вялікага]].<ref name="Yusra2">Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007</ref> Акрамя яго выбітных заваяванняў, падчас яго праўлення Ачэ стаў вядомы як міжнародны цэнтр ісламскіх ведаў і гандлю. Ён быў апошнім султанам Ачэ, які быў прамым па мужчынскай лініі нашчадкам Алі Мугаят Шаха, заснавальніка султаната Ачэ. Смерць Іскандара Муды азначала, што заснавальніцкая дынастыя султаната Ачэ, дынастыя Мекута Алам, вымерла і была заменена іншай дынастыяй. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Памерлі ў 1636 годзе]] glx3m8xbeoapgp6gk5lmgtfo08ezp8s 0 806641 5129688 2026-04-20T04:54:59Z StarDeg 16311 Новая старонка: «{{Асоба}} '''Эміль Веньямінавіч Брагінскі''' (19 лістапада 1921, Масква — 26 мая 1998, там жа) — савецкі і расійскі празаік, драматург і сцэнарыст. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1976). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1977). {{Бібліяінфармацыя}}» 5129688 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Эміль Веньямінавіч Брагінскі''' (19 лістапада 1921, Масква — 26 мая 1998, там жа) — савецкі і расійскі празаік, драматург і сцэнарыст. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1976). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1977). {{Бібліяінфармацыя}} t40ivqks7n0mgaaahz1ghj35i5kduu2 5129690 5129688 2026-04-20T04:57:40Z StarDeg 16311 5129690 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Эміль Веньямінавіч Брагінскі''' ([[19 лістапада]] [[1921]], Масква — [[26 мая]] [[1998]], там жа) — савецкі і расійскі празаік, драматург і сцэнарыст. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1976). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1977). {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} m2in5myo84pgspr3l9xt41gxvsr4t96 5129692 5129690 2026-04-20T04:59:13Z StarDeg 16311 5129692 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Эміль Веньямінавіч Брагінскі''' ([[19 лістапада]] [[1921]], Масква — [[26 мая]] [[1998]], там жа) — савецкі і расійскі празаік, драматург і сцэнарыст. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1976). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1977). {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Сцэнарысты СССР]] {{DEFAULTSORT:Брагінскі Эміль Веньямінавіч}} ktnol5aq7rxg0wri14pwexw0d6lnhtf 5129696 5129692 2026-04-20T05:09:09Z StarDeg 16311 5129696 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Эміль Веньямінавіч Брагінскі''' ([[19 лістапада]] [[1921]], Масква — [[26 мая]] [[1998]], там жа) — савецкі і расійскі празаік, драматург і сцэнарыст. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1976). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1977). {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Сцэнарысты СССР]] [[Катэгорыя:Драматургі СССР]] {{DEFAULTSORT:Брагінскі Эміль Веньямінавіч}} 8dyppi85pms0p6gpjz1ass16ujfm807 0 806642 5129699 2026-04-20T05:59:18Z ANNETTE.KOZLOVA 166958 cyting 5129699 wikitext text/x-wiki {{Картка персоны|імя=Ганна Казлова|імя_ад_нараджэння=|дата_нараджэння=13 сакавіка 1988|месца_нараджэння=Мінск, Беларусь|грамадзянства={{флаг|Беларусь}} Беларусь|навуковая_сфера=Малекулярная генетыка, спартыўная генетыка, медыцынская генетыка|месца_працы=РНПЦ спорту (Мінск); Genetico (Масква); Zaz Ventures (Бруксэль)|альма-матэр=[[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава]] (Мінск)|навуковая_ступень=Магістр біялагічных навук|вядомы_з-за=Навуковая камунікацыя; канферэнцыі TEDxNiamiha, TEDxMinsk, TEDxUlicaMińska; праект «Навукот»}} '''Ганна Казлова''' — беларускі вучоны, малекулярны генетык, магістр біялагічных навук, папулярызатар навукі, лектар і арганізатар публічных мерапрыемстваў. Спецыялізуецца ў галіне медыцынскай і спартыўнай генетыкі. Вядомая як спікер і ліцэнзіят канферэнцый [[TEDx|TEDxNiamiha]] і [[TEDx|TEDxMinsk]], а таксама як стваральнік праекта аб навукова-папулярнай літаратуры «Навукот» (PopScienceCat). == Біяграфія == Нарадзілася 13 сакавіка 1988 года ў Мінску. Скончыла факультэт экалагічнай медыцыны [[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава|Міжнароднага дзяржаўнага экалагічнага ўніверсітэта імя А. Д. Сахарава]] (Мінск). Там жа абараніла магістарскую дысертацыю па генетыцы спорту.<ref name="facultativ">{{cite web|url=https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/|title=Ганна Казлова|publisher=Клуб інтэлектуальнага досугу «Факультатыў»|accessdate=2026-04-20}}</ref> Працавала навуковым супрацоўнікам у НДІ фізічнай культуры і спорту, затым у Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтры спорту (Мінск), а таксама ў Цэнтры генетычнай і рэпрадукцыйнай медыцыны Genetico (Масква).<ref name="facultativ" /> Па стане на 2023 год — кансультант па інавацыйным фінансаванні ў кампаніі Zaz Ventures (Бруксэль).<ref name="arhe">{{cite web|url=https://elementy.ru/events/445477|title=Ганна Казлова. «ЖУДАСЦЬ У НАШАЙ ДНК»|date=2023-07-08|publisher=Элементы навукі / лекторый «Архэ»|accessdate=2026-04-20}}</ref> У 2020 годзе правяла каля шасці месяцаў у Перу і Балівіі: кароткая паездка супала з увядзеннем карантынных абмежаванняў з-за пандэміі COVID-19. Гэты перыяд апісала ў інтэрв'ю для летняга лагера «Марабу» (2021).<ref name="marabou">{{cite web|url=https://camp.marabou.club/int_kozlova_summer2021|title=Ганна Казлова: «Мы бачым, што вельмі многія сучасныя тэхналогіі… ужо даўно апісаны фантастамі»|date=2021|publisher=Marабу.club|accessdate=2026-04-20}}</ref> == Навуковая дзейнасць == Асноўная сфера навуковых інтарэсаў — медыцынская генетыка. У ранні перыяд кар'еры спецыялізавалася на спартыўнай генетыцы: даследавала генетычныя прэдыктары спартыўных здольнасцей, фізіялагічнай адаптацыі і рызык для здароўя атлетаў.<ref name="booknik">{{cite web|url=http://booknik.ru/authors/anna-kozlova|title=Ганна Казлова|publisher=Букнік / Фонд Аві Хай|accessdate=2026-04-20}}</ref> Пазней кола прафесійных інтарэсаў пашырылася да клінічнай і рэпрадукцыйнай генетыкі (Genetico, Масква), а таксама да кіравання навуковымі праектамі і кансалтынгу ў галіне інавацыйнага фінансавання. == Папулярызацыя навукі == Казлова актыўна займаецца навуковай камунікацыяй, чытаючы лекцыі для дзяцей і дарослых у Расіі і Беларусі. Сярод пляцовак — музей навукі «Элементо», праект A: Architectural Thinking School for Children, «Курылка Гутэнберга», Big Summer PechaKucha Night Moscow, культурна-асветны цэнтр «Архэ» (Масква), кніжныя і навуковыя фестывалі.<ref name="facultativ" /> Таксама ўдзельнічае ў адукацыйных праектах платформы «Тэорыі і практыкі»<ref>{{cite web|url=https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses|title=Ганна Казлова — курсы|publisher=Тэорыі і практыкі|accessdate=2026-04-20}}</ref> і яўрэйскага культурнага праекта «Эшколот».<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Ганна Казлова|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> === Дзіцячыя адукацыйныя курсы («Марабу») === З 2016 года з'яўляецца пастаянным лектарам міжнароднага дзіцячага лагера «Марабу». Распрацавала і вядзе аўтарскія курсы для дзяцей і падлеткаў:<ref name="marabou" /> * ''«Генетыка суперге́роеў»'' — уводзіны ў малекулярную генетыку праз вобразы масавай культуры, разлічана на дзяцей 8–12 гадоў;<ref name="euroradio">{{cite web|url=https://euroradio.fm/ru/novae-pakalenne-trevozhnyy-molekulyarnyy-genetik-anna-kozlova|title=Новае пакаленне. Трывожны малекулярны генетык Ганна Казлова|date=2019-08-08|publisher=Еўрарадыё|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Гуморы Гіпакрата: кароткая гісторыя сярэднявечнай навукі і медыцыны»''; * ''«Генетыка немагчымага»'' — разбор перадавых біятэхналогій (кланаванне, біяпрынтынг, генетычная мадыфікацыя, даследаванні старэння) праз прызму навуковай фантастыкі і коміксаў; курс чытаўся не менш за восем разоў.<ref name="marabou" /> === Лекцыі для шырокай аўдыторыі === Сярод найбольш вядомых публічных лекцый: * ''«Нязручныя пытанні генетыкі. Этнічнасць, раса, інтэлект»'' — пра магчымасці і абмежаванні генетычнага дэтэрмінізму, расавыя і гендарныя тэорыі;<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Этнічнасць, раса, інтэлект — лекцыя 19 лістапада 2019|date=2019-11-19|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Жудасць у нашай ДНК. Як генетыка мутавала ў бадзі-хорар»'' (цэнтр «Архэ», анлайн, ліпень 2023) — пра адлюстраванне страхаў, звязаных з генетычнай інжынерыяй і эпідэміямі, у кінематографе жанру бадзі-хорар.<ref name="arhe" /> == TEDx == З 2015 года Казлова звязана з рухам [[TEDx]]. У тым жа годзе выступіла спікерам канферэнцыі TEDxNiamiha з дакладам «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе» — пра генетычныя прэдыктары спартыўных дасягненняў і індывідуальных фізіялагічных рэакцый.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8|title=Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе? — Ганна Казлова — TEDxNiamiha|date=2016-02-10|publisher=YouTube|accessdate=2026-04-20}}</ref> Адразу пасля выступлення ўвайшла ў каманду арганізатараў. Пазней стала са-ліцэнзіятам, а потым ліцэнзіятам канферэнцыі TEDxMinsk — гэта значыць асобай, якая атрымлівае афіцыйную ліцэнзію ад TED і нясе адказнасць перад арганізацыяй за выкананне правіл правядзення мерапрыемства. У рамках гэтай ролі планавала канферэнцыі, прыцягвала партнёраў і спікераў разам з камандай валанцёраў, а таксама куравала падрыхтоўку спікераў да выступленняў.<ref name="marabou" /> Акрамя асноўнай штогадовай канферэнцыі, удзельнічала ў арганізацыі TEDxYouth@Minsk — канферэнцыі для падлеткаў. Таксама з'яўляецца ўдзельніцай каманды канферэнцыі TEDxNiamiha.<ref name="euroradio" /> Па ўласных словах, у руху TEDx яе прыцягвае магчымасць ствараць пляцоўку для мясцовых ідэй і аб'ядноўваць людзей з розным сацыяльным бэкграундам вакол агульнай філасофіі адкрытага дыялогу.<ref name="marabou" /> Акрамя таго, у 2026 годзе выступіла ліцэнзіятам і вядучай канферэнцыі TEDxUlicaMińska (Варшава).<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.belsat.eu/92786966/wulica-minska-tedx|title=«Вы радиоактивные – и это прекрасная новость». О чем говорили на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=ru.belsat.eu|access-date=2026-04-20}}</ref> == Зноскі == {{Зноскі}} == Спасылкі == * [https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses Профіль на Тэорыі і практыкі] * [https://eshkolot.ru/spikery/42859 Профіль на Эшколот] * [https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/ Профіль у клубе «Факультатыў»] * [https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8 TEDxNiamiha — «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе?» (YouTube)] * [https://elementy.ru/events/445477 Лекцыя «Жудасць у нашай ДНК» на Элементах] * [http://booknik.ru/authors/anna-kozlova Профіль на Букніку] 48p77mcxa49ah5gzjz5b7o4rcagoq5d 5129700 5129699 2026-04-20T06:20:42Z ANNETTE.KOZLOVA 166958 цытаты 5129700 wikitext text/x-wiki {{Картка персоны|імя=Ганна Казлова|імя_ад_нараджэння=|дата_нараджэння=13 сакавіка 1988|месца_нараджэння=Мінск, Беларусь|грамадзянства={{флаг|Беларусь}} Беларусь|навуковая_сфера=Малекулярная генетыка, спартыўная генетыка, медыцынская генетыка|месца_працы=РНПЦ спорту (Мінск); Genetico (Масква); Zaz Ventures (Бруксэль)|альма-матэр=[[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава]] (Мінск)|навуковая_ступень=Магістр біялагічных навук|вядомы_з-за=Навуковая камунікацыя; канферэнцыі TEDxNiamiha, TEDxMinsk, TEDxUlicaMińska; праект «Навукот»}} '''Ганна Казлова''' — беларускі вучоны, малекулярны генетык, магістр біялагічных навук, папулярызатар навукі, лектар і арганізатар публічных мерапрыемстваў. Спецыялізуецца ў галіне медыцынскай і спартыўнай генетыкі. Вядомая як спікер<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8|title=Как предсказывать будущее по генетическому коду? {{!}} Анна Козлова {{!}} TEDxNiamiha|last=TEDx Talks|date=2016-02-10|access-date=2026-04-20}}</ref> і ліцэнзіят канферэнцый [[TEDx|TEDxNiamiha]] і [[TEDx|TEDxMinsk]]<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/32944|title=TEDxMinsk|website=www.ted.com|access-date=2026-04-20}}</ref>, а таксама як стваральнік праекта аб навукова-папулярнай літаратуры «Навукот» (PopScienceCat). == Біяграфія == Нарадзілася 13 сакавіка 1988 года ў Мінску. Скончыла факультэт экалагічнай медыцыны [[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава|Міжнароднага дзяржаўнага экалагічнага ўніверсітэта імя А. Д. Сахарава]] (Мінск). Там жа абараніла магістарскую дысертацыю па генетыцы спорту.<ref name="facultativ">{{cite web|url=https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/|title=Ганна Казлова|publisher=Клуб інтэлектуальнага досугу «Факультатыў»|accessdate=2026-04-20}}</ref> Працавала навуковым супрацоўнікам у НДІ фізічнай культуры і спорту, затым у Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтры спорту (Мінск), а таксама ў Цэнтры генетычнай і рэпрадукцыйнай медыцыны Genetico (Масква).<ref name="facultativ" /> Па стане на 2023 год — кансультант па інавацыйным фінансаванні ў кампаніі Zaz Ventures (Бруксэль).<ref name="arhe">{{cite web|url=https://elementy.ru/events/445477|title=Ганна Казлова. «ЖУДАСЦЬ У НАШАЙ ДНК»|date=2023-07-08|publisher=Элементы навукі / лекторый «Архэ»|accessdate=2026-04-20}}</ref> У 2020 годзе правяла каля шасці месяцаў у Перу і Балівіі: кароткая паездка супала з увядзеннем карантынных абмежаванняў з-за пандэміі COVID-19. Гэты перыяд апісала ў інтэрв'ю для летняга лагера «Марабу» (2021).<ref name="marabou">{{cite web|url=https://camp.marabou.club/int_kozlova_summer2021|title=Ганна Казлова: «Мы бачым, што вельмі многія сучасныя тэхналогіі… ужо даўно апісаны фантастамі»|date=2021|publisher=Marабу.club|accessdate=2026-04-20}}</ref> == Навуковая дзейнасць == Асноўная сфера навуковых інтарэсаў — медыцынская генетыка. У ранні перыяд кар'еры спецыялізавалася на спартыўнай генетыцы: даследавала генетычныя прэдыктары спартыўных здольнасцей, фізіялагічнай адаптацыі і рызык для здароўя атлетаў.<ref name="booknik">{{cite web|url=http://booknik.ru/authors/anna-kozlova|title=Ганна Казлова|publisher=Букнік / Фонд Аві Хай|accessdate=2026-04-20}}</ref> Пазней кола прафесійных інтарэсаў пашырылася да клінічнай і рэпрадукцыйнай генетыкі (Genetico, Масква), а таксама да кіравання навуковымі праектамі і кансалтынгу ў галіне інавацыйнага фінансавання. == Папулярызацыя навукі == Казлова актыўна займаецца навуковай камунікацыяй, чытаючы лекцыі для дзяцей і дарослых у Расіі і Беларусі. Сярод пляцовак — музей навукі «Элементо», праект A: Architectural Thinking School for Children, «Курылка Гутэнберга», Big Summer PechaKucha Night Moscow, культурна-асветны цэнтр «Архэ» (Масква), кніжныя і навуковыя фестывалі.<ref name="facultativ" /> Таксама ўдзельнічае ў адукацыйных праектах платформы «Тэорыі і практыкі»<ref>{{cite web|url=https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses|title=Ганна Казлова — курсы|publisher=Тэорыі і практыкі|accessdate=2026-04-20}}</ref> і яўрэйскага культурнага праекта «Эшколот».<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Ганна Казлова|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> === Дзіцячыя адукацыйныя курсы («Марабу») === З 2016 года з'яўляецца пастаянным лектарам міжнароднага дзіцячага лагера «Марабу». Распрацавала і вядзе аўтарскія курсы для дзяцей і падлеткаў:<ref name="marabou" /> * ''«Генетыка суперге́роеў»'' — уводзіны ў малекулярную генетыку праз вобразы масавай культуры, разлічана на дзяцей 8–12 гадоў;<ref name="euroradio">{{cite web|url=https://euroradio.fm/ru/novae-pakalenne-trevozhnyy-molekulyarnyy-genetik-anna-kozlova|title=Новае пакаленне. Трывожны малекулярны генетык Ганна Казлова|date=2019-08-08|publisher=Еўрарадыё|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Гуморы Гіпакрата: кароткая гісторыя сярэднявечнай навукі і медыцыны»''; * ''«Генетыка немагчымага»'' — разбор перадавых біятэхналогій (кланаванне, біяпрынтынг, генетычная мадыфікацыя, даследаванні старэння) праз прызму навуковай фантастыкі і коміксаў; курс чытаўся не менш за восем разоў.<ref name="marabou" /> === Лекцыі для шырокай аўдыторыі === Сярод найбольш вядомых публічных лекцый: * ''«Нязручныя пытанні генетыкі. Этнічнасць, раса, інтэлект»'' — пра магчымасці і абмежаванні генетычнага дэтэрмінізму, расавыя і гендарныя тэорыі;<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Этнічнасць, раса, інтэлект — лекцыя 19 лістапада 2019|date=2019-11-19|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Жудасць у нашай ДНК. Як генетыка мутавала ў бадзі-хорар»'' (цэнтр «Архэ», анлайн, ліпень 2023) — пра адлюстраванне страхаў, звязаных з генетычнай інжынерыяй і эпідэміямі, у кінематографе жанру бадзі-хорар.<ref name="arhe" /> == TEDx == З 2015 года Казлова звязана з рухам [[TEDx]]. У тым жа годзе выступіла спікерам канферэнцыі TEDxNiamiha з дакладам «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе» — пра генетычныя прэдыктары спартыўных дасягненняў і індывідуальных фізіялагічных рэакцый.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8|title=Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе? — Ганна Казлова — TEDxNiamiha|date=2016-02-10|publisher=YouTube|accessdate=2026-04-20}}</ref> Адразу пасля выступлення ўвайшла ў каманду арганізатараў. Пазней стала са-ліцэнзіятам, а потым ліцэнзіятам канферэнцыі TEDxMinsk — гэта значыць асобай, якая атрымлівае афіцыйную ліцэнзію ад TED і нясе адказнасць перад арганізацыяй за выкананне правіл правядзення мерапрыемства. У рамках гэтай ролі планавала канферэнцыі, прыцягвала партнёраў і спікераў разам з камандай валанцёраў, а таксама куравала падрыхтоўку спікераў да выступленняў.<ref name="marabou" /> Акрамя асноўнай штогадовай канферэнцыі, удзельнічала ў арганізацыі TEDxYouth@Minsk — канферэнцыі для падлеткаў. Таксама з'яўляецца ўдзельніцай каманды канферэнцыі TEDxNiamiha.<ref name="euroradio" /> Па ўласных словах, у руху TEDx яе прыцягвае магчымасць ствараць пляцоўку для мясцовых ідэй і аб'ядноўваць людзей з розным сацыяльным бэкграундам вакол агульнай філасофіі адкрытага дыялогу.<ref name="marabou" /> У сакавіку 2025 года выступіла спікерам на канферэнцыі TEDxMarvila (Лісабон, Партугалія) у рамках тэмы «The Art of Being Human» («Мастацтва быць чалавекам»). Канферэнцыя адбылася 1 сакавіка 2025 года ў Convento do Beato. Даклад «The Science of Parenting: Embracing the Chaos of Genetics and Motherhood» прысвечаны ролі генетыкі і выпадковасці ў выхаванні дзяцей: Казлова разглядала генетычнае тэставанне, ЭКА і тое, як навакольнае асяроддзе і непрадбачальнасць жыцця фарміруюць лёс бацькоў і дзяцей.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nZdcehyjP74|title=The Science of Parenting: Embracing the Chaos of Genetics and Motherhood — Anna Kozlova — TEDxMarvila|date=2025-03-28|publisher=YouTube / TEDx Talks|accessdate=2026-04-20}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tedxmarvila.com/speakers-2025/|title=Speakers 2025|publisher=TEDxMarvila|accessdate=2026-04-20}}</ref> Акрамя таго, у 2026 годзе выступіла ліцэнзіятам і вядучай канферэнцыі TEDxUlicaMińska (Варшава).<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.belsat.eu/92786966/wulica-minska-tedx|title=«Вы радиоактивные – и это прекрасная новость». О чем говорили на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=ru.belsat.eu|access-date=2026-04-20}}</ref> == Медыя == У лістападзе 2018 года дала разгорнутае інтэрв'ю партала Onliner (рубрыка «Неформат», аўтар — Паліна Шуміцкая) у сувязі з навінай пра нараджэнне першых генетычна мадыфікаваных людзей — дзяўчынак-блізнят Наны і Лулу, геном якіх быў адрэдагаваны кітайскім навукоўцам Хі Джэнкі.<ref name="onliner">{{cite web|url=https://people.onliner.by/2018/11/30/neformat-91|title=«Будучыня, якой усе так баяцца, ужо надышла». Размова з генетыкам пра першых генетычна мадыфікаваных людзей, клонаў і рэальную фантастыку|date=2018-11-30|publisher=Onliner / Людзі|accessdate=2026-04-20}}</ref> У інтэрв'ю Казлова растлумачыла сутнасць генетычнага дэтэрмінізму, прынцыпы генна-інжынерных тэхналогій і біяэтычныя дыскусіі вакол рэдагавання чалавечага генома. Пра страх перад новымі тэхналогіямі Казлова сказала:{{Цытата|Будучыня, якой усе так баяцца, ужо надышла. Можна колькі заўгодна адгароджвацца ад яе, але давайце паглядзім праўдзе ў вочы: нам вельмі, вельмі падабаецца не паміраць ад воспы, не ляжаць месяц з тэмпературай пасля кожнага паходу да стаматолага і ўяўляць свет, у якім хутка, магчыма, не будзе эпідэміі СНІДу.|Анна Казлова, Onliner, 2018}}Пра лагіку навуковага прагрэсу і неэфектыўнасць забаронаў:{{Цытата|Немагчыма «закрыць назад» навуковае адкрыццё або, тым больш, створаную на яго аснове тэхналогію. Забароны і бессэнсоўныя абмежаванні тут, як правіла, прыводзяць толькі да таго, што цэлы навуковы накірунак выцясняецца ў зону маргінальнага — гэта значыць становіцца яшчэ менш даступным, менш вывучаным і менш кантраляваным.|Анна Казлова, Onliner, 2018}}У жніўні 2024 года дала інтэрв'ю для аўтарскай праграмы «Lifestyle» Наталлі Алесік (радыё SWH+). У размове ў фармаце фрыстайл Казлова разбірала міфы і факты вакол генетыкі, тлумачыла, што сучасная навука можа і чаго не можа, а таксама чаму ГМО-прадукты не даюць людзям плаўнікоў ці свячэння.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=7DHRLUjaiKo|title=Анна Казлова, малекулярны генетык у праграме Lifestyle|date=2024-08-14|publisher=YouTube / Наталля Алесік kurolesik|accessdate=2026-04-20}}</ref>{{Зноскі}} == Спасылкі == * [https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses Профіль на Тэорыі і практыкі] * [https://eshkolot.ru/spikery/42859 Профіль на Эшколот] * [https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/ Профіль у клубе «Факультатыў»] * [https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8 TEDxNiamiha — «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе?» (YouTube)] * [https://elementy.ru/events/445477 Лекцыя «Жудасць у нашай ДНК» на Элементах] * [http://booknik.ru/authors/anna-kozlova Профіль на Букніку] g5tvqydt61gdkufm7i4dcphitjngbz0 5129701 5129700 2026-04-20T06:22:50Z ANNETTE.KOZLOVA 166958 link 5129701 wikitext text/x-wiki {{Картка персоны|імя=Ганна Казлова|імя_ад_нараджэння=|дата_нараджэння=13 сакавіка 1988|месца_нараджэння=Мінск, Беларусь|грамадзянства={{флаг|Беларусь}} Беларусь|навуковая_сфера=Малекулярная генетыка, спартыўная генетыка, медыцынская генетыка|месца_працы=РНПЦ спорту (Мінск); Genetico (Масква); Zaz Ventures (Бруксэль)|альма-матэр=[[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава]] (Мінск)|навуковая_ступень=Магістр біялагічных навук|вядомы_з-за=Навуковая камунікацыя; канферэнцыі TEDxNiamiha, TEDxMinsk, TEDxUlicaMińska; праект «Навукот»}} '''Ганна Казлова''' — беларускі вучоны, малекулярны генетык, магістр біялагічных навук, папулярызатар навукі, лектар і арганізатар публічных мерапрыемстваў. Спецыялізуецца ў галіне медыцынскай і спартыўнай генетыкі. Вядомая як спікер<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8|title=Как предсказывать будущее по генетическому коду? {{!}} Анна Козлова {{!}} TEDxNiamiha|last=TEDx Talks|date=2016-02-10|access-date=2026-04-20}}</ref> і ліцэнзіят канферэнцый [[TEDx|TEDxNiamiha]] і [[TEDx|TEDxMinsk]]<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/32944|title=TEDxMinsk|website=www.ted.com|access-date=2026-04-20}}</ref>, а таксама як стваральнік праекта аб навукова-папулярнай літаратуры «Навукот» (PopScienceCat). == Біяграфія == Нарадзілася 13 сакавіка 1988 года ў Мінску. Скончыла факультэт экалагічнай медыцыны [[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава|Міжнароднага дзяржаўнага экалагічнага ўніверсітэта імя А. Д. Сахарава]] (Мінск). Там жа абараніла магістарскую дысертацыю па генетыцы спорту.<ref name="facultativ">{{cite web|url=https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/|title=Ганна Казлова|publisher=Клуб інтэлектуальнага досугу «Факультатыў»|accessdate=2026-04-20}}</ref> Працавала навуковым супрацоўнікам у НДІ фізічнай культуры і спорту, затым у Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтры спорту (Мінск), а таксама ў Цэнтры генетычнай і рэпрадукцыйнай медыцыны Genetico (Масква).<ref name="facultativ" /> Па стане на 2023 год — кансультант па інавацыйным фінансаванні ў кампаніі Zaz Ventures (Бруксэль).<ref name="arhe">{{cite web|url=https://elementy.ru/events/445477|title=Ганна Казлова. «ЖУДАСЦЬ У НАШАЙ ДНК»|date=2023-07-08|publisher=Элементы навукі / лекторый «Архэ»|accessdate=2026-04-20}}</ref> У 2020 годзе правяла каля шасці месяцаў у Перу і Балівіі: кароткая паездка супала з увядзеннем карантынных абмежаванняў з-за пандэміі COVID-19. Гэты перыяд апісала ў інтэрв'ю для летняга лагера «Марабу» (2021).<ref name="marabou">{{cite web|url=https://camp.marabou.club/int_kozlova_summer2021|title=Ганна Казлова: «Мы бачым, што вельмі многія сучасныя тэхналогіі… ужо даўно апісаны фантастамі»|date=2021|publisher=Marабу.club|accessdate=2026-04-20}}</ref> == Навуковая дзейнасць == Асноўная сфера навуковых інтарэсаў — медыцынская генетыка. У ранні перыяд кар'еры спецыялізавалася на спартыўнай генетыцы: даследавала генетычныя прэдыктары спартыўных здольнасцей, фізіялагічнай адаптацыі і рызык для здароўя атлетаў.<ref name="booknik">{{cite web|url=http://booknik.ru/authors/anna-kozlova|title=Ганна Казлова|publisher=Букнік / Фонд Аві Хай|accessdate=2026-04-20}}</ref> Пазней кола прафесійных інтарэсаў пашырылася да клінічнай і рэпрадукцыйнай генетыкі (Genetico, Масква), а таксама да кіравання навуковымі праектамі і кансалтынгу ў галіне інавацыйнага фінансавання. == Папулярызацыя навукі == Казлова актыўна займаецца навуковай камунікацыяй, чытаючы лекцыі для дзяцей і дарослых у Расіі і Беларусі. Сярод пляцовак — музей навукі «Элементо», праект A: Architectural Thinking School for Children, «Курылка Гутэнберга», Big Summer PechaKucha Night Moscow, культурна-асветны цэнтр «Архэ» (Масква), кніжныя і навуковыя фестывалі.<ref name="facultativ" /> Таксама ўдзельнічае ў адукацыйных праектах платформы «Тэорыі і практыкі»<ref>{{cite web|url=https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses|title=Ганна Казлова — курсы|publisher=Тэорыі і практыкі|accessdate=2026-04-20}}</ref> і яўрэйскага культурнага праекта «Эшколот».<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Ганна Казлова|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> === Дзіцячыя адукацыйныя курсы («Марабу») === З 2016 года з'яўляецца пастаянным лектарам міжнароднага дзіцячага лагера «Марабу». Распрацавала і вядзе аўтарскія курсы для дзяцей і падлеткаў:<ref name="marabou" /> * ''«Генетыка суперге́роеў»'' — уводзіны ў малекулярную генетыку праз вобразы масавай культуры, разлічана на дзяцей 8–12 гадоў;<ref name="euroradio">{{cite web|url=https://euroradio.fm/ru/novae-pakalenne-trevozhnyy-molekulyarnyy-genetik-anna-kozlova|title=Новае пакаленне. Трывожны малекулярны генетык Ганна Казлова|date=2019-08-08|publisher=Еўрарадыё|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Гуморы Гіпакрата: кароткая гісторыя сярэднявечнай навукі і медыцыны»''; * ''«Генетыка немагчымага»'' — разбор перадавых біятэхналогій (кланаванне, біяпрынтынг, генетычная мадыфікацыя, даследаванні старэння) праз прызму навуковай фантастыкі і коміксаў; курс чытаўся не менш за восем разоў.<ref name="marabou" /> === Лекцыі для шырокай аўдыторыі === Сярод найбольш вядомых публічных лекцый: * ''«Нязручныя пытанні генетыкі. Этнічнасць, раса, інтэлект»'' — пра магчымасці і абмежаванні генетычнага дэтэрмінізму, расавыя і гендарныя тэорыі;<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Этнічнасць, раса, інтэлект — лекцыя 19 лістапада 2019|date=2019-11-19|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Жудасць у нашай ДНК. Як генетыка мутавала ў бадзі-хорар»'' (цэнтр «Архэ», анлайн, ліпень 2023) — пра адлюстраванне страхаў, звязаных з генетычнай інжынерыяй і эпідэміямі, у кінематографе жанру бадзі-хорар.<ref name="arhe" /> == TEDx == З 2015 года Казлова звязана з рухам [[TEDx]]. У тым жа годзе выступіла спікерам канферэнцыі TEDxNiamiha з дакладам «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе» — пра генетычныя прэдыктары спартыўных дасягненняў і індывідуальных фізіялагічных рэакцый.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8|title=Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе? — Ганна Казлова — TEDxNiamiha|date=2016-02-10|publisher=YouTube|accessdate=2026-04-20}}</ref> Адразу пасля выступлення ўвайшла ў каманду арганізатараў. Пазней стала са-ліцэнзіятам, а потым ліцэнзіятам канферэнцыі TEDxMinsk — гэта значыць асобай, якая атрымлівае афіцыйную ліцэнзію ад TED і нясе адказнасць перад арганізацыяй за выкананне правіл правядзення мерапрыемства. У рамках гэтай ролі планавала канферэнцыі, прыцягвала партнёраў і спікераў разам з камандай валанцёраў, а таксама куравала падрыхтоўку спікераў да выступленняў.<ref name="marabou" /> Акрамя асноўнай штогадовай канферэнцыі, удзельнічала ў арганізацыі TEDxYouth@Minsk — канферэнцыі для падлеткаў. Таксама з'яўляецца ўдзельніцай каманды канферэнцыі TEDxNiamiha.<ref name="euroradio" /> Па ўласных словах, у руху TEDx яе прыцягвае магчымасць ствараць пляцоўку для мясцовых ідэй і аб'ядноўваць людзей з розным сацыяльным бэкграундам вакол агульнай філасофіі адкрытага дыялогу.<ref name="marabou" /> У сакавіку 2025 года выступіла спікерам на канферэнцыі TEDxMarvila (Лісабон, Партугалія) у рамках тэмы «The Art of Being Human» («Мастацтва быць чалавекам»). Канферэнцыя адбылася 1 сакавіка 2025 года ў Convento do Beato. Даклад «The Science of Parenting: Embracing the Chaos of Genetics and Motherhood» прысвечаны ролі генетыкі і выпадковасці ў выхаванні дзяцей: Казлова разглядала генетычнае тэставанне, ЭКА і тое, як навакольнае асяроддзе і непрадбачальнасць жыцця фарміруюць лёс бацькоў і дзяцей.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nZdcehyjP74|title=The Science of Parenting: Embracing the Chaos of Genetics and Motherhood — Anna Kozlova — TEDxMarvila|date=2025-03-28|publisher=YouTube / TEDx Talks|accessdate=2026-04-20}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tedxmarvila.com/speakers-2025/|title=Speakers 2025|publisher=TEDxMarvila|accessdate=2026-04-20}}</ref> Акрамя таго, у 2026 годзе выступіла ліцэнзіятам і вядучай канферэнцыі [[TEDxUlicaMińska]] (Варшава).<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.belsat.eu/92786966/wulica-minska-tedx|title=«Вы радиоактивные – и это прекрасная новость». О чем говорили на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=ru.belsat.eu|access-date=2026-04-20}}</ref> == Медыя == У лістападзе 2018 года дала разгорнутае інтэрв'ю партала Onliner (рубрыка «Неформат», аўтар — Паліна Шуміцкая) у сувязі з навінай пра нараджэнне першых генетычна мадыфікаваных людзей — дзяўчынак-блізнят Наны і Лулу, геном якіх быў адрэдагаваны кітайскім навукоўцам Хі Джэнкі.<ref name="onliner">{{cite web|url=https://people.onliner.by/2018/11/30/neformat-91|title=«Будучыня, якой усе так баяцца, ужо надышла». Размова з генетыкам пра першых генетычна мадыфікаваных людзей, клонаў і рэальную фантастыку|date=2018-11-30|publisher=Onliner / Людзі|accessdate=2026-04-20}}</ref> У інтэрв'ю Казлова растлумачыла сутнасць генетычнага дэтэрмінізму, прынцыпы генна-інжынерных тэхналогій і біяэтычныя дыскусіі вакол рэдагавання чалавечага генома. Пра страх перад новымі тэхналогіямі Казлова сказала:{{Цытата|Будучыня, якой усе так баяцца, ужо надышла. Можна колькі заўгодна адгароджвацца ад яе, але давайце паглядзім праўдзе ў вочы: нам вельмі, вельмі падабаецца не паміраць ад воспы, не ляжаць месяц з тэмпературай пасля кожнага паходу да стаматолага і ўяўляць свет, у якім хутка, магчыма, не будзе эпідэміі СНІДу.|Анна Казлова, Onliner, 2018}}Пра лагіку навуковага прагрэсу і неэфектыўнасць забаронаў:{{Цытата|Немагчыма «закрыць назад» навуковае адкрыццё або, тым больш, створаную на яго аснове тэхналогію. Забароны і бессэнсоўныя абмежаванні тут, як правіла, прыводзяць толькі да таго, што цэлы навуковы накірунак выцясняецца ў зону маргінальнага — гэта значыць становіцца яшчэ менш даступным, менш вывучаным і менш кантраляваным.|Анна Казлова, Onliner, 2018}}У жніўні 2024 года дала інтэрв'ю для аўтарскай праграмы «Lifestyle» Наталлі Алесік (радыё SWH+). У размове ў фармаце фрыстайл Казлова разбірала міфы і факты вакол генетыкі, тлумачыла, што сучасная навука можа і чаго не можа, а таксама чаму ГМО-прадукты не даюць людзям плаўнікоў ці свячэння.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=7DHRLUjaiKo|title=Анна Казлова, малекулярны генетык у праграме Lifestyle|date=2024-08-14|publisher=YouTube / Наталля Алесік kurolesik|accessdate=2026-04-20}}</ref>{{Зноскі}} == Спасылкі == * [https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses Профіль на Тэорыі і практыкі] * [https://eshkolot.ru/spikery/42859 Профіль на Эшколот] * [https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/ Профіль у клубе «Факультатыў»] * [https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8 TEDxNiamiha — «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе?» (YouTube)] * [https://elementy.ru/events/445477 Лекцыя «Жудасць у нашай ДНК» на Элементах] * [http://booknik.ru/authors/anna-kozlova Профіль на Букніку] gidt69w8tplehc04no3r1zgkn92raok 5129742 5129701 2026-04-20T07:37:59Z M.L.Bot 261 M.L.Bot перанёс старонку [[Ганны Казловай]] у [[Ганна Казлова]] не пакінуўшы перасылкі 5129701 wikitext text/x-wiki {{Картка персоны|імя=Ганна Казлова|імя_ад_нараджэння=|дата_нараджэння=13 сакавіка 1988|месца_нараджэння=Мінск, Беларусь|грамадзянства={{флаг|Беларусь}} Беларусь|навуковая_сфера=Малекулярная генетыка, спартыўная генетыка, медыцынская генетыка|месца_працы=РНПЦ спорту (Мінск); Genetico (Масква); Zaz Ventures (Бруксэль)|альма-матэр=[[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава]] (Мінск)|навуковая_ступень=Магістр біялагічных навук|вядомы_з-за=Навуковая камунікацыя; канферэнцыі TEDxNiamiha, TEDxMinsk, TEDxUlicaMińska; праект «Навукот»}} '''Ганна Казлова''' — беларускі вучоны, малекулярны генетык, магістр біялагічных навук, папулярызатар навукі, лектар і арганізатар публічных мерапрыемстваў. Спецыялізуецца ў галіне медыцынскай і спартыўнай генетыкі. Вядомая як спікер<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8|title=Как предсказывать будущее по генетическому коду? {{!}} Анна Козлова {{!}} TEDxNiamiha|last=TEDx Talks|date=2016-02-10|access-date=2026-04-20}}</ref> і ліцэнзіят канферэнцый [[TEDx|TEDxNiamiha]] і [[TEDx|TEDxMinsk]]<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/32944|title=TEDxMinsk|website=www.ted.com|access-date=2026-04-20}}</ref>, а таксама як стваральнік праекта аб навукова-папулярнай літаратуры «Навукот» (PopScienceCat). == Біяграфія == Нарадзілася 13 сакавіка 1988 года ў Мінску. Скончыла факультэт экалагічнай медыцыны [[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава|Міжнароднага дзяржаўнага экалагічнага ўніверсітэта імя А. Д. Сахарава]] (Мінск). Там жа абараніла магістарскую дысертацыю па генетыцы спорту.<ref name="facultativ">{{cite web|url=https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/|title=Ганна Казлова|publisher=Клуб інтэлектуальнага досугу «Факультатыў»|accessdate=2026-04-20}}</ref> Працавала навуковым супрацоўнікам у НДІ фізічнай культуры і спорту, затым у Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтры спорту (Мінск), а таксама ў Цэнтры генетычнай і рэпрадукцыйнай медыцыны Genetico (Масква).<ref name="facultativ" /> Па стане на 2023 год — кансультант па інавацыйным фінансаванні ў кампаніі Zaz Ventures (Бруксэль).<ref name="arhe">{{cite web|url=https://elementy.ru/events/445477|title=Ганна Казлова. «ЖУДАСЦЬ У НАШАЙ ДНК»|date=2023-07-08|publisher=Элементы навукі / лекторый «Архэ»|accessdate=2026-04-20}}</ref> У 2020 годзе правяла каля шасці месяцаў у Перу і Балівіі: кароткая паездка супала з увядзеннем карантынных абмежаванняў з-за пандэміі COVID-19. Гэты перыяд апісала ў інтэрв'ю для летняга лагера «Марабу» (2021).<ref name="marabou">{{cite web|url=https://camp.marabou.club/int_kozlova_summer2021|title=Ганна Казлова: «Мы бачым, што вельмі многія сучасныя тэхналогіі… ужо даўно апісаны фантастамі»|date=2021|publisher=Marабу.club|accessdate=2026-04-20}}</ref> == Навуковая дзейнасць == Асноўная сфера навуковых інтарэсаў — медыцынская генетыка. У ранні перыяд кар'еры спецыялізавалася на спартыўнай генетыцы: даследавала генетычныя прэдыктары спартыўных здольнасцей, фізіялагічнай адаптацыі і рызык для здароўя атлетаў.<ref name="booknik">{{cite web|url=http://booknik.ru/authors/anna-kozlova|title=Ганна Казлова|publisher=Букнік / Фонд Аві Хай|accessdate=2026-04-20}}</ref> Пазней кола прафесійных інтарэсаў пашырылася да клінічнай і рэпрадукцыйнай генетыкі (Genetico, Масква), а таксама да кіравання навуковымі праектамі і кансалтынгу ў галіне інавацыйнага фінансавання. == Папулярызацыя навукі == Казлова актыўна займаецца навуковай камунікацыяй, чытаючы лекцыі для дзяцей і дарослых у Расіі і Беларусі. Сярод пляцовак — музей навукі «Элементо», праект A: Architectural Thinking School for Children, «Курылка Гутэнберга», Big Summer PechaKucha Night Moscow, культурна-асветны цэнтр «Архэ» (Масква), кніжныя і навуковыя фестывалі.<ref name="facultativ" /> Таксама ўдзельнічае ў адукацыйных праектах платформы «Тэорыі і практыкі»<ref>{{cite web|url=https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses|title=Ганна Казлова — курсы|publisher=Тэорыі і практыкі|accessdate=2026-04-20}}</ref> і яўрэйскага культурнага праекта «Эшколот».<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Ганна Казлова|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> === Дзіцячыя адукацыйныя курсы («Марабу») === З 2016 года з'яўляецца пастаянным лектарам міжнароднага дзіцячага лагера «Марабу». Распрацавала і вядзе аўтарскія курсы для дзяцей і падлеткаў:<ref name="marabou" /> * ''«Генетыка суперге́роеў»'' — уводзіны ў малекулярную генетыку праз вобразы масавай культуры, разлічана на дзяцей 8–12 гадоў;<ref name="euroradio">{{cite web|url=https://euroradio.fm/ru/novae-pakalenne-trevozhnyy-molekulyarnyy-genetik-anna-kozlova|title=Новае пакаленне. Трывожны малекулярны генетык Ганна Казлова|date=2019-08-08|publisher=Еўрарадыё|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Гуморы Гіпакрата: кароткая гісторыя сярэднявечнай навукі і медыцыны»''; * ''«Генетыка немагчымага»'' — разбор перадавых біятэхналогій (кланаванне, біяпрынтынг, генетычная мадыфікацыя, даследаванні старэння) праз прызму навуковай фантастыкі і коміксаў; курс чытаўся не менш за восем разоў.<ref name="marabou" /> === Лекцыі для шырокай аўдыторыі === Сярод найбольш вядомых публічных лекцый: * ''«Нязручныя пытанні генетыкі. Этнічнасць, раса, інтэлект»'' — пра магчымасці і абмежаванні генетычнага дэтэрмінізму, расавыя і гендарныя тэорыі;<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Этнічнасць, раса, інтэлект — лекцыя 19 лістапада 2019|date=2019-11-19|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Жудасць у нашай ДНК. Як генетыка мутавала ў бадзі-хорар»'' (цэнтр «Архэ», анлайн, ліпень 2023) — пра адлюстраванне страхаў, звязаных з генетычнай інжынерыяй і эпідэміямі, у кінематографе жанру бадзі-хорар.<ref name="arhe" /> == TEDx == З 2015 года Казлова звязана з рухам [[TEDx]]. У тым жа годзе выступіла спікерам канферэнцыі TEDxNiamiha з дакладам «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе» — пра генетычныя прэдыктары спартыўных дасягненняў і індывідуальных фізіялагічных рэакцый.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8|title=Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе? — Ганна Казлова — TEDxNiamiha|date=2016-02-10|publisher=YouTube|accessdate=2026-04-20}}</ref> Адразу пасля выступлення ўвайшла ў каманду арганізатараў. Пазней стала са-ліцэнзіятам, а потым ліцэнзіятам канферэнцыі TEDxMinsk — гэта значыць асобай, якая атрымлівае афіцыйную ліцэнзію ад TED і нясе адказнасць перад арганізацыяй за выкананне правіл правядзення мерапрыемства. У рамках гэтай ролі планавала канферэнцыі, прыцягвала партнёраў і спікераў разам з камандай валанцёраў, а таксама куравала падрыхтоўку спікераў да выступленняў.<ref name="marabou" /> Акрамя асноўнай штогадовай канферэнцыі, удзельнічала ў арганізацыі TEDxYouth@Minsk — канферэнцыі для падлеткаў. Таксама з'яўляецца ўдзельніцай каманды канферэнцыі TEDxNiamiha.<ref name="euroradio" /> Па ўласных словах, у руху TEDx яе прыцягвае магчымасць ствараць пляцоўку для мясцовых ідэй і аб'ядноўваць людзей з розным сацыяльным бэкграундам вакол агульнай філасофіі адкрытага дыялогу.<ref name="marabou" /> У сакавіку 2025 года выступіла спікерам на канферэнцыі TEDxMarvila (Лісабон, Партугалія) у рамках тэмы «The Art of Being Human» («Мастацтва быць чалавекам»). Канферэнцыя адбылася 1 сакавіка 2025 года ў Convento do Beato. Даклад «The Science of Parenting: Embracing the Chaos of Genetics and Motherhood» прысвечаны ролі генетыкі і выпадковасці ў выхаванні дзяцей: Казлова разглядала генетычнае тэставанне, ЭКА і тое, як навакольнае асяроддзе і непрадбачальнасць жыцця фарміруюць лёс бацькоў і дзяцей.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nZdcehyjP74|title=The Science of Parenting: Embracing the Chaos of Genetics and Motherhood — Anna Kozlova — TEDxMarvila|date=2025-03-28|publisher=YouTube / TEDx Talks|accessdate=2026-04-20}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tedxmarvila.com/speakers-2025/|title=Speakers 2025|publisher=TEDxMarvila|accessdate=2026-04-20}}</ref> Акрамя таго, у 2026 годзе выступіла ліцэнзіятам і вядучай канферэнцыі [[TEDxUlicaMińska]] (Варшава).<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.belsat.eu/92786966/wulica-minska-tedx|title=«Вы радиоактивные – и это прекрасная новость». О чем говорили на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=ru.belsat.eu|access-date=2026-04-20}}</ref> == Медыя == У лістападзе 2018 года дала разгорнутае інтэрв'ю партала Onliner (рубрыка «Неформат», аўтар — Паліна Шуміцкая) у сувязі з навінай пра нараджэнне першых генетычна мадыфікаваных людзей — дзяўчынак-блізнят Наны і Лулу, геном якіх быў адрэдагаваны кітайскім навукоўцам Хі Джэнкі.<ref name="onliner">{{cite web|url=https://people.onliner.by/2018/11/30/neformat-91|title=«Будучыня, якой усе так баяцца, ужо надышла». Размова з генетыкам пра першых генетычна мадыфікаваных людзей, клонаў і рэальную фантастыку|date=2018-11-30|publisher=Onliner / Людзі|accessdate=2026-04-20}}</ref> У інтэрв'ю Казлова растлумачыла сутнасць генетычнага дэтэрмінізму, прынцыпы генна-інжынерных тэхналогій і біяэтычныя дыскусіі вакол рэдагавання чалавечага генома. Пра страх перад новымі тэхналогіямі Казлова сказала:{{Цытата|Будучыня, якой усе так баяцца, ужо надышла. Можна колькі заўгодна адгароджвацца ад яе, але давайце паглядзім праўдзе ў вочы: нам вельмі, вельмі падабаецца не паміраць ад воспы, не ляжаць месяц з тэмпературай пасля кожнага паходу да стаматолага і ўяўляць свет, у якім хутка, магчыма, не будзе эпідэміі СНІДу.|Анна Казлова, Onliner, 2018}}Пра лагіку навуковага прагрэсу і неэфектыўнасць забаронаў:{{Цытата|Немагчыма «закрыць назад» навуковае адкрыццё або, тым больш, створаную на яго аснове тэхналогію. Забароны і бессэнсоўныя абмежаванні тут, як правіла, прыводзяць толькі да таго, што цэлы навуковы накірунак выцясняецца ў зону маргінальнага — гэта значыць становіцца яшчэ менш даступным, менш вывучаным і менш кантраляваным.|Анна Казлова, Onliner, 2018}}У жніўні 2024 года дала інтэрв'ю для аўтарскай праграмы «Lifestyle» Наталлі Алесік (радыё SWH+). У размове ў фармаце фрыстайл Казлова разбірала міфы і факты вакол генетыкі, тлумачыла, што сучасная навука можа і чаго не можа, а таксама чаму ГМО-прадукты не даюць людзям плаўнікоў ці свячэння.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=7DHRLUjaiKo|title=Анна Казлова, малекулярны генетык у праграме Lifestyle|date=2024-08-14|publisher=YouTube / Наталля Алесік kurolesik|accessdate=2026-04-20}}</ref>{{Зноскі}} == Спасылкі == * [https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses Профіль на Тэорыі і практыкі] * [https://eshkolot.ru/spikery/42859 Профіль на Эшколот] * [https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/ Профіль у клубе «Факультатыў»] * [https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8 TEDxNiamiha — «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе?» (YouTube)] * [https://elementy.ru/events/445477 Лекцыя «Жудасць у нашай ДНК» на Элементах] * [http://booknik.ru/authors/anna-kozlova Профіль на Букніку] gidt69w8tplehc04no3r1zgkn92raok 5129745 5129742 2026-04-20T07:40:56Z M.L.Bot 261 афармленне 5129745 wikitext text/x-wiki {{Навуковец|імя=Ганна Казлова|імя_ад_нараджэння=|дата_нараджэння=13 сакавіка 1988|месца_нараджэння=Мінск, Беларусь|грамадзянства={{сцяг|Беларусь}} Беларусь|навуковая_сфера=Малекулярная генетыка, спартыўная генетыка, медыцынская генетыка|месца_працы=РНПЦ спорту (Мінск); Genetico (Масква); Zaz Ventures (Бруксэль)|альма-матэр=[[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава]] (Мінск)|навуковая_ступень=Магістр біялагічных навук|вядомы_з-за=Навуковая камунікацыя; канферэнцыі TEDxNiamiha, TEDxMinsk, TEDxUlicaMińska; праект «Навукот»}} '''Ганна Казлова''' — беларуская навукоўца, малекулярная генетык, магістр біялагічных навук, папулярызатарка навукі, лектарка і арганізатарка публічных мерапрыемстваў. Спецыялізуецца ў медыцынскай і спартыўнай генетыцы. Вядомая як спікер<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8|title=Как предсказывать будущее по генетическому коду? {{!}} Анна Козлова {{!}} TEDxNiamiha|last=TEDx Talks|date=2016-02-10|access-date=2026-04-20}}</ref> і ліцэнзіят канферэнцый [[TEDx|TEDxNiamiha]] і [[TEDx|TEDxMinsk]]<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/32944|title=TEDxMinsk|website=www.ted.com|access-date=2026-04-20}}</ref>, а таксама як стваральнік праекта аб навукова-папулярнай літаратуры «Навукот» (PopScienceCat). == Біяграфія == Нарадзілася 13 сакавіка 1988 года ў Мінску. Скончыла факультэт экалагічнай медыцыны [[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава|Міжнароднага дзяржаўнага экалагічнага ўніверсітэта імя А. Д. Сахарава]] (Мінск). Там жа абараніла магістарскую дысертацыю па генетыцы спорту.<ref name="facultativ">{{cite web|url=https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/|title=Ганна Казлова|publisher=Клуб інтэлектуальнага досугу «Факультатыў»|accessdate=2026-04-20}}</ref> Працавала навуковым супрацоўнікам у НДІ фізічнай культуры і спорту, затым у Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтры спорту (Мінск), а таксама ў Цэнтры генетычнай і рэпрадукцыйнай медыцыны Genetico (Масква).<ref name="facultativ" /> Па стане на 2023 год — кансультант па інавацыйным фінансаванні ў кампаніі Zaz Ventures (Бруксэль).<ref name="arhe">{{cite web|url=https://elementy.ru/events/445477|title=Ганна Казлова. «ЖУДАСЦЬ У НАШАЙ ДНК»|date=2023-07-08|publisher=Элементы навукі / лекторый «Архэ»|accessdate=2026-04-20}}</ref> У 2020 годзе правяла каля шасці месяцаў у Перу і Балівіі: кароткая паездка супала з увядзеннем карантынных абмежаванняў з-за пандэміі COVID-19. Гэты перыяд апісала ў інтэрв’ю для летняга лагера «Марабу» (2021).<ref name="marabou">{{cite web|url=https://camp.marabou.club/int_kozlova_summer2021|title=Ганна Казлова: «Мы бачым, што вельмі многія сучасныя тэхналогіі… ужо даўно апісаны фантастамі»|date=2021|publisher=Marабу.club|accessdate=2026-04-20}}</ref> == Навуковая дзейнасць == Асноўная сфера навуковых інтарэсаў — медыцынская генетыка. У ранні перыяд кар’еры спецыялізавалася на спартыўнай генетыцы: даследавала генетычныя прэдыктары спартыўных здольнасцей, фізіялагічнай адаптацыі і рызык для здароўя атлетаў.<ref name="booknik">{{cite web|url=http://booknik.ru/authors/anna-kozlova|title=Ганна Казлова|publisher=Букнік / Фонд Аві Хай|accessdate=2026-04-20}}</ref> Пазней кола прафесійных інтарэсаў пашырылася да клінічнай і рэпрадукцыйнай генетыкі (Genetico, Масква), а таксама да кіравання навуковымі праектамі і кансалтынгу ў галіне інавацыйнага фінансавання. == Папулярызацыя навукі == Казлова актыўна займаецца навуковай камунікацыяй, чытаючы лекцыі для дзяцей і дарослых у Расіі і Беларусі. Сярод пляцовак — музей навукі «Элементо», праект A: Architectural Thinking School for Children, «Курылка Гутэнберга», Big Summer PechaKucha Night Moscow, культурна-асветны цэнтр «Архэ» (Масква), кніжныя і навуковыя фестывалі.<ref name="facultativ" /> Таксама ўдзельнічае ў адукацыйных праектах платформы «Тэорыі і практыкі»<ref>{{cite web|url=https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses|title=Ганна Казлова — курсы|publisher=Тэорыі і практыкі|accessdate=2026-04-20}}</ref> і яўрэйскага культурнага праекта «Эшколот».<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Ганна Казлова|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> === Дзіцячыя адукацыйныя курсы («Марабу») === З 2016 года з’яўляецца пастаянным лектарам міжнароднага дзіцячага лагера «Марабу». Распрацавала і вядзе аўтарскія курсы для дзяцей і падлеткаў:<ref name="marabou" /> * ''«Генетыка суперге́роеў»'' — уводзіны ў малекулярную генетыку праз вобразы масавай культуры, разлічана на дзяцей 8-12 гадоў;<ref name="euroradio">{{cite web|url=https://euroradio.fm/ru/novae-pakalenne-trevozhnyy-molekulyarnyy-genetik-anna-kozlova|title=Новае пакаленне. Трывожны малекулярны генетык Ганна Казлова|date=2019-08-08|publisher=Еўрарадыё|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Гуморы Гіпакрата: кароткая гісторыя сярэднявечнай навукі і медыцыны»''; * ''«Генетыка немагчымага»'' — разбор перадавых біятэхналогій (кланаванне, біяпрынтынг, генетычная мадыфікацыя, даследаванні старэння) праз прызму навуковай фантастыкі і коміксаў; курс чытаўся не менш за восем разоў.<ref name="marabou" /> === Лекцыі для шырокай аўдыторыі === Сярод найбольш вядомых публічных лекцый: * ''«Нязручныя пытанні генетыкі. Этнічнасць, раса, інтэлект»'' — пра магчымасці і абмежаванні генетычнага дэтэрмінізму, расавыя і гендарныя тэорыі;<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Этнічнасць, раса, інтэлект — лекцыя 19 лістапада 2019|date=2019-11-19|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Жудасць у нашай ДНК. Як генетыка мутавала ў бадзі-хорар»'' (цэнтр «Архэ», анлайн, ліпень 2023) — пра адлюстраванне страхаў, звязаных з генетычнай інжынерыяй і эпідэміямі, у кінематографе жанру бадзі-хорар.<ref name="arhe" /> == TEDx == З 2015 года Казлова звязана з рухам [[TEDx]]. У тым жа годзе выступіла спікерам канферэнцыі TEDxNiamiha з дакладам «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе» — пра генетычныя прэдыктары спартыўных дасягненняў і індывідуальных фізіялагічных рэакцый.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8|title=Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе? — Ганна Казлова — TEDxNiamiha|date=2016-02-10|publisher=YouTube|accessdate=2026-04-20}}</ref> Адразу пасля выступлення ўвайшла ў каманду арганізатараў. Пазней стала са-ліцэнзіятам, а потым ліцэнзіятам канферэнцыі TEDxMinsk — гэта значыць асобай, якая атрымлівае афіцыйную ліцэнзію ад TED і нясе адказнасць перад арганізацыяй за выкананне правіл правядзення мерапрыемства. У рамках гэтай ролі планавала канферэнцыі, прыцягвала партнёраў і спікераў разам з камандай валанцёраў, а таксама куравала падрыхтоўку спікераў да выступленняў.<ref name="marabou" /> Акрамя асноўнай штогадовай канферэнцыі, удзельнічала ў арганізацыі TEDxYouth@Minsk — канферэнцыі для падлеткаў. Таксама з’яўляецца ўдзельніцай каманды канферэнцыі TEDxNiamiha.<ref name="euroradio" /> Па ўласных словах, у руху TEDx яе прыцягвае магчымасць ствараць пляцоўку для мясцовых ідэй і аб’ядноўваць людзей з розным сацыяльным бэкграундам вакол агульнай філасофіі адкрытага дыялогу.<ref name="marabou" /> У сакавіку 2025 года выступіла спікерам на канферэнцыі TEDxMarvila (Лісабон, Партугалія) у рамках тэмы «The Art of Being Human» («Мастацтва быць чалавекам»). Канферэнцыя адбылася 1 сакавіка 2025 года ў Convento do Beato. Даклад «The Science of Parenting: Embracing the Chaos of Genetics and Motherhood» прысвечаны ролі генетыкі і выпадковасці ў выхаванні дзяцей: Казлова разглядала генетычнае тэставанне, ЭКА і тое, як навакольнае асяроддзе і непрадбачальнасць жыцця фарміруюць лёс бацькоў і дзяцей.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nZdcehyjP74|title=The Science of Parenting: Embracing the Chaos of Genetics and Motherhood — Anna Kozlova — TEDxMarvila|date=2025-03-28|publisher=YouTube / TEDx Talks|accessdate=2026-04-20}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tedxmarvila.com/speakers-2025/|title=Speakers 2025|publisher=TEDxMarvila|accessdate=2026-04-20}}</ref> Акрамя таго, у 2026 годзе выступіла ліцэнзіятам і вядучай канферэнцыі [[TEDxUlicaMińska]] (Варшава).<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.belsat.eu/92786966/wulica-minska-tedx|title=«Вы радиоактивные – и это прекрасная новость». О чем говорили на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=ru.belsat.eu|access-date=2026-04-20}}</ref> == Медыя == У лістападзе 2018 года дала разгорнутае інтэрв’ю партала Onliner (рубрыка «Неформат», аўтар — Паліна Шуміцкая) у сувязі з навінай пра нараджэнне першых генетычна мадыфікаваных людзей — дзяўчынак-блізнят Наны і Лулу, геном якіх быў адрэдагаваны кітайскім навукоўцам Хі Джэнкі.<ref name="onliner">{{cite web|url=https://people.onliner.by/2018/11/30/neformat-91|title=«Будучыня, якой усе так баяцца, ужо надышла». Размова з генетыкам пра першых генетычна мадыфікаваных людзей, клонаў і рэальную фантастыку|date=2018-11-30|publisher=Onliner / Людзі|accessdate=2026-04-20}}</ref> У інтэрв’ю Казлова растлумачыла сутнасць генетычнага дэтэрмінізму, прынцыпы генна-інжынерных тэхналогій і біяэтычныя дыскусіі вакол рэдагавання чалавечага генома. Пра страх перад новымі тэхналогіямі Казлова сказала:{{Цытата|Будучыня, якой усе так баяцца, ужо надышла. Можна колькі заўгодна адгароджвацца ад яе, але давайце паглядзім праўдзе ў вочы: нам вельмі, вельмі падабаецца не паміраць ад воспы, не ляжаць месяц з тэмпературай пасля кожнага паходу да стаматолага і ўяўляць свет, у якім хутка, магчыма, не будзе эпідэміі СНІДу.|Анна Казлова, Onliner, 2018}}Пра лагіку навуковага прагрэсу і неэфектыўнасць забаронаў:{{Цытата|Немагчыма «закрыць назад» навуковае адкрыццё або, тым больш, створаную на яго аснове тэхналогію. Забароны і бессэнсоўныя абмежаванні тут, як правіла, прыводзяць толькі да таго, што цэлы навуковы накірунак выцясняецца ў зону маргінальнага — гэта значыць становіцца яшчэ менш даступным, менш вывучаным і менш кантраляваным.|Анна Казлова, Onliner, 2018}}У жніўні 2024 года дала інтэрв’ю для аўтарскай праграмы «Lifestyle» Наталлі Алесік (радыё SWH+). У размове ў фармаце фрыстайл Казлова разбірала міфы і факты вакол генетыкі, тлумачыла, што сучасная навука можа і чаго не можа, а таксама чаму ГМО-прадукты не даюць людзям плаўнікоў ці свячэння.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=7DHRLUjaiKo|title=Анна Казлова, малекулярны генетык у праграме Lifestyle|date=2024-08-14|publisher=YouTube / Наталля Алесік kurolesik|accessdate=2026-04-20}}</ref>{{Зноскі}} == Спасылкі == * [https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses Профіль на Тэорыі і практыкі] * [https://eshkolot.ru/spikery/42859 Профіль на Эшколот] * [https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/ Профіль у клубе «Факультатыў»] * [https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8 TEDxNiamiha — «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе?» (YouTube)] * [https://elementy.ru/events/445477 Лекцыя «Жудасць у нашай ДНК» на Элементах] * [http://booknik.ru/authors/anna-kozlova Профіль на Букніку] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Казлова Ганна}} axrjcnzxwtmxltjfgfgh86mi1cvrwns 5129766 5129745 2026-04-20T08:13:31Z JerzyKundrat 174 5129766 wikitext text/x-wiki {{Значнасць}} {{Навуковец|імя=Ганна Казлова|імя_ад_нараджэння=|дата_нараджэння=13 сакавіка 1988|месца_нараджэння=Мінск, Беларусь|грамадзянства={{сцяг|Беларусь}} Беларусь|навуковая_сфера=Малекулярная генетыка, спартыўная генетыка, медыцынская генетыка|месца_працы=РНПЦ спорту (Мінск); Genetico (Масква); Zaz Ventures (Бруксэль)|альма-матэр=[[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава]] (Мінск)|навуковая_ступень=Магістр біялагічных навук|вядомы_з-за=Навуковая камунікацыя; канферэнцыі TEDxNiamiha, TEDxMinsk, TEDxUlicaMińska; праект «Навукот»}} '''Ганна Казлова''' — беларуская навукоўца, малекулярная генетык, магістр біялагічных навук, папулярызатарка навукі, лектарка і арганізатарка публічных мерапрыемстваў. Спецыялізуецца ў медыцынскай і спартыўнай генетыцы. Вядомая як спікер<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8|title=Как предсказывать будущее по генетическому коду? {{!}} Анна Козлова {{!}} TEDxNiamiha|last=TEDx Talks|date=2016-02-10|access-date=2026-04-20}}</ref> і ліцэнзіят канферэнцый [[TEDx|TEDxNiamiha]] і [[TEDx|TEDxMinsk]]<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/32944|title=TEDxMinsk|website=www.ted.com|access-date=2026-04-20}}</ref>, а таксама як стваральнік праекта аб навукова-папулярнай літаратуры «Навукот» (PopScienceCat). == Біяграфія == Нарадзілася 13 сакавіка 1988 года ў Мінску. Скончыла факультэт экалагічнай медыцыны [[Міжнародны дзяржаўны экалагічны ўніверсітэт імя А. Д. Сахарава|Міжнароднага дзяржаўнага экалагічнага ўніверсітэта імя А. Д. Сахарава]] (Мінск). Там жа абараніла магістарскую дысертацыю па генетыцы спорту.<ref name="facultativ">{{cite web|url=https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/|title=Ганна Казлова|publisher=Клуб інтэлектуальнага досугу «Факультатыў»|accessdate=2026-04-20}}</ref> Працавала навуковым супрацоўнікам у НДІ фізічнай культуры і спорту, затым у Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтры спорту (Мінск), а таксама ў Цэнтры генетычнай і рэпрадукцыйнай медыцыны Genetico (Масква).<ref name="facultativ" /> Па стане на 2023 год — кансультант па інавацыйным фінансаванні ў кампаніі Zaz Ventures (Бруксэль).<ref name="arhe">{{cite web|url=https://elementy.ru/events/445477|title=Ганна Казлова. «ЖУДАСЦЬ У НАШАЙ ДНК»|date=2023-07-08|publisher=Элементы навукі / лекторый «Архэ»|accessdate=2026-04-20}}</ref> У 2020 годзе правяла каля шасці месяцаў у Перу і Балівіі: кароткая паездка супала з увядзеннем карантынных абмежаванняў з-за пандэміі COVID-19. Гэты перыяд апісала ў інтэрв’ю для летняга лагера «Марабу» (2021).<ref name="marabou">{{cite web|url=https://camp.marabou.club/int_kozlova_summer2021|title=Ганна Казлова: «Мы бачым, што вельмі многія сучасныя тэхналогіі… ужо даўно апісаны фантастамі»|date=2021|publisher=Marабу.club|accessdate=2026-04-20}}</ref> == Навуковая дзейнасць == Асноўная сфера навуковых інтарэсаў — медыцынская генетыка. У ранні перыяд кар’еры спецыялізавалася на спартыўнай генетыцы: даследавала генетычныя прэдыктары спартыўных здольнасцей, фізіялагічнай адаптацыі і рызык для здароўя атлетаў.<ref name="booknik">{{cite web|url=http://booknik.ru/authors/anna-kozlova|title=Ганна Казлова|publisher=Букнік / Фонд Аві Хай|accessdate=2026-04-20}}</ref> Пазней кола прафесійных інтарэсаў пашырылася да клінічнай і рэпрадукцыйнай генетыкі (Genetico, Масква), а таксама да кіравання навуковымі праектамі і кансалтынгу ў галіне інавацыйнага фінансавання. == Папулярызацыя навукі == Казлова актыўна займаецца навуковай камунікацыяй, чытаючы лекцыі для дзяцей і дарослых у Расіі і Беларусі. Сярод пляцовак — музей навукі «Элементо», праект A: Architectural Thinking School for Children, «Курылка Гутэнберга», Big Summer PechaKucha Night Moscow, культурна-асветны цэнтр «Архэ» (Масква), кніжныя і навуковыя фестывалі.<ref name="facultativ" /> Таксама ўдзельнічае ў адукацыйных праектах платформы «Тэорыі і практыкі»<ref>{{cite web|url=https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses|title=Ганна Казлова — курсы|publisher=Тэорыі і практыкі|accessdate=2026-04-20}}</ref> і яўрэйскага культурнага праекта «Эшколот».<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Ганна Казлова|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> === Дзіцячыя адукацыйныя курсы («Марабу») === З 2016 года з’яўляецца пастаянным лектарам міжнароднага дзіцячага лагера «Марабу». Распрацавала і вядзе аўтарскія курсы для дзяцей і падлеткаў:<ref name="marabou" /> * ''«Генетыка суперге́роеў»'' — уводзіны ў малекулярную генетыку праз вобразы масавай культуры, разлічана на дзяцей 8-12 гадоў;<ref name="euroradio">{{cite web|url=https://euroradio.fm/ru/novae-pakalenne-trevozhnyy-molekulyarnyy-genetik-anna-kozlova|title=Новае пакаленне. Трывожны малекулярны генетык Ганна Казлова|date=2019-08-08|publisher=Еўрарадыё|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Гуморы Гіпакрата: кароткая гісторыя сярэднявечнай навукі і медыцыны»''; * ''«Генетыка немагчымага»'' — разбор перадавых біятэхналогій (кланаванне, біяпрынтынг, генетычная мадыфікацыя, даследаванні старэння) праз прызму навуковай фантастыкі і коміксаў; курс чытаўся не менш за восем разоў.<ref name="marabou" /> === Лекцыі для шырокай аўдыторыі === Сярод найбольш вядомых публічных лекцый: * ''«Нязручныя пытанні генетыкі. Этнічнасць, раса, інтэлект»'' — пра магчымасці і абмежаванні генетычнага дэтэрмінізму, расавыя і гендарныя тэорыі;<ref>{{cite web|url=https://eshkolot.ru/spikery/42859|title=Этнічнасць, раса, інтэлект — лекцыя 19 лістапада 2019|date=2019-11-19|publisher=Эшколот|accessdate=2026-04-20}}</ref> * ''«Жудасць у нашай ДНК. Як генетыка мутавала ў бадзі-хорар»'' (цэнтр «Архэ», анлайн, ліпень 2023) — пра адлюстраванне страхаў, звязаных з генетычнай інжынерыяй і эпідэміямі, у кінематографе жанру бадзі-хорар.<ref name="arhe" /> == TEDx == З 2015 года Казлова звязана з рухам [[TEDx]]. У тым жа годзе выступіла спікерам канферэнцыі TEDxNiamiha з дакладам «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе» — пра генетычныя прэдыктары спартыўных дасягненняў і індывідуальных фізіялагічных рэакцый.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8|title=Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе? — Ганна Казлова — TEDxNiamiha|date=2016-02-10|publisher=YouTube|accessdate=2026-04-20}}</ref> Адразу пасля выступлення ўвайшла ў каманду арганізатараў. Пазней стала са-ліцэнзіятам, а потым ліцэнзіятам канферэнцыі TEDxMinsk — гэта значыць асобай, якая атрымлівае афіцыйную ліцэнзію ад TED і нясе адказнасць перад арганізацыяй за выкананне правіл правядзення мерапрыемства. У рамках гэтай ролі планавала канферэнцыі, прыцягвала партнёраў і спікераў разам з камандай валанцёраў, а таксама куравала падрыхтоўку спікераў да выступленняў.<ref name="marabou" /> Акрамя асноўнай штогадовай канферэнцыі, удзельнічала ў арганізацыі TEDxYouth@Minsk — канферэнцыі для падлеткаў. Таксама з’яўляецца ўдзельніцай каманды канферэнцыі TEDxNiamiha.<ref name="euroradio" /> Па ўласных словах, у руху TEDx яе прыцягвае магчымасць ствараць пляцоўку для мясцовых ідэй і аб’ядноўваць людзей з розным сацыяльным бэкграундам вакол агульнай філасофіі адкрытага дыялогу.<ref name="marabou" /> У сакавіку 2025 года выступіла спікерам на канферэнцыі TEDxMarvila (Лісабон, Партугалія) у рамках тэмы «The Art of Being Human» («Мастацтва быць чалавекам»). Канферэнцыя адбылася 1 сакавіка 2025 года ў Convento do Beato. Даклад «The Science of Parenting: Embracing the Chaos of Genetics and Motherhood» прысвечаны ролі генетыкі і выпадковасці ў выхаванні дзяцей: Казлова разглядала генетычнае тэставанне, ЭКА і тое, як навакольнае асяроддзе і непрадбачальнасць жыцця фарміруюць лёс бацькоў і дзяцей.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nZdcehyjP74|title=The Science of Parenting: Embracing the Chaos of Genetics and Motherhood — Anna Kozlova — TEDxMarvila|date=2025-03-28|publisher=YouTube / TEDx Talks|accessdate=2026-04-20}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tedxmarvila.com/speakers-2025/|title=Speakers 2025|publisher=TEDxMarvila|accessdate=2026-04-20}}</ref> Акрамя таго, у 2026 годзе выступіла ліцэнзіятам і вядучай канферэнцыі [[TEDxUlicaMińska]] (Варшава).<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.ted.com/tedx/events/67564|title=TEDxUlica Mińska|website=www.ted.com|access-date=2026-04-20}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.belsat.eu/92786966/wulica-minska-tedx|title=«Вы радиоактивные – и это прекрасная новость». О чем говорили на TEDx Ulica Mińska?|first=Belsat|last=TV|website=ru.belsat.eu|access-date=2026-04-20}}</ref> == Медыя == У лістападзе 2018 года дала разгорнутае інтэрв’ю партала Onliner (рубрыка «Неформат», аўтар — Паліна Шуміцкая) у сувязі з навінай пра нараджэнне першых генетычна мадыфікаваных людзей — дзяўчынак-блізнят Наны і Лулу, геном якіх быў адрэдагаваны кітайскім навукоўцам Хі Джэнкі.<ref name="onliner">{{cite web|url=https://people.onliner.by/2018/11/30/neformat-91|title=«Будучыня, якой усе так баяцца, ужо надышла». Размова з генетыкам пра першых генетычна мадыфікаваных людзей, клонаў і рэальную фантастыку|date=2018-11-30|publisher=Onliner / Людзі|accessdate=2026-04-20}}</ref> У інтэрв’ю Казлова растлумачыла сутнасць генетычнага дэтэрмінізму, прынцыпы генна-інжынерных тэхналогій і біяэтычныя дыскусіі вакол рэдагавання чалавечага генома. Пра страх перад новымі тэхналогіямі Казлова сказала:{{Цытата|Будучыня, якой усе так баяцца, ужо надышла. Можна колькі заўгодна адгароджвацца ад яе, але давайце паглядзім праўдзе ў вочы: нам вельмі, вельмі падабаецца не паміраць ад воспы, не ляжаць месяц з тэмпературай пасля кожнага паходу да стаматолага і ўяўляць свет, у якім хутка, магчыма, не будзе эпідэміі СНІДу.|Анна Казлова, Onliner, 2018}}Пра лагіку навуковага прагрэсу і неэфектыўнасць забаронаў:{{Цытата|Немагчыма «закрыць назад» навуковае адкрыццё або, тым больш, створаную на яго аснове тэхналогію. Забароны і бессэнсоўныя абмежаванні тут, як правіла, прыводзяць толькі да таго, што цэлы навуковы накірунак выцясняецца ў зону маргінальнага — гэта значыць становіцца яшчэ менш даступным, менш вывучаным і менш кантраляваным.|Анна Казлова, Onliner, 2018}}У жніўні 2024 года дала інтэрв’ю для аўтарскай праграмы «Lifestyle» Наталлі Алесік (радыё SWH+). У размове ў фармаце фрыстайл Казлова разбірала міфы і факты вакол генетыкі, тлумачыла, што сучасная навука можа і чаго не можа, а таксама чаму ГМО-прадукты не даюць людзям плаўнікоў ці свячэння.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=7DHRLUjaiKo|title=Анна Казлова, малекулярны генетык у праграме Lifestyle|date=2024-08-14|publisher=YouTube / Наталля Алесік kurolesik|accessdate=2026-04-20}}</ref>{{Зноскі}} == Спасылкі == * [https://theoryandpractice.ru/presenters/41727-anna-kozlova/courses Профіль на Тэорыі і практыкі] * [https://eshkolot.ru/spikery/42859 Профіль на Эшколот] * [https://facultativ.by/avtory/anna-kozlova/ Профіль у клубе «Факультатыў»] * [https://www.youtube.com/watch?v=SHsupcSLcM8 TEDxNiamiha — «Як прадказваць будучыню па генетычным кодзе?» (YouTube)] * [https://elementy.ru/events/445477 Лекцыя «Жудасць у нашай ДНК» на Элементах] * [http://booknik.ru/authors/anna-kozlova Профіль на Букніку] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Казлова Ганна}} nlv4nxotx7t814ykfijqp4yezsuqhsz 0 806643 5129707 2026-04-20T06:35:36Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Твор мастацтва |тып = [[Карціна]] |выява = |памер = |апісанне = |выява2 = |памер2 = |апісанне2 = |выява3 = |памер3 = |апісанне3 = |назва = Партрэт старога |арыгінал = |аўтар = [[Рэмбрант]] |год...» 5129707 wikitext text/x-wiki {{Твор мастацтва |тып = [[Карціна]] |выява = |памер = |апісанне = |выява2 = |памер2 = |апісанне2 = |выява3 = |памер3 = |апісанне3 = |назва = Партрэт старога |арыгінал = |аўтар = [[Рэмбрант]] |год = |матэрыял = |тэхніка = |вышыня = |шырыня = |даўжыня = |месцазнаходжанне= Страчана |музей = Раней — [[Баранавіцкі краязнаўчы музей|Баранавіцкі абласны мастацкі музей]] }} '''«Партрэ́т старо́га»''' — [[карціна]] галандскага мастака [[Рэмбрант]]а. Да пачатку [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] палатно захоўвалася на тэрыторыі [[Беларусь|Беларусі]], аднак было выкрадзена падчас нямецкай акупацыі. == Гісторыя == Да вайны карціна з'яўлялася часткай фондаў [[Баранавіцкі абласны мастацкі музей|Баранавіцкага абласнога мастацкага музея]]. Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] і акупацыі горада [[Баранавічы]] нямецка-фашысцкімі захопнікамі [[Разрабаванне культурнай спадчыны Беларусі падчас Другой сусветнай вайны|музейны збор быў разрабаваны]]. Паводле даследаванняў гісторыка [[Аляксандр Аляксандравіч Гужалоўскі|Аляксандра Гужалоўскага]], акупанты вывезлі з музея «Партрэт старога» пэндзля Рэмбранта, а таксама шэраг іншых каштоўных твораў мастацтва. Разам з карцінай галандскага майстра былі выкрадзены работы польскага мастака [[Ян Матэйка|Я. Матэйкі]], каля 60 мініяцюр заходнееўрапейскіх мастакоў, беларускія [[абраз]]ы і драўляная [[Скульптура|скульптура]] XVII—XVIII стагоддзяў, французскі габелен XIV стагоддзя, калекцыя японскіх ваз, каля 160 фарфоравых статуэтак заходнееўрапейскіх заводаў, больш за 200 карцін сучасных мастакоў, а таксама вялікая бібліятэка па гісторыі мастацтва{{sfn|Гужалоўскі|2004|с=11}}. Дакладны лёс «Партрэта старога» пасля яго вывазу ў [[Германія|Германію]] застаецца невядомым. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга |аўтар=[[Аляксандр Аляксандравіч Гужалоўскі|Гужалоўскі А. А.]] |загаловак=Музеі Беларусі (1941–1991 гг.) |месца=Мінск |выдавецтва=Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь |год=2004 |старонак=218 |isbn=985-6372-34-8 |ref=Гужалоўскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Карціны Рэмбранта]] [[Катэгорыя:Страчаныя карціны]] [[Катэгорыя:Страты культурных каштоўнасцей Беларусі ў час Вялікай Айчыннай вайны]] [[Катэгорыя:Гісторыя Баранавічаў]] fdazew6n02l9qpl4fw8fm9rupt7u2zs 5129708 5129707 2026-04-20T06:36:21Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5129708 wikitext text/x-wiki {{Твор мастацтва |тып = [[Карціна]] |выява = |памер = |апісанне = |выява2 = |памер2 = |апісанне2 = |выява3 = |памер3 = |апісанне3 = |назва = Партрэт старога |арыгінал = |аўтар = [[Рэмбрант]] |год = |матэрыял = |тэхніка = |вышыня = |шырыня = |даўжыня = |месцазнаходжанне= Страчана |музей = Раней — [[Баранавіцкі абласны мастацкі музей]] }} '''«Партрэ́т старо́га»''' — [[карціна]] галандскага мастака [[Рэмбрант]]а. Да пачатку [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] палатно захоўвалася на тэрыторыі [[Беларусь|Беларусі]], аднак было выкрадзена падчас нямецкай акупацыі. == Гісторыя == Да вайны карціна з'яўлялася часткай фондаў [[Баранавіцкі абласны мастацкі музей|Баранавіцкага абласнога мастацкага музея]]. Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] і акупацыі горада [[Баранавічы]] нямецка-фашысцкімі захопнікамі [[Разрабаванне культурнай спадчыны Беларусі падчас Другой сусветнай вайны|музейны збор быў разрабаваны]]. Паводле даследаванняў гісторыка [[Аляксандр Аляксандравіч Гужалоўскі|Аляксандра Гужалоўскага]], акупанты вывезлі з музея «Партрэт старога» пэндзля Рэмбранта, а таксама шэраг іншых каштоўных твораў мастацтва. Разам з карцінай галандскага майстра былі выкрадзены работы польскага мастака [[Ян Матэйка|Я. Матэйкі]], каля 60 мініяцюр заходнееўрапейскіх мастакоў, беларускія [[абраз]]ы і драўляная [[Скульптура|скульптура]] XVII—XVIII стагоддзяў, французскі габелен XIV стагоддзя, калекцыя японскіх ваз, каля 160 фарфоравых статуэтак заходнееўрапейскіх заводаў, больш за 200 карцін сучасных мастакоў, а таксама вялікая бібліятэка па гісторыі мастацтва{{sfn|Гужалоўскі|2004|с=11}}. Дакладны лёс «Партрэта старога» пасля яго вывазу ў [[Германія|Германію]] застаецца невядомым. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга |аўтар=[[Аляксандр Аляксандравіч Гужалоўскі|Гужалоўскі А. А.]] |загаловак=Музеі Беларусі (1941–1991 гг.) |месца=Мінск |выдавецтва=Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь |год=2004 |старонак=218 |isbn=985-6372-34-8 |ref=Гужалоўскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Карціны Рэмбранта]] [[Катэгорыя:Страчаныя карціны]] [[Катэгорыя:Страты культурных каштоўнасцей Беларусі ў час Вялікай Айчыннай вайны]] [[Катэгорыя:Гісторыя Баранавічаў]] esu2sdgut3m2drnv7x8h79cqhwjdj0a 0 806644 5129709 2026-04-20T06:40:43Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Навуковец |Імя = Леанарда Дацэвіч |Арыгінал імя = {{lang-pl|Leonarda Dacewicz}} |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Дата нараджэння = {{ДН|2|1|1951}} |Месца нараджэння = Стожнэ, [[Польшча]] |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзя...» 5129709 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Імя = Леанарда Дацэвіч |Арыгінал імя = {{lang-pl|Leonarda Dacewicz}} |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Дата нараджэння = {{ДН|2|1|1951}} |Месца нараджэння = Стожнэ, [[Польшча]] |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|Польшча}} |Род дзейнасці = [[мовазнавец]], [[выкладчык універсітэта]] |Месца працы = [[Беластоцкі ўніверсітэт]]<br>Лінгвістычная вышэйшая школа ў Варшаве |Навуковая ступень = [[Доктар гуманітарных навук|доктар гуманітарных навук]] |Навуковае званне = [[Прафесар|прафесар]] (2002) |Альма-матэр = |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = |Узнагароды і прэміі = {{Залаты Крыж Заслугі (Польшча)|2012}} {{Срэбны Крыж Заслугі (Польшча)|2001}} {{Медаль Камісіі нацыянальнай адукацыі|2004}} }} '''Леана́рда Дацэ́віч''' ({{lang-pl|Leonarda Dacewicz}}; нар. {{ДН|2|1|1951}}, [[Стожнэ]]) — польская [[мовазнаўца]], спецыяліст у галіне ўсходнеславянскага мовазнаўства, польска-рускай кампаратывістыкі і [[Анамастыка|анамастыкі]]. [[Доктар гуманітарных навук]], [[прафесар]]. == Біяграфія == Нарадзілася 2 студзеня 1951 года ў вёсцы [[Стожнэ]]<ref name="zlota_ksiega">{{кніга|загаловак=Złota Księga Nauki Polskiej. Naukowcy Zjednoczonej Europy|адказны=red. nacz. Krzysztof Pikoń|месца=Gliwice|год=2006|старонкі=122}}</ref>. У 1995 годзе (30 кастрычніка) атрымала ступень [[Доктар габілітаваны|доктара габілітаванага]] на аснове ацэнкі навуковых дасягненняў і абароны працы «Жаночае назоўніцтва ў былым Мельніцкім павеце (XVI—XVII стст.)» ({{lang-pl|Nazewnictwo kobiet w dawnym powiecie mielnickim (XVI–XVII w.)}})<ref name="nauka">{{cite web|url=https://nauka-polska.pl/#/profile/scientist?id=58818|title=prof. dr hab. Leonarda Dacewicz|publisher=Nauka Polska|date=|lang=pl|accessdate=20 красавіка 2026}}</ref>. 9 снежня 2002 года ёй было прысвоена навуковае званне прафесара гуманітарных навук<ref name="nauka"/>. З'яўляецца звычайным прафесарам [[Лингвістычная вышэйшая школа ў Варшаве|Лінгвістычнай вышэйшай школы ў Варшаве]] і [[Інстытут усходнеславянскай філалогіі Беластоцкага ўніверсітэта|Інстытута ўсходнеславянскай філалогіі]] [[філалагічны факультэт Беластоцкага ўніверсітэта|філалагічнага факультэта]] [[Беластоцкі ўніверсітэт|Беластоцкага ўніверсітэта]]<ref name="nauka"/>. Займала шэраг кіруючых пасад у Беластоцкім універсітэце. У 1996—1999 гадах з'яўлялася намеснікам дырэктара Інстытута ўсходнеславянскай філалогіі. З 1999 па 2002 год выконвала абавязкі прарэктара па вучэбнай і студэнцкай працы Беластоцкага ўніверсітэта (у тым ліку ў 1999—2000 гадах была членам Універсітэцкай акрэдытацыйнай камісіі). У 2002—2008 гадах на працягу дзвюх кадэнцый займала пасаду дэкана філалагічнага факультэта. З 2016 года працуе кіраўніком Кафедры ўсходнеславянскага мовазнаўства{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. Належыць да шэрагу навуковых і грамадскіх арганізацый: [[Міжнародны савет анамастычных навук|Міжнароднага савета анамастычных навук]] (ICOS), Камісіі анамастыкі пры Камітэце мовазнаўства [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміі навук]], [[Польскае мовазнаўчае таварыства|Польскага мовазнаўчага таварыства]] і [[Таварыства культуры мовы]]. У 2004—2007 гадах з'яўлялася старшынёй беластоцкага аддзялення Таварыства культуры мовы{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. == Навуковая дзейнасць == Асноўныя навуковыя інтарэсы даследчыцы сканцэнтраваны на гістарычнай і сучаснай антрапаніміі польска-літоўска-ўсходнеславянскага памежжа, [[Мікратапаніміка|мікратапаніміі]], [[хрэматонімія|хрэматоніміі]] і польска-рускай мовазнаўчай кампаратывістыцы{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. З'яўляецца аўтаркай больш за 200 публікацый (манаграфій, слоўнікаў, артыкулаў, рэцэнзій і навуковых справаздач). Сярод яе найважнейшых манаграфій: * ''Nazewnictwo kobiet w dawnym powiecie mielnickim (XV-XVII w.)'' («Жаночае назоўніцтва ў былым [[Мельніцкі павет|Мельніцкім павеце]] (XV—XVII&nbsp;стст.)», Беласток, 1994). * ''Antroponimia Białegostoku w XVII-XVIII wieku'' («Антрапанімія Беластока ў XVII—XVIII стагоддзях», Беласток, 2001). * ''Antroponimia Żydów Podlasia w XVI-XVIII wieku'' («Антрапанімія яўрэяў Падляшша ў XVI—XVIII стагоддзях», Беласток, 2008). * ''Historia nazwisk na kresach północno-wschodnich Rzeczpospolitej (XVI-XVIII w.)'' («Гісторыя прозвішчаў на паўночна-ўсходніх крэсах Рэчы Паспалітай (XVI—XVIII&nbsp;стст.)», Беласток, 2014){{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. Выступала суаўтаркай і рэдактаркай шматлікіх навуковых зборнікаў, у тым ліку «Навуковыя дасягненні беластоцкага анамастычнага цэнтра» (2005), «Антрапанімія Заблудава і заблудаўскіх маёнткаў у I палове XVII&nbsp;ст. у кантэксце поліэтнічнасці» (2007) і «Прозвішчы хрысціянскага і яўрэйскага насельніцтва даўняй паўночна-ўсходняй Польшчы ў параўнальным аспекце» (2008)<ref name="nauka"/>. == Узнагароды == * [[Крыж Заслугі (Польшча)|Срэбны Крыж Заслугі]] (2001) — за навуковыя, дыдактычныя і арганізацыйныя дасягненні. * [[Медаль Камісіі нацыянальнай адукацыі]] (2004). * [[Крыж Заслугі (Польшча)|Залаты Крыж Заслугі]] (2012). * Ганаровае званне «Заслужаны Беластоцкага ўніверсітэта»{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|ref=Srodowisko|спасылка=https://filologia.uwb.edu.pl/fcp/LFBsTMCQZEyUgCg4WSHd4a01VYTZUNlAGDzRMdA0bPTZDGw8jJRRUfHYlC1BGbzMrMBgzNlk4VjgSOQEgQVQlKBpcHg/_global/public/filologia/2024/bialostockie_srodowisko_filologiczne_wklad_1968-2018.pdf|загаловак=Białostockie środowisko filologiczne 1968-2018: historia w 45 wywiadach|адказны=Dominik Sołowiej, Jarosław Ławski|год=2018|месца=Białystok|выдавецтва=Wydawnictwo Alter Studio|старонак=523|isbn=978-83-64081-49-1}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дацэвіч Леанарда}} [[Катэгорыя:Мовазнаўцы Польшчы]] [[Катэгорыя:Дактары гуманітарных навук]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Беластоцкага ўніверсітэта]] [[Катэгорыя:Кавалеры Срэбнага Крыжа Заслугі (Польшча)]] [[Катэгорыя:Кавалеры Залатога Крыжа Заслугі (Польшча)]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя Медалём Камісіі Нацыянальнай Адукацыі]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся 2 студзеня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1951 годзе]] b08spogntbfvpzts0ymyy1k965f0rgl 5129710 5129709 2026-04-20T06:49:42Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5129710 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Дацэвіч}} {{Навуковец}} '''Леана́рда Дацэ́віч''' ({{lang-pl|Leonarda Dacewicz}}; нар. {{ДН|2|1|1951}}, [[Стожнэ]]) — польская [[мовазнаўца]], спецыяліст у галіне ўсходнеславянскага мовазнаўства, польска-рускай кампаратывістыкі і [[Анамастыка|анамастыкі]]. [[Доктар гуманітарных навук]], [[прафесар]]. == Біяграфія == Нарадзілася 2 студзеня 1951 года ў вёсцы [[Стожнэ]]<ref name="zlota_ksiega">{{кніга|загаловак=Złota Księga Nauki Polskiej. Naukowcy Zjednoczonej Europy|адказны=red. nacz. Krzysztof Pikoń|месца=Gliwice|год=2006|старонкі=122}}</ref>. У 1995 годзе (30 кастрычніка) атрымала ступень [[Доктар габілітаваны|доктара габілітаванага]] на аснове ацэнкі навуковых дасягненняў і абароны працы «Жаночае назоўніцтва ў былым Мельніцкім павеце (XVI—XVII стст.)» ({{lang-pl|Nazewnictwo kobiet w dawnym powiecie mielnickim (XVI–XVII w.)}})<ref name="nauka">{{cite web|url=https://nauka-polska.pl/#/profile/scientist?id=58818|title=prof. dr hab. Leonarda Dacewicz|publisher=Nauka Polska|date=|lang=pl|accessdate=20 красавіка 2026}}</ref>. 9 снежня 2002 года ёй было прысвоена навуковае званне прафесара гуманітарных навук<ref name="nauka"/>. З'яўляецца звычайным прафесарам [[Лингвістычная вышэйшая школа ў Варшаве|Лінгвістычнай вышэйшай школы ў Варшаве]] і [[Інстытут усходнеславянскай філалогіі Беластоцкага ўніверсітэта|Інстытута ўсходнеславянскай філалогіі]] [[філалагічны факультэт Беластоцкага ўніверсітэта|філалагічнага факультэта]] [[Беластоцкі ўніверсітэт|Беластоцкага ўніверсітэта]]<ref name="nauka"/>. Займала шэраг кіруючых пасад у Беластоцкім універсітэце. У 1996—1999 гадах з'яўлялася намеснікам дырэктара Інстытута ўсходнеславянскай філалогіі. З 1999 па 2002 год выконвала абавязкі прарэктара па вучэбнай і студэнцкай працы Беластоцкага ўніверсітэта (у тым ліку ў 1999—2000 гадах была членам Універсітэцкай акрэдытацыйнай камісіі). У 2002—2008 гадах на працягу дзвюх кадэнцый займала пасаду дэкана філалагічнага факультэта. З 2016 года працуе кіраўніком Кафедры ўсходнеславянскага мовазнаўства{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. Належыць да шэрагу навуковых і грамадскіх арганізацый: [[Міжнародны савет анамастычных навук|Міжнароднага савета анамастычных навук]] (ICOS), Камісіі анамастыкі пры Камітэце мовазнаўства [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміі навук]], [[Польскае мовазнаўчае таварыства|Польскага мовазнаўчага таварыства]] і [[Таварыства культуры мовы]]. У 2004—2007 гадах з'яўлялася старшынёй беластоцкага аддзялення Таварыства культуры мовы{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. == Навуковая дзейнасць == Асноўныя навуковыя інтарэсы даследчыцы сканцэнтраваны на гістарычнай і сучаснай антрапаніміі польска-літоўска-ўсходнеславянскага памежжа, [[Мікратапаніміка|мікратапаніміі]], [[хрэматонімія|хрэматоніміі]] і польска-рускай мовазнаўчай кампаратывістыцы{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. З'яўляецца аўтаркай больш за 200 публікацый (манаграфій, слоўнікаў, артыкулаў, рэцэнзій і навуковых справаздач). Сярод яе найважнейшых манаграфій: * ''Nazewnictwo kobiet w dawnym powiecie mielnickim (XV-XVII w.)'' («Жаночае назоўніцтва ў былым [[Мельніцкі павет|Мельніцкім павеце]] (XV—XVII&nbsp;стст.)», Беласток, 1994). * ''Antroponimia Białegostoku w XVII-XVIII wieku'' («Антрапанімія Беластока ў XVII—XVIII стагоддзях», Беласток, 2001). * ''Antroponimia Żydów Podlasia w XVI-XVIII wieku'' («Антрапанімія яўрэяў Падляшша ў XVI—XVIII стагоддзях», Беласток, 2008). * ''Historia nazwisk na kresach północno-wschodnich Rzeczpospolitej (XVI-XVIII w.)'' («Гісторыя прозвішчаў на паўночна-ўсходніх крэсах Рэчы Паспалітай (XVI—XVIII&nbsp;стст.)», Беласток, 2014){{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. Выступала суаўтаркай і рэдактаркай шматлікіх навуковых зборнікаў, у тым ліку «Навуковыя дасягненні беластоцкага анамастычнага цэнтра» (2005), «Антрапанімія Заблудава і заблудаўскіх маёнткаў у I палове XVII&nbsp;ст. у кантэксце поліэтнічнасці» (2007) і «Прозвішчы хрысціянскага і яўрэйскага насельніцтва даўняй паўночна-ўсходняй Польшчы ў параўнальным аспекце» (2008)<ref name="nauka"/>. == Узнагароды == * [[Крыж Заслугі (Польшча)|Срэбны Крыж Заслугі]] (2001) — за навуковыя, дыдактычныя і арганізацыйныя дасягненні. * [[Медаль Камісіі нацыянальнай адукацыі]] (2004). * [[Крыж Заслугі (Польшча)|Залаты Крыж Заслугі]] (2012). * Ганаровае званне «Заслужаны Беластоцкага ўніверсітэта»{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|ref=Srodowisko|спасылка=https://filologia.uwb.edu.pl/fcp/LFBsTMCQZEyUgCg4WSHd4a01VYTZUNlAGDzRMdA0bPTZDGw8jJRRUfHYlC1BGbzMrMBgzNlk4VjgSOQEgQVQlKBpcHg/_global/public/filologia/2024/bialostockie_srodowisko_filologiczne_wklad_1968-2018.pdf|загаловак=Białostockie środowisko filologiczne 1968-2018: historia w 45 wywiadach|адказны=Dominik Sołowiej, Jarosław Ławski|год=2018|месца=Białystok|выдавецтва=Wydawnictwo Alter Studio|старонак=523|isbn=978-83-64081-49-1}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дацэвіч Леанарда}} [[Катэгорыя:Мовазнаўцы Польшчы]] [[Катэгорыя:Дактары гуманітарных навук]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Беластоцкага ўніверсітэта]] [[Катэгорыя:Кавалеры Срэбнага Крыжа Заслугі (Польшча)]] [[Катэгорыя:Кавалеры Залатога Крыжа Заслугі (Польшча)]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя Медалём Камісіі Нацыянальнай Адукацыі]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся 2 студзеня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1951 годзе]] 2bwztp9oddee0agk9m2ogcgeh0cxj3c 5129711 5129710 2026-04-20T06:51:48Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Біяграфія */ 5129711 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Дацэвіч}} {{Навуковец}} '''Леана́рда Дацэ́віч''' ({{lang-pl|Leonarda Dacewicz}}; нар. {{ДН|2|1|1951}}, [[Стожнэ]]) — польская [[мовазнаўца]], спецыяліст у галіне ўсходнеславянскага мовазнаўства, польска-рускай кампаратывістыкі і [[Анамастыка|анамастыкі]]. [[Доктар гуманітарных навук]], [[прафесар]]. == Біяграфія == Нарадзілася 2 студзеня 1951 года ў вёсцы [[Стожнэ]]<ref name="zlota_ksiega">{{кніга|загаловак=Złota Księga Nauki Polskiej. Naukowcy Zjednoczonej Europy|адказны=red. nacz. Krzysztof Pikoń|месца=Gliwice|год=2006|старонкі=122}}</ref>. У 1995 годзе (30 кастрычніка) атрымала ступень [[Доктар габілітаваны|доктара габілітаванага]] на аснове ацэнкі навуковых дасягненняў і абароны працы «Жаночае назоўніцтва ў былым Мельніцкім павеце (XVI—XVII стст.)» ({{lang-pl|Nazewnictwo kobiet w dawnym powiecie mielnickim (XVI–XVII w.)}})<ref name="nauka">{{cite web|url=https://nauka-polska.pl/#/profile/scientist?id=58818|title=prof. dr hab. Leonarda Dacewicz|publisher=Nauka Polska|date=|lang=pl|accessdate=20 красавіка 2026}}</ref>. 9 снежня 2002 года ёй было прысвоена навуковае званне прафесара гуманітарных навук<ref name="nauka"/>. З’яўляецца звычайным прафесарам [[Вышэйшая лінгвістычная школа ў Варшаве|Вышэйшай лінгвістычнай школы ў Варшаве]] і [[Інстытут усходнеславянскай філалогіі Беластоцкага ўніверсітэта|Інстытута ўсходнеславянскай філалогіі]] [[філалагічны факультэт Беластоцкага ўніверсітэта|філалагічнага факультэта]] [[Беластоцкі ўніверсітэт|Беластоцкага ўніверсітэта]]<ref name="nauka"/>. Займала шэраг кіруючых пасад у Беластоцкім універсітэце. У 1996—1999 гадах з’яўлялася намеснікам дырэктара Інстытута ўсходнеславянскай філалогіі. З 1999 па 2002 год выконвала абавязкі прарэктара па вучэбнай і студэнцкай працы Беластоцкага ўніверсітэта (у тым ліку ў 1999—2000 гадах была членам Універсітэцкай акрэдытацыйнай камісіі). У 2002—2008 гадах на працягу дзвюх кадэнцый займала пасаду дэкана філалагічнага факультэта. З 2016 года працуе кіраўніком Кафедры ўсходнеславянскага мовазнаўства{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. Належыць да шэрагу навуковых і грамадскіх арганізацый: [[Міжнародны савет анамастычных навук|Міжнароднага савета анамастычных навук]] (ICOS), Камісіі анамастыкі пры Камітэце мовазнаўства [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміі навук]], [[Польскае мовазнаўчае таварыства|Польскага мовазнаўчага таварыства]] і [[Таварыства культуры мовы]]. У 2004—2007 гадах з’яўлялася старшынёй беластоцкага аддзялення Таварыства культуры мовы{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. == Навуковая дзейнасць == Асноўныя навуковыя інтарэсы даследчыцы сканцэнтраваны на гістарычнай і сучаснай антрапаніміі польска-літоўска-ўсходнеславянскага памежжа, [[Мікратапаніміка|мікратапаніміі]], [[хрэматонімія|хрэматоніміі]] і польска-рускай мовазнаўчай кампаратывістыцы{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. З'яўляецца аўтаркай больш за 200 публікацый (манаграфій, слоўнікаў, артыкулаў, рэцэнзій і навуковых справаздач). Сярод яе найважнейшых манаграфій: * ''Nazewnictwo kobiet w dawnym powiecie mielnickim (XV-XVII w.)'' («Жаночае назоўніцтва ў былым [[Мельніцкі павет|Мельніцкім павеце]] (XV—XVII&nbsp;стст.)», Беласток, 1994). * ''Antroponimia Białegostoku w XVII-XVIII wieku'' («Антрапанімія Беластока ў XVII—XVIII стагоддзях», Беласток, 2001). * ''Antroponimia Żydów Podlasia w XVI-XVIII wieku'' («Антрапанімія яўрэяў Падляшша ў XVI—XVIII стагоддзях», Беласток, 2008). * ''Historia nazwisk na kresach północno-wschodnich Rzeczpospolitej (XVI-XVIII w.)'' («Гісторыя прозвішчаў на паўночна-ўсходніх крэсах Рэчы Паспалітай (XVI—XVIII&nbsp;стст.)», Беласток, 2014){{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. Выступала суаўтаркай і рэдактаркай шматлікіх навуковых зборнікаў, у тым ліку «Навуковыя дасягненні беластоцкага анамастычнага цэнтра» (2005), «Антрапанімія Заблудава і заблудаўскіх маёнткаў у I палове XVII&nbsp;ст. у кантэксце поліэтнічнасці» (2007) і «Прозвішчы хрысціянскага і яўрэйскага насельніцтва даўняй паўночна-ўсходняй Польшчы ў параўнальным аспекце» (2008)<ref name="nauka"/>. == Узнагароды == * [[Крыж Заслугі (Польшча)|Срэбны Крыж Заслугі]] (2001) — за навуковыя, дыдактычныя і арганізацыйныя дасягненні. * [[Медаль Камісіі нацыянальнай адукацыі]] (2004). * [[Крыж Заслугі (Польшча)|Залаты Крыж Заслугі]] (2012). * Ганаровае званне «Заслужаны Беластоцкага ўніверсітэта»{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|ref=Srodowisko|спасылка=https://filologia.uwb.edu.pl/fcp/LFBsTMCQZEyUgCg4WSHd4a01VYTZUNlAGDzRMdA0bPTZDGw8jJRRUfHYlC1BGbzMrMBgzNlk4VjgSOQEgQVQlKBpcHg/_global/public/filologia/2024/bialostockie_srodowisko_filologiczne_wklad_1968-2018.pdf|загаловак=Białostockie środowisko filologiczne 1968-2018: historia w 45 wywiadach|адказны=Dominik Sołowiej, Jarosław Ławski|год=2018|месца=Białystok|выдавецтва=Wydawnictwo Alter Studio|старонак=523|isbn=978-83-64081-49-1}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дацэвіч Леанарда}} [[Катэгорыя:Мовазнаўцы Польшчы]] [[Катэгорыя:Дактары гуманітарных навук]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Беластоцкага ўніверсітэта]] [[Катэгорыя:Кавалеры Срэбнага Крыжа Заслугі (Польшча)]] [[Катэгорыя:Кавалеры Залатога Крыжа Заслугі (Польшча)]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя Медалём Камісіі Нацыянальнай Адукацыі]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся 2 студзеня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1951 годзе]] jjf23pgo5d8wqoxd2trk27i9v25dm6k 5129712 5129711 2026-04-20T06:52:10Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 − 3 катэгорыі з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129712 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Дацэвіч}} {{Навуковец}} '''Леана́рда Дацэ́віч''' ({{lang-pl|Leonarda Dacewicz}}; нар. {{ДН|2|1|1951}}, [[Стожнэ]]) — польская [[мовазнаўца]], спецыяліст у галіне ўсходнеславянскага мовазнаўства, польска-рускай кампаратывістыкі і [[Анамастыка|анамастыкі]]. [[Доктар гуманітарных навук]], [[прафесар]]. == Біяграфія == Нарадзілася 2 студзеня 1951 года ў вёсцы [[Стожнэ]]<ref name="zlota_ksiega">{{кніга|загаловак=Złota Księga Nauki Polskiej. Naukowcy Zjednoczonej Europy|адказны=red. nacz. Krzysztof Pikoń|месца=Gliwice|год=2006|старонкі=122}}</ref>. У 1995 годзе (30 кастрычніка) атрымала ступень [[Доктар габілітаваны|доктара габілітаванага]] на аснове ацэнкі навуковых дасягненняў і абароны працы «Жаночае назоўніцтва ў былым Мельніцкім павеце (XVI—XVII стст.)» ({{lang-pl|Nazewnictwo kobiet w dawnym powiecie mielnickim (XVI–XVII w.)}})<ref name="nauka">{{cite web|url=https://nauka-polska.pl/#/profile/scientist?id=58818|title=prof. dr hab. Leonarda Dacewicz|publisher=Nauka Polska|date=|lang=pl|accessdate=20 красавіка 2026}}</ref>. 9 снежня 2002 года ёй было прысвоена навуковае званне прафесара гуманітарных навук<ref name="nauka"/>. З’яўляецца звычайным прафесарам [[Вышэйшая лінгвістычная школа ў Варшаве|Вышэйшай лінгвістычнай школы ў Варшаве]] і [[Інстытут усходнеславянскай філалогіі Беластоцкага ўніверсітэта|Інстытута ўсходнеславянскай філалогіі]] [[філалагічны факультэт Беластоцкага ўніверсітэта|філалагічнага факультэта]] [[Беластоцкі ўніверсітэт|Беластоцкага ўніверсітэта]]<ref name="nauka"/>. Займала шэраг кіруючых пасад у Беластоцкім універсітэце. У 1996—1999 гадах з’яўлялася намеснікам дырэктара Інстытута ўсходнеславянскай філалогіі. З 1999 па 2002 год выконвала абавязкі прарэктара па вучэбнай і студэнцкай працы Беластоцкага ўніверсітэта (у тым ліку ў 1999—2000 гадах была членам Універсітэцкай акрэдытацыйнай камісіі). У 2002—2008 гадах на працягу дзвюх кадэнцый займала пасаду дэкана філалагічнага факультэта. З 2016 года працуе кіраўніком Кафедры ўсходнеславянскага мовазнаўства{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. Належыць да шэрагу навуковых і грамадскіх арганізацый: [[Міжнародны савет анамастычных навук|Міжнароднага савета анамастычных навук]] (ICOS), Камісіі анамастыкі пры Камітэце мовазнаўства [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміі навук]], [[Польскае мовазнаўчае таварыства|Польскага мовазнаўчага таварыства]] і [[Таварыства культуры мовы]]. У 2004—2007 гадах з’яўлялася старшынёй беластоцкага аддзялення Таварыства культуры мовы{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. == Навуковая дзейнасць == Асноўныя навуковыя інтарэсы даследчыцы сканцэнтраваны на гістарычнай і сучаснай антрапаніміі польска-літоўска-ўсходнеславянскага памежжа, [[Мікратапаніміка|мікратапаніміі]], [[хрэматонімія|хрэматоніміі]] і польска-рускай мовазнаўчай кампаратывістыцы{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. З'яўляецца аўтаркай больш за 200 публікацый (манаграфій, слоўнікаў, артыкулаў, рэцэнзій і навуковых справаздач). Сярод яе найважнейшых манаграфій: * ''Nazewnictwo kobiet w dawnym powiecie mielnickim (XV-XVII w.)'' («Жаночае назоўніцтва ў былым [[Мельніцкі павет|Мельніцкім павеце]] (XV—XVII&nbsp;стст.)», Беласток, 1994). * ''Antroponimia Białegostoku w XVII-XVIII wieku'' («Антрапанімія Беластока ў XVII—XVIII стагоддзях», Беласток, 2001). * ''Antroponimia Żydów Podlasia w XVI-XVIII wieku'' («Антрапанімія яўрэяў Падляшша ў XVI—XVIII стагоддзях», Беласток, 2008). * ''Historia nazwisk na kresach północno-wschodnich Rzeczpospolitej (XVI-XVIII w.)'' («Гісторыя прозвішчаў на паўночна-ўсходніх крэсах Рэчы Паспалітай (XVI—XVIII&nbsp;стст.)», Беласток, 2014){{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. Выступала суаўтаркай і рэдактаркай шматлікіх навуковых зборнікаў, у тым ліку «Навуковыя дасягненні беластоцкага анамастычнага цэнтра» (2005), «Антрапанімія Заблудава і заблудаўскіх маёнткаў у I палове XVII&nbsp;ст. у кантэксце поліэтнічнасці» (2007) і «Прозвішчы хрысціянскага і яўрэйскага насельніцтва даўняй паўночна-ўсходняй Польшчы ў параўнальным аспекце» (2008)<ref name="nauka"/>. == Узнагароды == * [[Крыж Заслугі (Польшча)|Срэбны Крыж Заслугі]] (2001) — за навуковыя, дыдактычныя і арганізацыйныя дасягненні. * [[Медаль Камісіі нацыянальнай адукацыі]] (2004). * [[Крыж Заслугі (Польшча)|Залаты Крыж Заслугі]] (2012). * Ганаровае званне «Заслужаны Беластоцкага ўніверсітэта»{{sfn|Srodowisko|2018|с=96}}. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|ref=Srodowisko|спасылка=https://filologia.uwb.edu.pl/fcp/LFBsTMCQZEyUgCg4WSHd4a01VYTZUNlAGDzRMdA0bPTZDGw8jJRRUfHYlC1BGbzMrMBgzNlk4VjgSOQEgQVQlKBpcHg/_global/public/filologia/2024/bialostockie_srodowisko_filologiczne_wklad_1968-2018.pdf|загаловак=Białostockie środowisko filologiczne 1968-2018: historia w 45 wywiadach|адказны=Dominik Sołowiej, Jarosław Ławski|год=2018|месца=Białystok|выдавецтва=Wydawnictwo Alter Studio|старонак=523|isbn=978-83-64081-49-1}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дацэвіч Леанарда}} [[Катэгорыя:Мовазнаўцы Польшчы]] [[Катэгорыя:Дактары гуманітарных навук]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Беластоцкага ўніверсітэта]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся 2 студзеня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1951 годзе]] tuf76zz0evazg06uzyzsu3yhnglmp8q 0 806645 5129713 2026-04-20T06:52:36Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Леанарда Дацэвіч]] 5129713 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Леанарда Дацэвіч]] 036azx7etyoa3ou9url2z3sjmxxelg6 0 806646 5129718 2026-04-20T07:03:56Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Арганізацыя |назва = Аддзел беларусістыкі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры |альтэрнатыўная = {{lang-pl|Zakład Białorutenistyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej}} |background_color = |колер_назвы = |лагатып = |шырыня_лагатыпа = |подпіс...» 5129718 wikitext text/x-wiki {{Арганізацыя |назва = Аддзел беларусістыкі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры |альтэрнатыўная = {{lang-pl|Zakład Białorutenistyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej}} |background_color = |колер_назвы = |лагатып = |шырыня_лагатыпа = |подпіс = |карта1 = |шырыня_карты1 = |легенда1 = |карта2 = |шырыня_карты2 = |легенда2 = |абрэвіятура = |назва_папярэдніка = Працоўня беларускай мовы і літаратуры |назва_пераемніка = Кафедра рускай, ўкраінскай і беларускай літаратур |членства = |тып_цэнтра = |цэнтр = [[Люблін]], [[Польшча]] |тып = навукова-навучальнае падраздзяленне |юрыдычны_статус = |мовы = |мова = |колькасць_супрацоўнікаў = |пасада_кіраўніка1 = Кіраўнік |імя_кіраўніка1 = [[Міхал Саевіч]] (2005—2019) |пераемнік = |імя_пераемніка = |наступнік = |імя_наступніка = |заснавальнік1 = |падзея_заснавання1 = |дата_заснавання1 = 1993 (як працоўня); 2005 (як аддзел) |падзея_ліквідацыі = |дата_ліквідацыі = 30 верасня 2019 |заўвага1 = Падраздзяленне [[Універсітэт Марыі Складоўскай-Кюры]] |заўвага2 = |адрас = |сайт = |вікісховішча = }} '''Аддзе́л беларусі́стыкі Універсітэ́та Мары́і Складо́ўскай-Кю́ры''' ({{lang-pl|Zakład Białorutenistyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej}}) — былое навукова-навучальнае падраздзяленне [[Інстытут славянскай філалогіі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры|Інстытута славянскай філалогіі]] [[Універсітэт Марыі Складоўскай-Кюры|Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры]] ў [[Люблін]]е. Падраздзяленне займалася даследаваннем беларускай мовы, літаратуры і культуры. У розных арганізацыйных формах цэнтр існаваў з 1993 па 2019 год. == Гісторыя і адукацыйная дзейнасць == У 1993 годзе па ініцыятыве [[Інстытут славянскай філалогіі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры|Інстытута славянскай філалогіі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры]] была створана Працоўня беларускай мовы і літаратуры ({{lang-pl|Pracownia Języka i Literatury Białoruskiej}}). Адначасова на факультэце было распачата пяцігадовае стацыянарнае навучанне па спецыяльнасці беларуская філалогія. У 2005 годзе працоўня была пераўтворана ў Аддзел беларусістыкі, які праіснаваў пад такой назвай да 2018 года. У 2018—2019 гадах структура дзейнічала як Аддзел беларусістыкі і балгарыстыкі{{sfn|Siwek|2021|с=143}}. Дыдактычная праграма беларусістыкі ва ўніверсітэце хутка змянялася. Апошні выпуск студэнтаў па спецыяльнасці беларуская філалогія адбыўся ў 2004/2005 навучальным годзе, пасля чаго падрыхтоўка спецыялістаў праходзіла ў рамках агульных славістычных студый. У далейшым беларусазнаўчыя прадметы ўвайшлі ў праграмы ўкраіністыкі і русістыкі (у тым ліку курсы па практычным вывучэнні [[Беларуская мова|беларускай мовы]], [[Рускамоўная літаратура Беларусі|рускамоўнай літаратуры Беларусі]] па-за межамі Расіі і [[Беларуска-ўкраінскія літаратурныя сувязі|беларуска-ўкраінскіх літаратурных сувязях]]){{sfn|Siwek|2021|с=143—144}}. З 1 кастрычніка 2019 года, у выніку рэарганізацыі і ліквідацыі Інстытута славянскай філалогіі, самастойнае падраздзяленне спыніла існаванне. Даследаванні па беларусістыцы працягваюцца на Кафедры рускай, ўкраінскай і беларускай літаратур у межах новаўтворанага [[Інстытута літаратуразнаўства Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры|Інстытута літаратуразнаўства ўніверсітэта]]{{sfn|Siwek|2021|с=143}}. == Кадравы склад == На працягу ўсяго перыяду існавання самастойнага аддзела (2005—2019) яго кіраўніком быў прафесар [[Міхал Саевіч]]. Значны ўклад у станаўленне люблінскай беларусістыкі таксама ўнеслі прафесар [[Тэатын Рот-Жаброўскі]], аўтар спецыяльных скрыптаў «Гістарычная граматыка беларускай мовы» і «Граматыка беларускай мовы», і прафесар [[Міхал Лесьёў]]{{sfn|Siwek|2021|с=142—143}}. З цэнтрам былі цесна звязаны вядомыя даследчыкі. Сярод іх літаратуразнавец прафесар [[Сяргей Валер’евіч Кавалёў|Сяргей Кавалёў]], сацыёлаг прафесар [[Рышард Радзік]], які даследаваў працэсы нацыянальнага фарміравання на Беларусі, доктар габілітаваны [[Беата Сівек]], доктар габілітаваны [[Ядвіга Казлоўская-Дода]], а таксама дактары [[Агнешка Горал]] і [[Наталля Русецкая]] (паэтэса і перакладчыца){{sfn|Siwek|2021|с=143—145}}. == Навуковая дзейнасць == Навуковыя даследаванні цэнтра былі сканцэнтраваны пераважна на вывучэнні гаворак і антрапаніміі польска-беларуска-ўкраінскага моўнага памежжа, беларуска-польскіх літаратурных, культурных і моўных сувязей, шматмоўнай літаратуры [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], а таксама сучаснай беларускай літаратуры і драматургіі{{sfn|Siwek|2021|с=144}}. Сярод значных дасягненняў супрацоўнікаў аддзела вылучаюцца манаграфіі [[Міхал Саевіч|Міхала Саевіча]] па анамастыцы [[Беласточчына|Беласточчыны]] (у прыватнасці, «Патранімічныя прозвішчы з фармантам -ук у Гайнаўскім павеце», 2013), даследаванні [[Сяргей Кавалёў|Сяргея Кавалёва]] па шматмоўнай паэзіі Вялікага Княства Літоўскага эпохі Рэнесансу, а таксама манаграфіі [[Беата Сівек|Беаты Сівек]] пра літаратурнае аб'яднанне «[[Белавежа (літаратурнае аб’яднанне)|Белавежа]]» і беларускую драматургію{{sfn|Siwek|2021|с=143—144}}. Люблінская ўніверсітэцкая супольнасць актыўна кантактавала з беларускімі літаратарамі. Дзякуючы намаганням кіраўніцтва ўніверсітэт наведвалі вядомыя пісьменнікі, драматургі і грамадскія дзеячы, сярод якіх [[Сакрат Яновіч]], [[Галіна Іванаўна Тварановіч|Галіна Тварановіч]], [[Наталля Васілеўна Бабіна|Наталка Бабіна]], [[Ірына Дарафейчук]], [[Андрэй Валер’евіч Хадановіч|Андрэй Хадановіч]], [[Барыс Пятровіч]], [[Анатоль Івашчанка]], [[Валерый Евароўскі]], [[Мікалай Халезін]], [[Наталля Каляда]], [[Вольга Бабурына]], [[Вольга Гапеева]] і іншыя{{sfn|Siwek|2021|с=145}}. З 1993 года па ініцыятыве цэнтра ладзіцца цыкл навуковых канферэнцый «Польска-беларускія культурныя, літаратурныя і моўныя сувязі» ({{lang-pl|Polsko-białoruskie związki kulturalne, literackie i językowe}}), якія праходзяць папераменна ў Польшчы і Беларусі, спрыяючы кансалідацыі навуковага асяроддзя дзвюх краін{{sfn|Siwek|2021|с=150}}. == Часопіс «Studia Białorutenistyczne» == У 2007 годзе па ініцыятыве супрацоўнікаў Аддзела беларусістыкі ў цесным супрацоўніцтве з Аддзелам сацыяльных макраструктур [[Інстытута сацыялогіі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры|Інстытута сацыялогіі ўніверсітэта]] пачалося выданне навуковага штогодніка «[[Studia Białorutenistyczne]]». Першымі рэдактарамі выдання былі Міхал Саевіч, Рышард Радзік і Сяргей Кавалёў. Часопіс стаў важнай платформай для абмену думкамі паміж польскімі і замежнымі гісторыкамі, філолагамі, сацыёлагамі і культуролагамі{{sfn|Siwek|2021|с=145}}. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул|аўтар=Siwek B.|загаловак=Białorutenistyka polska. Historia – stan obecny – perspektywy rozwoju|выданне=Roczniki Humanistyczne|год=2021|том=LXIX|нумар=7|старонкі=131—155|doi=10.18290/rh21697-9|спасылка=https://www.researchgate.net/publication/353861655_Bialorutenistyka_polska_Historia_-_stan_obecny_-_perspektywy_rozwoju|ref=Siwek}} {{Беларусістыка ў Польшчы}} [[Катэгорыя:Універсітэт Марыі Складоўскай-Кюры]] [[Катэгорыя:Беларусістыка]] [[Катэгорыя:Арганізацыі Любліна]] [[Катэгорыя:З'явіліся ў 1993 годзе]] [[Катэгорыя:Зніклі ў 2019 годзе]] nud1wtx6y9ylkv4wsdoy63e157wwc5q 5129719 5129718 2026-04-20T07:04:39Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 −[[Катэгорыя:З'явіліся ў 1993 годзе]]; −[[Катэгорыя:Зніклі ў 2019 годзе]]; ±[[Катэгорыя:Беларусістыка]]→[[Катэгорыя:Беларусазнаўства ў Польшчы]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129719 wikitext text/x-wiki {{Арганізацыя |назва = Аддзел беларусістыкі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры |альтэрнатыўная = {{lang-pl|Zakład Białorutenistyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej}} |background_color = |колер_назвы = |лагатып = |шырыня_лагатыпа = |подпіс = |карта1 = |шырыня_карты1 = |легенда1 = |карта2 = |шырыня_карты2 = |легенда2 = |абрэвіятура = |назва_папярэдніка = Працоўня беларускай мовы і літаратуры |назва_пераемніка = Кафедра рускай, ўкраінскай і беларускай літаратур |членства = |тып_цэнтра = |цэнтр = [[Люблін]], [[Польшча]] |тып = навукова-навучальнае падраздзяленне |юрыдычны_статус = |мовы = |мова = |колькасць_супрацоўнікаў = |пасада_кіраўніка1 = Кіраўнік |імя_кіраўніка1 = [[Міхал Саевіч]] (2005—2019) |пераемнік = |імя_пераемніка = |наступнік = |імя_наступніка = |заснавальнік1 = |падзея_заснавання1 = |дата_заснавання1 = 1993 (як працоўня); 2005 (як аддзел) |падзея_ліквідацыі = |дата_ліквідацыі = 30 верасня 2019 |заўвага1 = Падраздзяленне [[Універсітэт Марыі Складоўскай-Кюры]] |заўвага2 = |адрас = |сайт = |вікісховішча = }} '''Аддзе́л беларусі́стыкі Універсітэ́та Мары́і Складо́ўскай-Кю́ры''' ({{lang-pl|Zakład Białorutenistyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej}}) — былое навукова-навучальнае падраздзяленне [[Інстытут славянскай філалогіі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры|Інстытута славянскай філалогіі]] [[Універсітэт Марыі Складоўскай-Кюры|Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры]] ў [[Люблін]]е. Падраздзяленне займалася даследаваннем беларускай мовы, літаратуры і культуры. У розных арганізацыйных формах цэнтр існаваў з 1993 па 2019 год. == Гісторыя і адукацыйная дзейнасць == У 1993 годзе па ініцыятыве [[Інстытут славянскай філалогіі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры|Інстытута славянскай філалогіі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры]] была створана Працоўня беларускай мовы і літаратуры ({{lang-pl|Pracownia Języka i Literatury Białoruskiej}}). Адначасова на факультэце было распачата пяцігадовае стацыянарнае навучанне па спецыяльнасці беларуская філалогія. У 2005 годзе працоўня была пераўтворана ў Аддзел беларусістыкі, які праіснаваў пад такой назвай да 2018 года. У 2018—2019 гадах структура дзейнічала як Аддзел беларусістыкі і балгарыстыкі{{sfn|Siwek|2021|с=143}}. Дыдактычная праграма беларусістыкі ва ўніверсітэце хутка змянялася. Апошні выпуск студэнтаў па спецыяльнасці беларуская філалогія адбыўся ў 2004/2005 навучальным годзе, пасля чаго падрыхтоўка спецыялістаў праходзіла ў рамках агульных славістычных студый. У далейшым беларусазнаўчыя прадметы ўвайшлі ў праграмы ўкраіністыкі і русістыкі (у тым ліку курсы па практычным вывучэнні [[Беларуская мова|беларускай мовы]], [[Рускамоўная літаратура Беларусі|рускамоўнай літаратуры Беларусі]] па-за межамі Расіі і [[Беларуска-ўкраінскія літаратурныя сувязі|беларуска-ўкраінскіх літаратурных сувязях]]){{sfn|Siwek|2021|с=143—144}}. З 1 кастрычніка 2019 года, у выніку рэарганізацыі і ліквідацыі Інстытута славянскай філалогіі, самастойнае падраздзяленне спыніла існаванне. Даследаванні па беларусістыцы працягваюцца на Кафедры рускай, ўкраінскай і беларускай літаратур у межах новаўтворанага [[Інстытута літаратуразнаўства Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры|Інстытута літаратуразнаўства ўніверсітэта]]{{sfn|Siwek|2021|с=143}}. == Кадравы склад == На працягу ўсяго перыяду існавання самастойнага аддзела (2005—2019) яго кіраўніком быў прафесар [[Міхал Саевіч]]. Значны ўклад у станаўленне люблінскай беларусістыкі таксама ўнеслі прафесар [[Тэатын Рот-Жаброўскі]], аўтар спецыяльных скрыптаў «Гістарычная граматыка беларускай мовы» і «Граматыка беларускай мовы», і прафесар [[Міхал Лесьёў]]{{sfn|Siwek|2021|с=142—143}}. З цэнтрам былі цесна звязаны вядомыя даследчыкі. Сярод іх літаратуразнавец прафесар [[Сяргей Валер’евіч Кавалёў|Сяргей Кавалёў]], сацыёлаг прафесар [[Рышард Радзік]], які даследаваў працэсы нацыянальнага фарміравання на Беларусі, доктар габілітаваны [[Беата Сівек]], доктар габілітаваны [[Ядвіга Казлоўская-Дода]], а таксама дактары [[Агнешка Горал]] і [[Наталля Русецкая]] (паэтэса і перакладчыца){{sfn|Siwek|2021|с=143—145}}. == Навуковая дзейнасць == Навуковыя даследаванні цэнтра былі сканцэнтраваны пераважна на вывучэнні гаворак і антрапаніміі польска-беларуска-ўкраінскага моўнага памежжа, беларуска-польскіх літаратурных, культурных і моўных сувязей, шматмоўнай літаратуры [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], а таксама сучаснай беларускай літаратуры і драматургіі{{sfn|Siwek|2021|с=144}}. Сярод значных дасягненняў супрацоўнікаў аддзела вылучаюцца манаграфіі [[Міхал Саевіч|Міхала Саевіча]] па анамастыцы [[Беласточчына|Беласточчыны]] (у прыватнасці, «Патранімічныя прозвішчы з фармантам -ук у Гайнаўскім павеце», 2013), даследаванні [[Сяргей Кавалёў|Сяргея Кавалёва]] па шматмоўнай паэзіі Вялікага Княства Літоўскага эпохі Рэнесансу, а таксама манаграфіі [[Беата Сівек|Беаты Сівек]] пра літаратурнае аб'яднанне «[[Белавежа (літаратурнае аб’яднанне)|Белавежа]]» і беларускую драматургію{{sfn|Siwek|2021|с=143—144}}. Люблінская ўніверсітэцкая супольнасць актыўна кантактавала з беларускімі літаратарамі. Дзякуючы намаганням кіраўніцтва ўніверсітэт наведвалі вядомыя пісьменнікі, драматургі і грамадскія дзеячы, сярод якіх [[Сакрат Яновіч]], [[Галіна Іванаўна Тварановіч|Галіна Тварановіч]], [[Наталля Васілеўна Бабіна|Наталка Бабіна]], [[Ірына Дарафейчук]], [[Андрэй Валер’евіч Хадановіч|Андрэй Хадановіч]], [[Барыс Пятровіч]], [[Анатоль Івашчанка]], [[Валерый Евароўскі]], [[Мікалай Халезін]], [[Наталля Каляда]], [[Вольга Бабурына]], [[Вольга Гапеева]] і іншыя{{sfn|Siwek|2021|с=145}}. З 1993 года па ініцыятыве цэнтра ладзіцца цыкл навуковых канферэнцый «Польска-беларускія культурныя, літаратурныя і моўныя сувязі» ({{lang-pl|Polsko-białoruskie związki kulturalne, literackie i językowe}}), якія праходзяць папераменна ў Польшчы і Беларусі, спрыяючы кансалідацыі навуковага асяроддзя дзвюх краін{{sfn|Siwek|2021|с=150}}. == Часопіс «Studia Białorutenistyczne» == У 2007 годзе па ініцыятыве супрацоўнікаў Аддзела беларусістыкі ў цесным супрацоўніцтве з Аддзелам сацыяльных макраструктур [[Інстытута сацыялогіі Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры|Інстытута сацыялогіі ўніверсітэта]] пачалося выданне навуковага штогодніка «[[Studia Białorutenistyczne]]». Першымі рэдактарамі выдання былі Міхал Саевіч, Рышард Радзік і Сяргей Кавалёў. Часопіс стаў важнай платформай для абмену думкамі паміж польскімі і замежнымі гісторыкамі, філолагамі, сацыёлагамі і культуролагамі{{sfn|Siwek|2021|с=145}}. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул|аўтар=Siwek B.|загаловак=Białorutenistyka polska. Historia – stan obecny – perspektywy rozwoju|выданне=Roczniki Humanistyczne|год=2021|том=LXIX|нумар=7|старонкі=131—155|doi=10.18290/rh21697-9|спасылка=https://www.researchgate.net/publication/353861655_Bialorutenistyka_polska_Historia_-_stan_obecny_-_perspektywy_rozwoju|ref=Siwek}} {{Беларусістыка ў Польшчы}} [[Катэгорыя:Універсітэт Марыі Складоўскай-Кюры]] [[Катэгорыя:Беларусазнаўства ў Польшчы]] [[Катэгорыя:Арганізацыі Любліна]] s4859uxwiy3bksjt4ixebbis38nsnj5 0 806647 5129723 2026-04-20T07:10:59Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Арганізацыя |назва = Працоўня беларускай філалогіі ПАН |альтэрнатыўная = {{lang-pl|Pracownia Filologii Białoruskiej PAN}} |background_color = |колер_назвы = |лагатып = |шырыня_лагатыпа = |подпіс = |карта1 = |шырыня_карт...» 5129723 wikitext text/x-wiki {{Арганізацыя |назва = Працоўня беларускай філалогіі ПАН |альтэрнатыўная = {{lang-pl|Pracownia Filologii Białoruskiej PAN}} |background_color = |колер_назвы = |лагатып = |шырыня_лагатыпа = |подпіс = |карта1 = |шырыня_карты1 = |легенда1 = |карта2 = |шырыня_карты2 = |легенда2 = |абрэвіятура = |назва_папярэдніка = |назва_пераемніка = |членства = |тып_цэнтра = |цэнтр = [[Варшава]], [[Польшча]] |тып = навукова-даследчае падраздзяленне |юрыдычны_статус = |мовы = |мова = |колькасць_супрацоўнікаў = |пасада_кіраўніка1 = |імя_кіраўніка1 = |пераемнік = |імя_пераемніка = |наступнік = |імя_наступніка = |заснавальнік1 = [[Антаніна Абрэмбская-Яблонская]] |падзея_заснавання1 = |дата_заснавання1 = [[1953]] |падзея_ліквідацыі = |дата_ліквідацыі = |заўвага1 = Падраздзяленне [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміі навук]] |заўвага2 = |адрас = |сайт = |вікісховішча = }} '''Працо́ўня белару́скай філало́гіі ПАН''' ({{lang-pl|Pracownia Filologii Białoruskiej PAN}}) — навукова-даследчае падраздзяленне ў [[Варшава|Варшаве]], якое належала да структураў [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміі навук]] (ПАН). З'яўлялася адным з найважнейшых цэнтраў развіцця беларусазнаўчых даследаванняў у пасляваеннай [[Польская Народная Рэспубліка|Польшчы]], у першую чаргу ў галіне [[Дыялекталогія|дыялекталогіі]] і вывучэння [[Фальклор|фальклору]]{{sfn|Siwek|2021|с=135}}. == Гісторыя == Установа была ўтворана ў 1953 годзе ў рамках [[Польска-савецкі інстытут|Польска-савецкага інстытута]]. Галоўнай арганізатаркай і першай кіраўніцай працоўні стала прафесар [[Антаніна Абрэмбская-Яблонская]]{{sfn|Siwek|2021|с=135}}. Дапамогу ў стварэнні цэнтра аказаў вядомы польскі мовазнавец прафесар [[Казімеж Ніч]]{{sfn|Srodowisko|2018|с=181}}. У снежні 1957 года падраздзяленне было ўключана ў склад [[Аддзел славяназнаўства Польскай акадэміі навук|Аддзела славяназнаўства Польскай акадэміі навук]] (у 1977 годзе гэтая ўстанова была перайменавана ў Інстытут славяназнаўства, а ў цяперашні час носіць назву [[Інстытут славістыкі Польскай акадэміі навук|Інстытут славістыкі ПАН]]){{sfn|Siwek|2021|с=135}}. Пазней пасаду кіраўніка Працоўні беларускай філалогіі займаў прафесар [[Станіслаў Глінка]], які прысвяціў сваё жыццё даследаванням беларускіх гаворак і фальклору{{sfn|Srodowisko|2018|с=181}}. З 1985 па 1992 год абавязкі загадчыка аддзела беларускай мовы ў Інстытуце славяназнаўства выконваў прафесар [[Міхал Кандрацюк]]{{sfn|Srodowisko|2018|с=174}}. == Навуковая дзейнасць і кадравы склад == Даследчыкі-мовазнаўцы, якія працавалі ў Працоўні, здзейснілі шэраг фундаментальных навуковых праектаў. Найбольш значным дасягненнем стала распрацоўка і выданне маштабнага дзесяцітомнага даследавання «[[Атлас усходнеславянскіх гаворак Беласточчыны|Атлас усходнеславянскіх гаворак Беласточчыны]]», якое выдавалася з 1980 па 2012 год. Акрамя таго, навукоўцы цэнтра навукова апрацавалі і выдалі друкам тры тамы сабраных [[Міхал Федароўскі|Міхалам Федароўскім]] фальклорных матэрыялаў «[[Люд беларускі]]» (тамы 5—7 былі выдадзеныя адпаведна ў 1958, 1960 і 1969 гадах){{sfn|Siwek|2021|с=135}}. Для збору матэрыялаў супрацоўнікі ўстановы (у прыватнасці М. Кандрацюк) актыўна арганізоўвалі палявыя экспедыцыі па вывучэнні мясцовых гаворак{{sfn|Srodowisko|2018|с=179}}. З працоўняй і непасрэдна з Інстытутам славяназнаўства ПАН была звязана навуковая дзейнасць многіх выбітных польскіх і беларускіх славістаў. Доўгі час, з 1 лютага 1960 года па 31 сакавіка 1992 года, на поўнай стаўцы тут працаваў [[Міхал Кандрацюк]], які пасля стаў стваральнікам [[Кафедра беларускай філалогіі Беластоцкага ўніверсітэта|беларускай філалогіі ў Беластоку]]{{sfn|Srodowisko|2018|с=174}}. З установай таксама звязаны даследаванні такіх вучоных, як літаратуразнавец [[Базыль Белаказовіч]], гісторык [[Юрый Туронак]], этнограф [[Ганна Энгелькінг]] і дыялектолаг [[Міраслаў Янковяк]]{{sfn|Siwek|2021|с=136}}. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул|аўтар=Siwek B.|загаловак=Białorutenistyka polska. Historia – stan obecny – perspektywy rozwoju|выданне=Roczniki Humanistyczne|год=2021|том=LXIX|нумар=7|старонкі=131—155|doi=10.18290/rh21697-9|спасылка=https://www.researchgate.net/publication/353861655_Bialorutenistyka_polska_Historia_-_stan_obecny_-_perspektywy_rozwoju|ref=Siwek}} * {{Кніга|ref=Srodowisko|спасылка=https://filologia.uwb.edu.pl/fcp/LFBsTMCQZEyUgCg4WSHd4a01VYTZUNlAGDzRMdA0bPTZDGw8jJRRUfHYlC1BGbzMrMBgzNlk4VjgSOQEgQVQlKBpcHg/_global/public/filologia/2024/bialostockie_srodowisko_filologiczne_wklad_1968-2018.pdf|загаловак=Białostockie środowisko filologiczne 1968-2018: historia w 45 wywiadach|адказны=Dominik Sołowiej, Jarosław Ławski|год=2018|месца=Białystok|выдавецтва=Wydawnictwo Alter Studio|старонак=523|isbn=978-83-64081-49-1}} {{Беларусістыка ў Польшчы}} [[Катэгорыя:Беларусазнаўства ў Польшчы]] [[Катэгорыя:Польская акадэмія навук]] [[Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Варшавы]] [[Катэгорыя:З'явіліся ў 1953 годзе]] 0vttsuv10g1sda135ur31h2topx3rz7 5129724 5129723 2026-04-20T07:11:19Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 выдалена [[Катэгорыя:З'явіліся ў 1953 годзе]]; дададзена [[Катэгорыя:1953 год у Польшчы]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5129724 wikitext text/x-wiki {{Арганізацыя |назва = Працоўня беларускай філалогіі ПАН |альтэрнатыўная = {{lang-pl|Pracownia Filologii Białoruskiej PAN}} |background_color = |колер_назвы = |лагатып = |шырыня_лагатыпа = |подпіс = |карта1 = |шырыня_карты1 = |легенда1 = |карта2 = |шырыня_карты2 = |легенда2 = |абрэвіятура = |назва_папярэдніка = |назва_пераемніка = |членства = |тып_цэнтра = |цэнтр = [[Варшава]], [[Польшча]] |тып = навукова-даследчае падраздзяленне |юрыдычны_статус = |мовы = |мова = |колькасць_супрацоўнікаў = |пасада_кіраўніка1 = |імя_кіраўніка1 = |пераемнік = |імя_пераемніка = |наступнік = |імя_наступніка = |заснавальнік1 = [[Антаніна Абрэмбская-Яблонская]] |падзея_заснавання1 = |дата_заснавання1 = [[1953]] |падзея_ліквідацыі = |дата_ліквідацыі = |заўвага1 = Падраздзяленне [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміі навук]] |заўвага2 = |адрас = |сайт = |вікісховішча = }} '''Працо́ўня белару́скай філало́гіі ПАН''' ({{lang-pl|Pracownia Filologii Białoruskiej PAN}}) — навукова-даследчае падраздзяленне ў [[Варшава|Варшаве]], якое належала да структураў [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміі навук]] (ПАН). З'яўлялася адным з найважнейшых цэнтраў развіцця беларусазнаўчых даследаванняў у пасляваеннай [[Польская Народная Рэспубліка|Польшчы]], у першую чаргу ў галіне [[Дыялекталогія|дыялекталогіі]] і вывучэння [[Фальклор|фальклору]]{{sfn|Siwek|2021|с=135}}. == Гісторыя == Установа была ўтворана ў 1953 годзе ў рамках [[Польска-савецкі інстытут|Польска-савецкага інстытута]]. Галоўнай арганізатаркай і першай кіраўніцай працоўні стала прафесар [[Антаніна Абрэмбская-Яблонская]]{{sfn|Siwek|2021|с=135}}. Дапамогу ў стварэнні цэнтра аказаў вядомы польскі мовазнавец прафесар [[Казімеж Ніч]]{{sfn|Srodowisko|2018|с=181}}. У снежні 1957 года падраздзяленне было ўключана ў склад [[Аддзел славяназнаўства Польскай акадэміі навук|Аддзела славяназнаўства Польскай акадэміі навук]] (у 1977 годзе гэтая ўстанова была перайменавана ў Інстытут славяназнаўства, а ў цяперашні час носіць назву [[Інстытут славістыкі Польскай акадэміі навук|Інстытут славістыкі ПАН]]){{sfn|Siwek|2021|с=135}}. Пазней пасаду кіраўніка Працоўні беларускай філалогіі займаў прафесар [[Станіслаў Глінка]], які прысвяціў сваё жыццё даследаванням беларускіх гаворак і фальклору{{sfn|Srodowisko|2018|с=181}}. З 1985 па 1992 год абавязкі загадчыка аддзела беларускай мовы ў Інстытуце славяназнаўства выконваў прафесар [[Міхал Кандрацюк]]{{sfn|Srodowisko|2018|с=174}}. == Навуковая дзейнасць і кадравы склад == Даследчыкі-мовазнаўцы, якія працавалі ў Працоўні, здзейснілі шэраг фундаментальных навуковых праектаў. Найбольш значным дасягненнем стала распрацоўка і выданне маштабнага дзесяцітомнага даследавання «[[Атлас усходнеславянскіх гаворак Беласточчыны|Атлас усходнеславянскіх гаворак Беласточчыны]]», якое выдавалася з 1980 па 2012 год. Акрамя таго, навукоўцы цэнтра навукова апрацавалі і выдалі друкам тры тамы сабраных [[Міхал Федароўскі|Міхалам Федароўскім]] фальклорных матэрыялаў «[[Люд беларускі]]» (тамы 5—7 былі выдадзеныя адпаведна ў 1958, 1960 і 1969 гадах){{sfn|Siwek|2021|с=135}}. Для збору матэрыялаў супрацоўнікі ўстановы (у прыватнасці М. Кандрацюк) актыўна арганізоўвалі палявыя экспедыцыі па вывучэнні мясцовых гаворак{{sfn|Srodowisko|2018|с=179}}. З працоўняй і непасрэдна з Інстытутам славяназнаўства ПАН была звязана навуковая дзейнасць многіх выбітных польскіх і беларускіх славістаў. Доўгі час, з 1 лютага 1960 года па 31 сакавіка 1992 года, на поўнай стаўцы тут працаваў [[Міхал Кандрацюк]], які пасля стаў стваральнікам [[Кафедра беларускай філалогіі Беластоцкага ўніверсітэта|беларускай філалогіі ў Беластоку]]{{sfn|Srodowisko|2018|с=174}}. З установай таксама звязаны даследаванні такіх вучоных, як літаратуразнавец [[Базыль Белаказовіч]], гісторык [[Юрый Туронак]], этнограф [[Ганна Энгелькінг]] і дыялектолаг [[Міраслаў Янковяк]]{{sfn|Siwek|2021|с=136}}. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул|аўтар=Siwek B.|загаловак=Białorutenistyka polska. Historia – stan obecny – perspektywy rozwoju|выданне=Roczniki Humanistyczne|год=2021|том=LXIX|нумар=7|старонкі=131—155|doi=10.18290/rh21697-9|спасылка=https://www.researchgate.net/publication/353861655_Bialorutenistyka_polska_Historia_-_stan_obecny_-_perspektywy_rozwoju|ref=Siwek}} * {{Кніга|ref=Srodowisko|спасылка=https://filologia.uwb.edu.pl/fcp/LFBsTMCQZEyUgCg4WSHd4a01VYTZUNlAGDzRMdA0bPTZDGw8jJRRUfHYlC1BGbzMrMBgzNlk4VjgSOQEgQVQlKBpcHg/_global/public/filologia/2024/bialostockie_srodowisko_filologiczne_wklad_1968-2018.pdf|загаловак=Białostockie środowisko filologiczne 1968-2018: historia w 45 wywiadach|адказны=Dominik Sołowiej, Jarosław Ławski|год=2018|месца=Białystok|выдавецтва=Wydawnictwo Alter Studio|старонак=523|isbn=978-83-64081-49-1}} {{Беларусістыка ў Польшчы}} [[Катэгорыя:Беларусазнаўства ў Польшчы]] [[Катэгорыя:Польская акадэмія навук]] [[Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Варшавы]] [[Катэгорыя:1953 год у Польшчы]] nooxgzxrdkevgta34i5uvz4einv2m59 3 806648 5129728 2026-04-20T07:21:04Z JerzyKundrat 174 Прывітанне 5129728 wikitext text/x-wiki {{вітаем}} --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:20, 20 красавіка 2026 (+03) 9yu0eteueh30cqlepp2rrl1vje0unr8 0 806649 5129729 2026-04-20T07:21:25Z M.L.Bot 261 Новая старонка: «{{асоба}} '''Макрына Пашкоўская''', сапраўднае імя '''Людміла Іванаўна Міронава''' ({{ВДП}}) — беларуская мастачка. Асноўная тэма творчасці — архітэктурны гарадскі пейзаж Мінска. == Біяграфія == Нарадзілася ў 1946 годзе ў Шаўлях (Літоўская ССР) у сям’і служачага...» 5129729 wikitext text/x-wiki {{асоба}} '''Макрына Пашкоўская''', сапраўднае імя '''Людміла Іванаўна Міронава''' ({{ВДП}}) — беларуская мастачка. Асноўная тэма творчасці — архітэктурны гарадскі пейзаж Мінска. == Біяграфія == Нарадзілася ў 1946 годзе ў Шаўлях (Літоўская ССР) у сям’і служачага. Скончыла сярэднюю школу і радыётэхнічны інстытут. Пераехала на сталае жыхарства ў Мінск.{{r|bdamlm_bio}} Мастацкую дзейнасць пачала ў 1982 годзе, наведвала студыю выяўленчага мастацтва пад кіраўніцтвам Мікалая Яфімавіча Цурыкава, пазней вучылася ў Вадзіма Аляксандравіча Муравіцкага. Паралельна навучалася на пяцігадовых мастацкіх курсах жывапісу і графікі. На творчае станаўленне мастачкі ўплывалі беларускія мастакі Яўген Сяргеевіч Кулік і Аляксей Антонавіч Марачкін.{{r|bdamlm_bio}} == Творчасць == Творчасць Макрыны Пашкоўскай засяроджана на адлюстраванні гістарычнага аблічча Мінска, у прыватнасці Верхняга горада, «Ракаўскага прадмесця», «Траецкага прадмесця» і іншых. У творах імкнецца перадаць атмасферу старога горада праз выявы надворкаў, арак, брам і помнікаў архітэктуры, многія з якіх пазней рэканструяваны або цалкам страчаны.{{r|bdamlm_bio}} Стварае ў розных графічных тэхніках — папера, кардон, аловак, туш, пяро, вугаль, крэйда, пастэль, сангіна, соус. У 2008 годзе ў «Маладосці» (№ 3) выйшла інтэрв’ю з Макрынай Пашкоўскай, узятае Алесем Карлюкевічам{{r|bdamlm_bio}}. Дакументы і творы мастачкі захоўваюцца ў фондах Беларускага дзяржаўнага архіва-музея літаратуры і мастацтва (фонды 372{{r|bdamlm_bio}} і 374<ref>{{Cite web|url=https://fk.archives.gov.by/fond/133347/|title=Собрание документов деятелей искусства .: Информация о фонде .: Главная|website=fk.archives.gov.by|access-date=2026-04-20}}</ref>). У 2024 годзе адбылася віртуальная выстаўка твораў Макрыны Пашкоўскай «Сустрэча на Гасціным двары» ў Беларускім дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва, прымеркаваная да Дня горада Мінска{{r|arch_bel}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="bdamlm_bio">{{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary|title=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва - Сустрэча на Гасціным двары - Віртуальная выстава “Сустрэча на Гасціным двары” да Дня горада Мінска. На выставе прадстаўлены малюнкі мастачкі Макрыны Пашкоўскай|website=bdamlm.by|access-date=2026-04-20}}</ref> <ref name="arch_bel">{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://archives.gov.by/blog/news/1060280|title=Белорусский государственный архив-музей литературы и искусства представляет виртуальную выставку «Сустрэча на Гасціным двары», приуроченную ко Дню города {{!}} Архивы Беларуси|access-date=2026-04-20}}</ref> }} == Спасылкі == * {{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary/makryna-pashkouskaya|title=Віртуальныя выставы > Сустрэча на Гасціным двары > Макрына Пашкоўская|website=bdamlm.by|date=2024-09-13|publisher=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва|access-date=2026-04-20}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Пашкоўская Макрына}} 93wlasq6usgteg9ntyicu8hvoyjvryh 5129732 5129729 2026-04-20T07:26:26Z M.L.Bot 261 5129732 wikitext text/x-wiki {{асоба}} '''Макрына Пашкоўская''', сапраўднае імя '''Людміла Іванаўна Міронава''' ({{ВДП}}) — беларуская мастачка. Асноўная тэма творчасці — архітэктурны гарадскі пейзаж Мінска. == Біяграфія == Нарадзілася ў 1946 годзе ў [[Шаўлі|Шаўлях]] (Літоўская ССР) у сям’і служачага. Скончыла сярэднюю школу і радыётэхнічны інстытут. Пераехала на сталае жыхарства ў Мінск.{{r|bdamlm_bio}} Мастацкую дзейнасць пачала ў 1982 годзе, наведвала студыю выяўленчага мастацтва пад кіраўніцтвам [[Мікалай Яфімавіч Цурыкаў|Мікалая Цурыкава]], пазней вучылася ў [[Вадзім Аляксандравіч Муравіцкі|Вадзіма Муравіцкага]]. Паралельна навучалася на пяцігадовых мастацкіх курсах жывапісу і графікі. На творчае станаўленне мастачкі ўплывалі беларускія мастакі [[Яўген Сяргеевіч Кулік|Яўген Кулік]] і [[Аляксей Антонавіч Марачкін|Аляксей Марачкін]].{{r|bdamlm_bio}} == Творчасць == Творчасць Макрыны Пашкоўскай засяроджана на адлюстраванні гістарычнага аблічча Мінска, у прыватнасці [[Верхні Горад|Верхняга горада]], «[[Ракаўскае прадмесце|Ракаўскага прадмесця]]», «[[Траецкае прадмесце|Траецкага прадмесця]]» і іншых. У творах імкнецца перадаць атмасферу старога горада праз выявы надворкаў, арак, брам і помнікаў архітэктуры, многія з якіх пазней рэканструяваны або цалкам страчаны.{{r|bdamlm_bio}} Стварае ў розных графічных тэхніках — папера, кардон, аловак, туш, пяро, вугаль, крэйда, пастэль, сангіна, соус. У 2008 годзе ў «[[Маладосць (часопіс)|Маладосці]]» (№ 3) выйшла інтэрв’ю з Макрынай Пашкоўскай, узятае [[Алесь Мікалаевіч Карлюкевіч|Алесем Карлюкевічам]]{{r|bdamlm_bio}}. Дакументы і творы мастачкі захоўваюцца ў фондах [[Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва|Беларускага дзяржаўнага архіва-музея літаратуры і мастацтва]] (фонды 372{{r|bdamlm_bio}} і 374<ref>{{Cite web|url=https://fk.archives.gov.by/fond/133347/|title=Собрание документов деятелей искусства .: Информация о фонде .: Главная|website=fk.archives.gov.by|access-date=2026-04-20}}</ref>). У 2024 годзе ў Беларускім дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва створана віртуальная выстаўка твораў Макрыны Пашкоўскай «Сустрэча на Гасціным двары», прымеркаваная да Дня горада Мінска{{r|arch_bel}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="bdamlm_bio">{{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary|title=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва - Сустрэча на Гасціным двары - Віртуальная выстава “Сустрэча на Гасціным двары” да Дня горада Мінска. На выставе прадстаўлены малюнкі мастачкі Макрыны Пашкоўскай|website=bdamlm.by|access-date=2026-04-20}}</ref> <ref name="arch_bel">{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://archives.gov.by/blog/news/1060280|title=Белорусский государственный архив-музей литературы и искусства представляет виртуальную выставку «Сустрэча на Гасціным двары», приуроченную ко Дню города {{!}} Архивы Беларуси|access-date=2026-04-20}}</ref> }} == Спасылкі == * {{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary/makryna-pashkouskaya|title=Віртуальныя выставы > Сустрэча на Гасціным двары > Макрына Пашкоўская|website=bdamlm.by|date=2024-09-13|publisher=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва|access-date=2026-04-20}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Пашкоўская Макрына}} 1arv86rlh3omkiykpymvlbuz2496i8n 5129737 5129732 2026-04-20T07:30:24Z M.L.Bot 261 5129737 wikitext text/x-wiki {{асоба}} '''Макрына Пашкоўская''', сапраўднае імя '''Людміла Іванаўна Міронава''' ({{ВДП}}) — [[Беларусь|беларуская]] [[мастачка]]. Асноўная тэма творчасці — архітэктурны гарадскі [[пейзаж]] Мінска. == Біяграфія == Нарадзілася ў 1946 годзе ў [[Шаўлі|Шаўлях]] (Літоўская ССР) у сям’і служачага. Скончыла сярэднюю школу і радыётэхнічны інстытут. Пераехала на сталае жыхарства ў Мінск.{{r|bdamlm_bio}} Мастацкую дзейнасць пачала ў 1982 годзе, наведвала студыю выяўленчага мастацтва пад кіраўніцтвам [[Мікалай Яфімавіч Цурыкаў|Мікалая Цурыкава]], пазней вучылася ў [[Вадзім Аляксандравіч Муравіцкі|Вадзіма Муравіцкага]]. Паралельна навучалася на пяцігадовых мастацкіх курсах жывапісу і графікі. На творчае станаўленне мастачкі ўплывалі беларускія мастакі [[Яўген Сяргеевіч Кулік|Яўген Кулік]] і [[Аляксей Антонавіч Марачкін|Аляксей Марачкін]].{{r|bdamlm_bio}} == Творчасць == Творчасць Макрыны Пашкоўскай засяроджана на гістарычным абліччы Мінска, у прыватнасці [[Верхні Горад|Верхняга горада]], «[[Ракаўскае прадмесце|Ракаўскага прадмесця]]», «[[Траецкае прадмесце|Траецкага прадмесця]]» і іншых месцах. У творах імкнецца перадаць атмасферу старога горада праз выявы надворкаў, арак, брам і помнікаў архітэктуры, многія з якіх пазней рэканструяваны або цалкам страчаны.{{r|bdamlm_bio}} Стварае ў розных графічных тэхніках — папера, кардон, аловак, туш, пяро, вугаль, крэйда, пастэль, сангіна, соус. У 2008 годзе ў «[[Маладосць (часопіс)|Маладосці]]» (№ 3) выйшла інтэрв’ю з Макрынай Пашкоўскай, узятае [[Алесь Мікалаевіч Карлюкевіч|Алесем Карлюкевічам]]{{r|bdamlm_bio}}. Дакументы і творы мастачкі захоўваюцца ў фондах [[Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва|Беларускага дзяржаўнага архіва-музея літаратуры і мастацтва]] (фонды 372{{r|bdamlm_bio}} і 374<ref>{{Cite web|url=https://fk.archives.gov.by/fond/133347/|title=Собрание документов деятелей искусства .: Информация о фонде .: Главная|website=fk.archives.gov.by|access-date=2026-04-20}}</ref>). У 2024 годзе ў Беларускім дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва створана віртуальная выстаўка твораў Макрыны Пашкоўскай «Сустрэча на Гасціным двары», прымеркаваная да Дня горада Мінска{{r|arch_bel}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="bdamlm_bio">{{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary|title=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва - Сустрэча на Гасціным двары - Віртуальная выстава “Сустрэча на Гасціным двары” да Дня горада Мінска. На выставе прадстаўлены малюнкі мастачкі Макрыны Пашкоўскай|website=bdamlm.by|access-date=2026-04-20}}</ref> <ref name="arch_bel">{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://archives.gov.by/blog/news/1060280|title=Белорусский государственный архив-музей литературы и искусства представляет виртуальную выставку «Сустрэча на Гасціным двары», приуроченную ко Дню города {{!}} Архивы Беларуси|access-date=2026-04-20}}</ref> }} == Спасылкі == * {{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary/makryna-pashkouskaya|title=Віртуальныя выставы > Сустрэча на Гасціным двары > Макрына Пашкоўская|website=bdamlm.by|date=2024-09-13|publisher=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва|access-date=2026-04-20}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Пашкоўская Макрына}} 9euwxmjl5373qpqa6xwn965j35i9h7f 5129739 5129737 2026-04-20T07:33:01Z M.L.Bot 261 /* Біяграфія */ 5129739 wikitext text/x-wiki {{асоба}} '''Макрына Пашкоўская''', сапраўднае імя '''Людміла Іванаўна Міронава''' ({{ВДП}}) — беларуская мастачка. Асноўная тэма творчасці — архітэктурны гарадскі пейзаж Мінска. == Біяграфія == Нарадзілася ў 1946 годзе ў Шаўлях (Літоўская ССР) у сям’і служачага. Скончыла сярэднюю школу і радыётэхнічны інстытут. Пераехала на сталае жыхарства ў [[Мінск]].{{r|bdamlm_bio}} Мастацкую дзейнасць пачала ў 1982 годзе, наведвала студыю выяўленчага мастацтва пад кіраўніцтвам [[Мікалай Яфімавіч Цурыкаў|Мікалая Цурыкава]], пазней вучылася ў [[Вадзім Аляксандравіч Муравіцкі|Вадзіма Муравіцкага]]. Паралельна навучалася на пяцігадовых мастацкіх курсах жывапісу і графікі. На творчае станаўленне мастачкі ўплывалі беларускія мастакі [[Яўген Сяргеевіч Кулік|Яўген Кулік]] і [[Аляксей Антонавіч Марачкін|Аляксей Марачкін]].{{r|bdamlm_bio}} == Творчасць == Творчасць Макрыны Пашкоўскай засяроджана на гістарычным абліччы Мінска, у прыватнасці [[Верхні Горад|Верхняга горада]], «[[Ракаўскае прадмесце|Ракаўскага прадмесця]]», «[[Траецкае прадмесце|Траецкага прадмесця]]» і іншых месцах. У творах імкнецца перадаць атмасферу старога горада праз выявы надворкаў, арак, брам і помнікаў архітэктуры, многія з якіх пазней рэканструяваны або цалкам страчаны.{{r|bdamlm_bio}} Стварае ў розных графічных тэхніках — папера, кардон, аловак, туш, пяро, вугаль, крэйда, пастэль, сангіна, соус. У 2008 годзе ў «[[Маладосць (часопіс)|Маладосці]]» (№ 3) выйшла інтэрв’ю з Макрынай Пашкоўскай, узятае [[Алесь Мікалаевіч Карлюкевіч|Алесем Карлюкевічам]]{{r|bdamlm_bio}}. Дакументы і творы мастачкі захоўваюцца ў фондах [[Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва|Беларускага дзяржаўнага архіва-музея літаратуры і мастацтва]] (фонды 372{{r|bdamlm_bio}} і 374<ref>{{Cite web|url=https://fk.archives.gov.by/fond/133347/|title=Собрание документов деятелей искусства .: Информация о фонде .: Главная|website=fk.archives.gov.by|access-date=2026-04-20}}</ref>). У 2024 годзе ў Беларускім дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва створана віртуальная выстаўка твораў Макрыны Пашкоўскай «Сустрэча на Гасціным двары», прымеркаваная да Дня горада Мінска{{r|arch_bel}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="bdamlm_bio">{{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary|title=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва - Сустрэча на Гасціным двары - Віртуальная выстава “Сустрэча на Гасціным двары” да Дня горада Мінска. На выставе прадстаўлены малюнкі мастачкі Макрыны Пашкоўскай|website=bdamlm.by|access-date=2026-04-20}}</ref> <ref name="arch_bel">{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://archives.gov.by/blog/news/1060280|title=Белорусский государственный архив-музей литературы и искусства представляет виртуальную выставку «Сустрэча на Гасціным двары», приуроченную ко Дню города {{!}} Архивы Беларуси|access-date=2026-04-20}}</ref> }} == Спасылкі == * {{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary/makryna-pashkouskaya|title=Віртуальныя выставы > Сустрэча на Гасціным двары > Макрына Пашкоўская|website=bdamlm.by|date=2024-09-13|publisher=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва|access-date=2026-04-20}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Пашкоўская Макрына}} 9xumkufe4v4vk9qv1t302i4rnn7qw5a 5129741 5129739 2026-04-20T07:34:29Z M.L.Bot 261 5129741 wikitext text/x-wiki {{мастак}} '''Макрына Пашкоўская''', сапраўднае імя '''Людміла Іванаўна Міронава''' ({{ВДП}}) — беларуская мастачка. Асноўная тэма творчасці — архітэктурны гарадскі пейзаж Мінска. == Біяграфія == Нарадзілася ў 1946 годзе ў Шаўлях (Літоўская ССР) у сям’і служачага. Скончыла сярэднюю школу і радыётэхнічны інстытут. Пераехала на сталае жыхарства ў [[Мінск]].{{r|bdamlm_bio}} Мастацкую дзейнасць пачала ў 1982 годзе, наведвала студыю выяўленчага мастацтва пад кіраўніцтвам [[Мікалай Яфімавіч Цурыкаў|Мікалая Цурыкава]], пазней вучылася ў [[Вадзім Аляксандравіч Муравіцкі|Вадзіма Муравіцкага]]. Паралельна навучалася на пяцігадовых мастацкіх курсах жывапісу і графікі. На творчае станаўленне мастачкі ўплывалі беларускія мастакі [[Яўген Сяргеевіч Кулік|Яўген Кулік]] і [[Аляксей Антонавіч Марачкін|Аляксей Марачкін]].{{r|bdamlm_bio}} == Творчасць == Творчасць Макрыны Пашкоўскай засяроджана на гістарычным абліччы Мінска, у прыватнасці [[Верхні Горад|Верхняга горада]], «[[Ракаўскае прадмесце|Ракаўскага прадмесця]]», «[[Траецкае прадмесце|Траецкага прадмесця]]» і іншых месцах. У творах імкнецца перадаць атмасферу старога горада праз выявы надворкаў, арак, брам і помнікаў архітэктуры, многія з якіх пазней рэканструяваны або цалкам страчаны.{{r|bdamlm_bio}} Стварае ў розных графічных тэхніках — папера, кардон, аловак, туш, пяро, вугаль, крэйда, пастэль, сангіна, соус. У 2008 годзе ў «[[Маладосць (часопіс)|Маладосці]]» (№ 3) выйшла інтэрв’ю з Макрынай Пашкоўскай, узятае [[Алесь Мікалаевіч Карлюкевіч|Алесем Карлюкевічам]]{{r|bdamlm_bio}}. Дакументы і творы мастачкі захоўваюцца ў фондах [[Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва|Беларускага дзяржаўнага архіва-музея літаратуры і мастацтва]] (фонды 372{{r|bdamlm_bio}} і 374<ref>{{Cite web|url=https://fk.archives.gov.by/fond/133347/|title=Собрание документов деятелей искусства .: Информация о фонде .: Главная|website=fk.archives.gov.by|access-date=2026-04-20}}</ref>). У 2024 годзе ў Беларускім дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва створана віртуальная выстаўка твораў Макрыны Пашкоўскай «Сустрэча на Гасціным двары», прымеркаваная да Дня горада Мінска{{r|arch_bel}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="bdamlm_bio">{{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary|title=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва - Сустрэча на Гасціным двары - Віртуальная выстава “Сустрэча на Гасціным двары” да Дня горада Мінска. На выставе прадстаўлены малюнкі мастачкі Макрыны Пашкоўскай|website=bdamlm.by|access-date=2026-04-20}}</ref> <ref name="arch_bel">{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://archives.gov.by/blog/news/1060280|title=Белорусский государственный архив-музей литературы и искусства представляет виртуальную выставку «Сустрэча на Гасціным двары», приуроченную ко Дню города {{!}} Архивы Беларуси|access-date=2026-04-20}}</ref> }} == Спасылкі == * {{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary/makryna-pashkouskaya|title=Віртуальныя выставы > Сустрэча на Гасціным двары > Макрына Пашкоўская|website=bdamlm.by|date=2024-09-13|publisher=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва|access-date=2026-04-20}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Пашкоўская Макрына}} ioc5qrzi27x3ejfhqlkq4orcoi7z3sw 5129764 5129741 2026-04-20T08:12:13Z M.L.Bot 261 5129764 wikitext text/x-wiki {{мастак}} '''Макрына Пашкоўская''', сапраўднае імя '''Людміла Іванаўна Міронава''' ({{ВДП}}) — беларуская мастачка. Асноўная тэма творчасці — архітэктурны гарадскі пейзаж Мінска. == Біяграфія == Нарадзілася ў 1946 годзе ў Шаўлях (Літоўская ССР) у сям’і служачага. Скончыла сярэднюю школу і радыётэхнічны інстытут. Пераехала на сталае жыхарства ў [[Мінск]].{{r|bdamlm_bio}} Мастацкую дзейнасць пачала ў 1982 годзе, наведвала студыю выяўленчага мастацтва пад кіраўніцтвам [[Мікалай Яфімавіч Цурыкаў|Мікалая Цурыкава]], пазней вучылася ў [[Вадзім Аляксандравіч Муравіцкі|Вадзіма Муравіцкага]]. Паралельна навучалася на пяцігадовых мастацкіх курсах жывапісу і графікі. На творчае станаўленне мастачкі ўплывалі беларускія мастакі [[Яўген Сяргеевіч Кулік|Яўген Кулік]] і [[Аляксей Антонавіч Марачкін|Аляксей Марачкін]].{{r|bdamlm_bio}} == Творчасць == Творчасць Макрыны Пашкоўскай засяроджана на гістарычным абліччы Мінска, у прыватнасці [[Верхні Горад|Верхняга горада]], «[[Ракаўскае прадмесце|Ракаўскага прадмесця]]», «[[Траецкае прадмесце|Траецкага прадмесця]]» і іншых месцах. У творах імкнецца перадаць атмасферу старога горада праз выявы надворкаў, арак, брам і помнікаў архітэктуры, многія з якіх пазней рэканструяваны або цалкам страчаны.{{r|bdamlm_bio}} Стварае ў розных графічных тэхніках — папера, кардон, аловак, [[туш]], пяро, вугаль, крэйда, [[пастэль]], [[сангіна]], [[Соус (выяўленчае мастацтва)|соус]]. У 2008 годзе ў «[[Маладосць (часопіс)|Маладосці]]» (№ 3) выйшла інтэрв’ю з Макрынай Пашкоўскай, узятае [[Алесь Мікалаевіч Карлюкевіч|Алесем Карлюкевічам]]{{r|bdamlm_bio}}. Дакументы і творы мастачкі захоўваюцца ў фондах [[Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва|Беларускага дзяржаўнага архіва-музея літаратуры і мастацтва]] (фонды 372{{r|bdamlm_bio}} і 374<ref>{{Cite web|url=https://fk.archives.gov.by/fond/133347/|title=Собрание документов деятелей искусства .: Информация о фонде .: Главная|website=fk.archives.gov.by|access-date=2026-04-20}}</ref>). У 2024 годзе ў Беларускім дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва створана віртуальная выстаўка твораў Макрыны Пашкоўскай «Сустрэча на Гасціным двары», прымеркаваная да Дня горада Мінска{{r|arch_bel}}. == Крыніцы == {{reflist|refs= <ref name="bdamlm_bio">{{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary|title=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва - Сустрэча на Гасціным двары - Віртуальная выстава “Сустрэча на Гасціным двары” да Дня горада Мінска. На выставе прадстаўлены малюнкі мастачкі Макрыны Пашкоўскай|website=bdamlm.by|access-date=2026-04-20}}</ref> <ref name="arch_bel">{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://archives.gov.by/blog/news/1060280|title=Белорусский государственный архив-музей литературы и искусства представляет виртуальную выставку «Сустрэча на Гасціным двары», приуроченную ко Дню города {{!}} Архивы Беларуси|access-date=2026-04-20}}</ref> }} == Спасылкі == * {{Cite web|lang=be-by|url=https://bdamlm.by/vystavi/virtualnyya-vystavi/sustrecha-na-gastsinym-dvary/makryna-pashkouskaya|title=Віртуальныя выставы > Сустрэча на Гасціным двары > Макрына Пашкоўская|website=bdamlm.by|date=2024-09-13|publisher=Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва|access-date=2026-04-20}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Пашкоўская Макрына}} l0yedsvf0euuwwnjy88ngv0mtfxjoxo 14 806650 5129731 2026-04-20T07:25:32Z DzBar 156353 Новая старонка: «{{Асноўны артыкул|}}{{Commonscat}} [[Катэгорыя:Клубы НХЛ]] [[Катэгорыя:Спорт у Калгары]]» 5129731 wikitext text/x-wiki {{Асноўны артыкул|}}{{Commonscat}} [[Катэгорыя:Клубы НХЛ]] [[Катэгорыя:Спорт у Калгары]] etpy9v2hm26znfknymag7omxx2a5poa 14 806651 5129743 2026-04-20T07:38:54Z DzBar 156353 Новая старонка: «{{Асноўны артыкул|}} [[Катэгорыя:Войны Рэчы Паспалітай]] [[Катэгорыя:Войны Швецыі]]» 5129743 wikitext text/x-wiki {{Асноўны артыкул|}} [[Катэгорыя:Войны Рэчы Паспалітай]] [[Катэгорыя:Войны Швецыі]] jmgdgtzqibvfnf7r08dlgfdcpza489u 14 806652 5129746 2026-04-20T07:43:35Z DzBar 156353 Новая старонка: «{{Асноўны артыкул|}}{{Commonscat}} [[Катэгорыя:Футбольныя клубы Нідэрландаў]] [[Катэгорыя:Утрэхт]]» 5129746 wikitext text/x-wiki {{Асноўны артыкул|}}{{Commonscat}} [[Катэгорыя:Футбольныя клубы Нідэрландаў]] [[Катэгорыя:Утрэхт]] 6ia66e2v4rsqgwcrf8kxjl5s31964ge 0 806653 5129752 2026-04-20T07:48:59Z Паўлюк Шапецька 37440 Новая старонка: «{{Гандбаліст2}} '''Андрэй Хапаль''' (нар. {{ДН|5|4|1992}}, [[Маларыта]], [[Беларусь]]) — [[беларусь|беларускі]] [[гандбаліст]]. == Біяграфія == {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://history.eurohandball.com/ec/cl/men/2011-12/player/541997/AndreiKhapal Andrei Khapal] * [https://sportnaviny.com/andrej-xapal-vozglavil-gandbolnyj-klub-iz-vtoroj-ligi-polshi/ Анд...» 5129752 wikitext text/x-wiki {{Гандбаліст2}} '''Андрэй Хапаль''' (нар. {{ДН|5|4|1992}}, [[Маларыта]], [[Беларусь]]) — [[беларусь|беларускі]] [[гандбаліст]]. == Біяграфія == {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://history.eurohandball.com/ec/cl/men/2011-12/player/541997/AndreiKhapal Andrei Khapal] * [https://sportnaviny.com/andrej-xapal-vozglavil-gandbolnyj-klub-iz-vtoroj-ligi-polshi/ Андрей Хапаль возглавил гандбольный клуб из Второй лиги Польши] * [https://handballfast.com/news/34910-balkany-belorusskii-pravyi-krainii-andrei-xapal-pokinul-severomakedonskii-tikves Балканы. Белорусский правый крайний Андрей Хапаль покинул северомакедонский «Тиквеш»] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Хапаль Андрэй}} [[Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі]] 2wuooply2hudjjgmavwufxltktw0ui7 5129763 5129752 2026-04-20T08:11:25Z Паўлюк Шапецька 37440 5129763 wikitext text/x-wiki {{Гандбаліст2}} '''Андрэй Хапаль''' (нар. {{ДН|5|4|1992}}, [[Маларыта]], [[Беларусь]]) — [[беларусь|беларускі]] [[гандбаліст]]. Выступаў за моладзевую зборную Беларусі (U-21). == Біяграфія == {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://history.eurohandball.com/ec/cl/men/2011-12/player/541997/AndreiKhapal Andrei Khapal] * [https://sportnaviny.com/andrej-xapal-vozglavil-gandbolnyj-klub-iz-vtoroj-ligi-polshi/ Андрей Хапаль возглавил гандбольный клуб из Второй лиги Польши] * [https://handballfast.com/news/34910-balkany-belorusskii-pravyi-krainii-andrei-xapal-pokinul-severomakedonskii-tikves Балканы. Белорусский правый крайний Андрей Хапаль покинул северомакедонский «Тиквеш»] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Хапаль Андрэй}} [[Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі]] iw8y6kurz9gkedyu49qjuy0yb6qwui5 5129767 5129763 2026-04-20T08:13:40Z Паўлюк Шапецька 37440 5129767 wikitext text/x-wiki {{Гандбаліст2}} '''Андрэй Хапаль''' (нар. {{ДН|5|4|1992}}, [[Маларыта]], [[Беларусь]]) — [[беларусь|беларускі]] [[гандбаліст]]. Выступаў за моладзевую зборную Беларусі (U-21). == Біяграфія == Выступащ за «Дынама» (Мінск), «Кронан» (Гродна), «Вільяндзі» (Эстонія), «Ціквеш» (Паўночная Македонія). Пасля завяршэння гульнявой кар’еры пераехаў у Польшчу, дзе засяродзіўся на трэнерскай працы. У жніўні 2022 года быў прызначаны галоўным трэнерам польскага гандбольнага клуба «Грунвальд» Познань. {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://history.eurohandball.com/ec/cl/men/2011-12/player/541997/AndreiKhapal Andrei Khapal] * [https://sportnaviny.com/andrej-xapal-vozglavil-gandbolnyj-klub-iz-vtoroj-ligi-polshi/ Андрей Хапаль возглавил гандбольный клуб из Второй лиги Польши] * [https://handballfast.com/news/34910-balkany-belorusskii-pravyi-krainii-andrei-xapal-pokinul-severomakedonskii-tikves Балканы. Белорусский правый крайний Андрей Хапаль покинул северомакедонский «Тиквеш»] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Хапаль Андрэй}} [[Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі]] atsh2hfqdao7xwqezz8dcrdz4a0jvx9 5129770 5129767 2026-04-20T08:17:20Z Паўлюк Шапецька 37440 5129770 wikitext text/x-wiki {{Гандбаліст2}} '''Андрэй Хапаль''' (нар. {{ДН|5|4|1992}}, [[Маларыта]], [[Беларусь]]) — [[беларусь|беларускі]] [[гандбаліст]]. Выступаў за моладзевую зборную Беларусі (U-21). == Біяграфія == Выступащ за «Дынама» (Мінск), «Кронан» (Гродна), «Вільяндзі» (Эстонія), «Ціквеш» (Паўночная Македонія). Пасля завяршэння гульнявой кар’еры пераехаў у Польшчу, дзе засяродзіўся на трэнерскай працы. У жніўні 2022 года быў прызначаны галоўным трэнерам польскага гандбольнага клуба «Грунвальд» Познань. {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://history.eurohandball.com/ec/cl/men/2011-12/player/541997/AndreiKhapal Andrei Khapal] * [https://sportnaviny.com/andrej-xapal-vozglavil-gandbolnyj-klub-iz-vtoroj-ligi-polshi/ Андрей Хапаль возглавил гандбольный клуб из Второй лиги Польши] * [https://handballfast.com/news/34910-balkany-belorusskii-pravyi-krainii-andrei-xapal-pokinul-severomakedonskii-tikves Балканы. Белорусский правый крайний Андрей Хапаль покинул северомакедонский «Тиквеш»] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Хапаль Андрэй}} [[Катэгорыя:Гандбалісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Трэнеры ГК Грунвальд Познань]] by8ovt8myla5g40obcuu149yzdnrb86 14 806654 5129756 2026-04-20T07:57:07Z DzBar 156353 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Гістарычныя судовыя органы]] [[Катэгорыя:Дзяржаўны лад Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Арганізацыі Расійскай імперыі]]» 5129756 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Гістарычныя судовыя органы]] [[Катэгорыя:Дзяржаўны лад Расійскай імперыі]] [[Катэгорыя:Арганізацыі Расійскай імперыі]] 4y97wl4llgaj6gwqm2vi50b56yhylqc 0 806655 5129765 2026-04-20T08:13:04Z M.L.Bot 261 Перасылае да [[Соус (выяўленчае мастацтва)]] 5129765 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Соус (выяўленчае мастацтва)]] 7a0cv8uplwmdtxox6s8914ku0wtk5wq 1 806656 5129768 2026-04-20T08:14:21Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «Значнасць аб’екта артыкула пастаўлена пад сумненне. Бачна, што гэта актыўны калянавуковы спікер і не болш. --~~~~» 5129768 wikitext text/x-wiki Значнасць аб’екта артыкула пастаўлена пад сумненне. Бачна, што гэта актыўны калянавуковы спікер і не болш. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:14, 20 красавіка 2026 (+03) qj0um30aaxc7ac2gme29owovzmhzyks 3 806657 5129769 2026-04-20T08:15:20Z JerzyKundrat 174 Прывітанне 5129769 wikitext text/x-wiki {{вітаем}} --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:15, 20 красавіка 2026 (+03) pr2zsjxowjpolw834qxp6b4948qer12 14 806658 5129771 2026-04-20T08:18:23Z Паўлюк Шапецька 37440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Гандбольныя трэнеры паводле клубаў Польшчы|Грунвальд ]] [[Катэгорыя:Постаці Познані]]» 5129771 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Гандбольныя трэнеры паводле клубаў Польшчы|Грунвальд ]] [[Катэгорыя:Постаці Познані]] 026sk6fw8k1ygijppstrjlvz0f1uuq8 0 806659 5129777 2026-04-20T08:32:58Z Паўлюк Шапецька 37440 Новая старонка: «{{дапісаць}} У сезоне 2014/2015 гандбольны клуб «[[ГК Кронан Гродна|Кронан]]» з горада [[Гродна]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2014/2015|2014/2015]] ('''4-е месца'''). == Склад каманды == * Андрэй Хапаль|Ха...» 5129777 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} У сезоне 2014/2015 гандбольны клуб «[[ГК Кронан Гродна|Кронан]]» з горада [[Гродна]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2014/2015|2014/2015]] ('''4-е месца'''). == Склад каманды == * [[Андрэй Хапаль|Хапаль]] * [[Аляксей Станіслававіч Ушал|Ушал]] * [[Алег Тарасевіч|Тарасевіч]] * Вахновіч * [[Аляксей Васільевіч Гайса|Гайса]] * [[Максім Нясвадзьба|Нясвадзьба]] == Гл. таксама == * [[Сезон 2013/2014 ГК Кронан Гродна]] * [[Сезон 2015/2016 ГК Кронан Гродна]] == Спасылкі == * [https://ska-minsk.by/news_item/?ni=1265 Армейцы привезли победу из Гродно] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Кронан Гродна|2014/2015]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2014/2015|Кронан]] [[Катэгорыя:2014 год у Гродне]] [[Катэгорыя:2015 год у Гродне]] 9uaeh4ssot5m7ixjwk7yotsz40br617 5129793 5129777 2026-04-20T09:08:15Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Склад каманды */ 5129793 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} У сезоне 2014/2015 гандбольны клуб «[[ГК Кронан Гродна|Кронан]]» з горада [[Гродна]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2014/2015|2014/2015]] ('''4-е месца'''). == Склад каманды == * [[Андрэй Хапаль|Хапаль]] * [[Аляксей Станіслававіч Ушал|Ушал]] * Тарасевіч * Вахновіч * [[Аляксей Васільевіч Гайса|Гайса]] * [[Максім Нясвадзьба|Нясвадзьба]] == Гл. таксама == * [[Сезон 2013/2014 ГК Кронан Гродна]] * [[Сезон 2015/2016 ГК Кронан Гродна]] == Спасылкі == * [https://ska-minsk.by/news_item/?ni=1265 Армейцы привезли победу из Гродно] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Кронан Гродна|2014/2015]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2014/2015|Кронан]] [[Катэгорыя:2014 год у Гродне]] [[Катэгорыя:2015 год у Гродне]] rawqpvf4vv242vi0vntjw3nfo802204 14 806660 5129779 2026-04-20T08:40:00Z Kurcke 159380 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Навуковыя інстытуты паводле краін|Азербайджан]] [[Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Азербайджана]]» 5129779 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Навуковыя інстытуты паводле краін|Азербайджан]] [[Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Азербайджана]] qehkie5xh651ja44pnxlhnvsjlqyswk 0 806661 5129781 2026-04-20T08:42:33Z Паўлюк Шапецька 37440 Новая старонка: «{{дапісаць}} У сезоне 2014/2015 гандбольны клуб «[[ГК СКА Мінск|СКА]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2014/2015|2014/2015]] ({{Ср}}'''Срэбраны прызёр'''), * Кубак Беларусі па гандболе|Куба...» 5129781 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} У сезоне 2014/2015 гандбольны клуб «[[ГК СКА Мінск|СКА]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2014/2015|2014/2015]] ({{Ср}}'''Срэбраны прызёр'''), * [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]] [[Кубак Беларусі па гандболе 2015|2015]] ({{Ср}}'''Фіналст'''). == Склад каманды == * [[Іван Валянцінавіч Броўка|Броўка]] * [[Мікіта Юр’евіч Вайлупаў|Вайлупаў]] * [[Вадзім Аляксандравіч Гайдучэнка|Гайдучэнка]] * [[Алеяксандр Бачко|Бачко]] * [[Кірыл Андрэевіч Князеў|Князеў]] * [[Арцём Міхайлавіч Каралёк|Каралёк]] * [[Дзяніс Крыцкі|Крыцкі]] * Стралец == Гл. таксама == * [[Сезон 2013/2014 ГК СКА Мінск]] * [[Сезон 2015/2016 ГК СКА Мінск]] == Спасылкі == * [https://ska-minsk.by/news_item/?ni=1265 Армейцы привезли победу из Гродно] [[Катэгорыя:Сезоны ГК СКА Мінск|2014/2015]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2014/2015|ГК СКА Мінск]] [[Катэгорыя:2014 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2015 год у Мінску]] cmbxihrs1gma40j28excsktnejivo87 5129857 5129781 2026-04-20T11:45:55Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Склад каманды */ 5129857 wikitext text/x-wiki {{дапісаць}} У сезоне 2014/2015 гандбольны клуб «[[ГК СКА Мінск|СКА]]» з горада [[Мінск]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2014/2015|2014/2015]] ({{Ср}}'''Срэбраны прызёр'''), * [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]] [[Кубак Беларусі па гандболе 2015|2015]] ({{Ср}}'''Фіналст'''). == Склад каманды == * [[Іван Валянцінавіч Броўка|Броўка]] * [[Мікіта Юр’евіч Вайлупаў|Вайлупаў]] * [[Вадзім Аляксандравіч Гайдучэнка|Гайдучэнка]] * [[Аляксандр Бачко|Бачко]] * [[Кірыл Андрэевіч Князеў|Князеў]] * [[Арцём Міхайлавіч Каралёк|Каралёк]] * [[Дзяніс Крыцкі|Крыцкі]] * [[Эдуард Стралец|Стралец]] == Гл. таксама == * [[Сезон 2013/2014 ГК СКА Мінск]] * [[Сезон 2015/2016 ГК СКА Мінск]] == Спасылкі == * [https://ska-minsk.by/news_item/?ni=1265 Армейцы привезли победу из Гродно] [[Катэгорыя:Сезоны ГК СКА Мінск|2014/2015]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2014/2015|ГК СКА Мінск]] [[Катэгорыя:2014 год у Мінску]] [[Катэгорыя:2015 год у Мінску]] m83x8cu1f9y5fqq8lnzlam34np95s2o 0 806662 5129785 2026-04-20T08:50:40Z StarDeg 16311 Новая старонка: «'''Дэвід Ліндан Лэмі''' (англ.: David Lindon Lammy; нар. 19 ліпеня 1972, Лондан) — брытанскі юрыст і палітык. Намеснік прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі, лорд-канцлер і міністр юстыцыі Вялікабрытаніі ад 5 верасня 2025 года. Міністр замежных спраў Вялікабрытаніі з 5 ліпеня...» 5129785 wikitext text/x-wiki '''Дэвід Ліндан Лэмі''' (англ.: David Lindon Lammy; нар. 19 ліпеня 1972, Лондан) — брытанскі юрыст і палітык. Намеснік прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі, лорд-канцлер і міністр юстыцыі Вялікабрытаніі ад 5 верасня 2025 года. Міністр замежных спраў Вялікабрытаніі з 5 ліпеня 2024 г. па 5 верасня 2025 г.[3]. Член Лейбарысцкай партыі, з’яўляецца членам парламента ад Тотэнхэма з 2000 года, калі перамог на дадатковых выбарах. Раней займаў розныя малодшыя міністэрскія пасады пры Тоні Блэры і Гордане Брауне з 2002 па 2010 год. iyhjm9yjyaghv096neab1j0nz29hl39 5129786 5129785 2026-04-20T08:52:45Z StarDeg 16311 5129786 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Дэвід Ліндан Лэмі''' ({{lang-en|David Lindon Lammy}}; нар. 19 ліпеня 1972, Лондан) — брытанскі юрыст і палітык. Намеснік прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі, лорд-канцлер і міністр юстыцыі Вялікабрытаніі ад 5 верасня 2025 года. Міністр замежных спраў Вялікабрытаніі з 5 ліпеня 2024 г. па 5 верасня 2025 г.[3]. Член Лейбарысцкай партыі, з’яўляецца членам парламента ад Тотэнхэма з 2000 года, калі перамог на дадатковых выбарах. Раней займаў розныя малодшыя міністэрскія пасады пры Тоні Блэры і Гордане Брауне з 2002 па 2010 год. {{Бібліяінфармацыя}} 2d3es7q2c6w9k843ti2vg60ro0yonz7 5129789 5129786 2026-04-20T08:55:53Z StarDeg 16311 5129789 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Дэвід Ліндан Лэмі''' ({{lang-en|David Lindon Lammy}}; нар. [[19 ліпеня]] [[1972]], [[Лондан]]) — брытанскі юрыст і палітык. Намеснік прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі, лорд-канцлер і міністр юстыцыі Вялікабрытаніі ад 5 верасня 2025 года. Міністр замежных спраў Вялікабрытаніі з 5 ліпеня 2024 г. па 5 верасня 2025 г.[3]. Член Лейбарысцкай партыі, з’яўляецца членам парламента ад Тотэнхэма з 2000 года, калі перамог на дадатковых выбарах. Раней займаў розныя малодшыя міністэрскія пасады пры [[Тоні Блэр]]ы і [[Гордан Браўн|Гордане Браўне]] з 2002 па 2010 год. {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Лэмі Дэвід}} 2ti4jvfroqe0vxb3jqzac7guiodongd 14 806663 5129787 2026-04-20T08:53:21Z DzBar 156353 Новая старонка: «{{Commonscat}} [[Катэгорыя:Снаўбардысты паводле краін|Канада]] [[Катэгорыя:Спартсмены Канады]]» 5129787 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} [[Катэгорыя:Снаўбардысты паводле краін|Канада]] [[Катэгорыя:Спартсмены Канады]] 84c0kxs3rfqilq0xox9qftei0e0b73v 14 806664 5129790 2026-04-20T08:58:05Z DzBar 156353 Новая старонка: «{{Асноўны артыкул|}} {{Commonscat}} [[Катэгорыя:Святы паводле краін|Казахстан]] [[Катэгорыя:Культура Казахстана]]» 5129790 wikitext text/x-wiki {{Асноўны артыкул|}} {{Commonscat}} [[Катэгорыя:Святы паводле краін|Казахстан]] [[Катэгорыя:Культура Казахстана]] tw4e6c7abbt1tcixz5rgvstcx51bipv 0 806665 5129791 2026-04-20T09:05:55Z JerzyKundrat 174 Перасылае да [[Жаўрук баравы]] 5129791 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Жаўрук баравы]] 0njyoor6w882gt4yfo6p67av4w10qyj 0 806666 5129792 2026-04-20T09:05:57Z JerzyKundrat 174 Перасылае да [[Жаўрук баравы]] 5129792 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Жаўрук баравы]] 0njyoor6w882gt4yfo6p67av4w10qyj 10 806667 5129796 2026-04-20T09:09:58Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Alaudidae|rang=Род|latin=Lullula|monoaut=Kaup, 1829|name=|m=1}}» 5129796 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Alaudidae|rang=Род|latin=Lullula|monoaut=Kaup, 1829|name=|m=1}} 35aw8xqw1snvt7cqp1goc1izandxqvh 0 806668 5129797 2026-04-20T09:10:24Z JerzyKundrat 174 Перасылае да [[Жаўрук баравы]] 5129797 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Жаўрук баравы]] 0njyoor6w882gt4yfo6p67av4w10qyj 0 806669 5129799 2026-04-20T09:11:14Z Андрэй 2403 Б 152769 Новая старонка: «{{Тэлеканал | назва = Тэлерадыёкампанія «Магілёў» | поўная назва = Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Тэлерадыёкампанія «Магілёў» | ширыня = 200 | краіна = Беларусь | зона вяшчання = [[Файл:Flag of Mahilyow Voblast.svg|border|20px]] [[Магілёўская вобласць]] | час вяшчання =...» 5129799 wikitext text/x-wiki {{Тэлеканал | назва = Тэлерадыёкампанія «Магілёў» | поўная назва = Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Тэлерадыёкампанія «Магілёў» | ширыня = 200 | краіна = Беларусь | зона вяшчання = [[Файл:Flag of Mahilyow Voblast.svg|border|20px]] [[Магілёўская вобласць]] | час вяшчання = 6:00—0:00 | мова = [[Беларуская мова|беларуская]]<br>[[Руская мова|руская]] | цэнтр = [[Магілёў]], | створаны = [[1 студзеня]] [[1989]] г. | фармат = [[16:9]] ([[SDTV]])<br>[[1080i]] ([[HDTV]])) | тематыка = агульная | заснавальнік = [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь|БТРК]] | уладальнік = [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь|БТРК]] | кіраўнік = Таццяна Аляксандраўна Ларына — дырэктар | сайт = http://tvrmogilev.by }} '''Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Тэлерадыёкампанія «Магілёў»''' — [[Беларусь|беларуская]] абласная ТРК у [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Телепраграмы ТРК «Магілёў» выходзяць у эфір на тэлеканале «[https://www.tvrmogilev.by/ru/ Беларусь 4]» Могилев». Радыёпраграмы ТРК «Магілёў» выходзяць у эфір на «Радыё Магілёў». == Кароткая гісторыя тэлерадыёвяшчання Магілёўшчыны == У канцы 1920-х у горадзе пачалі ўсталёўваць [[рэпрадуктар]]ы, дзе было магчыма слухаць рэспубліканскае радыёвяшчанне. 27 лістапада 1933 года, пастановай постановлением [[Савет народных камісараў БССР|СНК БССР]] быў створаны камітэт па радыёфікацыі і радыёвяшчанню пры выканаўчым камітэце Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных. Падчас [[ВАВ]] праца Магілёўскага радыё была прыпынена, але аднавіла сваю работу 25 сакавіка 1944 года ў [[Крычаў|Крычаве]], бо [[Магілёў]] яшчэ знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. == Магілёўская студыя тэлебачання== 1 студзеня 1989 года была створана Магілёўская студыя тэлебачання. 4 студзеня 1989 года у рамках канала Беларускага тэлебачання трансліравалася першая перадача з Магілёўскай студыі — 10-мінутны інфармацыйны выпуск «Дзень вобласцi». У кастрычніку 1997 года ў Магілёўскай студыі тэлебачання з'явіўся канал на 14 гадзін вяшчаня ў суткі. З кастрычніка 2003 г. пасля рэарганізацыі вяшчання тэлепраграмы пачалі выходзіць ў сетцы тэлеканала «Лад» («Беларусь-2»). З восені 2006 г. інфармацыйныя праграмы пачалі выходзіць на Першым Нацыянальным канале: 2 выпускі «Навіны-рэгіён» у буднія дні і 1 — у выходныя. 8 верасня 2015 года «Тэлерадыёкампанія «Магілёў» пачала працу на тэлеканале «Беларусь 4» з 18-гадзінным штодзённым аб'ёмам вяшчання. ТРК «Магілёў» штотыдзень вырабляе больш за 20 розных тэлевізійных праектаў, стварае праграмы для рэспубліканскіх тэлеканалаў «Беларусь-1», «Беларусь-2», «Беларусь-3», «Беларусь-24». 31 снежня 2024 г. ТРК атрымала спецыяльную прэмію Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастцтва за рэалізацыю міжнароднага маладзёжнага патрыятычнага праекта «Дарогамі Памяці і Славы»<ref>[https://president.gov.by/ru/documents/ukaz-no-484-ad-31-snezna-2024-g Указ № 484 ад 31 снежня 2024 г. Аб прысуджэнні спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]</ref>. == Радыё Магілёў == [[15 верасня]] [[1997]] г.пачала працаваць першая ў Беларусі рэгіянальная радыёстанцыя «Новае радыё Магілёў». З 2016 г. Радыё Магілёў перайшло на FM-вяшчанне. У 2017 г. станцыя адзначыла 20-годдзе вяшчання<ref>[http://belsmi.by/index/news/society/22860/ 20 лет в эфире]// СМІ Беларусі, 07.09.2017</ref>. === Вяшчанне === Радыёстанцыя працуе ў FM-дыяпазоне: * [[Магілёў]], [[Чавусы]], [[Горкі]], [[Быхаў]], [[Шклоў]] — 96,4 FM; * [[Бялынічы]], [[Бялыніцкі раён]], [[Круглае]] — 106,8/96,4 FM; * [[Дрыбін]] — 100,4/96,4 FM; * [[Бабруйск]], [[Глуск]], [[Кіраўск]] — 106,6 FM; * [[Асіповічы]], [[Клічаў]] — 102,3 FM; * [[Касцюковічы]], [[Краснаполле]], [[Хоцімск]] — 99,4 FM; * [[Клімавічы]] — 100/99,4 FM; * [[Крычаў]], Чэрыкаў — 100 FM; * [[Мсціслаў]] — 100,4 FM; * [[Слаўгарад]] — 102,7 FM<ref>згодна [https://www.tvrmogilev.by/ru/radio-ru сайту ТРК «Магілёў»]</ref>. Таксама ідзе вяшчанне праз [https://www.tvrmogilev.by/ru/radio-ru сайт ТРК] і мабільныя прыкладанні. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://www.tvrmogilev.by/ Тэлебачанне «Магілёў»] * [https://www.tvrmogilev.by/ru/radio/ Радыё Магілёў] * [https://www.prfm.ru/radio/mogilev.html Радыё Магілёў на Рrfm.ru] === Сацыяльныя сеткі Радыё Магілёў === * [https://www.instagram.com/radio_mogilev/channel/ Instagram] * [https://www.tiktok.com/@radio_mogilev TikTok] {{Белтэлерадыёкампанія}} {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Тэлеканалы Беларусі]] [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя:Культура Магілёўскай вобласці]] ppxw26broxe9b5e2yigc4llundy9vei 5129804 5129799 2026-04-20T09:15:11Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Магілёўская студыя тэлебачання */ 5129804 wikitext text/x-wiki {{Тэлеканал | назва = Тэлерадыёкампанія «Магілёў» | поўная назва = Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Тэлерадыёкампанія «Магілёў» | ширыня = 200 | краіна = Беларусь | зона вяшчання = [[Файл:Flag of Mahilyow Voblast.svg|border|20px]] [[Магілёўская вобласць]] | час вяшчання = 6:00—0:00 | мова = [[Беларуская мова|беларуская]]<br>[[Руская мова|руская]] | цэнтр = [[Магілёў]], | створаны = [[1 студзеня]] [[1989]] г. | фармат = [[16:9]] ([[SDTV]])<br>[[1080i]] ([[HDTV]])) | тематыка = агульная | заснавальнік = [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь|БТРК]] | уладальнік = [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь|БТРК]] | кіраўнік = Таццяна Аляксандраўна Ларына — дырэктар | сайт = http://tvrmogilev.by }} '''Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Тэлерадыёкампанія «Магілёў»''' — [[Беларусь|беларуская]] абласная ТРК у [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Телепраграмы ТРК «Магілёў» выходзяць у эфір на тэлеканале «[https://www.tvrmogilev.by/ru/ Беларусь 4]» Могилев». Радыёпраграмы ТРК «Магілёў» выходзяць у эфір на «Радыё Магілёў». == Кароткая гісторыя тэлерадыёвяшчання Магілёўшчыны == У канцы 1920-х у горадзе пачалі ўсталёўваць [[рэпрадуктар]]ы, дзе было магчыма слухаць рэспубліканскае радыёвяшчанне. 27 лістапада 1933 года, пастановай постановлением [[Савет народных камісараў БССР|СНК БССР]] быў створаны камітэт па радыёфікацыі і радыёвяшчанню пры выканаўчым камітэце Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных. Падчас [[ВАВ]] праца Магілёўскага радыё была прыпынена, але аднавіла сваю работу 25 сакавіка 1944 года ў [[Крычаў|Крычаве]], бо [[Магілёў]] яшчэ знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. == Магілёўская студыя тэлебачання== [[1 студзеня]] [[1989]] года была створана Магілёўская студыя тэлебачання. 4 студзеня 1989 года у рамках канала Беларускага тэлебачання трансліравалася першая перадача з Магілёўскай студыі — 10-мінутны інфармацыйны выпуск «Дзень вобласцi». У кастрычніку 1997 года ў Магілёўскай студыі тэлебачання з'явіўся канал на 14 гадзін вяшчаня ў суткі. З кастрычніка 2003 г. пасля рэарганізацыі вяшчання тэлепраграмы пачалі выходзіць ў сетцы тэлеканала «Лад» («Беларусь-2»). З восені 2006 г. інфармацыйныя праграмы пачалі выходзіць на Першым Нацыянальным канале: 2 выпускі «Навіны-рэгіён» у буднія дні і 1 — у выходныя. 8 верасня 2015 года «Тэлерадыёкампанія «Магілёў» пачала працу на тэлеканале «Беларусь 4» з 18-гадзінным штодзённым аб'ёмам вяшчання. ТРК «Магілёў» штотыдзень вырабляе больш за 20 розных тэлевізійных праектаў, стварае праграмы для рэспубліканскіх тэлеканалаў «Беларусь-1», «Беларусь-2», «Беларусь-3», «Беларусь-24». 31 снежня 2024 г. ТРК атрымала спецыяльную прэмію Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастцтва за рэалізацыю міжнароднага маладзёжнага патрыятычнага праекта «Дарогамі Памяці і Славы»<ref>[https://president.gov.by/ru/documents/ukaz-no-484-ad-31-snezna-2024-g Указ № 484 ад 31 снежня 2024 г. Аб прысуджэнні спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]</ref>. == Радыё Магілёў == [[15 верасня]] [[1997]] г.пачала працаваць першая ў Беларусі рэгіянальная радыёстанцыя «Новае радыё Магілёў». З 2016 г. Радыё Магілёў перайшло на FM-вяшчанне. У 2017 г. станцыя адзначыла 20-годдзе вяшчання<ref>[http://belsmi.by/index/news/society/22860/ 20 лет в эфире]// СМІ Беларусі, 07.09.2017</ref>. === Вяшчанне === Радыёстанцыя працуе ў FM-дыяпазоне: * [[Магілёў]], [[Чавусы]], [[Горкі]], [[Быхаў]], [[Шклоў]] — 96,4 FM; * [[Бялынічы]], [[Бялыніцкі раён]], [[Круглае]] — 106,8/96,4 FM; * [[Дрыбін]] — 100,4/96,4 FM; * [[Бабруйск]], [[Глуск]], [[Кіраўск]] — 106,6 FM; * [[Асіповічы]], [[Клічаў]] — 102,3 FM; * [[Касцюковічы]], [[Краснаполле]], [[Хоцімск]] — 99,4 FM; * [[Клімавічы]] — 100/99,4 FM; * [[Крычаў]], Чэрыкаў — 100 FM; * [[Мсціслаў]] — 100,4 FM; * [[Слаўгарад]] — 102,7 FM<ref>згодна [https://www.tvrmogilev.by/ru/radio-ru сайту ТРК «Магілёў»]</ref>. Таксама ідзе вяшчанне праз [https://www.tvrmogilev.by/ru/radio-ru сайт ТРК] і мабільныя прыкладанні. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://www.tvrmogilev.by/ Тэлебачанне «Магілёў»] * [https://www.tvrmogilev.by/ru/radio/ Радыё Магілёў] * [https://www.prfm.ru/radio/mogilev.html Радыё Магілёў на Рrfm.ru] === Сацыяльныя сеткі Радыё Магілёў === * [https://www.instagram.com/radio_mogilev/channel/ Instagram] * [https://www.tiktok.com/@radio_mogilev TikTok] {{Белтэлерадыёкампанія}} {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Тэлеканалы Беларусі]] [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя:Культура Магілёўскай вобласці]] nibe0ikbiberizblpuyvodyl7j8qcu5 5129808 5129804 2026-04-20T09:21:31Z Андрэй 2403 Б 152769 /* Радыё Магілёў */ 5129808 wikitext text/x-wiki {{Тэлеканал | назва = Тэлерадыёкампанія «Магілёў» | поўная назва = Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Тэлерадыёкампанія «Магілёў» | ширыня = 200 | краіна = Беларусь | зона вяшчання = [[Файл:Flag of Mahilyow Voblast.svg|border|20px]] [[Магілёўская вобласць]] | час вяшчання = 6:00—0:00 | мова = [[Беларуская мова|беларуская]]<br>[[Руская мова|руская]] | цэнтр = [[Магілёў]], | створаны = [[1 студзеня]] [[1989]] г. | фармат = [[16:9]] ([[SDTV]])<br>[[1080i]] ([[HDTV]])) | тематыка = агульная | заснавальнік = [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь|БТРК]] | уладальнік = [[Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь|БТРК]] | кіраўнік = Таццяна Аляксандраўна Ларына — дырэктар | сайт = http://tvrmogilev.by }} '''Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства «Тэлерадыёкампанія «Магілёў»''' — [[Беларусь|беларуская]] абласная ТРК у [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобласці]]. Телепраграмы ТРК «Магілёў» выходзяць у эфір на тэлеканале «[https://www.tvrmogilev.by/ru/ Беларусь 4]» Могилев». Радыёпраграмы ТРК «Магілёў» выходзяць у эфір на «Радыё Магілёў». == Кароткая гісторыя тэлерадыёвяшчання Магілёўшчыны == У канцы 1920-х у горадзе пачалі ўсталёўваць [[рэпрадуктар]]ы, дзе было магчыма слухаць рэспубліканскае радыёвяшчанне. 27 лістапада 1933 года, пастановай постановлением [[Савет народных камісараў БССР|СНК БССР]] быў створаны камітэт па радыёфікацыі і радыёвяшчанню пры выканаўчым камітэце Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных. Падчас [[ВАВ]] праца Магілёўскага радыё была прыпынена, але аднавіла сваю работу 25 сакавіка 1944 года ў [[Крычаў|Крычаве]], бо [[Магілёў]] яшчэ знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. == Магілёўская студыя тэлебачання== [[1 студзеня]] [[1989]] года была створана Магілёўская студыя тэлебачання. 4 студзеня 1989 года у рамках канала Беларускага тэлебачання трансліравалася першая перадача з Магілёўскай студыі — 10-мінутны інфармацыйны выпуск «Дзень вобласцi». У кастрычніку 1997 года ў Магілёўскай студыі тэлебачання з'явіўся канал на 14 гадзін вяшчаня ў суткі. З кастрычніка 2003 г. пасля рэарганізацыі вяшчання тэлепраграмы пачалі выходзіць ў сетцы тэлеканала «Лад» («Беларусь-2»). З восені 2006 г. інфармацыйныя праграмы пачалі выходзіць на Першым Нацыянальным канале: 2 выпускі «Навіны-рэгіён» у буднія дні і 1 — у выходныя. 8 верасня 2015 года «Тэлерадыёкампанія «Магілёў» пачала працу на тэлеканале «Беларусь 4» з 18-гадзінным штодзённым аб'ёмам вяшчання. ТРК «Магілёў» штотыдзень вырабляе больш за 20 розных тэлевізійных праектаў, стварае праграмы для рэспубліканскіх тэлеканалаў «Беларусь-1», «Беларусь-2», «Беларусь-3», «Беларусь-24». 31 снежня 2024 г. ТРК атрымала спецыяльную прэмію Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастцтва за рэалізацыю міжнароднага маладзёжнага патрыятычнага праекта «Дарогамі Памяці і Славы»<ref>[https://president.gov.by/ru/documents/ukaz-no-484-ad-31-snezna-2024-g Указ № 484 ад 31 снежня 2024 г. Аб прысуджэнні спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]</ref>. == Радыё Магілёў == {{main|Магілёў (радыё)}} [[15 верасня]] [[1997]] г.пачала працаваць першая ў Беларусі рэгіянальная радыёстанцыя «Новае радыё Магілёў». З 2016 г. Радыё Магілёў перайшло на FM-вяшчанне. У 2017 г. станцыя адзначыла 20-годдзе вяшчання<ref>[http://belsmi.by/index/news/society/22860/ 20 лет в эфире]// СМІ Беларусі, 07.09.2017</ref>. === Вяшчанне === Радыёстанцыя працуе ў FM-дыяпазоне: * [[Магілёў]], [[Чавусы]], [[Горкі]], [[Быхаў]], [[Шклоў]] — 96,4 FM; * [[Бялынічы]], [[Бялыніцкі раён]], [[Круглае]] — 106,8/96,4 FM; * [[Дрыбін]] — 100,4/96,4 FM; * [[Бабруйск]], [[Глуск]], [[Кіраўск]] — 106,6 FM; * [[Асіповічы]], [[Клічаў]] — 102,3 FM; * [[Касцюковічы]], [[Краснаполле]], [[Хоцімск]] — 99,4 FM; * [[Клімавічы]] — 100/99,4 FM; * [[Крычаў]], Чэрыкаў — 100 FM; * [[Мсціслаў]] — 100,4 FM; * [[Слаўгарад]] — 102,7 FM<ref>згодна [https://www.tvrmogilev.by/ru/radio-ru сайту ТРК «Магілёў»]</ref>. Таксама ідзе вяшчанне праз [https://www.tvrmogilev.by/ru/radio-ru сайт ТРК] і мабільныя прыкладанні. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [http://www.tvrmogilev.by/ Тэлебачанне «Магілёў»] * [https://www.tvrmogilev.by/ru/radio/ Радыё Магілёў] * [https://www.prfm.ru/radio/mogilev.html Радыё Магілёў на Рrfm.ru] === Сацыяльныя сеткі Радыё Магілёў === * [https://www.instagram.com/radio_mogilev/channel/ Instagram] * [https://www.tiktok.com/@radio_mogilev TikTok] {{Белтэлерадыёкампанія}} {{Радыёстанцыі Беларусі}} [[Катэгорыя:Тэлеканалы Беларусі]] [[Катэгорыя:Радыёстанцыі Беларусі]] [[Катэгорыя:Культура Магілёўскай вобласці]] p8uhdcu07sz5c460rixfrb0ech7mj2m 0 806670 5129800 2026-04-20T09:12:42Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «{{Таксон | regnum = Жывёлы | parent = Lullula | rang = Від | latin = Lullula arborea | author = [[Linnaeus]], 1758 | syn = | range map =LullulaArborea.svg | range map caption = | range map width = | range legend = {{легенда|#00FF00|<small>Толькі гняздуе</small>}} {{легенда|#008000|<small>Круглы год</small>}} {{легенда|#00FFFF|<small>Маршруты міграцыі</small>}} {{легенда|#007...» 5129800 wikitext text/x-wiki {{Таксон | regnum = Жывёлы | parent = Lullula | rang = Від | latin = Lullula arborea | author = [[Linnaeus]], 1758 | syn = | range map =LullulaArborea.svg | range map caption = | range map width = | range legend = {{легенда|#00FF00|<small>Толькі гняздуе</small>}} {{легенда|#008000|<small>Круглы год</small>}} {{легенда|#00FFFF|<small>Маршруты міграцыі</small>}} {{легенда|#007FFF|<small>Раёны міграцыі</small>}} | iucnstatus = LC | wikispecies = Lullula arborea }} '''Жаўрук баравы''' (''Lullula arborea'') — [[біялагічны від|від]] пеўчых птушак сямейства жаваранкавых. {{пішу}} [[Катэгорыя:Жаваранкавыя]] [[Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе]] 1tbls6ll0uvy9hlk4e88h7l4vnu98tf 5129805 5129800 2026-04-20T09:17:55Z JerzyKundrat 174 5129805 wikitext text/x-wiki {{Таксон | regnum = Жывёлы | parent = Lullula | rang = Від | latin = Lullula arborea | author = [[Linnaeus]], 1758 | syn = | range map =LullulaArborea.svg | range map caption = | range map width = | range legend = {{легенда|#00FF00|<small>Толькі гняздуе</small>}} {{легенда|#008000|<small>Круглы год</small>}} {{легенда|#00FFFF|<small>Маршруты міграцыі</small>}} {{легенда|#007FFF|<small>Раёны міграцыі</small>}} | iucnstatus = LC | wikispecies = Lullula arborea }} '''Жаўрук баравы''', '''жаваранак лясны''' (''Lullula arborea'') — [[біялагічны від|від]] пеўчых птушак сямейства жаваранкавых. {{пішу}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭПБ|2|Жаваранак лясны|[[Р. Ю. Тарлецкая]]}} * Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X [[Катэгорыя:Жаваранкавыя]] [[Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе]] c61037hy6yfkjzj2q7a6p6jhs0t7ii3 5129817 5129805 2026-04-20T09:41:35Z JerzyKundrat 174 5129817 wikitext text/x-wiki {{Таксон | regnum = Жывёлы | parent = Lullula | rang = Від | latin = Lullula arborea | author = [[Linnaeus]], 1758 | syn = | range map =LullulaArborea.svg | range map caption = | range map width = | range legend = {{легенда|#00FF00|<small>Толькі гняздуе</small>}} {{легенда|#008000|<small>Круглы год</small>}} {{легенда|#00FFFF|<small>Маршруты міграцыі</small>}} {{легенда|#007FFF|<small>Раёны міграцыі</small>}} | iucnstatus = LC | wikispecies = Lullula arborea }} '''Жаўрук баравы''', '''жаваранак лясны''' (''Lullula arborea'') — [[біялагічны від|від]] пеўчых птушак сямейства жаваранкавых. == Апісанне == Даўжыня цела 14-16 см, размах крылаў 27-30 см, маса 20-25 г. Падобны да [[жаўрук палявы|палявога жаўрука]], крыху меншы і з больш кароткім хвастом. Невялікі чуб аддзяляе ад галавы светлая палоска над вачыма. Апярэнне спіны рыжавата-бурае з цёмнымі падоўжанымі стракацінамі, брушка белае з зеленавата-жоўтым адценнем, на валляку і грудзях цёмныя пярэсцінкі. Крайнія рулявыя не белыя. Песня: флейтавыя гукі «юлі-юлі-юлі… лю-лю-лю… юля-юля-юля» (адсюль народная назва ''юла''). == Пашырэнне == Арэал: [[Еўропа]] (акрамя поўначы), паўночны захад Афрыкі, [[Малая Азія]], [[Каўказ]], [[Іран]] і поўдзень [[Туркменістан]]а. Пералётная толькі паўночная частка папуляцыі. Месца зімовак: паўднёвая частка гнездавога арэала, Егіпет, [[Блізкі Усход]]. Біятоп адрозніваецца ў розных частках арэала. У [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] галоўным чынам нізіны (а таксама і пагоркі), сухія пясчаныя, галечныя мясціны або месцы з кальцыніраванай глебай, пакрытыя нізкай травой (як месцы харчавання) і высокай травой або [[верас]]ам як месцы гнездавання з адзіночнымі кустамі або дрэвамі, на якіх спявае. На захадзе і поўдні Еўропы — месцы, пакрытыя верасам, нізінныя тарфянікі, пагоркі, пакрытыя кустамі схілы пагоркаў, невялікія сасновыя бары і іншыя лясы паркавага тыпу. У Паўночнай Афрыцы — камяністыя схілы ўзгор’яў, парослыя [[коркавы дуб|коркавымі дубамі]] або асветленыя лясы да 600—1800 м над у.м. У [[Высокі Атлас|Высокім Атласе]] даходзіць да 3000 м, на [[Каўказ]]е — да 2000 м. У Закарпацці ў гарах да мяжы лесу. У Цэнтральнай Еўропе тыповы біятоп — ускрайкі сухіх лясоў, добра праграваныя сонцам бары з прасекамі, палянамі і пасевамі. На Беларусі звычайны на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від. Шлюбныя гульні ў красавіку-маі. == Асаблівасці біялогіі == Корміцца [[насякомыя|насякомымі]], насеннем траў. Гняздо ладзіць на зямлі, у глыбокай ямцы, выкапанай птушкамі, сярод густых, але невысокіх раслін (прыкрытае), у сонечным месцы. Аснова гнязда з тонкіх сцёблаў травы, лісця і сасновай ігліцы, часам з прымессю моху. Знешняя частка з тонкіх, сухіх траў, загнутых па краях (часам з дамешкам лістоў і моху). Высцілка з тонкай травы і валосся. Краі гнязда роўныя з зямлёй. Дыяметр 11-13 см. Яйкі (3-5, часам 2-6) уздутыя, з тупым вузейшым канцом. Белаватыя, часам з аліўкавым адценнем, з глыбокімі шэра-фіялетавымі або светла-шэрымі дробнымі і густымі плямкамі і шэра-карычневымі або карычневымі да чырвона-карычневых паверхневымі плямкамі. Часта іх больш на шырокім канцы. Памеры: 21 х 16 мм. Наседжванне 13-14 сутак. == Падвіды == * ''L. a. arborea'' — большая частка арэала (акрамя паўднёвай часткі); * ''L. a. pallida'' — поўдзень Іспаніі, паўночны захад Афрыкі, поўдзеь Італіі, астравы Міжземнага мора, [[Балканы]], Блізкі Усход, [[Крым]] і Каўказ. == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭПБ|2|Жаваранак лясны|[[Р. Ю. Тарлецкая]]}} * Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X [[Катэгорыя:Жаваранкавыя]] [[Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе]] 17pyjjg2jl2vr1159a3k7yyly6w6evv 5129820 5129817 2026-04-20T09:45:24Z JerzyKundrat 174 /* Асаблівасці біялогіі */ 5129820 wikitext text/x-wiki {{Таксон | regnum = Жывёлы | parent = Lullula | rang = Від | latin = Lullula arborea | author = [[Linnaeus]], 1758 | syn = | range map =LullulaArborea.svg | range map caption = | range map width = | range legend = {{легенда|#00FF00|<small>Толькі гняздуе</small>}} {{легенда|#008000|<small>Круглы год</small>}} {{легенда|#00FFFF|<small>Маршруты міграцыі</small>}} {{легенда|#007FFF|<small>Раёны міграцыі</small>}} | iucnstatus = LC | wikispecies = Lullula arborea }} '''Жаўрук баравы''', '''жаваранак лясны''' (''Lullula arborea'') — [[біялагічны від|від]] пеўчых птушак сямейства жаваранкавых. == Апісанне == Даўжыня цела 14-16 см, размах крылаў 27-30 см, маса 20-25 г. Падобны да [[жаўрук палявы|палявога жаўрука]], крыху меншы і з больш кароткім хвастом. Невялікі чуб аддзяляе ад галавы светлая палоска над вачыма. Апярэнне спіны рыжавата-бурае з цёмнымі падоўжанымі стракацінамі, брушка белае з зеленавата-жоўтым адценнем, на валляку і грудзях цёмныя пярэсцінкі. Крайнія рулявыя не белыя. Песня: флейтавыя гукі «юлі-юлі-юлі… лю-лю-лю… юля-юля-юля» (адсюль народная назва ''юла''). == Пашырэнне == Арэал: [[Еўропа]] (акрамя поўначы), паўночны захад Афрыкі, [[Малая Азія]], [[Каўказ]], [[Іран]] і поўдзень [[Туркменістан]]а. Пералётная толькі паўночная частка папуляцыі. Месца зімовак: паўднёвая частка гнездавога арэала, Егіпет, [[Блізкі Усход]]. Біятоп адрозніваецца ў розных частках арэала. У [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] галоўным чынам нізіны (а таксама і пагоркі), сухія пясчаныя, галечныя мясціны або месцы з кальцыніраванай глебай, пакрытыя нізкай травой (як месцы харчавання) і высокай травой або [[верас]]ам як месцы гнездавання з адзіночнымі кустамі або дрэвамі, на якіх спявае. На захадзе і поўдні Еўропы — месцы, пакрытыя верасам, нізінныя тарфянікі, пагоркі, пакрытыя кустамі схілы пагоркаў, невялікія сасновыя бары і іншыя лясы паркавага тыпу. У Паўночнай Афрыцы — камяністыя схілы ўзгор’яў, парослыя [[коркавы дуб|коркавымі дубамі]] або асветленыя лясы да 600—1800 м над у.м. У [[Высокі Атлас|Высокім Атласе]] даходзіць да 3000 м, на [[Каўказ]]е — да 2000 м. У Закарпацці ў гарах да мяжы лесу. У Цэнтральнай Еўропе тыповы біятоп — ускрайкі сухіх лясоў, добра праграваныя сонцам бары з прасекамі, палянамі і пасевамі. На Беларусі звычайны на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від. Шлюбныя гульні ў красавіку-маі. == Асаблівасці біялогіі == Корміцца [[насякомыя|насякомымі]], насеннем траў. Гняздо ладзіць на зямлі, у глыбокай ямцы, выкапанай птушкамі, сярод густых, але невысокіх раслін (прыкрытае), у сонечным месцы. Аснова гнязда з тонкіх сцёблаў травы, лісця і сасновай ігліцы, часам з прымессю моху. Знешняя частка з тонкіх, сухіх траў, загнутых па краях (часам з дамешкам лістоў і моху). Высцілка з тонкай травы і валосся. Краі гнязда роўныя з зямлёй. Дыяметр 11-13 см. [[Файл:Lullula arborea MHNT.jpg|left|thumb|Яйкі.]] Яйкі (3-5, часам 2-6) уздутыя, з тупым вузейшым канцом. Белаватыя, часам з аліўкавым адценнем, з глыбокімі шэра-фіялетавымі або светла-шэрымі дробнымі і густымі плямкамі і шэра-карычневымі або карычневымі да чырвона-карычневых паверхневымі плямкамі. Часта іх больш на шырокім канцы. Памеры: 21 х 16 мм. Наседжванне 13-14 сутак. == Падвіды == * ''L. a. arborea'' — большая частка арэала (акрамя паўднёвай часткі); * ''L. a. pallida'' — поўдзень Іспаніі, паўночны захад Афрыкі, поўдзеь Італіі, астравы Міжземнага мора, [[Балканы]], Блізкі Усход, [[Крым]] і Каўказ. == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭПБ|2|Жаваранак лясны|[[Р. Ю. Тарлецкая]]}} * Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X [[Катэгорыя:Жаваранкавыя]] [[Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе]] c6kmflb2khvvmjwj1h0xhlp09qaetxy 5129843 5129820 2026-04-20T11:26:59Z JerzyKundrat 174 5129843 wikitext text/x-wiki {{Таксон | regnum = Жывёлы | parent = Lullula | rang = Від | latin = Lullula arborea | author = [[Linnaeus]], 1758 | syn = | range map =LullulaArborea.svg | range map caption = | range map width = | range legend = {{легенда|#00FF00|<small>Толькі гняздуе</small>}} {{легенда|#008000|<small>Круглы год</small>}} {{легенда|#00FFFF|<small>Маршруты міграцыі</small>}} {{легенда|#007FFF|<small>Раёны міграцыі</small>}} | iucnstatus = LC | wikispecies = Lullula arborea }} '''Жаўрук баравы''', '''жаваранак лясны''' (''Lullula arborea'') — [[біялагічны від|від]] пеўчых птушак сямейства жаваранкавых. == Апісанне == Даўжыня цела 14-16 см, размах крылаў 27-30 см, маса 20-25 г. Падобны да [[жаўрук палявы|палявога жаўрука]], крыху меншы і з больш кароткім хвастом. Невялікі чуб аддзяляе ад галавы светлая палоска над вачыма. Апярэнне спіны рыжавата-бурае з цёмнымі падоўжанымі стракацінамі, брушка белае з зеленавата-жоўтым адценнем, на валляку і грудзях цёмныя пярэсцінкі. Крайнія рулявыя не белыя. Песня: флейтавыя гукі «юлі-юлі-юлі… лю-лю-лю… юля-юля-юля» (адсюль народная назва ''юла''). == Пашырэнне == Арэал: [[Еўропа]] (акрамя поўначы), паўночны захад Афрыкі, [[Малая Азія]], [[Каўказ]], [[Іран]] і поўдзень [[Туркменістан]]а. Пералётная толькі паўночная частка папуляцыі. Месца зімовак: паўднёвая частка гнездавога арэала, Егіпет, [[Блізкі Усход]]. Біятоп адрозніваецца ў розных частках арэала. У [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] галоўным чынам нізіны (а таксама і пагоркі), сухія пясчаныя, галечныя мясціны або месцы з кальцыніраванай глебай, пакрытыя нізкай травой (як месцы харчавання) і высокай травой або [[верас]]ам як месцы гнездавання з адзіночнымі кустамі або дрэвамі, на якіх спявае. На захадзе і поўдні Еўропы — месцы, пакрытыя верасам, нізінныя тарфянікі, пагоркі, пакрытыя кустамі схілы пагоркаў, невялікія сасновыя бары і іншыя лясы паркавага тыпу. У Паўночнай Афрыцы — камяністыя схілы ўзгор’яў, парослыя [[коркавы дуб|коркавымі дубамі]] або асветленыя лясы да 600—1800 м над у.м. У [[Высокі Атлас|Высокім Атласе]] даходзіць да 3000 м, на [[Каўказ]]е — да 2000 м. У Закарпацці ў гарах да мяжы лесу. У Цэнтральнай Еўропе тыповы біятоп — ускрайкі сухіх лясоў, добра праграваныя сонцам бары з прасекамі, палянамі і пасевамі. На Беларусі звычайны на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від. Шлюбныя гульні ў красавіку-маі. == Асаблівасці біялогіі == Корміцца [[насякомыя|насякомымі]], насеннем траў. Гняздо ладзіць на зямлі, у глыбокай ямцы, выкапанай птушкамі, сярод густых, але невысокіх раслін (прыкрытае), у сонечным месцы. Аснова гнязда з тонкіх сцёблаў травы, лісця і сасновай ігліцы, часам з прымессю моху. Знешняя частка з тонкіх, сухіх траў, загнутых па краях (часам з дамешкам лістоў і моху). Высцілка з тонкай травы і валосся. Краі гнязда роўныя з зямлёй. Дыяметр 11-13 см. [[Файл:Lullula arborea MHNT.jpg|left|thumb|Яйкі.]] Яйкі (3-5, часам 2-6) уздутыя, з тупым вузейшым канцом. Белаватыя, часам з аліўкавым адценнем, з глыбокімі шэра-фіялетавымі або светла-шэрымі дробнымі і густымі плямкамі і шэра-карычневымі або карычневымі да чырвона-карычневых паверхневымі плямкамі. Часта іх больш на шырокім канцы. Памеры: 21 х 16 мм. Наседжванне 13-14 сутак. == Падвіды == * ''L. a. arborea'' — большая частка арэала (акрамя паўднёвай часткі); * ''L. a. pallida'' — поўдзень Іспаніі, паўночны захад Афрыкі, поўдзеь Італіі, астравы Міжземнага мора, [[Балканы]], Блізкі Усход, [[Крым]] і Каўказ. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{refless}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭПБ|2|Жаваранак лясны|[[Р. Ю. Тарлецкая]]}} * Птушкі Еўропы: Палявы вызначальнік / пад рэд. М. Нікіфарава — Варшава: Навуковае выдавецтва ПНВ, 2000. — 540 с.: іл. ISBN 83-01-13187-X {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Жаваранкавыя]] [[Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе]] a8aimgmi67jbwb8aqi6k8d3vzh5d269 0 806671 5129803 2026-04-20T09:14:09Z Паўлюк Шапецька 37440 Новая старонка: «У сезоне 2015/2016 гандбольны клуб «[[ГК Кронан Гродна|Кронан]]» з горада [[Гродна]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2015/2016|2015/2016]] ('''4-е месца'''). == Склад каманды == * [[Кірыл Аржынскі]] (26.03.1991) * Ма...» 5129803 wikitext text/x-wiki У сезоне 2015/2016 гандбольны клуб «[[ГК Кронан Гродна|Кронан]]» з горада [[Гродна]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2015/2016|2015/2016]] ('''4-е месца'''). == Склад каманды == * [[Кірыл Аржынскі]] (26.03.1991) * [[Мацвей Крэўчык]] (29.05.1997) * [[Сяргей Віктаравіч Тарасевіч|Сяргей Тарасевіч]] (10.02.1994) * [[Алег Тарасевіч]] (31.08.1995) * [[Юліян Аляксеевіч Гірык|Юліян Гірык]] (08.07.1998) * [[Арцём Сяргеевіч Рабушка|Арцём Рабушка]] (28.03.1998) * [[Вадзім Асіпкоў]] (22.03.1996) * Яўген Нявераў (27.03.1996) * Андрэй Садоўнічы (20.03.1996) * [[Алег Луня]] (18.03.1997) * [[Багдан Пазняк]] (06.01.1999) * Уладзіслаў Бяляўскі (03.02.1998) * [[Аляксей Дзмітрыевіч Навуменка|Аляксей Навуменка]] (04.08.1998) * Аляксей Сірчанка (19.04.1999) * Дзмітрый Сівуха (21.12.1999) * [[Ігнат Дзмітрыевіч Сяліцкі|Ігнат Сяліцкі]] (24.09.1999) * Максім Мароз (20.06.1999) * [[Мікіта Шалешка]] (11.11.1999) * [[Уладзіслаў Талстакарэнка]] (13.10.1998) * [[Аляксей Вайцешык]] (16.05.1998) * [[Аляксандр Станіслававіч Лукашэвіч|Аляксандр Лукашэвіч]] (05.03.1998) * [[Максім Нясвадзьба]] (30.11.1984) * [[Андрэй Хапаль]] (05.04.1992) * [[Аляксей Васільевіч Гайса|Аляксей Гайса]] (27.06.1990) == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Ігар Анатолевіч Сідзько|Ігар Сідзько]] (старшы трэнер) * {{Сцяг Беларусі}} Іван Мечыслававіч Санько w (трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2014/2015 ГК Кронан Гродна]] * [[Сезон 2016/2017 ГК Кронан Гродна]] == Спасылкі == * [https://hand-ball.ru/komandy/bfg/gk-kronon Списочный состав мужской гандбольной команды «КРОНОН» (Гродно) на период 2015/2016 г.г.] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Кронан Гродна|2015/2016]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2015/20165|Кронан]] [[Катэгорыя:2015 год у Гродне]] [[Катэгорыя:2016 год у Гродне]] 11bo34idvs7wf4tobuppkijfhendubb 5129836 5129803 2026-04-20T11:00:05Z Паўлюк Шапецька 37440 /* Спасылкі */ 5129836 wikitext text/x-wiki У сезоне 2015/2016 гандбольны клуб «[[ГК Кронан Гродна|Кронан]]» з горада [[Гродна]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2015/2016|2015/2016]] ('''4-е месца'''). == Склад каманды == * [[Кірыл Аржынскі]] (26.03.1991) * [[Мацвей Крэўчык]] (29.05.1997) * [[Сяргей Віктаравіч Тарасевіч|Сяргей Тарасевіч]] (10.02.1994) * [[Алег Тарасевіч]] (31.08.1995) * [[Юліян Аляксеевіч Гірык|Юліян Гірык]] (08.07.1998) * [[Арцём Сяргеевіч Рабушка|Арцём Рабушка]] (28.03.1998) * [[Вадзім Асіпкоў]] (22.03.1996) * Яўген Нявераў (27.03.1996) * Андрэй Садоўнічы (20.03.1996) * [[Алег Луня]] (18.03.1997) * [[Багдан Пазняк]] (06.01.1999) * Уладзіслаў Бяляўскі (03.02.1998) * [[Аляксей Дзмітрыевіч Навуменка|Аляксей Навуменка]] (04.08.1998) * Аляксей Сірчанка (19.04.1999) * Дзмітрый Сівуха (21.12.1999) * [[Ігнат Дзмітрыевіч Сяліцкі|Ігнат Сяліцкі]] (24.09.1999) * Максім Мароз (20.06.1999) * [[Мікіта Шалешка]] (11.11.1999) * [[Уладзіслаў Талстакарэнка]] (13.10.1998) * [[Аляксей Вайцешык]] (16.05.1998) * [[Аляксандр Станіслававіч Лукашэвіч|Аляксандр Лукашэвіч]] (05.03.1998) * [[Максім Нясвадзьба]] (30.11.1984) * [[Андрэй Хапаль]] (05.04.1992) * [[Аляксей Васільевіч Гайса|Аляксей Гайса]] (27.06.1990) == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Ігар Анатолевіч Сідзько|Ігар Сідзько]] (старшы трэнер) * {{Сцяг Беларусі}} Іван Мечыслававіч Санько w (трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2014/2015 ГК Кронан Гродна]] * [[Сезон 2016/2017 ГК Кронан Гродна]] == Спасылкі == * [https://hand-ball.ru/komandy/bfg/gk-kronon Списочный состав мужской гандбольной команды «КРОНОН» (Гродно) на период 2015/2016 г.г.] [[Катэгорыя:Сезоны ГК Кронан Гродна|2015/2016]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2015/2016|Кронан]] [[Катэгорыя:2015 год у Гродне]] [[Катэгорыя:2016 год у Гродне]] hybei2gg2s5ces98ife6grtjsghixsw 0 806672 5129806 2026-04-20T09:18:22Z JerzyKundrat 174 Перасылае да [[Жаўрук баравы]] 5129806 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Жаўрук баравы]] 0njyoor6w882gt4yfo6p67av4w10qyj 0 806673 5129816 2026-04-20T09:41:24Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Саверыё Дала Роза]] у [[Саверыа Дала Роза]]: паводле правілаў беларускай мовы 2008 года 5129816 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Саверыа Дала Роза]] ckk58zkvgr7axeub70c492sc66512tq 0 806674 5129846 2026-04-20T11:34:02Z Паўлюк Шапецька 37440 Новая старонка: «У сезоне 2015/2016 гандбольны клуб «[[ГК Мяшкоў Брэст|Мяшкоў]]» з горада [[Брэст]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2015/2016|2015/2016]] ({{Зл}}'''Чэмпіён'''), * [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]] ...» 5129846 wikitext text/x-wiki У сезоне 2015/2016 гандбольны клуб «[[ГК Мяшкоў Брэст|Мяшкоў]]» з горада [[Брэст]] прымаў удзел: * [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]] [[Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2015/2016|2015/2016]] ({{Зл}}'''Чэмпіён'''), * [[Кубак Беларусі па гандболе|Кубак Беларусі]] [[Кубак Беларусі па гандболе 2016|2016]] ({{Зл}}'''Уладальнік'''). == Склад каманды == * [[Іван Пешыч]] (17.03.1989) * [[Дзяніс Аляксеевіч Рутэнка|Дзяніс Рутэнка]] (14.02.1986) * [[Максім Мікалаевіч Бабічаў|Максім Бабічаў]] (07.03.1986) * [[Нікола Манойлавіч]] (01.12.1981) * [[Дайніс Крыштапанс]] (27.09.1990) * [[Дзмітрый Юр’евіч Камышык|Дзмітрый Камышык]] (01.05.1990) * Дзмітрый Патоцкі (03.10.1992) * [[Дзмітрый Алегавіч Нікуленкаў|Дзмітрый Нікуленкаў]] (12.07.1984) * [[Растка Стойкавіч]] (12.07.1981) * [[Аляксандр Цюменцаў]] (04.10.1983) * [[Павел Мікалаевіч Ацьман|Павел Ацьман]] (25.05.1987) * [[Віталь Міхайлавіч Чарапенька|Віталь Чарапенька]] (27.01.1984) * [[Вячаслаў Віталевіч Шумак|Вячаслаў Шумак]] (22.12.1988) * [[Люба Вукіч]] (03.08.1982) * [[Максім Сяргеевіч Баранаў|Максім Баранаў]] (11.04.1988) * Андрэй Цыпак (12.02.1993) * [[Сіман Разгар]] (18.09.1985) * [[Арцём Сельвясюк]] (08.12.1992) * [[Сяргей Уладзіміравіч Шыловіч|Сяргей Шыловіч]] (16.05.1986) == Трэнеры каманды == * {{Сцяг Беларусі}} [[Сяргей Васільевіч Бябешка|Сяргей Бябешка]] (галоўны трэнер) * {{Сцяг Беларусі}} [[Ігар Рапавец]] (трэнер) == Гл. таксама == * [[Сезон 2014/2015 ГК Мяшкоў Брэст]] * [[Сезон 2016/2017 ГК Мяшкоў Брэст]] == Спасылкі == * [https://hand-ball.ru/komandy/bfg/bgk Списочный состав игроков мужской гандбольной команды «БГК им А. П. Мешкова» (Брест) на период 2015/2016] [[Катэгорыя:Сезоны БГК імя Мяшкова|2015/2016]] [[Катэгорыя:Сезоны гандбольных клубаў Беларусі 2015/2016|БГК імя Мяшкова]] [[Катэгорыя:2015 год у Брэсце]] [[Катэгорыя:2016 год у Брэсце]] srpgie1zevqouv2strnilyetim40rb0