Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 188 284534 189753 2026-05-04T20:38:10Z Gleb Leo 2440 284534 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларуская граматыка для школ | аўтар = Браніслаў Тарашкевіч | год = 1918 год | пераклад = | секцыя = Падручнік | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе выданьні гэтага зборніка, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * {{Скан|[[Biełaruskaja hramatyka dla škoł (1918)|Biełaruskaja hramatyka dla škoł]]|Biełaruskaja hramatyka dla škoł (1918).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „Biełaruskaha Kamitétu“, 1918}} * {{Скан|[[Беларуская граматыка для школ (1918)|Беларуская граматыка для школ]]|Беларуская граматыка для школ (1918).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Беларускага Камітэту“, 1918}} * {{Скан|[[Беларуская граматыка для школ (1920)|Беларуская граматыка для школ]]|Беларуская граматыка для школ (1920).pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня «Віленскага Выдаве́цтва», 1920}} * {{Скан|[[Беларуская граматыка для школ (1921)|Беларуская граматыка для школ]]|Беларуская граматыка для школ (1921).pdf}}. {{Fine|Менск—Вільня—Бэрлін: Выдавецкае Таварыство „Вызваленьне“, 1921}} * {{Скан|[[Беларуская граматыка для школ (1922)|Беларуская граматыка для школ]]|Беларуская граматыка для школ (1922).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1922}} * {{Скан|[[Biełaruskaja hramatyka dla škoł (1931)|Biełaruskaja hramatyka dla škoł]]|Taraškiewič. Biełaruskaja hramatyka dla škoł (1931).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Biełaruskaje Wydawieckaje Tawarystwa, 1931}} [[Катэгорыя:Мовазнаўчыя працы Браніслава Тарашкевіча]] [[Катэгорыя:Падручнікі беларускай мовы]] [[Катэгорыя:Кнігі, забароненыя ў СССР‎]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 43koqb9qm3o8tzgmeymajpdqm7l2tit 284535 284534 2026-05-04T20:41:17Z Gleb Leo 2440 284535 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларуская граматыка для школ | аўтар = Браніслаў Тарашкевіч | год = 1918 год | пераклад = | секцыя = Падручнік | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе выданьні гэтага зборніка, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * {{Скан|[[Biełaruskaja hramatyka dla škoł (1918)|Biełaruskaja hramatyka dla škoł]]|Biełaruskaja hramatyka dla škoł (1918).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „Biełaruskaha Kamitétu“, 1918}} * {{Скан|[[Беларуская граматыка для школ (1918)|Беларуская граматыка для школ]]|Беларуская граматыка для школ (1918).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „Беларускага Камітэту“, 1918}} * {{Скан|[[Беларуская граматыка для школ (1920)|Беларуская граматыка для школ]]|Беларуская граматыка для школ (1920).pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня «Віленскага Выдаве́цтва», 1920}} * {{Скан|[[Беларуская граматыка для школ (1921)|Беларуская граматыка для школ]]|Беларуская граматыка для школ (1921).pdf}}. {{Fine|Менск—Вільня—Бэрлін: Выдавецкае Таварыство „Вызваленьне“, 1921}} * {{Скан|[[Беларуская граматыка для школ (1922)|Беларуская граматыка для школ]]|Беларуская граматыка для школ (1922).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1922}} * {{Скан|[[Беларуская граматыка для школ (1929)|Беларуская граматыка для школ]]|Беларуская граматыка для школ (1929).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне [[Аўтар:Браніслаў Тарашкевіч|Б. Тарашкевіч]], 1929}} * {{Скан|[[Biełaruskaja hramatyka dla škoł (1931)|Biełaruskaja hramatyka dla škoł]]|Taraškiewič. Biełaruskaja hramatyka dla škoł (1931).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Biełaruskaje Wydawieckaje Tawarystwa, 1931}} [[Катэгорыя:Мовазнаўчыя працы Браніслава Тарашкевіча]] [[Катэгорыя:Падручнікі беларускай мовы]] [[Катэгорыя:Кнігі, забароненыя ў СССР‎]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] haqhsmwcqdsj8hpzms0suk3wlekq3yk 102 1617 284595 249660 2026-05-05T10:17:42Z Gleb Leo 2440 284595 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Ластоўскі | Імёны =Вацлаў | Першая літара прозвішча =Л | Варыянты імёнаў =Власт; Wlast; Юры Верашчака; Ласт; В.Ласт.; Уласт; Арцём Музыка; Пагашчанін; Сваяк; Ю.Сулімірскі; Язэп Гулевіч; Veritatis; Miles; Peregrinus | Апісанне =беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, пісьменнік, гісторык, філолаг, літаратуразнавец, перакладчык, этнограф | Іншае = | ДН =27 кастрычніка 1883 | Месца нараджэння =засценак Калеснікаў Дзісенскага павета Віленскай губерні (цяпер Глыбоцкі раён Віцебскай вобласці) | ДС =23 студзеня 1938 | Месца смерці =г. Саратаў, Расія | Выява =Vaclaw Lastowski.jpg | Вікіпедыя =:be:Вацлаў Юстынавіч Ластоўскі | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Вацлаў Ластоўскі | Вікіцытатнік =Вацлаў Ластоўскі | Вікісховішча =Category:Vaclaŭ Lastoŭski | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Вацлаў Ластоўскі | Google = }} {{All works|Вершы Вацлава Ластоўскага‎‎|Пераклады Вацлава Ластоўскага‎|Проза Вацлава Ластоўскага‎|Апавяданні Вацлава Ластоўскага‎‎|Публіцыстыка Вацлава Ластоўскага|Слоўнікі Вацлава Ластоўскага‎‎|Крытыка Вацлава Ластоўскага|Лісты Вацлава Ластоўскага|Успаміны Вацлава Ластоўскага|Гістарычныя працы Вацлава Ластоўскага‎|Мовазнаўчыя працы Вацлава Ластоўскага‎}} ==Паэзія== ===1922=== *[[Наперад, змагарна наперад!..]] // {{Fine|[[Беларускі сьцяг (часопіс)|Беларускі Сьцяг]]. — Красавік—травень 1922. — [[Беларускі сьцяг (часопіс)/1|№1]]}} *[[Благаслаўлен сын…]] // {{Fine|[[Беларускі сьцяг (часопіс)|Беларускі Сьцяг]]. — Чэрвень—ліпень 1922. — [[Беларускі сьцяг (часопіс)/2-3|№2-3]]}} ===1923=== *[[Дарэмна ганьбуеш ты, дружа…]] // {{Fine|[[Новае жыцьцё (газета, 1923)|Новае Жыцьцё]]. — 11 траўня 1923. — [[Новае жыцьцё (газета, 1923)/11|№11]]}} *[[Формаў трупехлых я вораг дасконны…]] // {{Fine|[[Новае Жыцьцё (газета, 1923)|Новае Жыцьцё]]. — 24 сакавіка 1923. — [[Новае Жыцьцё (газета, 1923)/4|№4]]}} *[[На ўзьмежы]] // {{Fine|[[Новае Жыцьцё (газета, 1923)|Новае Жыцьцё]]. — 24 сакавіка 1923. — [[Новае Жыцьцё (газета, 1923)/4|№4]]}} *[[Вясной (Ластоўскі)|Вясной]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Чэрвень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]}} *[[На Радуніцу]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Чэрвень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]}} *[[На каложы ў Горадні]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Чэрвень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]}} *[[Дума на полацкім замчышчы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Чэрвень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]}} *[[Рэйнскі вадапад]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Кельнскі Сабор]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[У Альпах]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Сабор св. Марка ў Вэнэцыі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Генуэскі рынак]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Паэт, ты вольнага Пэгаса…]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Жнівень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]}} *[[На смаленскіх сьценах]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Чытаючы Гомэра]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[На оды Горація]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[На Чужыне]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Песьня аб князю Вітаўце]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Купальская песьня]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[У гадаўшчыну Люблінскай ганьбы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Пакутнік]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Зорнік]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Ікар]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[На Коляды (Ластоўскі)|На Коляды]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Адзінокі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} ===1924=== *[[Пішы…]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[О Крыўская зямля…]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Да…]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Чала я не хіліў прад сілай…]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} ===1925=== *[[Крыжовы паход дзяцей]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Лісты (Ластоўскі)|Лісты]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} ===1926—1927=== *[[Баяну]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} *[[Чырвонец]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} *[[У час аблогі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} *[[Падарожнік]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/12|№2]]}} *[[На хрэзьбінах]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} ==Проза== '''1910''' *[[Лебядзіная песьня (Ластоўскі)|Лебядзіная песьня]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 (18) Серпня (Августа) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/32|№32]]}} *[[Панас гуляе (Ластоўскі)|Панас гуляе]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Серпня (Аугуста) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/34|№34]]}} *[[Мост у Кутах]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 9 Вересня (Сентябра) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/37|№37]]}} *[[Сябра з каўбасой|«Siabra z kaŭbasaj»]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}} '''1912''' *[[Дзень рожавай кветкі|Дзень рожэвай кветкі]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 22 (4) сакавіка (марца) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/12-13|№12-13]]}} *[[Прывід (Ластоўскі)|Prywid]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}} '''1913''' *[[Разбойнік (Ластоўскі)|Разбойнік]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 28 Лістапада 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/48|№48]]}} '''1914''' *[[Вялікодная пісанка (1914)/Гутарка аб праўдзе|Гутарка аб праўдзе]] // {{Fine|[[Вялікодная пісанка (1914)|Вялікодная пісанка]]. Вільня: Друкарня Марціна Кухты, 1914}} '''1916''' *[[Smalenski kniaziewič]] (1916) *[[Наездчык]] (1916) '''1917''' * [[Каменная труна]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 16—19 студня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/5|№5 (97)]]—[[Гоман (1916)/1917/6|6 (98)]]}} * [[Праўда і крыўда]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 9 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/20|№20 (112)]]}} * [[Юга і Грамавік]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 30 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/26|№26 (118)]]}} '''1918''' * [[Прыпавесьць аб старым мужу і гожай дзеве|Sa starabiełaruskaj literatury]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} '''1920-ыя''' *[[Мікалай Галубовіч (Ластоўскі)|Мікалай Галубовіч]] // {{Fine|[[Беларускі сьцяг (часопіс)|Беларускі Сьцяг]]. — Жнівень—верасень 1922. — [[Беларускі сьцяг (часопіс)/4|№4]]}} *[[Лабірынты (Ластоўскі)|Лабірынты]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—жнівень, сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]—[[Крывіч (часопіс)/1923/3|3]], [[Крывіч (часопіс)/1923/6|6]]}} *[[Старасельскі магільнік]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Троцкі замак]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Брацкія кнігі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Вясковыя архэолёгі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Часы былі трывожныя]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Цмок (Ластоўскі)|Цмок]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} === Абразкі === '''1909''' *[[Нарадзіны (Ластоўскі)|Нарадзіны]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 (2) наябра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/47|№47]]}} *[[Зайчык (Ластоўскі)|Зайчык]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 (9) наябра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/48|№48]]}} *[[Слёзы (Ластоўскі)|Слёзы]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 13 (30) дзекабра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/51-52|№51-52]]}} '''1910''' *[[Мары (Ластоўскі)|Мары]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 6 (19), 13 (26), 27 (9) Травеня (Мая) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/19|№19]], [[Наша Ніва (1906)/1910/20|20]], [[Наша Ніва (1906)/1910/22|22]]}} *[[Краскі (Ластоўскі)|Краскі]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 2 Wieresnia (Sientiabra) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/36|№36]]}} *[[Апаўшае лісьце|Апаўшые лісьці]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 30 Wieresnia (Sientiabra) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/40|№40]]}} * [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1910/Іосць боль…|Іосць боль…]] // {{Fine|[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1910|Беларускі календар „Нашае Нівы“ на 1910 год]]. Вільня: Друкарня М. Кухты, 1910}} '''1911''' *[[Голад (Ластоўскі)|Голад]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 17 Сакавіка (Марца) 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/11|№11]]}} '''1915''' *[[На Вялікдзень (Ластоўскі)|На Вялікдзень]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Марца 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/11|№11]]}} === Легенды === '''1911''' *[[Сож і Дняпро|Сож і Непро]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 13 Студня (Январа) 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/2|№2]]}} '''1913''' *[[Беларускі радавод]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 23 мая 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/21|№21]]}} '''1917''' * [[Сьцяпан і Вяльяна|Сьцепан і Віль’яна]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 16 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/14|№14 (106)]]}} '''1923''' *[[Бяздоннае багацьце]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Жнівень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]}} *[[Векавечная мяжа]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Жнівень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]}} *[[Князь Барыс і чорт]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Жнівень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]}} === Казкі === '''1923''' *[[Аб сытой сьвіньні]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Дзед і ўнук]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Певень і гуся]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Аб мядзьведзю і асінавым калу з голасам]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Аб чорце бязродым]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Пад старасьць адгукнецца]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Ліхая баба]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Варона і рак]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Вуж куртаты і мужык багаты]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Чаму Панас стаўся ваўкалакам?]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Як Кузьма стрэльбу рабіў]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Лепей вол ярэмны, як жарабец стаенны]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Смэрд і ваявода]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} ==Публіцыстыка== '''1909''' *[[З нашага жыцьця (Ластоўскі)|З нашаго жыцьця. IV.]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 8 (21) акцябра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/41|№41]]}} '''1910''' * [[Беларускі вечэр таварыства «Крестьянинъ» у Вільні|Беларускі вечэр таварыства „Крестьянинъ“ у Вільні]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1 (14) Красавіка (Апрэля) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/14|№14]]}} *[[Эліза Ажэшка (Ластоўскі)|Эліза Ожэшко]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 13 (26) Травеня (Мая) 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/20|№20]]}} *[[Biełaruski wiečer u Połacku]] *[[Ab chatnim remiesle]] '''1911''' *[[Пятая выстаўка літоўскага краснага штукарства ў Вільні|Пятая выстаўка літоўскаго краснаго штукарства ў Вільні]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 7 Красавіка (Апрыля) 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/14|№14]]}} * [[Купальле (Ластоўскі, 1911)|Купальле]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1 (14) Ліпня 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/25-26|№25-26]]}} * [[Як паступаць, каб дзеці выросшы шанавалі сваіх бацькоў і былі ім апорай на старасьць]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 28 (10) Ліпня 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/30|№30]]}} * [[З паездкі на сельска-гаспадарскую выстаўку ў Быхаве|С паездкі на сельска-гаспадарскую выстаўку ў Быхаве]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 22 (5) верэсьня 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/37-38|№37-38]]}} * [[Аб патрэбе стылю ў жыцьці народу]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 13 (26) кастрычніка 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/41|№41]]}} * [[Спаткаліся]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1 (14) сьнежня 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/47-48|№47-48]]}} * [[Хрыстос нарадзіўся! (Ластоўскі)|Хрыстос нарадзіўся!]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 22 (4) сьнежня 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/51-52|№51-52]]}} '''1912''' *[[Дзе прычына? (Ластоўскі)|Дзе прычына?]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 (1) студня (январа) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/3|№3]]}} *[[Кніжкі аб беларусах у чужых мовах (Ластоўскі)|Кніжкі аб Беларусах у чужых мовах]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 (8) студня (январа) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/4|№4]]}} *[[Перапіска ў беларускай мове|З нашаго жыцьця. Перапіска ў беларускай мове]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 8 (21) сакавіка (марца) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/10|№10]]}} *[[Эміграцыя (Ластоўскі)|Эміграція]]<ref>Dubia. Подпіс: Л. (L.).</ref> // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 8 (21) сакавіка (марца) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/10|№10]]}} *[[Дзе праўда?]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 15 (28) сакавіка (марца) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/11|№11]]}} *[[Гульня ў «беларусы»|Гульня „ў Беларусы“]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 (9) красавіка (апрыля) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/17|№17]]}} *[[Купальле (Ластоўскі)|Купальле]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 31 (13) мая 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/22|№22]]}} *[[З падарожы па Гродзеншчыне|С падарожы па Гродзеншчыне]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 9 (22) жніўня (аўгуста) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/32|№32]]}} *[[Людвік Кандратовіч (Ластоўскі)|Людвік Кондратовіч]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 6 (19) верэсьня (сенцябра) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/36|№36]]}} *[[У латышоў|У Латышоў]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 13 (26) верэсьня (сенцябра) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/37|№37]]}} *[[Што кажуць аб нас палякі]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 27 (10) верэсьня (сенцябра) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/39|№39]]}} *[[Недалюдкі (Ластоўскі)|З нашаго жыцьця. Недалюдкі]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 4 (17) кастрычніка (акцябра) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/40|№40]]}} *[[Разьдзелы і сваркі|З нашаго жыцьця. Раздзелы і сваркі]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 11 (24) кастрычніка (акцябра) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/41|№41]]}} *[[Пагост (Ластоўскі, 1912)|З Беларусі і Літвы. Пагост]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 11 (24) кастрычніка (акцябра) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/41|№41]]}} *[[Голас Эўропы аб нацыянальных справах|Голас Эўропы аб національных справах]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 18 (31) кастрычніка (акцябра) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/42|№42]]}} *[[1906 — 1912 (Ластоўскі)|1906 — 1912]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 23 лістапада 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/47|№47]]}} *[[Шляхам праўды]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 14 сьнежня 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/49-50|№49-50]]}} '''1913''' *[[Кудой дарога?]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 4 студня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/1|№1]]}} *[[Выстаўка народнага штукарства]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 15 марца 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/11|№11]]}} *[[«Націоналізація»|„Націоналізація“]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 23 мая 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/21|№21]]}} *[[Нашы цэннасьці]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 31 мая 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/22|№22]]}} *[[Ці-ткі мы запраўды цямней за ўсіх]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 31 мая 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/22|№22]]}} *[[Перш за ўсё самі]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 7 чэрвеня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/23|№23]]}} *[[Сплачвайце доўг|Сплачывайця доўг]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Ліпня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/26-27|№26-27]]}} *[[Забабоны]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Ліпня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/28|№28]]}} *[[Наша старая слава]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Ліпня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/29|№29]]}} *[[Да ўбогіх духам]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Ліпня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/29|№29]]}} *[[Леся Украінка (Ластоўскі)|Леся Украінка]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 Ліпня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/30|№30]]}} *[[Літаратарам з кальцом у носе|Літэратарам с кальцом у носе]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 2 Жніўня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/31|№31]]}} *[[Ня гожэ!]] *[[Голас епіскапа ў абарону роднай мовы ў цэрквах]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Верэсьня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/34|№34]]}} *[[Ці ёсць расейская і польская культура|Ці ёсць расейская і польская культура?]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Верэсьня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/34|№34]]}} *[[Голас сумленьня!]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Верэсьня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/37|№37]]}} '''1914''' * [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1914/З нашаго жыцьця/Мы маўчым…|Мы маўчым…]] // {{Fine|[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1914|Беларускі календар „Нашае Нівы“ на 1914 год]]. Вільня: Выдавецтво Беларускай Выдавецкай Суполкі, 1914}} *[[Стары шлях (Ластоўскі)|Стары шлях]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/6|Кніжка 6]]}} *[[Чаму нам не даюць жыць]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 9 Студня 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/2|№2]]}} *[[У сваю абарону]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 9 Студня 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/2|№2]]}} *[[«Як вораг у няволі»|„Як вораг у няволі“]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 24 Студня 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/4|№4]]}} *[[Наша праўда]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 31 Студня 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/5|№5]]}} *[[Наша Ніва/1914/5/З Беларусі і Літвы/З Віленшчыны/Беларуская вечарынка|З Беларусі і Літвы. З Віленшчыны. Беларуская вечарынка]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 31 Студня 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/5|№5]]}} *[[Родная мова]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 7 Лютаго 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/6|№6]]}} *[[Праца]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 13 Лютаго 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/7|№7]]}} *[[Бяздомные]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 21 Лютаго 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/8|№8]]}} *[[Асцярога эмігрантам]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 27 Лютаго 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/9|№9]]}} *[[Па сваім шляху!]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 27 Лютаго 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/9|№9]]}} *[[Горэй ня будзе]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 7 Марца 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/10|№10]]}} *[[Наша Ніва/1914/15/З Беларусі і Літвы/З Віленшчыны/Дзісна|З Беларусі і Літвы. З Віленшчыны. Дзісна]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 17 Красавіка 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/15|№15]]}} *[[Крыху з гісторыі пьянства]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1 Мая 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/17|№17]]}} *[[Будзьця цьвёрды]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 8 Мая 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/18|№18]]}} *[[На тэмы дня]] *[[Выкупляймося]] '''1915''' *[[Рэляцыя]] '''1916''' * [[Da czytaczoŭ (Ластоўскі)|Da czytaczoŭ]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 15 lutaho 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/1|№1]]}} * [[«Zabrany Kraj» (Ластоўскі)|„Zabrany Kraj“]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 22 lutaho 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/3|№3]]}} * [[Biez nijakich patreb]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 29 lutaho 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/5|№5]]}} * [[Szto takoje demokratyzm]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 29 lutaho 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/5|№5]]}} * [[Прычыны заняпаду беларускага адраджэння ў XIX ст.|Pryczyny zaniepadu biełaruskaho adradžeńnia ŭ XIX stal.]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 3 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/6|№6]]}} * [[«Dziali i panuj!»|„Dziali i panuj!“]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 7 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/7|№7]]}} * [[Niamiecki hołas ab biełarusach]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 14 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/9|№9]]}} * [[Наш грэх|Nasz hrech]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 17 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/10|№10]]}} * [[Zwarotny ŭcisk]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 24 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/12|№12]]}} * [[«Vorwarts» ab biełarusach|„Vorwarts“ ab biełarusach]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 11 krasawika 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/17|№17]]}} * [[Polski hołas (Ластоўскі)|Polski hołas]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 14 krasawika 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/18|№18]]}} * [[Biazdomnyje (Ластоўскі)|Biazdomnyje]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 18 krasawika 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/19|№19]]}} * [[Na Wialikdzień]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 21 krasawika 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/20|№20]]}} * [[Jeszcze adzin hołas]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 28 krasawika 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/22|№22]]}} * [[Adhuknulisia]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 9 maja 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/25|№25]]}} * [[Bajcom za wolu]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 12 maja 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/26|№26]]}} * [[Zajawa Biełarusoŭ (Ластоўскі)|Zajawa Biełarusoŭ]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 16 maja 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/27|№27]]}} * [[Kniaź Tomanow|Wilenskije „administratary“. Kniaź Tomanow]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 26 maja 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/30|№30]]}} * [[Pustyje nadziei]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 2 czerwienia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/32|№32]]}} * [[Najwialikszaja marskaja bitwa]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 6 czerwienia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/33|№33]]}} * [[Ekonomiczny razwał Rasiei]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 6 czerwienia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/33|№33]]}} * [[Budowa asnoŭ buduczyny]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 9 czerwienia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/34|№34]]}} * [[Da pałonnych biełarusoŭ (Ластоўскі)|Da pałonnych biełarusoŭ]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 9 czerwienia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/34|№34]]}} * [[Czyja praŭda? (Ластоўскі)|Czyja praŭda?]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 16 czerwienia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/36|№36]]}} * [[Hasudarstwienaja Duma ab zajawi «inorodcoŭ»]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 23 czerwienia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/38|№38]]}} * [[Da bratoŭ za morem]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 27 czerwienia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/39|№39]]}} * [[Ukrainski hołas ab biełarusach]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 28 lipnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/48|№48]]}} * [[1.VIII.1914—1.VIII.1916]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 1 žniŭnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/49|№49]]}} * [[Turki ŭ Ukrainie]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 1 žniŭnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/49|№49]]}} * [[50 (Ластоўскі)|50]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 4 žniŭnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/50|№50]]}} * [[Nowy sposab apłaty]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 8 žniŭnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/51|№51]]}} * [[Dwajnaja ihra (Ластоўскі)|Dwajnaja ihra]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 18 žniŭnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/54|№54]]}} * [[«Ci wy znajecie Rasieju?»|„Ci wy znajecie Rasieju?“]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 29 žniŭnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/57|№57]]}} * [[Kali budzie mir?]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 1 wiereśnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/58|№58]]}} * [[Brat proci brata (Ластоўскі)|Brat proci brata]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 5 wiereśnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/59|№59]]}} * [[Бэльгія… і Беларусь]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 11 верэсьня 1916. — [[Гоман (1916)/1916/61|№61]]}} * [[Makenzen redivivus]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 19 wiereśnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/63|№63]]}} * [[Hadaŭszczyna (Ластоўскі)|Hadaŭszczyna]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 19 wiereśnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/63|№63]]}} * [[Vestigia nostra prodeunt!]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 22 верэсьня 1916. — [[Гоман (1916)/1916/64|№64]]}} * [[Taktyka naszych worahoŭ]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 26 wiereśnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/65|№65]]}} * [[Ziamielnaja sprawa (Ластоўскі)|Ziamielnaja sprawa]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 3 kastrycznika 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/67|№67]]}} * [[«Delirant reges plectuntur Archivi»|„Delirant reges plectuntur Archivi“]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 10 кастрычніка 1916. — [[Гоман (1916)/1916/69|№69]]}} * [[Трэйцяя ваенная зіма]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 13 кастрычніка 1916. — [[Гоман (1916)/1916/70|№70]]}} * [[Вайна з Італіей]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 20 кастрычніка 1916. — [[Гоман (1916)/1916/72|№72]]}} * [[Spor ab Wilniu]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 24 listapada 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/82|№82]]}} * [[Міністэрство міра?]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 28 лістапада 1916. — [[Гоман (1916)/1916/83|№83]]}} * [[Samabytnaść naszaj mowy (Ластоўскі)|Samabytnaść naszaj mowy]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 5 śniežnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/85|№85]]}} * [[Per aspera ad astra (Ластоўскі)|Per aspera ad astra]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 8 сьнежня 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/86|№86]]}} * [[Запаведзь міра]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 15 сьнежня 1916. — [[Гоман (1916)/1916/88|№88]]}} * [[U Wialikaje Świata (Ластоўскі)|U Wialikaje Świata]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 25 śniežnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/91|№91]]}} '''1917''' * [[З Новым годам! (Ластоўскі)|З Новым Годам!]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 1 студня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/1|№1 (93)]]}} * [[Сусьветная вайна ў 1916 г.]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 1 студня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/1|№1 (93)]]}} * [[Францішак Скарына (Ластоўскі)|У 400-летнюю гадаўшчыну]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 23 студня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/7|№7 (99)]]}} * [[Дзень урадзін імператара Вільгельма|Дзень урадзін Імператара Вільгэльма]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 26 студня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/8|№8 (100)]]}} * [[На фронтах (Ластоўскі)|На фронтах]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 30 студня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/9|№9 (101)]]}} * [[З дакумэнтаў мінуўшчыны|З дакумэнтоў мінуўшчыны]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 30 студня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/9|№9 (101)]]}} * [[Пачатак канца (Ластоўскі)|Пачатак канца]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 6 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/11|№11 (103)]]}} * [[«Беларускае пытаньне» (Ластоўскі)|„Беларускае пытаньне“]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 13 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/13|№13 (105)]]}} * [[За год жыцьця (Ластоўскі)|За год жыцьця]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 16 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/14|№14 (106)]]}} * [[Ціш перад бурай (Ластоўскі)|Ціш перад бурай]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 20 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/15|№15 (107)]]}} * [[«Польскія апэтыты» (Ластоўскі)|„Польскіе апэтыты“]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 2 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/18|№18 (110)]]}} * [[У гістарычны момант (Ластоўскі)|У гістарычны момэнт]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 2 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/18|№18 (110)]]}} * [[Конрад Ф. Гецэндорф (Ластоўскі)|Конрад Ф. Гэцэндорф]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 6 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/19|№19 (111)]]}} * [[Чаму (Ластоўскі)|Чаму]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 16 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/22|№22 (114)]]}} * [[Пераварот ці рэвалюцыя?|Перэварот ці Рэволюцыя?]]<ref>Dubia. Подпіс: Л. В.</ref> // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 20 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/23|№23 (115)]]}} * [[З жыцьця цяперашяга расейскага цара|З жыцьця цяперашяго расейскаго цара]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 20 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/23|№23 (115)]]}} * [[Беларусы ў палоні (Ластоўскі)|Беларусы ў палоні]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 30 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/26|№26 (118)]]}} '''1918''' *[[Krywičanin (1918)/Ad Redakcii|Ad Redakcii]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} *[[Нацыянальнае пытанне (Ластоўскі)|Nacionalnaje pytańnie]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} *[[Непасьціглая камбінацыя|Niepaścihłaja kambinacija]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} *[[Што трэба ведаць кажнаму беларусу]] *[[Listoŭka Nr. 5 Suwiazi Niezaležnaści i Niepadzielnaści Biełarusi]]. Wilnia, 1918 '''1919''' *[[Беларусь пад Расеяй]] *[[Толькі на Беларусь!]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 28 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/33|№33 (60)]]}} '''1922''' *[[Над сьвежай магілай (Ластоўскі)|Над сьвежай магілай]] // {{Fine|[[Беларускі сьцяг (часопіс)|Беларускі Сьцяг]]. — Чэрвень—ліпень 1922. — [[Беларускі сьцяг (часопіс)/2-3|№2-3]]}} '''1924''' *[[Новы падзел Беларусі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} '''1925''' *[[Канкардат]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/1|№9 (1)]]}} '''1926''' *[[Што спрыяе разросту і ўпадку народаў і дзяржаў]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Патрыятычны малітвеннік]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} '''1927''' *[[Упыры (Ластоўскі)|Упыры]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 9 ліпеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/153|№153 (2045)]]}} *[[Дасягненьні ў нацыянальнай палітыцы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/267|№267 (2159)]]}} '''1928''' *[[У чым віна грамадаўцаў]] * [[Утварэньне Акадэміі Навук — сьвята ўсіх беларусаў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 кастрычніка 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/239|№239 (2427)]]}} * [[Наш музэй (Ластоўскі)|Наш музэй]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/271|№271 (2459)]]}} === Успаміны === *[[Старабеларуская вясковая школа]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Чэрвень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]}} *[[Пагост]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Мае ўспаміны аб М. Багдановічы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Крывічанскія Дзяды]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} *[[Ўражаньні з паездкі ў Беларускую Радавую Соціялістычную Рэспубліку]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} *[[Да характарыстыкі Каганца]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/115|№115 (2303)]]}} === Крытыка === '''1912''' * [[Сергій Ефремов. «Исторія Украінськаго пісьменства» (Ластоўскі)|Агляд кніг. Сергій Ефремов. „Исторія Украінськаго пісьменства“]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 2 (15) лютаго (февраля) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/5|№5]]}} '''1914''' *[[«Васількі» (Ластоўскі)|„Васількі“]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 Чэрвеня 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/25|№25]]}} *[[«Рунь» (Ластоўскі)|„Рунь“]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 2 Кастрычніка 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/39|№39]]}} *[[«Родные зьявы» (Ластоўскі)|„Родные зьявы“]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 16 Кастрычніка 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/41|№41]]}} '''1916''' * [[«Хам» (Ластоўскі)|„Хам“]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 20 кастрычніка 1916. — [[Гоман (1916)/1916/72|№72]]}} * [[«Narysy z Litwy, Biełarusi i Kurlandii» (Ластоўскі)|„Narysy z Litwy, Biełarusi i Kurlandii“]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 1 śniežnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/84|№84]]}} * [[«Mūsų Kalendorius» (Ластоўскі)|„Mūsų Kalendorius“]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 1 śniežnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/84|№84]]}} '''1924''' *[[«Студэнская думка» (Ластоўскі)]] '''1925''' *[[І. П. Фурман. Крашаніна (Ластоўскі)|І. П. Фурман. Крашаніна]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Праф. У. Пічэта. Гісторыя Беларусі (Ластоўскі)|Праф. У. Пічэта. Гісторыя Беларусі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Праф. У. Ігнатоўскі. Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця (Ластоўскі)|Праф. У. Ігнатоўскі. Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} '''1926''' *[[Програма зьбіраньня вуснае народнае творчасьці (Ластоўскі)|Програма зьбіраньня вуснае народнае творчасьці]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[А. Шлюбскі. «Крашаніна (набіванка)» (Ластоўскі)|А. Шлюбскі. «Крашаніна (набіванка)»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[«Наш край» штомесячнік Ц. Б. краязнаўства пры Інстытуце беларускай культуры (Ластоўскі)|«Наш край» штомесячнік Ц. Б. краязнаўства пры Інстытуце беларускай культуры]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[«Школьная праца» (Ластоўскі)|«Школьная праца»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} == Навукова-папулярныя артыкулы == * [[Ab sacharynie]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 9 maja 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/25|№25]]}} === Гістарычныя артыкулы === '''1911''' * [[Пятрок з Крошына]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 28 (10) Ліпня 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/30|№30]]}} * [[Зь мінуўшчыны гораду Быхава|З мінуўшчыны гораду Быхова]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 8 (21) верэсьня 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/36|№36]]}} '''1912''' * [[Земскія суды|Земскіе суды]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 22 (4) сакавіка (марца) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/12-13|№12-13]]}} * [[Копныя суды|Копные суды]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 14 чэрвеня (іюня) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/24|№24]]}} * [[Станы ў старой Беларусі|З нашай мінуўшчыны. (Станы ў старой Беларусі)]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 (18) ліпня (юля) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/27|№27]]}} '''1914''' * [[350-летняя гадаўшчына друку ў Маскоўшчыне]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 20 Марца 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/11-12|№11-12]]}} * [[10-летні юбілей літоўскага друку]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 1 Мая 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/17|№17]]}} * [[Хлебаробства ў Беларусі ў даўные часы]] * [[Кроніка Вялікаго Князьства Літоўскага]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Сьнежня 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/48|№48]]}} '''1915''' *[[Ціт Бычкоўскі (Ластоўскі)|Ціт Бычкоўскі (1843—1913)]] * [[Горадня (Ластоўскі)|Нашы гарады. I. Горадня]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 22 Мая 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/19-20|№19-20]]}} * [[Вільня (Ластоўскі)|Нашы гарады. II. Вільня]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/24|№24]]}} '''1916''' *[[1491—1916]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 15 lutaho 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/1|№1]]}} *[[Памяці Справядлівага|Pamiaci Sprawiadliwaho]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 15 lutaho 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/1|№1]]}} *[[Katalickije, biełaruskije fundacii ŭ Wilni]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 18 lutaho 1916. — [[Гоман (1916)/1916/2|№2]]}} * [[Słuckije pajasy|Z antykwarskich zapisak. Słuckije pajasy]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 24 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/12|№12]]}} *[[Сялянскія «рэспублікі» канца XVIII ст. у Беларусі і Літве|Sielanskije „respubliki“ kanca XVIII st. u Biełarusi i Litwie]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 28 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/13|№13]]}} *[[Васіль Цяпінскі (Ластоўскі)|Wasil Ciapinski]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 31 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/14|№14]]}} *[[Lisoŭszczyki]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 14 krasawika 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/18|№18]]}} * [[Bułhaki (Ластоўскі)|Zasłužonyje biełarusy. Bułhaki]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 5 maja 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/24|№24]]}} * [[Z historyji katalickaho kaściołu na Biełarusi]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 12 maja 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/26|№26]]}} * [[Chodkiewiczy (Ластоўскі)|Zasłužonyje biełarusy. Chodkiewiczy]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 12 maja 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/26|№26]]}} * [[Hlebowiczy (Ластоўскі)|Zasłužonyje biełarusy. Hlebowiczy]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 26 maja 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/30|№30]]}} * [[Litoŭski Statut i jaho historyja]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 21—4 žniŭnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/46|№46]]—[[Гоман (1916)/лацінка/1916/50|50]]}} * [[1410—1914]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 29 žniŭnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/57|№57]]}} * [[Ab pamiatkach minuŭszczyny (Ластоўскі)|Ab pamiatkach minuŭszczyny]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 5 wiereśnia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/59|№59]]}} '''1917''' * [[Кароткі нарыс разьвіцьця асьветы на Беларусі да першай чвэрці XVII сталецьця|Кароткі нарыс разьвіцьця асьветы на Беларусі да першай чверці XVII сталецьця]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 16 лютаго 1917. — [[Гоман (1916)/1917/14|№14 (106)]]}} *[[Рэфармацкі рух на Беларусі]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 2—6 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/18|№18 (110)]]—[[Гоман (1916)/1917/19|19 (111)]]}} * [[Стан духоўны, а селянство]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 9 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/20|№20 (112)]]}} * [[Абычаёвае права беларускага сялянства|Абычаёвае право беларускаго сялянства]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 13, 23 марца 1917. — [[Гоман (1916)/1917/21|№21 (113)]], [[Гоман (1916)/1917/24|24 (116)]]}} * [[«Хрыстос уваскрос!» (Ластоўскі)|„Хрыстос уваскрос!“]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 10 красавіка 1917. — [[Гоман (1916)/1917/29|№29 (121)]]}} * [[Недаразуменьне? (Ластоўскі)|Недаразуменьне?]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 17 красавіка 1917. — [[Гоман (1916)/1917/31|№31 (123)]]}} * [[«Рукі вон!» (Ластоўскі)|„Рукі вон!“]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 20 красавіка 1917. — [[Гоман (1916)/1917/32|№32 (124)]]}} '''1918''' *[[Тураўскае княства (Ластоўскі)|Turaŭskaje kniaźstwo]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} *[[Аб гэрбе Пагоня (Ластоўскі)|Ab herbie pahonia]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} *[[Хто патрон Беларусі?|Chto patron Biełarusi?]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} '''1922''' *[[З Беларуска-Літоўскай мінуўшчыны]] // {{Fine|[[Беларускі сьцяг (часопіс)|Беларускі Сьцяг]]. — Жнівень—верасень 1922. — [[Беларускі сьцяг (часопіс)/4|№4]]}} '''1923''' *[[Аб найменьнях — «Гуды», — «Крывічы», — «Русь»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Чэрвень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]}} *[[Альгердаўскі паяс]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Чэрвень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]}} *[[Манэта тураўскага князя Сьвятаполка (X ст.)]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Чэрвень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]}} *[[Аб хросным імяні Ягайлы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Чэрвень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]}} *[[Беларускія вайсковыя фармаваньні на б. Румынскім фронце]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Побыт Іероніма Пражскага ў Беларусі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Леў Сапега аб перакладзе Статуту В. Кн. Літоўскага на польскую мову]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Аб залатой бабе]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Беларусы ў Усх. Прусыі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Жан-Жак Руссо і Белавежская пушча]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Дзеячы вялікай францускай рэволюцыі аб нацыянальным пытаньні]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Манэта з выабражэньнем цэнтаўра]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Што трэба разумець пад найменьнямі — Паляне, Дрыгвічы, Дрэўляне]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Жнівень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]}} *[[Беларускі абычай што да падаваньня агня]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Жнівень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]}} *[[Андрэй-Казімер Ягайлавіч]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Маскоўскія паслы 1646 г. як абаронцы беларускай мовы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Нямецкі ўрад і беларусы Усх. Прусіі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Таргоўля Беларусі з немцамі ў XIII — XV ст.]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Расійскія вучоныя аб Крывічах]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Хто быў першы друкар у Маскве]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Аб найменьні «Русь»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Жыровіцкая друкарня]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Ткальня «слуцкіх» паясоў у Рожанне]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Што такое «Русь» смаленскай тарговай граматы 1229 г.?]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Крыўска-беларуская кавалерыя]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Першыя беларускія слоўнікі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Волаты-Анты]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[За што нішчылі Лесаўчыкоў?]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Полацкая сьв. Сафія]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Нашая костка]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} '''1924''' *[[Паленьне кніг на Беларусі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Урад Цівуна]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Слуцкія паясы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Доктар Франціш Скарына (Ластоўскі)|Доктар Франціш Скарына (1525—1925)]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Беларускі дрэварыт пачатку XVI ст.]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Зборнік Бершадзкага]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Рухомыя друкарні на Беларусі і Украіне]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Кальвінскія зборы на Беларусі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Новагорадзкая аўтокефальная мітраполія]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Віленская Грэка-Лаціна-Руская акадэмія]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Аб найменьні «Крывічы»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Акадэмік Шахматов аб імені «Русь»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Пачайнская друкарня]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Аб лесаўчыках]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Першая кніжка аб піве]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} '''1925''' *[[Прычыны заняпаду крыўскай мовы ў XVII ст.]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Аб назовах «Крывія» і «Беларусь»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Пачатны летапіс аб крывічох у асьвятленьні гістарычнай крытыкі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Крыўскія школы XVI і XVII ст. ст.]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Выдатнейшыя крывічы (беларусы)-высяленцы ў Масковію]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Вываз крыўскіх культурных цэннасьцяў у Польшчу ў часе польска-расійскай вайны 1918—1919 гг.]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Рысункі да ілюстраціі крыўскай вайсковасьці]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} '''1926''' *[[Сьвяткаваньне пятніцы замест нядзелі ў XVI ст.]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Аб «славянстве» маскалёў]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Тодар Дастаеўскі і Адам Міцкевіч — сыны крывіцкага народнага генія]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Унія]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Беларускія (крыўскія) друкі ў Тыльзіце]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Праф. М. К. Любавскі і акад. С. Платонов аб Крывічох]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Крывічанскія кнігазборы XV ст.]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Аб імяні Ятвягі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} '''1926—1927''' *[[Пачтовыя ўстановы ў Крывічанскіх (Беларускіх) Землях]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} '''1928''' * [[Рэволюцыйная літаратура на беларускай мове]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1928. — [[Узвышша (часопіс)/1928/4|№4 (10)]]}} ==== Этнаграфічныя артыкулы ==== * [[Каляда-Грамавіца|„Каляда—Грамавіца“]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 13 (30) дзекабра 1909. — [[Наша Ніва (1906)/1909/51-52|№51-52]]}} *[[Аб ганчарстве нашым даўней і цяпер]] (1913) *[[Каляды (Ластоўскі)|Каляды]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 25 Сьнежня 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/51-52|№51-52]]}} *[[Аб беларускім хатнім рэмясьле]] (1913) *[[З народнай мудрасьці]] (1913) *[[Hanczarskije wyraby|Z antykwarskich zapisak. I. Hanczarskije wyraby]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 10 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/8|№8]]}} '''1923''' *[[Да шуканьня крыніц народнай творчасьці]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Жнівень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]}} *[[Дуда (Ластоўскі)|Дуда]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Жнівень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]}} *[[Аб камянях-краўцах]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} '''1926—1927''' *[[Жывая старасьвеччына]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Эпітэт сьмерці «Кастуся»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Навязі і кудмяні]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Сонечнае калясо]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Дзіў]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Крывічанскія Дзяды]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} '''1928''' *[[Прочкі і разлучыны]] (1928) *[[Духоўныя вершы 1702 году]] (1928) === Літаратуразнаўчыя артыкулы === '''1913''' *[[Памажыця!]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12, 19 Верэсьня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/37|№37]]—[[Наша Ніва (1906)/1913/38|№38]]}} '''1916''' *[[Духоўная каталіцкая літаратура ў беларускай мове|Duchoŭnaja katalickaja literatura ŭ biełaruskaj mowie]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 7 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/7|№7]]}} *[[Шляхам творчасці|Szlacham tworczaści]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 14 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/9|№9]]}} '''1918''' *[[Містэрыі (Ластоўскі)|Містэрыі]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 26 марца 1918. — [[Гоман (1916)/1918/25|№25 (221)]]}} *[[Krywičanin (1918)/Eneida|Eneida]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} *[[Гедымінаўскі воўк|Hiedyminaŭski woŭk]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} '''1923''' *[[Старабеларуская калядка]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Цікавая агітацыйная беларуская брашура 1860-х гадоў]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Два Крыўска-Беларускія абрыўкі быліннага эпоса]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} '''1924''' *[[Смаленская легенда аб св. Мэкурым]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Крыўскі вар’янт быліны аб Ільлі Мурамцы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Крыўскі (беларускі) старадаўны лістоўны стыль]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} === Мовазнаўчыя артыкулы === '''1912''' * [[У справе мовы ў цэрквах]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 (8)студня (январа) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/4|№4]]}} '''1914''' * [[С пад праху векоў]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 12 Сьнежня 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/49|№49]]}} ** [[З-пад праху вякоў]] * [[Крыху цікавых слоў]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 18 Сьнежня 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/50|№50]]}} '''1915''' * [[Вывод названьня горада Вільні|Аб усім па троху. Вывод названьня горада Вільні]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Марца 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/11|№11]]}} '''1916''' * [[Ab imieni Wilni]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 4 krasawika 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/15|№15]]}} * [[Biełaruskaja mowa (Ластоўскі)|Biełaruskaja mowa]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 13 czerwienia 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/35|№35]]}} '''1918''' *[[Назова Беларусі па-жыдоўску|Nazowa Biełarusi pa žydoŭsku]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} '''1923''' * [[Народны падзел між беларусамі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Чэрвень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]}} *[[Пагляд расійскіх вучоных на беларускую мову]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} *[[Аб значэньні слова «бонда»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Жнівень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]}} *[[Што трэба разумець пад найменьнямі — Паляне, Дрыгвічы, Дрэўляне]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Жнівень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]}} *[[Умец, мастак, кудзьбіт]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Жнівень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/3|№3]]}} *[[Казарскія вуліцы у беларускіх гарадох]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Галцяі і галцяйства]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Каспля і касапля]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Што такое «дунай»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Слова «друя»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Што такое «Русь» смаленскай тарговай граматы 1229 г.?]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Хто ў каго запазычае?]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Што такое «Артсана» арабскіх пісьменьнікаў]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Навец, наўскі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Палчанін, палачанін]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Выцябкі і поцябкі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Ярасьць і юрнасьць]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Істба]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Пакута]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} '''1924''' *[[Кузулька]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Даль аб беларускай мове]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Бацька польскай камэдыі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Калі беларуска-крыўскае слова «разьдзел» уведзена ў польскую мову?]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Аб слове «кабета»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Пляновая асыміляція]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[«Прага», «прога»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Смэрды]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} *[[Слова «пугаўка»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Красавік—сьнежань 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/2|№2 (8)]]}} '''1925''' *[[Нёман і Няміга]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/1|№9 (1)]]}} *[[Рэзаць, кроіць, стругаць, кружаць]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} '''1926''' *[[Дойлід]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Дзіцячы слоўнік]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Карэнь «гал» і выводныя ад яго словы і паняцьці ў крыўскай мове]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Карэнь «корс», «корх», выводныя ад яго словы і паняцьці ў крыўскай мове]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Аб слове мурава]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Якімі наіўнымі спосабамі польскія прафэсары полёнізуюць Вільню]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Дняпро ці Няпро?]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} *[[Аб імяні Ятвягі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1926. — [[Крывіч (часопіс)/1926/1|№1 (11)]]}} '''1926—1927''' *[[У справе рэформы кірылаўскае азбукі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} *[[Аб караню «віт», «вет» і выводных словах і паняцьцях]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} *[[Словачын «рымзаць» і выводныя ад яго словы і паняцьці]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} *[[Аб слове «гаспадар»]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} *[[Аб напісаньні «ўл» у крыўскай пісьменнасьці]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} '''1927''' *[[Аб словах «сьвет» і «сьвятло»]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927. — [[Узвышша (часопіс)/1927/5|№5]]}} *[[Аб слове «страніца»]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927. — [[Узвышша (часопіс)/1927/5|№5]]}} *[[Корэктыва да слоў «земляробства» і «хлебаробства»]] // {{Fine|[[Узвышша (часопіс)|Узвышша]]. — 1927. — [[Узвышша (часопіс)/1927/5|№5]]}} == Слоўнікі == '''1923''' *[[Тэрміналёгія да анатоміі і фізыалёгіі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Чэрвень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/1|№1]]}} *[[Матэрьялы да беларускага слоўніка]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Матэрьялы да беларускага зельніка]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Эпітэты і мэтафары]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} *[[Беларускія аднасловы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Крыўска-Беларускі іменнік]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Аднасловы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Слоўнік геаметрычных і трыганаметрычных тэрмінаў і сказаў. (расійска-беларускі і беларуска-расійскі)]] (разам з [[Аўтар:Клаўдзій Дуж-Душэўскі|Клаўдзіем Дуж-Душэўскім]]; 1923) '''1924''' *[[Номэнклятура беларускіх птушак]] (разам з [[Аўтар:Клаўдзій Дуж-Душэўскі|Клаўдзіем Дуж-Душэўскім]] і [[Аўтар:Тадэвуш Іваноўскі|Тадэвушам Іваноўскім]]; 1924) *[[Таўтолёгія]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} *[[Эпітэты]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—сакавік 1924. — [[Крывіч (часопіс)/1924/1|№1 (7)]]}} * {{Скан|[[Падручны расійска-крыўскі (беларускі) слоўнік (1924)|Падручны расійска-крыўскі (беларускі) слоўнік]]|Vacłaŭ Łastoŭski. Padručny rasijska-kryŭski (bełaruski) słoŭnik (1924).pdf}}. {{Fine|Коўна: Міністэрства Беларускіх спраў у Літве, 1924}} '''1925''' *[[Матэр’ялы да крыўскага слоўніка]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Студзень—чэрвень 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/1|№9 (1)]]}} *[[Слоўнік старакрыўскай актавай мовы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Крыўскія рытаўнікі]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} *[[Выдатнейшыя крывічы (беларусы)-высяленцы ў Масковію]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень—сьнежань 1925. — [[Крывіч (часопіс)/1925/2|№10 (2)]]}} '''1927''' *[[Матэр’ялы да слоўніка беларускай (крывічанскай) мовы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1926—сакавік 1927. — [[Крывіч (часопіс)/1926/2|№12]]}} == Прамовы == *[[Прамова ў Жэнэве]] ''(1924)'' == Лісты == * [[Ліст Вацлава Ластоўскага і Язэпа Салаўя да Паўля фон Гіндэнбурга|Ліст Вацлава Ластоўскага і Язэпа Салаўя да Паўля фон Гіндэнбурга]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 4 мая 1917. — [[Гоман (1916)/1917/36|№36 (128)]]}} * [[Ліст Вацлава Ластоўскага і Язэпа Салаўя да Эрыха Людэндорфа|Ліст Вацлава Ластоўскага і Язэпа Салаўя да Эрыха Людэндорфа]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 4 мая 1917. — [[Гоман (1916)/1917/36|№36 (128)]]}} *[[У справе вясковых хораў]] ''(1919)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Кастуся Езавітава (24 студзеня 1920)|Ліст да Кастуся Езавітава]] ''(24 студзеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Міністэрства замежных справаў Літвы|Ліст да Міністэрства замежных справаў Літвы]] ''(17 красавіка 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Янкі Чарапука (28 красавіка 1920)|Ліст да Янкі Чарапука]] ''(28 красавіка 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Язэпа Мамонькі|Ліст да Язэпа Мамонькі (імаверна)]] ''(29 красавіка 1920 году)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Дамініка Сямашкі|Ліст да Дамініка Сямашкі]] ''(2 траўня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Міхася Маркевіча (7 траўня 1920)|Ліст да Міхася Маркевіча]] ''(7 траўня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Янкі Чарапука (7 траўня 1920)|Ліст да Янкі Чарапука]] ''(7 траўня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Пётры Крачэўскага (8 траўня 1920)|Ліст да Пётры Крачэўскага]] ''(8 траўня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да сяброў БПСР|Ліст да беларускіх эсэраў]] ''(17 траўня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Кастуся Езавітава (18 траўня 1920)|Ліст да Кастуся Езавітава]] ''(18 траўня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Клаўдзія Дуж-Душэўскага (19 траўня 1920)|Ліст да Клаўдзія Дуж-Душэўскага]] ''(19 траўня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Аляксандра Цвікевіча (1 чэрвеня 1920)|Ліст да Аляксандра Цьвікевіча]] ''(1 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Міхася Маркевіча (6 чэрвеня 1920)|Ліст да Міхася Маркевіча]] ''(6 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да невядомага адрасата № 1 (6 чэрвеня 1920)|Ліст да невядомага адрасата]] ''(6 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Язэпа Дылы (6 чэрвеня 1920)|Ліст да Язэпа Дылы]] ''(6 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да невядомага адрасата № 2 (6 чэрвеня 1920)|Ліст да невядомага адрасата]] ''(6 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да невядомага адрасата (7 чэрвеня 1920)|Ліст да невядомага адрасата]] ''(7 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Яўгена Ладнова (11 чэрвеня 1920)|Ліст да Яўгена Ладнова]] ''(11 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да міністра замежных справаў Літвы (21 чэрвеня 1920)|Ліст да міністра замежных справаў Літвы]] ''(21 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Кастуся Езавітава (31 ліпеня 1920)|Ліст да Кастуся Езавітава]] ''(31 ліпеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Аляксандра Вальковіча (31 ліпеня 1920)|Ліст да Аляксандра Вальковіча]] ''(31 ліпеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Лявона Зайца (2 жніўня 1920)|Ліст да Лявона Зайца]] ''(2 жніўня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Яўгена Ладнова (3 жніўня 1920)|Ліст да Яўгена Ладнова]] ''(3 жніўня 1920)'' *[[Тэлеграма Старшыні Рады Міністраў БНР Вярхоўнай Радзе Лігі Нацый|Тэлеграма Вярхоўнай Радзе Лігі Нацый]] ''(16 ліпеня 1922)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Пётры Крачэўскага (20 красавіка 1923)|Ліст да Пётры Крачэўскага]] ''(20 красавіка 1923)'' *[[Ліст да рэдактара "Эхо" (Aidas)]] ''(1924)'' *[[Ліст да старшыні французкай Лігі Абароны правоў Чалавека і Грамадзяніна (Ластоўскі)|Ліст да старшыні французкай Лігі Абароны правоў Чалавека і Грамадзяніна]] ''(25 студзеня 1927)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага ў рэдакцыю газэты «Савецкая Беларусь» (1928)|Ліст]] у рэдакцыю газэты «Савецкая Беларусь» ''(1928)'' === Лісты да аўтара === * [[Ліст да п. В.Ластоўскага|Ліст]] [[Аўтар:Максім Багдановіч|Максіма Багдановіча]] * [[Вацлаву Ластоўскаму (Гарун)|Ліст]] [[Аўтар:Алесь Гарун|Аляксандра Прушынскага]] ''(30 кастрычніка 1912)'' * [[Ліст Зігфрыда Мееровіца да Вацлава Ластоўскага|Ліст]] [[Аўтар:Зігфрыд Мееровіц|Зігфрыда Мееровіца]] ''(28 красавіка 1920)'' *[[Ліст Янкі Чарапука да Вацлава Ластоўскага (29 красавіка 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Янка Чарапук|Янкі Чарапука]] ''(29 красавіка 1920)'' *[[Ліст Дамініка Сямашкі да Вацлава Ластоўскага|Ліст]] [[Аўтар:Дамінік Сямашка|Дамініка Сямашкі]] ''(2 траўня 1920)'' *[[Ліст Пётры Крачэўскага да Вацлава Ластоўскага (24 траўня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Пётра Крачэўскі|Пётры Крачэўскага]] ''(24 траўня 1920)'' *[[Ліст Клаўдзія Дуж-Душэўскага да Вацлава Ластоўскага (24 траўня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Клаўдзій Дуж-Душэўскі|Клаўдзія Дуж-Душэўскага]] ''(24 траўня 1920)'' *[[Ліст Міхаіла Кахановіча да Вацлава Ластоўскага (27 траўня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Міхаіл Кахановіч|Міхася Кахановіча]] ''(27 траўня 1920)'' *[[Запіска Кастуся Езавітава Вацлаву Ластоўскаму|Запіска]] [[Аўтар:Кастусь Езавітаў|Кастуся Езавітава]] ''(імаверна, канец красавіка 1920)'' *[[Ліст Шарля Можа да Вацлава Ластоўскага і Кастуся Езавітава (1 чэрвеня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Шарль Мож|Шарля Можа]] ''(1 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Міхася Маркевіча да Вацлава Ластоўскага (4 чэрвеня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Міхась Маркевіч|Міхася Маркевіча]] ''(4 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Палуты Бадуновай да Вацлава Ластоўскага (6 чэрвеня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Палута Бадунова|Палуты Бадуновай]] ''(6 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Васіля Захаркі да Вацлава Ластоўскага (16 чэрвеня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Васіль Захарка|Васіля Захаркі]] ''(16 чэрвеня 1920)'' *[[Запіска Кастуся Езавітава Вацлаву Ластоўскаму (17 чэрвеня 1920)|Запіска]] Кастуся Езавітава ''(17 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Васіля Захаркі да Вацлава Ластоўскага (21 чэрвеня 1920)|Ліст]] Васіля Захаркі ''(21 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Янкі Чарапука да Вацлава Ластоўскага (21 чэрвеня 1920)|Ліст]] Янкі Чарапука ''(21 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Антона Аўсяніка да Вацлава Ластоўскага (23 чэрвеня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Антон Аўсянік|Антона Аўсяніка]] ''(23 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Клаўдзія Дуж-Душэўскага да Вацлава Ластоўскага (24 чэрвеня 1920)|Ліст]] Клаўдзія Дуж-Душэўскага ''(24 чэрвеня 1920)'' *[[Запіска Аляксандра Вальковіча Вацлаву Ластоўскаму|Запіска]] [[Аўтар:Аляксандр Вальковіч|Аляксандра Вальковіча]] ''(28 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Яўгена Ладнова да Вацлава Ластоўскага (12 ліпеня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Яўгена Ладноў|Яўгена Ладнова]] ''(12 ліпеня 1920)'' *[[Ліст Кастуся Езавітава да Вацлава Ластоўскага (13 ліпеня 1920)|Ліст]] Кастуся Езавітава ''(13 ліпеня 1920)'' *[[Ліст Кузьмы Цярэшчанкі да Вацлава Ластоўскага (15 ліпеня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Кузьма Цярэшчанка|Кузьмы Цярэшчанкі]] ''(15 ліпеня 1920)'' *[[Ліст Яўхіма Бялевіча да Вацлава Ластоўскага (15 ліпеня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Яўхім Бялевіч|Яўхіма Бялевіча]] ''(ліпень 1920)'' *[[Запіска Кузьмы Войткі Вацлаву Ластоўскаму|Запіска]] [[Аўтар:Кузьма Войтка|Кузьмы Войткі]] ''(16 ліпеня 1920)'' *[[Ліст Алега Васількоўскага да Вацлава Ластоўскага (30 ліпеня 1920)|Ліст]] [[Аўтар:Алег Васількоўскі|Алега Корчак-Крыніцы-Васількоўскага]] ''(30 ліпеня 1920)'' *[[Ліст Антона Аўсяніка да Вацлава Ластоўскага (31 ліпеня 1920)|Ліст]] Антона Аўсяніка ''(31 ліпеня 1920)'' *[[Ліст Пётры Крачэўскага да Вацлава Ластоўскага (2 жніўня 1920)|Ліст]] Пётры Крачэўскага ''(2 жніўня 1920)'' *[[Ліст Антона Аўсяніка да Вацлава Ластоўскага (5 жніўня 1920)|Ліст]] Антона Аўсяніка ''(5 жніўня 1920)'' *[[Ліст Антона Аўсяніка да Вацлава Ластоўскага (9 жніўня 1920)|Ліст]] Антона Аўсяніка ''(9 жніўня 1920)'' *[[Ліст Кастуся Езавітава да Вацлава Ластоўскага (13 жніўня 1920)|Ліст]] Кастуся Езавітава ''(13 жніўня 1920)'' *[[Ліст Кастуся Езавітава да Вацлава Ластоўскага (14 жніўня 1920)|Ліст]] Кастуся Езавітава ''(14 жніўня 1920)'' *[[Справаздача шэфа Дыпляматычнай Місіі БНР у Бэрліне (14 жніўня 1920)|Справаздача шэфа Дыпляматычнай Місіі БНР у Бэрліне]] ''(14 жніўня 1920)'' *[[Ліст Яўгена Ладнова да Вацлава Ластоўскага (16 жніўня 1920)|Ліст]] Яўгена Ладнова ''(16 жніўня 1920)'' *[[Ліст Пётры Крачэўскага да Вацлава Ластоўскага (17 жніўня 1920)|Ліст]] Пётры Крачэўскага ''(17 жніўня 1920)'' *[[Ліст патрыярха Ціхана да Вацлава Ластоўскага (1922)|Ліст]] патрыяарха [[Аўтар:Ціхан (патрыярх Маскоўскі)|Ціхана]] ''(1922)'' == Дакуманты == *[[Заява беларускай дэлегацыі ў Стакгольме (1916)|Заява беларускай дэлегацыі ў Стакгольме]] ''(1916)'' *[[Адказ на ліст Саюзу вызваленьня Ўкраіны|Адказ на ліст Саюзу вызваленьня Ўкраіны]] ''(1916)'' *[[Мэморыя прадстаўнікоў Беларусі на ІІІ канфэрэнцыі народаў|Мэмарандум прадстаўнікоў Беларусі у Лязані]] ''(27 чэрвеня 1916)'' *[[Заява Беларускага Прадстаўніцтва ў Літоўскай Тарыбе (27 чэрвеня 1919)|Заява Беларускага Прадстаўніцтва ў Літоўскай Тарыбе]] Камісіі ў апрацаваньні закону аб выбарах ува Ўстаноўчы Сойм ''(27 чэрвеня 1919)'' *[[Заява Беларускага Прадстаўніцтва ў Літоўскай Тарыбе (7 ліпеня 1919)|Заява Беларускага Прадстаўніцтва ў Літоўскай Тарыбе]] Старшыні Рады Міністраў Літвы ''(27 чэрвеня 1919)'' *[[Грамата Ўраду БНР аб пацьверджаньні паўнамоцтваў Вайскова-Дыпляматычнай Місіі БНР пры Ўрадах Латвіі і Эстоніі]] ''(5 красавіка 1920)'' *[[Грамата Ўраду БНР аб прызнаньні незалежнасьці Эстонскай Рэспублікі]] ''(7 красавіка 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да Міністэрства замежных справаў Літвы|Ліст да Міністэрства замежных справаў Літвы]] ''(17 красавіка 1920)'' *[[Упаўнаважаньне РНМ БНР дэлегата Міністэрства замежных справаў БНР Янкі Чарапука на вядзеньне перамоваў з РСФСР|Упаўнаважаньне Янкі Чарапука на вядзеньне перамоваў з РСФСР]] ''(24 красавіка 1920)'' *[[Нота РНМ БНР народнаму камісару міжнародных справаў РСФСР (25 красавіка 1920)|Нота народнаму камісару міжнародных справаў РСФСР]] ''(25 красавіка 1920)'' *[[Грамата РНМ БНР аб прызначэньні Яўгена Ладнова старшынёй беларускай дэлегацыі ў Парыжы]] ''(29 траўня 1920)'' *[[Грамата РНМ БНР аб даручэньні Васілю Захарку зрабіць і атрымаць грашовую пазыку ад РСФСР]] ''(2 чэрвеня 1920)'' *[[Ліст Вацлава Ластоўскага да міністра замежных справаў Літвы (21 чэрвеня 1920)|Ліст да міністра замежных справаў Літвы]] ''(21 чэрвеня 1920)'' *[[Грамата РНМ БНР аб прызначэньні Алега Васількоўскага ваенна-дыпляматычным прадстаўніком БНР у Фінляндыі]] ''(25 чэрвеня 1920)'' *[[Пасьведчаньне РНМ БНР Паўла Вэнта]] ''(25 чэрвеня 1920)'' *[[Наказ РНМ БНР Вэнту, Васількоўскаму, Эльвэнгрэну і Чарапуку]] ''(25 чэрвеня 1920)'' *[[Цыркуляр РНМ БНР Янку Чарапуку]] ''(25 чэрвеня 1920)'' *[[Наказ РНМ БНР Надзвычайнай Дыпляматычнай Місіі БНР у Маскву]] ''(чэрвень 1920)'' *[[Грамата РНМ БНР аб даручэньні Кастусю Езавітаву ўступіць у перамовы зь Літвой аб прызнаньні незалежнасьці Беларусі]] ''(29 ліпеня 1920)'' *[[Грамата РНМ БНР аб даручэньні Аляксандру Галавінскаму ўступіць у перамовы зь Літвой аб прызнаньні незалежнасьці Беларусі]] ''(29 ліпеня 1920)'' *[[Грамата РНМ БНР аб даручэньні Кастусю Езавітаву зрабіць і атрымаць грашовую пазыку ад Літвы]] ''(29 ліпеня 1920)'' *[[Ліст РНМ БНР да міністра замежных справаў Літвы]] ''(29 ліпеня 1920)'' *[[Пасьведчаньне РНМ БНР Янкі Чарапука]] ''(29 ліпеня 1920)'' *[[Мэмарандум РНМ БНР Прэзыдыюму Канфэрэнцыі Балтыйскіх Дзяржаваў (29 ліпеня 1920)|Мэмарандум РНМ БНР Прэзыдыюму Канфэрэнцыі Балтыйскіх Дзяржаваў]] ''(29 ліпеня 1920)'' *[[Нота РНМ БНР з нагоды падпісаньня мірнай дамовы паміж Літвы і РСФСР]] ''(31 ліпеня 1920)'' *[[Мэмарандум Ураду БНР міністрам замежных справаў Польшчы, Фінляндыі, Эстоніі, Латвіі Літвы]] ''(1 жніўня 1920)'' *[[Мэмарандум РНМ БНР Прэзыдыюму Канфэрэнцыі Балтыйскіх Дзяржаваў (12 жніўня 1920)|Мэмарандум РНМ БНР Прэзыдыюму Канфэрэнцыі Балтыйскіх Дзяржаваў]] ''(12 жніўня 1920)'' *[[Акт аб каардынацыі дзяржаўнай працы]] ''(16 жніўня 1920)'' *[[Ліст РНМ БНР да народнага камісара замежных справаў РСФСР (12 жніўня 1920)|Ліст РНМ БНР да народнага камісара замежных справаў РСФСР]] ''(12 жніўня 1920)'' *[[Нота РНМ БНР Урадам РСФСР і Польшчы]] ''(20 жніўня 1920)'' *[[Супольны пратэст Дэлегацыяў БНР і ЗУНР супраць Рыскай дамовы]] ''(8 кастрычніка 1920)'' *[[Ліст Ураду БНР да Яўгена Петрушэвіча (22 кастрычніка 1920)|Ліст Ураду БНР да Яўгена Петрушэвіча]] ''(22 кастрычніка 1920)'' *[[Дэклярацыя ўраду БНР (25 сакавіка 1921)|Дэклярацыя ўраду БНР на трэцюю гадаўшчыну абвешчаньня незалежнасьці Беларусі]] ''(25 сакавіка 1921)'' *[[Дэклярацыя ўраду БНР (25 сакавіка 1922)|Дэклярацыя ўраду БНР на чацьвертую гадаўшчыну абвешчаньня незалежнасьці Беларусі]] ''(25 сакавіка 1922)'' *[[Рэзалюцыя зьезду нацыянальнасьцяў у Жэнэве (1923)|Рэзалюцыя зьезду нацыянальнасьцяў у Жэнэве]] ''(25 верасьня 1923)'' *[[Покліч да цывілізаванага сьвету]] ''(5 жніўня 1924)'' *[[Мэмор’ял у справе беларускіх зямель пад Польшчай]] ''(1 верасьня 1924)'' *[[Мэмарандум Вацлава Ластоўскага кардыналу Гаспары|Мэмарандум Вацлава Ластоўскага кардыналу Гаспары]] ''(7 красавіка 1925)'' * [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/278/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 8 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/278|№278 (2170)]]}} === Асабістыя запісы === *[[Склад Рады БНР на пасяджэньні 13 сьнежня 1919|Склад Рады БНР на паседжаньні 13 сьнежня 1919]] ''(невядома; імаверна, сьнежань 1919)'' *[[Нататкі Вацлава Ластоўскага пра межы Беларусі|Нататкі пра межы Беларусі]] ''(невядома)'' === Зьвязаныя дакуманты === *[[Пратакол ініцыятыўнай групы па сазыву ў Рызе Беларускай Канфэрэрацыі (18 красавіка 1920)|Пратакол ініцыятыўнай групы па сазыву ў Рызе Беларускай Канфэрэрацыі]] ''(18 красавіка 1920)'' *[[Пратакол № 1 Арганізацыйнага Бюро па скліканьні Беларускай Дзяржаўнай Канфэрэнцыі]] ''(25 красавіка 1920)'' *[[Пратакол № 2 Арганізацыйнага Бюро па скліканьні Беларускай Дзяржаўнай Канфэрэнцыі]] ''(25 траўня 1920)'' *[[Пратакол № 3 Арганізацыйнага Бюро па скліканьні Беларускай Дзяржаўнай Канфэрэнцыі]] ''(травень 1920)'' *[[Пратакол Нарады Прэзыдыюму Рады БНР і РНМ БНР у Рызе]] ''(30-31 траўня 1920)'' *[[Рэзалюцыя канфэрэнцыі БПСР аб даверы палітыцы Ўраду Вацлава Ластоўскага]] ''(31 траўня 1920)'' *[[Рэзалюцыя канфэрэнцыі БПСФ аб даверы палітыцы Ўраду Вацлава Ластоўскага]] ''(31 траўня 1920)'' *[[Пратакол конфэрэнцыі беларускай дзяржаўных і грамадзкіх дзеячоў у Рызе]] ''(1 чэрвеня 1920)'' *[[Рэзалюцыя Беларускага Сялянскага Саюзу у справе Камітэту Паняволеных Польшчай Нацый|Рэзалюцыя Беларускага Сялянскага Саюзу у справе „Камітэту Паняволеныхъ Польшчай Націй“]] ''(30 жніўня 1924)'' == Пераклады == '''Прыпавесьці''' * ''[[Аўтар:Эдуард Доўвес Дэкер|Мультатулі]]''. [[Два браты (Дэкер/Ластоўскі)|Два браты]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 24 Сакавіка (Марца) 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/12|№12]]}} * ''[[Аўтар:Эдуард Доўвес Дэкер|Мультатулі]]''. [[Сястра і браты (Дэкер/Ластоўскі)|Сестра і браты]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 9 (22) Чэрвеня 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/23|№23]]}} * ''[[Аўтар:Эдуард Доўвес Дэкер|Multatuli]]''. [[Rataj (Дэкер/Ластоўскі)|Rataj]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Homan]]. — 17 listapada 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/80|№80]]}} '''Апавяданьні''' * [[Сіла языка]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 6 Студня (Январа) 1911. — [[Наша Ніва (1906)/1911/1|№1]]}} * [[Дудар (Пшэрва-Тэтмаер/Ластоўскі)|Дудар]] ([[Аўтар:Казімеж Пшэрва-Тэтмаер|Казімер Тэтмаер]]; 1913) * [[Страхапалох]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 24 кастрычніка 1916. — [[Гоман (1916)/1916/72|№72]]}} * [[П’яўка Біля Купэра]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 28 лістапада—8 сьнежня 1916. — [[Гоман (1916)/1916/83|№83]]—[[Гоман (1916)/1916/86|86]]}} * ''[[Аўтар:Джозеф Рэдзьярд Кіплінг|Кіплінг, Р]]''. [[На паліцэйскай варце (Кіплінг/Ластоўскі)|На паліцейскай варце]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 5—14 студня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/2|№2 (94)]]—[[Гоман (1916)/1917/4|4 (96)]]}} *Кіплінг, Дж. Р. [[Мы ўсе трое — адно]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} * {{Скан|[[Сьпевак Блондэль (1923)|Сьпевак Блондэль]]|Сьпевак Блондэль (1923).pdf}}. {{Fine|Коўна: Выданьне Міністэрства Беларускіх Спраў ў Літве, 1923}} '''Казкі''' * ''[[Аўтар:Ганс Крысціян Андэрсен|Andreson, H. C]]''. [[Сьвінапас (Андэрсен/Ластоўскі)|Świnapas]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 15—22 śniežnia 1916. — [[Гоман (1916)/1916/88|№88]]—[[Гоман (1916)/лацінка/1916/90|№90]]}} * ''[[Аўтар:Ганс Крысціян Андэрсен|Андэрсэн, Г. Х]]''. [[Каралеўна на гарошыне (Андэрсен/Ластоўскі)|Каралеўна на гарошыні]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 26 студня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/8|№8 (100)]]}} *''Андэрсэн, Г. Х''. {{Скан|[[Казкі (1923)|Казкі]]|Ластоўскі Андэрсэн.pdf}}. {{Fine|Коўна: Міністэрства Беларускіх Спраў у Літве, 1923}} '''Аповесьці''' *[[Індыйская аповесьць]] (1926) '''Вершы''' * [[Аўтар:Мікеланджэла Буанароці|Буанароці, М]]. [[З Мікеля Анджэльле]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Лістапад 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/5|№5]]}} *[[Лесаўчыкі]] ([[Аўтар:Самуэль Твардоўскі|Самуэль Твардоўскі]]; 1923) *[[Борывой]] ([[Аўтар:Аляксей Талстой|Аляксей Талстой]]; 1923) * ''Талстой, А''. [[Чужое гора]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Сьнежань 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/6|№6]]}} *[[Найміт на небе]] (фальклёр; 1924) *[[Песьні песьняў (Саламон/Ластоўскі)|Песьні песьняў]] ([[Аўтар:Саламон|Саламон]]; 1926) '''Вершы ў прозе''' *''[[Аўтар:Казімеж Пшэрва-Тэтмаер|Тэтмаер, К]]''. [[Спаміны (Пшэрва-Тэтмаер/Ластоўскі)|Спаміны]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 серпня 1910. — [[Наша Ніва (1906)/1910/35|№35]]}} * ''[[Аўтар:Рабіндранат Тагор|Тагор, Р]]''. [[Нарысы]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Ліпень 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/2|№2]]}} * ''[[Аўтар:Б. Мэон|Мэон, Б]]''. [[Аб справядлівасьці]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} * ''[[Аўтар:Оскар Уайльд|Уайльд, О]]''. [[Вучыцель]] // {{Fine|[[Крывіч (часопіс)|Крывіч]]. — Верасень—кастрычнік 1923. — [[Крывіч (часопіс)/1923/4|№4]]}} '''П’есы''' * ''[[Аўтар:Эліза Ажэшка|Ажэшка, Э]]''. {{Скан|[[У зімовы вечар (1910)|У зімовы вечар]]|У зімовы вечар (1910).pdf}}. {{Fine|Пецярбург: „Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ“, 1910}} == Кнігапіс == * {{Скан|[[Кароткая гісторыя Беларусі (1910, кірыліца)|Кароткая гісторыя Беларусі]]|Кароткая гісторыя Беларусі.pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня Марціна Кухты, 1910}} * {{Скан|[[Karotkaja historyja Biełarusi (1910)|Karotkaja historyja Biełarusi]]|Karotkaja historyja Biełarusi (1910).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Drukarnia Marcina Kuchty, 1910}} * {{Скан|[[Прыгоды Панаса і Тараса (1912)|Прыгоды Панаса і Тараса]]|Прыгоды Панаса і Тараса (1912).pdf}}. {{Fine|Пинскъ: Типографія „Прогрессъ“, 1912}} * {{Скан|[[Pieršaja čytanka (1916)|Pieršaja čytanka]]|Pieršaja čytanka (1916).pdf}}. {{Fine|Wilnia: W. Łastoŭski, 1916}} * {{Скан|[[Rodnyje ziernaty (1916)|Rodnyje ziernaty]]|Rodnyje ziernaty (1916).pdf}}. Knižyca dla šjilnaho čytańnia. {{Fine|Wilnia: Drukarnia biełaruskaj časopisi „Homan“, 1916}} * {{Скан|[[Wypisy z biełaruskaj literatury (1916)|Wypisy z biełaruskaj literatury. Čaść I]]|Wypisy z biełaruskaj literatury. Čaść I (1918).pdf}}. {{Fine|Wilnia: W. Łastoŭski, 1918}} * {{Скан|[[Niezabudka (1918)|Niezabudka]]|Niezabudka. Pieršaja paśla lemantara čytanka (1918).pdf}}. {{Fine|Wilnia: W. Łastoŭski, 1918}} * {{Скан|[[Siejbit (1918)|Siejbit]]|Siejbit (1918).pdf}}. {{Fine|Wilnia: W. Łastoŭski, 1918}} * Kaliś i ciapier. {{Fine|Wilnia, 1918}} * Niedaćwiety. {{Fine|Wilnia, 1918}} * {{Скан|[[Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod]]|Biełaruski Kalendar Swajak na 1919 hod (1919).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwo W. Łastoŭskaho, 1919}} * Што трэба ведаць кожнаму беларусу? // Што трэба ведаць кожнаму беларусу. Менск: «Вольная Беларусь», 1918 * {{Скан|[[Što treba wiedać koždamu Biełarusu? (1918)|Što treba wiedać koždamu Biełarusu?]]|Što treba wiedać koždamu Biełarusu? (1918).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwo W. Łastoŭskaho, 1918}} * {{Скан|[[Prypieŭki (1918)|Prypieŭki]]|Prypieŭki (1918).pdf}}. {{Fine|Wilnia: W. Łastoŭski, 1918}} * В. Ластоўскі, [[Аўтар:Клаўдзій Дуж-Душэўскі|К. Дуж-Душэўскі]]. Слоўнік геаметрычных і трыганаметрычных тэрмінаў і сказаў: (расійска-беларускі і беларуска-расійскі). {{Fine|Коўна: Міністэрства Беларускіх Спраў у Літве, 1923}} * {{Скан|[[Падручны расійска-крыўскі (беларускі) слоўнік (1924)|Падручны расійска-крыўскі (беларускі) слоўнік]]|Vacłaŭ Łastoŭski. Padručny rasijska-kryŭski (bełaruski) słoŭnik (1924).pdf}}. {{Fine|Коўна: Міністэрства Беларускіх Спраў у Літве, 1924}} * {{Скан|[[Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі]]|Ластоўскі В. Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі.pdf}}. {{Fine|Коўна: Міністэрства Беларускіх Спраў у Літве, 1926}} * Што трэба ведаць кажнаму беларусу? {{Fine|Менск: Выдавецтва падручнікаў і літаратуры для моладзі, 1943}} * В. Ластоўскі, [[Аўтар:Язэп Найдзюк|Я. Найдзюк]]. Што трэба ведаць кажнаму беларусу? {{Fine|Бэрлін, 1944}} * {{Скан|[[Прыгоды Панаса і Тараса (1944)|Прыгоды Панаса і Тараса]]|Прыгоды Панаса і Тараса (1944).pdf}}. {{Fine|Бэрлін, 1944}} * {{Скан|[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]|Лябірынты (1944).pdf}}. {{Fine|Бэрлін, 1944}} * Творы. Мюнхэн, 1956 * Успаміны пра нашаніўскі перыяд * [[Кароткая энцыклапедыя старасьвеччыны]], Мінск: В. Хурсік, 2003 === Пераклады === * ''[[У зімовы вечар (Ажэшка/Ластоўскі)]] * ''[[Аўтар:Ганс Крысціян Андэрсен|Андэрсэн, Г. Х]]''. {{Скан|[[Казкі (1923)|Казкі]]|Ластоўскі Андэрсэн.pdf}}. {{Fine|Коўна: Міністэрства Беларускіх Спраў у Літве, 1923}} == Пад рэдакцыяй == *«[[Вянок]]» (Вільня, 1913) *«[[Homan]]» (Вільня, 1916—1918) *«[[Krywičanin]]» (Вільня, кастрычнік 1918) *«[[Крывіч]]» (Коўна, 1923—1927) === Выданьні іншых аўтараў === *«[[Смык беларускі (1918)|Смык беларускі]]» (Вільня, 1918) *«[[Дудка беларуская (1918)|Дудка беларуская]]» (Вільня, 1918) *«[[Скрыпка беларуская (1918)|Скрыпка беларуская]]» (Вільня, 1918) == Зьвязанае == * ''Адзін з „парнасьнікоў“''. [[Чаму плачэ песьня наша?|Чаму плачэ песьня наша? (Атказ Юрцы Верашчаку)]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 Ліпня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/30|№30]]}} * [[Ешчэ аб сплачываньню доўгу]] ([[Аўтар:Лявон Гмырак|Лявон Гмырак]]; 1913) * [[«Крывіч»]] ([[Аўтар:Уладзімір Самойла|Уладзімір Самойла]]; 1924) * [[Канец «Ураду Ластоўскага»]] ([[Аўтар:Арсень Паўлюкевіч|Арсень Паўлюкевіч]]; 1925) * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/Б/Власт|Власт]] == Прысьвячэньні == *[[А як нам зоркі загаснуць…]] * [[Песьня званара]] ([[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]; 1909, публікацыя 1910) * [[Дудар (Янка Купала)|Дудар]] (Янка Купала; 1910) *[[Čyžyk biełaruski (1912)/Joj|Joj]] *[[Чараўнік (Бядуля)]] * [[Дудар (Мадэст Яцкевіч)|Дудар]] ([[Аўтар:Мадэст Яцкевіч|Мадэст Яцкевіч]]; 1919) == Літаратура == *[http://slounik.org/81138.html Ластоўскі Вацлаў] // Беларускія пісьменнікі (1917—1990) *[http://slounik.org/32071.html Ластоўскі Вацлаў] // Беларускі нацыяналізм. Даведнік. *[http://slounik.org/120602.html Ластоўскі Вацлаў] // Разгром нацыянальнага руху ў Беларусі. *[http://www.knihi.com/pytanni/103.html 103. Хто такі Вацлаў Ластоўскі?] // 150 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі. *[[Аляксандар Пашкевіч]]. [http://arche.by/by/8/30/287/ Вільня ці Менск? Трагічны выбар Вацлава Ластоўскага] // ARCHE Пачатак, 9 студзеня 2009. *Łastoŭski, Vacłaŭ //Гістарычны слоўнік Беларусі (1998). {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Філолагі]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Нацыяналісты]] [[Катэгорыя:Масоны]] [[Катэгорыя:Выдаўцы]] [[Катэгорыя:Ілюстратары]] [[Катэгорыя:Педагогі]] [[Катэгорыя:Беларуская сацыялістычная грамада]] [[Катэгорыя:Беларуская Народная Рэспубліка]] [[Катэгорыя:Літоўская Рэспубліка (1918—1940)]] [[Катэгорыя:Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 4wtynigulycw8ad066djqicwhfw9srj 10 9254 284531 284330 2026-05-04T20:02:55Z Gleb Leo 2440 284531 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> jkret6a9wcdfum7i57cl7x00p715zgt 284560 284531 2026-05-05T06:25:43Z Gleb Leo 2440 284560 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> shpxplzgkghn8xoogtpf0w903w61av1 10 9260 284532 282887 2026-05-04T20:11:51Z Gleb Leo 2440 284532 wikitext text/x-wiki :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFA0A0" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту|Патрэбнае распазнаванне тэксту]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFE867" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы|Патрэбная вычытка]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#AFAFFF" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі|‎Гатовая да супастаўлення і падзелу]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#90FF90" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы|Вычытаныя, але патрабуюць праверкі]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#00137F" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы‎|Правераныя]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы}}}}) <hr/> Калі ласка, перад вычытваннем азнаёмцеся з [[Вікікрыніцы:Дапамога#Афармленьне_індэксаў|парадамі]] да гэтага. <div class="center">'''Вычытваецца цяпер'''</div> На дадзены момант на Вікікрыніцах вычытваюцца наступныя буйныя творы, з якімі Вы б маглі дапамагчы: * Бѣлорусскій сборникъ. {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3|Выпускъ 3]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf}} [[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Еўдакіма Раманава]] (1887) * {{Скан|[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]|Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf}} [[Аўтар:Карусь Каганец|Каруся Кастравіцкага]] і С. Шаўлоўскага (1907) * {{Скан|[[Веснаход (1924)|Веснаход]]|Веснаход (1924).pdf}} [[Аўтар:Міхась Чарот|Міхася Чарота]] (1924) * {{Скан|[[Салавей (1928)|Салавей]]|Салавей (1928).pdf}} [[Аўтар:Ілары Барашка|Іларыя Барашкі]] (1928) * {{Скан|[[Рыгор Галота (1920) (1929)|Рыгор Галота (1920)]]|Рыгор Галота (1920) (1929).pdf}} [[Аўтар:Ілары Барашка|Іларыя Барашкі]] (1929) * {{Скан|[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]|Вязьмо (1932).pdf}} [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхася Зарэцкага]] (1932) * {{Скан|[[Гоман зарніц (1932)|Гоман зарніц]]|Гоман зарніц (1932).pdf}} [[Аўтар:Цішка Гартны|Цішкі Гартнага]] (1932) <div class="center">'''Варта праверыць'''</div> Ніжэйпададзеныя творы варта праверыць. Магчыма, там ёсць памылкі друку, дапушчаныя ў часе вычытвання. * {{Скан|[[Географія Эўропы (1924)/Заходняя Эўропа|Географія Эўропы, Заходняя Эўропа]]|Географія Эўропы Заходняя Эўропа.pdf}} [[Аўтар:Мікалай_Азбукін|Мікалай Азбукін]] (1924) * {{Скан|[[Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930)|Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu]]|Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930).pdf}} [[Аўтар:Вінцэнт_Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]] (1922) * {{Скан|[[Географія Беларусі (1922)|Географія Беларусі]]|Географія Беларусі.pdf}} [[Аўтар:Аркадзь_Смоліч|Аркадзь Смоліч]] (1922) * {{Скан|[[Апошні з магікан (1940)|Апошні з магікан]]|Апошні з магікан.pdf}} [[Аўтар:Джэймс_Фенімар_Купер|Джэймс Фенімар Купер]] (1966) <noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> kg7hm1glr63pz5cqqx50e2t7mc0tskk 284533 284532 2026-05-04T20:19:55Z Gleb Leo 2440 284533 wikitext text/x-wiki :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFA0A0" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту|Патрэбнае распазнаванне тэксту]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFE867" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы|Патрэбная вычытка]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#AFAFFF" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі|‎Гатовая да супастаўлення і падзелу]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#90FF90" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы|Вычытаныя, але патрабуюць праверкі]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#00137F" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы‎|Правераныя]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы}}}}) <hr/> Калі ласка, перад вычытваннем азнаёмцеся з [[Вікікрыніцы:Дапамога#Афармленьне_індэксаў|парадамі]] да гэтага. <div class="center">'''Вычытваецца цяпер'''</div> На дадзены момант на Вікікрыніцах вычытваюцца наступныя буйныя творы, з якімі Вы б маглі дапамагчы: * Бѣлорусскій сборникъ. {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3|Выпускъ 3]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf}} [[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Еўдакіма Раманава]] (1887) * {{Скан|[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]|Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf}} [[Аўтар:Карусь Каганец|Каруся Кастравіцкага]] і С. Шаўлоўскага (1907) * {{Скан|[[Веснаход (1924)|Веснаход]]|Веснаход (1924).pdf}} [[Аўтар:Міхась Чарот|Міхася Чарота]] (1924) * {{Скан|[[Салавей (1928)|Салавей]]|Салавей (1928).pdf}} [[Аўтар:Ілары Барашка|Іларыя Барашкі]] (1928) * {{Скан|[[Рыгор Галота (1929)|Рыгор Галота (1920)]]|Рыгор Галота (1920) (1929).pdf}} [[Аўтар:Ілары Барашка|Іларыя Барашкі]] (1929) * {{Скан|[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]|Вязьмо (1932).pdf}} [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхася Зарэцкага]] (1932) * {{Скан|[[Гоман зарніц (1932)|Гоман зарніц]]|Гоман зарніц (1932).pdf}} [[Аўтар:Цішка Гартны|Цішкі Гартнага]] (1932) <div class="center">'''Варта праверыць'''</div> Ніжэйпададзеныя творы варта праверыць. Магчыма, там ёсць памылкі друку, дапушчаныя ў часе вычытвання. * {{Скан|[[Географія Эўропы (1924)/Заходняя Эўропа|Географія Эўропы, Заходняя Эўропа]]|Географія Эўропы Заходняя Эўропа.pdf}} [[Аўтар:Мікалай_Азбукін|Мікалай Азбукін]] (1924) * {{Скан|[[Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930)|Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu]]|Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930).pdf}} [[Аўтар:Вінцэнт_Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]] (1922) * {{Скан|[[Географія Беларусі (1922)|Географія Беларусі]]|Географія Беларусі.pdf}} [[Аўтар:Аркадзь_Смоліч|Аркадзь Смоліч]] (1922) * {{Скан|[[Апошні з магікан (1940)|Апошні з магікан]]|Апошні з магікан.pdf}} [[Аўтар:Джэймс_Фенімар_Купер|Джэймс Фенімар Купер]] (1966) <noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> qrp6nal71305wtugu7515i55xy4u6jq 284561 284533 2026-05-05T06:26:11Z Gleb Leo 2440 284561 wikitext text/x-wiki :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFA0A0" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту|Патрэбнае распазнаванне тэксту]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFE867" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы|Патрэбная вычытка]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#AFAFFF" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі|‎Гатовая да супастаўлення і падзелу]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#90FF90" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы|Вычытаныя, але патрабуюць праверкі]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#00137F" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы‎|Правераныя]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы}}}}) <hr/> Калі ласка, перад вычытваннем азнаёмцеся з [[Вікікрыніцы:Дапамога#Афармленьне_індэксаў|парадамі]] да гэтага. <div class="center">'''Вычытваецца цяпер'''</div> На дадзены момант на Вікікрыніцах вычытваюцца наступныя буйныя творы, з якімі Вы б маглі дапамагчы: * Бѣлорусскій сборникъ. {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3|Выпускъ 3]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf}} [[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Еўдакіма Раманава]] (1887) * {{Скан|[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]|Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf}} [[Аўтар:Карусь Каганец|Каруся Кастравіцкага]] і С. Шаўлоўскага (1907) * {{Скан|[[Веснаход (1924)|Веснаход]]|Веснаход (1924).pdf}} [[Аўтар:Міхась Чарот|Міхася Чарота]] (1924) * {{Скан|[[Салавей (1928)|Салавей]]|Салавей (1928).pdf}} [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрка Бядулі]] (1928) * {{Скан|[[Рыгор Галота (1929)|Рыгор Галота (1920)]]|Рыгор Галота (1920) (1929).pdf}} [[Аўтар:Ілары Барашка|Іларыя Барашкі]] (1929) * {{Скан|[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]|Вязьмо (1932).pdf}} [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхася Зарэцкага]] (1932) * {{Скан|[[Гоман зарніц (1932)|Гоман зарніц]]|Гоман зарніц (1932).pdf}} [[Аўтар:Цішка Гартны|Цішкі Гартнага]] (1932) <div class="center">'''Варта праверыць'''</div> Ніжэйпададзеныя творы варта праверыць. Магчыма, там ёсць памылкі друку, дапушчаныя ў часе вычытвання. * {{Скан|[[Географія Эўропы (1924)/Заходняя Эўропа|Географія Эўропы, Заходняя Эўропа]]|Географія Эўропы Заходняя Эўропа.pdf}} [[Аўтар:Мікалай_Азбукін|Мікалай Азбукін]] (1924) * {{Скан|[[Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930)|Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu]]|Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930).pdf}} [[Аўтар:Вінцэнт_Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]] (1922) * {{Скан|[[Географія Беларусі (1922)|Географія Беларусі]]|Географія Беларусі.pdf}} [[Аўтар:Аркадзь_Смоліч|Аркадзь Смоліч]] (1922) * {{Скан|[[Апошні з магікан (1940)|Апошні з магікан]]|Апошні з магікан.pdf}} [[Аўтар:Джэймс_Фенімар_Купер|Джэймс Фенімар Купер]] (1966) <noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> qgxxhvjtdxqk6pp8xip95cutrbw62az 0 12052 284515 49945 2026-05-04T15:19:58Z EmausBot 725 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Шляхам Змаганьня (1935)/Шляхам змаганьня]] 284515 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шляхам Змаганьня (1935)/Шляхам змаганьня]] fbpaarcuo6jjnitx13pqa0v2ts6zkkg 0 12413 284539 265059 2026-05-04T22:05:19Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Грамадзкі голас/Тыпы Палесься]] у [[Грамадзкі Голас (1925)/Тыпы Палесься]] 265059 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Тыпы Палесься | аўтар = Вячаслаў Вячаслававіч Адамовіч | секцыя = Абразкі | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Тыпы Палесься]] | крыніца = [https://knihi.com/none/Hramadski_holas_pdf.zip.html Газэта «Грамадзкі голас», № 11 — 21, 23 — 28, (7 жніўня — 26 верасьня) 1924 год] | дата = 1924 год }} === Зьмест === * [[Мой завет]]<ref>Абразок-прадмова, публікаваўся ў газэце «Раніца» ў пачатку цыклю «Тыпы Палесься». Пазьней, у «Грамадзкім голасе», ён не публікаваўся, такім чынам, у кнігу не ўвайшоў.</ref> * [[Рубежыцкая кантора|I. Рубежыцкая кантора]]<ref name=":1">Гэтая частка друкавалася ў газэце «Раніца» ў межах цыклю «Тыпы Палесься» (20-21, 24-28 студня 1922 году)</ref> * [[Гандляры|II. Гандляры]]<ref name=":1"/> * [[Ганчар|III. Ганчар]]<ref name=":1"/> * [[Белашапка|IV. Белашапка]]<ref name=":1"/> * [[Агнішча|V. Агнішча]]<ref name=":1"/> * [[Старая грэбля|VI. Старая грэбля]]<ref name=":2">Гэты абразок друкаваўся ў газэце «Раніца» ў межах цыклю «Палескія Успаміны» (11, 13, 18-19 студня 1922 году).</ref> * [[Забытыя курганы|VII. Забытыя курганы]]<ref name=":2"/> * [[Магіла Касінскага|VIII. Магіла Касінскага]]<ref name=":2"/> * [[Учора на хутары|IX. Учора на хутары]]<ref name=":2"/> * [[Зноў у дарогу|X. Зноў у дарогу]]<ref name=":2"/> * [[У Дзяніса|XI. У Дзяніса]]<ref name=":2"/> * [[Возера Князь|XII. Возера Князь]] * [[Паляўнічы Караба|XIII. Паляўнічы Караба]] * [[Стары Выжар|XIV. Стары Выжар]] * [[Сьвет|XV. Сьвет]] * [[Раніца (Адамовіч)|XVI. Раніца]]<ref name=":1"/> * [[Старая канава|XVII. Старая канава]]<ref name=":1"/> * [[Тры Крыжы|XVIII. Тры Крыжы]]<ref name=":1"/> * [[Муры Замку|XIX. Муры Замку]]<ref name=":1"/> * [[Юрка Касы|XX. Юрка Касы]]<ref name=":1"/> * [[Затануўшая званьніца|XXI. Затануўшая званьніца]]<ref name=":2"/> * [[Грымоты|XXII. Грымоты]]<ref name=":2"/> * [[Альбіна|XXIII. Альбіна]] * [[Сустрэліся|XXIV. Сустрэліся]]<ref name=":2"/> * [[Хто ты?|XXV. Хто ты?]]<ref>Гэты абразок раней друкаваўся асобна ў газэце «Раніца» (№ 1, 22 сьнежня 1921 г., б. 4).</ref> * [[Шляхам далей|XXVI. Шляхам далей]]<ref name=":2"/> * [[Расстаньне|XXVII. Расстаньне]] * [[Гук грому|XXVIII. Гук грому]] * [[Ціха ўночы|XXIX. Ціха ўночы]] * [[Ярэм Дуб|XXX. Ярэм Дуб]] * [[Сон у пуні|XXXI. Сон у пуні]] * [[Сябры лесу|XXXII. Сябры лесу]] * [[Гусі ляцяць|XXXIII. Гусі ляцяць]] * [[Думкі ў лесе|XXXIV. Думкі ў лесе]] * [[Лес шапоча|XXXV. Лес шапоча]] * [[Хмара ідзе|XXXVI. Хмара ідзе]] * [[Лес плача|XXXVII. Лес плача]] * [[У цёмную даль|XXXVIII. У цёмную даль]] * [[Маім братом|XXXIX. Маім братом]] * [[Сярод поля|XXXX. Сярод поля]] == Заўвагі == <references /> [[Катэгорыя:Тыпы Палесься‎|*Тыпы Палесься]] 59g8jbj6a4djuiy37o1were034j803a 0 17218 284513 49854 2026-05-04T15:19:38Z EmausBot 725 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Шляхам Змаганьня (1935)]] 284513 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шляхам Змаганьня (1935)]] 0p907bzvr8mnq8h6p3blyxjvpyw2z8n 0 17222 284514 49866 2026-05-04T15:19:48Z EmausBot 725 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Шляхам Змаганьня (1935)/Шляхам змаганьня]] 284514 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шляхам Змаганьня (1935)/Шляхам змаганьня]] fbpaarcuo6jjnitx13pqa0v2ts6zkkg 0 17290 284508 50008 2026-05-04T15:18:48Z EmausBot 725 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Шляхам Змаганьня (1935)/Гартуйся, моладзь]] 284508 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шляхам Змаганьня (1935)/Гартуйся, моладзь]] 02xe0pkxvjedl4v0h4k9tlr1wvdusfc 0 17324 284512 50150 2026-05-04T15:19:28Z EmausBot 725 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Шляхам Змаганьня (1935)/Узьляцім, браты]] 284512 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шляхам Змаганьня (1935)/Узьляцім, браты]] 3crhstfpclqiz1x8m6y60ww5fh16rf6 106 31291 284545 93362 2026-05-04T22:07:02Z Gleb Leo 2440 284545 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Тыпы Палесься (1924)|Тыпы Палесься. Абразкі і легэнды]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Вячаслаў Вячаслававіч Адамовіч|Дзяргач]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Друкарня „Lux“ |Address=Вільня |Year=1924 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=5 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} ft0w4wx21rybc1l9mqhzkeelb64d7xe 106 34238 284507 143409 2026-05-04T15:01:04Z Gabix 3485 284507 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[На зломе (1925)|На зломе]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]] |Translator= |Editor= |Illustrator=[[Аўтар:Павел Гуткоўскі|Павел Гуткоўскі]] |School= |Publisher=Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі |Address=Менск |Year=1925 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=5 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} hngu4vbotigwmxij0fp2eqrl6dna5iu 104 42146 284577 220053 2026-05-05T08:31:38Z Taravyvan Adijene 164 /* Вычытка */ 284577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> {{водступ|2|em}}Цяжка сказаць, як доўга вытрымалі-б нервы Хейварда, які трапіў у такое незвычайнае становішча, але, на шчасце, перад вачыма яго замігцела слабае святло, і хутка яны дайшлі да месца, адкуль яно свіцілася. {{водступ|2|em}}Вялізная пячора ў глыбіні скалы была груба прыстасавана для жылля. Перагародкі былі зроблены з каменняў, галін і драўлянай кары. Адтуліны наверсе памяшканняў давалі доступ дзённаму святлу, а ўночы жыллё асвятлялася вогнішчамі і факеламі, якія замянялі дзённае святло. Сюды гуроны складвалі большую частку сваіх каштоўных рэчаў, агульную маёмасць усяго племя. Сюды-ж, як аказалася, была перанесена і хворая жанчына, якую лічылі афярай звышнатуральных сіл. Думалі, што чорту, які яе мучыў, будзе цяжэй рабіць свае напады на яе праз каменныя сцены, чым праз стрэхі хацін, зробленых з галін. Праваднік падышоў да пасцелі хворай; каля яе стаяла некалькі жанчын. Сярод іх Хейвард са здзіўленнем заўважыў Давіда. {{водступ|2|em}}Аднаго позірку на хворую было дастаткова для мнімага ўрача, каб пераканацца, што яе хвароба патрабуе медыцынскіх пазнанняў, якія далёка перавышалі яго мізэрныя веды. Яна ляжала нібы ў паралічы, раўнадушная да ўсяго акаляючага. Хейвард не адчуваў пачуцця сораму, бачачы, што жыццё хворай зусім не залежыць ад поспеху або няўдачы яго лячэння. Лёгкія дакоры сумлення, якія ён адчуваў раней, адразу сціхлі, і ён стаў падрыхтоўвацца да выканання<noinclude> <references/>{{Вертыкальны водступ|0.5|em}}{{Калёнтытул|зьлева={{сапраўдны нумар старонкі|калі=цотны}}|справа={{сапраўдны нумар старонкі|калі=няцотны}}}}</noinclude> cdnj0s54ys1t8ludwdutaelutr7wi3x 104 42148 284578 220054 2026-05-05T08:32:40Z Taravyvan Adijene 164 /* Вычытка */ 284578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>сваёй ролі. Ён заўважыў, што перад яго прыходам блізкія хворай вырашылі паспрабаваць на ёй магутнасць музыкі. {{водступ|2|em}}Гамут у той момант, калі ўвайшлі наведвальнікі, рыхтаваўся выказаць сваю душу ў спевах; пачакаўшы крыху, ён пачаў спяваць гімн, які мог-бы стварыць цуд, калі-б толькі вера магла ў даным выпадку мець якое-небудзь значэнне. Яму дазволілі даспяваць да канца, бо індзейцы ставіліся з павагай да яго дапамогі, якую, як ім здавалася, ён аказвае хворай. Калі заміраючыя гукі гімна дайшлі да слуху Хейварда, ён мімаволі адскочыў, пачуўшы, што нехта ззаду яго паўтарае іх замагільным голасам. Азірнуўшыся, ён убачыў, што калматае страшыдла, седзячы ў ценю пячоры, трывожна пахістваецца з уласцівай мядзведзю манерай і паўтарае ціхім рыканнем гук гімна. {{водступ|2|em}}Цяжка апісаць уражанне, зробленае на Давіда такім дзіўным водгуллем. Вочы яго шырока расплюшчыліся, нібы ад неўразумення; голас раптам абарваўся ад здзіўлення. Пад уплывам пачуцця, хутчэй падобнага на страх, чым на здзіўленне, ён моцна крыкнуў Хейварду: «Яна блізка і чакае вас!» і імкліва выбег з пячоры. {{ц|'''''РАЗДЗЕЛ XXV'''''}} {{водступ|2|em}}Гэтая сцэна ўяўляла сабою дзіўную помесь смешнага з урачыстым. Жывёла як і да таго пагойдавалася, як відаць, зусім не стамляючыся; але яе смешныя спробы пераймаць {{перанос пачатак|п=мело|к=дыю}}<noinclude> <references/>{{Вертыкальны водступ|0.5|em}}{{Калёнтытул|зьлева={{сапраўдны нумар старонкі|калі=цотны}}|справа={{сапраўдны нумар старонкі|калі=няцотны}}}}</noinclude> ohzsy7vuimrkuba90o9a9xrm9opj1bq 104 42159 284579 220055 2026-05-05T08:33:47Z Taravyvan Adijene 164 /* Вычытка */ 284579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{перанос канец|п=мело|к=дыю}}, якую напяваў Давід, спыніліся, як толькі апошні пакінуў поле дзеяння. Да пасцелі хворай падышоў правадыр і даў знак выйсці жанчынам, якія сабраліся натоўпам, каб паглядзець на майстэрства незнаёмага. Жанчыны падпарадкаваліся без пярэчанняў, але неахвотна. Калі змоўкла водгулле, разбуджанае дзвярыма, якія ляснулі ў воддалі, правадыр паказаў на хворую і сказаў: {{водступ|2|em}}— Няхай брат мой пакажа сваю сілу. {{водступ|2|em}}Закліканы так загадна да выканання ўзятай на сябе ролі, Хейвард з трывогай падумаў, што самае нязначнае ваганне можа аказацца небяспечным. Ён пастараўся ўспомніць тыя своеасаблівыя чары і нязграбныя абрады, якімі індзейскія чараўнікі прыкрываюць звычайна сваё невуцтва і бяссілле. Больш чым мажліва, што пры замяшанні яго думак ён хутка выявіў-бы якую-небудзь падазроную, калі не пагібельную для сябе памылку, калі-б грознае рыканне чацвераногай жывёліны не спыніла яго слабых спроб у самым пачатку. Тры разы ён аднаўляў свае спробы і ўсякі раз сустракаў тое самае незразумелае супраціўленне, прычым пры кожным перапынку рыканне жывёліны здавалася ўсё больш дзікім і грозным. {{водступ|2|em}}— Д’яблы рэўнуюць, — сказаў гурон, — я выходжу. Брат, гэтая жанчына — жонка аднаго з маіх самых храбрых воінаў, будзь да яе справядлівым. Цішэй, сказаў ён раздражненаму зверу, — я іду адсюль. {{водступ|2|em}}Дункан астаўся ў дзіўным пустынным памяшканні адзін з бездапаможнай хворай і небяспечным зверам. Апошні прыслухоўваўся да рухаў індзейца<noinclude> <references/>{{Вертыкальны водступ|0.5|em}}{{Калёнтытул|зьлева={{сапраўдны нумар старонкі|калі=цотны}}|справа={{сапраўдны нумар старонкі|калі=няцотны}}}}</noinclude> dcem9gfe37lbgnll530gpkvqsphia69 106 66117 284559 165018 2026-05-05T06:24:56Z Gleb Leo 2440 284559 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=Дзянніца |Language=be |Volume=[[Дзянніца (1916)/2|№ 2]] |Author= |Translator= |Editor=[[Аўтар:Цішка Гартны|Зьміцер Жылуновіч]] |Illustrator= |School= |Publisher=[[Аўтар:Цішка Гартны|Зьміцер Жылуновіч]]<br />Русско-Французская Типографія |Address=Пїтраград |Year=1916 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 7na6tnl2zoe7d7nixh1a9honiur0fti 0 76732 284509 230085 2026-05-04T15:18:58Z EmausBot 725 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Па рэвізіі (Крапіўніцкі/Чарноцкі)]] 284509 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Па рэвізіі (Крапіўніцкі/Чарноцкі)]] rh48ogvpdd6cw9eqhd8hu4q8pyox2yl 0 81302 284564 249494 2026-05-05T06:32:32Z Gleb Leo 2440 284564 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Da swajho Boha | аўтар = Стэфан Жаромскі | год = 1916 год | пераклад = Янка Сваяк | арыгінал = [[:pl:Do swego Boga|Do swego Boga]] {{smaller|(1895)}} | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Rodnyje zierniaty (1916)/IV/Biełaruś pad Rasiejej|Biełaruś pad Rasiejej]] | наступны = [[Rodnyje zierniaty (1916)/IV/Biełaruskaje adradžeńnie|Biełaruskaje adradžeńnie]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Да свайго Бога]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Rodnyje zierniaty (1916).pdf" from="232" to="235" fromsection="Da" tosection="Da" /> {{Выроўніваньне-канец}} bq4nj0odg6emdxlvcdfmczdcctizkfj 0 81303 284562 249496 2026-05-05T06:31:43Z Gleb Leo 2440 284562 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Да свайго Бога | аўтар = Стэфан Жаромскі | сэкцыя = Апавяданьне | пераклад = Янка Сваяк | арыгінал = [[:pl:Do swego Boga|Do swego Boga]] {{smaller|(1895)}} | папярэдні = | наступны = | год = 1916 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Гоман (1916)/лацінка/1916/14/Da swajho Boha|Da swajho Boha]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Янка Сваяк|Janka Swajak]]'' // [[Гоман (1916)|Homan]]. — 31 marca 1916. — [[Гоман (1916)/лацінка/1916/14|№14]]}} * [[Rodnyje zierniaty (1916)/IV/Da swajho Boha|Da swajho Boha]] / {{Fine|pier. ''[[Аўтар:Янка Сваяк|Janka Swajak]]'' // [[Rodnyje zierniaty (1916)|Rodnyje zierniaty]] / skład. ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Wacłaŭ Łastoŭski]]''. Wilnia: Drukarnia biełaruskaj časopisi „Homan“, 1916}} [[Катэгорыя:Апавяданні Стэфана Жаромскага]] [[Катэгорыя:Пераклады Янкі Сваяка]] [[Катэгорыя:Пераклады з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Творы 1895 года]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] edcj7y8xiopi8h7kna2xgafj9w9fu5x 104 83235 284516 198205 2026-05-04T18:43:09Z RAleh111 4658 284516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''''Беларускае Выдавецкае Таварыства ў Вільні.'''''}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Цэнтар|'''''У. Галубок'''''.}} {{Цэнтар|'''''{{Разьбіўка|СУД}}'''''|памер=300%}} {{Цэнтар|''{{Разьбіўка|П‘ЕСА Ў 1 АКЦЕ}}''}} {{Цэнтар|[[File:Лягатып Беларускага Выдавецкага Таварыства.png|center|120px]]}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Цэнтар|ДРУКАРНЯ Я. {{Разьбіўка|ЛЕВІНА}}, ВІЛЬНЯ, НЯМЕЦКАЯ 22.}}<noinclude></noinclude> mgaq7dqaymgc4213umwi25nbauksns9 106 92914 284526 222328 2026-05-04T19:53:21Z Gleb Leo 2440 284526 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Беларускае Выдавецкае Таварыства |Address=Вільня |Year=1928 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} t2d5ow8kok8b3lk6vbb77hhk5rjjcql 0 95686 284510 228420 2026-05-04T15:19:08Z EmausBot 725 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Па рэвізіі (Крапіўніцкі/Чарноцкі)]] 284510 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Па рэвізіі (Крапіўніцкі/Чарноцкі)]] rh48ogvpdd6cw9eqhd8hu4q8pyox2yl 0 113339 284538 265060 2026-05-04T22:04:35Z Gleb Leo 2440 284538 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Тыпы Палесься | аўтар = Вячаслаў Вячаслававіч Адамовіч | секцыя = Абразкі | дата = 1924 год | крыніца = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Грамадзкі Голас (1925)/Тыпы Палесься|Тыпы Палесься]] // {{Fine|[[Грамадзкі Голас (1925)|Грамадзкі Голас]]. 7 жніўня—26 верасьня 1924. — [[Грамадзкі Голас (1925)/1924/11|№11]]—[[Грамадзкі Голас (1925)/1924/21|21]], [[Грамадзкі Голас (1925)/1924/23|23]]—[[Грамадзкі Голас (1925)/1924/28|28]]}} * {{Скан|[[Тыпы Палесься (1924)|Тыпы Палесься]]|Тыпы Палесься (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня „Lux”, 1924}} [[Катэгорыя:Проза Вячаслава Вячаслававіча Адамовіча]] [[Катэгорыя:Абразкі]] [[Катэгорыя:Палессе]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] nl1s0kmc4oh1k87et5lnuaxioozfobp 284541 284538 2026-05-04T22:05:36Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Тыпы Палесься]] у [[Тыпы Палесся]] 284538 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Тыпы Палесься | аўтар = Вячаслаў Вячаслававіч Адамовіч | секцыя = Абразкі | дата = 1924 год | крыніца = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Грамадзкі Голас (1925)/Тыпы Палесься|Тыпы Палесься]] // {{Fine|[[Грамадзкі Голас (1925)|Грамадзкі Голас]]. 7 жніўня—26 верасьня 1924. — [[Грамадзкі Голас (1925)/1924/11|№11]]—[[Грамадзкі Голас (1925)/1924/21|21]], [[Грамадзкі Голас (1925)/1924/23|23]]—[[Грамадзкі Голас (1925)/1924/28|28]]}} * {{Скан|[[Тыпы Палесься (1924)|Тыпы Палесься]]|Тыпы Палесься (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня „Lux”, 1924}} [[Катэгорыя:Проза Вячаслава Вячаслававіча Адамовіча]] [[Катэгорыя:Абразкі]] [[Катэгорыя:Палессе]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] nl1s0kmc4oh1k87et5lnuaxioozfobp 284543 284541 2026-05-04T22:06:02Z Gleb Leo 2440 284543 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Тыпы Палесься | аўтар = Вячаслаў Вячаслававіч Адамовіч | секцыя = Зборнік абразкоў | дата = 1924 год | крыніца = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Грамадзкі Голас (1925)/Тыпы Палесься|Тыпы Палесься]] // {{Fine|[[Грамадзкі Голас (1925)|Грамадзкі Голас]]. 7 жніўня—26 верасьня 1924. — [[Грамадзкі Голас (1925)/1924/11|№11]]—[[Грамадзкі Голас (1925)/1924/21|21]], [[Грамадзкі Голас (1925)/1924/23|23]]—[[Грамадзкі Голас (1925)/1924/28|28]]}} * {{Скан|[[Тыпы Палесься (1924)|Тыпы Палесься]]|Тыпы Палесься (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня „Lux”, 1924}} [[Катэгорыя:Проза Вячаслава Вячаслававіча Адамовіча]] [[Катэгорыя:Зборнікі]] [[Катэгорыя:Абразкі]] [[Катэгорыя:Палессе]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0hqiksa42hu72ert9s3grnbq5wkft85 284544 284543 2026-05-04T22:06:31Z Gleb Leo 2440 284544 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Тыпы Палесься | аўтар = Вячаслаў Вячаслававіч Адамовіч | секцыя = Зборнік абразкоў | дата = 1924 год | крыніца = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Грамадзкі Голас (1925)/Тыпы Палесься|Тыпы Палесься]] // {{Fine|[[Грамадзкі Голас (1925)|Грамадзкі Голас]]. 7 жніўня—26 верасьня 1924. — [[Грамадзкі Голас (1925)/1924/11|№11]]—[[Грамадзкі Голас (1925)/1924/21|21]], [[Грамадзкі Голас (1925)/1924/23|23]]—[[Грамадзкі Голас (1925)/1924/28|28]]}} * {{Скан|[[Тыпы Палесься (1924)|Тыпы Палесься]]|Тыпы Палесься (1924).pdf}}. {{Fine|Вільня: Друкарня „Lux”, 1924}} [[Катэгорыя:Проза Вячаслава Вячаслававіча Адамовіча]] [[Катэгорыя:Зборнікі апавяданняў]] [[Катэгорыя:Абразкі]] [[Катэгорыя:Палессе]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 2yszbz9d6bjl35il21qyc9kilgq6ad7 104 122321 284565 284270 2026-05-05T06:34:26Z Gleb Leo 2440 284565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Верхавіна"/>{{Цэнтар|'''ДЗЯННІЦА'''|памер=250%}} {{Цэнтар|'''Беларуская штотыдньовая газэта.'''|памер=120%}} {{Цэнтар|Выходзіць у Пїтраградзі, Кацярынінскі канал, дом № 72, 23.}} {{Накіравальная рыса|height=1px}} {{block center/s}} {| | style="vertical-align:top; text-align: left"| {{smaller|Падпісная плата:}} | style="vertical-align:top; text-align: left"| {{smaller|на}} | style="vertical-align:top; text-align: left"| {{smaller|12}} | style="vertical-align:top; text-align: left"| {{smaller|мсц}} | style="vertical-align:top; text-align: left"| {{smaller|—}} | style="vertical-align:top; text-align: left"| {{smaller|4}} | style="vertical-align:top; text-align: left"| {{smaller|рублі}} |- | style="vertical-align:top; text-align: left"| | style="vertical-align:top; text-align: left"| {{smaller|на}} | style="vertical-align:top; text-align: right"| {{smaller|6}} | style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>{{smaller|„}}</center> | style="vertical-align:top; text-align: left"| {{smaller|—}} | style="vertical-align:top; text-align: left"| {{smaller|2}} | style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>{{smaller|„}}</center> |} {{block center/e}} {{Цэнтар|'''Асобны номір — 10 капеяк.'''}} {{Накіравальная рыса|height=2px}} {{Калёнтытул|left='''№ 3'''|center='''18—XI'''|right='''1916 {{smaller|году}}.'''}} {{Накіравальная рыса|height=2px}} <section end="Верхавіна"/> <section begin="Ніжэй"/>{{***3||75%|7|перад=1em|пасьля=1em}} {{Водступ|2|em}}Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара да жыхароу і поміж гэтаго майм сказаць, што той абраз, які устае перад кожным ад нас, прачытаўшы яго, ня можа прайсьці дармо між мала-мальскі чуткага да бяды бліжняга чалавека. Па сіля магчымасьці мы павінны адгукнуцца на яго і {{Абмылка|завом|завьом}} да гэтага сваіх чытачоў. У адзове мінскага губэрнатара гаворыцца: {{Водступ|2|em}}{{Абмылка|У|„У}} сярэдніх чыслах якцабра, {{Абмылка|абехаушы|абйэхаушы}} Кухоцка-Рольскую, Морчанскую і іншыя воласьці Пінскага павету, аслабаджонага ад ворага, я сам меу зможнасьць праканацца у тым асобна цяжкум палажэньню, у якім ачуціся селяне гэтых мейсц, вярнуушыся з уцеку на свае руіны. Навалны агонь варагоу ня сцярог сьол мірных жыхароу, сьцірау iх с твару зямлі. Падыходзя зіма, а знішчаныя селяне, страціушы усьо свайо дабро, нї маючы прытулку, ні апраткі, туляцца у шалашах. На палову раздзетыя і хворыя дзеці мерзнуць на мерзлуй зямлі; бацькі ж бязмоцны памагчы ім, застаюцца бязпадмогнымі сведкамі дзіцячых мук. Німа слоу, каб апісаць той страх, які аперазвая гэных няшчасных людзей“. {{Водступ|2|em}}Пад канец губэрнатар завець ахвяраваць апратку і абутак ля помачы пацярпеушым ад вайны. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Ніжэй"/> <section begin="Пра"/>{{Цэнтар|'''Пра Круппаускі завод.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}У сучаснай вялікай вайне дужа вялікую вагу мая артылерыя. Як быццам дагадаушыся аб сім зараней, шчэ да вайны, немяц весь час свае падгатоукі да яе, тоя й рабіу, што запасауся гарматамі ды снарадамі к ім. І вось, с пачатку вайны аграмадны лік і нямерная вялічына выпушчаных нямецкімі гарматамі снарадау, уздзівіу весь сьвет. Былі здарэньня, калі у адну гадзіну немїц выстрэльвау болі паутары сотні тысячау снарадау. Гэтак было пры рэчца Дунайцы у Галічыні, у 1915 г. Тады немцы выстралілі па нашаму войску сем соцян тысячау снарадау. — бач гэткую грамаду, пїравясьці якую можна былоб толькі на тысячах вагонах. Посьля гэтаго многія думалі, што немцы сабралі весь запас сваіх снарадау і разам яго выстралілі, каб зьдзівіць гэтым весь сьвет, а больш у іх нічога ні астанецца на далі. Але хто так думау — прышлося ашукацца. Немцы з дауных пор да вайны зашмат многа клапаціліся, каб чым найболі {{перанос-пачатак|п=збуда|к=ваць}}<section end="Пра"/><noinclude></noinclude> n3upgn7cu71damrxqltft2rby73fiba 0 122359 284511 284141 2026-05-04T15:19:18Z EmausBot 725 Выпраўленьне падвойнага перанакіраваньня → [[Шляхам Змаганьня (1935)/Наш шлях — змаганьне]] 284511 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шляхам Змаганьня (1935)/Наш шлях — змаганьне]] fhggfjwchvybkdvwbhr26m80cn6bf65 104 122430 284567 284334 2026-05-05T06:40:32Z Gleb Leo 2440 284567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Бацькава"/>{{Цэнтар|'''Бацькава воля.'''|памер=140%}} {{Цэнтар|Раман ''Ц. Гартнага''.}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Цэнтар|Часьціна першая.}} {{Цэнтар|2.}} {{Водступ|2|em}}Нї чакаючы, аднак, покуль войдзя у хату маці, Зося неяк напала у кошыку на паліцы на кавалачык сала, дастала яго, а да таго яшчэ адламала палавіну яшнага блінца і усмак пачала уплятаць. {{Водступ|2|em}}Ня больш, як хвілін праз пяць, у хату увыйшлі: Зосін бацька, здаровы чорны і смуглы, але яшчэ малады і здаровы мужчына, з разчэсанымі на прадзел валасамі, у чыстуй крамнуй картовуй жакетцы, у такіх самых портках, выпушчаных цяраз халевы элегантных глянцовых ботах з густымі, як у гармоніку, складкамі, работы самага лепшага масьцїра у Сілцох, Самуля Пыця; рэзвы і с тайомнай хітрасьцю ды пранырлівасьцю мужык Мікола, якога мелі у воку траха ня усе волашчане, ніколі ніводнае справы ня уладзійшыя бяз яго, Прыдатнага. На шаг за ім пїраступіу парог Васіль Бераг, малады і крэпкі хлапец, але няхлюяваты, сутулы і косы, з льогкім рабаценьням на белум пляскатум твары, сын Янкі Берага, аднаго ад балацеяу сілцяускіх, памьоршаго некулькі гадоу назад ад запаленьня і пакінуушага свайму ядзінаму сынку вялікая наслества, якоя аддау разам з ім пад апеку свайму малодшаму брату, Хльору, да — „савяршэнналецьця Васіля“, як пісалася у завяшчаньні… У канцы усіх была Марта, маці Зосіна, тволая карчукаватая, але рухавая і вывьорткая маладзіца, гадоу так пад трыццать пяць, с поуным чырвоным тварам і<section end="Бацькава"/><noinclude></noinclude> t0n80xrwqr7dhm3vpulwkw47p7mv15w 104 122528 284574 284453 2026-05-05T08:21:13Z Taravyvan Adijene 164 /* Вычытка */ 284574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>Сымона, ад яго кулакоў, і ад вышэйшае сілы. Але першы ўздым буры прашоў. {{Водступ|2|em}}— Давайце і бяз гэтага гада справім вячэру, — прапанаваў дзед Сымон. {{Водступ|2|em}}Усе ізноў разышліся па сваіх мясцох і пачалі пацеры. Агата ня чула, што казаў Сымон, якія модлы ён гаварыў; яна толькі сама сабе шаптала нейкія словы, якіх і сама добра не зразумела. Потым забылася аба ўсім і задумалася над будучынаю сына, над здарэньнем з ім. Стары Сымон некалькі разоў кідаў на яе позіркі, нездавольны тым, што яна ня моліцца. О, у яго было надта вялікае захапленьне сваімі модламі: ён без канца гаварыў і сачыў у той самы час за ўсімі, як яны моляцца, ці гавораць пацеры. {{Водступ|2|em}}Як толькі скончылася бубненьне Сымонавага голасу, Агата быццам ачнулася ад доўгага сну. У яе зьявілася вялікае жаданьне даведацца аб тым, што робіцца з хлапцом. Нясьмела, косячыся на сьвёкра, яна вышла ў сенцы. {{Водступ|2|em}}Тодар сядзеў за сталом і надта ўважліва чытаў упоўчуткі нейкую кніжку, запыняючыся падоўгу над малюнкамі. Агата падышла блізка-блізка да яго, хацела аб шмат чым запытацца, але неяк не па сабе ёй было перад сынам — нібы яна баялася яго. {{Водступ|2|em}}— Тодарка, чаму ты так зрабіў? — асьцярожна запыталася яна ў хлапца. {{Водступ|2|em}}Тодар падняў голаў ад кніжкі, супакойна паглядзеў на маці. {{Водступ|2|em}}— Так сабе! — адказаў ён. {{Водступ|2|em}}— Ці-ж можна гэта рабіць так сабе, ці-ж можна жартаваць з богам? — з жалем у голасе прабавала дапытвацца Агата. {{Водступ|2|em}}— Дзед Сымон жартуе, а мне дык нельга! — жорстка адказаў Тодар. {{Водступ|2|em}}— Як жартуе, што ты кажаш? {{Водступ|2|em}}— А так і жартуе! Ён усіх ашуквае, зьдзекуецца нада ўсімі — перш за ўсё над табою, мама, а потым лезе куды-та са сваімі пацерамі. Гэта — ашуканства, жарты.<noinclude></noinclude> 41tcgdpq7szlc6sm53quofuin5oypqn 104 122543 284469 2026-05-04T12:01:09Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «яго няма. Дык калі ён і супярэчыць, то толькі ад дзіцячага глупства... Падаруйце яму, скажэце, дзе ён і дазвольце яму жыць дома, калі ён жывы. {{Водступ|2|em}}— Халера яго не ўзяла, але каб узяла — лепш было-б. {{Водступ|2|em}}— Што вы кажаце, татка. Пабойцеся вы бо...» 284469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>яго няма. Дык калі ён і супярэчыць, то толькі ад дзіцячага глупства... Падаруйце яму, скажэце, дзе ён і дазвольце яму жыць дома, калі ён жывы. {{Водступ|2|em}}— Халера яго не ўзяла, але каб узяла — лепш было-б. {{Водступ|2|em}}— Што вы кажаце, татка. Пабойцеся вы бога! {{Водступ|2|em}}— Вось дзе мне гэтае паскуства стаіць, але дарма: няхай я яго толькі злаўлю цяпер, ужо ня выйдзе ён з маіх рук. {{Водступ|2|em}}Агата жахнулася і мімавольна адхілілася ў бок. Сымон стаяў, вялізарны, як стоўп, падпіраючы нізкую столь лазьні, і барматаў сабе нешта пад нос. {{Водступ|2|em}}— Зжальцеся нада мною, татка! Я-ж ня бачыла ў вас ні часіны радасьці, супакою за ўсё сваё жыцьцё, а цяпер вы пагражаецеся на невінаватае ні ў чым дзіця. Яшчэ-ж дзіця Тодарка. Пашкадуйце мяне і яго хоць раз, татка, — маліла Агата з надзеяю, што разьмякне-ж сэрца гэтага чалавека. {{Водступ|2|em}}— Дзіця — твой байструк, кажаш. Дзіця! А хадзіць скардзіцца на мяне ў Выканком ужо ведае дарогу, разносіць усякую брыду ўжо навучыўся — дзіця! {{Водступ|2|em}}— Пра што вы кажаце? {{Водступ|2|em}}— А ты й ня ведаеш? Сама, нябось нашаптала яму, навучыла, як пайсьці сказаць. У-у!.. {{Водступ|2|em}}Сымон сьціснуў зубы аж да скрыпу і злымі вачмі абвёў усю шчуплую постаць Агаты. Апошняя нічога не разумела. {{Водступ|2|em}}— Да што-ж было такое, татка? Я-ж ні званьня нічога ня ведаю. {{Водступ|2|em}}— Ня ведаеш ты! Туляешся па куткох, як гадзіна, ды ўкусіць з-за вугла хочаш, блага што сілы няма. {{Водступ|2|em}}— Што гэта такое, што гэта такое... — скрозь туман непаразуменьня пыталася ўжо ў сябе Агата. Што за напасьць яшчэ? Татка, я-ж увесь час, як жыву ў вашым доме, словам вам не перакорыла, а цяпер, што вы на мяне ўзводзіце! {{Водступ|2|em}}— Я ня лгун, праўду кажу! Твой Тодарка, тваё „дзіця“ ўжо нешта надта разумнае стала, надта зарана разумнае. Гэта-ж ён, а ніхто іншы хадзіў у Смолкі прасіць, каб у мяне зямлю адабралі, ды яшчэ там розныя плёткі чоўп на мяне. Але скула вам ліхая, яму і табе! Былі вы жабракамі з-веку, імі і {{перанос-пачатак|п=заста|к=няцеся}}<noinclude></noinclude> qa7r4ekap43y2gxwl6mlkdd0wcmzz56 104 122544 284470 2026-05-04T12:01:59Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=заста|к=няцеся}}, а Сымон Карнач, якім быў, так такім і застанецца. Ня вам ужо шкодзіць мне: хоць-бы людзі вы, а то брыда. Са мною ўсё, разумееш ты? {{Водступ|2|em}}— А дзе-ж цяпер Тодар? {{Водступ|2|em}}— Гэта ўсё роўна дзе, — калі няма то і лепш. {{В...» 284470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=заста|к=няцеся}}, а Сымон Карнач, якім быў, так такім і застанецца. Ня вам ужо шкодзіць мне: хоць-бы людзі вы, а то брыда. Са мною ўсё, разумееш ты? {{Водступ|2|em}}— А дзе-ж цяпер Тодар? {{Водступ|2|em}}— Гэта ўсё роўна дзе, — калі няма то і лепш. {{Водступ|2|em}}Агата ўпілася вачмі ў старога. Страшэнная думка заскочыла ёй у голаў і ўсё перавярнула там уверх дном. {{Водступ|2|em}}— Вы загубілі яго! — не сваім, зьвярыным голасам, крыкнула яна і нібы што адарвалася ў яе грудзёх. Яна, як цігрыца, кінулася на Сымона. {{Водступ|2|em}}Той адступіўся крок назад, схапіў яе аберуч і бразнуў аб палок галавою, адкідаючы ад сябе. Дзяўчынка нема зараўла ў сваім прытулку. Сымон апомніўся, падняў Агату, пасінеўшую, як сьмерць. Раны ніякае ня відаць было, але яна ня мела выгляду жывое. Сымон узяў вядро з вадою і пачаў паліваць яе. Праз некалькі хвілін Агата прышла ў сябе, але была такою нямоцнаю, што ногі яе ня трымалі. Спазнаўшы Сымона, яна зноў закацілася. {{Водступ|2|em}}— Пакінь... пакінь ты мяне адну, — ледва чутным голасам папрасіла яна. {{Водступ|2|em}}З гэтага часу Агата і зрабілася хвораю незразумелаю хваробаю. Яе з лазьні ўсялілі ізноў у старую хату. Сьвякроў, якая зрабілася зразу пасьля гэтага надта ўважліваю да Агаты і не адыходзіла ад яе, як на яе надыходзіў прыпадак, нават пробавала ўвясьці яе на чыстую палавіну, але Агата так заспрачалася, што зрабіць гэта не ўдалося. Старая Карначыха зьбірала па знаёмых розныя травы, нейкія таемныя лякарствы ў сатлеўшых капшучкох, саймавалася з рознымі старымі бабамі цэлымі вечарамі, рабіла з Агатаю розныя штукі, прыклікала нейкую кабету, якая ведала заклёны, але ўсё гэта заставалася дарэмным: Агата праз нейкі час стаўбянела, альбо на яе нападала трасца. Кожны раз, пры гэтых здарэньнях, яна памногу гаварыла сама з сабою, клікала Тодарка, ахвяроўвала купіць яму кніжку, падгаварвала яго ўцячы ад дзеда Сымона. {{Водступ|2|em}}Такія прыпадкі з Агатаю рабілі нечаканы ўплыў на старога Карнача, калі толькі яму траплялася іх бачыць. Ён<noinclude></noinclude> 4w9vip4d7pbr4ymueizxm22otddglpy 104 122545 284471 2026-05-04T12:02:56Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «як мага хутчэй прогся сыйсьці з вачэй Агаты, быццам яны калолі яго, і быць дзе-небудзь падалей ад дому, хоць яму зусім і не патрэбна было йсьці. Да Агацінае дзяўчынкі ён зрабіўся зусім інакшым: ён ня толькі ня крычаў на яе, але нават пачаў выказваць ёй асаб...» 284471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>як мага хутчэй прогся сыйсьці з вачэй Агаты, быццам яны калолі яго, і быць дзе-небудзь падалей ад дому, хоць яму зусім і не патрэбна было йсьці. Да Агацінае дзяўчынкі ён зрабіўся зусім інакшым: ён ня толькі ня крычаў на яе, але нават пачаў выказваць ёй асаблівую ўвагу і ласку. Толькі дзяўчынка сама абыходзіла яго і старалася залезьці (куды ў куток, толькі-б не спаткацца з дзедам. {{Водступ|2|em}}— Чаго ты хаваешся ад мяне? — пытаўся ён. {{Водступ|2|em}}— Я цябе баюся, — адказвала яна, уцякаючы як мага. {{Водступ|2|em}}Абодва старыя зьмяніліся зусім да Агаты. Толькі як даводзілася Сымону чуць імя Тодара, то ён насупліваўся, маўчаў. Некалькі разоў ён пробаваў утлумачыць Агаце, што яна дарэмна непакоіцца, — Тодар жывы і хутка зьвернецца дадому. Але Агата ніякім чынам ня верыла гэтаму — так моцна завалодала ёю думка аб яго згубе і так мяшаўся ў яе розум, як толькі аб гэтым заходзіла гутарка. {{Водступ|2|em}}Аб тым, што Агата стала памешанаю, пашлі хадзіць чуткі і па акружных вёсках. Што ў Сымона Карнача можна было страціць розум, ня было нічога нязвычайнага. Аб гэтым толькі пачалі гаварыць, як аб навіне, шкадавалі Агату, дзівіліся, што няма ніякае ўправы на гэтага Карнача. {{Водступ|2|em}}— Ліха ведае, што робіцца ў хаце, — падступілася адзін раз да старога малодшая нявестка. — Навошта гэта трымаць дома сумашэдшую? Яшчэ, чаго добрага, скажуць, што мы вінаваты ў яе хворасьці. Трэба, не адкладаючы надоўга, завезьці яе ў горад і здаць там у дом, які для такіх людзей знарок зроблены. {{Водступ|2|em}}Стары Сымон спачатку наадрэз адмовіўся ад гэтага. Але, як аб справе гэтай ужо надта шмат і часта пачалі гаварыць, бачачы штодня Агату, то ён пачаў схіляцца ў бок неабходнасьці звольніцца ад яе. Але-ж гэтая справа хітрая — нельга было зрабіць яе абы-як. Ну, а Карнач не дарэмна лічыўся за разумнага чалавека: быў прывезены аднекуль доктар, панятыя, якіх паклікаў сам Сымон, напісаны быў акт, у якім адмячалася, што Агата заўсёды была нямоцнага розуму, а потым яшчэ больш прыдурнела, ня ведаючы, куды дзеўся яе хлапец.<noinclude></noinclude> bqz28pfvcap7nk5vq5pc1lbli19cy0h 104 122546 284472 2026-05-04T12:03:48Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Праз некалькі дзён, раніцаю, на дварэ Карнача стаялі запрэжаныя кары ў пару коняй. Сын Карнача ўжо два-тры разы папраўляў то хамут, то набедрыкі на конях, хоць гэта й было лішнім — яму проста наскучыла чакаць бацьку з Агатаю, якія нямаведама...» 284472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Праз некалькі дзён, раніцаю, на дварэ Карнача стаялі запрэжаныя кары ў пару коняй. Сын Карнача ўжо два-тры разы папраўляў то хамут, то набедрыкі на конях, хоць гэта й было лішнім — яму проста наскучыла чакаць бацьку з Агатаю, якія нямаведама чаму затрымаліся ў хаце. Ён яшчэ раз утаптаў салому на карах, потым прашоўся па двары; коні таксама пачалі траціць цярплівасьць. {{Водступ|2|em}}Раптам з хаты пачуўся крык, дзьверы адчыніліся і крык ужо раздаўся знадворку. {{Водступ|2|em}}— Нікуды я не хачу! — крычала Агата. {{Водступ|2|em}}— Ну, слухай, Агата, мы зьезьдзімо ў горад, купім табе хустку, спадніцу, ды прыедзем назад. Чаго-ж ты спрачаешся? {{Водступ|2|em}}— Не хачу я ў горад, пусьці мяне! {{Водступ|2|em}}— Ня хочаш у горад — да мястэчка зьезьдзім. {{Водступ|2|em}}— Ты мяне ашукваеш, ты заўсёды ашукваў, не паеду я. {{Водступ|2|em}}Сымон з Агатаю стаялі на ганку — ён трымаючы яе за плечы, а яна, прагнучыся вырвацца ад яго. З хаты выбегла дзяўчынка і з крыкам кінулася да мацеры і ахапіла яе аберуч. Сымон не чакаў такой упартасьці ад Агаты, якую ён прывык бачыць заўсёды ціхаю ды паслухмянаю. {{Водступ|2|em}}— Кінь ты, Агата, спрачацца! Давай садзіцца на воз. {{Водступ|2|em}}— Садзіся і едзь куды хочаш, а я застануся дома. {{Водступ|2|em}}— Да што гэта ты яе ўгаварваеш? Вось яшчэ наўда якая! Вазьмеце вось рушнік, зьвяжэце ёй рукі і кончана. Нашоў яшчэ патрэбу ўпрашваць дурную, — выскачыўшы з хаты, параіла малодшая нявестка. {{Водступ|2|em}}Карнач з сынам кінуліся на Агату, скруцілі ёй рукі тоўстым рушніком і павалаклі да возу. {{Водступ|2|em}}— Што вы са мною робіце? Настулька, ратуй мяне, мая дочанька! {{Водступ|2|em}}Дзяўчынка, галосячы, учапілася за дзеда, але зараз-жа як сноп, адскочыла ад яго. Палажыўшы Агату на воз, мужчыны зьвязалі ёй і ногі, каб яна не магла саскочыць. Як бервяно, ляжала яна цяпер і магла толькі крычаць.<noinclude></noinclude> tkafadkf16h9nlz9nia5hz1hrw67dv8 104 122547 284473 2026-05-04T12:04:57Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Няхай, няхай пакрычыць! Зможацца, дык у дарозе будзе маўчаць, — парахаваў сын і пашоў адчыняць вароты, надта здаволены тым, што ўся гэтая справа хутка скончыцца. {{Водступ|2|em}}Стары Карнач падперазаў сьвітку, узяў у рукі лейцы і крануў імі...» 284473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Няхай, няхай пакрычыць! Зможацца, дык у дарозе будзе маўчаць, — парахаваў сын і пашоў адчыняць вароты, надта здаволены тым, што ўся гэтая справа хутка скончыцца. {{Водступ|2|em}}Стары Карнач падперазаў сьвітку, узяў у рукі лейцы і крануў імі коняй. Але раптам пачуўся званок, які ўсё зьвінеў бліжэй ды бліжэй, а праз міг перад варотамі, пад самым носам у Сымонавае пары, запынілася каламажка. Яшчэ міг — і з яе адзін за другім саскочылі тры чалавекі, а потым адкульсьці са дна вытуркнула галава хлопчыка. {{Водступ|2|em}}— Вы Сымон Карнач? — запытаўся адзін з гасьцей у вайсковым шынэлі. {{Водступ|2|em}}Сымон стаяў атарапелы і ня мог зразу адказаць. {{Водступ|2|em}}— Гэта, гэта мой дзед, — і два вугольчыкі апалілі твар Сымона. {{Водступ|2|em}}— Тодар, Тодар, Тодарка! {{Водступ|2|em}}Тодар скочыў к карам — і прыпыніўся ад неспадзеўкі. {{Водступ|2|em}}— Тодарка, барані мяне! {{Водступ|2|em}}— Вось дык належнае спатканьне, якраз, што трэба, — праказаў адзін з прыехаўшых. {{Водступ|2|em}}Агату хутка зьнялі з воза, раскруцілі рушнікі. Яна кінулася к хлопцу, пачала мацаць яго рукамі, нібы дамагаючыся заверыцца, што перад ёю жывы чалавек, а ня дух. Сымон так і стаяў каля варот з пугаю ў руках і атарапеласьцю на твары, якая, здавалася, закамянела на ім. {{Водступ|2|em}}Агата пачала плакаць наўзрыд, абымаючы Тодара. {{Водступ|2|em}}— Мама, цяпер плакаць ужо ня трэба. Праўда на нашым баку, сьціхні... Дзед, а дзед, — зьвярнуўся Тодар у бок варот, — чаму-ж ты ня клічаш гасьцей у хату? Гэтыя дзядзькі здалёку прыехалі і праўду з сабою прывязьлі. {{Водступ|2|em}}Сымон Карнач, як быў з пугаю, так і пашоў з ёю ў хату. {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> cme8h1yuf8jm483jrtc1m0l8cpy89sg 104 122548 284474 2026-05-04T13:58:44Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{ц|'''{{Разрадка|Абмылка}}'''|памер=120%}} {{ц|I}} {{Водступ|2|em}}Пятрусь Грышан, загадчык павятовага аддзелу асьветы, варочаўся з вёскі, дзе ён быў па службовых справах, назад у горад. Павет, дзе ён працаваў ужо з год, быў вялізарны, школы былі параскіданы адна ад...» 284474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|'''{{Разрадка|Абмылка}}'''|памер=120%}} {{ц|I}} {{Водступ|2|em}}Пятрусь Грышан, загадчык павятовага аддзелу асьветы, варочаўся з вёскі, дзе ён быў па службовых справах, назад у горад. Павет, дзе ён працаваў ужо з год, быў вялізарны, школы былі параскіданы адна ад другое надалёка, дарогі даволі дрэнныя і ня зусім небясьпечныя, бо часта трапляліся па іх лясы са звычайнаю блытанінаю ў іх маленькіх дарожак, раскрыжаваньняў і г. д. Але Пятрусю разьезды надта падабаліся, бо давалі яму адпачынак ад бязупыннае, як службовае, так і грамадзянскае працы. {{Водступ|2|em}}Вось і цяпер ён ехаў сярод вялікага лесу. Сонца было ўжо наадвячорку і сваімі косымі праменьнямі, здавалася, наскрозь пранізвала ўсю грамаду лесу, ахварбоўваючы ў ружовы колер гладкія, як габляваныя, пні хваін. Размораныя за дзень гарачынёю яліны і хваіны напаўнялі цяпер усё паветра цёрпкім гострым пахам смалы, які мяшаўся з дыханьнем травы і кветак. Мошкі і камары павылазілі з сваіх прытулкаў і вясёлымі карагодамі віліся ў праменьнях сонца перад тым, як заснуць, схавацца нанач. Гледзячы на гэтыя карагоды супроць сонца, здавалася, што паветра напоўнена лёгкім залатым туманом, які калыхаўся, як танюсенькая вуаль ад ціхага ветру. Стомленыя за дзень птушкі неяк нехаця пералятаюць на другое месца, томна і коратка падаюць свой посьвіст, пакуль зусім ня сьціхнуць з заходам сонца; толькі салавей, чым бліжэй к ночы, тым мацней і званчэй агалашае лес сваімі пераборамі, пералівамі, посьвістамі. {{Водступ|2|em}}Дарога ўецца, як вольна кінутая стужка. Калёсы скачуць па карэньнях, тарахцяць і напаўняюць лес чужым няпрыемным гукам, палохаючым і птаства і дробных зьвяркоў: {{Абмылка|вявёрка|вавёрка}} раз-раз — і залазіць на самы высокі сук, адкуль пазірае {{перанос-пачатак|п=на|к=гастрыўшы}}<noinclude></noinclude> 4u643mgxu6ohk237xf9erspbqevqtls 284476 284474 2026-05-04T14:01:09Z Gabix 3485 284476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|'''{{Разрадка|Абмылка}}'''|памер=120%}} {{ц|I}} {{Водступ|2|em}}Пятрусь Грышан, загадчык павятовага аддзелу асьветы, варочаўся з вёскі, дзе ён быў па службовых справах, назад у горад. Павет, дзе ён працаваў ужо з год, быў вялізарны, школы былі параскіданы адна ад другое надалёка, дарогі даволі дрэнныя і ня зусім небясьпечныя, бо часта трапляліся па іх лясы са звычайнаю блытанінаю ў іх маленькіх дарожак, раскрыжаваньняў і г. д. Але Пятрусю разьезды надта падабаліся, бо давалі яму адпачынак ад бязупыннае, як службовае, так і грамадзянскае працы. {{Водступ|2|em}}Вось і цяпер ён ехаў сярод вялікага лесу. Сонца было ўжо наадвячорку і сваімі косымі праменьнямі, здавалася, наскрозь пранізвала ўсю грамаду лесу, ахварбоўваючы ў ружовы колер гладкія, як габляваныя, пні хваін. Размораныя за дзень гарачынёю яліны і хваіны напаўнялі цяпер усё паветра цёрпкім гострым пахам смалы, які мяшаўся з дыханьнем травы і кветак. Мошкі і камары павылазілі з сваіх прытулкаў і вясёлымі карагодамі віліся ў праменьнях сонца перад тым, як заснуць, схавацца нанач. Гледзячы на гэтыя карагоды супроць сонца, здавалася, што паветра напоўнена лёгкім залатым туманом, які калыхаўся, як танюсенькая вуаль ад ціхага ветру. Стомленыя за дзень птушкі неяк нехаця пералятаюць на другое месца, томна і коратка падаюць свой посьвіст, пакуль зусім ня сьціхнуць з заходам сонца; толькі салавей, чым бліжэй к ночы, тым мацней і званчэй агалашае лес сваімі пераборамі, пералівамі, посьвістамі. {{Водступ|2|em}}Дарога ўецца, як вольна кінутая стужка. Калёсы скачуць па карэньнях, тарахцяць і напаўняюць лес чужым няпрыемным гукам, палохаючым і птаства і дробных зьвяркоў: вявёрка раз-раз — і залазіць на самы высокі сук, адкуль пазірае {{перанос-пачатак|п=на|к=гастрыўшы}}<noinclude></noinclude> ka75l0h1bbv47z4sj8vspnq06i6slts 104 122549 284475 2026-05-04T14:00:51Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=на|к=гастрыўшы}} вушкі і нібы дзівіцца, як вясковая дзяўчына альбо маладзіца, прылажыўшы пярэднія лапкі да мордачкі; {{Абмылка|ясстраб|ястраб}}, калі ён быў блізка ад дарогі, лёгкімі, ледва чутнымі ўзмахамі крылаў паднімаецца ў вышыню і пр...» 284475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=на|к=гастрыўшы}} вушкі і нібы дзівіцца, як вясковая дзяўчына альбо маладзіца, прылажыўшы пярэднія лапкі да мордачкі; {{Абмылка|ясстраб|ястраб}}, калі ён быў блізка ад дарогі, лёгкімі, ледва чутнымі ўзмахамі крылаў паднімаецца ў вышыню і прападае ў блакіце неба. Толькі вуаль камароў калыхаецца бесьперапынку і іх звон напаўняе лес асабістаю музыкаю. {{Водступ|2|em}}Пятрусь асабліва любіў час адвячорку яснага летняга дня ў лесе: і ціхая монотонная музыка машкары, і гострыя пахі, і птушыя сьпевы, і цёмная зелень хваін на лёгка-блакітным небе — усё гэта ахоплівала яго супакоем, упаеньнем хараства. Яму было прыемна наглядаць за ўсімі рухамі асьцярожнае вявёркі і за яе швідкасьцю. Цікава было праводзіць і той час у лесе, як ноч прыходзіла на зьмену дню — бачыць, як мянялася ахварбоўка дзерава, травы, лістоў, як заціхала жыцьцё лесу, як на зьмену сонцу на неба выходзіў поўны месяц і напаўняў лес блакітнай таемнасьцю, фантазыяй. Усё гэта было люба Пятрусю, хоць такія малюнкі былі яму не ў навіну. {{Водступ|2|em}}На гэты раз, аднак, Пятрусь мала зварочваў увагі на жыцьцё лесу, хоць дзень быў асабліва ўдалым. Ён нават ня прыкмеціў, як настала ноч і пацягнула вільгацьцю з нізін. Некалькі разоў фурман зварочваўся да яго з рознымі запытаньнямі, але ня чуў належнага і ў свой час адказу. Думкі Пятруся на гэты раз былі заняты зусім ня лесам, а віліся далёка і ад лесу, і ад сучаснасьці. Некалькі разоў ён пробаваў зьвярнуцца да свайго звычайнага настрою, да свае прывычкі наглядаць за жыцьцём лесу, нават да сваіх службовых спраў, што засталіся яшчэ ня скончанымі, накіроўваў нават свае думкі ў бок таго, як зьдзейсьніцца яго мара аб тым, што кожная школа будзе мець сваё памяшканьне, — але нічога не пасабляла: думка варочалася ізноў да аднаго, ізноў малюнкі прошласьці пачалі праходзіць перад яго вачмі, нібы ўсё тое было сёньня ці ўчора. Пятрусь ужо не спрачаўся. Гэтая неспадзяваная сустрэча дала такі вялізарны імпульс, якога ён ужо не спадзяваўся чакаць у жыцьці. Думкі, успаміны перажываньняў даўно мінулых часоў віліся, як мошка на сонцы, у галаве і завалодалі ўсёю істотаю Пятруся.<noinclude></noinclude> g4li14fe7fo8cgohtymrqpjsrctwwtb 104 122550 284477 2026-05-04T14:02:23Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Маладым, зусім маладым хлапчуком Пятрусь пакінуў сваю вёску. У яго бацькі было толькі тры дзесяціны зямлі, а дзяцей — пяцёра, з якіх тры хлапцы. Вядома, трэба было шукаць заработкаў, трэба было каму-небудзь адыйсьці з гаспадаркі, каб потым н...» 284477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Маладым, зусім маладым хлапчуком Пятрусь пакінуў сваю вёску. У яго бацькі было толькі тры дзесяціны зямлі, а дзяцей — пяцёра, з якіх тры хлапцы. Вядома, трэба было шукаць заработкаў, трэба было каму-небудзь адыйсьці з гаспадаркі, каб потым не дзяліць яе яшчэ на тры часткі. І Пятрусь, як старэйшы, пашоў у горад шукаць хлеба. Яму параілі ісьці на сярнічковую фабрыку, дзе працавала шмат народу і дзе больш было магчымасьці прыстроіцца. Зранку, |як толькі прароў гудок, Пятрусь ужо быў каля канторы. Калі ён, падышоўшы нясьмела, як вясковы хлопец, да кіраўніка фабрыкі, сказаў яму, што шукае працы і хацеў-бы стаць на работу вось тут, то ня зразу атрымаў здавальняючы адказ. Той казаў, што ня трэба новых рабочых, потым, што Пятрусь, мусіць, ня будзе зразу карысным, як сьвежы, нефабрычны чалавек, а далей — трэба пачакаць, падумаць. Толькі праз бітую гадзіну Пятрусь дачакаўся таго, што пакліканы быў майстар, пад загад якога ўваходзіў ён, як ужо рабочы фабрыкі. Пятрусь быў здаволены, што справа скончылася так удала, бо ня ўсім так шэнціла ў тыя часы. {{Водступ|2|em}}Першыя часы Пятрусь адчуваў сябе ня зусім добра на новай рабоце. Тут патрэбна была пільнасьць, трэба было сачыць за станком, які рабіў з калоды даўзюразныя стужкі дзерава. Траплялася, што Пятрусь забываўся, задумаўшыся аб вёсцы й сям‘і, вымаць з рыны гэтыя стужкі, і яны налазілі з-пад разака адна на другую, тапырыліся стогам, ламаліся. Старэйшы рабочы аклікаў Пятруся, упічна аглядаў яго, а ён сароміўся, чырванеў і хапаўся нязграбна за стужкі, якія, на іх ліха, валакліся і ніяк не адкідаліся так зграбна, як у другіх. Але гэта з часамі праходзіла. Думкі аб вёсцы, аб гаспадарцы, аб сваіх родных усё радзей пачалі заходзіць к яму ў голаў: тое жыцьцё, якое было вакол стала больш цікавіць яго, а разам з гэтым і самая работа. У кароткі час ён ужо выведаў усе стадыі вырабу сярнікоў, ведаў добра да чаго пасуе, навошта патрэбна кожная прылада. Асабліва спадабаліся яму тыя машынкі, што самі рабілі скрыначкі для сярнікоў: заложыш туды дзеравяных стужачак і папяровую {{перанос-пачатак|п=аб|к=клейку}}<noinclude></noinclude> f5uvbg1iv2txgq3sgjby85jh38n0jzn 104 122551 284478 2026-05-04T14:05:49Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=аб|к=клейку}} — і пашлі вылётваць, быццам выплёўвацца, зусім гатовыя скрыначкі. Машынка, як жывы чалавек, ды куды чалавек! здатней за яго. Як толькі яго станок чаму-небудзь прыпыняўся стругаць калоду, Пятрусь абавязкова ляцеў туды, дзе ра...» 284478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=аб|к=клейку}} — і пашлі вылётваць, быццам выплёўвацца, зусім гатовыя скрыначкі. Машынка, як жывы чалавек, ды куды чалавек! здатней за яго. Як толькі яго станок чаму-небудзь прыпыняўся стругаць калоду, Пятрусь абавязкова ляцеў туды, дзе рабіліся скрыначкі і дамагаўся дасканала даведацца, як зроблены гэтыя цудоўныя машынкі — такія маленькія і так здатныя. Дзівіўся ён ня раз і спрытнасьці кабет, якія працавалі ў раскладачнай: рукі іх так і мільгацелі ў яго вачох, нельга было дагледзець, як адна рука работніцы хапала скрыначку, а другая клала ў яе зразу патрэбны лік сярнікоў, але-ж бяз ліку. Толькі і можна было бачыць, як ужо поўныя скрыначкі з мернасьцю маятніка падалі і стукалі ўнізу ў кошыку. Словам, з цікавасьцю сьвежага чалавека, прагна ўбіраючага ў сябе новыя адбіткі нязвычайнага жыцьця, Пятрусь вывучаў усе стадыі тае працы, якой ён сябе ахвяраваў. І гэтая праца пачала йсьці ў яго шпарка. {{Абмылка|Ёя|Ён}} праз кароткі час зрабіўся сталым, пільным рабочым. {{Водступ|2|em}}Праз некалькі часу Пятрусь стаў прыглядацца больш і да сваіх таварышоў, яго цягнула да кампаніі, якое ён яшчэ ня меў. Маладому хлапцу ды быць аднаму — гэта ня так лёгка. Некалькі разоў пры ім было, што рабочыя, канчаючы працу, умаўляліся пайсьці то туды-сюды, то клікалі адзін другога да сябе. Пятрусь-жа заставаўся адзін, як ня маючы блізкіх знаёмых. Праз гэта ў вольныя часы ён ня ведаў, што рабіць з сабою. Адзін раз ён прыстаў да хлапцоў, якія звычайна на фабрыцы пераносяць скрыначкі з сушні ў раскладачную. Але з гэтага нічога добрага ня вышла: хтосьці з старых рабочых асьмяяў яго, угледзеўшы яго на вуліцы разам з блазнамі. Пятрусь парашыў, што гэта, мусіць, нешта дрэнна і пачаў больш прыглядацца да старшых таварышоў. {{Водступ|2|em}}Разам з Пятрусём за яго станком працаваў высокі, моцны мужчына, надта маўчлівы, са строгім выглядам чалавек. Пятрусь часта пробаваў разгаварыцца з ім, але апроч кароткіх адказаў нічога больш дамагчыся ад яго ня мог. Але яго дзівіла тое, што гэты таварыш па працы ў часы дзённага адпачынку вёў доўгую гутарку з некаторымі рабочымі, для чаго<noinclude></noinclude> 9q7hbm96e03mvudmd9ukec7suyb5y7t 104 122552 284479 2026-05-04T14:19:24Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «яны выбіралі самі пусты пакой — сушню для сярнікоў. Гэтую сушню ўсе абыходзілі, калі ня было там патрэбы, бо там было надта нездаровае паветра, а гурток маўчлівага таварыша знарок туды заходзіў. Пятрусю гэта было цікава, і ён адзін раз пашоў туды, каб пас...» 284479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>яны выбіралі самі пусты пакой — сушню для сярнікоў. Гэтую сушню ўсе абыходзілі, калі ня было там патрэбы, бо там было надта нездаровае паветра, а гурток маўчлівага таварыша знарок туды заходзіў. Пятрусю гэта было цікава, і ён адзін раз пашоў туды, каб паслухаць, аб чым там ідзе гутарка і так паасобна ад іншых. Ён бачыў, што гутарка была жваваю, але ў чым справа — не пачуў, бо пакінулі гаварыць, як толькі прыкмецілі Пятруся. З сорамам вышаў ён адтуль і яшчэ горш сорамна яму стала, як пачалася ізноў праца і таварыш яму сказаў, што нядобра падслухоўваць чужыя гутаркі, у якіх ня бываеш удзельнікам. {{Водступ|2|em}}Пятрусь пачаў адчуваць нейкую асаблівую цікавасьць да свайго таварыша, але ніяк ня ведаў, як яму падыйсьці да яго. Пасобіла яму здарэньне і ня толькі пасобіла, але і зрабіла вялікі зварот у яго жыцьці, разьвінула яго. Адзін раз Пятрусь праходзіў па раскладачнай. Тут быў і загадчык фабрыкі, які абыходзіў усіх работніц і наглядаў за іх працаю. Раптам, як гэта часта бывае з сярнічкамі, у аднэй работніцы, каля якое стаяў загадчык, палыхнула палымем рамка. Работніца позна схапілася, і полымя жухнула ёй у твар, рукі. Загадчык адскочыў, як корчык, а потом ізноў падляцеў да работніцы — і два разы са ўсяе сілы ўдарыў яе па апаленым твары. Работніца, як мяшок, шуснула ўніз. Пятрусь стаяў і глядзеў на гэта, як ачумелы. Ён абвёў вачмі ўсё вялізарнае памяшканьне раскладачнае: доўгія шэрагі работніц мільгацелі сваімі рукамі, нібы нічога не зрабілася, нібы гэтае здарэньне было такім звычайным. З памутнеўшым розумам кінуўся ён у сваё аддзяленьне і ў рэзкіх словах выказаў усё сваё абурэньне супроць такога зьневажэньня папершае чалавека, а падругое кабеты, якая ня была пры гэтым вінавата. Яго маўчлівы таварыш параіў яму маўчаць і прапанаваў прыйсьці да яго ў вечары. {{Водступ|2|em}}З гэтага дня пачалося зусім іншае жыцьцё Пятруся. Два-тры разы ў тыдзень ён бываў у свайго таварыша па станку. Таварыш гэты ўжо не здаваўся больш маўчлівым, але мог гаварыць памногу, ды {{Абмылка|яшче|яшчэ}} як гаварыць. Ён адчыніў<noinclude></noinclude> 1hkaj0vl6y48o7v0h09iia5u6jpp6sg 104 122553 284480 2026-05-04T14:20:35Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «перад Пятрусём новы сьвет, новыя думкі, ён прасьвятліў яго наконт соцыяльных супярэчнасьцяй, маляваў яму становішча рабочых ня толькі ў Беларусі, але ўва ўсім сьвеце. У Пятруся зьявіліся кніжкі, якія захоплівалі яго сьвежы розум, непапсаваныя пачуцьці...» 284480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>перад Пятрусём новы сьвет, новыя думкі, ён прасьвятліў яго наконт соцыяльных супярэчнасьцяй, маляваў яму становішча рабочых ня толькі ў Беларусі, але ўва ўсім сьвеце. У Пятруся зьявіліся кніжкі, якія захоплівалі яго сьвежы розум, непапсаваныя пачуцьці сваімі ідэямі і якія малявалі яму новае вольнае жыцьцё. Ужо ў часы, калі ня трэба было ісьці на фабрыку, Пятрусь не адчуваў нуды, адзіноцтва: ён ці размаўляў са сваімі кніжкамі, ці сядзеў у таварыша, з якім можна было вясьці гутаркі без канца. Фабрыка пакінула быць для Пятруся цікаваю толькі сваімі машынамі, яна зрабілася больш цікаваю адносінамі рабочых і гаспадароў. {{Водступ|2|em}}Часта, больш у сьвяточныя дні, у Пятрусёвага таварыша зьбіралася чалавек да дзесяцёх рабочых, пераважна з тых, хто складаў яго гурток на фабрыцы. Былі тут калі-ні-калі рабочыя і з гуты, і з лесапілкі. Тады саймаваньне прымала больш агульны выгляд у напрамку выяўленьня клясавых заданьняў пролетарыяту. Мала-па-малу Пятрусь уцягваўся ў гэтыя саймаваньні, пачаў прымаць чынны ўдзел у спрэчках, перш нясьмела, блытаючыся ў словах, а потым ужо ўсё больш і больш вытрымана. Яго шчырая прыхільнасьць да кніжкі, пыл маладых яго гадоў зрабілі яго вельмі здатным оратарам. І цяпер у сваіх успамінах Пятрусь ня мог без захапленьня затрымацца на тым, як ён рабіў у той час свае прамовы, які вялікі ўплыў рабіў ён на сваіх слухачоў. {{Водступ|2|em}}Так прашла першая зіма Пятруся на фабрыцы. К вясьне ён ужо быў сьвядомым рабочым і карыстаўся вялікаю пашанаю сярод сваіх таварышоў, ня гледзячы на свае дзевятнаццаць год. Ён адчуваў сябе сярод рабочых на фабрыцы, як сярод сям‘і, нуда яго па вёсцы прапала, як у воду канула. {{Водступ|2|em}}Адзін раз — гэты вечар Пятрусь добра помніць, а сёньня ён выразаўся, як на малюнку, — прышоўшы на сходку да свайго таварыша ён быў зьдзіўлены нечаканым, неспадзеваным зьявішчам: за сталом сядзела маладая, аздобная дзяўчына. Яна была ў белай маёвай адзежы, на галаве быў паненскі капялюш. Пятрусь да таго сумеўся, што запыніўся ў дзьвярах.<noinclude></noinclude> hqqmyrt39tsc1eydtbrv5z2iu56ftz7 104 122554 284481 2026-05-04T14:22:19Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Чаго-ж ты запыніўся? Праходзь. Гэта — таварыш Зося, — сказаў таварыш. {{Водступ|2|em}}Пятрусь і цяпер ня мог успомніць гэтага, каб не раззлавацца на сябе за тое, як ён нясьмела, нязграбна падышоў тады да гэтага „таварыша Зосі“ і падаў яму св...» 284481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Чаго-ж ты запыніўся? Праходзь. Гэта — таварыш Зося, — сказаў таварыш. {{Водступ|2|em}}Пятрусь і цяпер ня мог успомніць гэтага, каб не раззлавацца на сябе за тое, як ён нясьмела, нязграбна падышоў тады да гэтага „таварыша Зосі“ і падаў яму сваю тоўстую шурпатую, як калода, руку. {{Водступ|2|em}}Цэлы вечар прасядзеў Пятрусь, як вады ў рот набраўшы. Народу было шмат, закладалі нейкую організацыю, многа гаварылі і аб заданьнях, і аб плянах партыйнае працы, але ўсё гэта быццам толькі стараною дасягала Пятруся. „Таварыш Зося“ з сваёю васямнаццацёхгадоваю вучонасьцю і аўторытэтам таксама прымала гарачы ўдзел у саймаваньнях. Пятрусь-жа маўчаў. Некалькі разоў старшыня зварочваўся да яго, ці ня хоча ён што-кольвечы сказаць, але атрымліваў сыстэматычнае адмаўленьне. Было брыдка і нядобра на сэрцы ад гэтага, нібы зьвязанага, становішча. Ён многа разоў на працягу вечара зьбіраўся ісьці дадому, сказаўшы сябрам, што адчувае сябе хворым. Але нейкая сіла прывязвала яго да ўслона, на якім ён сядзеў. Напасьледак пасяджэньне скончылася. {{Водступ|2|em}}— Я чула, што вы добры оратар, — сказала проста Зося, як разыходзіліся са сходкі. Чаму-ж вы сёньня так упарта маўчалі? {{Водступ|2|em}}Пятрусь і на гэтае запытаньне прамаўчаў: сунуў пасьпешна на разьвітаньне руку і, як мага, пусьціўся ў свой бок. {{Водступ|2|em}}Хто яна, адкуль яна, гэты „таварыш Зося“? Чаму яна сярод рабочых з сваімі тонкімі, белымі як лілія, рукамі? Чаму ён маўчаў і так зьняважыў сябе перад таварышамі ў такіх важных пытаньнях, якія абгаварваліся ў гэты вечар? Гэтыя запытаньні ўсталі перад Пятрусём першы раз у жыцьці і ён шукаў на іх адказу ўсю ноч пасьля таго вечара. Шукаў і знашоў, але ня ў гэтую ноч, а потым. {{Водступ|2|em}}Сустрэчы Пятруся з Зосяю з часамі рабіліся ўсё часьцей. Звычайна сьперш яны сустракаліся на сходках. Пятрусь памалу крыху асвойваўся і да яго зьвярнуўся дар слова. Наадварот, калі чаму-небудзь на сходцы ня было Зосі, то ён {{перанос-пачатак|п=га|к=варыў}}<noinclude></noinclude> jm2tgmk00sfjouez7p66coespwpe1zz 104 122555 284482 2026-05-04T14:23:39Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=га|к=варыў}} шмат горш, як у яе прысутнасьці. Здавалася, што яна прыносіла з сабою натхненьне для Пятруся, і ён нібы гаварыў для яе аднае. Таварышы прыкмячалі гэта, і раз бліжэйшы яго сябра, яго першы настаўнік, выказаў сваю нездаволенасьц...» 284482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=га|к=варыў}} шмат горш, як у яе прысутнасьці. Здавалася, што яна прыносіла з сабою натхненьне для Пятруся, і ён нібы гаварыў для яе аднае. Таварышы прыкмячалі гэта, і раз бліжэйшы яго сябра, яго першы настаўнік, выказаў сваю нездаволенасьць прасягненьнем асабістых адносін у вагульную справу. Але Пятрусь паглядзеў на яго такім простым, сьветлым поглядам, што ў таго прапала ахвота ўпікаць яго ў чым: Пятрусь і сам не разумеў таго, што зарадзілася ў ім. {{Водступ|2|em}}Яму без канца было прыемна бачыць Зосю. Яна, як відаць, таксама шукала магчымасьці сустракацца з ім: то кніжку прыносіла яму, то запытацца прыходзіла па справах організацыі (ён быў сакратаром), то яшчэ што-кольвечы ў яе знаходзілася. Так ішлі дні. Пятрусь, як цяпер, помніць, з якім непакаеньнем чакаў гудка перад канцом работы, як ляцеў умывацца і затым выходзіў у гаёк каля фабрыкі, дзе чакаў Зосю. {{Водступ|2|em}}Жыцьцё здавалася Пятрусю пасыпаным кветкамі. Як ні таміла дванаццацёхгадзінная цяжкая праца, але ён скідаў з сваіх плеч увесь цяжар, як толькі канчаў работу і бег шукаць Зосю, якая дзе-небудзь ужо яго чакала. Бязупынная жыцьцёвасьць іх натур, таемнасьць політычнай дзейнасьці так збліжалі іх, што яны, як дзеці былі даверчывымі адзін да другога. Калі ім чамусь не ўдавалася бачыцца дні два-тры, то яны таміліся, як страціўшыя поў жыцьця. {{Водступ|2|em}}Але ня ўсё ружова на сьвеце, больш таго, што ўчора было ружовым, можа сёньня зрабіцца шэрым. Так і з каханьнем Пятруся з Зосяю. Мусіць адносіны Зосі да Пятруся зрабіліся вядомымі ня толькі іх сябрам па організацыі, але і на баку. Ужо часта Зося, сустракаючыся з Пятрусём, ня была такою жыцьцярадаю, як уперад. Яна зрабілася задуменнаю, часта падоўгу маўчала, разглядаючы хмаркі ў небе, альбо зоркі, мільгацеўшыя таемным сьветам у змроку ліпнёвае начы. У такія хвіліны Пятрусь адчуваў сябе, як зьвязаным: ён мучыўся нявырашанасьцю гэтае зьмены, а прыставаць з запытаньнямі аб прычынах зьмены ён, быццам, баяўся. Праз гэта іх стрэчы пачалі рабіцца маўчлівымі, і яны разыходзіліся нездаволенымі, з цяжкім сэрцам.<noinclude></noinclude> 5e1wunx3k3bp7fh813pfvyga3bk8u6i 104 122556 284483 2026-05-04T14:24:40Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Апошняя іх сустрэча стала і цяпер перад вачмі Пятруся, нібы адбывалася ў гэты самы час, як ён успамінаў зьявы свайго жыцьця таго часу. У той памятны вечар ён ня меўся сустрэцца з Зосяю і таму супакойна канчаў працу. Але вось падыходзіць адзі...» 284483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Апошняя іх сустрэча стала і цяпер перад вачмі Пятруся, нібы адбывалася ў гэты самы час, як ён успамінаў зьявы свайго жыцьця таго часу. У той памятны вечар ён ня меўся сустрэцца з Зосяю і таму супакойна канчаў працу. Але вось падыходзіць адзін з таварышоў і паведамляе яму, што яго чакае нейкая паненка каля варот фабрыкі. Гэта разанула нажом па сэрцы. Ён, скінуўшы пасьпешна рабочую адзежу і не чакаючы гудка, выскачыў на двор. Нязвычайна блядая Зося чакала яго і нейкая напружанасьць відаць была ў кожнай рысцы яе пекнага твару. {{Водступ|2|em}}— Што зрабілася? {{Водступ|2|em}}— Пойдзем падалей, скажу, — адказала яна. {{Водступ|2|em}}Моўчкі пакінулі яны фабрыку, моўчкі прашлі гаёк, вышлі ўжо ў поле. Доўга ішлі, маўчалі, не прыкмячаючы ні месца, ні далечыні ад гораду. Зося ўпарта маўчала. Пятрусь чакаў чагосьці нязвычайнага і быў прыгнечаны гэтым чаканьнем. Але-ж цяжар, які скаваў сэрца, павінен быць скінутым, бо ён дашоў да нятрываласьці хаваць яго больш дзесьці там, глыбока ў сабе. Рука Пятруся сьціскалася ў кулак, ён сударжна махаў кіёчкам, са злосьцю зьбіваючы галоўкі малачаю па дарозе. {{Водступ|2|em}}— Што зрабілася, Зося? Чаму за апошнія часы такая зьмена? — напасьледак запытаўся Пятрусь. {{Водступ|2|em}}— Пятруська, дарагі! {{Водступ|2|em}}Зося кінулася на шыю Пятрусю. Ён уздрыгнуў, як апалены: першы раз так блізка к яму была кабета. З затуманенаю галавою абхапіў яе ён рукамі і ўпіўся губамі ў яе губы. Хвіліна, калі больш нічога не існавала на сьвеце. {{Водступ|2|em}}— Кахаю я цябе, Пятруська! — шаптанула Зося і раптам буйныя сьлёзы закапалі з яе вачэй. Але гэта былі сьлёзы ня радасьці, а бязьмернага гора. {{Водступ|2|em}}— Чаго-ж ты плачаш, Зося? {{Водступ|2|em}}Замест адказу Зося пачала плакаць яшчэ мацней. Яна ўжо ня толькі плакала сьлязьмі, а рыдала, бясьсільна схіліўшыся на плячо яго. {{Водступ|2|em}}— Зосенька, ну скажы, што з табою зрабілася?<noinclude></noinclude> sn08towvx15h1f32lfscz5yzbmpv270 104 122557 284484 2026-05-04T14:25:30Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Пятрусь гатоў быў сам заплакаць, бачачы жаласьлівы твар яе. Але да яго зьвярнуўся розум, які стаяў на сваім — даведацца прычыны гэтага плачу, гэтых незразумелых адносін за апошнія часы. {{Водступ|2|em}}— Кінь ты плакаць, Зоська! Мы-ж ужо ня дзе...» 284484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Пятрусь гатоў быў сам заплакаць, бачачы жаласьлівы твар яе. Але да яго зьвярнуўся розум, які стаяў на сваім — даведацца прычыны гэтага плачу, гэтых незразумелых адносін за апошнія часы. {{Водступ|2|em}}— Кінь ты плакаць, Зоська! Мы-ж ужо ня дзеці, мы нават павінны стаяць вышэй усялякіх там сьлёз. У чым справа? {{Водступ|2|em}}Ад гэтага трэзвага голасу Зося прышла ў сябе. Яна адхілілася ад Пятруся, суняла плач. {{Водступ|2|em}}— Нам... нельга... будзе больш... {{Водступ|2|em}}— Што нельга? — не сваім голасам запытаўся Пятрусь. {{Водступ|2|em}}— Бачыцца! {{Водступ|2|em}}Стала страшэнна балець сэрца, быццам яму зрабілі фізычную рану. У руках і нагах такая млявасьць, што вецер мог паваліць яго на зямлю. {{Водступ|2|em}}— Чаму-ж гэта? — ледва выгаварыў ён. {{Водступ|2|em}}— Мне бацькі забараняюць бачыцца з табою. Яны даведаліся якімсьці чынам, мусіць ім наплялі ліха ведае што, і вось ужо тыдні са два таму назад мне татка вялеў кінуць гэтыя „любошчы“, як ён называе, а мама, як даведалася ў чым справа, дык нават сьвечку ставіла ў царкве за мяне. Я ўжо колькі дзён спрачалася з імі, даводзіла, што ім няма ніякага дзела ў тым, каго я кахаю, каго хачу бачыць, з кім гаварыць, што рабіць. Але гэтым я нічога не пасобіла, толькі больш разгневала бацьку. Сёньня ён сказаў мне, што я магу пакінуць дом, калі не паслухаю яго. Што-ж мне рабіць? Пятруська, што рабіць? {{Водступ|2|em}}— Што рабіць? Кінуць бацькоў з іх домам! — рашуча праказаў Пятрусь, да якога ўжо зьвярнуліся сілы. {{Водступ|2|em}}— Кінуць, кінуць дом... А далей што будзе? {{Водступ|2|em}}— Пажэнімся і будзем жыць, працаваць. {{Водступ|2|em}}Зося мусіць не чакала гэтага. У сваім каханьні, першым каханьні, яна яшчэ ніколі не даходзіла да такіх меж. Само гэта слова „пажэнімся“ неяк прагучэла так пабуднему для абодвых, так нізка зьвяло іх каханьне, што Зося ня зразу знашлася што адказаць на яго. {{Водступ|2|em}}— Вось як? Я... я ня ведаю, — сказала яна.<noinclude></noinclude> 7olko7oixxz8sc8136jipk31c012cz8 104 122558 284485 2026-05-04T14:26:23Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Значыцца, ты застанешся з бацькамі, паслухаеш іх? {{Водступ|2|em}}— Я ня ведаю... Што мне рабіць? Пятруська, што рабіць?! {{Водступ|2|em}}— Я ўжо сказаў. А чаму твае бацькі не дазваляюць табе знацца са мною? {{Водступ|2|em}}— Чаму? Які ты блазан, мусіц...» 284485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Значыцца, ты застанешся з бацькамі, паслухаеш іх? {{Водступ|2|em}}— Я ня ведаю... Што мне рабіць? Пятруська, што рабіць?! {{Водступ|2|em}}— Я ўжо сказаў. А чаму твае бацькі не дазваляюць табе знацца са мною? {{Водступ|2|em}}— Чаму? Які ты блазан, мусіць, як і я. Ты-ж рабочы, нават ня майстар, а я... {{Водступ|2|em}}— Ведаю, можаш ня скончваць. {{Водступ|2|em}}Сэрцам Пятруся завалодала пагарда. Яна ўсё шырылася, расла, засланала сабою ўсе іншыя пачуцьці. Так, ён толькі рабочы, ён сустрэўся ў жыцьці ня з тым, з кім можна было сустрэцца. {{Водступ|2|em}}— Мы далёка адышлі ад гораду. Дазвольце правадзіць вас дадому. {{Водступ|2|em}}Яны ішлі ў цемры ночы, маўчалі. Пятрусю і цяпер успамінаецца гэты зварот, як зварот з могілак. Падышлі да варот дому, запыніліся. Хацелася сказаць, што нельга рабіць таго, што рабілася паміма іх волі, што трэба кінуць гэты дом, трэба разарваць ланцуг, які зьвязвае волю, параліжуе яе. Доўга стаялі, нічога не сказалі. {{Водступ|2|em}}— У організацыю таксама бацька вас ня пускае? — з гораччу, але і насьмешна запытаўся Пятрусь. {{Водступ|2|em}}— Ня ўпікайце мяне, зразумейце, хто я, — цяжка праказала дзяўчына. {{Водступ|2|em}}Стаялі яшчэ гадзіну-другую, стаялі, як нямыя, бяз мовы. Ня было сілы разыціся. Дзесьці пракрычаў пятух, блядая палоска зары была ўжо на ўсходзе. {{Водступ|2|em}}— Вам холадна, ідзеце ў дом, — сказаў Пятрусь. {{Водступ|2|em}}— Не клянеце, не зьневажайце мяне. Я не вінавата. {{Водступ|2|em}}Як прызрачная цень скалыхнулася яе белая постаць і схавалася за варотамі. Ляпнула клямка. Перад Пятрусём пустое месца, зразу зрабілася так пуста, так адзінока, што здавалася, ён адзін застаўся на сьвеце, а больш няма нічога. {{Водступ|2|em}}Потым у тую ноч ён у гайку каля фабрыкі плакаў, плакаў, як малое дзіця ад пагарды.<noinclude></noinclude> 55krz5ej5jimiqvw2k3a6u4wm35qzj8 104 122559 284486 2026-05-04T14:27:24Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Успомніў гэты плач цяпер Пятрусь Грышан, загадчык павятовага аддзелу асьветы, і засароміўся, нават раззлаваўся на сябе за тое, што калісьці быў такім мяккім блазнам. {{Водступ|2|em}}А далей? Ён яшчэ раз бачыўся з Зосяю. Яго разам з некалькімі т...» 284486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Успомніў гэты плач цяпер Пятрусь Грышан, загадчык павятовага аддзелу асьветы, і засароміўся, нават раззлаваўся на сябе за тое, што калісьці быў такім мяккім блазнам. {{Водступ|2|em}}А далей? Ён яшчэ раз бачыўся з Зосяю. Яго разам з некалькімі таварышамі судзілі за нелегальную дзейнасьць. Як вялі іх разам пад конвоем на станцыю чыгункі для адпраўкі ў астрог, па дарозе — выпадкова ці не — сустрэлася Зося. Яна кінула кароткі позірк на Пятруся і адвярнулася... Потым праз год выпусьцілі з астрогу і забралі ў салдаты на вайну. Жыцьцё закруцілася. Вайна, рэволюцыя, голад, Юдэніч, Врангель, палякі. Бязупынная гонка, праца, зьнемажэньне, напружаньне ўсіх сіл у барацьбе. Далей, мірная праца, трэці фронт. Усе асабістыя імкненьні страцілі ўсякую значнасьць, ня было ім ні часу, ні магчымасьці. Зося канула ў мінулае, захавалася за сьмерчам жыцьця. Калі-ні-калі гэты эпізод прыходзіў на памяць, але апроч усьмешкі, нічога ня выклікаў у яго. {{Водступ|2|em}}Чаму-ж гэта сёньня ён вось едзе па гэтым лесе і нічога не прыкмячае па дарозе? Чаму ўсе яго думкі, усе ўспаміны сконцэнтраваліся на гэтых зьявішчах жыцьця, якія адышлі, здавалася, назаўсёды і забыліся? {{Водступ|2|em}}Як ён выходзіў з памяшканьня народнага дому ў Стажарах пасьля мітынгу, што ён сам праводзіў, у дзьвярах да яго падышла нейкая кабета, якое ён зразу ня мог разгледзець з-за цемнаты. {{Водступ|2|em}}— Добры вечар, — сказала яна. Мы калісьці зналіся з вамі. {{Водступ|2|em}}Голас такі знаёмы, але хто-ж гэта? Перад ім стаяла аздобная ці-то кабета, ці дзяўчына і з цікавасьцю разглядала яго. {{Водступ|2|em}}— Вы мяне не пазнаеце? {{Водступ|2|em}}Пя грусь аж адступіў ад сумненьня. Гэта была Зося Яніцкая. Яны перакінуліся агульнымі ўспамінамі, не зачапляючы ўласных адносін. Але доўга нельга было гаварыць, трэба было Пятрусю ехаць яшчэ ў адну вёску. Ён крануўся да выхаду. {{Водступ|2|em}}— Я так рада, што стрэлася з вамі, — сказала Зося, як яны былі ўжо на вуліцы. — Часта, надта часта, я ўспамінала<noinclude></noinclude> bf43qn591uc8s18zwfwvqt72cs9vzjg 104 122560 284487 2026-05-04T14:37:59Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «вас, і цяпер мне здаецца, што мы не разыходзіліся з вамі ніколі, — ціха дабавіла яна. {{Водступ|2|em}}Гэтыя словы вось ужо другі дзень непакоілі Пятруся Грышана, загадчыка павятовага аддзелу асьветы. Гэтыя словы пабудзілі ў ім успаміны, гэта яны адабралі ў...» 284487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>вас, і цяпер мне здаецца, што мы не разыходзіліся з вамі ніколі, — ціха дабавіла яна. {{Водступ|2|em}}Гэтыя словы вось ужо другі дзень непакоілі Пятруся Грышана, загадчыка павятовага аддзелу асьветы. Гэтыя словы пабудзілі ў ім успаміны, гэта яны адабралі ў яго супакой дасьледчыка лесу, як варочаўся да сябе ў горад. {{ц|II}} {{Водступ|2|em}}Дагэтуль у Пятруся Грышана былі толькі дзьве хваробы: першая — пастаянная {{Абмылка|idee|idée}} fixe аб разбуранасьці школьных памяшканьняў і другая — комплексы ГУС‘а. Над тым, як выкраіць сродкі, каб паправіць тую ці іншую школу, ён думаў дні і ночы, думаў на службе і дома, у дарозе і на начлезе. Ад гэтае думкі ён то прыходзіў у поўную адчайнасьць, то ў захапленьне, калі яму здавалася, што знашоў правіловую дарогу для пэўнага вырашэньня гэтага цяжкага пытаньня. Як толькі яму ўдавалася бачыць палаплены дах школы, альбо вымаляваную падлогу, то ён гатоў-бы прыскокваць ад радасьці. Усяго сябе ўкладаў ён у справу адбудовы школы, ня спаў начэй, вылічваючы, плянуючы, што, дзе і як зрабіць. {{Водступ|2|em}}І справа пасоўвалася ў яго шпарка, але ніколі не здавальняла яго: яму ўсё здавалася мала зробленым, ён пераконваў усіх і сябе, што нічога ня зроблена, што трэба ратаваць школу. {{Водступ|2|em}}Другое — гэтыя агідныя комплексы ГУС‘а. Вось гусь, дык гусь! Ніяк яе ня зловіш. Здаецца ўсё так добра расплянована, так ладна можна прыпасаваць гэты комплекс, а як толькі дойдзе справа да выконаньня, дык то ў той, то ў іншай школе настаўнікі пачынаюць крывіцца, мурматаць, кепска праводзіць плян. Хто тут вінаваты: ці комплекс, ці самы настаўнікі? Гэта была такая загвоздка для Пятруся, што ён траціў голаў над выясьненьнем сабе гэтае супярэчнасьці. Чытаў усё, што пісалі аб новым мэтодзе, але ніяк ня мог вывесьці дасканалых вынікаў з гэтых тэорытычных спрэчак між няпрыхільнікамі і абаронцамі комплексу. А вырашыць сабе трэба бо як-жа іначай кіраваць школамі. ГУС‘аўскі комплекс {{перанос-пачатак|п=зрабіў|к=ся}}<noinclude></noinclude> n943knyif7w7uy655pck0wckormv3js 104 122561 284488 2026-05-04T14:39:15Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=зрабіў|к=ся}} для Пятруся нейкім фантомам, які таксама, як і разбуранасьць школ, мучыў яго, але заўсёды прыкоўваў да сябе яго ўвагу. {{Водступ|2|em}}З таго вечара ў Стажарах, як ён так нечакана спаткаўся з Зосяю, у яго зьявілася і трэцяя хваро...» 284488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=зрабіў|к=ся}} для Пятруся нейкім фантомам, які таксама, як і разбуранасьць школ, мучыў яго, але заўсёды прыкоўваў да сябе яго ўвагу. {{Водступ|2|em}}З таго вечара ў Стажарах, як ён так нечакана спаткаўся з Зосяю, у яго зьявілася і трэцяя хвароба. Першыя дні яна падавала аб сабе весткі нясьмела, украдкаю: наляціць на хвіліну, а потым згіне на нейкі час, каб ізноў потым напомніць аб сябе. Але з часам гэтая непакойная госьця пачала прыходзіць усё часьцей ды часьцей паміма волі і жаданьня Пятруся. Часта, як ён вылічваў рублі і капейкі на дапамогу якой-небудзь, надта беднай, школе, раптам, заместа радку лічбаў, у вачох станавілася Зося, нават дзьве — тая тоненькая дзяўчынка, што прыходзіла ў белым капялюшыку на сходкі, і другая, ужо дарослая дзяўчына з пекнымі формамі кабеты, што падышла да яго ў Стажарах. Ён пробваў праганяць гэтыя мары ад сябе, з напружанасьцю прымаўся разьбіраць які-небудзь комплекс, выпрацаваны інспэктарам і перададзены яму для азнаямленьня. Вось ідзе ўсё добра: у комплексе „зіма“ і сьняжок ёсьць, і лёд з коўзанкамі, і малацьба, і дровы з лесу возяць, і шмат усяго іншага — як выглядае лес, поле... Поле... Так, гэта было ў полі, далёка ад фабрыкі, як яны йшлі моўчкі, і ён забіваў на сьмерць бедны малачай. А цяпер: ці вы мяне не пазналі? Пазнаў, як не пазнаць, як забыцца аб такім няпрыемным здарэньні, як тыя сьлёзы ў гайку... Ізноў Зося... {{Водступ|2|em}}Загадчык павятовага аддзелу асьветы Грышан ускакваў са свайго крэсла і пачынаў мятусіцца па пакойчыку. Ён ужо ня пробваў выгнаць зьяву Зосі комплексамі ГУС‘у — апошнія сарамяжа хаваліся ў куток за шафу і чакалі, пакуль надыйдзе іх чарод. Пятрусь з сур‘ёзным тварам, нібы абмазгоўваў плян усеагульнага навучаньня, хадзіў наўскось з кутка ў куток. Ён дзівіўся сабе, як гэта можа паміма яго волі лезьці яму ў голаў, аб чым яму няма патрэбы думаць. Зося, ну што-ж Зося? З ёю ўсё скончана тады, у той вечар каля варот яе дому, а калі гэтае выпадковае спатканьне ізноў пабудзіла ўспаміны, то яны павінны патухнуць, як іскры ад {{перанос-пачатак|п=перагарэў|к=шага}}<noinclude></noinclude> aqpmtdyt04iyomuybdpb25z00ozs0sg 104 122562 284489 2026-05-04T14:40:01Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=перагарэў|к=шага}} кастра: вецер падзьме — яны зазьзяюць, каб хутчэй зусім зьмеркнуць. Спатканьне ў Стажарах гэта той самы вецер. Ён павінен патушыць астатак таго самага цяпла, якое дзесьці яшчэ хавалася. Ці-ж гэта тая самая Зося? Тая был...» 284489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=перагарэў|к=шага}} кастра: вецер падзьме — яны зазьзяюць, каб хутчэй зусім зьмеркнуць. Спатканьне ў Стажарах гэта той самы вецер. Ён павінен патушыць астатак таго самага цяпла, якое дзесьці яшчэ хавалася. Ці-ж гэта тая самая Зося? Тая была вясёлая, як ясная раніца ў раньнюю вясну, а гэтая... Гэтая? Хто яе ведае, якая яна. Хараства і ў гэтай шмат. Але-ж гэтая, другая Зося, нясе ад першае крыўду, аб якой нельга забыцца, ніколі нельга забыцца. Рабочы і паненка, вядома не па дарозе. Можна было кінуць яго, можна было зачыніць назаўсёды вароты. {{Водступ|2|em}}— А для чаго-ж ты цяпер падыходзіш? Чаму ты пытаешся, ці пазнаю я цябе? Можа таму, што я не стаю каля станка?! Прэч, я не хачу думаць аб табе! {{Водступ|2|em}}Пятрусь гаварыў гэта моцна. Пачуўшы свой голас, ён ачухваўся і хварба сораму за сябе залівала яму твар. Так бывала часта. {{Водступ|2|em}}Некалькі часу згадзя пасьля першага спатканьня з Зосяю здарэньне прывяло Пятруся ізноў да яе. У сумежным са Стажарамі раёне адбывалася настаўніцкая конфэрэнцыя, куды павінны былі прыехаць і стажарцы. Конфэрэнцыю павінен быў праводзіць сам Грышан- Толькі ў той дзень, як яму трэба было выяжджаць з гораду, Пятрусь успомніў аб тым, што на конфэрэнцыю прыедуць і стажарскія настаўнікі, ну а ў тым ліку... і Зося. Як ён здагадаўся аб гэтым, то перш за ўсё ў яго зьявілася думка ня ехаць туды, каб ухіліцца ад спатканьня — трэба паслаць свайго памоцніка, рашыў ён. Але потым яму зрабілася сорамна за сябе, за сваю боязнасьць. І ён паехаў. {{Водступ|2|em}}Можа толькі вучань адчувае сябе так, выходзячы на экзамен і ня будучы добра ўпэўнены ў сваіх ведах, як адчуваў сябе Пятрусь, адчыняючы конфэрэнцыю. Стажарскія пэдагогі запазьніліся і ўвашлі ў памяшканьне, дзе адбывалася конфэрэнцыя, якраз у тую хвіліну, як Грышан падняўся і раскрыў рот гаварыць. Перад яго вачмі мільгануў жывы вобраз Зосі. Нешта кальнула яго ў сэрца, голас асекся. З вялікім напружаньнем волі ён узяў сябе ў рукі і пачаў гаварыць аб<noinclude></noinclude> 87r5pj8htldc0qjet2bbexbbr2qv8o9 104 122563 284490 2026-05-04T14:40:49Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «заданьнях конфэрэнцыі. Прамова яго выходзіла нейкаю няўверанаю, крыху няяснаю, голас часта зрываўся. Пятрусь адчуваў гэта, яшчэ больш мяшаўся. Аўдыторыя была крыху зьбянтэжана, ведаючы Грышана, як добрага прамоўцу. Пад шэпты ў салі Пятрусь скончыў, сеў....» 284490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>заданьнях конфэрэнцыі. Прамова яго выходзіла нейкаю няўверанаю, крыху няяснаю, голас часта зрываўся. Пятрусь адчуваў гэта, яшчэ больш мяшаўся. Аўдыторыя была крыху зьбянтэжана, ведаючы Грышана, як добрага прамоўцу. Пад шэпты ў салі Пятрусь скончыў, сеў. Адчуваў сябе гадка і стараўся адводзіць пагляд з таго кутка, дзе сядзела Зося. {{Водступ|2|em}}Пасяджэньне зачынена. Пачуліся гутаркі, сьмех. Да Пятруся падыходзілі настаўнікі з рознымі запытаньнямі, але рэдка хто меў належны адказ. Пятрусь праціснуўся цераз натоўп таварышоў, накіроўваючыся к выхаду. Яго чакала Зося з яснаю, як сонца, улыбкаю на твары. {{Водступ|2|em}}— Добры вечар, — і яна падала яму сваю руку з тонкімі пальцамі. {{Водступ|2|em}}Мусіць на твары Пятруся адбілася нешта нядобрае, бо Зося зразу страціла сваю яснасьць і прыбавіла вінаватым голасам: {{Водступ|2|em}}— Выбачайце мяне за маю сьмеласьць. Можа вам няпрыемна спатканьне са мною? {{Водступ|2|em}}Пятрусь нічога не адказаў на гэта, і яны паціху падыходзілі цёмнымі сенцамі да выхаду. Каля дзьвярэй ён спацёмку наткнуўся на яе плячо, і доўга пасьля гэтага лапаў рукою па дзьвярох, пакуль знашоў клямку — рука дрыжэла, як параліжованая. {{Водступ|2|em}}Вышлі на вуліцу. На дарогу з вокан школы, дзе адбывалася конфэрэнцыя, лажыліся доўгія палосы сьвету. Пятрусю то, да страты розуму, хацелася, каб Зося йшла між дзьвёх сьветлых палос і каб можна было быць бліжэй да яе няпрыкмечаным збоку, то, наадварот, — каб яна была ў бляску і знаходзілася далей ад яго. Зося-ж ішла побач з ім, крыху ўперад, і паглядала на яго, чакаючы адказу на сваё запытаньне. {{Водступ|2|em}}— Чаму-ж вы не адкажаце на маё запытаньне? — урэшце ня стрывала яна. {{Водступ|2|em}}— Ня пытайцеся лепш у мяне аб гэтым, — адказаў ён. {{Водступ|2|em}}Голас яго быў няроўным.<noinclude></noinclude> dffdlmlx4zg1jnivkqesib0c6lwbzi7 104 122564 284491 2026-05-04T14:41:42Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Яшчэ раз выбачайце: ці здаровы вы? Сёньня вы гаварылі з такім напружаньнем, што ўсім здалося, як быццам вы хворы, — з вялікаю ласкаю ў голасе сказала Зося. {{Водступ|2|em}}Мільён розных пачуцьцяў абурыўся на Пятруся. Гэтая ласка, непакойства...» 284491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Яшчэ раз выбачайце: ці здаровы вы? Сёньня вы гаварылі з такім напружаньнем, што ўсім здалося, як быццам вы хворы, — з вялікаю ласкаю ў голасе сказала Зося. {{Водступ|2|em}}Мільён розных пачуцьцяў абурыўся на Пятруся. Гэтая ласка, непакойства за яго, якое яму не траплялася ні чуць ад іншых, ні адчуваць самому, напоўніла яго нязвычайным цяплом, а разам з гэтым успамін аб яго прамове абудзіў злосьць на няўдаласьць. А хто вінаваты ў яго сёньнешняй няскладнасьці? Яна, Зося, як і тады, шмат гадоў таму назад. {{Водступ|2|em}}— Нічога са мною дрэннага не зрабілася, — адказаў ён. — Я здаровы, дзякуй. {{Водступ|2|em}}Зося ў свой чарод была пакрыўджана, але ня столькі яго адказам, як тым, як гэты адказ быў зроблены. Яна адчула, што Пятрусь мае варожасьць да яе, ня хоча гаварыць з ёю і мусіць маркоціцца яе прысутнасьцю. {{Водступ|2|em}}— Я так жадала спаткацца з вамі, але вы, мусіць... {{Водступ|2|em}}Пятрусь быў у гэты момант надта блізка ад яе. З яе вуснаў гатова была сарвацца слова пагарды, але яна ўстрымалася. {{Водступ|2|em}}— Вы чакалі мяне? — запытаўся Пятрусь. {{Водступ|2|em}}Яна ня хутка адказала. Пятрусь чакаў адказу з трывогаю ў сэрцы. {{Водступ|2|em}}— Чакала. {{Водступ|2|em}}— А я не чакаў вас бачыць, не хацеў вас бачыць! Гэта з-за вас я сёньня, як школьнік, барматаў сваю прамову. {{Водступ|2|em}}У словах яго была вялікая злосьць. Ён крычаў, а не гаварыў. Зося сьперш жаханулася ад яго голасу, а потым улыбка шчасьця і радасьці асьвяціла яе твар, толькі Пятрусь ня бачыў гэтага. Ён, наадварот, сам спалохаўся свае жорсткасьці, яму стала брыдка. {{Водступ|2|em}}— Ну, мне сюды, бывайце здаровы! — і Зося хутка прапала ў цемры ночы. {{Водступ|2|em}}— Тав... Таварыш Яніцкая, пачакайце! {{Водступ|2|em}}Адказу ня было. Зося не зьвярнулася. {{Водступ|2|em}}Пятрусь доўга стаяў на адным месцы. Чакаў, што зьвернецца. Страшэнна хацеў, каб зьвярнулася, але яе ня было, нібы цемра зьнішчыла яе...<noinclude></noinclude> q2no14g1ycfq7th0xt8j0ex11v10b29 104 122565 284492 2026-05-04T14:42:38Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}На другі дзень Зося ня прыходзіла на конфэрэнцыю. Грышан, седзячы за сталом пасярэдзіне, нэрвова паварочваў голаў к дзьвярам, як толькі яны адчыняліся. Ён чакаў, чакаў нават у вапошнюю хвіліну, як зачыняў конфэрэнцыю. Але Зосі ня было. Падра...» 284492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}На другі дзень Зося ня прыходзіла на конфэрэнцыю. Грышан, седзячы за сталом пасярэдзіне, нэрвова паварочваў голаў к дзьвярам, як толькі яны адчыняліся. Ён чакаў, чакаў нават у вапошнюю хвіліну, як зачыняў конфэрэнцыю. Але Зосі ня было. Падрабляючы свой голас пад супакойны, ён спытаўся ў стажараўскіх, чаму няма таварыша Яніцкай. {{Водступ|2|em}}— Яна сказала, што кепска сябе адчувае і паехала дадому, — атрымаў ён адказ. {{Водступ|2|em}}Варочаўся Пятрусь з конфэрэнцыі з цяжкаю галавою. Ізноў, як і ў мінулы раз, ні лес, ні поле не займалі яго. Думка яго ўвесь час круцілася над тым, як ён дрэнна абышоўся з Зосяю. {{Водступ|2|em}}— Так ёй і трэба, — думаў ён, аднак, падчас. Трэба было-б спагнаць на ёй мае сьлёзы ў гаёчку, трэба было не падараваць ёй панства. {{Водступ|2|em}}Але побач з гэтаю думкаю ўсплываў успамін аб цёмных сенцах. Гарачае, круглае плячо. Якім страшэнным агнём апаліла яно яго! І як жадалася-б яшчэ і яшчэ без канца адчуць гэты агонь на сабе. Пры адным успаміне аб гэтым, сэрца Пятруся трапыхала, як птушка ў сіле. {{Водступ|2|em}}Прыехаўшы дадому, Грышан замкнуўся ў сваёй каморцы, нібы сеў за вялізарны навуковы твор. Але ў самдзеле і замыкацца ня было чаго: на маленькім кавалачку паперы ён напісаў радкі тры-чатыры, у якіх ён прасіў таварыша Яніцкую падараваць яму яго жорсткасьць: гэта недамаганьне вінавата ў тым, што ён быў злым. {{Водступ|2|em}}— Трэба быць вытрыманым чалавекам ува ўсякіх абставінах, думаў ён, заштукоўваючы конвэрт. Я надта паддаўся гэтым настроям і пакрыўдзіў за нішто таварыша Яніцкую. Вось і папраўлю сваю нявольную абмылку. {{Водступ|2|em}}Адаслаўшы ліст і зрабіўшы гэтым усё, што ад яго было патрэбна ў гэтым сэнсе, Пятрусь супакойна заняўся школьнаю сеткаю, якая гусьцела з кожным годам. З асобным замілаваньнем ён займаўся вясковымі сямігодкамі. Калі ён вучыўся ў двохклясным вучылішчы, дык і то лічыўся нямаведама якім знаўцам у сваёй вёсцы, а цяпер — сямігодка, гэта<noinclude></noinclude> 5rl94pmkmt1y6fayvcvyahkmnp7xn0n 104 122566 284493 2026-05-04T14:43:31Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «ўжо зусім добра. Толькі як-бы яшчэ гэтыя комплексы, на іх ліха, падагнаць, як трэба. З імі ня ўсё добра, і Пятрусь бярэцца за новыя артыкулы ў часопісях аб гэтым мэтодзе навучаньня. {{Водступ|2|em}}Зося ня надта шкодзіла яго працы. {{Водступ|2|em}}Што Зося тады, н...» 284493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>ўжо зусім добра. Толькі як-бы яшчэ гэтыя комплексы, на іх ліха, падагнаць, як трэба. З імі ня ўсё добра, і Пятрусь бярэцца за новыя артыкулы ў часопісях аб гэтым мэтодзе навучаньня. {{Водступ|2|em}}Зося ня надта шкодзіла яго працы. {{Водступ|2|em}}Што Зося тады, не дачакаўшыся канца конфэрэнцыі, паехала дадому, па думцы Пятруся, сьведчыла аб тым, што яна знашла абыходжаньне з ёю з яго боку крыўдным і мусіць парашыла больш не сустракацца з ім. Зразу гэта было, як быццам, надта прыемным Пятрусю: тым лепей, думаў ён, што справа так скора, у пачатку ўжо скончылася, і гэтая хвароба спадае з яго. Але гэтая здаволенасьць была няглыбокаю, яна толькі здавалася яму. Дзесьці глыбока сядзеў жаль страты, жаданьне новага спатканьня. Як ён ні дамагаўся падмацаваць сабе думкаю аб мізэрнасьці, нявартасьці гэтага таемнага жаданьня, яно валодала ім больш, як настрой супярэчнасьці гэтаму пачуцьцю. У той час, як супярэчнасьць грунтавалася на довадах розуму і патрабавала нейкае, хоць часовае, але яснае пабудоўкі, тое няяснае, таемнае пачуцьцё, якое ён праганяў ад сябе, трымалася пастаянна, толькі на нейкі час уступаючы месца першаму. Пятрусь усё-ж такі быў супакойнейшым цяпер, чымся пасьля першага спатканьня. Комплексы ўжо радзей хаваліся ў куток за шафу, варожа паглядаючы на Зосіну цень. {{Водступ|2|em}}Прышоўшы раз на службу, доўгі час згадзя пасьля тае конфэрэнцыі, Пятрусь знашоў на стале нераскрыты конвэрт. Разарваўшы яго, ён вынуў лісток добрае паперы. Стажараўская сямігодка запрашала яго на нейкі там вучнёўскі вечар. На другім баку была прыпіска: „Вы павінны быць бязумоўна. Зося“. Так і падпісала „Зося“, а не Яніцкая. Што гэта азначае „павінны быць“? Загад ці што? Адкуль гэтае права загадваць? {{Водступ|2|em}}Пятрусь было адкінуў у бок гэты ліст, да другіх папер, потым узяў яшчэ раз у рукі, прачытаў ізноў пяць слоў з другога боку. Многа чытаў ён за дзень усялякіх адносін, рахункаў, але рука часта брала зусім без патрэбы {{перанос-пачатак|п=стажараў|к=скія}}<noinclude></noinclude> r62bp9nb6hadu7gh9hdj0m71w7xwb99 104 122567 284494 2026-05-04T14:44:22Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=стажараў|к=скія}} запросіны. Калісьці былі інстытуткі, думаў Пятрусь, якія па сто раз у дзень перачытвалі свае лісты, а тут — на табе! камісар зрабіўся інстытуткаю. Не паеду я, парашыў Пятрусь, трэба скончыць усю гэтую камэдыю. Вырваўшы ка...» 284494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=стажараў|к=скія}} запросіны. Калісьці былі інстытуткі, думаў Пятрусь, якія па сто раз у дзень перачытвалі свае лісты, а тут — на табе! камісар зрабіўся інстытуткаю. Не паеду я, парашыў Пятрусь, трэба скончыць усю гэтую камэдыю. Вырваўшы кавалак паперы з блёкноту, ён з націскам вывеў: „Дзякую за памяць, ня прыеду“. Падумаў крыху і дадаў: „нам не па дарозе, Грышан“. Сьпяшаючы, быццам баяўся раскаяцца ў зробленым, заклеіў конвэрт, надпісаў адрас і аддаў сторажу аднесьці на пошту. {{Водступ|2|em}}— Вось цяпер ужо ўсё! — сказаў ён, як зачыніліся дзьверы за пасыльным. Скончана, ты думаеш? — запытаўся нейкі маленькі насьмешны злодзей у ім самым. {{Водступ|2|em}}Пачаўся дзень, у які павінна была адбыцца вечарына ў Стажарах. Зранку Пятрусь быў на службе, нічога асаблівага з ім ня было. Пасьля-ж работы, як ён прышоў дадому, з ім стала нешта нядобрае — непакойства не давала магчымасьці ўзяцца за якую-небудзь работу. Ён гадзіну-другую хістаўся наўкось пакойчыку, садзіўся за стол, браўся за кніжку, але нічога ня лезла ў голаў. Напасьледак кінуў усё і пачаў апратвацца... {{Водступ|2|em}}Калі Грышан пад‘яжджаў к Стажараўскай школе, вечар быў у самым распачынку. Ён увашоў якраз тады, як гасілі лямпы, зьбіраючыся паказваць нешта на экране. Застракатаў, як сто конікаў у траве, кінэматограф. На Пятруся ніхто не зьвярнуў увагі. Ён стаў у кутку і яго зусім ня было відаць. Вочы пачалі прывыкаць да цемнаты, і Пятрусь некалькі разоў абводзіў вачмі ўсё памяшканьне: Зосі ня было. {{Водступ|2|em}}Стракат скончыўся. Вачом стала балюча ад сьвятла лямпы. {{Водступ|2|em}}— А, Пётра Халімонавіч, вы такі прыехалі, а мы вас чакалі-чакалі! Проша, — і загадчык школы павёў Грышана на пярэднія парты. {{Водступ|2|em}}У програме вечара зразу цяпер стаяла чытаньне вершаў Купалы. Чытаць павінна была Зося. Яна дзесьці замешкалася, усе з нецярплівасьцю паглядалі ўжо на дзьверы сумежнага пакою.<noinclude></noinclude> flhb9waly0erd834c3x0j66t4jcmikt 104 122568 284495 2026-05-04T14:45:18Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Зося ішла з апушчанаю галавою, невясёлая. Відаць было, што яна з вялікаю неахвотаю адбывае свой абавязак. Яна вышла на сярэдзіну, падняла галаў — і маўчала. Кніжачка ў яе руцэ дрыжала. {{Водступ|2|em}}— Вы... выбачайце, я сёньня не магу дэклямав...» 284495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Зося ішла з апушчанаю галавою, невясёлая. Відаць было, што яна з вялікаю неахвотаю адбывае свой абавязак. Яна вышла на сярэдзіну, падняла галаў — і маўчала. Кніжачка ў яе руцэ дрыжала. {{Водступ|2|em}}— Вы... выбачайце, я сёньня не магу дэклямаваць! {{Водступ|2|em}}Пятрусь агідна-здаволена кінуў позірк на зьбянтэжаную Зосю. Яна злавіла гэты позірк, уздрыгнула і нявернымі крокамі сышла з эстрады. Усё, што рабілася далей на вечары, не займала ніколькі Грышана. Некалькі разоў к яму залазіла думка сесьці на воз і зьвярнуцца ў горад, пакуль ня позна. Але нанясьці другую пагарду, на гэты раз быццам наўмысьля, У Пятруся не хапіла рашучасьці. {{Водступ|2|em}}Зося доўга не паказвалася на вечарыне. Пятрусь думаў, што яна ўжо зусім ня выйдзе, і яму рабілася дрэнна на сэрцы ад зразуменьня, што ўся яго паездка прымае нейкі водэвільны характар, дзе ён сам грае ўжо зусім сьмешную ролю, блазэнскую ролю. Але вось, Зося вышла, і на дзіва — зусім вясёлая, аздобная. Ад усяе постаці яе веяла нейкаю бяз конца прыцягацельнаю сілаю. {{Водступ|2|em}}Быў апавешчаны перарыў. Пятрусь устаў з свайго месца. Яго чакалі вочы Зосі, уся яе постаць была чаканьнем. {{Водступ|2|em}}— Вы сёньня нездаровы, — з хітраю ўсьмешкаю падышоў Пятрусь да яе. {{Водступ|2|em}}— Так, нешта нядобра, — адказала яна, — зачырванеўшыся. {{Водступ|2|em}}— Выйдзем крыху на паветра. {{Водступ|2|em}}Каля школы быў ладны лясок. Яны вышлі туды. Пад нагамі шуршала лісьцё. Цёплая хустка, накінутая на плечы Зосі, чаплялася кутасамі за суччы яблын, за кусты агрэсту. Адчэпліваючы яе, Зося часта прыпынялася і затрымлівала Пятруся, які праз гэта раз-по-разу датыркаўся яе. Блізкасьць была спакуснаю. {{Водступ|2|em}}— Я павінен прасіць у вас падараваць мне, — сказаў ён. {{Водступ|2|em}}— Завошта? — запыталася Зося. {{Водступ|2|em}}— За маю нявытрыманасьць. То я пісаў, што ня прыеду, а то — і ўвесь тут. {{Водступ|2|em}}— А як павашаму, гэта добра ці нядобра?<noinclude></noinclude> 55c8bs3sb469n4z7furup2lt2goivr2 104 122569 284496 2026-05-04T14:46:09Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Для пролетара, для рэволюцыянэра — нядобра. {{Водступ|2|em}}— А для Пятруся Грышана, бяз іншых званьняў, — добра? {{Водступ|2|em}}Пятрусь прыпыніўся, хвіліну маўчаў. {{Водступ|2|em}}— Можа, кепска было-б іншае. {{Водступ|2|em}}Зося лёгка кранулася р...» 284496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Для пролетара, для рэволюцыянэра — нядобра. {{Водступ|2|em}}— А для Пятруся Грышана, бяз іншых званьняў, — добра? {{Водступ|2|em}}Пятрусь прыпыніўся, хвіліну маўчаў. {{Водступ|2|em}}— Можа, кепска было-б іншае. {{Водступ|2|em}}Зося лёгка кранулася рукою яго рукі. {{Водступ|2|em}}— Слухайце, скажэце мне ўсю праўду: вы надта варожы да мяне за тое, што тады, даўно было? {{Водступ|2|em}}Як на гвозд наступіў Пятрусь босаю нагою. {{Водступ|2|em}}— Якое права маеце вы пытацца аб гэтым? Што вам за дзела да таго, что я адчуваў тады, што адчуваю цяпер? Вы зачынілі вароты перада мною, пакінулі на вуліцы, пашлі пад крыло маткі. Вам быў патрэбен Пятрусёк для забавы, а як гэтая забава перашла ў нешта большае, вы спалохаліся разам са сваімі бацькамі. Дый дзе-ж мне да вас? Быў чуць не чорнарабочы, а вы — паненка, забаваю для якое, куклаю была політычная дзейнасьць, між іншым. Што-ж я павінен цяпер адчуваць да вас? {{Водступ|2|em}}— І вы ўсё-ж прыехалі сюды, — з ласкаю, гордасьцю, разам з тым з нявыразнаю ўцехаю сказала яна. {{Водступ|2|em}}— Вы й цяпер пацяшаецеся нада мною! Ну, прыехаў, але для таго, каб сказаць вам, што мне лісткоў пісаць ня трэба, а... {{Водступ|2|em}}— А што? {{Водступ|2|em}}— Вось што! {{Водступ|2|em}}Дзьве моцныя рукі абхапілі Зосю, твар яе загарэўся ад тысячы пацалункаў. Яна была захоплена імі, страціла ўсякую памяць і аддавалася з пылам доўга стрымліванага пачуцьця яго мілаваньням. Халодны вецер асеньняе ночы здаваўся для іх гарачым дыхам ліпня. {{Водступ|2|em}}— Можа табе матка ізноў не дазволіць знацца са мною? — гледзячы блізка-блізка ў вочы Зосі, пытаўся ён. {{Водступ|2|em}}— Не ўспамінай, Пятруська, таго, што прашло: будзем жыць тым, што ёсьць цяпер. Ты-ж кахаеш мяне, праўда? {{Водступ|2|em}}— Не, не кахаю! {{Водступ|2|em}}— Ты не жартуй гэтым. Ніколі, глядзі, такіх слоў ня кідай. Чуеш, ніколі! {{Водступ|2|em}}— Можа сказаць — на векі твой, як пісалі колісь у кніжках?<noinclude></noinclude> d6beh7fepiyv1d5xd2ckhnl4borye23 104 122570 284497 2026-05-04T14:46:33Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— І гэта ня жарты. {{Водступ|2|em}}— А я ўжо, калі трэба забыцца зусім аб тым, прошлым, то раіў-бы не заглядаць у будучыну. Цяпер усё нашае, а што будзе далей — нас не павінна цікавіць. {{Водступ|2|em}}— Ну, не, я крыху з гэтым ня згодна! Цяпер такая п...» 284497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— І гэта ня жарты. {{Водступ|2|em}}— А я ўжо, калі трэба забыцца зусім аб тым, прошлым, то раіў-бы не заглядаць у будучыну. Цяпер усё нашае, а што будзе далей — нас не павінна цікавіць. {{Водступ|2|em}}— Ну, не, я крыху з гэтым ня згодна! Цяпер такая пошасьць пашла: сыйдуцца людзі, глядзіш — цераз месяц-другі ўжо яны чужыя. Так нельга. {{Водступ|2|em}}— Я ў цябе запытаюся, Зоська: ты кахала мяне, чакала ўвесь час, як мы ізноў спаткаліся? {{Водступ|2|em}}Зося прыліпла да яго так шчыльна, што можна было чуць кожны тукат яе сэрца. {{Водступ|2|em}}— Увесь час кахала. {{Водступ|2|em}}— А я цябе і кахаў, і праклінаў. Але каханьне, як бачыш, мацнейшым мусіць быць. Ну вось, каб мы не кахалі, дык ці сышліся-б тут? {{Водступ|2|em}}— Мусіць не, вядома. {{Водступ|2|em}}— Так. Ну, а калі потым пакінемо кахацца, то няўжо-ж сілком станемо жыць разам? {{Водступ|2|em}}— Не, не гавары так, Пятрусёк. Не гавары. Толькі пачынаецца наша шчасьце, а мы ўжо нямаведама аб чым завялі гутарку. {{Водступ|2|em}}— Я й кажу, што ня варта заводзіць, а лепш вось што... {{Водступ|2|em}}І Пятрусь абняў Зосю. Як усім здаволеныя багі, сядзелі яны на сваім услончыку-троне; ноч восені напявала ім ня песьні жальбы, як звычайна, а вясёлыя, жыцьцярадныя сьпевы ружовае вясны... {{Водступ|2|em}}— Таварыш загадчык, да дзе гэта вы запрапалі? — данёсься з ганку голас аднаго з настаўнікаў. {{Водступ|2|em}}— Я тут, зараз іду. {{Водступ|2|em}}У школе ўжо дзяцей ня было. Вечарына скончылася і ў пустым памяшканьні толькі заставаліся настаўнікі і настаўніцы як гэтае школы, так і дзьвёх ці трох суседніх. Як толькі Пятрусь з Зосяю ўвашлі ў поўны сьвятла пакой, усе азірнулі іх хітра-весела. {{Водступ|2|em}}— Ці ня чытала вам таварыш Яніцкая вершаў, якія яна забылася прадэклямаваць усім нам? — запыталася адна ўжо значна пажылая настаўніца.<noinclude></noinclude> lvy6k2scgb8drbrggco0y48jq9npsfm 104 122571 284498 2026-05-04T14:47:52Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Хочаце, я вам прадэклямую: {{Водступ|2|em}}„Я кахаю цябе, {{Водступ|2|em}}Як зорку цёмнай ночы“... {{Водступ|2|em}}— Адкуль гэта? — запытаўся сур‘ёзны, з акулярамі, бляды настаўнік. {{Водступ|2|em}}— Цёмная ноч, браце, творыць поэту, — весела падмірг...» 284498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Хочаце, я вам прадэклямую: {{Водступ|2|em}}„Я кахаю цябе, {{Водступ|2|em}}Як зорку цёмнай ночы“... {{Водступ|2|em}}— Адкуль гэта? — запытаўся сур‘ёзны, з акулярамі, бляды настаўнік. {{Водступ|2|em}}— Цёмная ноч, браце, творыць поэту, — весела падміргнуўшы, адказаў яму загадчык школы, ужо немалады, але жыцьцярады мужчына. {{Водступ|2|em}}— Дык вы ня хочаце слухаць? Я кіну, — зьзяючы нязвычайнаю вясёласьцю, прагаварыла Зося. {{Водступ|2|em}}Вочы яе шукалі Пятруся і дэклямавалі яму пряцяг. Ён разумеў гэтую дэклямацыю бяз слоў, хоць, здавалася, надта ўважліва слухаў свайго сябра, з якім вёў ужо гутарку аб школьных справах. {{Водступ|2|em}}Позьняю ноччу варочаўся на гэты раз дадому Пятрусь Грышан. Адзінотства дарогі, цемень асеньнае ночы ня былі нудны яму. Чорная таемнасьць лясоў, здавалася, захоўвала ў сваіх нетрах непазбыўныя запасы тае сілы, якая ачнулася сёньня ў ім самым. Гэтыя сілы насіліся пад гротамі ялін, нашэптвалі сьпевы жыцьця, жыцьця бяз конца. Адчуваючы гэтыя сьпевы лесу і сьпевы свайго сэрца, Пятрусь пераконваўся яшчэ раз у сваёй сьціслай сувязі з прыродаю, у яе магутнай творчасьці, непазбыўнасьці... Няхай у прошласьці была крыўда, надлом, але тое прашло. Цяпер перад ім кабета поўная сілы, каханьня, моцная бязьмерным імпульсам жыцьця, здольная гэты імпульс перадаць і яму. Значыць, няма чаго займацца рэфлексамі, успамінаць старую крыўду, якая паходзіла ад сапсаваных поглядаў, старое псыхолёгіі і неправіловага соцыяльнага ўстрою. Цяпер усё гэта перавярнулася, адышло разам з тым клясам, які яго ўтварыў. {{Водступ|2|em}}Пятрусь адгортваў новую старонку жыцьця. {{ц|III}} {{Водступ|2|em}}Так для Пятруся Грышана пачалося новае жыцьцё, зусім не пасуючае да яго папярэдняга жыцьця. {{Водступ|2|em}}Уперад ён займаў маленечкую каморачку ў муніцыпальным доме. У гэтай каморцы было два акны на двор, даўно<noinclude></noinclude> jmmtf9jkt50ett7p2lv5vku4a14ue6u 104 122572 284499 2026-05-04T14:49:05Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «нябеленыя сьцены з портрэтам Леніна на аднэй з іх, невялічкі столік, пакрыты дзіраваю цыраткаю з малюнкам паляваньня, два крэслы і ложак з праваліўшымся сяньнікомі з трыма ножкамі (чацьвертую замяняла калодка). На вокнах і на століку {{Абмылка|вяляліся|...» 284499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>нябеленыя сьцены з портрэтам Леніна на аднэй з іх, невялічкі столік, пакрыты дзіраваю цыраткаю з малюнкам паляваньня, два крэслы і ложак з праваліўшымся сяньнікомі з трыма ножкамі (чацьвертую замяняла калодка). На вокнах і на століку {{Абмылка|вяляліся|валяліся}} кіпы кніжак і газэт. Больш ніякае мэблі ня было. Толькі ў кутку стаяў просты хваёвы куфэрак з невялікім скарбам гаспадара — некалькімі парамі бялізны з бязі да старымі гамашамі. Гэты куфэрак пабачыў на сваім жыцьці столькі, як і сам яго гаспадар — мусіць аб‘езьдзіў усе савецкія рэспублікі. Ён ужо быў зашмучаны, брудны, але Грышан ня мог з ім расстацца: як-ні-як — шчыры таварыш, хоць часам і рэзаў плечы. {{Водступ|2|em}}Звычайна Грышан, калі ня быў на службе альбо ня езьдзіў па павеце, то сядзеў дома і чытаў. Гэты вясковы хлопец, потым рабочы фабрыкі, быў здолен цяпер у шмат якіх пытаньнях, асабліва соцыолёгічных, заткнуць за пазуху многіх прызнаных профэсароў. Ну, а што належала да мастацтва гаварыць, то лепшага мітынговага оратара павет няведаў: можа яму пазайздросьціў-бы шмат хто і з тых, хто карыстаўся большаю популярнасьцю. Такая здольнасць Пятруся мела сваёю крыніцаю яго нязвычайную зацікаўленасьць пытаньнямі, як тэорыі, так і практыкі соцыяльнага навучаньня. {{Водступ|2|em}}Згодна гэтаму навучаньню было пабудована і яго асабістае жыцьцё. За доўгія гады вайны, вандроўкі, ён зусім вытравіў у сябе ўсякія нават прыкметы ўласьніцкіх тэндэнцый. Гэтых поглядаў ён, аднак, ня прогся начэпліваць другім, думаючы, што ўсё гэта зробіцца і з іншымі з часам. У яго-ж у самога ўжо і ў псыхолёгіі ня было ўхілу да набыцьця чаго-б то ні было з маемасьці. Нават яго бедная мэбля належала не яму, а Комхозу. Дзеля гэтага, калі яму патрэбна было пераяжджаць, то ўся яго маемасьць, апроч кніжак, зьмяшчалася ў куфэрку, які ён мог нясьці ў сябе за плячыма. Кніжак было, праўда, многа і лік іх усё ўзрастаў, бо Пятрусь траціў на іх усякую вольную капейку. {{Водступ|2|em}}Вось у гэтую каморку зьявілася ў адзін дзень Зося, і ўсё пашло паіншаму, пачалася ломка. Прышоўшы са {{перанос-пачатак|п=служ|к=бы}}<noinclude></noinclude> i9hq84ocszi9kjsmxmw6el7tsa8jnzj 104 122573 284500 2026-05-04T14:50:03Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=служ|к=бы}}, Пятрусь не пазнаў свае каморкі і перш думаў, што па абмылцы папаў у чужую хату. Кніжкі яго кудысьці прапалі і трэба было доўга шукаць іх, хоць яны, як выясьнілася, стаялі ў чынным парадку на зьявіўшайся адкульсьці палічцы. Стол...» 284500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=служ|к=бы}}, Пятрусь не пазнаў свае каморкі і перш думаў, што па абмылцы папаў у чужую хату. Кніжкі яго кудысьці прапалі і трэба было доўга шукаць іх, хоць яны, як выясьнілася, стаялі ў чынным парадку на зьявіўшайся адкульсьці палічцы. Столік быў пакрыты белым абрусам, такім белым, што неяк нялоўка было да яго падступіцца. Яго таварыш — куфэрак загінуў і знайсьці яго зразу так і не ўдалося. На сьцяне, супроць Леніна зьявіўся Талстой. Ложак быў пакрыты цёмна-ружовым дываном, на які ўжо нельга было легчы так прост у чым стаіш. Гэтая зьмена была прыемна для вачэй, але зусім не пасавала з Пятрусёвымі звычайкамі. Пры адным поглядзе на ўсё гэта нешта няпрыемнае прашло па твары Пятруся: гэтая палічка з расстаўленымі кніжкамі як у струнку, белы абрус, прыбраны, як на сьвята, ложак уносілі чужыя звычайкі, пабочны сьветапагляд. {{Водступ|2|em}}— Ну, як падабаецца табе, як я прыбрала тваю нару? — запыталася яго Зося, як ён агледзеў усё ў каморцы. {{Водступ|2|em}}Яна сама зьзяла пекнатою, чыстатою, ружовым колерам свайго твару, статнаю постацьцю; яна прыдавала нейкае фізычнае сілы ўсяму, што было вакол. {{Водступ|2|em}}— Добра, добра, што і казаць, — пахваліў Пятрусь. {{Водступ|2|em}}Палуднавалі дома — у харчэўню ня трэба было йсьці. Пятрусь хацеў было хадзіць і цяпер туды, каб не займацца жонцы дома гэтымі кухоннымі справамі, але спаткаў такое гострае змаганьне Зосі, што прымушаны быў згадзіцца з ёю. {{Водступ|2|em}}— Як гэта жанатым людзям хадзіць у нейкія там харчэўні ды есьці нямаведама што, а, з другога боку, і людзі засьмяюць. {{Водступ|2|em}}Чаму людзі і якія людзі засьмяюць, калі яны пойдуць у харчэўню, Зося не сказала. Ну, што-ж дома — дык дома, хоць гэта і супроць яго поглядаў. {{Водступ|2|em}}Так з малых рэчаў пачаўся нейкі наступ на асобу Пятруся. Уздумаў ён чытаць, шукаў доўга патрэбную яму кніжку і лаяў гэты парадак на палічцы. Кніжку знаходзіў, пачынаў чытаць.<noinclude></noinclude> mszouzbo49c2mums86520tk2yil4nsj 104 122574 284501 2026-05-04T14:50:37Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Пятруська, кінь ты чытаць, пасьпееш начытацца. Мне невясёла аднэй сядзець і маўчаць. Ідзі да мяне. {{Водступ|2|em}}І Пятрусь мусіў пакідаць кніжку і размаўляць з жонкаю. Праўда, гэта было спачатку ня так ужо дрэнна, бо ласкі жонкі давалі яму н...» 284501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Пятруська, кінь ты чытаць, пасьпееш начытацца. Мне невясёла аднэй сядзець і маўчаць. Ідзі да мяне. {{Водступ|2|em}}І Пятрусь мусіў пакідаць кніжку і размаўляць з жонкаю. Праўда, гэта было спачатку ня так ужо дрэнна, бо ласкі жонкі давалі яму найвялікшую асалоду. Але аднаўленьне гэтага засільля волі кожны дзень з часамі пачало прыкрыць. {{Водступ|2|em}}Прашлі адзін, два месяцы. Новы дух панаваў у каморцы. Пятрусь адчуваў нейкую зьвязанасьць, але трываў і нічога не гаварыў жонцы, ня хочучы выклікаць размову аб падрабязгах. Але ўсё часьцей зараджаліся дробныя непаразуменьні; ім толькі нельга было разрасьціся, бо яны нішчыліся ў ласках каханьня. Толькі адзін раз мела месца досыць гострая гутарка. Яе завяла Зося, пачаўшы з таго, што ёй нудна аднэй дома, што яна ня бачыць людзей, сваіх знаёмых. На запытаньне Пятруся, чаму-ж яна чужаецца знаёмых, яна адказала, што, наадварот, людзі чужаюцца яе, бо ня вельмі ахвотна ідуць да іх у госьці. {{Водступ|2|em}}— Чаму-ж гэта так? — зацікавіўся Пятрусь. {{Водступ|2|em}}— Папершае, ты ня ўмееш абыходзіцца з людзьмі, а падругое — і прыняць у нас недзе, — з чуць прыкметнаю злосьцю адказала яна. {{Водступ|2|em}}Пятрусь пакрывіўся. Гэтыя жончыны „знаёмыя“ ўжо за раней зрабіліся яму няпрыемнымі. {{Водступ|2|em}}— Калі я ня ўмею абыходзіцца з імі, — адказаў ён, — то гэта невялікая бяда: ты, мусіць, сама справішся з гэтым, мне і ня трэба. А што невялікая наша каморка, дык я хацеў-бы ведаць, у якіх палацах жывуць твае знаёмыя і хто яны такія. {{Водступ|2|em}}— Хто-б яны ні былі, а не сядзяць у гэткіх клетках. Вось і матка была ў мяне сёньня — і то дзівілася. {{Водступ|2|em}}— Ізноў матка. {{Водступ|2|em}}Пятрусь пачырванеў ад напружаньня, каб стрымаць сябе ад нядобрых слоў, каб не пакрыўдзіць жонку. Ён прайшоўся разы два па хаце, супакоіўся. {{Водступ|2|em}}— Вось што, Зоська! Я ня маю мэты абмяжоўваць тваю вольнасьць. Прымай сваіх знаёмых, скажы ім, што я нічога<noinclude></noinclude> 9b4l0tow4xaakl7jrrz4ug8adzg5o0a 104 122575 284502 2026-05-04T14:51:29Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «кепскага нікому не раблю, а што належыць да жыльля, то можа што і лепшае ўдасца дастаць. {{Водступ|2|em}}Зося так была здаволена гэтаю абяцанкаю, што кінулася да Пятруся, зацалавала яго і прасіла падараваць яе жорсткасьць. Пятрусь і ня быў надта абураны, але...» 284502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>кепскага нікому не раблю, а што належыць да жыльля, то можа што і лепшае ўдасца дастаць. {{Водступ|2|em}}Зося так была здаволена гэтаю абяцанкаю, што кінулася да Пятруся, зацалавала яго і прасіла падараваць яе жорсткасьць. Пятрусь і ня быў надта абураны, але гэтая гутарка засталася ў яго памяці і дала новы напрамак яго сэймаваньням аб жыцьці. {{Водступ|2|em}}Як і да жаніцьбы, прыходзілася цяпер Пятрусю даволі часта выяжджаць на павет. Можа гэтая патрэба была ўжо і ня так пільнаю, але яму хацелася заўсёды дагледзець кожную больш-менш важную справу па школах. Разам з гэтым яму даваліся частыя даручэньні па агульных заданьнях, як розныя конфэрэнцыі, сходкі і г. д. Кожнае такое даручэньне Пятрусь выпаўняў дасканала і праз гэта траціў шмат часу. {{Водступ|2|em}}Вось раз і паехаў Пятрусь на павет. Ён меўся прабыць два дні, хоць такога тэрміну было якраз у вабрэз. Але здарыліся такія пільныя справы, абставіны злажыліся так, што яму давялося прабыць цэлых чатыры дні. Змораны пераездамі, мятусьнёю, ён быў надта здаволены, як пад‘яжджаў да свайго дому. Але тут яго чакала тое, да чаго ён зусім ня быў гатовы. Зося сядзела і нямігучымі вачмі пазірала ў акно, нібы зусім ня чуючы і ня бачачы Пятруся. Ён распрануўся, прашоўся па каморцы разы два-тры, разьмінаючы ногі. Зося нават не маргнула, быццам акамянела. {{Водступ|2|em}}— Зося, добры дзень, — падышоў да яе Пятрусь. — Што гэта з табою? Хоць-бы шавяльнулася. Зося, ты ня хворая, ты чуеш мяне? Зося! {{Водступ|2|em}}— Ня хворая, чую. {{Водступ|2|em}}— Дык чаго-ж ты так сядзіш? {{Водступ|2|em}}— Мне так падабаецца, — сухім дзеравяным голасам адказала яна. {{Водступ|2|em}}— Ды пакінь-жа ты камэдыю, Зося! {{Водступ|2|em}}— Ах, гэта камэдыя! Камэдыя? Я не раблю камэдыі і ты ня лічы мяне за камэдыянтку! Хто табе даў права зьневажаць мяне?<noinclude></noinclude> lz3clccbh7ta979lcfjgmiwf6q6sgff 104 122576 284503 2026-05-04T14:57:40Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Яна пылаючымі злосьцю вачмі аглядала Пятруся з галавы да ног. {{Водступ|2|em}}— Ты нават ня ўмееш абыйсьціся са мною! Мужык! — крычала яна. {{Водступ|2|em}}Пятрусь стаяў зусім зьбіты з панталыку. Ён ня разумеў, што за прычына такога настрою жонкі....» 284503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Яна пылаючымі злосьцю вачмі аглядала Пятруся з галавы да ног. {{Водступ|2|em}}— Ты нават ня ўмееш абыйсьціся са мною! Мужык! — крычала яна. {{Водступ|2|em}}Пятрусь стаяў зусім зьбіты з панталыку. Ён ня разумеў, што за прычына такога настрою жонкі. Яе лаянка мала яго закратвала, але самая зьява была зусім незразумелаю для яго. {{Водступ|2|em}}— Зося, прыпыніся крыху: адкажы мне ўсё-ж, што гэта азначае. {{Водступ|2|em}}— Ты не разумееш, што гэта азначае? У цябе няма ніякага пачуцьця, і таму ты нічога не разумееш. {{Водступ|2|em}}— А ўсё-ж, замест упіканьня і загадак, скажы проста, завошта такі крык і злосьць. {{Водступ|2|em}}— Ты на колькі дзён паехаў? {{Водступ|2|em}}— А, цяпер я разумею... Дык ты за гэта так разышлася, так аблаяла мяне? Ну, Зося, я гэтага ніколі не чакаў, і гэта мне надта крыўдна. Крыўдна ня тое, што ты мяне аблаяла, а тое, што ты здольна на лаянку, на камэдыю з-за такіх пустых прычын. {{Водступ|2|em}}З Зосі спаў імпэт, і яна вінавата паглядала на мужа. {{Водступ|2|em}}Пятрусь хадзіў узад і ўперад і думаў. Гэтае здарэньне разбудзіла ў ім новыя думкі, зарадзіла адно пытаньне, якое ўжо потым не пакідала яго аж да канца яго „{{Абмылка|comedie|comédie}} du mariage“. Гэтае пытаньне, адразу ня яснае, не абформаванае прымала шмат розных напрамкаў, блыталася, мучыла нездавольствам. Потым яно пачало прымаць больш выразныя формы і страсанула яго сваёю прастатою: як ён ажаніўся, іменна ажаніўся, на Зосі? і другое — як ён забыўся аб тым, што сям‘я — першая, найбольш простая соцыяльная адзінка, у якой павінны, мусіць, існаваць і соцыяльныя правамерствы. Так, ён аб гэтым забыўся ў свой час і мусіў зрабіць той крок толькі пад уплывам фізыолёгічных запатрабаваньняў. Так! {{Водступ|2|em}}Гэты вывад з яго думак так зьбянтэжыў яго самога, што ён прабаваў адганяць яго ад сябе, прабаваў {{Абмылка|умацніць|узмацніць}} сябе ў тым, што абмылкова мысьліць, што так не магло зрабіцца.<noinclude></noinclude> f85l0idpcfv9sg9j22e4fncfgoz1vhd 104 122577 284504 2026-05-04T14:58:58Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Ён усё сігаў па каморцы, вырашаючы пытаньне. {{Водступ|2|em}}— Ты сярдуеш на мяне? — ціхі, вінаваты, ласкавы голас Зосі абудзіў яго. {{Водступ|2|em}}— Я, сярдую? Да не, з чаго-ж мне быць сярдзітым? Ты выбачай мяне, што я ня ў час прыехаў — ня мог, як а...» 284504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Ён усё сігаў па каморцы, вырашаючы пытаньне. {{Водступ|2|em}}— Ты сярдуеш на мяне? — ціхі, вінаваты, ласкавы голас Зосі абудзіў яго. {{Водступ|2|em}}— Я, сярдую? Да не, з чаго-ж мне быць сярдзітым? Ты выбачай мяне, што я ня ў час прыехаў — ня мог, як абяцаў, затрымалі. {{Водступ|2|em}}Зося абняла яго, мілавала, прасіла ўсьміхнуцца, як даказ таго, што ў яго гневу няма. Пятрусь паддаваўся ўсяму, што рабіла з ім і чаго прасіла Зося. Але ў глыбі застаўся куточак, дзе знашло сабе месца сумленьне, дзе засеў нехта трэці, што пільна разглядаў, аналізаваў іх адносіны. Гэты трэці стаў на варту, гатуючыся не дазволіць далейшага пасягненьня на асабістасьць свайго насіцеля. {{Водступ|2|em}}Праз некалькі хвілін, аднак, усё ў каморцы Пятруся Грышана прыняло звычайны выгляд, быццам ніякага непаразуменьня і ня было. Зося завіхалася з вячэраю, дамагаючыся найбольшым стараньнем паменшыць сваю віну, якую яна адчувала перад мужам. Пятрусь быў уважлівым і крыху задуменным. {{Водступ|2|em}}Пасьля гэтага здарэньня Пятрусь пачаў глядзець другімі вачмі на свае адносіны да Зосі. Уперад у яго было проста замілаваньне ёю, было сьляпое каханьне, у якім ён ня шукаў нічога захаванага, ніякіх прычын альбо пабочных абставін. Цяпер-жа яго адносіны з Зосяй складаліся з двох элемэнтаў: каханьня, як такога, і сумеснага жыцьця. Непаразуменьне між імі мела месца толькі таму, што ў гэтай найпрасьцейшай соцыяльнай адзінцы была соцыяльная няроўнасьць, розны сьветапагляд, рознае выхаваньне. Адгэтуль і непаразуменьні, магчымыя конфлікты, якія, пакуль пануюць над усім імпульсы каханьня, могуць быць згладжаны імі. Але што будзе далей, калі каханьне страціць частку свайго пылу? {{Водступ|2|em}}Пятрусь адказваць на гэта пытаньне яшчэ ня мог. Ён ня меў звычайкі альбо ўхілу заскокваць уперад, прадугледжваць зьявішча; ужо зразуменьне свае абмылкі, захапленьня толькі пачуцьцём і падчыненьня апошняму ў свой час розуму зьявілася досыць значным, каб прыкаваць к сабе яго ўвагу.<noinclude></noinclude> n1zh0p1oqsybu6l0rm6t9h7mkzgyfjx 104 122578 284505 2026-05-04T15:00:04Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «Пятрусь супакоіўся цяпер і мог з усім пэнтам аддацца комплексам, інструктаваньню, грамадзянскай дзейнасьці. Дома ён бываў усё радзей ды радзей. Зося перш куксілася на гэта, як і той раз, але як гэтая адсутнасьць стала звычайнаю, то яна зьмірылася з ёю. Ды...» 284505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>Пятрусь супакоіўся цяпер і мог з усім пэнтам аддацца комплексам, інструктаваньню, грамадзянскай дзейнасьці. Дома ён бываў усё радзей ды радзей. Зося перш куксілася на гэта, як і той раз, але як гэтая адсутнасьць стала звычайнаю, то яна зьмірылася з ёю. Ды і ня надта яна ўбівалася аб гэтым, бо ў адзіноце не сядзела. {{Водступ|2|em}}Яна завяла сабе знаёмых, Пятрусь дастаў кватэру з двох пакояў. Зося цэлымі днямі шчабятала са сваімі таваркамі, з якімі марыла ў закінутым павятовым горадзе аб маскоўскіх, нават парыскіх модах. Свае такія сакавітыя, такія смачныя, як сьпелыя вішні, губы яна пачала ўродаваць густа-чырвонаю хварбаю, — так робяць „інтэлігэнтныя“ кабеты ў Менску, Маскве і ва ўсіх вялікіх гарадох. Ёй патрэбны былі лякіраваныя чаравікі, модныя капялюшы, ды ці мала яшчэ чаго. Толькі бяда ўся ў тым, што грошай было малавата. Пятрусь спачатку аддаваў ёй усю сваю пэнсію „на гаспадарку“, але з гаспадараньня нічога добрага ня вышла — завінавацілася кругом. {{Водступ|2|em}}Пятрусь без асаблівага жалю адносіўся к таму, што рабілася з Зосяю. Ён ужо разгадаў усю тую істоту, якую яна мела. Яму толькі было сорамна за сябе, крыўдна на сябе, як ён так лёгка паддаўся свайму пачуцьцю. Гэта яго мучыла і даводзіла да яшчэ больш згубнага аналізу. {{Водступ|2|em}}Зося адчувала нейкую зьмену ў адносінах да {{Абмылка|ея|яе}} мужа але ад чаго залежала гэтая зьмена яна ўясьніць сабе не магла. Часамі ёй здавалася, што Пятрусь пакінуў кахаць яе, другі раз — што ён ня можа падараваць ёй колішнюю пагарду. Так ці іначай гэта, а зьмена надта непакоіла яе, і яна стала нэрвавацца, што зусім не стасавала яе натуры. Цяпер ужо нярэдкімі сталі дні, калі яны мяняліся адным-двума словамі. Потым напружанасьць слабела, адносіны станавіліся больш прыемнымі і здавалася, што ўсё ідзе, як трэба. Але-ж чорная кошка прабегла між імі, і сьлед заставаўся, хоць з боку, можа, прычыны былі і мізэрныя. {{Водступ|2|em}}На новай кватэры, куды пераехалі Грышаны пад націскам Зосі, было шмат лагадней. Але ў Зосі зьявілася іншая {{перанос-пачатак|п=бя|к=да}}<noinclude></noinclude> g3zk0c2y9sykpe6tmxmc1o5cl72owpb 104 122579 284506 2026-05-04T15:00:41Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=бя|к=да}}, — уся іх маемасьць была надта ўбогаю і зусім недастатковаю для абсталяваньня гэтае кватэры. Зося з нудою аглядала голыя сьцены, пустыя пакойчыкі, а Пятрусю хоць-бы што! Ён не зварочвае ніякае ўвагі на гэтую пусташ, быццам яго ні...» 284506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=бя|к=да}}, — уся іх маемасьць была надта ўбогаю і зусім недастатковаю для абсталяваньня гэтае кватэры. Зося з нудою аглядала голыя сьцены, пустыя пакойчыкі, а Пятрусю хоць-бы што! Ён не зварочвае ніякае ўвагі на гэтую пусташ, быццам яго ніколькі ня цікавіць абсталяваньне. Зося плакала ў адсутнасьці мужа, а як ён быў дома — маўчала і куксілася. {{Водступ|2|em}}Адзін раз Пятрусь застаў жонку, ляжачую на ложку і ў сьлёзах. На яго запытаньні яна сьперш нічога не адказвала, а потым як быццам прарвалася. {{Водступ|2|em}}— Што ты ў мяне пытаешся? Зірні вакол сябе, і ты зразумееш сам! — пасьля доўгага ўпрошваньня адказала яна. {{Водступ|2|em}}Пятрусь паслухаў яе, азірнуўся, але ніяк ня мог здагадацца ўсё-ж такі аб прычынах плачу. {{Водступ|2|em}}— Я нічога не разумею. {{Водступ|2|em}}— Ах, ты нічога не разумееш? Ты ня можаш зразумець, што я не магу жыць у такіх абставінах? За што ні вазьміся — рук няма за што зацяць. {{Водступ|2|em}}— А што-ж табе трэба, Зося? {{Водступ|2|em}}— Мне нічога ня трэба, калі ты не разумееш. Паглядзі, ці гэта падобна на чалавечае жыльлё? Галыцьба вакол! У людзей так ня бывае, ні ў каго так няма, як у нас. {{Водступ|2|em}}І Зося з яшчэ большым горам пачала плакаць. Пятрусь адчуваў сябе нямоцным, зьбітым з панталыку гэтымі сьлязьмі. Што ты будзеш рабіць у такім разе? Кабечыя сьлёзы — дрэнная рэч, супроць іх няма ніякіх сродкаў. Заставалася толькі маўчаць, каб больш не абурыць жонку. {{Водступ|2|em}}— Чаго-ж ты маўчыш, як пень? — аднак з новым прыпадкам ускіпела Зося. {{Водступ|2|em}}— Казаць мне няма чаго. Мы з табою розных поглядаў на гэтыя справы, дык лепш маўчаць. {{Водступ|2|em}}— А! У цябе погляды іншыя, у цябе шырокія погляды, ты — грамадзянскі дзеяч, ты камісар, табе няма ніякага дзела да хатніх спраў. Я-ж не хачу так жыць, я хачу людзкага жыцьця. {{Водступ|2|em}}— Як-жа ты мысьліш сабе людзкае жыцьцё і што трэба для гэтага?<noinclude></noinclude> 6yu39plgslljtzssw0bokqxqvdl0jut 104 122580 284517 2026-05-04T18:56:53Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|{{разьбіўка|АСОБЫ}}.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Пісар воласьці''', гадоў 25, '''Старшыня''' — 40, '''Судзьдзя''' — 30, '''Стораж Мірон''' — 50, '''Гарбуз''', селянін, гадоў — 40, '''Яго жонка''' — 35, '''Авечка''', іх сьведка — 40, '''Упраўляючы''' — 40. <center>{{larger|ДЭКОРАЦЫЯ.}}</center> {{gap|2.5em}}К...» 284517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|АСОБЫ}}.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Пісар воласьці''', гадоў 25, '''Старшыня''' — 40, '''Судзьдзя''' — 30, '''Стораж Мірон''' — 50, '''Гарбуз''', селянін, гадоў — 40, '''Яго жонка''' — 35, '''Авечка''', іх сьведка — 40, '''Упраўляючы''' — 40. <center>{{larger|ДЭКОРАЦЫЯ.}}</center> {{gap|2.5em}}Канцэлярыя воласьці, пасярэдзіне і па бакох — дзьверы, справа ад публікі — акно, пры акне — лава.</br> {{gap|2.5em}}На сцэне — стол, на стале — справы, паперы, кнігі, аловак, люстра, грабянёк. На падлозе ўсё паварочана, валяюцца парожнія бутэлькі. <center>{{larger|РЭКВІЗЫТ.}}</center> {{gap|2.5em}}2 вядры, адно з вадой.</br> {{gap|2.5em}}Венік з кіем.</br> {{gap|2.5em}}1 бутэлька з вадой.</br> {{gap|2.5em}}Стол, крэслы (3), кнігі, паперы, справы, аловак, грабянёк, люстра.</br> {{gap|2.5em}}Гадзіньнік у пісара.</br> {{gap|2.5em}}Торба і хлеб у Гарбуза.</br> {{gap|2.5em}}Кій сукаваты ў Авечкі. <center>{{larger|{{разьбіўка|ТЫПЫ}}.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Пісар, Старшыня, Судзьдзя''' — п‘яніцы. '''Старшыня''' — з вялікай чорнай барадой.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз''' — пакорны чалавек, барады толькі палова.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка''' — рухавая кабета.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка''' — жвавы чалавечак, зусім лысы, ніякай расьліны, храмы на правую нагу, з наклееным носам. Нагу, каб не сагіналася, трэба браць у ляшчоткі. Апрануты бедна. Авечка зусім, як жабрак.</br> {{gap|2.5em}}'''Упраўляючы''' — апрануты багата. Пальто, сурдут, новыя калёшы, складны цыліндар.<noinclude></noinclude> iefuzcj1kt9crp2ou46bdkrps6l7jxn 104 122581 284518 2026-05-04T18:57:34Z RAleh111 4658 /* Без тэксту */ 284518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="RAleh111" /></noinclude><noinclude></noinclude> jtxrfs9kem9oppdha9tsz6kvyte33kd 104 122582 284519 2026-05-04T19:10:04Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «<center>{{larger|ЗЬЯВА I-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць стораж, трымаючы венік у руках.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|зьдзіўлены}}). Ах, каб на вас чума, столькі сьмяцьця за адзін вечар нарабілі, адных коркаў ды акуркаў повен кут назьмятаў. Ну і людзі, апундырыліся гарэлк...» 284519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><center>{{larger|ЗЬЯВА I-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць стораж, трымаючы венік у руках.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|зьдзіўлены}}). Ах, каб на вас чума, столькі сьмяцьця за адзін вечар нарабілі, адных коркаў ды акуркаў повен кут назьмятаў. Ну і людзі, апундырыліся гарэлкай, (мятучы), смакталі гэту няшчасьніцу да таго, што і памяць страцілі. Пісар да таго дапіўся, што мяне, старога чалавека, за бабу палічыў і цалаваць пачаў, абзываючы нейкай Забэлькай, во каб яго сьвіньні цалавалі, намысьліўся; а старшыня і ваўком выў, і сабакам брахаў, і плаваў па падлозе; адзін фэльчар маладзец, той калі пачуў, што ногі адняліся, падазваў мяне і папрасіў, каб занёс у пуню на салому, а мне што кажуць — слухаю, ужджабурыў, як ягнё, і завалок па адрасу. І як у іх голавы на карках трымаюцца: сягоньня суд, а яны, як мухаморы, п‘яныя. Пісар ад гарэлкі азыск, галава, як цёрліца, вочы акуртаціліся, а рукі, як машына, маланкаю паперы скрыгаюць — шась, шась! я з венікам так ня спраўлюся. <center>{{larger|ЗЬЯВА II-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць Гарбуз.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Добрага дня.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|спужаўшыся}}). А ліханька тваімкастылём, спужаў мяне, хто ты і адкуль ты?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Я — Дзяніс Гарбуз, з Негнавіч.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. На якое ліха тут?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А хіба-ж запомнілі? паперай клікалі на суд.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Адкуль мне ведаць, я цябе ня клікаў і паперы ня пісаў.</br><noinclude></noinclude> jts4bimimf306itvtc8jnhtpx80yw3t 104 122583 284520 2026-05-04T19:18:23Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А хто-ж вы?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Хіба-ж ня ведаеш, як прозьвішча таго, што піша венікам па падлозе?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Ведаю.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Пашто-ж пытаешся?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Хто пытаецца, той ня блудзіць.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''....» 284520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А хто-ж вы?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Хіба-ж ня ведаеш, як прозьвішча таго, што піша венікам па падлозе?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Ведаю.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Пашто-ж пытаешся?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Хто пытаецца, той ня блудзіць.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Дык чаго ты прыехаў з-за сьвету сюды?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Ды ня прыехаў, а прышоў. Каня ваўкі аблажылі, а пасьля кароста зьела. На суд, значыцца.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|прыглядаецца}}). Што гэта ў цябе: барада — ні барада, касмыль — ні касмыль?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Была барада, і досыць рослая, але як палову выдралі, касмыль застаўся.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. У каго гэта рукі сьвярбелі рваць яе?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. У аконама князеўскага, вось за гэта-ж і суд.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. І ліха-ж яму дало рваць чалавеку бараду.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Выдраў, каб з яго вантробы выдралі.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. А ў цябе-ж хіба адвагі ня было па руцэ ўгрэць таму аконаму?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Калі я чалавек без адвагі, я ніколі нікога ня біў, а мяне білі.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. У войску служыў?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Я — белабілетнік, нікуды нягожы. <center>{{larger|ЗЬЯВА III-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць Гарбузіха.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Вось мая баба, Гарбузіха Магжата.</br><noinclude></noinclude> 7hanaoq0zlfdqz3xhdiyecnmrbn0nsw 104 122584 284521 2026-05-04T19:27:55Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Добрага дня, ня ведаю, хто будзеце — ці не старшыня воласьці?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Але-ж, старшыня над гэтым дзеркачом.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Тым лепш, прынамсі адкажаце, калі запытаемся.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. А чаму-ж, пытайцеся?</br> {{gap|2.5em}}'''...» 284521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Добрага дня, ня ведаю, хто будзеце — ці не старшыня воласьці?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Але-ж, старшыня над гэтым дзеркачом.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Тым лепш, прынамсі адкажаце, калі запытаемся.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. А чаму-ж, пытайцеся?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Будзьце ласкавы, браток…</br> {{gap|2.5em}}'''Жонна'''. Чакай, я пачну. Ці невядома вам, як суд паглядзіць на гэткую зьнявагу, бачылі бараду?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Бачыў.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Бачыць мала, трэба ведаць, які боль.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Стой, не адзывайся, ня дзіця — усё ведае.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Калі-б былі сьведкі…</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А то як-жа, былі.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Стой, не адзывайся, сьведка ёсьць, сусед Авечка кульгавы.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Але-ж, ён кульгавы, трохі пройдзе, дый сядзе, трохі пройдзе, дый сядзе.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ды гэта да справы не адносіцца.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. У судзе ўсё разгледзяць, што адносіцца і што не адносіцца.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. О, яны разгледзяць, толькі моцна на нагах трымайцеся.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Мала барады, дык яшчэ гуплікаў надаваў і тры зубы выбіў.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Што ў мяне бакі дубовыя?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Я ня судзьдзя, але наперад кажу, што з багатым ня варта судзіцца, а з дужым біцца.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Мы яго засудзім, наша крыўда відочная.</br><noinclude></noinclude> chsel9v8t1pty2oek3dllym61vuzagh 104 122585 284522 2026-05-04T19:36:48Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Пакуль сыты пахудзее, дык худы памрэ.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонна'''. Хіба-ж у судзе дзьверы ня роўна адчыняюцца для усіх?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Пабачыце, тады скажаце.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. То як-жа будзе?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Так і будзе, даў — насі н...» 284522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Пакуль сыты пахудзее, дык худы памрэ.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонна'''. Хіба-ж у судзе дзьверы ня роўна адчыняюцца для усіх?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Пабачыце, тады скажаце.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. То як-жа будзе?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Так і будзе, даў — насі на здароўе.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Хіба-ж на яго суду няма?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ёсьць. Пісар храпе там, старшыня ў хляве на саломе, а судзьдзя тут; абы ачнуліся, калі шухнуць — узьдзівішся.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Працавітыя людзі.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Так, працавітыя. Ну, вы тутка пасядзеце, а я пайду вадзіцы прынясу, ачнуцца — запатрабуюць. ({{smaller|Бярэ вядро і выходзіць}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. А мы тымчасам закусім трохі. ({{smaller|Села на лаву}}). Ну, давай сюды торбу, нешта пад грудзьмі смокча.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз''' ({{smaller|шукае ў торбе}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Ну, чаго-ж сапеш, як кавалёў мех, даставай бараніну.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Нешта не знайсьці яе.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Хіба ты запомніў узяць яе?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Яно так і будзе: адыходзячы, паклаў на стале і запомніў.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. А, разьзява, ліханька тваім баком, як рвану цябе за гэты касмыль!</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Чакай, чакай, баба.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Выправіўся дурналяп з пустой торбай.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Ня так ужо і пустая, хлеб і сала ёсьць. ({{smaller|Дае хлеб}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Давай. ({{smaller|Адламала маленькі кавалачак, аддала Гарбузу, і пачынае есьці}}).</br><noinclude></noinclude> te9qqm87tvmrvhkr5343hfniyousuak 104 122586 284523 2026-05-04T19:49:54Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}О! старое карыта…</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Ну, годзе ўжо лаяцца, а то папярхнешся сухім хлебам.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка''' ({{smaller|пачала душыцца}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А што, я табе казаў… не плявузгай. ({{smaller|Стукее кулаком у карак}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Маўчы,...» 284523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}О! старое карыта…</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Ну, годзе ўжо лаяцца, а то папярхнешся сухім хлебам.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка''' ({{smaller|пачала душыцца}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А што, я табе казаў… не плявузгай. ({{smaller|Стукее кулаком у карак}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Маўчы, дурналяп.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз''' ({{smaller|стукаючы ў карак}}).</br> {{gap|2.5em}}Ты лепш маўчы, а то горш будзе. Во дзе розум у бабы: трэба-ж, напхала ў мяліцу гэталькі хлеба. Ну, глытай, глытай. ({{smaller|Паўза}}). Нарэшце — паехаў…</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. У… заледзьве не задушылася.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Напужала толькі, а мне, ліха ведае, што здалося.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Няхай табе не здаецца, не памру. ({{smaller|Есьць}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Ізноў кладзеш цэлы акраец, ці пры памяці ты, баба?</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Ня ў госьці прышлі, трактаваць ня будуць.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А што, каб Авечку клікнуць — няхай бы і ён укусіў трохі, таксама здарожыўся, зьнябыткаваўся.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Ня трэба, нажарэцца, а пасьля ня сойдзецца. ({{smaller|Есьць}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Як хочаш, зноў кажу табе — не сьпяшайся, баба, і не кладзі такіх вялікіх кавалкаў, што цябе ў горб б‘юць!</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Я не ў гасьцёх, ем свой хлеб. <center>{{larger|ЗЬЯВА IV-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць з бакоўкі пісар, галава ў пуху.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|пацягваецца}}). І сам згадаць не магу, ці гэта раніца, ці вечар, — нічога ня<noinclude></noinclude> c7ttlaa9tjeok335lqh8r7nmawifrmr 104 122587 284524 2026-05-04T19:50:25Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 284524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /><center>{{larger|ЗЬЯВА II-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць Гарбуз.}}</center></br> {{gap|2.5em}}'''</noinclude>кемлю. Сонца за бярозамі ня відаць, гала- ва-як палена. Напіўся ўчора на імянінах, як сьвіньня... (Дастаў гадзіньнік). Ды што гэ- та з ім, памёр, пахілены, хто-ж гэта яго пахіляў? Ну, тут нічога не даб'юся, ну, а ча- рап мой цэлы? (Глядзіць у люстра). А бацюх- ны мае, няўжо гэта я? адна страхата, вось дае кветка лугавая, каб цяпер шмаргануў цэглай па гэтым гарбузу. тут. Гарбуз і Жонка. Паночку, Гарбузы ўжо Пісар (спужаўшыся). Хто вы такія, якая мара унесла сюды? Гарбуз. Мы, паночку, Гарбузы: я - Дзя- ніс, а яна Магжата. у пояс). - Жонка. Пашаноту пану перш. (Кланяецца Гарбуз. Добрага здаровейка. Пісар. Вы чаго тут? Гарбуз. Гэта мы, паночку... Жонна. Стой, не адзывайся. Мы, паночку, па загадзе вашым прышлі. (Да мужа). Дзе абвестка? Гарбуз. Няма абвесткі, скурылі з Авечкай. Жонка. Скурылі?! Ах, каб твая шэрсьць курэла, бараніну запомніў, абвестку скурыў; мы, паночку, на суд прышлі. Пісар. На які суд, Жонна. Толькі сонейка ўзышло, мы ўжо былі тутка, панок за сьцяной смачна спалі, бо храплі, не раўнуючы, як басэтля. 10 Пісар. Зноў пытаюся, на які суд, Гарбуз. Мне, паночку, вылупілі бараду. Жонка. І тры зубы выбілі. Пісар. Хто вырваў бараду, пытаюся? Гарбуз. Аконам князёўскі.<noinclude></noinclude> eaei8pnu8wkyl3up7i44r1m3kbxedwt 284571 284524 2026-05-05T08:02:31Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 284571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>кемлю. Сонца за бярозамі ня відаць, галава — як палена. Напіўся ўчора на імянінах, як сьвіньня… ({{smaller|Дастаў гадзіньнік}}). Ды што гэта з ім, памёр, пахілены, хто-ж гэта яго пахіляў? Ну, тут нічога не даб‘юся, ну, а чэрап мой цэлы? ({{smaller|Глядзіць у люстра}}). А бацюхны мае, няўжо гэта я? адна страхата, вось дзе кветка лугавая, каб цяпер шмаргануў цэглай па гэтым гарбузу.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз''' і '''Жонка'''. Паночку, Гарбузы ўжо тут.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|спужаўшыся}}). Хто вы такія, якая мара ўнесла сюды?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Мы, паночку, Гарбузы: я — Дзяніс, а яна Магжата.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Пашаноту пану перш. ({{smaller|Кланяецца ў пояс}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Добрага здаровейка.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Вы чаго тут?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Гэта мы, паночку…</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Стой, не адзывайся. Мы, паночку, па загадзе вашым прышлі. ({{smaller|Да мужа}}). Дзе абвестка?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Няма абвесткі, скурылі з Авечкай.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Скурылі?! Ах, каб твая шэрсьць курэла, бараніну запомніў, абвестку скурыў; мы, паночку, на суд прышлі.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. На які суд?</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Толькі сонейка ўзышло, мы ўжо былі тутка, панок за сьцяной смачна спалі, бо храплі, не раўнуючы, як басэтля.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Зноў пытаюся, на які суд?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Мне, паночку, вылупілі бараду.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. І тры зубы выбілі.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Хто вырваў бараду, пытаюся?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Аконам князёўскі.</br><noinclude></noinclude> 7qgsmwk4ayv3krrnqyuzqyjcr3qt16h 0 122588 284525 2026-05-04T19:52:24Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Узнаўленьне Б.С.Г. ў 1917 годзе. Зьезд у Менску. Адыход лявіцы да камуністаў. Б.С.Г. і незалежніцкая ідэя. Новы й апошні раскол партыі і ліквідацыя яе | аўтар = Антон Луцкевіч | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Успаміны | папярэд...» 284525 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Узнаўленьне Б.С.Г. ў 1917 годзе. Зьезд у Менску. Адыход лявіцы да камуністаў. Б.С.Г. і незалежніцкая ідэя. Новы й апошні раскол партыі і ліквідацыя яе | аўтар = Антон Луцкевіч | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Успаміны | папярэдні = [[За двадцаць пяць гадоў (1928)/1906 год у Вільні|1906 год у Вільні. Забастовачная акцыя на вёсцы. Спроба стварэньня адзінае С.-Д. Партыі Беларусі і Літвы. Канфэрэнцыі. Ізноў правал. Заміраньне партыйнае работы]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="За двадцаць пяць гадоў (1928).pdf" from="42" to="53" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} ipr1nsi6mtuxj2c1oozbtlulquc6gms 0 122589 284527 2026-05-04T19:54:46Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Зварот | аўтар = Янка Нёманскі | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На зломе (1925)/Маці|Маці]] | наступны = [[На зломе (1925)/Тодар Базылёнак|Тодар Базылёнак]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: З...» 284527 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Зварот | аўтар = Янка Нёманскі | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На зломе (1925)/Маці|Маці]] | наступны = [[На зломе (1925)/Тодар Базылёнак|Тодар Базылёнак]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Зварот (Нёманскі)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="На зломе (1925).pdf" from="132" to="167" /> {{Выроўніваньне-канец}} m25pk2a6prmjas4hj9y8svf3h4wn5ms 0 122590 284528 2026-05-04T19:55:54Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Тодар Базылёнак | аўтар = Янка Нёманскі | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На зломе (1925)/Зварот|Зварот]] | наступны = [[На зломе (1925)/Абмылка|Абмылка]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: Тода...» 284528 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Тодар Базылёнак | аўтар = Янка Нёманскі | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На зломе (1925)/Зварот|Зварот]] | наступны = [[На зломе (1925)/Абмылка|Абмылка]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Тодар Базылёнак]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="На зломе (1925).pdf" from="168" to="202" /> {{Выроўніваньне-канец}} 8mo655l1559rwae7p3p25sccowv5y75 0 122591 284529 2026-05-04T19:56:41Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Абмылка | аўтар = Янка Нёманскі | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На зломе (1925)/Тодар Базылёнак|Тодар Базылёнак]] | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Абмылка (Нёманскі)]]. }} {{В...» 284529 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Абмылка | аўтар = Янка Нёманскі | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На зломе (1925)/Тодар Базылёнак|Тодар Базылёнак]] | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Абмылка (Нёманскі)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="На зломе (1925).pdf" from="203" to="242" /> {{Выроўніваньне-канец}} 818gozdr1gpn71d0553xs1iwzoz9i8f 284530 284529 2026-05-04T19:57:01Z Gleb Leo 2440 284530 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Абмылка | аўтар = Янка Нёманскі | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На зломе (1925)/Тодар Базылёнак|Тодар Базылёнак]] | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Абмылка (Нёманскі)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="На зломе (1925).pdf" from="203" to="238" /> {{Выроўніваньне-канец}} 5lagamq8alxu0v4e6r1dj9kbcr0ptgk 106 122592 284536 2026-05-04T21:18:58Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «» 284536 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Rusinsky łementar (1907)|Rusinsky łementar]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Канстанцыя Скірмунт|Канстанцыя Скірмунт]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=[Варшава] |Year=1907 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} i96ldvh5d6dvpmkc8pl0v2p321p1i6r 284537 284536 2026-05-04T21:21:43Z Gleb Leo 2440 284537 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Rusinsky łementar (1907)|Rusinsky łementar]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Канстанцыя Скірмунт|Staryj hospodar]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=[Варшава] |Year=1907 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} ebl6gedcl30v7p1exoco8h1z95rhkm5 0 122593 284540 2026-05-04T22:05:19Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Грамадзкі голас/Тыпы Палесься]] у [[Грамадзкі Голас (1925)/Тыпы Палесься]] 284540 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Грамадзкі Голас (1925)/Тыпы Палесься]] jp2cgbk8cetean46f16zu5iscegw49k 0 122594 284542 2026-05-04T22:05:36Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Тыпы Палесься]] у [[Тыпы Палесся]] 284542 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Тыпы Палесся]] mp60n637ns1mdgjcnuff9ocjg3uobkl 104 122595 284546 2026-05-05T06:16:02Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «|- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валы |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валэ |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 4) |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашай хаты |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашае ха...» 284546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>|- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валы |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валэ |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 4) |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашай хаты |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашае хаты |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 5) |style="vertical-align:top; text-align: left"| з мамай |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| з мамаю |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| з {{Абмылка|''п''ілой|пілой}} |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| з пілою. |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 6) |style="vertical-align:top; text-align: left"| ідзьом |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| ідзїмо̀ |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| аддадзьом |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| аддамо̀ |} {{block center/e}} {{Цэнтар|(Далей будзя).}} {{Калёнтытул|right=''Акцьуб.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section begin="Навіны"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Навіны}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}'''У Казані''' аткрыта першая для дзїучат татарская гімназія. {{Водступ|2|em}}'''У Ніжнім-Ноугарадзї''' за дзесїць {{Абмылка|мемесяцау|месяцау}} па губэрні адкрылася 584 коопэраціуных крамак. Дауней адкрывалася такіх каля 10 праз увесь год. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Навіны"/> <section begin="Сенькевіч"/>{{Цэнтар|†|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}У {{Разьбіўка|Палякоу}} праз час вайны шмат страт з паміж важных сваіх людзей. Смерць пїрарвала жыцьцьо шмат дзельным грумадзянам. Ось нідауна у Швайцарыі зьмьор знаны усяму сьвету ''[[Аўтар:Генрык Сянкевіч|Гэнрык Сенькевіч]]'', вялікі польскі пісьменьнік і старанны для Польскага краю грумадзянскі працаунік. {{Водступ|2|em}}Шмат йон за жыцьця напісау кніг па польску, шмат хлапаціуся каб долі польскага народу успамагчы. {{Водступ|2|em}}Сьмерць Гэнрыка Сенькевіча — вялікая страта для Палякау. Шчыра ім спагадаім у гэтым, а вялікаму пісьменніку, славяніну, — дай Божа прытулак каля Сябе. {{Калёнтытул|right=''а—б.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Сенькевіч"/> <section begin="З"/>{{Цэнтар|'''З Літвы.'''|памер=100%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}З Бьорна паведамляюць у газэту „Temps“, што національны літоускі савет прыняу такую рэзалюцію: „Прымаючы да уразуменьня: 1) што гэрманская начальства, пасаджаная на пакінутых рускімі землях спыніла у Літве работу выбарных гарадзкіх і земскіх упрау і замяніла нямецкімі ваеннымі і ніваеннымі управамі; 2) што там сурьозна заняволяна усякая публічная жыцьцьо, заняволяны культурныя і эканамічныя супалкі; 3) што закрыты усе газэты, якія друкаваліся на роднуй мове (гаворца), а замест іх выдаюцца газэты на нямецкум языку і толькі адна з іх ахвіціяльная на літоускум; 4) што германцы сілаю уводзюць нямецкі язык у вучылішчах і што тым вучыцяльом, якія гэтаму прашкодзяць, дастаецца кепска ад нямецкіх інспэктароу; 5) што насаджаная немцамі начальства, прагнучы барджэй знямечыць краіну, ні уважаіць, ідучы да гэнай мэты, ні на щто; 6) што высякаючы лясы і звозючы дрэва у {{Абмылка|нямеччыну|Нямеччыну}}, гэтым знішчаюць краіну і робюць ей нїпапрауную шкоду, націоальны літоускі савет пратэстуя супроць гэткіх парадкау, нїдастойных выхадзіць ад парадачнага народу. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="З"/> <section begin="Вайна"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Вайна|памер=140%}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Ад Рыгі да Дзьвіны і аж да Ковїля засталася лінія праз сьолїтняя лета на мейсцу. А ад Ковїля пад Румынію шмат зьмянілася: Рускія вясной пасунуліся на аустрыякау з вялікай удачай, адпьорлі іх дальока назад, забралі шмат зямелькі у Галіціі, у Букавіня і дайшлі аж да Карпацкіх гор. {{Водступ|2|em}}Немцы нідауна натта напьорліся былі на Румынію, алї да румын на<section end="Вайна"/><noinclude></noinclude> lh4alzhs7mj3t89ip58q19m4pi55a1h 284547 284546 2026-05-05T06:16:57Z Gleb Leo 2440 284547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>|- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валы |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валэ |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 4) |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашай хаты |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашае хаты |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 5) |style="vertical-align:top; text-align: left"| з мамай |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| з мамаю |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| з {{Абмылка|''п''ілой|пілой}} |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| з пілою. |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 6) |style="vertical-align:top; text-align: left"| ідзьом |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| ідзїмо̀ |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| аддадзьом |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| аддамо̀ |} {{block center/e}} {{Цэнтар|(Далей будзя).}} {{Калёнтытул|right=''Акцьуб.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section begin="Навіны"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Навіны}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}'''У Казані''' аткрыта першая для дзїучат татарская гімназія. {{Водступ|2|em}}'''У Ніжнім-Ноугарадзї''' за дзесїць {{Абмылка|мемесяцау|месяцау}} па губэрні адкрылася 584 коопэраціуных крамак. Дауней адкрывалася такіх каля 10 праз увесь год. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Навіны"/> <section begin="Сенькевіч"/>{{Цэнтар|†|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}У {{Разьбіўка|Палякоу}} праз час вайны шмат страт з паміж важных сваіх людзей. Смерць пїрарвала жыцьцьо шмат дзельным грумадзянам. Ось нідауна у Швайцарыі зьмьор знаны усяму сьвету ''[[Аўтар:Генрык Сянкевіч|Гэнрык Сенькевіч]]'', вялікі польскі пісьменьнік і старанны для Польскага краю грумадзянскі працаунік. {{Водступ|2|em}}Шмат йон за жыцьця напісау кніг па польску, шмат хлапаціуся каб долі польскага народу успамагчы. {{Водступ|2|em}}Сьмерць Гэнрыка Сенькевіча — вялікая страта для Палякау. Шчыра ім спагадаім у гэтым, а вялікаму пісьменніку, славяніну, — дай Божа прытулак каля Сябе. {{Калёнтытул|right=''а—б.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Сенькевіч"/> <section begin="З"/>{{Цэнтар|'''З Літвы.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}З Бьорна паведамляюць у газэту „Temps“, што національны літоускі савет прыняу такую рэзалюцію: „Прымаючы да уразуменьня: 1) што гэрманская начальства, пасаджаная на пакінутых рускімі землях спыніла у Літве работу выбарных гарадзкіх і земскіх упрау і замяніла нямецкімі ваеннымі і ніваеннымі управамі; 2) што там сурьозна заняволяна усякая публічная жыцьцьо, заняволяны культурныя і эканамічныя супалкі; 3) што закрыты усе газэты, якія друкаваліся на роднуй мове (гаворца), а замест іх выдаюцца газэты на нямецкум языку і толькі адна з іх ахвіціяльная на літоускум; 4) што германцы сілаю уводзюць нямецкі язык у вучылішчах і што тым вучыцяльом, якія гэтаму прашкодзяць, дастаецца кепска ад нямецкіх інспэктароу; 5) што насаджаная немцамі начальства, прагнучы барджэй знямечыць краіну, ні уважаіць, ідучы да гэнай мэты, ні на щто; 6) што высякаючы лясы і звозючы дрэва у {{Абмылка|нямеччыну|Нямеччыну}}, гэтым знішчаюць краіну і робюць ей нїпапрауную шкоду, націоальны літоускі савет пратэстуя супроць гэткіх парадкау, нїдастойных выхадзіць ад парадачнага народу. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="З"/> <section begin="Вайна"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Вайна|памер=140%}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Ад Рыгі да Дзьвіны і аж да Ковїля засталася лінія праз сьолїтняя лета на мейсцу. А ад Ковїля пад Румынію шмат зьмянілася: Рускія вясной пасунуліся на аустрыякау з вялікай удачай, адпьорлі іх дальока назад, забралі шмат зямелькі у Галіціі, у Букавіня і дайшлі аж да Карпацкіх гор. {{Водступ|2|em}}Немцы нідауна натта напьорліся былі на Румынію, алї да румын на<section end="Вайна"/><noinclude></noinclude> dxbfvldw7w3mx8hzdu01eitj3lhze85 284550 284547 2026-05-05T06:18:33Z Gleb Leo 2440 284550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Думкі"/>|- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валы |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| мае валэ |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 4) |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашай хаты |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| нашае хаты |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 5) |style="vertical-align:top; text-align: left"| з мамай |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| з мамаю |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| з {{Абмылка|''п''ілой|пілой}} |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| з пілою. |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| 6) |style="vertical-align:top; text-align: left"| ідзьом |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| ідзїмо̀ |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| |style="vertical-align:top; text-align: left"| аддадзьом |style="vertical-align:top; text-align: left"| — |style="vertical-align:top; text-align: left"| аддамо̀ |} {{block center/e}} {{Цэнтар|(Далей будзя).}} {{Калёнтытул|right=''Акцьуб.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}} <section end="Думкі"/> <section begin="Навіны"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Навіны}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}'''У Казані''' аткрыта першая для дзїучат татарская гімназія. {{Водступ|2|em}}'''У Ніжнім-Ноугарадзї''' за дзесїць {{Абмылка|мемесяцау|месяцау}} па губэрні адкрылася 584 коопэраціуных крамак. Дауней адкрывалася такіх каля 10 праз увесь год. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Навіны"/> <section begin="Сенькевіч"/>{{Цэнтар|†|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}У {{Разьбіўка|Палякоу}} праз час вайны шмат страт з паміж важных сваіх людзей. Смерць пїрарвала жыцьцьо шмат дзельным грумадзянам. Ось нідауна у Швайцарыі зьмьор знаны усяму сьвету ''[[Аўтар:Генрык Сянкевіч|Гэнрык Сенькевіч]]'', вялікі польскі пісьменьнік і старанны для Польскага краю грумадзянскі працаунік. {{Водступ|2|em}}Шмат йон за жыцьця напісау кніг па польску, шмат хлапаціуся каб долі польскага народу успамагчы. {{Водступ|2|em}}Сьмерць Гэнрыка Сенькевіча — вялікая страта для Палякау. Шчыра ім спагадаім у гэтым, а вялікаму пісьменніку, славяніну, — дай Божа прытулак каля Сябе. {{Калёнтытул|right=''а—б.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Сенькевіч"/> <section begin="З"/>{{Цэнтар|'''З Літвы.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}З Бьорна паведамляюць у газэту „Temps“, што національны літоускі савет прыняу такую рэзалюцію: „Прымаючы да уразуменьня: 1) што гэрманская начальства, пасаджаная на пакінутых рускімі землях спыніла у Літве работу выбарных гарадзкіх і земскіх упрау і замяніла нямецкімі ваеннымі і ніваеннымі управамі; 2) што там сурьозна заняволяна усякая публічная жыцьцьо, заняволяны культурныя і эканамічныя супалкі; 3) што закрыты усе газэты, якія друкаваліся на роднуй мове (гаворца), а замест іх выдаюцца газэты на нямецкум языку і толькі адна з іх ахвіціяльная на літоускум; 4) што германцы сілаю уводзюць нямецкі язык у вучылішчах і што тым вучыцяльом, якія гэтаму прашкодзяць, дастаецца кепска ад нямецкіх інспэктароу; 5) што насаджаная немцамі начальства, прагнучы барджэй знямечыць краіну, ні уважаіць, ідучы да гэнай мэты, ні на щто; 6) што высякаючы лясы і звозючы дрэва у {{Абмылка|нямеччыну|Нямеччыну}}, гэтым знішчаюць краіну і робюць ей нїпапрауную шкоду, націоальны літоускі савет пратэстуя супроць гэткіх парадкау, нїдастойных выхадзіць ад парадачнага народу. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="З"/> <section begin="Вайна"/>{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Вайна|памер=140%}}.'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}Ад Рыгі да Дзьвіны і аж да Ковїля засталася лінія праз сьолїтняя лета на мейсцу. А ад Ковїля пад Румынію шмат зьмянілася: Рускія вясной пасунуліся на аустрыякау з вялікай удачай, адпьорлі іх дальока назад, забралі шмат зямелькі у Галіціі, у Букавіня і дайшлі аж да Карпацкіх гор. {{Водступ|2|em}}Немцы нідауна натта напьорліся былі на Румынію, алї да румын на<section end="Вайна"/><noinclude></noinclude> orlrwe22ul4alxr9z4ie63gxp0onhre 0 122596 284548 2026-05-05T06:17:56Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Думкі да граматыкі | аўтар = Эдвард Будзька | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Мовазнаўчая праца | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/1/Дзедава рада|Дзедава рада]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/1/Навіны|Навіны]] | анатацыі = І...» 284548 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Думкі да граматыкі | аўтар = Эдвард Будзька | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Мовазнаўчая праца | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/1/Дзедава рада|Дзедава рада]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/1/Навіны|Навіны]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Думкі да граматыкі]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 2.pdf" from="6" to="7" onlysection="Думкі" /> {{Выроўніваньне-канец}} 383yebbh5hxkxoqg8tk89itgx90qtbf 284549 284548 2026-05-05T06:18:10Z Gleb Leo 2440 284549 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Думкі да граматыкі | аўтар = Эдвард Будзька | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Мовазнаўчая праца | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Дзедава рада|Дзедава рада]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/2/Навіны|Навіны]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Думкі да граматыкі]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 2.pdf" from="6" to="7" onlysection="Думкі" /> {{Выроўніваньне-канец}} 1ypu6lf5vx9dw6sex3uo1oqfec7938y 0 122597 284551 2026-05-05T06:19:50Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Навіны | безаўтара = | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Думкі да граматыкі|Думкі да граматыкі]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/2/Гэнрык Сенькевіч|Гэнрык Сенькевіч]] | анатацыі...» 284551 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Навіны | безаўтара = | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Думкі да граматыкі|Думкі да граматыкі]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/2/Гэнрык Сенькевіч|Гэнрык Сенькевіч]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 2.pdf" from="7" to="7" onlysection="Навіны" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Навіны}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] h131flg1gwq96uz2bkv340gvvggtdjz 0 122598 284552 2026-05-05T06:20:43Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Гэнрык Сенькевіч | аўтар = | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Навіны|Навіны]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/2/З Літвы|З Літвы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages ind...» 284552 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гэнрык Сенькевіч | аўтар = | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Навіны|Навіны]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/2/З Літвы|З Літвы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 2.pdf" from="7" to="7" onlysection="Сенькевіч" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Навіны}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Эдварда Будзькі]] [[Катэгорыя:Творы пра Генрыка Сянкевіча]] [[Катэгорыя:Некралогі]] lipxbensx4a50zrfqzsaob3il61o9qc 284553 284552 2026-05-05T06:20:55Z Gleb Leo 2440 284553 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гэнрык Сенькевіч | аўтар = Эдвард Будзька | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Навіны|Навіны]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/2/З Літвы|З Літвы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 2.pdf" from="7" to="7" onlysection="Сенькевіч" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Навіны}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Эдварда Будзькі]] [[Катэгорыя:Творы пра Генрыка Сянкевіча]] [[Катэгорыя:Некралогі]] 63fbxev5m7crm0lp79c09jcj1h0p32w 284556 284553 2026-05-05T06:22:30Z Gleb Leo 2440 284556 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гэнрык Сенькевіч | аўтар = Эдвард Будзька | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Навіны|Навіны]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/2/З Літвы|З Літвы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 2.pdf" from="7" to="7" onlysection="Сенькевіч" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Гэнрык Сенькевіч (Будзька)}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Эдварда Будзькі]] [[Катэгорыя:Творы пра Генрыка Сянкевіча]] [[Катэгорыя:Некралогі]] 3jxe4b3jsvr86vzisi8l8kms7bdoipf 14 122599 284554 2026-05-05T06:21:35Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Будзька, Эдвард]] [[Катэгорыя:Эдвард Будзька]]» 284554 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Будзька, Эдвард]] [[Катэгорыя:Эдвард Будзька]] 9szyzyak1yidb43z3apxrvsboe8u6wk 14 122600 284555 2026-05-05T06:22:11Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя|Эдвард Будзька|Эдуард Будзька}} {{DEFAULTSORT:Будзька, Эдвард}} [[Катэгорыя:Катэгорыі аўтараў]]» 284555 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя|Эдвард Будзька|Эдуард Будзька}} {{DEFAULTSORT:Будзька, Эдвард}} [[Катэгорыя:Катэгорыі аўтараў]] gcnmvq0f3p4sm8g9k56clvpeo8etaur 0 122601 284557 2026-05-05T06:23:59Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = З Літвы | безаўтара = | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Гэнрык Сенькевіч|Гэнрык Сенькевіч]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/2/Вайна|Вайна]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пача...» 284557 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = З Літвы | безаўтара = | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Гэнрык Сенькевіч|Гэнрык Сенькевіч]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/2/Вайна|Вайна]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 2.pdf" from="7" to="7" onlysection="З" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:З Літвы}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Гісторыя Літвы]] 1nw6oif009l5l4mnh9vs7ip908umgz1 0 122602 284558 2026-05-05T06:24:37Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Вайна | безаўтара = | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/З Літвы|З Літвы]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 2.pdf" from="7" to="8" onlysection="В...» 284558 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вайна | безаўтара = | год = 9 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/З Літвы|З Літвы]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 2.pdf" from="7" to="8" onlysection="Вайна" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Вайна}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Першая сусветная вайна ў публіцыстыцы]] gprqb1d68pc7bw6q755lg3zf141wogv 14 122603 284563 2026-05-05T06:32:18Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Пераклады паводле перакладчыкаў|Сваяк, Янка]] [[Катэгорыя:Янка Сваяк]]» 284563 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Пераклады паводле перакладчыкаў|Сваяк, Янка]] [[Катэгорыя:Янка Сваяк]] sa1ymo685zxhukmzgjlod3748o4ob06 104 122604 284566 2026-05-05T06:38:11Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{ц|{{Разрадка|БЕЛАРУСКАЯ АКАДЭМІЯ НАВУК}}|памер=140%}} {{ц|КАМІСІЯ ЗАХОДНЯЙ БЕЛАРУСІ|памер=120%}} {{накіравальная рыса}} {{ц|П. ГАРБАЦЭВІЧ|памер=120%}} {{ц|ПОЛЁНІЗАЦЫЯ|памер=200%}} {{ц|ЗАХОДНЯЙ БЕЛАРУСІ|памер=180%}} {{ц|МЕНСК — 1932}}» 284566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|{{Разрадка|БЕЛАРУСКАЯ АКАДЭМІЯ НАВУК}}|памер=140%}} {{ц|КАМІСІЯ ЗАХОДНЯЙ БЕЛАРУСІ|памер=120%}} {{накіравальная рыса}} {{ц|П. ГАРБАЦЭВІЧ|памер=120%}} {{ц|ПОЛЁНІЗАЦЫЯ|памер=200%}} {{ц|ЗАХОДНЯЙ БЕЛАРУСІ|памер=180%}} {{ц|МЕНСК — 1932}}<noinclude></noinclude> b06592mupajjlnawfrsyemy1csy5e71 104 122605 284568 2026-05-05T06:51:00Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="Пра"/>{{перанос-канец|п=збуда|к=ваць}} і пашырыць тыя хвабрыкі і заводы безперасціханку працавалі ля гэтага. Болі усяго старауся нагатовіць рачэй сьмерці вядомы ва усім свеці Крупаускі завод. Каб выявіць сабе што гэта за завод, мы {{Абмылка|прывяд...» 284568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Пра"/>{{перанос-канец|п=збуда|к=ваць}} і пашырыць тыя хвабрыкі і заводы безперасціханку працавалі ля гэтага. Болі усяго старауся нагатовіць рачэй сьмерці вядомы ва усім свеці Крупаускі завод. Каб выявіць сабе што гэта за завод, мы {{Абмылка|прывядом|прывядзьом}} кароткі апіс яго вялічіны адным расейскім пісьменнікам. Вось йон піша: Яшчэ у 1810 г. Крупаускі завод быу маленькаю майстэрняю, у якой працавала чатыры чалавекі. А ужо у 1873 г., цяраз 60 г. йон разросся да такіх размерау, што на йом стала працаваць 9000 ч. рабочых. Чым даляй, тым болі і к пачатку 1913 г. на заводзі працавала ужо 80.000 ч. С пачаткам-жа вайны рабочых стала ажно 120.000 ч. Разам з жанкамі, з дзяцьмі, калі лічыць на крук сямйу у чатыры чалавекі — дык пры заводзя жыве болі 300.000 чалавек народу, які у сваей купе засяляя увесь горад Эссен, належачы да меньня Крупа. У 40 атдзеленньнях гэтых заводау ліюць гарматы, у 15 лафеты і ін. Паміж будынкамі заводу жалезная дарога цягніцца на 91 кільометар (кільометар — крыху меней за нашу вярсту); на гэтай дарозі ходзіць каля тысячы вагона, якіе цягаюць 19 цягнікау. У 1913 г. на гэных заводах пїрарабілася: {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top; text-align: left"| Жалеза |style="vertical-align:top; text-align: left"| 1.000.000 |style="vertical-align:top; text-align: left"| тоннау<ref>Тонна — 61 {{Абмылка|пудъ|пуд}}.</ref> |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Вугальля згарэла |style="vertical-align:top; text-align: left"| 1.530.000 |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Пашло руды |style="vertical-align:top; text-align: left"| 2.500.000 |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |} {{block center/e}} Зачадчыкі Крупаускіх заводау паставілі сабе мэтаю прыжываць рабочых да сябе на усьо жыцьцьо. За гэтым і праца рабочага робіцца спарнейшаю, бо спеціялізуюцца. Але калі Крупп стараїцца усімі сіламі выцягнуць з рабочага усе жылы на карысць, дык за гэта няшкадуюць ля іх траціць шмат грошы на розную патрэбу і забяспячэньне рабочых. Так: даюць ім дарэмныя кватэры, будуюць бальніцы, вучылішчы, бібліотэкі і чаго важней — страхуюць ат нясчастных прыпадкау ды старасьці. Калі умірая рабочы дык яго жонцы на усьо жыцьцьо даецца адна трэйцяя часьціна яго заработку, а дзецям адна пятая часьціна. На усе гэтыя расходы заводы Круппа {{Абмылка|цусьцілі|пусьцілі}} у 1903—1904 г. <section end="Пра"/> <section begin="Бацькава"/>{{Цэнтар|'''Бацькава воля.'''|памер=140%}} {{Цэнтар|Раман ''Ц. Гартнага''.}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Цэнтар|Часьціна першая.}} {{Цэнтар|3.}} {{Водступ|2|em}}— Зося, га, Зося, абярнулася яна к дачцэ: — вось на, бяры, скарэй павячэрайма да выдзь сабе крыху на вуліцу пагуляй; толькі адно, дачушка, ня бауся, а то заутра зраньня трэ будзя прачынацца даехаць у поля, пазябліць у Лагоу тыя ганоу з чацьвьора папару… {{Водступ|2|em}}— Да ня рупся ужо так аб папары: я і сам здалею зрабіць гэта — умяшауся Мікола. {{Водступ|2|em}}— А у вас хіба яшчэ нї пазяблян папар? — ні то дзівуючыся, ні то скрытна усьмяхаючыся, праказау Васіль: — А я ужо, дзякуваць Богу, усьо скончыу; цяпер толькі скарэй тая касьба падыхоць… {{Водступ|2|em}}— Ну, ты, вядома, як рупны ды старанны гаспадар, ды шчэ пры тым малады і здаровы хлапец, а мы, — што нам рауняцца! — з гэткаю самаю думкаю адказау Мікола, і упічна-калючая ухмылка зрабіла плыцянькую маршчынку на яго гладкум пукатум ілбу. {{Водступ|2|em}}Зося таксама спатайку ухмыльнулася і, каб Васіль ня змеціу гэтаго, апусьціла голау к зямлі, быццам чагось шукаючы, затым барджэй адбеглася ад стала і кінулася к вулічнаму вакну. {{Водступ|2|em}}— Вунь дзяучата ужо гуляюць у Прахора на прызьбе, — праказала яна, угледзїушы, што на суседнюй прызьбя зышлася зборня, — дайця такі хутчэй вячэраць, да выду крыху пагуляю, — просячным голасам скорамоуна абернулася яна к мацяры… {{Водступ|2|em}}— Ну, добра, ну: усядайціся за {{Абмылка|стал|стол}}, я даю, вось.<section end="Бацькава"/><noinclude></noinclude> d2aa9m6tr6s5mjdg9cz1mw4p8i18e5n 284569 284568 2026-05-05T06:51:21Z Gleb Leo 2440 284569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Пра"/>{{перанос-канец|п=збуда|к=ваць}} і пашырыць тыя хвабрыкі і заводы безперасціханку працавалі ля гэтага. Болі усяго старауся нагатовіць рачэй сьмерці вядомы ва усім свеці Крупаускі завод. Каб выявіць сабе што гэта за завод, мы {{Абмылка|прывядом|прывядзьом}} кароткі апіс яго вялічіны адным расейскім пісьменнікам. Вось йон піша: Яшчэ у 1810 г. Крупаускі завод быу маленькаю майстэрняю, у якой працавала чатыры чалавекі. А ужо у 1873 г., цяраз 60 г. йон разросся да такіх размерау, што на йом стала працаваць 9000 ч. рабочых. Чым даляй, тым болі і к пачатку 1913 г. на заводзі працавала ужо 80.000 ч. С пачаткам-жа вайны рабочых стала ажно 120.000 ч. Разам з жанкамі, з дзяцьмі, калі лічыць на крук сямйу у чатыры чалавекі — дык пры заводзя жыве болі 300.000 чалавек народу, які у сваей купе засяляя увесь горад Эссен, належачы да меньня Крупа. У 40 атдзеленньнях гэтых заводау ліюць гарматы, у 15 лафеты і ін. Паміж будынкамі заводу жалезная дарога цягніцца на 91 кільометар (кільометар — крыху меней за нашу вярсту); на гэтай дарозі ходзіць каля тысячы вагона, якіе цягаюць 19 цягнікау. У 1913 г. на гэных заводах пїрарабілася: {{block center/s}} {| |style="vertical-align:top; text-align: left"| Жалеза |style="vertical-align:top; text-align: left"| 1.000.000 |style="vertical-align:top; text-align: left"| тоннау<ref>Тонна — 61 {{Абмылка|пудъ|пуд}}.</ref> |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Вугальля згарэла |style="vertical-align:top; text-align: left"| 1.530.000 |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Пашло руды |style="vertical-align:top; text-align: left"| 2.500.000 |style="vertical-align:top; text-align: left"| <center>„</center> |} {{block center/e}} Зачадчыкі Крупаускіх заводау паставілі сабе мэтаю прыжываць рабочых да сябе на усьо жыцьцьо. За гэтым і праца рабочага робіцца спарнейшаю, бо спеціялізуюцца. Але калі Крупп стараїцца усімі сіламі выцягнуць з рабочага усе жылы на карысць, дык за гэта няшкадуюць ля іх траціць шмат грошы на розную патрэбу і забяспячэньне рабочых. Так: даюць ім дарэмныя кватэры, будуюць бальніцы, вучылішчы, бібліотэкі і чаго важней — страхуюць ат нясчастных прыпадкау ды старасьці. Калі умірая рабочы дык яго жонцы на усьо жыцьцьо даецца адна трэйцяя часьціна яго заработку, а дзецям адна пятая часьціна. На усе гэтыя расходы заводы Круппа {{Абмылка|цусьцілі|пусьцілі}} у 1903—1904 г. <section end="Пра"/> <section begin="Бацькава"/>{{Цэнтар|'''Бацькава воля.'''|памер=140%}} {{Цэнтар|Раман ''Ц. Гартнага''.}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Цэнтар|Часьціна першая.}} {{Цэнтар|3.}} {{Водступ|2|em}}— Зося, га, Зося, абярнулася яна к дачцэ: — вось на, бяры, скарэй павячэрайма да выдзь сабе крыху на вуліцу пагуляй; толькі адно, дачушка, ня бауся, а то заутра зраньня трэ будзя прачынацца даехаць у поля, пазябліць у Лагоу тыя ганоу з чацьвьора папару… {{Водступ|2|em}}— Да ня рупся ужо так аб папары: я і сам здалею зрабіць гэта — умяшауся Мікола. {{Водступ|2|em}}— А у вас хіба яшчэ нї пазяблян папар? — ні то дзівуючыся, ні то скрытна усьмяхаючыся, праказау Васіль: — А я ужо, дзякуваць Богу, усьо скончыу; цяпер толькі скарэй тая касьба падыхоць… {{Водступ|2|em}}— Ну, ты, вядома, як рупны ды старанны гаспадар, ды шчэ пры тым малады і здаровы хлапец, а мы, — што нам рауняцца! — з гэткаю самаю думкаю адказау Мікола, і упічна-калючая ухмылка зрабіла плыцянькую маршчынку на яго гладкум пукатум ілбу. {{Водступ|2|em}}Зося таксама спатайку ухмыльнулася і, каб Васіль ня змеціу гэтаго, апусьціла голау к зямлі, быццам чагось шукаючы, затым барджэй адбеглася ад стала і кінулася к вулічнаму вакну. {{Водступ|2|em}}— Вунь дзяучата ужо гуляюць у Прахора на прызьбе, — праказала яна, угледзїушы, што на суседнюй прызьбя зышлася зборня, — дайця такі хутчэй вячэраць, да выду крыху пагуляю, — просячным голасам скорамоуна абернулася яна к мацяры… {{Водступ|2|em}}— Ну, добра, ну: усядайціся за {{Абмылка|стал|стол}}, я даю, вось.<section end="Бацькава"/><noinclude></noinclude> 0q5mus8cu5auqohwpiyemlst90q5wxh 104 122606 284570 2026-05-05T07:18:34Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «самае. Потым з хвіліну пастаяў нярухома, паволі падышоў да канапы і сеў на яе — вялы, зьнясілены, прыгбаны глыбокай дэпрэсіяй. {{Водступ|2|em}}Яму стала сумна-сумна. Адляцелі раптам усе турботы, уся душэўная сумятня, пакінуўшы шчымлівы жаль і глыбокае пачу...» 284570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>самае. Потым з хвіліну пастаяў нярухома, паволі падышоў да канапы і сеў на яе — вялы, зьнясілены, прыгбаны глыбокай дэпрэсіяй. {{Водступ|2|em}}Яму стала сумна-сумна. Адляцелі раптам усе турботы, уся душэўная сумятня, пакінуўшы шчымлівы жаль і глыбокае пачуцьцё адзіноты. Усе супроць яго, усе — жорсткія, бязьлітасныя. Нават родная жонка і тая носіць у сабе нейкую таемную да яго варожасьць. Ён адзін, зусім адзін. Няма каму сказаць шчырага слова, няма з кім парадзіцца… {{Водступ|2|em}}Пакой заліваўся цяжкім каламутным змрокам. Усё паплыло ў таемна-расплыўчастай плыні, усё набракла нейкім мёртвым закамянелым рухам, які закалыхваў, акунаў усяго ў салодкае аслупяненьне. {{Водступ|2|em}}Карызна доўга не паліў сьвятла. Ён сядзеў цішком, стуліўшыся на канапе, і старанна раструйваў, свой смутак, маючы з гэтага дзівосную асалоду. {{Водступ|2|em}}У кватэры ціха-ціха, як у магіле. Перш чуваць было, як нечага поркалася на кухні жонка, а цяпер сьціхла і там. Некуды мабыць пайшла. Што ёй да яго? Хіба яна яму спагадае? {{Водступ|2|em}}І ён гатоў быў крыўдзіцца па сваю жонку, якую сам адштурхнуў ад сябе, адвучыў ад усякага выяўленьня сваяцкай блізкасьці. Ён ужо гатоў быў наракаць на яе за яе сухую замкнёнасьць. Ці дзіва! Ён-жа ня ведаў таго, што яна цеперся стаіць за дзьвярмі, закамянеўшы ў нявымоўным болю, і сочыць праз маленькую шчэлачку за незразумелым ёй, але, мабыць страшэнна цяжкім мятушэньнем свайго мужа. {{Водступ|2|em}}Увечары пайшоў Карызна да Веры Засуліч. Яшчэ тады, адразу як агарнуў яго цяжкі смутак, залунаў быў уваччу ў яго бліскучы маладосьцю і радасьцю твар з любай прыветнай усьмешкай і вабіў да сябе, абяцаючы цудоўную слодыч спацяшэньня. Але ён перш і гэты вобраз адштурхваў, каб не разбаўляць ім так патрэбнага яму ў тую часіну болю. Таму і ня ішоў так доўга да яе, хоць і ведаў пэўна, што ўсё роўна пойдзе. Сьмешны часам бывае чалавек з сваймі недарэчнымі перажываньнямі. {{Водступ|2|em}}Веры ў хаце ня было: сказалі, што пайшла ў нардом на рэпэтыцыю. Карызна пайшоў туды. {{Водступ|2|em}}Заля нардому панура грамазьдзілася ссунутымі змрокам кутамі, была нудная, старая і чорная, як царква. А на сцэне мітусіліся людзі ў вясёлай нязграбнай сумятні, як звычайна на аматарскіх рэпэтыцыях. Карызна нейкі час стаяў у змроку, нікім не заўважаны, і дзіваваўся з аптэкара Плакса. Тут быў фактычна нейкі другі Плакс — не пэдантычны аптэкар і не флегматык філёзоф, а энэргічны рухавы чалавек, з плаўнай быстрынёй у рухах і ўладнаю цьвёрдасьцю ў голасе. Што найдзіўней, дык ён гаварыў тут выключна тое, што было патрэбна, і акторы лавілі кожнае слова яго з такой увагаю, з якой ніколі ніхто ў жыцьці ня слухаў ягоных філёзофскіх сэнтэнцый. {{Водступ|2|em}}Аптэкар Плакс быў цудоўны кіраўнік драмгуртка, хоць рабіў сваю справу выключна па інтуіцыі, бо сам на сцэне ніколі ня<noinclude></noinclude> eu9vhziekmywxpo0y4deapdi1nahq08 104 122607 284572 2026-05-05T08:11:26Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Але-ж, ён, аконам.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ага, памятаю, гэта справа на чарзе, вылазьце за дзьверы, рассудзіма як сьлед. ({{smaller|Пауза}}).</br> {{gap|2.5em}}Ну, чаго-ж лыпаеце вачыма, бач іх — расьселіся, паветра псуць, курылі тут?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Ніхт...» 284572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Але-ж, ён, аконам.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ага, памятаю, гэта справа на чарзе, вылазьце за дзьверы, рассудзіма як сьлед. ({{smaller|Пауза}}).</br> {{gap|2.5em}}Ну, чаго-ж лыпаеце вачыма, бач іх — расьселіся, паветра псуць, курылі тут?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Ніхто ня курыў, хлеб елі ды баба папярхнулася.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Так, паночку, папярхнулася.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ну, вылазьце — паклічу. ({{smaller|Гарбузы пашлі}}). Значыць, сягоньня суд, во каб цябе расьперазала, заледзьве не праспаў. ({{smaller|Разглядае на стале справы}}). Дело управляющего і эконома с крестьянином Гарбузом. Эконом і управляющий обвиняются, а Гарбуз потерпевший. ({{smaller|Пауза}}). Справа досыць паважная, толькі п‘яной галаве і разьбіраць яе. ({{smaller|Пауза}}). Ліха ведае, да чаго я дашоў, адна страхата. Старшыня не праспаўся, судзьдзі таксама. Мірон, а Мірон! ({{smaller|Пауза}}). Ня йдзе, ён пасьля гэтакіх папоек недаступны.</br> {{gap|2.5em}}Мірон, а Мірон, дзе ты, а то ў адседку пасаджу. <center>{{larger|ЗЬЯВА V-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць з 2-ма вёдрамі стораж Мірон.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Вось добра, Міронка, што ты тут, а яшчэ лепш, што вады прыпёр. Сьцюдзёная?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Хіба-ж не цяпер ведаю, пасьля такіх папоек вада з крыніцы патрэбна.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ты, Мірон — залаты чалавек, усё ведаеш, што начальству патрэбна, за гэта прадстаўлю цябе к наградзе.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Так, к наградзе.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Прадстаўлю к наградзе і напішу:</br><noinclude></noinclude> cr29fxvh04l39zkvlor435tpduo306n 104 122608 284573 2026-05-05T08:17:06Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Мірону, залатому чалавеку, дайце залаты мэдаль.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Пакуль той мэдаль дадуць, а на поўбутэлькі зараз скажаце даць, ведаю я вас.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Начальства запытаецца; хто такі Мірон? А я напішу: Мірон — стораж, Мірон — бацька, служыць...» 284573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Мірону, залатому чалавеку, дайце залаты мэдаль.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Пакуль той мэдаль дадуць, а на поўбутэлькі зараз скажаце даць, ведаю я вас.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Начальства запытаецца; хто такі Мірон? А я напішу: Мірон — стораж, Мірон — бацька, служыць не за страх, а за сумленьне; разумееш, Мірон, што гэта за словы?</br> {{gap|2.5em}}'''Мірон'''. Разумець я іх, не разумею, але на памяць ведаю, штодзень гаворыце, як пахмяліцца трэба, а як ужо пахмяліліся, тады кажаце: Мірон, вылазь вон.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Эх, Мірон, Мірон, утраціў ты веру, ня хочаш мэдалю.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Чаму не хацеў-бы, але яго няма. Калі ён будзе?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Будзе, Мірон, будзе. Ты ўяві сабе, Мірон, як ты будзеш выглядаць, калі на тваіх грудзёх заблішчыць залаты мэдаль з царскім патрэтам. Едзеш ты праз вёску, сяляне шапкі здымаюць, прышоў ты ў карчму — табе бяз грошы чарку наліваюць, прышоў ты ў суд — цябе садзяць за чырвоны стол, а прыехаў ты ў горад — не кажу, што прышоў, а прыехаў: хто з мэдалямі, пехатой ня ходзіць, табе ў горадзе гарадавы аддае чэсьць, дворнік не мяце вуліцы, каб не закурыць твайго мэдалю, афіцэры на цябе глядзяць, салдаты цішком перашэптваюцца, — во, кажуць, заслужоны чалавек паўзе.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ну, годзе, панок, падстаўляйце галаву, пальлю трохі ды прычашэцеся трохі, а то галава на макотру выглядае.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|у люстра}}). Праўду кажаш, Мірон, гэта галава ня пісара.</br><noinclude></noinclude> df94r4exgup4kb0ptee78fs4jrsok34 104 122609 284575 2026-05-05T08:25:32Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|на бок}}). А канакрада нейкага.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. А скажы мне, Мірон, чаму мой гадзіньнік ня йдзе?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. А як ён можа йсьці, калі пан яго аб сьцяну так гакнулі, аж толькі падрабязгі пасыпаліся.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Аб сь...» 284575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|на бок}}). А канакрада нейкага.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. А скажы мне, Мірон, чаму мой гадзіньнік ня йдзе?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. А як ён можа йсьці, калі пан яго аб сьцяну так гакнулі, аж толькі падрабязгі пасыпаліся.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Аб сьцяну, з якой прычыны?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. А з якой прычыны мяне за бабу палічылі, цалавалі, Забэлькай абзывалі, цьфу…</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Нічога не памятаю.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Так п‘ючы, і памятаваць ніхто ня зможа. Гляньце, да чаго выглядае канцыралія, усё гарэлкай пазалівалі; ледзьве да парадку давёў.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Каторая цяпер гадзіна?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Паўдня.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ліха ведае што, так позна абудзіўся, а тут суд такі паважны, сам упраўляючы павінен быць.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Безбароды ўжо тут.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Гэта, што… Ну, будзь ласкаў, палівай.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Льлю.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Толькі асьцярожна, за карак не залі.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Не пяршыня. ({{smaller|Льле ваду}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. А… а… як добра.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Годзе.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Дзякую табе, Мірон, ты мяне вылечыў.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ручнік даць?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ручніка ня трэба, з мокрай галавы хутчэй жар выйдзе, гэтак кажа разумны чалавек, прафэсар Кнэйп. Ты чуў што аб тым Кнэйпе?</br><noinclude></noinclude> ldfxrajhcwjc5xub3ewe5b6ggqwwytj 104 122610 284576 2026-05-05T08:31:02Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Нічога я ня чуў, але без прафэсара ведаю, што карысьней ліць ваду на галаву, як гарэлку ў галаву.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Ты, Мірон, разумны чалавек, табе трэба ў гасударственым савеце сядзець, а ня тут.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Зноў пачынаеце хва...» 284576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Нічога я ня чуў, але без прафэсара ведаю, што карысьней ліць ваду на галаву, як гарэлку ў галаву.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Ты, Мірон, разумны чалавек, табе трэба ў гасударственым савеце сядзець, а ня тут.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Зноў пачынаеце хваліць, і зараз скажаце прынесьці пахмяліцца.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Залаты чалавек, залаты, наперад ведае патрэбу маю.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. На ліха вам патрэба, прачухаліся — і добра.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Зразумей-жа ты, Мірон, што чарку ня вып‘ю — галава, як палена, канцылярыя — сірата, ты бяз службы, сяляне без пашпартоў, воласьці няма, ну, а падругое — сягоньня суд, упраўляючы сам будзе.</br> {{gap|2.5em}}Ну, будзь ласкаў, Мірон, схадзі прынясі поўпляжкі, ды па дарозе раскурстай старшыню.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Дайце-ж грошы!</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Зноў камэдыя. Купі, Міронка, за свае, я прашастаўся ў карты, разьлічымся.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Калі гэта будзе? я са шчоту зьбіўся.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Я памятую. Ну, плыві, Мірон, плыві.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ах, пакіньце так казаць, я ня рыба, не паплыву.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ну, дык пяшэчкам.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Гэта апошняя поўбытэлька на доўг. ({{smaller|Пашоў}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Вось да чаго дашоў. Я, пісар, грошы ў стоража пазычаю. Дзела № 447, праклятае дзела ({{smaller|панюхаў}}), і яно гарэлкай<noinclude></noinclude> 36s04jflhgyju31qhhr1zhmuvsixer1 104 122611 284580 2026-05-05T08:41:21Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «сьмярдзіць; ну, а хто тут ёсьць, хто сьведкі, ці ўсе паперы. Сьведка нейкі Лаўрэм Авечка, пэўна-дурань, калі авечка. Ну, а ўрачэбнае сьвідзецельства ёсьць… што бараду выдралі і тры зубы выбілі. ({{smaller|Шукае}}). Няма, ну, тады Гербуз пакоціцца назад, я магу ска...» 284580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>сьмярдзіць; ну, а хто тут ёсьць, хто сьведкі, ці ўсе паперы. Сьведка нейкі Лаўрэм Авечка, пэўна-дурань, калі авечка. Ну, а ўрачэбнае сьвідзецельства ёсьць… што бараду выдралі і тры зубы выбілі. ({{smaller|Шукае}}). Няма, ну, тады Гербуз пакоціцца назад, я магу сказаць, што мяне соннага пацук за нос укусіў, — хто гэтаму паверыць? А ну, глянуць, які ў іх авечка. ({{smaller|Сеў на стол}}). Ці Авечка тут ёсьць? ({{smaller|За сцэнай — „Тут панок“}}). Паўзі сюды! <center>{{larger|ЗЬЯВА VI-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць сьведка Авечка.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Ты Авечка?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, я Лаўрэн Авечка.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Прайдзіся па канцэлярыі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Прайціся?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Прайдзіся.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. А закурыць дасьцё?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|грозна}}). Прайдзіся па канцэлярыі!</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка''' ({{smaller|ідзе}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Кульгаеш трохі?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Ня трохі, а такі й добра кульгаю, яна ў мяне сухая, як таран, і карацей на цалі дзьве. ({{smaller|Паўза}}). А хто, пан, будзеце, ці ня доктар?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Я — пісар.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Пісар? А, добрага здаровейка! ({{smaller|Працягнуў руку}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|штырхануў Авечку нагой}}). Цяпер ведаеш, хто я?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Ведаю.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Так ідзі туды, і чакай, паклічу.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Зноў туды? Калі там нудна, Гарбуз накурыў, хоць ты сякеру павесь. ({{smaller|Паўза}}).</br><noinclude></noinclude> rgcxxqlyyffn6nddha4549wk2yksp1y 284581 284580 2026-05-05T08:42:41Z RAleh111 4658 284581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>сьмярдзіць; ну, а хто тут ёсьць, хто сьведкі, ці ўсе паперы. Сьведка нейкі Лаўрэм Авечка, пэўна-дурань, калі авечка. Ну, а ўрачэбнае сьвідзецельства ёсьць… што бараду выдралі і тры зубы выбілі. ({{smaller|Шукае}}). Няма, ну, тады Гербуз пакоціцца назад, я магу сказаць, што мяне соннага пацук за нос укусіў, — хто гэтаму паверыць? А ну, глянуць, які ў іх авечка. ({{smaller|Сеў на стол}}). Ці Авечка тут ёсьць? ({{smaller|За сцэнай — „Тут панок“}}). Паўзі сюды! <center>{{larger|ЗЬЯВА VI-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць сьведка Авечка.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Ты Авечка?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, я Лаўрэн Авечка.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Прайдзіся па канцэлярыі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Прайціся?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Прайдзіся.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. А закурыць дасьцё?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|грозна}}). Прайдзіся па канцэлярыі!</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка''' ({{smaller|ідзе}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Кульгаеш трохі?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Ня трохі, а такі й добра кульгаю, яна ў мяне сухая, як таран, і карацей на цалі дзьве. ({{smaller|Паўза}}). А хто, пан, будзеце, ці ня доктар?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Я — пісар.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Пісар? А, добрага здаровейка! ({{smaller|Працягнуў руку}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|штырхануў Авечку нагой}}). Цяпер ведаеш, хто я?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Ведаю.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Так ідзі туды, і чакай, паклічу.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Зноў туды? Калі там нудна, Гарбуз накурыў, хоць ты сякеру павесь. ({{smaller|Паўза}}).<noinclude></noinclude> 3uunzdl680v95lahtoe7oxqacybarzc 104 122612 284582 2026-05-05T08:50:21Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «А можа ў пана закурыць ёсьць, — нешта тут смокча.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Я ня куру.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Дзіўна, каб начальства ня курыла, а гарэлку пэўна-ж п‘яцё?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|грозна стукнуўшы па стале}}). Што ты мяне спавядаеш? Вон!</br> {{gap|2.5em}}'''Аве...» 284582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>А можа ў пана закурыць ёсьць, — нешта тут смокча.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Я ня куру.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Дзіўна, каб начальства ня курыла, а гарэлку пэўна-ж п‘яцё?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|грозна стукнуўшы па стале}}). Што ты мяне спавядаеш? Вон!</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Іду, паночку, іду. ({{|Уцёк}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ну й Авечка, ха, ха, ха… Ну, а хто там у бакоўцы храпе? А, паважаны судзьдзя! ({{smaller|Пашоў у бакоўку}}). <center>{{larger|ЗЬЯВА VII-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць Старшыня з галоўных дзьвярэй, галава ў саломе.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Вось да чаго дажыўся старшыня, спаў нейдзе ў хляве; цьфу, які сорам! Добра, што, апроч парсюка, ніхто ня бачыў. І як гэта я трапіў туды, хоць рэж — ня ўспомню, усё гарэлка вінна, хатнюю добрую пасьцель зьмяніў на сьвінячую падсьцілку. Пісар, звадыяш, напаіў, як шаўца. <center>{{larger|ЗЬЯВА VIII-ая.}}</br> {{smaller|Выходзіць з бакоўкі Пісар.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. А, каго бачу? як спалася?</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Дзе спаў і як спаў — ня памятаю, ведаю толькі, што было шмат вольнага і цёплага паветра.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Ведама, як для начальства, усе выгоды, а я спачываў тут. Галава, як човен, Мірон паліваў ужо.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Кажаш, паліваў?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' А то як-жа іначай? назначылі суд, а тут мы во…</br><noinclude></noinclude> r5exwt6wce9icnlivxmy3op3nsue1z4 104 122613 284583 2026-05-05T08:57:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Дай сюды люстра.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. На, толькі не спалохайся.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Няўжо гэта я, няўжо старшыня?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Хіба-ж ён.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Налпа — ні налпа, мядзьведзь — ні мядзьведзь, сябе не пазнаю. Вада...» 284583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Дай сюды люстра.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. На, толькі не спалохайся.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Няўжо гэта я, няўжо старшыня?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Хіба-ж ён.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Налпа — ні налпа, мядзьведзь — ні мядзьведзь, сябе не пазнаю. Вада ёсьць?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ёсьць.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Будзь ласкаў, узьлі на мой чэрап.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. З вялікай ахвотай, прыказка нездарма кажа — п‘яніца п‘яніцы спагадае. ({{smaller|Нагнуў}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. А… як добра, як добра.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Прафэсар Кнэйп гэтым толькі й лечыць людзей.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Лечыць, апроч п‘яніц.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. За гэта не бяруся, браў пад увагу п‘яніц, ці не. Уся.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Адразу пасьвятлела, цяпер я і цябе бачу, і сьвет бачу. Дай ручнік.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Кнэйп кажа не выцірацца.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Няхай будзе й так. Дзе Мірон?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Я паслаў.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Хіба я здагадваюся?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. А то як-жа іначай, трэба!</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. За гэта і пашанота табе, што адчуваеш тое, што і я.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Ня так адчуваю я, як адчувае Мірон; казаў, што крэдыт мне зачыніць. <center>{{larger|ЗЬЯВА IX-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць Мірон з бутэлькай у руках.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ну, Мірон, прынёс збавеньне?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Прынёс. ({{smaller|Дае}}).</br><noinclude></noinclude> aneixegxsn6o74q4keugk4hx43hijrv 104 122614 284584 2026-05-05T09:04:42Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Давай шклянкі.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Як іх даваць, калі ўчора ўсе патаўклі?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Няма — ня трэба. ({{smaller|Стукнуў аб далонь і абліў Мірона}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Паночку, ня кідайце коркаў на падлогу, толькі што вымеў цэлы воз....» 284584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Давай шклянкі.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Як іх даваць, калі ўчора ўсе патаўклі?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Няма — ня трэба. ({{smaller|Стукнуў аб далонь і абліў Мірона}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Паночку, ня кідайце коркаў на падлогу, толькі што вымеў цэлы воз.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|грозна}}). Ты хіба ня ведаеш сваіх абавязкаў?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Як-то ня ведаю: прыносіць за свае грошы гарэлку, зносіць лаянку і цягаць п‘яных па ўсіх хлявох — ведаю.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|у бок}}). Вось цяпер я зразумеў, чаму я спаў разам з парсюком у хляве.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ну, Мірон, вылазь вон, а то будзе бура.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Ад слова, а то заначуеш у халодніцы.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Я-ж кажу, як на поўбутэлькі даць, тады — братачка Мірон, сватачка Мірон, мэдальку Мірону, а як даў, — тады скулу яму, Мірон, вылазь вон. Апошняя поўбутэлька на доўг. ({{smaller|Пашоў}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Я яго жывога зьем.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' За што?…</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Я ведаю, за што.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ну, годзе злаваць, абудзім лепш судзьдзю.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. А хіба-ж ён тут?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Тут сьпіць. ({{smaller|Пашоў у бакоўку}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Гэта-ж зьнявага, судзьдзі сьпяць тут, а старшыня ў хляве; хіба я ня буду старшынёй, а Мірону падзякую. Ліха ведае што, гэта-ж калі дазнаюцца людзі — асьмяюць. Старшыня ў кампаніі з парсюком…</br><noinclude></noinclude> 551vb8co3tc9cr70xnir259y42v1grh 284585 284584 2026-05-05T09:06:32Z RAleh111 4658 284585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Давай шклянкі.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Як іх даваць, калі ўчора ўсе патаўклі?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Няма — ня трэба. ({{smaller|Стукнуў аб далонь і абліў Мірона}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Паночку, ня кідайце коркаў на падлогу, толькі што вымеў цэлы воз.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|грозна}}). Ты хіба ня ведаеш сваіх абавязкаў?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Як-то ня ведаю: прыносіць за свае грошы гарэлку, зносіць лаянку і цягаць п‘яных па ўсіх хлявох — ведаю.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|у бок}}). Вось цяпер я зразумеў, чаму я спаў разам з парсюком у хляве.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ну, Мірон, вылазь вон, а то будзе бура.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Ад слова, а то заначуеш у халодніцы.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Я-ж кажу, як на поўбутэлькі даць, тады — братачка Мірон, сватачка Мірон, мэдальку Мірону, а як даў, — тады скулу яму, Мірон, вылазь вон. Апошняя поўбутэлька на доўг. ({{smaller|Пашоў}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Я яго жывога зьем.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' За што?…</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Я ведаю, за што.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ну, годзе злаваць, абудзім лепш судзьдзю.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. А хіба-ж ён тут?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Тут сьпіць. ({{smaller|Пашоў у бакоўку}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Гэта-ж зьнявага, судзьдзі сьпяць тут, а старшыня ў хляве; хіба я ня буду старшынёй, а Мірону падзякую. Ліха ведае што, гэта-ж калі дазнаюцца людзі — асьмяюць. Старшыня ў кампаніі з парсюком…<noinclude></noinclude> 1hqsos5otfctoa7e0221h5tvuu7c7xt 104 122615 284586 2026-05-05T09:13:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «А які-ж прыемны бачыў сон: быццам мы з кумам Гаўрылай так доўга ня бачыліся і, нарэшце, спаткаліся, на радасьцях добра выпілі і, абняўшыся, праспалі ўсю ноч.</br> {{gap|2.5em}}І трэба-ж — так дастасавалася, ніякага кума і блізка ня было, а замест кума, парсюк пудоў...» 284586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>А які-ж прыемны бачыў сон: быццам мы з кумам Гаўрылай так доўга ня бачыліся і, нарэшце, спаткаліся, на радасьцях добра выпілі і, абняўшыся, праспалі ўсю ноч.</br> {{gap|2.5em}}І трэба-ж — так дастасавалася, ніякага кума і блізка ня было, а замест кума, парсюк пудоў з дзесяць. <center>{{larger|ЗЬЯВА X-ая.}}</br> {{smaller|Выходзяць з бакоўкі Пісар і Судзьдзя.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ну, бычок божы, вылазь на сьвет, а то і суд прасьпіш.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. І якія гэта дурні вызначаюць пасьля імянін суды?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Пытаешся, якія дурні, — вось яны, дзівіся!</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Павар‘яцелі.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Ну, годзе, пастарайся лахманы прысусьліць, а то на ваўка падобны.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Каб, здаецца, чарку гарэлкі — у ногі пакланіўся-б.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Ну, так і быць, кланяйся. ({{smaller|Паказвае гарэлку}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. А, браток ты мой, ратуй…</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Чакай, чакай, па начальству. Ну, старшыня, пачынай.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Каб ня суд — ня піў-бы, а так мушу. ({{smaller|П‘е, а затым перадае ў рукі судзьдзі і пісару}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|п‘ючы}}). Каб за год даждаць і заўжды з парсюкамі спаць.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Сьмяецца, гад. <center>{{larger|ЗЬЯВА XI-ая.}}</br> {{smaller|(Уваходзяць: Авечка, Гарбуз і жонка)}}</center> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. На здаровейка, панок.</br><noinclude></noinclude> fhc7p2yafiupncyf5e489ttmbeh0yxw 104 122616 284587 2026-05-05T09:33:21Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « Адказны рэдактар '''П. Мятла.'''<br/> Тэхнічны рэдактар '''А. Раманоўскі.'''<br/> Стыльрэдактар&nbsp;&nbsp;&nbsp; ⎫ '''Ул. Кулеўскі''' <br/> Адказны корэктар⎭ {{Водступ|16|em}}Здана ў друк 20/VIII-1932 г.<br/> {{Водступ|16|em}}Вышла з друку 15/IX-1932 г. Друкарня Беларускае Акадэміі Навук.{{Водс...» 284587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> Адказны рэдактар '''П. Мятла.'''<br/> Тэхнічны рэдактар '''А. Раманоўскі.'''<br/> Стыльрэдактар&nbsp;&nbsp;&nbsp; ⎫ '''Ул. Кулеўскі''' <br/> Адказны корэктар⎭ {{Водступ|16|em}}Здана ў друк 20/VIII-1932 г.<br/> {{Водступ|16|em}}Вышла з друку 15/IX-1932 г. Друкарня Беларускае Акадэміі Навук.{{Водступ|20|em}}Менск. Няміга, 7. {{накіравальная рыса}} Галоўлітбел № 1064.{{Водступ|8|em}}Заказ № 853.{{Водступ|8|em}}Тыраж 2.000 экз. 1½ арк.<noinclude></noinclude> nzkje7zltsrlvobafjxwfdizddsqu9r 104 122617 284588 2026-05-05T09:40:22Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{ц|'''{{Разрадка|Уступ}}'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Польскі імпэрыялізм, імкнучыся да грабяжу беларускіх, літоўскіх і украінскіх зямель і прыгнечаньня гэтых народаў, абяцаў няпольскім народам разьвіцьцё іх мовы і асьветы, як „роўныя з роўнымі і вольныя з {...» 284588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|'''{{Разрадка|Уступ}}'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Польскі імпэрыялізм, імкнучыся да грабяжу беларускіх, літоўскіх і украінскіх зямель і прыгнечаньня гэтых народаў, абяцаў няпольскім народам разьвіцьцё іх мовы і асьветы, як „роўныя з роўнымі і вольныя з {{Абмылка|волнымі|вольнымі}}“. Але ўсякага роду манэўры і дэмократычныя фразы імпэрыялістам патрэбны толькі на час для абману паняволеных народаў і стрыманьня іх ад рэволюцыйнай барацьбы за іх уласнае соцыяльнае і нацыянальнае вызваленьне. {{Водступ|2|em}}Увесь тэкст рыскага дагавору аб абавязках польскай дзяржавы прадаставіць нацыянальным меншасьцям поўнае разьвіцьцё нацыянальна-культурнага жыцьця — застаўся на паперы і ня выконваецца. {{Водступ|2|em}}Дванаццаць год мінула, як гвалтам адарваная ад Савецкай Беларусі Заходняя Беларусь уціскаецца, руйнуецца і душыцца польскай капіталістычна-абшарніцкай окупацыяй. {{Водступ|2|em}}Чорная штодзенная практыка арудаваньня окупантаў прыадкрыла заслону „дэмократычнай“ нацыянальнай політыкі польскай буржуазіі. {{Разрадка|Політыка гэта заключаецца ў грабяжы натуральных багацьцяў зямель Заходняй Беларусі і Заходняй Украіны, у драпежнай колёніяльнай эксплёатацыі працоўных мас, у поўнай полёнізацыі няпольскіх народаў, у зьнішчэньні ўсякіх праяваў нацыянальна-культурнага жыцьця беларускіх працоўных мас і замацаваньні крывавай окупацыі для далейшай імпэрыялістычнай экспансіі на Усход}}. {{Водступ|2|em}}Таксама гэтым мэтам, мэтам ліхаманкавай ваеннай падрыхтоўкі супроць СССР, падпарадкавана і політыка ў адносінах да беларускае мовы, яе полёнізацыі, яскравым праяўленьнем якой зьяўляецца ліквідацыя беларускага школьніцтва, прэсы і культурна-асьветных організацый. {{ц|'''Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Польская буржуазія і памешчыкі праз вусны паноў Обэрті Остаў, Лядніцкіх і Студніцкіх пасьля польска-савецкай вайны 1920&nbsp;г. проста заявілі: — „няма і ня можа быць якогасьці беларускага народу і беларускай мовы“! „Тутэйшы“ народ — гэта „абмаскаленыя палякі і яны павінны вярнуцца ў лона польскае“. Польская буржуазія і паны тады яшчэ ня так<noinclude></noinclude> hogn4vpmdxczdesa3ifw45j3rmgtv5x 104 122618 284589 2026-05-05T09:54:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Хто вас клікаў?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Вы чаго ўпаўзьлі сюды?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Паны на суд клікалі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, на суд і я прыкульгаў.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Паперу прыслалі, але гэтыя салапякі скурылі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авеч...» 284589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Хто вас клікаў?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Вы чаго ўпаўзьлі сюды?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Паны на суд клікалі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, на суд і я прыкульгаў.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Паперу прыслалі, але гэтыя салапякі скурылі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, скурылі, і я памагаў.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|да пісара}}). Хто яны?</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|штось шэпча на вуха старшыні}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. А! гэта тыя мяцежнікі, што ўпраўляючага абразілі?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Гляньце, паночку, на бараду — то ўбачыце абразу.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. І глядзець не хачу, дай сюды абвестку.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Я-ж пану пісару прызнаўся, што скурылі з Авечкай.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, скурылі, і я памагаў.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Я ўжо лаяла іх за гэта, а прышоўшы да хаты, і штурханцоў надаю.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Гэта-ж зьнявага.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, зьнявага, скурылі абвестку, але ў нас звычай такі: усё, што пад рукі пападзецца папяровае, курыць — ксёнжку, газэту, абвестку; ведама, народ цёмны, чытаць ня ўмее, а курыць усё. Я, памятую, лемантар дзяціны скурыў, во як…</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Я ўжо адумаўся, але па часе.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, і я адумаўся, але па часе.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Аштрафаваць гада.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Паночку!</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Але-ж гэта ён зрабіў ня з роскашы.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, убачылі паперу, як<noinclude></noinclude> bctw38bkhzkmjpxcjv3v2j18u7ds298 104 122619 284590 2026-05-05T10:01:44Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «нешта асаблівае, скруцілі па дзьве сабачыя ножкі, і толькі.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Я табе скручу ножку.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Хіба ўжо другую, бо адна скручаная, — во, што за штука. ({{smaller|Ідзе}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Распачынайце дапрос.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''...» 284590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>нешта асаблівае, скруцілі па дзьве сабачыя ножкі, і толькі.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Я табе скручу ножку.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Хіба ўжо другую, бо адна скручаная, — во, што за штука. ({{smaller|Ідзе}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Распачынайце дапрос.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|бярэ ў рукі справу}}). Гарбузіха, кажы ўсё, што ведаеш, і памятай, салжэш — сядзеш у вастрог.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, за гэта вастог.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Скажам усё, як на споведзі.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Пачынай.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Было гэта перад нядзелькай, сонца толькі села за лесам, кот Мацей саскочыў з печы, пачаў мыцца, аж чую, пішчыць нехта за хатай. Што за ліха, думаю сабе, ці не парасё дзе ўшчамілася; зірк у вакно, аж бачу, душаць майго Гарбуза…</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, душаць.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Я за чапялу, і туды.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|да пісара}}). Запішы чапялу. Што далей?</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка''' ({{smaller|спужаўшыся}}) Дапала, значыць, я туды, і давай выдзіраць Гарбуза.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, выдзіраць Гарбуза ды з кіпцёў пана каршуна.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Чым ты выдзірала, чапялой?</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Дзе вы бачылі, каб я ад сваёй цені валілася, як чапяла ў мяне вывалілася на дарозе; я, значыць, падбегшы, тузаю Гарбуза да сябе ({{smaller|тузае Гарбуза}}), а аконам да сябе.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка''' ({{smaller|тузаючы Гарбуза}}). Так точна, да сябе.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Я Гарбуза да сябе, а аконам да сябе. ({{smaller|Тузае}}).</br><noinclude></noinclude> f9y9f8mg0cb0htfyo3qk6d1c0skvzxc 102 122620 284591 2026-05-05T10:08:02Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Пра аўтара |Імёны = Станіслаў |Прозвішча = Замбржыцкі |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1823 або 1824 |Месца нараджэння = Вязынка, Менскі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 1 кастрычніка 1907 |Месца смерці = Вязынка |Апі...» 284591 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Станіслаў |Прозвішча = Замбржыцкі |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1823 або 1824 |Месца нараджэння = Вязынка, Менскі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 1 кастрычніка 1907 |Месца смерці = Вязынка |Апісанне = беларускі паэт, этнограф, фальклярыст |Іншае = |Вікіпедыя = Станіслаў Замбржыцкі |Вікіпедыя2 = Станіслаў Замбржыцкі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Станіслаў Замбржыцкі |Першая літара прозвішча = З }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Hutarka Staluka]] (1873) * [[Sąd kota w Wojtelach]] (1873) — урыўкі па-беларуску * [[Karty]] (1868—1869) — урыўкі па-беларуску {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]] [[Катэгорыя:Фалькларысты]] [[Катэгорыя:Этнографы]] [[Катэгорыя:Выдаўцы]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] eu8kzefz7sei7hjoeook6l3vqdwl99o 284594 284591 2026-05-05T10:16:55Z Gleb Leo 2440 284594 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Станіслаў |Прозвішча = Замбржыцкі |Варыянты імёнаў = |Выява = |ДН = 1823 або 1824 |Месца нараджэння = Вязынка, Менскі павет, Менская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 1 кастрычніка 1907 |Месца смерці = Вязынка |Апісанне = беларускі паэт, этнограф, фальклярыст |Іншае = |Вікіпедыя = Станіслаў Замбржыцкі |Вікіпедыя2 = Станіслаў Замбржыцкі |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Станіслаў Замбржыцкі |Першая літара прозвішча = З }} == Творы == {{Усе творы}} * [[Hutarka Staluka]] (1873) * [[Sąd kota w Wojtelach]] (1864—1866) — урыўкі па-беларуску * [[Karty]] (1868—1869) — урыўкі па-беларуску {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]] [[Катэгорыя:Фалькларысты]] [[Катэгорыя:Этнографы]] [[Катэгорыя:Выдаўцы]] [[Катэгорыя:Рыма-каталікі]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 1thj4g433ki5951649s7q0il8k3lxgd 104 122621 284592 2026-05-05T10:09:15Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, да сябе.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. А пасьля, калі рванула… ({{smaller|Гарбуз паваліўся ў адзін бок, Авечка — у другі.</br>{{gap|2.5em}}Авечка ляжыць і трымае адну нагу роўна на падлозе, а другую ўгару}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. То вось што ўбачыла: Га...» 284592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, да сябе.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. А пасьля, калі рванула… ({{smaller|Гарбуз паваліўся ў адзін бок, Авечка — у другі.</br>{{gap|2.5em}}Авечка ляжыць і трымае адну нагу роўна на падлозе, а другую ўгару}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. То вось што ўбачыла: Гарбуз без барады…</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз''' ({{smaller|Падняў Авечку}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, рванула добра.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. А што з барадой?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Вылупілі з карэньнямі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, ададралі з карэньнямі і са скурай.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Частку выдраў, а частку пакінуў — расьце.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Які гэта рост, адзін жаль.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. На сухі лес гэтакі рост.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. За што вы біліся?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Я ня біўся, мяне білі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, яго калашмацілі.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. За кароўку-перадойку ўсё ліха пайшло. Кароўка мая часта бегала да паноў у двор.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Чаго ёй трэба было там?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Ці яна скажа? Бегала.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, бегала, ля майго гумна, нацянькі, значыцца. Я, было, раз спрабаваў пераняць, другі — ды дзе там, пщэпрашаёнц, калі чмыхне, калі паставіць хвост дудой, а няхай цябе воўк, бяжы — хоць ты ногі пакруці, шалёную карову і шалёную сабаку ня кожны спыніць.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. У панскім дварэ, гэта-ж ня ў нас. Узышла жывёліна — штрап: я раз заплаціў, другі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, штрапы плаціў.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Па квіткох?</br><noinclude></noinclude> 5pjko8b55zxagtdl72szjxvvj0awmtw 284593 284592 2026-05-05T10:12:14Z RAleh111 4658 284593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, да сябе.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. А пасьля, калі рванула… ({{smaller|Гарбуз паваліўся ў адзін бок, Авечка — у другі.</br>{{gap|2.8em}}Авечка ляжыць і трымае адну нагу роўна на падлозе, а другую ўгару}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. То вось што ўбачыла: Гарбуз без барады…</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз''' ({{smaller|Падняў Авечку}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, рванула добра.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. А што з барадой?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Вылупілі з карэньнямі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, ададралі з карэньнямі і са скурай.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Частку выдраў, а частку пакінуў — расьце.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Які гэта рост, адзін жаль.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. На сухі лес гэтакі рост.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. За што вы біліся?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Я ня біўся, мяне білі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, яго калашмацілі.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. За кароўку-перадойку ўсё ліха пайшло. Кароўка мая часта бегала да паноў у двор.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Чаго ёй трэба было там?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Ці яна скажа? Бегала.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, бегала, ля майго гумна, нацянькі, значыцца. Я, было, раз спрабаваў пераняць, другі — ды дзе там, пщэпрашаёнц, калі чмыхне, калі паставіць хвост дудой, а няхай цябе воўк, бяжы — хоць ты ногі пакруці, шалёную карову і шалёную сабаку ня кожны спыніць.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. У панскім дварэ, гэта-ж ня ў нас. Узышла жывёліна — штрап: я раз заплаціў, другі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, штрапы плаціў.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Па квіткох?</br><noinclude></noinclude> pznr6p95z5yb5ih2ig1h7ypx9yh43h1 104 122622 284596 2026-05-05T10:17:47Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Па квіткох.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Дай сюды квіткі.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Няма, паночку, скурылі і квіткі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, усьлед і скурылі, у нас гэтак.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А пасьля махнуў рукой. Трэба-ж, на ліха, зноў зачын...» 284596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Па квіткох.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Дай сюды квіткі.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Няма, паночку, скурылі і квіткі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, усьлед і скурылі, у нас гэтак.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А пасьля махнуў рукой. Трэба-ж, на ліха, зноў зачынілі маю перадойку, і кажуць штрап заплаціць; „А скулу ня хочаш?“ — гакнуў я…</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Так і сказаў?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Так і сказаў.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Ён у нас гэтакі, скажа.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А што, мая кароўка пісьменная, умее чытаць тыя надпісы, што паны на слупох панапісвалі?!</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Зрабеце ўвагу пра скулу.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Упісаць словы. Далей.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. „Кароўку маю аддайце“!, пачаў крычаць я. Не даюць. Аж тут падбег Авечка.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, прыкульгаў я.</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Бачыць аконам, што нас двое, карову за рогі, ды ў хлеў, а мы за хвост, ды назад, аконам рвець карову да сябе, мы да сябе. Бачыць карова, што дрэнная справа — адарвуць хвост, стукнула рагамі аконаму пад мікіткі, ды наўцекі з двара; мы за ёй, аж тут паваліўся Авечка — лёг і я, і пачалі яны нас глушыць. Замітусілася ў маіх вачох, сьвет зрабіўся з хвігу, і я асунуўся.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, абамлеў.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Тут падбегла я, загаласіла, заенчыла.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. І што было?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А яны сабе ўлажылі колькі хацелі, і пашлі.</br><noinclude></noinclude> r0orwqi0x9h0vogoayji9c6dkjtrox4 104 122623 284597 2026-05-05T10:24:35Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Авечка.''' Так точна, пашлі, закурыўшы сьмярдзючыя цыгары з добрага пацука.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Колькі разоў ён цябе ўдарыў?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А хто яго лічыў, глушыў, колькі хацеў.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Я скажу, поўкапы ўшкварыў яму і гэтальк...» 284597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Авечка.''' Так точна, пашлі, закурыўшы сьмярдзючыя цыгары з добрага пацука.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Колькі разоў ён цябе ўдарыў?</br> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. А хто яго лічыў, глушыў, колькі хацеў.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Я скажу, поўкапы ўшкварыў яму і гэталькі даў мне.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. А ты як зьлічыў?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. На вока браў. Я, пшэпрашаёнц, хоць няграматны, але на вока добра лічу. Я, глянуўшы на гурт, узгадаю, колькі там валоў; а глянуўшы на чалавека, узгадаю, колькі ён выпіў гарэлкі.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. А ты хто?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Я Лаўрэм Авечка, Гарбузоў сьведка, жыву ў Негнавічах у старэнькай хатцы, што вокнамі ды ў пушчу ўглядаецца.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Кажы, што ведаеш, толькі ня лжы.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Няхай бог крые, каб Авечкі лгалі, Авечкі на гэта ня здатны. Наша радня ўсе шляхэтнай крыві. Авечкі стражнікамі былі, у канцыраліях паперы пісалі. Адзін я, бядак, дзякуючы калецтву, змужычэў, седзячы ў вёсцы.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Скажы, ці слупы на панскіх межах былі расстаўлены?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Ёсьць, роўненька адзін у вадзін.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. З надпісамі?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка.''' Пэўна-ж.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Што там было напісана?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. А каршун яго ведае, няграматны я чалавек, прыду да слупа і гляджу, як гусь на бліскавіцу, а ні ў зуб. Але як чуў, казалі людзі, быццам там забаронена сячы лес, лавіць зайцоў, пушчаць сабак па {{перанос пачатак|яга|ды}}<noinclude></noinclude> fy7r4atwj5oqvhqxv1eslcgo5yk32n8 104 122624 284598 2026-05-05T10:31:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|яга|ды}}, а, памыліўся, — дзяцей па ягады, і наогул, каб ня ткнуць носу ў панскі бор.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Запішы пра слупы.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Пішэце і пра слупы, і пра ягады, зайцоў. ({{smaller|Забыўшыся, стукнуў палкай па стале}}).</br> {{gap|2.5em}}'''С...» 284598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|яга|ды}}, а, памыліўся, — дзяцей па ягады, і наогул, каб ня ткнуць носу ў панскі бор.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Запішы пра слупы.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Пішэце і пра слупы, і пра ягады, зайцоў. ({{smaller|Забыўшыся, стукнуў палкай па стале}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|адпіхнуўшы}}). Цяпер пра драку пачынай.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, цяпер пра драку. Было гэта перад сьвятам. Дакульгаўшы з мястэчка да дому, я сеў за вячэру і, як цяпер, памятаю, еў я зацірачку з малаком. І трэба-ж гэта, зацірка была такая гарачая, што хлапец нос апёк. Вось баба ліе мне адну місу заціркі, я спаражніў; ліе другую — спаражніў, і толькі, пшэпрашаёнц, за трэцюю ўзяўся… ({{smaller|Гэта казаў да судзьдзі}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Абжора нейкі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Гэта было ня ўчора, а перад сьвятам.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Я кажу, што ты абжора.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. А так, богу дзякаваць, зьесці магу, па дзеду пашоў, дзед мой быў з духоўнікаў, еў ня ў свой дух; памятую, пакой вечны, на нач зьеў дзежку саладухі і богу душу аддаў. Так баба ліе мне трэцюю місу заціркі, спаражніў, аж чую, пшэпрашаёнц, дух заняло, і нібы цэпам малоціць; вылецеў гэта я на ганак і дыхаю, як баран у сьпякоту, вось гэтак ({{smaller|дыхае}}), аж чую, нехта пішчыць. Я — штырх у бок, бачу: цягне Гарбуз карову за хвост з панскага хлява, аж вочы на лоб лезуць; здагадаўся я, у чым справа — за кол, ды туды. „Вы што-ж гэта, каб на вас гром!“, гакнуў я… ({{smaller|Спахваціўся}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Запішы — гром.</br><noinclude></noinclude> fetpwjm8aw1u49vv66j7rj79xn0943c 104 122625 284599 2026-05-05T10:37:21Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Запісаў.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Тут падбегла Гарбузіха.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. З чапялой?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка''' ({{smaller|хітра}}). Здаецца, без чапялы.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Ня можа здавацца, а кажы проста — была чапяла, ці ня было?</br> {{gap|2.5em}}'''Ав...» 284599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Запісаў.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Тут падбегла Гарбузіха.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. З чапялой?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка''' ({{smaller|хітра}}). Здаецца, без чапялы.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. Ня можа здавацца, а кажы проста — была чапяла, ці ня было?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Не, ня было; чапяла ў яе вялікая, як аглабля — убачыў-бы. Так, значыць, падбег я і ўчарэпіўся за хвост кароўкі-перадойкі, аж вочы на лоб лезуць, цягнем удвох. Бачыць кароўка, што дрэнная справа, адарвуць хвост, зьбіла з ног аконама, і наўцекі. Мы за ёй, але заблуталіся мае качэргі — паваліўся, мякнуўся вобземлю і Гарбуз, а яны з нагамі — і давай акладаць.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Тут падбегла я, нарабіла крыку, дык яны пакінулі іх біць, закурылі цыгары — і пашлі.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, пашлі, рагочучы, як лясуны перад маладзіком.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. А што ты ім усьлед казаў?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. А што я, Авечка, ды на паноў магу казаць, — глядзеў, пшэпрашаёнц, і маўчаў.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. А як ты сьмеў насылаць на іх гром.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Ды яны гэтага ня чулі, я, бягучы, у духу забубнеў сабе, а рот заткнуўшы рукавом.</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. А ты часам не радня Гарбузу?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Далёкая радня. Мой бацька з яго бацькам заўсёды разам у бані мыліся, кумамі былі.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. А з ёй ты не радня?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. З замаладу меліся жаніцца, але як я закульгавіў, то яна за кульгавага не<noinclude></noinclude> p9x3ofuuqgo6x8fm1v5mfcfs0aiznza 104 122626 284600 2026-05-05T10:47:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «пашла; тады я жаніўся з другой бабай, баба вельмі добрая, зацірку варыць — ой, ой! толькі вельмі сярдзітая, з частых біцца кідаецца.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Гэта да справы не адносіцца.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Дапрос зьняты.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Паночку, а ці мо...» 284600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>пашла; тады я жаніўся з другой бабай, баба вельмі добрая, зацірку варыць — ой, ой! толькі вельмі сярдзітая, з частых біцца кідаецца.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Гэта да справы не адносіцца.</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Дапрос зьняты.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Паночку, а ці можна ведаць, на колькі пасадзіце нашых ворагаў?</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Пачакаўшы, будзеш ведаць. <center>{{larger|ЗЬЯВА XII-ая.}}</br> {{smaller|(Убягае стораж Мірон).}}</center> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Пан өдзе, пан өдзе…</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Стой, не гарачыся, прыняць коні ў двор, адчыніць дзьверы і быць на чаку. Хадзем. ({{smaller|Пашлі}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|пачаў зьбіраць паперы}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя''' ({{smaller|пры вакне}}). Вось уяжджаюць у двор, на тройцы… {{ц|({{smaller|Гарбуз і жонка да акна}}).</br> ({{smaller|Авечка п‘е з вядра ваду ў другім кутку}}).}} <center>{{larger|ЗЬЯВА XIII-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць Старшыня, а за ім упраўляючы ў цыліндры, пальце, калёшах і з палачкай і папіроскай.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|адчыніўшы дзьверы}}). Міласьці просім.</br> {{gap|2.5em}}'''Упраўляючы''' ({{smaller|паважна ўвашоўшы, кінуў папіроску}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|зьнімае пальто}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|цыліндар і бярэ кіёк}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя''' {{smaller|(кінуўся да ног зьнімаць калёшы}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|як усё зьнялі, адчыніўшы дзьверы ў бакоўку}}).</br><noinclude></noinclude> t97wsupw31qrctwuzaemtkvzbt6xdq5