Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk Аўтар:Альгерд Абуховіч 102 1598 284666 249444 2026-05-06T08:38:32Z Gleb Leo 2440 284666 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Абуховіч | Імёны =Альгерд | Першая літара прозвішча =А | Варыянты імёнаў =псеўданімы: Граф Бандынэлі; Olgerd gr. Bandinelli | Апісанне =беларускі паэт, перакладчык, байкапісец | Іншае = | ДН =25 ліпеня (6 жніўня) 1840 | Месца нараджэння =в. Калацічы Бабруйскага пав., цяпер Глускі раён Магілёўскай вобласці | ДС =10(22) жніўня 1898 | Месца смерці =Слуцк | Выява =Обухович Ольгерд.jpg | Вікіпедыя =:be:Альгерд-Якуб Рышардавіч Абуховіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Альгерд Абуховіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Альгерд Абуховіч | Google = }} == Бібліяграфія == * Беларускія пісьменнікі другой паловы XIX стагоддзя: Зб. тэкстаў. Мн., 1956 • Творы. Мн., 1991. == Творы == {{All works‎}} '''Байкі''' * [[Ваўкалак (Абуховіч)]] * [[Старшына]] * [[Суд (Абуховіч)]] * [[Воўк і лісіца (Абуховіч)]] '''Вершы''' * [[Дума а каралю XII (Абуховіч)]] * [[Эпіграма (Абуховіч)]] * [[Шовъ я вчора вночи съ Глуска…]] * [[Взбійся въ гору, мой соколе!…]] == Мемуары == * [[З папераў Альгерда Абуховіча]] == Пра аўтара == *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Народніцкая пара/А. Абуховіч|А. Абуховіч (Гарэцкі)]] * [[Пісьменнік-дэмакрат Альгерд Абуховіч (Дыла)]] == Спасылкі == {{АП|ГОД=1898||Wikilivres=}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары|Абуховіч, Альгерд]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Байкапісцы]] [[Катэгорыя:Кальвіністы]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] 5faqh5yqae37rgeblod2v5j7x44y7hb 284667 284666 2026-05-06T08:38:42Z Gleb Leo 2440 284667 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Абуховіч | Імёны =Альгерд | Першая літара прозвішча =А | Варыянты імёнаў =псеўданімы: Граф Бандынэлі; Olgerd gr. Bandinelli | Апісанне =беларускі паэт, перакладчык, байкапісец | Іншае = | ДН =25 ліпеня (6 жніўня) 1840 | Месца нараджэння =в. Калацічы Бабруйскага пав., цяпер Глускі раён Магілёўскай вобласці | ДС =10(22) жніўня 1898 | Месца смерці =Слуцк | Выява =Обухович Ольгерд.jpg | Вікіпедыя =:be:Альгерд-Якуб Рышардавіч Абуховіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Альгерд Абуховіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Альгерд Абуховіч | Google = }} == Бібліяграфія == * Беларускія пісьменнікі другой паловы XIX стагоддзя: Зб. тэкстаў. Мн., 1956 • Творы. Мн., 1991. == Творы == {{All works‎}} '''Байкі''' * [[Ваўкалак (Абуховіч)]] * [[Старшына]] * [[Суд (Абуховіч)]] * [[Воўк і лісіца (Абуховіч)]] '''Вершы''' * [[Дума а каралю XII (Абуховіч)]] * [[Эпіграма (Абуховіч)]] * [[Шовъ я вчора вночи съ Глуска…]] * [[Взбійся въ гору, мой соколе!]] == Мемуары == * [[З папераў Альгерда Абуховіча]] == Пра аўтара == *[[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Народніцкая пара/А. Абуховіч|А. Абуховіч (Гарэцкі)]] * [[Пісьменнік-дэмакрат Альгерд Абуховіч (Дыла)]] == Спасылкі == {{АП|ГОД=1898||Wikilivres=}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары|Абуховіч, Альгерд]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Байкапісцы]] [[Катэгорыя:Кальвіністы]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] 8asnk85mwrj5qnoox0htkjizo5lbjn4 Аўтар:Цішка Гартны 102 5565 284688 284384 2026-05-06T11:44:21Z Gleb Leo 2440 284688 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Гартны | Імёны =Цішка | Першая літара прозвішча =Г | Варыянты імёнаў =Зьміцер Хведаравіч Жылуновіч | Апісанне = | Іншае = {{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}}<ref>Творы, апублікаваныя гэтым аўтарам пасьля 7 лістапада 1917 году на тэрыторыі РСФСР, абараняюцца аўтарскім правам да 1 студзеня 2026 году.</ref> | ДН =22 кастрычніка (4 лістапада) 1887 | Месца нараджэння =Капыль, Слуцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя | ДС =11 красавіка 1937 | Месца смерці =Магілёў, БССР | Выява =Цішка Гартны.jpg | Вікіпедыя =:be:Зміцер Жылуновіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Зьміцер Жылуновіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Zmicier Žylunovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя =Цішка Гартны | Google = }} == Творы == {{All works‎}} * [[Цішка Гартны (1923)]] * [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)]] * {{Скан|Наступ на горны (1932)|Наступ на горны (1932).pdf}} === Зборнікі вершаў=== * [[Як гляджу я на сіняе неба]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/39|№39]]}} * [[Песьні (Гартны)|Pieśni]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}} * [[Урачыстасьць (Гартны)|Урачыстасьць]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} === Вершы === * [[Уцякачы (Гартны)|Уцякачы]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]}} * [[Акінїм вокам гал вакольны…|1. (Акінїм вокам гал вакольны…)]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} * [[Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…|⁂ (Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…)]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 18 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/3|№3]]}} * [[Ня сьпевай у садзе салавей зальотны…|⁂ (Ня сьпевай у садзе салавей зальотны…)]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 3 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/5|№5]]}} * [[Межкі (Гартны)|Межкі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/5|№5]]}} * [[Зорка (Гартны)|Зорка]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}} * [[Сьцяна фэдэралістаў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 сакавіка 1921. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1921/60|№60 (170)]]}} * [[Пераплёт (Гартны)|Пераплёт]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/5|№5]]}} * [[Эпіграмы (Гартны)|Эпіграмы]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}} * [[Бяздольны]] * [[Віхура (Гартны)]] * [[Восень (Гартны)]] * [[Зьмітраку Бядулю]] * [[Касьба (Гартны)]] * [[Многа сіл маладых…]] * [[Янку Купалу (Гартны)]] === Апавяданні === * На ўсходзе сонца // Наша Ніва, 1909, №23 * [[Думкі (Гартны)]] * [[Скошаны луг]] * [[Адвячоркам (Гартны)]] * [[Спрэчка стыхіяў]] * [[Завяўшая краса]] * [[Таварыш аб сваім жыцці]] * [[У майстэрні]] * [[Я бачыў. Вершы ў прозе]] * [[Трэскі на хвалях (Гартны, зборнік)|Трэскі на хвалях]]. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * {{Скан|[[Выбраныя апавяданьні (Гартны, 1926)|Выбраныя апавяданьні]]|Выбраныя апавяданьні (Гартны, 1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} * [[Прысады (Гартны, зборнік)|Прысады]]. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[Гаспадар (Гартны, апавяданне)]] * {{Скан|[[Гоман зарніц (1932)|Гоман зарніц]]|Гоман зарніц (1932).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1932}} * [[Сьмерць маладзенькага камунара]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 сакавіка 1921. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1921/60|№60 (170)]]}} * [[Шчырая душа]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/5|№5]]}} * [[Праводзіны (Гартны)]] * [[Дыягназ]] * [[Пахучы зяб]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Ліпень 1930. — [[Полымя (часопіс)/1930/7|№7]]}} * [[Калгаснік Трыхон Жаролца]] === Аповесьці === * {{Скан|[[На новым месцы (1930)|На новым месцы]]|На новым месцы (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} === Раманы === *[[Сокі цаліны]] * Перагуды // Полымя, 1935 === Нарысы === * [[У сялянскіх гушчах (Гартны)|У сялянскіх гушчах]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/4|№4]]}} * [[Пад бізуном цывілізатараў]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 10 чэрвеня 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/11|№11]]}} === Публіцыстыка === * Мужыкі і мешчане (З нашаго жыцьця) // Наша Ніва, 1909, №1 * М. Капыль Слуцк. пав. Мінск. губ. // Наша Ніва, 1909, №2-3, 5, 9,11,16,19,22,23,26,31-32 *[[Думкі беларуса (Гартны)]] (1909) * [[Колькі слоў аб «беларускім» дэпутаці|Колькі слоў аб „беларускім“ дэпутаці]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 Ліпня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/30|№30]]}} '''1916''' * [[Дзянніца (1916)/1/Аб Беларускім унівэрсытэці|Аб Беларускім унівэрсытэці]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]}} * [[Дзянніца (1916)/1/Аб спажытковай бядзе|Аб спажытковай бядзе]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]}} * [[Дзянніца (1916)/2/Пїтраград|Пїтраград. 9—XI—16]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} * [[Дзянніца (1916)/3/Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара…|Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара…]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 18 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/3|№3]]}} * [[Дзянніца (1916)/3/Пра Круппаускі завод|Пра Круппаускі завод]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 18 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/3|№3]]}} * [[Дзянніца (1916)/4/Тоя мейсца на зямлі…|Тоя мейсца на зямлі…]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 27 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/4|№4]]}} * [[Дзянніца (1916)/5/Яшчэ аб Беларускім унівэрсытэці|Яшчэ аб Беларускім унівэрсытэці]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 3 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/5|№5]]}} * [[Дзянніца (1916)/6/Пїтраград|Пїтраград]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/6|№6]]}} * [[Дзянніца (1916)/7/Пїтраград|Пїтраград]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}} * [[Дзянніца (1916)/7/Полёнізація Беларусі|Полёнізація Беларусі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}} '''1917''' *[[Работнікі-беларусы ў Петраградзе]] (1917) *[[Канферэнцыя нацыянальна-сацыялістычных партый]] (1917) '''1918''' *[[Допіс у газету «Вольная Беларусь» (Жылуновіч)]] (1918) *[[Маніфест Часовага Рабоча-Сялянскага Савецкага Урада Беларусі]] '''1922''' *[[1 студзеня — рэвалюцыйна-гістарычнае сьвята Савецкай Беларусі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} '''1923''' *[[Два бакі беларускага руху]] (1923) *[[Пара пісаць гісторыю рэволюцыі]] (1923) *[[Абеглы саманарыс майго жыцця]] (1923) * Да гісторыі Савецкае Беларусі **[[Уступамі да Акцябра]] (1923) **[[Ад кастрычніка 1917 г. да лютага 1918 г.]] (1924) **[[Організацыя сіл]] (1924) **[[Гістарычны момант]] (1924) '''1924''' *[[Перадсьмертны ліст Я. Пуліхава]] (1924) *[[Люты—Кастрычнік у беларускім нацыянальным руху]] (1924) '''1925''' *[[Зьезд беларускіх нацыянальных організацый]] (1925) *[[Рабочы рух у Беларусі ў 1905 г. і яго разьвіццё з 1890 г.]] (1925) *[[Будаваньне БССР і роля ў гэтым т. Ў.М. Ігнатоўскага]] (1925) '''1926''' *[[Беларуская інтэлігенцыя ў гістарычным аспэкце]] (1926) '''1927''' * [[Усё далей ад панства няволі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 12 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/59|№59 (1951)]]}} * [[Ня трэба адставаць]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/64|№64 (1956)]]}} * [[Праз перавалы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/108|№108 (2000)]]}} * [[Скуткі тэатральн. сэзону 1926—7 г. БДТ1]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/112|№112 (2004)]]}} * [[Беларуская журналістыка (Гартны)|Беларуская журналістыка]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/112|№112 (2004)]]}} * [[Наш баявы абавязак]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 ліпеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/160|№160 (2052)]]}} * [[Па чатырох краінах]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 21, 23—25, 30 кастрычніка, 2, 11, 13—15, 18, 22, 25, 29 лістапада 1927, 2, 6, 9, 11, 14, 16, 18, 21, 24, 28, сьнежня, ? 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/240|№240 (2132)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/242|№242 (2134)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/243|243 (2135)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/248|248 (2140)]] [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/250|250 (2142)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/255|255 (2147)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/257|257 (2149)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/258|258 (2150)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/261|261 (2153)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/264|264 (2156)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/267|267 (2159)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/270|270 (2162)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/273|273 (2165)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/276|276 (2168)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/279|279 (2171)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/281|281 (2173)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/283|283 (2175)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/285|285 (2177)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/287|287 (2179)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/289|289 (2181)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/292|292 (2184)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/294|294 (2186)]], ?}} * [[Пытаньні даволі сур’ёзныя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/248|№248 (2140)]]}} * [[Ад калёніі да незалежнай дзяржавы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/253|№253 (2145)]]}} '''1928''' *[[Са Случчыны]] (1928) *[[Безнадзейныя надзеі]] (1928) *[[Беларускія сэкцыі РКП і стварэньне Беларускай Савецкай Рэспублікі]] (1928) * [[Праездам праз Украіну]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25—26 кастрычніка 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/247|№247 (2435)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1928/248|248 (2136)]]}} * [[Заўвагі к часу]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/263|№263 (2451)]]}} * [[Беларуская самабытнасць i бязухiльны iнтэрнацыяналiзм, цi старая пагудка на новы лад]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/266|№266 (2454)]]}} '''1929''' *[[Дваццаць гадоў назад]] // Полымя, 1929, №5 '''1932''' * [[Перадрэволюцыйная «Правда» (Гартны)|Перадрэволюцыйная „Правда“]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}} * [[Горача вітаю пастанову ЦК Усе КП(б) (Гартны)|Горача вітаю пастанову ЦК Усе КП(б)]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 25 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/9|№9]]}} === Крытыка === * {{Скан|Лев Толстой у памяці мужыкоў беларусоў|Талстой.pdf}} // Наша Ніва, 1910, №52 *{{Скан|[[Беларуская літэратура]]|Zhylunovich Belaruskaja literatura.pdf}} (1918) *[[Тэатр на Беларусі]] (1921) * [[Аб крытыцы «Босыя на вогнішчы» і яшчэ аб саміх «Босыя на вогнішчы» М. Чарота|Аб крытыцы „Босыя на вогнішчы“ і яшчэ аб саміх „Босыя на вогнішчы“ М. Чарота]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} *{{Скан|[[Беларускае пісьменства]]|Беларускае пісьменства.pdf}} (1924) * [[Пара сказаць «Бывайце здаровы, Лявоніха і Цымбалы»|Пара сказаць „Бывайце здаровы, Лявоніха і Цымбалы“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/132|№132 (1727)]]}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Этапы разьвіцьця беларускае літаратуры|Этапы разьвіцьця беларускае літаратуры]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Янка Купала — пясьняр вызваленьня|Янка Купала — пясьняр вызваленьня]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Рэволюцыйным шляхам]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/У надзеях над прасторамі]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Купчастыя руні]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Літаратурныя падзеі ў 1926 г.]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Ці сапраўды «Узвышша» ёсьць узвышша]]|Ba59271.pdf}} (1927) *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Шкоднае ў беларускай літаратуры]]|Ba59271.pdf}} (1927) *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Цьвёрдымі крокамі]]|Ba59271.pdf}} (1927) *[[Скуткі тэатральн. сэзону 1926—7 у БДТ1]] (1927) === Успаміны === * [[Аўтабіяграфія (Гартны)|Aŭtobiografia]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}} * [[Абеглы саманарыс майго жыцця|Абеглы саманарыс майго жыцьця]] // {{Fine|[[Цішка Гартны (1923)|Цішка Гартны]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1923}} * [[Месяц у царскай арміі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — Люты—сакавік 1933. — [[Полымя (часопіс)/1933/2|№2]]}} ==== Інтэрвію ==== * [[З Менску — у Парыж]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 19 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/238|№238 (2130)]]}} === Лісты === * [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/109/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/109|№109 (2001)]]}} == Пра аўтара== * [[Жаданне (Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1911, №50 * [[Цішка Гартны (Луцкевіч)]] * [[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Цішка_Гартны_(Д_Жылуновіч).|Цішка Гартны (Ігнатоўскі)]] *[[К 15-гадоваму юбілею літаратурнай працы Цішкі Гартнага (1908—1923)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пролетарская поэзія і лірыка Цішкі Гартнага|Пролетарская поэзія і лірыка Цішкі Гартнага]] *{{Скан|Вечар твораў Цішкі Гартнага (Бабарэка)|Літаратура 1923.pdf}} (1923) *[[Цішку Гартнаму (Колас)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/З. Жылуновічу|З. Жылуновічу (Колас)]] *[[Цішку Гартнаму (Купала)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/Поэту-Гарбару|Поэту-Гарбару (Бядуля)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/Помніш?!|Помніш?! (Чарот)]] * [[Ці хто думаў…]] * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/В/Цішка Гартны|Цішка Гартны (Дварчанін)]] * [[Цішку Гартнаму (Маракоў)]] * [[Лірыка і проза Ц. Гартнага]] (1928) * [[Цішка Гартны (Байкоў)]] * [[Пад знакам рэволюцыйнай грамадзкасьці і загартаванасьці]] * ''[[Аўтар:Антон Баліцкі|Баліцкі, А]]''. [[Матывы літаратурнай творчасьці Гартнага (Баліцкі)|Матывы літаратурнай творчасьці Гартнага]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/288|№288 (2476)]]}} *[[Пра Цішку Гартнага (Дыла)]] == Заўвагі == {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Нацыянал-камуністы]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] sr5f750qt1f8nyy2vygvp4bkqkcpbvz Індэкс:Суд (1925, Вільня).pdf 106 7266 284638 198209 2026-05-05T15:32:12Z Gleb Leo 2440 284638 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=Суд |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Беларускае Выдавецкае Таварыства ў Вільні |Address=Вільня |Year=1925 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} cezbg5piwpalwb1vf22oc9u0qjzom0q 284639 284638 2026-05-05T15:32:41Z Gleb Leo 2440 284639 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Суд (1925, Вільня)|Суд]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Беларускае Выдавецкае Таварыства ў Вільні |Address=Вільня |Year=1925 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 1x060jjf6qhbirifqjgj1wr4mbrnjhf Шаблон:Галоўная старонка/Стужка вікінавінаў 10 9254 284640 284560 2026-05-05T15:34:50Z Gleb Leo 2440 284640 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладзіслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> hkecii2pzltxh5pntuhs5m9av86vwh5 Аўтар:Генрык Сянкевіч 102 22336 284635 220455 2026-05-05T15:27:01Z Gleb Leo 2440 284635 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Сянкевіч | Імёны =Генрык | Першая літара прозвішча =С | Варыянты імёнаў =Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz | Апісанне =польскі пісьменнік | Іншае = | ДН = 5 мая 1846 | Месца нараджэння =в. Воля-Акшэйска на Падляшшы, тагач. Лукаўскі пав. Люблінскай губ. | ДС = 15 лістапада 1916 | Месца смерці = Вевэ, Швейцарыя | Выява =Stanisław Bizański-H.Sienkiewicz.jpg | Вікіпедыя =:be:Генрык Сянкевіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Генрык Сянкевіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Генрык Сянкевіч | Google = }} == Творы == {{All works‎}} *[[Янка-музыка]] *[[Лятарнік]] *{{Скан|[[Бартэк-пераможнік (Сянкевіч/Краўцоў)|Бартэк-пераможнік]]|Sienkievic.Bartek pieramoznik.djvu}} / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Макар Краўцоў|Макар Краўцоў]]''. Вільня: Выданьне Беларуск. Выдавецкага Т-ва , 1926}} (1882) * [[Quo Vadis]] / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Пётр Татарыновіч|Пётр Татарыновіч]]''. Rym: Vydaviectva biełaruskaha peryjodyka "ZNIČ", 1956}} (1896) {{чырвоны|– у грамадскім набытку гэты пераклад будзе не раней за 2029 (ці нават 2049)}} == Пра аўтара == * ''[[Аўтар:Эдвард Будзька|а—б]]''. [[Дзянніца (1916)/2/Гэнрык Сенькевіч|Гэнрык Сенькевіч]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Польскія аўтары]] [[Катэгорыя:Польскія празаікі]] [[Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі]] [[Катэгорыя:Аўтары XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] qjfb9omcneq21i5752k6x308upvxggl Вікікрыніцы:Каляндар/кастрычнік 4 23919 284607 282998 2026-05-05T14:32:57Z Gleb Leo 2440 284607 wikitext text/x-wiki {{#lst:Вікікрыніцы:Каляндар}} ---- : [[Вікікрыніцы:Паэзія сёння/кастрычнік]] : [[Вікікрыніцы:Проза сёння/кастрычнік]] ---- <section begin="1"/>'''1 кастрычніка''' * 1871 — нарадзіўся [[Аўтар:Яніс Порукс|Яніс Порукс]], латышскі пісьменнік * 1817 — заснаванае Таварыства філаматаў, патаемнае патрыятычнае і асветніцкае аб’яднаньне студэнтаў Віленскага ўніверсітэта * 1888 — нарадзіўся [[Аўтар:Лукаш Дзекуць-Малей|Лукаш Дзекуць-Малей]], беларускі рэлігійны і грамадскі дзеяч, перакладчык * 1907 — памёр [[Аўтар:Станіслаў Замбржыцкі|Станіслаў Замбржыцкі]], беларускі паэт, этнограф, фальклярыст * 1965 — памёр [[Аўтар:Генрык Бэта|Генрык Бэта]], беларускі грамадскі і рэлігійны дзеяч <section end="1"/> <section begin="2"/>'''2 кастрычніка''' * 1924 — памёр [[Аўтар:Аляксей Сапуноў|Аляксей Сапуноў]], беларускі гісторык * 1930 — у Гародні быў надрукаваны першы нумар часопіса «Беларуская думка» * 1952 — памёр [[Аўтар:Уладзімір Агіевіч|Уладзімер Агіевіч]], беларускі пісьменнік, крытык, перакладчык <section end="2"/> <section begin="3"/>'''3 кастрычніка''' * 1848 — памёр [[Аўтар:Міхал Баброўскі|Міхал Баброўскі]], беларускі славіст * 1881 — нарадзіўся [[Аўтар:Людамір Рагоўскі|Людамір Міхал Рагоўскі]], польска-беларускі кампазітар, аўтар музыкі на верш «[[А хто там ідзе?]]» * 1889 — нарадзіўся [[Аўтар:Міхал Пятроўскі|Міхал Пятроўскі]], беларускі каталіцкі святар, дзеяч БХД * 1948 — загінуў [[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Ян Васілеўскі]], беларускі каталіцкі святар, паэт <section end="3"/> <section begin="4"/>'''4 кастрычніка''' * 1864 — нарадзіўся [[Аўтар:Антон Ясінскі|Антон Ясінскі]], расійка-беларускі гісторык * 1881 — нарадзіўся [[Аўтар:Ота Куўсінен|Ота Куўсінен]], фінскі палітычны дзеяч * 1890 — нарадзіўся [[Аўтар:Язэп Гладкі|Язэп Гладкі]], беларускі мовазнавец, фальклярыст * 1929 — памёр [[Аўтар:Пётр Сяўрук|Пётр Сяўрук]], беларускі паэт <section end="4"/> <section begin="5"/>'''5 кастрычніка''' * 1872 — нарадзіўся [[Аўтар:Юрый Канабіх|Юрый Канабіх]], расійскі псіхіятр, паэт * 1892 — нарадзіўся [[Аўтар:Андрэй Якубецкі|Андрэй Якубецкі]], беларускі вайсковы і культурны дзеяч * 1903 — нарадзіўся [[Аўтар:Лазар Кацовіч|Лазар Кацовіч]], беларуска-жыдоўскі пісьменнік, кінасцэнарыст * 1937 — загінуў [[Аўтар:Лукаш Калюга|Лукаш Калюга]], беларускі празаік * 1938 — памёр [[Аўтар:Мар’ян Зьдзяхоўскі|Мар’ян Зьдзяхоўскі]], беларуска-польскі філосаф, літаратуразнавец <section end="5"/> <section begin="6"/>'''6 кастрычніка''' * 1908 — нарадзіўся [[Аўтар:Алесь Мілюць|Алесь Мілюць]], беларускі паэт * 1929 — памёр [[Аўтар:Чэслаў Янкоўскі|Часлаў Янкоўскі]], беларуска-польскі паэт, крытык, публіцыст, гісторык-краязнавец <section end="6"/> <section begin="7"/>'''7 кастрычніка''' * 1765 — нарадзіўся [[Аўтар:Міхал Клеафас Агінскі|Міхал Клеафас Агінскі]], кампазітар, дзяржаўны і вайсковы дзеяч [[:Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]] * 1788 — нарадзіўся [[Аўтар:Іван Насовіч|Іван Насовіч]], беларускі мовазнавец-лексікограф, фалькларыст, этнограф * 1939 — загінуў [[Аўтар:Раман Скірмунт|Раман Скірмунт]], беларускі палітычны дзеяч * 1939 — загінуў [[Аўтар:Антон Шапель|Антон Шапель]], беларускі палітычны дзеяч <section end="7"/> <section begin="8"/>'''8 кастрычніка''' * 1896 — нарадзіўся [[Аўтар:Уры Фінкель|Уры Фінкель]], беларускі габрэйскі крытык і літаратуразнавец * 1902 — нарадзіўся [[Аўтар:Канстанцін Кернажыцкі|Канстанцін Кернажыцкі]], беларускі гісторык * 1910 — памерла [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Марыя Канапніцкая]], польская пісьменніца, паэтка * 1943 — загінуў [[Аўтар:Андрэй Мрый|Андрэй Мрый]], беларускі празаік, журналіст * 1969 — памёр [[Аўтар:Цімафей Гарбуноў|Цімафей Гарбуноў]], беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч * 1991 — памерла [[Аўтар:Зоська Верас|Зоська Верас]], беларуская пісьменніца і грамадская дзеячка <section end="8"/> <section begin="9"/>'''9 кастрычніка''' * 1824 — нарадзіўся [[Аўтар:Уладзімір Вольскі|Уладзімер Вольскі]], польскі паэт * 1888 — нарадзіўся [[Аўтар:Мікалай Бухарын|Мікалай Бухарын]], савецкі эканаміст і дзяржаўны дзеяч * 1910 — памерла [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Марыя Канапніцкая]], польская пісьменніца, паэтка * 1929 — памёр [[Аўтар:Адам Лісоўскі|Адам Лісоўскі]], беларускі каталіцкі дзеяч * 1943 — загінуў [[Аўтар:Андрэй Мрый|Андрэй Мрый]], беларускі празаік, журналіст <section end="9"/> <section begin="10"/>'''10 кастрычніка''' * 1739 — нарадзіўся [[Аўтар:Дамінік Рудніцкі|Дамінік Рудніцкі]], беларуска-польскі пісьменнік * 1936 — памёр [[Аўтар:Чэслаў Пяткевіч|Чэслаў Пяткевіч]], беларускі этнограф * 1938 — загінуў [[Аўтар:Адам Бабарэка|Адам Бабарэка]], беларускі пісьменнік і літаратуразнаўца * 1954 — памёр [[Аўтар:Аляксандр Данілевіч|Аляксандар Данілевіч]], беларускі педагог, публіцыст, матэматык * 1956 — памёр [[Аўтар:Міхал Запольскі|Міхал Запольскі]], беларускі пісьменнік, публіцыст <section end="10"/> <section begin="11"/>'''11 кастрычніка''' * 1918 — прынятая [[Часовая канстытуцыя БНР]] * 1919 — адноўлены Віленскі ўніверсітэт * 1958 — памёр [[Аўтар:Ёханес Роберт Бехер|Ёханес Роберт Бехер]], нямецкі пісьменнік * 1973 — памёр [[Аўтар:Васіль Самцэвіч|Васіль Самцэвіч]], беларускі краязавец і педагог <section end="11"/> <section begin="12"/>'''12 кастрычніка''' * 1796 — нарадзіўся [[Аўтар:Міхаіл Мураўёў|Міхаіл Мураўёў]], расійскі дзяржаўны і вайсковы дзеяч * 1920 — падпісаная прэлімінацыйная Рыжская дамова, якая спыніла баявыя дзеянні паміж Польшчай і Расіяй <section end="12"/> <section begin="13"/>'''13 кастрычніка''' * 1884 — нарадзіўся [[Аўтар:Баляслаў Пачопка|Баляслаў Пачопка]], беларускі [[:Катэгорыя:Уніяцтва|вуніяцкі]] дзеяч, публіцыст * 1888 — нарадзіўся [[Аўтар:Язэп Драздовіч|Язэп Драздовіч]], беларускі мастак, археолаг, пісьменнік, этнограф * 1896 — нарадзіўся [[Аўтар:Мікалай Шчакаціхін|Мікола Шчакаціхін]], беларускі мастацтвазнавец, гісторык і тэарэтык мастацтва <section end="13"/> <section begin="14"/>'''14 кастрычніка''' * 1773 — у [[:Катэгорыя:Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] створаная Адукацыйная камісія, першае ў свеце міністэрства адукацыі * 1864 — нарадзіўся [[Аўтар:Стэфан Жаромскі|Стэфан Жаромскі]], польскі пісьменнік і публіцыст * 1899 — нарадзіўся [[Аўтар:Адам Бабарэка|Адам Бабарэка]], беларускі пісьменнік і літаратуразнаўца * 1903 — нарадзіўся [[Аўтар:Лявон Рыдлеўскі|Лявон Рыдлеўскі]], беларускі палітычны і грамадскі дзеяч * 1915 — нарадзіўся [[Аўтар:Усевалад Краўчанка|Усевалад Краўчанка]], беларускі пісьменьнік * 1937 — загінуў [[Аўтар:Генрык Жарскі|Генрык Жарскі]], беларускі пісьменнік * 1940 — загінуў [[Аўтар:Сымон Куніцкі|Сымон Куніцкі]], беларускі крытык <section end="14"/> <section begin="15"/>'''15 кастрычніка''' * 1809 — нарадзіўся [[Аўтар:Аляксей Кальцоў|Аляксей Кальцоў]], рускі паэт * 1814 — нарадзіўся [[Аўтар:Міхаіл Лермантаў|Міхал Лермантаў]], рускі паэт * 1817 — памёр [[Аўтар:Тадэвуш Касцюшка|Тадэвуш Касьцюшка]], палітычны і вайсковы дзеяч Рэчы Паспалітай * 1833 — памёр [[Аўтар:Міхал Клеафас Агінскі|Міхал Клеафас Агінскі]], кампазітар, дзяржаўны і вайсковы дзеяч [[:Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]] * 1909 — нарадзіўся [[Аўтар:Сяргей Ракіта|Сяргей Ракіта]], беларускі паэт <section end="15"/> <section begin="16"/>'''16 кастрычніка''' * 1854 — нарадзіўся [[Аўтар:Оскар Уайльд|Оскар Ўайлд]], ірландскі паэт, літаратар, эсэіст * 1854 — нарадзіўся [[Аўтар:Карл Каўцкі|Карл Каўцкі]], нямецкі эканаміст, гісторык, палітык * 1937 — загінуў [[Аўтар:Венедыкт Март|Венедыкт Март]], расійскі пісьменнік <section end="16"/> <section begin="17"/>'''17 кастрычніка''' * 1865 — нарадзіўся [[Аўтар:Люцыян Жалігоўскі|Люцыян Жалігоўскі]], беларуска-польскі вайсковы і палітычны дзеяч * 1938 — памёр [[Аўтар:Карл Каўцкі|Карл Каўцкі]], нямецкі эканаміст, гісторык, палітык <section end="17"/> <section begin="18"/>'''18 кастрычніка''' * 1869 — памёр [[Аўтар:Сімон Енка|Сімон Енка]], славенскі паэт * 1891 — нарадзіўся [[Аўтар:Лукаш Голад|Лукаш Голад]], беларускі праваслаўны дзеяч * 1906 — нарадзіўся [[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]], беларускі паэт, публіцыст <section end="18"/> <section begin="18"/>'''19 кастрычніка''' * 1890 - нарадзіўся [[Аўтар:Сяргей Палуян|Сяргей Палуян]], беларускі публіцыст, празаік, літаратуразнавец. <section end="19"/> <section begin="20"/>'''20 кастрычніка''' * 1885 — нарадзіўся [[Аўтар:Алесь Бурбіс|Аляксандар Бурбіс]], беларускі грамадска-палітычны дзеяч * 1896 — нарадзіўся [[Аўтар:Яфім Мінін|Яфім Мінін]], беларускі мастак * 1902 — нарадзіўся [[Аўтар:Іван Кірыленка|Іван Кірыленка]], украінскі пісьменьнік <section end="20"/> <section begin="21"/>'''21 кастрычніка''' * 1877 — нарадзіўся [[Аўтар:Якаў Афанасьеў|Якаў Афанасьеў]], беларускі глебазнавец * 1878 — нарадзіўся [[Аўтар:Уладзімір Пічэта|Ўладзімер Пічэта]], савецкі беларускі і расійскі гісторык, выкладнік, першы рэктар БДУ * 1910 — памёр [[Аўтар:Марк Твэн|Марк Твэн]], амерыканскі пісьменнік, журналіст, грамадскі дзеяч * 1923 — у Вільні быў надрукаваны першы нумар газеты «Воля народу» <section end="21"/> <section begin="22"/>'''22 кастрычніка''' * 1883 — памёр [[Аўтар:Томас Майн Рыд|Томас Майн Рыд]], амерыканскі пісьменнік * 1928 — памёр [[Аўтар:Людвік Чаркоўскі|Людвік Чаркоўскі]], беларуска-польскі грамадскі дзеяч, лексікограф <section end="22"/> <section begin="23"/>'''23 кастрычніка''' * 1816 — нарадзіўся [[Аўтар:Арцём Вярыга-Дарэўскі|Арцём Вярыга-Дарэўскі]], беларускі паэт, драматург, публіцыст, фалькларыст * 1823 — нарадзіўся [[Аўтар:Адам Плуг|Адам Плуг]], беларуска-польскі празаік, паэт, журналіст * 1941 — памёр [[Аўтар:Васіль Шашалевіч|Васіль Шашалевіч]], беларускі драматург і паэт * 1960 — памёр [[Аўтар:Шамас Макманус|Шамас Макманус]], ірландскі драматург і паэт <section end="23"/> <section begin="24"/>'''24 кастрычніка''' * 1937 — загінуў [[Аўтар:Міхайла Быкавец|Міхайла Быкавец]], украінскі пісьменнік і крытык * 1953 — памёр [[Аўтар:Лявон Рыдлеўскі|Лявон Рыдлеўскі]], беларускі палітычны і грамадскі дзеяч <section end="24"/> <section begin="26"/>'''26 кастрычніка''' * 1905 — нарадзіўся [[Аўтар:Канстанцін Цітоў|Канстанцін Цітоў]], беларускі пісьменьнік * 1944 — загінуў [[Аўтар:Алесь Мілюць|Алесь Мілюць]], беларускі паэт <section end="26"/> <section begin="27"/>'''27 кастрычніка''' * 1835 — нарадзіўся [[Аўтар:Сімон Енка|Сімон Енка]], славенскі паэт * 1892 — нарадзіўся [[Аўтар:Саламон Юдовін|Саламон Юдовін]], беларуска-жыдоўскі мастак * 1939 — летувіскія войскі занялі Вільню, канчаткова далучыўшы яе да Літвы <section end="27"/> <section begin="28"/>'''28 кастрычніка''' * 1941 — загінуў [[Аўтар:Рыгор Штэрн|Рыгор Штэрн]], расейскі савецкі вайсковы дзеяч * 1962 — памёр [[Аўтар:Апанас Атава|Апанас Атава]], беларускі паэт * 1969 — памёр [[Аўтар:Карней Чукоўскі|Карней Чукоўскі]], расейскі дзіцячы пісьменьнік <section end="28"/> <section begin="29"/>'''29 кастрычніка''' * 1861 — памёр [[Аўтар:Павел Шпілеўскі|Павел Шпілеўскі]], беларускі этнограф, пісьменьнік, публіцыст і тэатральны крытык * 1929 — памёр [[Аўтар:Рыгор Казячы|Рыгор Казячы]], беларускі грамадзкі і вайсковы дзеяч * 1937 — адбыўся масавы растрэл, у якім загінула больш за 100 беларускіх дзеячаў культуры і навукі, сярод якіх: ** [[Аўтар:Анатоль Вольны|Анатоль Вольны]], паэт, празаік, журналіст, кінадраматург ** [[Аўтар:Платон Галавач|Платон Галавач]], пісьменнік ** [[Аўтар:Алесь Дудар|Алесь Дудар]], паэт, крытык ** [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]], празаік, драматург, крытык ** [[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]], празаік ** [[Аўтар:Язэп Каранеўскі|Язэп Каранеўскі]], дзяржаўны дзяяч, педагог, публіцыст ** [[Аўтар:Тодар Кляшторны|Тодар Кляшторны]], паэт ** [[Аўтар:Аляксей Кучынскі|Аляксей Кучынскі]], грамадскі дзеяч, педагог ** [[Аўтар:Юрка Лявонны|Юрка Лявонны]], паэт, празаік ** [[Аўтар:Валерый Маракоў|Валеры Маракоў]], паэт ** [[Аўтар:Сяргей Мурзо|Сяргей Мурзо]], паэт ** [[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]], празаік, публіцыст, эканаміст, грамадскі дзеяч ** [[Аўтар:Зяма Півавараў|Зяма Півавараў]], паэт ** [[Аўтар:Васіль Сташэўскі|Васіль Сташэўскі]], драматург і празаік ** [[Аўтар:Юлі Таўбін|Юлі Таўбін]], паэт ** [[Аўтар:Пятро Хатулёў|Пятро Хатулёў]], крытык ** [[Аўтар:Міхась Чарот|Міхась Чарот]], пісьменнік ** [[Аўтар:Павал Шастакоў|Павал Шастакоў]], паэт і журналіст ** [[Аўтар:Максім Ляўкоў|Максім Ляўкоў]], дзяржаўны дзеяч * 1965 — памёр [[Аўтар:Мікалай Гудзій|Мікалай Гудзій]], расейскі гісторык літаратуры * 1973 — памёр [[Аўтар:Васіль Мачульскі|Васіль Мачульскі]], беларускі літаратуразнавец <section end="29"/> <section begin="30"/>'''30 кастрычніка''' * 1919 — у газеце «Беларусь» (Менск) упершыню быў апублікаваны верш [[Аўтар:Макар Краўцоў|Макара Краўцова]] «[[Мы выйдзем шчыльнымі радамі (Краўцоў)|Ваяцкі гымн]]» * 1930 — загінуў [[Аўтар:Аляксандр Крыніцкі|Аляксандар Крыніцкі]], беларускі савецкі партыйны дзеяч <section end="30"/> <section begin="31"/>'''31 кастрычніка''' * 1868 — нарадзіўся [[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Фадзей Руткоўскі]], украінскі актор і драматург * 1932 — памёр [[Аўтар:Кіпрыян Кандратовіч|Кіпрыян Кандратовіч]], беларускі вайсковы дзеяч * 1937 — загінуў [[Аўтар:Антон Баліцкі|Антон Баліцкі]], беларускі дзяржаўны дзеяч, публіцыст * 1979 — памёр [[Аўтар:Зіновій Гарбавец|Зіновій Гарбавец]], беларуска-расейскі мастак <section end="31"/> g2w8lx2vx5v5tzfcgilafymavrtxqzg Аўтар:Эдвард Будзька 102 65629 284634 252086 2026-05-05T15:26:15Z Gleb Leo 2440 284634 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Эдвард |Прозвішча = Будзька |Варыянты імёнаў = Эдвард (Эдуард, Эдзюк) Адамавіч Будзька (Буцька) (пс. Акцьуб, Акцюб) |Выява = Адварды Будзька.jpg |ДН = 22 сакавіка 1882 |Месца нараджэння = Будслаў, Вілейскі павет, Віленская губерня, Расійская імперыя |ДС = 14 жніўня 1958 |Месца смерці = Чыкага, ЗША |Апісанне = беларускі публіцыст, палітык, грамадскі дзеяч, паэт і выдавец. |Іншае = |Вікіпедыя = Эдвард Адамавіч Будзька |Вікіпедыя2 = Эдуард Будзька |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Edvard Budźka |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Эдвард Будзька |Першая літара прозвішча = Б }} {{All works}} == Вершы == * Час ляциць… / Наша Ніва, 1906, №5 * Шпак / Наша Ніва, 1908, №1 * На гадаўшчыну „Н.Н“ / Наша Ніва, 1909, №47 * С турмы / Наша Ніва, 1910, №14 == Пераклады == * Муха // Наша Ніва, 1907, №27 * Птушки у клетцы // Наша Ніва, 1907, №27 == Публіцыстыка == * [[Дзянніца (1916)/2/Гэнрык Сенькевіч|Гэнрык Сенькевіч]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}} == Успаміны == * {{Скан|Успаміны пра Івана Луцкевіча|Памяці Івана Луцкевіча ў першые ўгодкі сьмерці яго (1920).pdf}} {{PD-Расейская імпэрыя}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] ggqkpyuhrwos4y843h43itctdcx1e3g Язэп Крушынскі (1929—1932)/1 0 108313 284668 254689 2026-05-06T08:42:49Z Gleb Leo 2440 284668 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Язэп Крушынскі. Кніга першая | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1929 год | пераклад = | секцыя = Раман | папярэдні = | наступны = [[Язэп Крушынскі (1929—1932)/2|Кніга другая]] | анатацыі = }} <pages index="Язэп_Крушынскі._1-я_кніга_(1929).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Язэп_Крушынскі._1-я_кніга_(1929).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Язэп_Крушынскі._1-я_кніга_(1929).pdf" from="6" to="6" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Язэп_Крушынскі._1-я_кніга_(1929).pdf" from="7" to="336" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Язэп_Крушынскі._1-я_кніга_(1929).pdf" from="340" to="340" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Творы 1929 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] 5ws30pr7fd6ro5jtixxtct53uctdf20 Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/1 104 122604 284613 284566 2026-05-05T14:44:47Z Gleb Leo 2440 284613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|{{Разрадка|БЕЛАРУСКАЯ АКАДЭМІЯ НАВУК<br/>{{Fine|КАМІСІЯ ЗАХОДНЯЙ БЕЛАРУСІ}}}} {{накіравальная рыса|2em}} {{ц|П. ГАРБАЦЭВІЧ|памер=120%}} {{ц|ПОЛЁНІЗАЦЫЯ|памер=200%}} {{ц|ЗАХОДНЯЙ БЕЛАРУСІ|памер=180%}} {{ц|{{Разьбіўка|МЕНСК}} — 1932}}<noinclude></noinclude> d8lff6olgcv2qekbyudueamfrdw1twy 284614 284613 2026-05-05T14:45:42Z Gleb Leo 2440 284614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|{{Разрадка|БЕЛАРУСКАЯ АКАДЭМІЯ НАВУК}}<br/>{{Fine|КАМІСІЯ ЗАХОДНЯЙ БЕЛАРУСІ}}}} {{Накіравальная рыса||height=2px}} {{ц|П. ГАРБАЦЭВІЧ|памер=120%}} {{ц|ПОЛЁНІЗАЦЫЯ|памер=200%}} {{ц|ЗАХОДНЯЙ БЕЛАРУСІ|памер=180%}} {{ц|{{Разьбіўка|МЕНСК}} — 1932}}<noinclude></noinclude> 4k9sy8shvliuenp2e6xpet5jlv35ztk 284615 284614 2026-05-05T14:45:59Z Gleb Leo 2440 284615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|{{Разрадка|БЕЛАРУСКАЯ АКАДЭМІЯ НАВУК}}<br/>{{Fine|КАМІСІЯ ЗАХОДНЯЙ БЕЛАРУСІ}}}} {{Накіравальная рыса||height=2px}} {{ц|П. ГАРБАЦЭВІЧ|памер=100%}} {{ц|ПОЛЁНІЗАЦЫЯ|памер=200%}} {{ц|ЗАХОДНЯЙ БЕЛАРУСІ|памер=180%}} {{ц|{{Разьбіўка|МЕНСК}} — 1932}}<noinclude></noinclude> cmq4p6cdpblmmg541wgj3cye8jsk5fh Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/2 104 122616 284612 284587 2026-05-05T14:43:23Z Gleb Leo 2440 284612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{smaller|Адказны рэдактар '''[[Аўтар:Пятро Мятла|П. Мятла]].'''<br/>Тэхнічны рэдактар '''А. Раманоўскі.'''}}<br/> {| | {{smaller|Стыльрэдактар}} | rowspan="2" valign="middle" | [[File:GullBrace.svg|10px]] '''{{smaller|Ул. Кулеўскі.}}''' |- | {{smaller|Адказны корэктар}} |} {{Калёнтытул|right=<div style="text-align:left;">{{smaller|Здана ў друк 20/VIII-1932 г.<br/>Вышла з друку 15/IX-1932 г.}}</div>}} {{Калёнтытул|left={{smaller|Друкарня Беларускае Акадэміі Навук.}}|center=|right={{smaller|Менск. Няміга, 7.}}}} {{лінія|100%|прагал=0}} {{Калёнтытул|left={{smaller|Галоўлітбел № 1064.}}|center={{smaller|Заказ № 853.}}|right={{smaller|Тыраж 2.000 экз. 1½ арк.}}}}<noinclude></noinclude> 4wfiuf9hozdntjf14pbr01u5qgonv7s Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/3 104 122617 284624 284588 2026-05-05T15:15:37Z Gleb Leo 2440 284624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="Уступ"/>{{ц|'''{{Разрадка|Уступ}}'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Польскі імпэрыялізм, імкнучыся да грабяжу беларускіх, літоўскіх і украінскіх зямель і прыгнечаньня гэтых народаў, абяцаў няпольскім народам разьвіцьцё іх мовы і асьветы, як „роўныя з роўнымі і вольныя з {{Абмылка|волнымі|вольнымі}}“. Але ўсякага роду манэўры і дэмократычныя фразы імпэрыялістам патрэбны толькі на час для абману паняволеных народаў і стрыманьня іх ад рэволюцыйнай барацьбы за іх уласнае соцыяльнае і нацыянальнае вызваленьне. {{Водступ|2|em}}Увесь тэкст рыскага дагавору аб абавязках польскай дзяржавы прадаставіць нацыянальным меншасьцям поўнае разьвіцьцё нацыянальна-культурнага жыцьця — застаўся на паперы і ня выконваецца. {{Водступ|2|em}}Дванаццаць год мінула, як гвалтам адарваная ад Савецкай Беларусі Заходняя Беларусь уціскаецца, руйнуецца і душыцца польскай капіталістычна-абшарніцкай окупацыяй. {{Водступ|2|em}}Чорная штодзенная практыка арудаваньня окупантаў прыадкрыла заслону „дэмократычнай“ нацыянальнай політыкі польскай буржуазіі. {{Разрадка|Політыка гэта заключаецца ў грабяжы натуральных багацьцяў зямель Заходняй Беларусі і Заходняй Украіны, у драпежнай колёніяльнай эксплёатацыі працоўных мас, у поўнай полёнізацыі няпольскіх народаў, у зьнішчэньні ўсякіх праяваў нацыянальна-культурнага жыцьця беларускіх працоўных мас і замацаваньні крывавай окупацыі для далейшай імпэрыялістычнай экспансіі на Усход}}. {{Водступ|2|em}}Таксама гэтым мэтам, мэтам ліхаманкавай ваеннай падрыхтоўкі супроць СССР, падпарадкавана і політыка ў адносінах да беларускае мовы, яе полёнізацыі, яскравым праяўленьнем якой зьяўляецца ліквідацыя беларускага школьніцтва, прэсы і культурна-асьветных організацый. <section end="Уступ"/> <section begin="Ад"/>{{ц|'''Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Польская буржуазія і памешчыкі праз вусны паноў Обэрті Остаў, Лядніцкіх і Студніцкіх пасьля польска-савецкай вайны 1920&nbsp;г. проста заявілі: — „няма і ня можа быць якогасьці беларускага народу і беларускай мовы“! „Тутэйшы“ народ — гэта „абмаскаленыя палякі і яны павінны вярнуцца ў лона польскае“. Польская буржуазія і паны тады яшчэ ня так <section end="Ад"/><noinclude></noinclude> tp416jngge1yg05e3jb2z473gzabg3c Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/4 104 122627 284601 2026-05-05T13:45:53Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «моцна сядзелі на окупанцкім сядле. Ня так лёгка ім было адным узмахам окупанцкага мяча зьліквідаваць да рэшты існаваўшыя і адкрытыя пры савецкай уладзе ды ў часе паходу Чырвонай арміі на Варшаву, {{Разрадка|звыш 400 беларускіх пачатковых школ, дзвёх наст...» 284601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>моцна сядзелі на окупанцкім сядле. Ня так лёгка ім было адным узмахам окупанцкага мяча зьліквідаваць да рэшты існаваўшыя і адкрытыя пры савецкай уладзе ды ў часе паходу Чырвонай арміі на Варшаву, {{Разрадка|звыш 400 беларускіх пачатковых школ, дзвёх настаўніцкіх сэмінарый і 6 гімназій}}. {{Водступ|2|em}}Тады кіруючыя колы польскай буржуазіі, хаця і ня маючы пэўнай надзеі ўтрымаць беларускія землі за сабой, з прычыны ўзрастаючай рэволюцыйнай хвалі, {{Разрадка|усё-ж стараліся як мага праводзіць свае пляны дэнацыяналізацыі беларускага народу}}. Поплеч з узмоцненым драпежным грабяжом натуральных багацьцяў з земляў Заходняй Беларусі хіена-пястоўска-пэпээсаўскія ўрады прабавалі праводзіць апалячваньне беларусаў мэтодам лабавых атак праз поліцэйска-ваенны свой апарат. Гэтыя кіруючыя колы польскай буржуазіі і паноў разьлічвалі на посьпехі сваіх мэтодаў таму, што беларускі народ лічыўся імі нацыянальна слабым, што ён яшчэ ня змог у Заходняй Беларусі ачуняцца ад уціску і русіфікатарскай політыкі раней панаваўшага царызму і што ва ўсім руху супроць окупантаў узвышаюцца моманты соцыяльнай барацьбы, якія, на думку окупантаў, ня могуць іграць рашаючай ролі ў супраціўленьні. {{Водступ|2|em}}Але полёнізатары ня ўлічылі іменна гэтыя апошнія моманты, гэтыя растучыя сілы супраціўленьня ў правядзеньні сваіх плянаў, памыліліся ў ацэнцы пасыўнай здачы на апалячваньне працоўных мас. Сярод беларускіх сялянскіх мас шырока ўжо пранікла да іх сьвядомасьці нацыянальнае самавызначэньне, якое цесна пераплялося з соцыяльным. Гэтаму прычынілася шмат у чым Лютаўская рэволюцыя ў Расіі 1917 году і асабліва Кастрычніцкая пролетарская рэволюцыя, якая дала ўсім прыгнечаным нацыянальнасьцям былой царскай Расіі права на самавызначэньне аж да аддзяленьня і будаваньня сваёй дзяржаўнасьці. {{Водступ|2|em}}Абуджаныя, ускалыхнутыя Кастрычнікавай рэволюцыяй на Беларусі працоўныя масы ўздымалі хвалю за хваляй свой штурм соцыяльнага і нацыянальнага вызваленьня на польскі, яшчэ малады, імпэрыялізм. Яны мелі перад сабой ужо сапраўды дзяржаўную незалежнасьць ад эксплёататараў і драпежнікаў-полёнізатараў — гэта {{Разрадка|Савецкая Беларусь, якая зьявілася, як зьдзейсьнены фактар, як вынік рэволюцыйнай барацьбы і перамог над белапольскімі окупантамі}}. {{Водступ|2|em}}Затым, трэба яшчэ адзначыць той момант, які так сама да некаторай ступені перашкаджаў полёнізатарам у іх працы, гэта тое, што яны ў правядзеньні сваіх плянаў ня мелі пад сабой і пэўнай соцыяльнай апоры сярод мясцовага насельніцтва, ня мелі за што зачапіцца. Супроць цьвёрдалобай нацыянальнай політыкі Хіена-Пяста ў той час нават опозыцыйна была настроена і частка беларускіх заможных пластоў вёскі і іх інтэлігенцыя. Іх опозыцыйнасьць выцякала<noinclude></noinclude> 6diucsi1fae5s71f6ti9g0d3cws5ojw Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/5 104 122628 284602 2026-05-05T13:50:43Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «з таго, што яны ня мелі доступу да окупанцкага карыта і хацелі-б праводзіць непадзельную эксплёатацыю і ўціск Заходняй Беларусі. {{Водступ|2|em}}Усё гэта разам стварала вялізарнейшыя перашкоды для польскага імпэрыялізму ў правядзеньні лабавой полёнізац...» 284602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>з таго, што яны ня мелі доступу да окупанцкага карыта і хацелі-б праводзіць непадзельную эксплёатацыю і ўціск Заходняй Беларусі. {{Водступ|2|em}}Усё гэта разам стварала вялізарнейшыя перашкоды для польскага імпэрыялізму ў правядзеньні лабавой полёнізацыі і яе размаху. {{Водступ|2|em}}Хіена-пястоўска-пэпээсаўскія ўрады за час свайго існаваньня адзначыліся асаблівай жорсткасьцю ў ліквідацыі беларускага школьніцтва. {{Разрадка|З існаваўшых у 1920-21 годзе каля 400 беларускіх пачатковых школ — у 1922&nbsp;г. засталося толькі 40. Таксама былі ліквідаваны і настаўніцкія сэмінарыі ў Сьвіслачы і Барунах і гімназіі — у Гарадку (каля Маладэчна), Буцлаве, Горадні і Несьвіжы. Гэтыя гімназіі здолелі праіснаваць толькі 1—3 гады. У 1924&nbsp;г. засталіся толькі лічаныя пачатковыя беларускія школы, а іменна: у Вільні замест раней існаваўшых 7 — 2, у Горадзеншчыне — 4, а ў Наваградзкім і Палескім ваяводзтвах ніводнай}}. {{Водступ|2|em}}Вось якімі тэмпамі пры хіена-пястоўска-пэпээсаўскіх урадах зьнішчалася беларускае школьніцтва на Заходняй Беларусі. {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Ня гледзячы на гвалтоўнае зьнішчэньне беларускага школьніцтва, усё-ж окупантам не ўдалося правесьці свае пляны полёнізацыі працоўных. Адпор полёнізатарам станавіўся ўсё больш магутнейшым, барацьба за школу ў роднай мове ўсё шырылася}}. Польская буржуазія прымушана была прызадумацца аб новых шляхох і мэтодах апалячваньня. {{Водступ|2|em}}Сярод пануючых клясаў, а таксама і сярод соцыял-дэмократыі (ППС) яшчэ далёка да фашысцкага перавароту 1926 году на грунце вышэйпаказаных цяжкасьцяў выявіліся наконт гэтага сямейныя супярэчнасьці аб шляхох і мэтодах хутчэйшай асыміляцыі і апалячваньня беларускага народу. Віленская група пілсудчыкаў, так званых „дэмократаў“ на чале з „Кур‘ерам Віленскім“, запрапанавала больш пружыністыя і больш шпарчэйшыя мэтоды апалячваньня беларусаў — гэта шлях нібы прызнаньня беларускага народу, як славянскага (польскага) адшчэпку. Апранаючы авечую скуру прыяцеляў беларускага народу, абяцаючы беларускай буржуазіі і кулацтву некаторыя палёгкі ў нацыянальнай і соцыяльнай галінах, яны імкнуліся ўключыць беларускую буржуазію і кулацтва ў імпэрыялістычную орбіту польскай буржуазіі. „Дэмократы“, выстаўляючы гэтыя ідэі, мелі на ўвазе адно, — гэта ўзмацненьне соцыяльнай сваёй базы на окупаваных землях і праз яе бліжэй падыйсьці да працоўных беларускіх мас дзеля прысьпешаньня полёнізатарскай мэты. {{Водступ|2|em}}Гэтыя мэтоды віленскіх „дэмократаў“ — вярней сказаць, фашыстаў, сапраўды прывабілі да сябе беларускую буржуазію і кулацтва і іх інтэлігенцыю, гэтыя ідэі сталі выхваляцца панамі Луцкевічамі і К-о.<noinclude></noinclude> tct6yrn22jyg2tai1gkd6lbdq9i25qi Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/6 104 122629 284603 2026-05-05T13:55:00Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Гэтыя ідэі і мэтоды перамаглі сярод польскай буржуазіі і памешчыкаў у фашысцкім перавароце Пілсудзкага ў маі 1926 г. {{Водступ|2|em}}Фашысцкі пераварот у Польшчы зьявіўся стымулем для беларускіх буржуазных нацыяналістычных груповак на шляху...» 284603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Гэтыя ідэі і мэтоды перамаглі сярод польскай буржуазіі і памешчыкаў у фашысцкім перавароце Пілсудзкага ў маі 1926 г. {{Водступ|2|em}}Фашысцкі пераварот у Польшчы зьявіўся стымулем для беларускіх буржуазных нацыяналістычных груповак на шляху дагавораў і супрацоўніцтва з окупантамі супроць нацыянальна-вызваленчага руху. {{Водступ|2|em}}Беларуская буржуазія і кулацтва і іх ідэолёгі зусім натуральна ішлі ў абоймы да польскага фашызму, іменна таму, што да гэтага часу яшчэ больш паглыбілася клясавае распластаваньне ў бел. грамадзтве, абвастрылася і ўзрасла рэволюцыйная барацьба, ствараючы няўпэўненасьць і для яе існаваньня, а затым разьвіцьцё соцыялізму ў БССР на аснове разгорнутага наступленьня і ліквідацыі рэшткаў капіталізму, зьнішчалі ўсякія надзеі ў беларускіх нацыяналістычных груповак аб буржуазным перараджэньні Савецкай Беларусі. {{Водступ|2|em}}Гэтыя асноўныя штурхаючыя моманты павароту да зрастаньня з польскім імпэрыялізмам для беларускай буржуазіі і кулацтва фашызмам былі падмацаваны яшчэ абяцанкамі і паддачкамі, як у нацыянальнай галіне (у школьнай справе, допуск да самаўраду), гэтак і ў соцыяльнай (у правядзеньні камасацыі, дапушчэньні да парцэляцыі і г. д). {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|У чым-жа выявіліся новыя мэтоды і ідэі ў адносінах да беларускай мовы}}? {{Водступ|2|em}}У фашысцкай політыцы ў адносінах да беларускай мовы было два этапы: першы этап — гэта поплеч з самым жорсткім здушэньнем рэволюцыйнага нац.-вызваленчага руху, прадастаўленьне некаторых абяцанак і крохатных падачак і другі этап — гэта разгорнутая гвалтоўная полёнізацыя, калі фашызм ужо скарачае свае падачкі. У гэтым апошнім этапе польскі ўрад забараняе беларускую мову, дашчэнту стараецца зьнішчыць яшчэ не разгромленыя і ізноў паўстаўшыя ў барацьбе з ім беларускія радыкальныя організацыі, якія супроцьстаўляюцца полёнізацыі і фашызацыі. На другім этапе манэўраныя магчымасьці ў фашызма ўсё больш звужаюцца. {{ц|'''Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}На першым сваім этапе фашызм прыкінуўся да беларускай мовы нібы з „вялікім замілаваньнем“. Пад напорам нацыянальна-вызваленчай барацьбы ён нават быў прымушаны выдаць куцыя загады, каб у самаўрадах, у судзе і поліцыі прызнавалі па-беларуску ўсе тлумачэньні беларускага насельніцтва. Абяцаў часткова адкрыць закрытыя беларускія школы. Усімі гэтымі абяцанкамі фашызм імкнуўся: {{Разрадка|па-першае}}, — паслабіць рэволюцыйную чуйнасьць працоўных мас у нацыянальна-вызваленчай барацьбе з нацыянальным уціскам і полёнізацыяй; {{Разрадка|па-другое}}, — пасеяць ілюзіі сярод працоўных мас аб магчымасьцях нацыянальна-культурнага разьвіцьця і пад польскай фашысцкай окупацыяй; і {{Разрадка|па-трэцяе}},—паслабіць кіруючую ролю комуністычнай<noinclude></noinclude> i2bpkvxajr01s0i6032s91ytg9y4821 284626 284603 2026-05-05T15:17:38Z Gleb Leo 2440 284626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> <section begin="Ад"/>{{Водступ|2|em}}Гэтыя ідэі і мэтоды перамаглі сярод польскай буржуазіі і памешчыкаў у фашысцкім перавароце Пілсудзкага ў маі 1926 г. {{Водступ|2|em}}Фашысцкі пераварот у Польшчы зьявіўся стымулем для беларускіх буржуазных нацыяналістычных груповак на шляху дагавораў і супрацоўніцтва з окупантамі супроць нацыянальна-вызваленчага руху. {{Водступ|2|em}}Беларуская буржуазія і кулацтва і іх ідэолёгі зусім натуральна ішлі ў абоймы да польскага фашызму, іменна таму, што да гэтага часу яшчэ больш паглыбілася клясавае распластаваньне ў бел. грамадзтве, абвастрылася і ўзрасла рэволюцыйная барацьба, ствараючы няўпэўненасьць і для яе існаваньня, а затым разьвіцьцё соцыялізму ў БССР на аснове разгорнутага наступленьня і ліквідацыі рэшткаў капіталізму, зьнішчалі ўсякія надзеі ў беларускіх нацыяналістычных груповак аб буржуазным перараджэньні Савецкай Беларусі. {{Водступ|2|em}}Гэтыя асноўныя штурхаючыя моманты павароту да зрастаньня з польскім імпэрыялізмам для беларускай буржуазіі і кулацтва фашызмам былі падмацаваны яшчэ абяцанкамі і паддачкамі, як у нацыянальнай галіне (у школьнай справе, допуск да самаўраду), гэтак і ў соцыяльнай (у правядзеньні камасацыі, дапушчэньні да парцэляцыі і г. д). {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|У чым-жа выявіліся новыя мэтоды і ідэі ў адносінах да беларускай мовы}}? {{Водступ|2|em}}У фашысцкай політыцы ў адносінах да беларускай мовы было два этапы: першы этап — гэта поплеч з самым жорсткім здушэньнем рэволюцыйнага нац.-вызваленчага руху, прадастаўленьне некаторых абяцанак і крохатных падачак і другі этап — гэта разгорнутая гвалтоўная полёнізацыя, калі фашызм ужо скарачае свае падачкі. У гэтым апошнім этапе польскі ўрад забараняе беларускую мову, дашчэнту стараецца зьнішчыць яшчэ не разгромленыя і ізноў паўстаўшыя ў барацьбе з ім беларускія радыкальныя організацыі, якія супроцьстаўляюцца полёнізацыі і фашызацыі. На другім этапе манэўраныя магчымасьці ў фашызма ўсё больш звужаюцца. <section end="Ад"/> <section begin="Подступы"/>{{ц|'''Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}На першым сваім этапе фашызм прыкінуўся да беларускай мовы нібы з „вялікім замілаваньнем“. Пад напорам нацыянальна-вызваленчай барацьбы ён нават быў прымушаны выдаць куцыя загады, каб у самаўрадах, у судзе і поліцыі прызнавалі па-беларуску ўсе тлумачэньні беларускага насельніцтва. Абяцаў часткова адкрыць закрытыя беларускія школы. Усімі гэтымі абяцанкамі фашызм імкнуўся: {{Разрадка|па-першае}}, — паслабіць рэволюцыйную чуйнасьць працоўных мас у нацыянальна-вызваленчай барацьбе з нацыянальным уціскам і полёнізацыяй; {{Разрадка|па-другое}}, — пасеяць ілюзіі сярод працоўных мас аб магчымасьцях нацыянальна-культурнага разьвіцьця і пад польскай фашысцкай окупацыяй; і {{Разрадка|па-трэцяе}},—паслабіць кіруючую ролю комуністычнай <section end="Подступы"/><noinclude></noinclude> 3s9enh5humjnhebd1ounmy4jxgn1u8o Старонка:Суд (1925, Вільня).pdf/30 104 122630 284604 2026-05-05T14:04:42Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}Міласьці просім, на пачэснае месца. ({{smaller|Упраўляючы, Старшыня і Судзьдзя пашлі}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|да Гарбузоў}}).</br> {{gap|2.5em}}Ну, яшчэ чаго, дапрос зьняты, паклічам, будзе пара. ({{smaller|Усе выходзяць. Пісар з паперамі ідзе у бакоўку}}). <center>{{larger...» 284604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Міласьці просім, на пачэснае месца. ({{smaller|Упраўляючы, Старшыня і Судзьдзя пашлі}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|да Гарбузоў}}).</br> {{gap|2.5em}}Ну, яшчэ чаго, дапрос зьняты, паклічам, будзе пара. ({{smaller|Усе выходзяць. Пісар з паперамі ідзе у бакоўку}}). <center>{{larger|ЗЬЯВА XIV-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць стораж Мірон.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Вось гэга я разумею, коні — нібы зьвяры, не раўня нашым пацуком, уляцелі ў двор стралой. Прыгледзіўся я на старшыню, і памысьліў: трывалы чалавек, ня так даўно выпаўз адсюль ракам, а прышлося — вунь як пакіраваў, з вазка зьняў, дзьверы адчыніў і, здаецца, пасьпеў нешта зьняць — гэта спрыт. Але на мяне крыўду мае, нашто разам з парсюком спаць паклаў. Нічагутка, я — таксама чалавек, адчуваю боль… Гэта што ты старшыня, так Мірона можна ганьбіць, другі раз нап‘ешся — на сьметнік завалаку на чарэп‘і. А што, каб гэта я адважыўся гэту сьвітку з упраўляючага зьняць — о не, няздатны, — зьняў-бы так, што полы былі-б асобна, а рукавы асобна. ({{smaller|Паўза}}). Крамная рэч, ні вузельчыка, ні нітачкі, блішчыць, шалухціць ({{smaller|нюхае}}) і цыбулькай аддае. ({{smaller|Убачыў капялюш}}). А капялюш, капялюш! Гэткага я з роду ня бачыў, пан накрывае свой чэрап, а я ў ягады хадзіў-бы, вельмі прыгодны, чорны, цыбаты і тугі. ({{smaller|Паплёваў на яго, абцёр рукавом і палажыў на крэсла, на тое месца дзе сядзе судзьдзя, справа ад публікі}}).</br> {{gap|2.5em}}А гэтыя гумалястковыя хадакі — таксама рэч паважная па гразі цяляпкацца. Божа,<noinclude></noinclude> 1wtoto10h68zpowkxwy3z4dz82647bv Старонка:Суд (1925, Вільня).pdf/31 104 122631 284605 2026-05-05T14:17:48Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «божа, як ты няроўна падзяліў, адным гэткую прыгоду, а другому — век зрэб‘я.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|з бакоўкі}}). Пакліч сюды Гарбузоў.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|да дзьвярей}}). Гарбузы, кацецеся сюды. <center>{{larger|ЗЬЯВА XV-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзяць Гарбуз і жонк...» 284605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>божа, як ты няроўна падзяліў, адным гэткую прыгоду, а другому — век зрэб‘я.</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|з бакоўкі}}). Пакліч сюды Гарбузоў.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|да дзьвярей}}). Гарбузы, кацецеся сюды. <center>{{larger|ЗЬЯВА XV-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзяць Гарбуз і жонка.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ідзеце на суд, толькі ня тупайце, як коні.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. Мы уважненька. ({{smaller|Пашлі ў бакоўку}}). <center>{{larger|ЗЬЯВА XVI-ая.}}</br> {{smaller|Уваходзіць Авечка.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Што, занудзіўся?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. А так, замаркоціўся: у сон пачало весьці: ноч ня спаў, на суд, значыцца, шкандыбалі. Ці ня маеце часам закурыць, нешта тут пад грудзямі…</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ня маю, кожны курэц павінен мець свой аганец і тытунец.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, павінен, ды няма. ({{smaller|Убачыў на падлозе папяроску}}). А вось шчасьце, нехта папіроску кінуў.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ня нехта, а сам упраўляючы курыў.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Галоднаму чалавеку ўсё роўна. ({{smaller|Запальвае і курыць}}). А моцная, так за язык і шчыпле.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Які далікатны.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. У Авечак языкі чулыя.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ды ты ўвесь, як авечка, і кульгавы, мне здаецца.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Не здаецца, а кульгавы, вось<noinclude></noinclude> 81vbr7147lq2xrpul4t8rh99nykw00q Старонка:Суд (1925, Вільня).pdf/32 104 122632 284606 2026-05-05T14:29:07Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «гляньце. ({{smaller|Адыходзіць да яго месца, дзе ляжыць цыліндар}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Даўно кульгаеш?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Гадоў з дзесяць.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. З якой прычыны?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Грошы шукалі, не паклаўшы.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ну, і што?</br> {{...» 284606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>гляньце. ({{smaller|Адыходзіць да яго месца, дзе ляжыць цыліндар}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Даўно кульгаеш?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Гадоў з дзесяць.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. З якой прычыны?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Грошы шукалі, не паклаўшы.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ну, і што?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Прысьніўся, было, маёй сястры сон, быццам то на Лысай гары бочка дукатаў закопана ляжыць. Вось мы ў ночы, разам з Гарбузом, пабраўшы рыдлёвачкі, шчупы пашлі туды. Курган высока на гары, а на ім камень, пудоў з 20, — мы яго капаць, мы яго пароць, каб камень той ды ў даліну сагнаць, капалі доўга, а цёмна, — хоць забіся.</br> {{gap|2.5em}}Нарэшце, чую, скрыганула нешта пад рыдлёўкай; я — зірк у бок: бачу — галава бялее чалавека. ({{smaller|У часе размовы стораж слухае, што робіцца ў бакоўцы, і зусім ня слухае, што кажа Авечка}}). Кум, крычу я, гэта-ж мы раскапалі чыюсь магілу. Гарбуз, ня кажучы ні слова, рыдлёўку аб зямлю, а сам шабоўсь уніз, ліхтар патух, я за ім… толькі чую, штось ляціць за мной: ла-та-та-та, апасьля бух… ({{smaller|Сеў на цыліндар}}). Зваліўся камень ды мне па назе.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|убачыўшы, што Авечка сеў на цыліндар}}). Куды-ж ты гэта ўсьсеўся? ({{smaller|Схапіў за карак}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка''' ({{smaller|ад страху пачаў жагнацца}}). Міца, Міца, сьвяціцелі чудадзеі…</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Што ты зрабіў? Што табе — дух заняло?</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Браток мой, у чым мая віна, калека я, усю ноч валокся, хацелася сесьці.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Вось цяпер пасядзіш.</br><noinclude></noinclude> nb5e8zrlqdjdp3e2o919gpl6kmfbozz Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/7 104 122633 284608 2026-05-05T14:33:31Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «партыі і прыкрыць крывавы разгром нацыянальна-вызваленчых масавых організацый (разгром Беларускай Сялянска Работніцкай Грамады і прыдушэньне ТБШ)<ref>Таварыства Беларускае Школы.</ref>. {{Водступ|2|em}}Гэтыя думкі і дзеяньні фашызму ў подступах да гвалтоўн...» 284608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>партыі і прыкрыць крывавы разгром нацыянальна-вызваленчых масавых організацый (разгром Беларускай Сялянска Работніцкай Грамады і прыдушэньне ТБШ)<ref>Таварыства Беларускае Школы.</ref>. {{Водступ|2|em}}Гэтыя думкі і дзеяньні фашызму ў подступах да гвалтоўнай полёнізацыі ня зусім удаліся сярод працоўных мас. {{Водступ|2|em}}Праўда, яму ўдалося жорсткім тэрорам разграміць БС-РГрамаду, як легальную організацыю нацыянальна-вызваленчага руху, але самы рух не ўдалася. Таксама сярод некаторай часткі беларускага насельніцтва, пераважна каталіцкага і серадняцтва, яму ўдалося часова пасеяць ілюзіі аб будучай зьмене нацыянальнай політыкі новага ўраду. Сярод асноўнай-жа масы насельніцтва, фашызму не ўдалося пранікнуць і пасеяць да сябе прыхільнасьць. Галоўнай перашкодай зьявіўся рост зацятай клясавай барацьбы пролетарыяту, батрацтва і працоўнага сялянства пад кіраўніцтвам КПЗБ супроць фашысцкай дыктатуры і окупацыі. {{Водступ|2|em}}Затое зусім іншыя посьпехі польскі фашызм меў сярод беларускай буржуазіі і кулацтва. {{Водступ|2|em}}Польскаму ўраду політыкай „гаспадарчай актывізацыі ўсходных зямель“, г.&nbsp;зн. камасацыяй, ліквідацыяй сэрвітутаў, крэдытнымі „касамі Стэфчыка“ і&nbsp;г.&nbsp;д. — {{Разрадка|удалося за кошт руйнаваньня працоўнага сялянства і ўзмацненьня яго эксплёатацыі ўзмацніць сабе соцыяльную базу сярод беларускай буржуазіі і кулацтва і наблізіць да сябе іх ідэолёгаў — беларускіх нацыянал-фашыстаў}}. Для окупантаў гэта зьявілася адным са стымуляў да ўзмацненьня сваіх полёнізатарскіх гвалтаў і ў хутчэйшай падрыхтоўцы сабе пляцдарму вайны супроць Савецкага саюзу і Савецкай Беларусі. {{ц|'''Драпежнікі ў авечай скуры'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Апошні этап фашысцкай політыкі ў нацыянальным пытаньні і ў адносінах да беларускай мовы найбольш яскрава выявіў адзін з ідэолёгаў і верхаводаў польскага фашызму, забіты ў канцы мінулага году, Тадэуш Голувка. {{Водступ|2|em}}Гэты разьнік паняволеных народаў, манэўруючы фразамі аб прызнаньні беларускай мовы, выступаючы нібы супроць зьдзекаў з яе, меў нахабнасьць заявіць, што, калі яшчэ „сёньня існуе беларускі народ ня толькі ў межах Польшчы, калі ён не растварыўся ў маскоўскім моры, то перш за ўсё гэта зьяўляецца заслугай Польскай Рэспублікі“. {{Водступ|2|em}}Фашызм на гэтым этапе, як бачым, ня скідае авечай скуры. Ён і далей стараецца перад працоўнымі беларускімі масамі прадставіцца, падыйсьці да іх як адзіны збавіцель беларускай мовы, каб прыкрыць гэтым сваю гвалтоўную полёнізатарскую работу і нацкаваць працоўных супроць СССР. Але якою-б „любоўю“ ня прыкідваліся фашысты ўсёроўна аблічча драпежнага зьвера хутка дэмаскуецца.<noinclude></noinclude> 24efj8sexpz1utmteemr1937qjry7kp 284631 284608 2026-05-05T15:22:40Z Gleb Leo 2440 284631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="Подступы"/>партыі і прыкрыць крывавы разгром нацыянальна-вызваленчых масавых організацый (разгром Беларускай Сялянска Работніцкай Грамады і прыдушэньне ТБШ)<ref>Таварыства Беларускае Школы.</ref>. {{Водступ|2|em}}Гэтыя думкі і дзеяньні фашызму ў подступах да гвалтоўнай полёнізацыі ня зусім удаліся сярод працоўных мас. {{Водступ|2|em}}Праўда, яму ўдалося жорсткім тэрорам разграміць БС-РГрамаду, як легальную організацыю нацыянальна-вызваленчага руху, але самы рух не ўдалася. Таксама сярод некаторай часткі беларускага насельніцтва, пераважна каталіцкага і серадняцтва, яму ўдалося часова пасеяць ілюзіі аб будучай зьмене нацыянальнай політыкі новага ўраду. Сярод асноўнай-жа масы насельніцтва, фашызму не ўдалося пранікнуць і пасеяць да сябе прыхільнасьць. Галоўнай перашкодай зьявіўся рост зацятай клясавай барацьбы пролетарыяту, батрацтва і працоўнага сялянства пад кіраўніцтвам КПЗБ супроць фашысцкай дыктатуры і окупацыі. {{Водступ|2|em}}Затое зусім іншыя посьпехі польскі фашызм меў сярод беларускай буржуазіі і кулацтва. {{Водступ|2|em}}Польскаму ўраду політыкай „гаспадарчай актывізацыі ўсходных зямель“, г.&nbsp;зн. камасацыяй, ліквідацыяй сэрвітутаў, крэдытнымі „касамі Стэфчыка“ і&nbsp;г.&nbsp;д. — {{Разрадка|удалося за кошт руйнаваньня працоўнага сялянства і ўзмацненьня яго эксплёатацыі ўзмацніць сабе соцыяльную базу сярод беларускай буржуазіі і кулацтва і наблізіць да сябе іх ідэолёгаў — беларускіх нацыянал-фашыстаў}}. Для окупантаў гэта зьявілася адным са стымуляў да ўзмацненьня сваіх полёнізатарскіх гвалтаў і ў хутчэйшай падрыхтоўцы сабе пляцдарму вайны супроць Савецкага саюзу і Савецкай Беларусі. <section end="Подступы"/> <section begin="Драпежнікі"/>{{ц|'''Драпежнікі ў авечай скуры'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Апошні этап фашысцкай політыкі ў нацыянальным пытаньні і ў адносінах да беларускай мовы найбольш яскрава выявіў адзін з ідэолёгаў і верхаводаў польскага фашызму, забіты ў канцы мінулага году, Тадэуш Голувка. {{Водступ|2|em}}Гэты разьнік паняволеных народаў, манэўруючы фразамі аб прызнаньні беларускай мовы, выступаючы нібы супроць зьдзекаў з яе, меў нахабнасьць заявіць, што, калі яшчэ „сёньня існуе беларускі народ ня толькі ў межах Польшчы, калі ён не растварыўся ў маскоўскім моры, то перш за ўсё гэта зьяўляецца заслугай Польскай Рэспублікі“. {{Водступ|2|em}}Фашызм на гэтым этапе, як бачым, ня скідае авечай скуры. Ён і далей стараецца перад працоўнымі беларускімі масамі прадставіцца, падыйсьці да іх як адзіны збавіцель беларускай мовы, каб прыкрыць гэтым сваю гвалтоўную полёнізатарскую работу і нацкаваць працоўных супроць СССР. Але якою-б „любоўю“ ня прыкідваліся фашысты ўсёроўна аблічча драпежнага зьвера хутка дэмаскуецца. <section end="Драпежнікі"/><noinclude></noinclude> st13xt5rlopailag8siiz8px7zjzjna Старонка:Суд (1925, Вільня).pdf/33 104 122634 284609 2026-05-05T14:37:38Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Няўжо пасадзіць?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Пашкадуе.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Даражэнькі мой! а што, каб спрабаваць выраўнаваць.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Раўнуй не раўнуй, капялюша няма, а табе вастрог.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Тады я ўцяку; будзь ласкаў,...» 284609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Няўжо пасадзіць?</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Пашкадуе.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Даражэнькі мой! а што, каб спрабаваць выраўнаваць.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Раўнуй не раўнуй, капялюша няма, а табе вастрог.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Тады я ўцяку; будзь ласкаў, не кажы: я жыву ў пушчы — ня знойдуць.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Нікуды ты не схаваешся, знойдуць.</br> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. А чаму мой дзед у паўстаньне два гады хаваўся, і не знайшлі, бывай здароў. ({{smaller|Да дзьвярэй}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|праз дзьверы і назад}}). Авечка, на суд!</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. А што, схаваўся? А ну, пашоў, пашоў. ({{smaller|Выпхнуў убок}}). Во каб яго пакруціла, скруціў капялюш, аж страх глянуць, ну што-ж мне зрабіць? А што, каб узяць на дзяркач і таркануць туды-сюды. ({{smaller|Бярэ венік і пачынае}}). А ну, сюды, а ну, сюды. А бацюхны, выраўнаваў, — вось шчасьце, так шчасьце. Цяпер абы ўпраўляючы вышаў, я спрытна надзену яму на галаву, не спазнае. <center>{{larger|ЗЬЯВА XVII-ая.}}</br> {{smaller|Выходзяць з бакоўкі Гарбуз і жонка.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Гарбуз'''. Вось табе суд, вось табе і цуд, абабілі бакі, выдралі бараду, яшчэ ў адседку садзяць на тры дні.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. А хіба-ж я не казаў, — тут праўда жыве.</br> {{gap|2.5em}}'''Жонка'''. На сухі лес такі суд, чапялу пакінула ў хаце, а на судзе чапяла апынулася пры мне, сядзі баба тры дні ў халодніцы.</br><noinclude></noinclude> 3myl8306vcllsma904775cjvi2gm3kl Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/8 104 122635 284610 2026-05-05T14:39:11Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}На ўпартую барацьбу беларускіх працоўных мас за мову, за школу ў роднай мове, на дзесяткі тысяч складзеных дэклярацый на яе фашыст Голувка гіронічна заяўляе, што гэта „козьні“ комуністаў, бо„... беларускі селянін дамагаецца польскай школ...» 284610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}На ўпартую барацьбу беларускіх працоўных мас за мову, за школу ў роднай мове, на дзесяткі тысяч складзеных дэклярацый на яе фашыст Голувка гіронічна заяўляе, што гэта „козьні“ комуністаў, бо„... беларускі селянін дамагаецца польскай школы, гэта значыць, навукі польскае мовы“. {{Водступ|2|em}}І далей, гэты „цывілізатар“ дадае толькі гэткае тлумачэньне: „Але адначасна гэты самы селянін ня мае сэрца да гэтае школы (польскае — Г.), дзе настаўнік паляк — прышэлец з глыбі Польшчы, ня ведае мясцовае мовы, унушае дзецям, што яны зьяўляюцца палякамі, забараняе гаварыць па-беларуску, зьдзекуецца з іх мовы, рэлігіі і звычаяў“. {{Водступ|2|em}}Дзеля гэтага, як заяўляе п. Голувка фашысцкі ўрад бярэ курс на разгортваньне полёнізацыі рукамі мясцовых, ужо апалячаных беларусаў, верных окупантам людзей. У польскія настаўніцкія сэмінарыі „ў Варшаву, Кракаў, Познань павінен прымацца „крэсавы“ элемэнт, каб ён там навучыўся і распазнаў усе скарбы польскай культуры“. {{Водступ|2|em}}У зьвязку з такімі мэтодамі полёнізацыі надаецца неабмежаванае права польскай фашысцкай школе на Заходняй Беларусі, бо „бяз сумненьня, асобныя беларускія прыватныя гімназіі ў Вільні, Навагрудку і Клецку з пункту погляду польскай рацыі стану не зьяўляюцца станоўчым зьявішчам... Мы ня бачым іншага шляху, як толькі той, каб беларускі рух у Польшчы... рос і разьвіваўся на дрожджах польскай культуры“. Значыцца, беларускія гімназіі, хаця-б і пад поўным кіраўніцтвам беларускага нац.-фашызму, не здавальняюць окупантаў. І гэта зразумела, бо беларускія працоўныя масы і працоўная моладзь наперакор і ў барацьбе супроць нацыянал-фашызму даказалі, што не дазволяць гвалтам сябе апалячыць. Затым фашыская дыктатура разумее, што даваць адну голую беларускую шыльду, гэта здачыць, толькі абвастрыць чуйнасьць клясавай сьвядомасьці, паглыбляць політычную дыфэрэнцыяцыю ў самым {{Абмылка|баларускім|беларускім}} грамадзтве і абвастраць антыокупанцкую барацьбу працоўных Заходняй Беларусі як супроць фашызму, так і супроць яго агэнтаў у беларускім грамадзтве — беларускага нацыянал-фашызму. {{Водступ|2|em}}Фашызм зараз ня можа ісьці на падачкі, бо даная адна беларуская школа, як паказалі нам факты з жыцьця, яшчэ больш разгортвае нацыянальна-вызваленчы фронт барацьбы з окупантамі супроць полёнізацыі за большы лік школ і выклікае паўсямесны штурм працоўных за ўвядзеньне беларускай мовы. Гэтаму найлепш можа служыць прыклад з часоў 1926-27 гадоў, калі на нязначныя падачкі фашызму працоўныя масы разгарнулі барацьбу і склалі дэклярацыяў звыш як на 500 комплектаў беларускіх школ. {{Водступ|2|em}}Адштурхоўваючы ў пэўныя моманты беларускіх нацыянал-фашыстаў ад сябе, ліквідуючы раней даныя ім падачкі,— фашызм, на фоне клясавых супярэчнасьцяў, якія ўсё больш абвастраюцца, {{Разрадка|штурхае беларускіх нацыянал-фашыстаў выступаць з больш опозіцыйнымі і „левымі“ фразамі і становіцца на чале актыўнай {{перанос-пачатак|п=пропа|к=ганды}}<noinclude></noinclude> no1goslr8bhtwfeok3bh01m1yyly8xu 284611 284610 2026-05-05T14:39:34Z Gabix 3485 284611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}На ўпартую барацьбу беларускіх працоўных мас за мову, за школу ў роднай мове, на дзесяткі тысяч складзеных дэклярацый на яе фашыст Голувка гіронічна заяўляе, што гэта „козьні“ комуністаў, бо„... беларускі селянін дамагаецца польскай школы, гэта значыць, навукі польскае мовы“. {{Водступ|2|em}}І далей, гэты „цывілізатар“ дадае толькі гэткае тлумачэньне: „Але адначасна гэты самы селянін ня мае сэрца да гэтае школы (польскае — Г.), дзе настаўнік паляк — прышэлец з глыбі Польшчы, ня ведае мясцовае мовы, унушае дзецям, што яны зьяўляюцца палякамі, забараняе гаварыць па-беларуску, зьдзекуецца з іх мовы, рэлігіі і звычаяў“. {{Водступ|2|em}}Дзеля гэтага, як заяўляе п. Голувка фашысцкі ўрад бярэ курс на разгортваньне полёнізацыі рукамі мясцовых, ужо апалячаных беларусаў, верных окупантам людзей. У польскія настаўніцкія сэмінарыі „ў Варшаву, Кракаў, Познань павінен прымацца „крэсавы“ элемэнт, каб ён там навучыўся і распазнаў усе скарбы польскай культуры“. {{Водступ|2|em}}У зьвязку з такімі мэтодамі полёнізацыі надаецца неабмежаванае права польскай фашысцкай школе на Заходняй Беларусі, бо „бяз сумненьня, асобныя беларускія прыватныя гімназіі ў Вільні, Навагрудку і Клецку з пункту погляду польскай рацыі стану не зьяўляюцца станоўчым зьявішчам... Мы ня бачым іншага шляху, як толькі той, каб беларускі рух у Польшчы... рос і разьвіваўся на дрожджах польскай культуры“. Значыцца, беларускія гімназіі, хаця-б і пад поўным кіраўніцтвам беларускага нац.-фашызму, не здавальняюць окупантаў. І гэта зразумела, бо беларускія працоўныя масы і працоўная моладзь наперакор і ў барацьбе супроць нацыянал-фашызму даказалі, што не дазволяць гвалтам сябе апалячыць. Затым фашыская дыктатура разумее, што даваць адну голую беларускую шыльду, гэта здачыць, толькі абвастрыць чуйнасьць клясавай сьвядомасьці, паглыбляць політычную дыфэрэнцыяцыю ў самым {{Абмылка|баларускім|беларускім}} грамадзтве і абвастраць антыокупанцкую барацьбу працоўных Заходняй Беларусі як супроць фашызму, так і супроць яго агэнтаў у беларускім грамадзтве — беларускага нацыянал-фашызму. {{Водступ|2|em}}Фашызм зараз ня можа ісьці на падачкі, бо даная адна беларуская школа, як паказалі нам факты з жыцьця, яшчэ больш разгортвае нацыянальна-вызваленчы фронт барацьбы з окупантамі супроць полёнізацыі за большы лік школ і выклікае паўсямесны штурм працоўных за ўвядзеньне беларускай мовы. Гэтаму найлепш можа служыць прыклад з часоў 1926-27 гадоў, калі на нязначныя падачкі фашызму працоўныя масы разгарнулі барацьбу і склалі дэклярацыяў звыш як на 500 комплектаў беларускіх школ. {{Водступ|2|em}}Адштурхоўваючы ў пэўныя моманты беларускіх нацыянал-фашыстаў ад сябе, ліквідуючы раней даныя ім падачкі,— фашызм, на фоне клясавых супярэчнасьцяў, якія ўсё больш абвастраюцца, {{Разрадка|штурхае беларускіх нацыянал-фашыстаў выступаць з больш опозіцыйнымі і „левымі“ фразамі і становіцца на чале актыўнай {{перанос-пачатак|п=пропа}}|к=ганды}}<noinclude></noinclude> mdsomak9qnpkq4zpkzkuhksfx4cru22 284660 284611 2026-05-06T07:09:42Z Gabix 3485 284660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}На ўпартую барацьбу беларускіх працоўных мас за мову, за школу ў роднай мове, на дзесяткі тысяч складзеных дэклярацый на яе фашыст Голувка гіронічна заяўляе, што гэта „козьні“ комуністаў, бо„... беларускі селянін дамагаецца польскай школы, гэта значыць, навукі польскае мовы“. {{Водступ|2|em}}І далей, гэты „цывілізатар“ дадае толькі гэткае тлумачэньне: „Але адначасна гэты самы селянін ня мае сэрца да гэтае школы (польскае — Г.), дзе настаўнік паляк — прышэлец з глыбі Польшчы, ня ведае мясцовае мовы, унушае дзецям, што яны зьяўляюцца палякамі, забараняе гаварыць па-беларуску, зьдзекуецца з іх мовы, рэлігіі і звычаяў“. {{Водступ|2|em}}Дзеля гэтага, як заяўляе п. Голувка фашысцкі ўрад бярэ курс на разгортваньне полёнізацыі рукамі мясцовых, ужо апалячаных беларусаў, верных окупантам людзей. У польскія настаўніцкія сэмінарыі „ў Варшаву, Кракаў, Познань павінен прымацца „крэсавы“ элемэнт, каб ён там навучыўся і распазнаў усе скарбы польскай культуры“. {{Водступ|2|em}}У зьвязку з такімі мэтодамі полёнізацыі надаецца неабмежаванае права польскай фашысцкай школе на Заходняй Беларусі, бо „бяз сумненьня, асобныя беларускія прыватныя гімназіі ў Вільні, Навагрудку і Клецку з пункту погляду польскай рацыі стану не зьяўляюцца станоўчым зьявішчам... Мы ня бачым іншага шляху, як толькі той, каб беларускі рух у Польшчы... рос і разьвіваўся на дрожджах польскай культуры“. Значыцца, беларускія гімназіі, хаця-б і пад поўным кіраўніцтвам беларускага нац.-фашызму, не здавальняюць окупантаў. І гэта зразумела, бо беларускія працоўныя масы і працоўная моладзь наперакор і ў барацьбе супроць нацыянал-фашызму даказалі, што не дазволяць гвалтам сябе апалячыць. Затым фашыская дыктатура разумее, што даваць адну голую беларускую шыльду, гэта здачыць, толькі абвастрыць чуйнасьць клясавай сьвядомасьці, паглыбляць політычную дыфэрэнцыяцыю ў самым {{Абмылка|баларускім|беларускім}} грамадзтве і абвастраць антыокупанцкую барацьбу працоўных Заходняй Беларусі як супроць фашызму, так і супроць яго агэнтаў у беларускім грамадзтве — беларускага нацыянал-фашызму. {{Водступ|2|em}}Фашызм зараз ня можа ісьці на падачкі, бо даная адна беларуская школа, як паказалі нам факты з жыцьця, яшчэ больш разгортвае нацыянальна-вызваленчы фронт барацьбы з окупантамі супроць полёнізацыі за большы лік школ і выклікае паўсямесны штурм працоўных за ўвядзеньне беларускай мовы. Гэтаму найлепш можа служыць прыклад з часоў 1926-27 гадоў, калі на нязначныя падачкі фашызму працоўныя масы разгарнулі барацьбу і склалі дэклярацыяў звыш як на 500 комплектаў беларускіх школ. {{Водступ|2|em}}Адштурхоўваючы ў пэўныя моманты беларускіх нацыянал-фашыстаў ад сябе, ліквідуючы раней даныя ім падачкі,— фашызм, на фоне клясавых супярэчнасьцяў, якія ўсё больш абвастраюцца, {{Разрадка|штурхае беларускіх нацыянал-фашыстаў выступаць з больш опозіцыйнымі і „левымі“ фразамі і становіцца на чале актыўнай {{перанос-пачатак|п=пропа|к=ганды}}}}<noinclude></noinclude> na761p6a2oartxen553ezmjjb31tn8w Старонка:Суд (1925, Вільня).pdf/34 104 122636 284616 2026-05-05T14:53:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|ЗЬЯВА XVIII-ая.}}</br> {{smaller|Выходзіць Авечка.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Гэта ня суд, а, пшэпрашаёнц, глупства, я на паноў шапнуў „гром“, і за гэта ў адседку на тры дні.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ну, годзе, суд ідзе… ({{smaller|Сам за цыліндар}}). <center>{{larger|ЗЬЯВА XIX-ая...» 284616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|ЗЬЯВА XVIII-ая.}}</br> {{smaller|Выходзіць Авечка.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Гэта ня суд, а, пшэпрашаёнц, глупства, я на паноў шапнуў „гром“, і за гэта ў адседку на тры дні.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ну, годзе, суд ідзе… ({{smaller|Сам за цыліндар}}). <center>{{larger|ЗЬЯВА XIX-ая.}}</br> {{smaller|Выходзіць з бакоўкі Старшыня, за ім упраўляючы, Пісар і Судзьдзя.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Дзякую, што не запомнілі. ({{smaller|Падае пальто}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. ({{smaller|Надзявае калёшы}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. ({{smaller|Падае цыліндар}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' — ({{smaller|кіёчак}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|адчыніўшы дзьверы}}). Міласьці прашу. ({{smaller|Усе яны вышлі, асталіся Гарбузы, Авечка і стораж}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|пачынае вымятаць}}). Ну, браткі мае, уцякайце, а то чаго добрага яшчэ падбавіць.</br> <center>({{smaller|Гарбуз і жонка ціха выходзяць}}).</center> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Вось дзе праўда на сьвеце!… <center>{{larger|{{разьбіўка|Заслона}}.}}</center> {{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> p77n7uwg56dixemvkm7y5zgpggutvj8 284618 284616 2026-05-05T14:54:47Z RAleh111 4658 284618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|ЗЬЯВА XVIII-ая.}}</br> {{smaller|Выходзіць Авечка.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Гэта ня суд, а, пшэпрашаёнц, глупства, я на паноў шапнуў „гром“, і за гэта ў адседку на тры дні.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ну, годзе, суд ідзе… ({{smaller|Сам за цыліндар}}). <center>{{larger|ЗЬЯВА XIX-ая.}}</br> {{smaller|Выходзіць з бакоўкі Старшыня, за ім упраўляючы, Пісар і Судзьдзя.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Дзякую, што не запомнілі. ({{smaller|Падае пальто}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. ({{smaller|Надзявае калёшы}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. ({{smaller|Падае цыліндар}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' — ({{smaller|кіёчак}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|адчыніўшы дзьверы}}). Міласьці прашу. ({{smaller|Усе яны вышлі, асталіся Гарбузы, Авечка і стораж}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|пачынае вымятаць}}). Ну, браткі мае, уцякайце, а то чаго добрага яшчэ падбавіць.</br> <center>({{smaller|Гарбуз і жонка ціха выходзяць}}).</center> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Вось дзе праўда на сьвеце!… <center>{{разьбіўка|Заслона}}.</center> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> i459bqhjbkg7zajd723pa3i9a30yuse 284619 284618 2026-05-05T14:55:19Z RAleh111 4658 284619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|ЗЬЯВА XVIII-ая.}}</br> {{smaller|Выходзіць Авечка.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Гэта ня суд, а, пшэпрашаёнц, глупства, я на паноў шапнуў „гром“, і за гэта ў адседку на тры дні.</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. Ну, годзе, суд ідзе… ({{smaller|Сам за цыліндар}}). <center>{{larger|ЗЬЯВА XIX-ая.}}</br> {{smaller|Выходзіць з бакоўкі Старшыня, за ім упраўляючы, Пісар і Судзьдзя.}}</center> {{gap|2.5em}}'''Старшыня'''. Дзякую, што не запомнілі. ({{smaller|Падае пальто}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Судзьдзя'''. ({{smaller|Надзявае калёшы}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж'''. ({{smaller|Падае цыліндар}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Пісар''' — ({{smaller|кіёчак}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Старшыня''' ({{smaller|адчыніўшы дзьверы}}). Міласьці прашу. ({{smaller|Усе яны вышлі, асталіся Гарбузы, Авечка і стораж}}).</br> {{gap|2.5em}}'''Стораж''' ({{smaller|пачынае вымятаць}}). Ну, браткі мае, уцякайце, а то чаго добрага яшчэ падбавіць.</br> <center>({{smaller|Гарбуз і жонка ціха выходзяць}}).</center> {{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Вось дзе праўда на сьвеце!… <center>{{разьбіўка|Заслона}}.</center> {{накіравальная рыса|4.5em|height=0.1px}}{{накіравальная рыса|4.5em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> 69n2xjwxq8kaji31iadeyb36kov9o6s Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/25 104 122637 284617 2026-05-05T14:54:04Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{цэнтар|'''{{Разьбіўка|ЗЬМЕСТ}}'''|памер=120%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=''Стар.''}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Уступ|Уступ]]|3{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі|По...» 284617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{цэнтар|'''{{Разьбіўка|ЗЬМЕСТ}}'''|памер=120%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=''Стар.''}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Уступ|Уступ]]|3{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі|Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі]]|6{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Драпежнікі ў авечай скуры|Драпежнікі ў авечай скуры]]|7{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Польскі ўрад забараняе кірыліцу|Польскі ўрад забараняе кірыліцу]]|9{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Няма бел. мовы, а ёсьць «гвара»|„Няма бел. мовы, а ёсьць „гвара“]]|11{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі»|„Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“]]|14{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе|Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе]]|18{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі|Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі]]|20{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў|Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў]]|23{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Барацьба з полёнізацыяй|Барацьба з полёнізацыяй]]|„{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}}<noinclude></noinclude> j14mdkqn0fsjgy17o2jharjrlsrgkig 284621 284617 2026-05-05T15:12:33Z Gleb Leo 2440 284621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{цэнтар|'''{{Разьбіўка|ЗЬМЕСТ}}'''|памер=120%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=''Стар.''}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Уступ|Уступ]]|„{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму|Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму]]<ref name=":1">У арыгінальным зьмесьце ня згадваецца. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])</ref>|3{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі|Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі]]|6{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Драпежнікі ў авечай скуры|Драпежнікі ў авечай скуры]]|7{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Польскі ўрад забараняе кірыліцу|Польскі ўрад забараняе кірыліцу]]|9{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Няма бел. мовы, а ёсьць «гвара»|„Няма бел. мовы, а ёсьць „гвара“]]|11{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі»|„Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“]]|14{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе|Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе]]|18{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі|Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі]]|20{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў|Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў]]|23{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Барацьба з полёнізацыяй|Барацьба з полёнізацыяй]]|„{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}}<noinclude></noinclude> ntxq03l39vbn9ay594hnco8geya38xf 284623 284621 2026-05-05T15:14:18Z Gleb Leo 2440 284623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{цэнтар|'''{{Разьбіўка|ЗЬМЕСТ}}'''|памер=120%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=''Стар.''}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Уступ|Уступ]]|3{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму|Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму]]<ref name=":1">У арыгінальным зьмесьце ня згадваецца. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])</ref>|„{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі|Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі]]|6{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Драпежнікі ў авечай скуры|Драпежнікі ў авечай скуры]]|7{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Польскі ўрад забараняе кірыліцу|Польскі ўрад забараняе кірыліцу]]|9{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Няма бел. мовы, а ёсьць «гвара»|„Няма бел. мовы, а ёсьць „гвара“]]|11{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі»|„Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“]]|14{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе|Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе]]|18{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі|Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі]]|20{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў|Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў]]|23{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Барацьба з полёнізацыяй|Барацьба з полёнізацыяй]]|„{{gap|1em}}|5|col3-width=2.5em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}}<noinclude></noinclude> fze84r65tirj0xcpdbl7fme464iih6u Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932) 0 122638 284620 2026-05-05T15:01:29Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Полёнізацыя Заходняй Беларусі | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="1" t...» 284620 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Полёнізацыя Заходняй Беларусі | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="2" to="2" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="25" to="25" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч]] [[Катэгорыя:Заходняя Беларусь]] [[Катэгорыя:Паланізацыя]] [[Катэгорыя:Творы 1932 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] c10nzjldfzttfd72yc8v0wz0pk8homc 284622 284620 2026-05-05T15:13:26Z Gleb Leo 2440 284622 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Полёнізацыя Заходняй Беларусі | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="2" to="2" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="25" to="25" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Пятра Гарбацэвіча-Клінцэвіча]] [[Катэгорыя:Заходняя Беларусь]] [[Катэгорыя:Паланізацыя]] [[Катэгорыя:Творы 1932 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] eui54dk13jv8iqjnv4m5bfygkm9ehyc 284627 284622 2026-05-05T15:18:16Z Gleb Leo 2440 284627 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Полёнізацыя Заходняй Беларусі | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="2" to="2" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="25" to="25" /> ----------- {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Пятра Гарбацэвіча-Клінцэвіча]] [[Катэгорыя:Заходняя Беларусь]] [[Катэгорыя:Паланізацыя]] [[Катэгорыя:Творы 1932 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] 7aukq1dz2a1xvb1ncg2eddup7ai1c29 Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Уступ 0 122639 284625 2026-05-05T15:16:10Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Уступ | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму|Ад політыкі цьвёрдал...» 284625 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Уступ | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1928 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму|Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="3" to="3" tosection="Уступ" /> {{Выроўніваньне-канец}} m89s75m0z61jry034vs96noodvoxudt 284628 284625 2026-05-05T15:18:26Z Gleb Leo 2440 284628 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Уступ | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму|Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="3" to="3" tosection="Уступ" /> {{Выроўніваньне-канец}} f2iayq5mrq5x0zjeo2epc9i0algy1ry Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму 0 122640 284629 2026-05-05T15:20:21Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Уступ|Уступ]] | наступны = Полёнізацыя З...» 284629 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Уступ|Уступ]] | наступны = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі|Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="3" to="6" fromsection="Ад" tosection="Ад" /> {{Выроўніваньне-канец}} rzc3veqkkga1m4iro25mjycmh275nr5 Катэгорыя:Публіцыстыка Пятра Гарбацэвіча-Клінцэвіча 14 122641 284630 2026-05-05T15:21:25Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Гарбацэвіч-Клінцэвіч, Пётр]] [[Катэгорыя:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч]]» 284630 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Гарбацэвіч-Клінцэвіч, Пётр]] [[Катэгорыя:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч]] ab8zwx5yeu9h7povbi5s0nbpjwx5j7s Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі 0 122642 284632 2026-05-05T15:23:20Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму|Ад п...» 284632 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму|Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму]] | наступны = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Драпежнікі ў авечай скуры|Драпежнікі ў авечай скуры]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="6" to="7" fromsection="Подступы" tosection="Подступы" /> {{Выроўніваньне-канец}} fmhjfehonh2vjlhh3kgj5d3r7qbbqp5 284633 284632 2026-05-05T15:23:46Z Gleb Leo 2440 284633 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму|Ад політыкі цьвёрдалобых — да політыкі фашызму]] | наступны = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Драпежнікі ў авечай скуры|Драпежнікі ў авечай скуры]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="6" to="7" fromsection="Подступы" tosection="Подступы" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} l0mux42tkqmpgfln7914nc2ecym7kuh Катэгорыя:Станіслаў Замбржыцкі 14 122643 284636 2026-05-05T15:27:41Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Вікіпэдыя}} {{DEFAULTSORT:Замбржыцкі, Станіслаў}} [[Катэгорыя:Катэгорыі аўтараў]]» 284636 wikitext text/x-wiki {{Вікіпэдыя}} {{DEFAULTSORT:Замбржыцкі, Станіслаў}} [[Катэгорыя:Катэгорыі аўтараў]] kastyubdr9jghl6rq88kgnfaoo5y3cl Суд (1925, Вільня) 0 122644 284637 2026-05-05T15:31:08Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Суд | аўтар = Уладзіслаў Галубок | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Камэдыя | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Суд (Галубок)]]. }} <pages index="Суд (1925, Вільня).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэк...» 284637 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Суд | аўтар = Уладзіслаў Галубок | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Камэдыя | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Суд (Галубок)]]. }} <pages index="Суд (1925, Вільня).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Суд (1925, Вільня).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Суд (1925, Вільня).pdf" from="5" to="5" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Суд (1925, Вільня).pdf" from="7" to="34" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Суд (1925, Вільня).pdf" from="36" to="36" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Творы 1925 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] 96cbdxn5uclzig1sl9or5lx98e1to7t Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/7 104 122645 284641 2026-05-05T19:14:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{разьбіўка|АСОБЫ}}:</center> {|style="margin:auto" |{{gap|0.5em}}1. ||Бабка — — — — — — — — — — — ||60 ||год |- |{{gap|0.5em}}2. ||Фрося, яе ўнучка — — — — — — — ||18 ||{{gap|0.5em}}„ |- |{{gap|0.5em}}3. ||Яе маці{{gap|0.7em}}— — — — — — — — — — ||40 ||{{gap|0.5em}}„ |- |{{gap|0.5em}}4. ||Свацьця — — — — — — — — — — ||35 |...» 284641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{разьбіўка|АСОБЫ}}:</center> {|style="margin:auto" |{{gap|0.5em}}1. ||Бабка — — — — — — — — — — — ||60 ||год |- |{{gap|0.5em}}2. ||Фрося, яе ўнучка — — — — — — — ||18 ||{{gap|0.5em}}„ |- |{{gap|0.5em}}3. ||Яе маці{{gap|0.7em}}— — — — — — — — — — ||40 ||{{gap|0.5em}}„ |- |{{gap|0.5em}}4. ||Свацьця — — — — — — — — — — ||35 ||{{gap|0.5em}}„ |- |{{gap|0.5em}}5. ||Ігнат{{gap|0.7em}}— — — — — — — — — — — ||23 ||{{gap|0.5em}}„ |- |{{gap|0.5em}}6. ||Сьцяпан — — — — — — — — — — ||23 ||{{gap|0.5em}}„ |- |{{gap|0.5em}}7. ||Каваль Пётра — — — — — — — — ||25 ||{{gap|0.5em}}„ |- |{{gap|0.5em}}8. ||Агент вышуку — — — — — — — — ||30 ||{{gap|0.5em}}„ |- |{{gap|0.5em}}9. ||Грыбоўскі{{gap|0.5em}}— — — — — — — — — ||40 ||{{gap|0.5em}}„ |- |10. ||Губарэвіч{{gap|0.7em}}— — — — — — — — — ||50 ||{{gap|0.5em}}„ |- |colspan="4" |{{gap|1em}}Міліцыянэр (статысты), госьці, музыкі. |} {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> 647rf1r6162gjl9xbq7s5g73v87va1q Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/8 104 122646 284642 2026-05-05T19:29:00Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|ТЫПЫ І ХАРАКТАРЫСТЫКА}}</center> {{разьбіўка|Бабка}} — мяшчанская баба, сівая, вельмі рухавая.</br> {{разьбіўка|Фрося}} — звычайная мяшчанская дзяўчына.</br> {{разьбіўка|Маці}} — мяшчанская баба.</br> {{разьбіўка|Свацьця}} — хітрая баба, вельмі рухавая, востр...» 284642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|ТЫПЫ І ХАРАКТАРЫСТЫКА}}</center> {{разьбіўка|Бабка}} — мяшчанская баба, сівая, вельмі рухавая.</br> {{разьбіўка|Фрося}} — звычайная мяшчанская дзяўчына.</br> {{разьбіўка|Маці}} — мяшчанская баба.</br> {{разьбіўка|Свацьця}} — хітрая баба, вельмі рухавая, востраносая, рыжая. {|style="margin-left:-0.2em; margin-top:-0.9em; margin-bottom:-0.9em;" |{{разьбіўка|Ігнат}}</br>{{разьбіўка|Сьцяпан}}{{gap|0.5em}} | valign="middle" |[[File:Bracket left 4.png|4px]] | valign="middle" |Прыгожа апранутыя хлапцы-жулікі. |} {{разьбіўка|Каваль}} — вясковы хлапец, комуністы, апрануты бедна.</br> {{разьбіўка|Грыбоўскі}} — комічны тып, носіць жоўтую кашулю і камізэльку зьверху, з цьвёрдым капялюшам.</br> {{разьбіўка|Губарэвіч}} — таксама комічны тып мешчаніна, зусім лысы, бяззубы. <center>{{larger|{{разьбіўка|ДЭКОРАЦЫЯ}}}}</center> {{АРЦ|Мяшчанская кватэра праз усе акты, пасярэдзіне і па бакох дзьверы і адно акно, звычайная мэбля, столік з шуфлядай.}} {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> rchbhvrotwnwxtmg7kg8kjl80jjj0wg 284643 284642 2026-05-05T19:33:49Z RAleh111 4658 284643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|ТЫПЫ І ХАРАКТАРЫСТЫКА}}</center> <div style="margin-left:2em"> {{водступ|-2|em}}{{разьбіўка|Бабка}} — мяшчанская баба, сівая, вельмі рухавая.</br> {{водступ|-2|em}}{{разьбіўка|Фрося}} — звычайная мяшчанская дзяўчына.</br> {{водступ|-2|em}}{{разьбіўка|Маці}} — мяшчанская баба.</br> {{водступ|-2|em}}{{разьбіўка|Свацьця}} — хітрая баба, вельмі рухавая, востраносая, рыжая. {|style="margin-left:-2.2em; margin-top:-0.9em; margin-bottom:-0.9em;" |{{разьбіўка|Ігнат}}</br>{{разьбіўка|Сьцяпан}}{{gap|0.5em}} | valign="middle" |[[File:Bracket left 4.png|4px]] | valign="middle" |Прыгожа апранутыя хлапцы-жулікі. |} {{водступ|-2|em}}{{разьбіўка|Каваль}} — вясковы хлапец, комуністы, апрануты бедна.</br> {{водступ|-2|em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}} — комічны тып, носіць жоўтую кашулю і камізэльку зьверху, з цьвёрдым капялюшам.</br> {{водступ|-2|em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}} — таксама комічны тып мешчаніна, зусім лысы, бяззубы. </div> <center>{{larger|{{разьбіўка|ДЭКОРАЦЫЯ}}}}</center> {{АРЦ|Мяшчанская кватэра праз усе акты, пасярэдзіне і па бакох дзьверы і адно акно, звычайная мэбля, столік з шуфлядай.}} {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}<noinclude></noinclude> ebovqftwthtaziwwehb0umlfhekwr16 Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/9 104 122647 284644 2026-05-05T19:44:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|{{разьбіўка|АКТ ПЕРШЫ}}}}</center> {{АРЦ|{{fine|На сцэне {{разьбіўка|Фрося}}, — падмятае падлогу. Гадзіньнік 6‘е 6.}}}} {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Шэсьць, шэсьць, шэсьць. Зараз ля акна будзе бегчы мой каваль, закураны, замурзаны. Ах, хоць бы хутчэй!.. Як я занудзі...» 284644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|АКТ ПЕРШЫ}}}}</center> {{АРЦ|{{fine|На сцэне {{разьбіўка|Фрося}}, — падмятае падлогу. Гадзіньнік 6‘е 6.}}}} {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Шэсьць, шэсьць, шэсьць. Зараз ля акна будзе бегчы мой каваль, закураны, замурзаны. Ах, хоць бы хутчэй!.. Як я занудзілася. <center>''Уваходзіць маці.</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ты з кім, Фросечка?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. З кавалём, мамачка, з кавалём.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ды яго-ж тут няма.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Яно-ж пэўна няма, але я так яго люблю, што мне здаецца, быццам ён тут.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Радуюся гэтаму, дзеткі, радуюся, добры ён хлапец, з ім будзеш жыць, што казачку чароўную слухаць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Рэч вядомая, што буду; праз месяц вясельле.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А месяц ня век, пройдзе і не агледзішся.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|гледзячы ў акно}}). Ідзе, ідзе. Пётрачка мой ідзе!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ну, вось і добра, пераймі яго, прыгалуб пасьля цяжкай працы.</br><noinclude></noinclude> 5jve1foolofku779o88wzhl4vly89hb Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/10 104 122648 284645 2026-05-05T19:52:33Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Што пераймі? Што прыгалуб? Я проста праз акно вазьму ды і пацалую.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А ці можна, Фрося, да шлюбу цалаваць хлапца?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|фыркнула}}). Што вы, мамачка. Такое глупства цяпер можна.</br> {...» 284645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Што пераймі? Што прыгалуб? Я проста праз акно вазьму ды і пацалую.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А ці можна, Фрося, да шлюбу цалаваць хлапца?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|фыркнула}}). Што вы, мамачка. Такое глупства цяпер можна.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Гэта цяпер, а ў наш век, бывала, хлапец дзеўку сягоньня пацалуе, заўтра просіць у бацькоў згоды — жаніцца павінен.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Гэта было раней, а цяпер многа не гавораць, цалуй колькі хочаш і з бацькамі не гавары.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Эх, моладзь, моладзь, розаг вам трэба, розаг?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ня вучэце, мамачка, нас, цяпер мы вас навучым.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ну і ветрагон ты… У каго толькі ўдалася?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Па бабцы пайшла, вось як.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Вось добра, што ўспомніла: ці бабка яшчэ не вярнулася?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Як бачыце, няма.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Звар‘яцела баба на старасьці, звар‘яцела, нехта наплёў ёй аб вайне, яна бах, — дом прадала.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. І добра зрабіла. На ліха ёй дом, — прыдзе сюды кітаянец з англічанкай, газамі задушаць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Якая англічанка? Які кітаянец?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А такія, што за сінім морам жывуць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Хто гэта сюды пойдзе, каму гэта ня шкода галавы, з бальшавікамі ваяваць — усёроўна, што супроць ветру ісьці — паб‘юць ушчэнт.</br><noinclude></noinclude> 4puptspn6uxxz1qt1vzf8hgt3i8jiqn Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/11 104 122649 284646 2026-05-05T19:58:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ды што нам разьбіраць хто каго паб‘е. Я хачу жыць, хачу гуляць, нічога не рабіць: ня век сядзець мне з вамі і бачыць толькі праз акно стары хлеў і агарод.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. І што-ж ты думаеш рабіць?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрос...» 284646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ды што нам разьбіраць хто каго паб‘е. Я хачу жыць, хачу гуляць, нічога не рабіць: ня век сядзець мне з вамі і бачыць толькі праз акно стары хлеў і агарод.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. І што-ж ты думаеш рабіць?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А вось што, вазьму ад бабкі пасаг, пайду за Пётру замуж, пакінем гэта абрыдлае мястэчка і гайда ў сьвет.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А ці ўпэўнена ты, што Пётра чалавек разважны, пабяжыць за табой, каб гуляць і нічога не рабіць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Нічагутка, націсну — пабяжыць…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Мне здаецца, ты памыляешся. Ён чалавек разумны, цьвёрдай волі — комуністы.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|дражнячы}}). Комуністы, комуністы, ня ведаеш, мамка, маўчы!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Глупства пляцеш, дзяўчына.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А не захоча Пётра, такой бяды, мала ёсьць, ой, ой!..</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ды чаму няма, ёсьць сьвістуноў, многа ёсьць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Абы добра сьвістаў — будзем неяк слухаць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А ты, Фросечка, кінь пра сьвістуноў думаць, а трымайся каваля, ён працавіты і сумленны, ня слухай дурных баб.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ды што мне вашы бабы, у мяне свой розум ёсьць. ({{smaller|Да акна}}). Ну, мамка, вылазь, Пётра на парозе, ты нам перашкода, вылазь.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ну і ветрагон, ну і малатарня! ({{smaller|Пайшла}}).</br><noinclude></noinclude> birz66o0k7kiw9ma6k8tazigjccumoj Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/12 104 122650 284647 2026-05-05T20:05:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|да акна}}). Ну, ну, хутчэй, хутчэй, ідзі ў хату, у хату, я хачу на цябе глянуць замурзанага. Звар‘яцею, дальбог звар‘яцею. Улюбілася ў хлапца і ня ведаю, што чыню. <center>''Уваходзіць каваль (відаць што з працы).</center> {{gap|1em}}{{разьбіў...» 284647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|да акна}}). Ну, ну, хутчэй, хутчэй, ідзі ў хату, у хату, я хачу на цябе глянуць замурзанага. Звар‘яцею, дальбог звар‘яцею. Улюбілася ў хлапца і ня ведаю, што чыню. <center>''Уваходзіць каваль (відаць што з працы).</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну, вось і я.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Бачу, бачу, мой любы.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Толькі адарваўся ад працы, рукі не пасьпеў памыць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. І ня трэба, я цябе хачу любіць вось гэтакага, у сажы, у мазалёх!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Згода!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А пасьля, як толькі мы пажэнімся, ты пакінеш кузьню?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І што?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. І будзеш са мною тут.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А жыць з чаго будзем?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. На бабчыны грошы.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ты што, жартуеш, каб я рабочы, ды на гэткі спосаб, о не!.. так ня можна, ты ведаеш — ёсьць такі закон, хто не працуе, той ня есьць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Нашто працаваць? Яна прадала хату, грошай прынясе мех, пасаг будзе во!..</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Пасагу мне ня трэба, вось мой пасаг. ({{smaller|Паказвае на рукі}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Значыць кузьню не пакінеш?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Значыць не пакіну.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Дзіўлюся, як табе падабаецца кавальскі хлеб?</br><noinclude></noinclude> r8akbpcn5ngcubgezj312jr5cgc9p48 Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/13 104 122651 284648 2026-05-05T20:07:03Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 284648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль. Падабаецца, яшчэ і як! Мне здаецца, калі я кую гарачае жалеза, я кую долю працоўных!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося. Ах ты, лантух з вуглём! (Цалуе).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль. Ах ты, іскрачка яскравая!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося. Вось, каб пабачыла мама, отож бы за- дала мне чосу!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль. А за што?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося. Яна-ж мне забараніла да шлюбу цала- вацца з табой.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль. І добра робіць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося. А я не паслухаю і буду.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль. З кім?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося. Вось з кім! (Пацалавала).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль. Ах ты, мая сакатуха, як дорага мне Усё гэта!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося. А ты мне даражэй усяго на сьвеце!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль. Радуюся гэтаму!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося. Ну скажы, ці многа было працы? Як дзень прайшоў?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль. Дзень прайшоў уміг, а працы заўжды многа; адны калёсы ладзяць, другія лемяшы, пад- ковы коням падбіваюць, а я з кавадлаю ваюю- бах ды бах, дым, агонь. (Фрося адышла да акна).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося. Ой, якая нудная размова-дым, агонь, калёсы, лемяшы... (глядзіць у акно).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль. А ты слухай і шануй мазоль рабочых рук.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося. Ой, ой, ой, які прыгожы хлапец ля акна пайшоў, блішчыць, як золата, глянь, глянь!..</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|<noinclude></noinclude> l6gakloqqmvh6qjrtx1pvyy2t65a64l 284649 284648 2026-05-06T05:59:32Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 284649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Падабаецца, яшчэ і як! Мне здаецца, калі я кую гарачае жалеза, я кую долю працоўных!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ах ты, лантух з вуглём! ({{|Цалуе}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ах ты, іскрачка яскравая!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Вось, каб пабачыла мама, ото-ж бы задала мне чосу!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А за што?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Яна-ж мне забараніла да шлюбу цалавацца з табой.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І добра робіць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А я не паслухаю і буду.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. З кім?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Вось з кім! ({{|Пацалавала}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ах ты, мая сакатуха, як дорага мне ўсё гэта!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А ты мне даражэй усяго на сьвеце!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Радуюся гэтаму!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ну скажы, ці многа было працы? Як дзень прайшоў?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Дзень прайшоў уміг, а працы заўжды многа; адны калёсы ладзяць, другія — лемяшы, падковы коням падбіваюць, а я з кавадлаю ваюю — бах ды бах, дым, агонь. ({{|Фрося адышла да акна}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ой, якая нудная размова — дым, агонь, калёсы, лемяшы… ({{|глядзіць у акно}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А ты слухай і шануй мазоль рабочых рук.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ой, ой, ой, які прыгожы хлапец ля акна пайшоў, блішчыць, як золата, глянь, глянь!..</br><noinclude></noinclude> n5bc53lodc32yecs6d2dwij0stox7jy 284650 284649 2026-05-06T06:01:03Z RAleh111 4658 284650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Падабаецца, яшчэ і як! Мне здаецца, калі я кую гарачае жалеза, я кую долю працоўных!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ах ты, лантух з вуглём! ({{smaller|Цалуе}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ах ты, іскрачка яскравая!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Вось, каб пабачыла мама, ото-ж бы задала мне чосу!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А за што?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Яна-ж мне забараніла да шлюбу цалавацца з табой.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І добра робіць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А я не паслухаю і буду.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. З кім?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Вось з кім! ({{smaller|Пацалавала}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ах ты, мая сакатуха, як дорага мне ўсё гэта!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А ты мне даражэй усяго на сьвеце!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Радуюся гэтаму!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ну скажы, ці многа было працы? Як дзень прайшоў?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Дзень прайшоў уміг, а працы заўжды многа; адны калёсы ладзяць, другія — лемяшы, падковы коням падбіваюць, а я з кавадлаю ваюю — бах ды бах, дым, агонь. ({{smaller|Фрося адышла да акна}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ой, якая нудная размова — дым, агонь, калёсы, лемяшы… ({{smaller|глядзіць у акно}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А ты слухай і шануй мазоль рабочых рук.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ой, ой, ой, які прыгожы хлапец ля акна пайшоў, блішчыць, як золата, глянь, глянь!..</br><noinclude></noinclude> gcc96odp75y3ezqf8yj5tccfghmienb Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/14 104 122652 284651 2026-05-06T06:09:39Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну што-ж, калі блішчыць, глядзі сабе. ({{smaller|Адвярнуўся}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ах, які-ж ён прыгожы! Глянь! Глянь! Не такі, як ты.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І ня сорам табе ў вочы кпіць? Тут і казаць ня трэба — я ня бліскучы...» 284651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну што-ж, калі блішчыць, глядзі сабе. ({{smaller|Адвярнуўся}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ах, які-ж ён прыгожы! Глянь! Глянь! Не такі, як ты.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І ня сорам табе ў вочы кпіць? Тут і казаць ня трэба — я ня бліскучы і ня прыгожы.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Даруй, мой родны, я пажартавала. Ты-ж маё шчасьце, ты-ж мая радасьць, і ня бліскучы, і ня прыгожы. Ну што, цяпер здаволен?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ды я не спалохаўся, ведаю добра, што праз месяц ты будзеш маёй.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Я цяпер твая, глядзі на мяне колькі хочаш, цалуй колькі хочаш, і… толькі, а праз месяц запішы мяне на сваю фамілію.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Згода.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Але-ж памятай, ты павінен даць мне волю, каб магла я жыць у горадзе, быць апранутай па модзе, а ты — пакінуць кузьню.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І наняцца ў балаголы?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Не ў балаголы, а ў камісары. Зрабіцца начальнікам, сесьці ў скураное крэсла, скураны портфель, сядзець, курыць, і нічога не рабіць!..</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. О не, мая радасьць! Усё гэта не па мне; камісарам я ня буду, кавалём застануся.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ну, тады я пакіну цябе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Дзіўны ты чалавек, якога нельга зразумець, — раз так — раз гэтак.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Я не магу зразумець цябе, капаешся ты век у іржавым жалезе, і нейкую асалоду смакуеш у ім.</br><noinclude></noinclude> tfgqmc4q7dml5vsj5ozm68msvfl5tbm Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/15 104 122653 284652 2026-05-06T06:17:28Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Так, гэта мая асалода, бо я рабочы. Праца — мой гонар, а пакінуць працу і сесьці, як хочаш ты, злажыўшы рукі, гэта выбачай. Я працую ў кузьні, працую над сабой, хачу і цябе выцягнуць з гэтага мяшчанскага балота і накіраваць на іншы...» 284652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Так, гэта мая асалода, бо я рабочы. Праца — мой гонар, а пакінуць працу і сесьці, як хочаш ты, злажыўшы рукі, гэта выбачай. Я працую ў кузьні, працую над сабой, хачу і цябе выцягнуць з гэтага мяшчанскага балота і накіраваць на іншы шлях.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. І вось я ўзыйду на новы шлях, з жалезным лемяшом у руках, а побач — ты з доўгай жалезнай качаргой, ха, ха, ха!…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Які дрэнны жарт.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Маўчу, маўчу, маўчу. Прашу прабачэньня. ({{smaller|Цалуе}}). Ня верыш? ({{smaller|Цалуе}}). Ня верыш? Ну, дык і ня трэба. ({{smaller|Насупілася}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну вось і надзьмулася.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Але, надзьмулася.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І за што?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А так, ні за што.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну, дык што-ж цяпер рабіць?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А нічога не рабіць, ідзі зараз да папа, і скажы: што адна шалёная дзяўчына, якая завецца Фрося, хоча пайсьці замуж, і больш нічога.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Да папа я не пайду, а ў загс напэўна.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. У загс?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Так, у загс.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ну, тут я ведаю, я з табой пайду куды хочаш, а бабка тут паставіць кол; ты-ж сам ведаеш, яна хоча, каб з папом ды ў царкве, па старому. ({{smaller|Адыходзіць да вакна}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А мы бабкі не паслухаем, ды зробім па-новаму.</br><noinclude></noinclude> axn9zv2bukqpnc3r0c6kpj3cl1mlwch Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/16 104 122654 284653 2026-05-06T06:25:07Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}, ({{smaller|Стоячы пры акне}}). Ах, ён зноў ідзе… а там другі, трэці, глянь, глянь, што за роскаш!..</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну, дык чаго-ж, падабаецца — бяжы!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Нашто бегчы, пальцам кіну — самі прыдуць!</br> {{gap|1...» 284653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}, ({{smaller|Стоячы пры акне}}). Ах, ён зноў ідзе… а там другі, трэці, глянь, глянь, што за роскаш!..</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну, дык чаго-ж, падабаецца — бяжы!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Нашто бегчы, пальцам кіну — самі прыдуць!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Вецер ты, і толькі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ага, спалохаўся, а вось вазьму, дый выйду за якога франта.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. За жанатага?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Як так?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А так, цяпер куды ні кінь, усё ў жанатага пападзеш.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Будзе для мяне і нежанатага.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Глядзі, каб не апяклася.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Будзе, будзе, хоць ты і кажаш, што цяпер усе жанатыя, але гэта няпраўда, адзін застаўся.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Нябось, той бліскучы.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. І ня бліскучы, а так сабе, вось гэтакі. ({{|Пацалавала}}.)</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Як лоўка ты ўмееш зубы маляваць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. У гэтым-жа наша здольнасьць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну, вось што, Фрося, на гэтай здольнасьці далёка не паедзеш. Прыходзь сягоньня да мяне, пачну цябе знаёміць з ведамі навукі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Якое навукі?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ды патроху аб усім, — газэты пачытаю, растлумачу, навучу цябе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Згода. Калі прыйсьці?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Як сонца сядзе ў садкох.</br><noinclude></noinclude> 7iw3m8abnlau35xa5mb0vcaq9yrj12a 284654 284653 2026-05-06T06:25:36Z RAleh111 4658 284654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}, ({{smaller|Стоячы пры акне}}). Ах, ён зноў ідзе… а там другі, трэці, глянь, глянь, што за роскаш!..</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну, дык чаго-ж, падабаецца — бяжы!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Нашто бегчы, пальцам кіну — самі прыдуць!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Вецер ты, і толькі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ага, спалохаўся, а вось вазьму, дый выйду за якога франта.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. За жанатага?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Як так?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А так, цяпер куды ні кінь, усё ў жанатага пападзеш.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Будзе для мяне і нежанатага.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Глядзі, каб не апяклася.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Будзе, будзе, хоць ты і кажаш, што цяпер усе жанатыя, але гэта няпраўда, адзін застаўся.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Нябось, той бліскучы.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. І ня бліскучы, а так сабе, вось гэтакі. ({{smaller|Пацалавала}}.)</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Як лоўка ты ўмееш зубы маляваць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. У гэтым-жа наша здольнасьць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну, вось што, Фрося, на гэтай здольнасьці далёка не паедзеш. Прыходзь сягоньня да мяне, пачну цябе знаёміць з ведамі навукі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Якое навукі?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ды патроху аб усім, — газэты пачытаю, растлумачу, навучу цябе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Згода. Калі прыйсьці?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Як сонца сядзе ў садкох.</br><noinclude></noinclude> dymj6tlb26mzxnmzldtdsm8z151c4z1 Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/17 104 122655 284655 2026-05-06T06:34:46Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Буду. ({{smaller|Чутны за дзьвярыма галасы}}). Бабка ідзе. Пойдзем, брат, сюдой. Ну, хутчэй, кавальскі мех. ({{smaller|Пайшлі ў бакоўку.}}) <center>''Уваходзіць бабка і свацьця.</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. ({{smaller|Адчыніўшы дзьверы, упускае бабк...» 284655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Буду. ({{smaller|Чутны за дзьвярыма галасы}}). Бабка ідзе. Пойдзем, брат, сюдой. Ну, хутчэй, кавальскі мех. ({{smaller|Пайшлі ў бакоўку.}}) <center>''Уваходзіць бабка і свацьця.</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. ({{smaller|Адчыніўшы дзьверы, упускае бабку}}). Калі ласка, родненькая, калі ласка, прыказка не здарам кажа, грошыкам і месца пашана.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. ({{smaller|Кінуўшы мяшок з грашыма на стол}}). Ох, як у баку закалола. Каб яму гэтак цяжка было жыць, як мне цяжка было цягнуць. І трэба-ж, напёр гэтулькі медзякоў, каб з яго дух выперла.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Цар меў золата, а бальшавікі медзь!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Не галёкай так, яшчэ пачуюць ды пасадзяць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. І то праўда, лепш маўчаць. Яны-ж ня любяць грошы ды людзей багатых.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ім па сэрцу, калі-б грошы здаў у банк.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Банк? Што вы, панічка, як можна, які банк, ні сягоньня-заўтра ўзьнімецца з кітайцамі вайна, што тады?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. І я кажу, тады шукай у полі ветра.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А там націсьне англічанка, усё сатруць на порах.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Вайны то я баюся, асабліва англічанкі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Англічанка што, глупства, вось кітайцы, калі шугнуць…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А іх-жа многа.</br><noinclude></noinclude> 64ykykpv3cwymkyzpcvx7sd1zktvkxh Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/18 104 122656 284656 2026-05-06T06:42:32Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Як мурашак, — жоўтыя, худыя, нібы ваўкі галодныя.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ой не кажы, баюся. <center>''Уваходзіць маці.</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ну што, мамачка, атрымалі грошы?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Хіба сьлепа, ня бач...» 284656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Як мурашак, — жоўтыя, худыя, нібы ваўкі галодныя.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ой не кажы, баюся. <center>''Уваходзіць маці.</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ну што, мамачка, атрымалі грошы?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Хіба сьлепа, ня бачыш, атрымала.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Выплацілі усе, на зэкс?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Напёрлі медзі, серабра…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. І чырвончыкі ёсьць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. І дзе іх цяпер дзець, хоць-бы ня ўкралі?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. У цябе пытацца ня буду!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. І я кажу, абы былі, а месца будзе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Так то яно так, але боязна.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну, годзе стагнаць, не наганяй сырасьці.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Цяпер бы толькі падлічыць, ды ў парадачак паскладаць, няхай адпачываюць з богам.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Трымаць у хаце?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А няўжо-ж у банк!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ведама ў банк.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну, гэта справа не твая, куды захачу, туды і пакладу.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Аддаць у банк — усёроўна, што на вуліцу.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. І я кажу, прыдзе галодны кітаянец, шухне газу — будзе табе банк!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ды кіньце глупства плесьці. Хто сюды пойдзе? Каму трэба гузак на галаву?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я ведаю каму. Папытай у свацьці.</br><noinclude></noinclude> 54cso42bvihdtp219rf9te5haxc2k4x Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/19 104 122657 284657 2026-05-06T07:01:03Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Праўда, панічка, праўда, кітай ужо ідзе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Адкуль вам ведама?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Мне? Вы хіба жартуеце! Пачытайце сьвятое пісаньне, што яно кажа?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Нічога яно ня кажа....» 284657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Праўда, панічка, праўда, кітай ужо ідзе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Адкуль вам ведама?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Мне? Вы хіба жартуеце! Пачытайце сьвятое пісаньне, што яно кажа?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Нічога яно ня кажа. Брэша!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Во, каб табе язык адубеў, чулі?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Сьвятое пісаньне кажа: — і како оплетецца стальнымі шнурамі, земля і стадо ўцерахом свайго пастыра, — цара, значыцца.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А цара-ж няма.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. І тады прыйдохам із-за мора сіняга Кітай, а за ім па ветры прыляціць англічанка, паддадуць веліе зело газу сьмердзючага і ўмертвяхом весь род чалавечы. Во! ({{smaller|Бабка перажагналася}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. ({{smaller|Да свацьці}}). А ты нябось застанешся, цябе ніякі газ ня пройме. Тьфу. ({{smaller|Пашла}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. ({{smaller|Усьлед}}). Ой, які-ж вы адсталы алімэнт.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. ({{smaller|Усьлед}}). {{абмылка|Слухаў|Слухай}}, баба, прыкусі язык.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Яна ня верыць, ёй трэба нейкіх довадаў! Каму ня ведама, што англічанка з намі біцца хоча, а нашы камісары па рылу кулаком далі, а тут Кітай на дапамогу вылез, замасьцілі і яму.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Няўжо далі?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ды яшчэ як!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Як-жа гэта ім дало спаткацца: дзе англічанка, а дзе мы?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ды па тэлефону, значыцца, адзін другога і аблажылі!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Па тэлефону біліся?</br><noinclude></noinclude> fzqlhpswdowdwxxi0aai4eos8b15946 Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/20 104 122658 284658 2026-05-06T07:06:22Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А што-ж тут дзіўнага, цяпер гэткі век — тут гаворыш, заграніцай чуваць — па радыю, значыцца.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дзіва і толькі!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. У іх гэтак, калі захочуць адзін другога павіншаваць, зараз п...» 284658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А што-ж тут дзіўнага, цяпер гэткі век — тут гаворыш, заграніцай чуваць — па радыю, значыцца.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дзіва і толькі!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. У іх гэтак, калі захочуць адзін другога павіншаваць, зараз па тэлефону — круць, круць гэтак ды так, каб цябе пакруціла.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Усё кажа за вайну, чуе маё сэрца, вайна будзе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Будзе, панічка, будзе, бо як на безгалоўе моладзь бяз памяці жэніцца, у царкве чарга стаіць, поп не ўпраўляецца крыжам махаць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гэта, галубачка, прыкмета.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А ведама, прыкмета. Дый людзі старыя кажуць, дзеці родзяцца — вайна будзе, а цяпер дзеці, як з меху сыплюцца, што ні дзень коп з восем, а паміраць — не паміраюць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Усё кажа, што вайна будзе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А як-жа, панічка, з Фросей мысьлеце, няўжо на марынад дзяўчыну захаваеце?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Чаму на марынад, у яе-ж каваль прыгожы ёсьць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Каваль? Ха, ха, ха!.. Панічка, ці-ж каваль чалавек?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А чым ён дрэнны?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Пры гэтакім багацьці ды каваль, фэ!.: Не каваль павінен быць зяцем, а туз — во!..</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Адкуль тыя тузы?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Як-та адкуль? А я не раздабуду жаніха? Якая-ж я свацьця? Нашто-ж тады жыць? Мой<noinclude></noinclude> i2fr5yvegnisl60df6hho1621fo8zlc Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/9 104 122659 284659 2026-05-06T07:09:07Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Разрадка|{{перанос-канец|п=пропа|к=ганды}} „адзінага беларускага нацыянальнага фронту“}}. {{Водступ|2|em}}Гэтым самым фашызм і нацыянал-фашызм імкнецца ўтрымаць працоўныя масы ад рэволюцыйнага шляху і трымаць іх у сваім паслухмянстве. З другога боку, фаш...» 284659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{Разрадка|{{перанос-канец|п=пропа|к=ганды}} „адзінага беларускага нацыянальнага фронту“}}. {{Водступ|2|em}}Гэтым самым фашызм і нацыянал-фашызм імкнецца ўтрымаць працоўныя масы ад рэволюцыйнага шляху і трымаць іх у сваім паслухмянстве. З другога боку, фашызм жадае бачыць {{Разрадка|адзінае польскае школьніцтва, монопольнае яго права выхаваньня беларускіх дзяцей у духу поўнай пакоры да белага арла, фашысцкай дзяржавы і злобнай нянавісьці да БССР}}. {{Водступ|2|em}}Фашысцкія пісакі са „Слова“ ўжо адкрыта кажуць гэта, выконваючы заветы пана Голувка. {{Водступ|2|em}}„Што датычыцца да беларусаў, дык з чыстым сумленьнем і поўнай праўдай можам сьцьвердзіць, што {{Разрадка|беларускія масы ня маюць патрэбы ў беларускім школьніцтве, а асабліва ў сярэднім}}“ („Слова“ 1 ліпня 1932&nbsp;г.). {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Ня даць аніводнай беларускай школы}}! — так, заяўляюць гэтыя фашысцкія кіраўнікі на Заходняй Беларусі, бо ў праціўным выпадку „{{Разрадка|Цывілізацыйны ўзровень краю зьнізіўся-б і адпорнасьць яго на расійскія ўплывы аслабла-б... Рэч натуральна, што беларусінізм на нашых Усходніх землях лёгка становіцца памостам да бальшавізму}}“. {{Водступ|2|em}}Вось вывады і апраўданьне тэмпаў полёнізацыі. Яны вітаюць разгром беларускага школьніцтва, вітаюць новы паход адкрытай полёнізацыі. „Ліквідацыю настаўніцкай беларускай сэмінарыі ўважаем за дадатняе зьявішча“, а „проект прылучэньня беларускай гімназіі ў Вільні да аднэй э найлепшых польскіх Віленскіх гімназій трэба павітаць з вялікай радасьцю“. {{Водступ|2|em}}Затым, яны патрабуюць, вярней сказаць, пацьвярджаюць тое, што ўжо праводзіцца дэкрэтам прэзыдэнта, каб з боку нацыянальных меншасьцяў у вышэйшыя школы маглі-б толькі пападаць (як гэта робіцца ў Швэйцарыі...) „сыны настаўнікаў, чыноўнікаў і заможнейшай буржуазіі“ (арт. Студніцкага, „Слова“ 1/VII-1932&nbsp;г.), а іншым пластам і клясам туды доступ закрыць. {{Водступ|2|em}}Вось чаму мы зьяўляемся зараз сьведкамі новага полёнізатарскага паходу польскага фашызму на ўсё тое, што здабылі сваёй рэволюцыйнай барацьбой працоўныя ЗБ: {{Разрадка|ліквідацыя апошніх прыватных беларускіх гімназій, разгром беларускага школьніцтва і культурна-асьветнай організацыі — ТШБ, якое бескомпромісна змагалася супроць полёнізацыі, за мову і беларускую школу}}. {{ц|'''Польскі ўрад забараняе кірыліцу („гражданку“)'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Фашызм мобілізаваў усе магчымыя свае сілы, увесь {{Абмылка|дляржаўны|дзяржаўны}} апарат, польска-окупанцкія культурна-грамадзкія організацыі, клер і організацыі беларускіх нацыянал-фашыстаў для полёнізацыі.<noinclude></noinclude> 93l8dgnlsor3gdetgcvuqhaypna6wle Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/10 104 122660 284661 2026-05-06T07:41:04Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}У гэтых мэтах урад скарыстоўвае ня толькі польска-беларускія (дзьвюхмоўныя) школы, дзе настаўнікі палякі, але і яшчэ існуючыя беларускія, выбіраючы для гэтага шлях {{Разрадка|прымусовага}} ўвядзеньня лацінскага шрыфту. {{Водступ|2|em}}Па зага...» 284661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}У гэтых мэтах урад скарыстоўвае ня толькі польска-беларускія (дзьвюхмоўныя) школы, дзе настаўнікі палякі, але і яшчэ існуючыя беларускія, выбіраючы для гэтага шлях {{Разрадка|прымусовага}} ўвядзеньня лацінскага шрыфту. {{Водступ|2|em}}Па загаду міністэрства фашысцкай асьветы ў 1929/30 годзе ў беларускіх і польска-беларускіх школах, якіх окупанты не змаглі яшчэ разграміць, было часова дазволена навучаньне беларускай мове {{Разрадка|толькі лацінкай}}. Дзеля гэтага быў выпушчаны лаціна-польскі лемантар Ст.&nbsp;Любіч-Маеўскага. Забаронена ўжываць іншыя падручнікі, г.&nbsp;зн. фактычная ліквідацыя ўсіх існуючых беларускіх падручнікаў, друкаваных кірыліцай. {{Водступ|2|em}}Окупанты-полёнізатары добра бачылі, што на ЗБ усе існуючыя яшчэ беларускія школы, культурна-асьветныя організацыі карысталіся амаль выключна кірыліцай і таму такое мерапрыемства балюча ўдарыць па беларускай мове і расчысьціць шырэйшы шлях да апалячваньня. {{Водступ|2|em}}А што прадстаўляе сабой лемантар Любіч-Маеўскага? {{Водступ|2|em}}Гэты „лемантар“ напісаны ня простай лацінкай, а польскімі літарамі. Напрыклад, замест лацінскага č ужываецца cz, s — sz і&nbsp;г.&nbsp;д. {{Водступ|2|em}}Самы зьмест ва ўяўленьнях, вобразах і малюнках прасякнуты польска-фашысцкім „духам“ „замілаваньня“ да Польшчы. З самой беларускай мовы праводзіцца зьдзек і насьмешка. {{Водступ|2|em}}Полёнізатары, выпускаючы гэты польска-лацінскі лемантар, мелі на мэце скасаваць усё навуковае і кніжнае багацьце, якое маецца на кірыліцы, адвучыць беларусаў чытаць кірыліцай, а гэтым самым пазбавіць магчымасьці хутчэйшага клясавага ўсьведамленьня адсталых пластоў працоўных мас, бо амаль уся нацыянальна-вызваленчая прэса, рэволюцыйныя кніжкі друкаваліся кірыліцай. Затым фашызм меў на ўвазе адарваць працоўных Заходняй Беларусі ад братэрскай сувязі рабочых і сялян Савецкай Беларусі, ад рэволюцыянізуючага фактару пераможнага соцыялістычнага будаўніцтва, нацыянальнага і культурнага росквіту ў БССР. {{Водступ|2|em}}І калі віленскі куратар склікаў беларускіх нацыянал-фашыстаў і запрапанаваў ім згадзіцца з увядзеньнем лацінкі замест кірыліцы, дык яны не адважыліся адкрыта згадзіцца, каб не папасьці перад масамі ў нялоўкае становішча. Яны не згаджаліся не таму, што гэта акт полёнізацыі, які адрывае ад братэрскай сувязі з Савецкай Беларусьсю, а толькі таргаваліся, кажучы, што сам зьмест лемантару Любіч-Маеўскага заключаў у сабе польскі-шляхецкі „дух“ а ня „дух“ беларускі (вядома буржуазны). {{Водступ|2|em}}Вось толькі на чым уперліся паны Луцкевічы, прама заявіўшы тады, што яны ня супроць „эўропеізацыі“, г.&nbsp;зн. полёнізацыі. {{Водступ|2|em}}Фактычная забарона „кірыліцы“ адкрывае новае поле дзейнасьці для беларускіх нацыянал-фашыстаў у выкананьні загадаў окупантаў.<noinclude></noinclude> ipgwjqs29mzdm9c0lspma6z4b24ge9r 284662 284661 2026-05-06T07:41:36Z Gabix 3485 284662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}У гэтых мэтах урад скарыстоўвае ня толькі польска-беларускія (дзьвюхмоўныя) школы, дзе настаўнікі палякі, але і яшчэ існуючыя беларускія, выбіраючы для гэтага шлях {{Разрадка|прымусовага}} ўвядзеньня лацінскага шрыфту. {{Водступ|2|em}}Па загаду міністэрства фашысцкай асьветы ў 1929/30 годзе ў беларускіх і польска-беларускіх школах, якіх окупанты не змаглі яшчэ разграміць, было часова дазволена навучаньне беларускай мове {{Разрадка|толькі лацінкай}}. Дзеля гэтага быў выпушчаны лаціна-польскі лемантар Ст.&nbsp;Любіч-Маеўскага. Забаронена ўжываць іншыя падручнікі, г.&nbsp;зн. фактычная ліквідацыя ўсіх існуючых беларускіх падручнікаў, друкаваных кірыліцай. {{Водступ|2|em}}Окупанты-полёнізатары добра бачылі, што на ЗБ усе існуючыя яшчэ беларускія школы, культурна-асьветныя організацыі карысталіся амаль выключна кірыліцай і таму такое мерапрыемства балюча ўдарыць па беларускай мове і расчысьціць шырэйшы шлях да апалячваньня. {{Водступ|2|em}}А што прадстаўляе сабой лемантар Любіч-Маеўскага? {{Водступ|2|em}}Гэты „лемантар“ напісаны ня простай лацінкай, а польскімі літарамі. Напрыклад, замест лацінскага č ужываецца cz, š — sz і&nbsp;г.&nbsp;д. {{Водступ|2|em}}Самы зьмест ва ўяўленьнях, вобразах і малюнках прасякнуты польска-фашысцкім „духам“ „замілаваньня“ да Польшчы. З самой беларускай мовы праводзіцца зьдзек і насьмешка. {{Водступ|2|em}}Полёнізатары, выпускаючы гэты польска-лацінскі лемантар, мелі на мэце скасаваць усё навуковае і кніжнае багацьце, якое маецца на кірыліцы, адвучыць беларусаў чытаць кірыліцай, а гэтым самым пазбавіць магчымасьці хутчэйшага клясавага ўсьведамленьня адсталых пластоў працоўных мас, бо амаль уся нацыянальна-вызваленчая прэса, рэволюцыйныя кніжкі друкаваліся кірыліцай. Затым фашызм меў на ўвазе адарваць працоўных Заходняй Беларусі ад братэрскай сувязі рабочых і сялян Савецкай Беларусі, ад рэволюцыянізуючага фактару пераможнага соцыялістычнага будаўніцтва, нацыянальнага і культурнага росквіту ў БССР. {{Водступ|2|em}}І калі віленскі куратар склікаў беларускіх нацыянал-фашыстаў і запрапанаваў ім згадзіцца з увядзеньнем лацінкі замест кірыліцы, дык яны не адважыліся адкрыта згадзіцца, каб не папасьці перад масамі ў нялоўкае становішча. Яны не згаджаліся не таму, што гэта акт полёнізацыі, які адрывае ад братэрскай сувязі з Савецкай Беларусьсю, а толькі таргаваліся, кажучы, што сам зьмест лемантару Любіч-Маеўскага заключаў у сабе польскі-шляхецкі „дух“ а ня „дух“ беларускі (вядома буржуазны). {{Водступ|2|em}}Вось толькі на чым уперліся паны Луцкевічы, прама заявіўшы тады, што яны ня супроць „эўропеізацыі“, г.&nbsp;зн. полёнізацыі. {{Водступ|2|em}}Фактычная забарона „кірыліцы“ адкрывае новае поле дзейнасьці для беларускіх нацыянал-фашыстаў у выкананьні загадаў окупантаў.<noinclude></noinclude> kek9nzc5015ej553hn5vwzgmmgg1v0w Старонка:Вязьмо (1932).pdf/71 104 122661 284663 2026-05-06T08:06:34Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «іграў а ды і мала дзе бачыў ігру сапраўдных артыстых. Праз гэта ён яшчэ больш цаніў сваю работу і лічыў, што драматычны нюх, як і нахіл да філёзофіі, ёсьць яго ўраджоныя, але зацёртыя недамысным жыцьцём таленты. {{Водступ|2|em}}Вера Засуліч надзвычай міла ад...» 284663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>іграў а ды і мала дзе бачыў ігру сапраўдных артыстых. Праз гэта ён яшчэ больш цаніў сваю работу і лічыў, што драматычны нюх, як і нахіл да філёзофіі, ёсьць яго ўраджоныя, але зацёртыя недамысным жыцьцём таленты. {{Водступ|2|em}}Вера Засуліч надзвычай міла адзьвінела нешта звонкім {{Абмылка|галасс|галаском}} свае ролі і адышлася ўбок. Тады Карызна падышоў бліжэй у сфэру сьвятла. Усе заўважылі яго і ўсе зрабіліся больш старанныя і крыклівыя, адзін Плакс адзначыў ягоны прыход вялікаю бязуважнасьцю: мастацтва — вышэй за ўсё. {{Водступ|2|em}}Вера ціхенька нырнула за кулісы і зараз-жа зьявілася ў залі, падбегла да Карызны. {{Водступ|2|em}}— Добрая драма трапілася. А Плаксік перш казаў, што дрэнь. Пра колектывізацыю. Ведаеш, Карызна, мы можам нават у нядзелю па сходзе паставіць яе. Яна бадай, што гатова… {{Водступ|2|em}}Карызна ўсьміхнуўся. {{Водступ|2|em}}— У нядзелю, Вера, бяз вашае драмы будзе драматызму больш, як трэба. {{Водступ|2|em}}— Ну дык ня трэба. {{Водступ|2|em}}Яна ўраз перайшла на імтынны тон і запытала скорагаверкаю. {{Водступ|2|em}}— Ты да мяне заходзіў? {{Водступ|2|em}}— Заходзіў. {{Водступ|2|em}}— Я зараз кончу сваю ролю. Ну, можа якіх сама больш — дзесяць хвілін. Тады пойдзем разам. Добра? {{Водступ|2|em}}— Не, я потым прыду. Мне яшчэ трэба схадзіць у адно месца. {{Водступ|2|em}}— Ну, добра. {{Водступ|2|em}}Яна ўжо памкнулася бегчы, але ён затрымаў яе за руку, нібы хацеў нешта сказаць. Яна нахілілася да яго, слухаючы, але ён ня ўправіўся нічога прыдумаць і толькі зірнуў на яе ў раптоўным да болю глыбокім і палкім захапленьні. Яна шчасьліва засьмяялася і пабегла. {{Водступ|2|em}}Карызна вышаў на вуліцу. Яму, вядома, нікуды ня трэба было ісьці, ён проста не хацеў чакаць у нардоме. Бяз мэты, абы змарнаваць час, ён пацягнуўся па простай, і даўгой сівецкай вуліцы. {{Водступ|2|em}}Была золка. Азызлы вечар хутаўся ў скрыдлы тустога волкага ветру, але ня мог сагрэцца і дрыжэў, абцякаючы халодным потам дробнае парасі. У мілай пакорнасьці плакалі абапал вуліцы ціхія аганькі ў сялянскіх хатах, выстаўленыя на халодную варту гаспадарскага спакою. Мінаючы іх, Карызна пераносіўся ўяўленьнем туды, за невялічкія падсьлепаватыя вокны, і бачыў скрозь адно: {{Водступ|2|em}}Цьмяныя, закураныя дымам і часам сьцены з вялізнымі шчэлкамі ў іх. Над сталом у куце, на цудоўна несымэтрычнай высакосьці вісіць лямпа, прыбраная ў дробныя махры выразанай паперы — пажоўклай, замушанай, Над ёй недалужна ківаецца пакарабачаная талерачка, аброслая копатам — не падабаецца ёй вечнае падкурваньне, і яна круціцца; нездаволеная, але рады ня дасьць; бо навязана на дроціку. Каб адчапіць, пэўна-б пырхнула 1 паляцела, як мятлік.<noinclude></noinclude> hcm652d1nutaumnowalohrpfredixh1 284664 284663 2026-05-06T08:06:45Z By-isti 3554 284664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>іграў а ды і мала дзе бачыў ігру сапраўдных артыстых. Праз гэта ён яшчэ больш цаніў сваю работу і лічыў, што драматычны нюх, як і нахіл да філёзофіі, ёсьць яго ўраджоныя, але зацёртыя недамысным жыцьцём таленты. {{Водступ|2|em}}Вера Засуліч надзвычай міла адзьвінела нешта звонкім {{Абмылка|галасс|галаском}} свае ролі і адышлася ўбок. Тады Карызна падышоў бліжэй у сфэру сьвятла. Усе заўважылі яго і ўсе зрабіліся больш старанныя і крыклівыя, адзін Плакс адзначыў ягоны прыход вялікаю бязуважнасьцю: мастацтва — вышэй за ўсё. {{Водступ|2|em}}Вера ціхенька нырнула за кулісы і зараз-жа зьявілася ў залі, падбегла да Карызны. {{Водступ|2|em}}— Добрая драма трапілася. А Плаксік перш казаў, што дрэнь. Пра колектывізацыю. Ведаеш, Карызна, мы можам нават у нядзелю па сходзе паставіць яе. Яна бадай, што гатова… {{Водступ|2|em}}Карызна ўсьміхнуўся. {{Водступ|2|em}}— У нядзелю, Вера, бяз вашае драмы будзе драматызму больш, як трэба. {{Водступ|2|em}}— Ну дык ня трэба. {{Водступ|2|em}}Яна ўраз перайшла на імтынны тон і запытала скорагаверкаю. {{Водступ|2|em}}— Ты да мяне заходзіў? {{Водступ|2|em}}— Заходзіў. {{Водступ|2|em}}— Я зараз кончу сваю ролю. Ну, можа якіх сама больш — дзесяць хвілін. Тады пойдзем разам. Добра? {{Водступ|2|em}}— Не, я потым прыду. Мне яшчэ трэба схадзіць у адно месца. {{Водступ|2|em}}— Ну, добра. {{Водступ|2|em}}Яна ўжо памкнулася бегчы, але ён затрымаў яе за руку, нібы хацеў нешта сказаць. Яна нахілілася да яго, слухаючы, але ён ня ўправіўся нічога прыдумаць і толькі зірнуў на яе ў раптоўным да болю глыбокім і палкім захапленьні. Яна шчасьліва засьмяялася і пабегла. {{Водступ|2|em}}Карызна вышаў на вуліцу. Яму, вядома, нікуды ня трэба было ісьці, ён проста не хацеў чакаць у нардоме. Бяз мэты, абы змарнаваць час, ён пацягнуўся па простай, і даўгой сівецкай вуліцы. {{Водступ|2|em}}Была золка. Азызлы вечар хутаўся ў скрыдлы тустога волкага ветру, але ня мог сагрэцца і дрыжэў, абцякаючы халодным потам дробнае парасі. У мілай пакорнасьці плакалі абапал вуліцы ціхія аганькі ў сялянскіх хатах, выстаўленыя на халодную варту гаспадарскага спакою. Мінаючы іх, Карызна пераносіўся ўяўленьнем туды, за невялічкія падсьлепаватыя вокны, і бачыў скрозь адно: {{Водступ|2|em}}Цьмяныя, закураныя дымам і часам сьцены з вялізнымі шчэлкамі ў іх. Над сталом у куце, на цудоўна несымэтрычнай высакосьці вісіць лямпа, прыбраная ў дробныя махры выразанай паперы — пажоўклай, замушанай, Над ёй недалужна ківаецца пакарабачаная талерачка, аброслая копатам — не падабаецца ёй вечнае падкурваньне, і яна круціцца; нездаволеная, але рады ня дасьць; бо навязана на дроціку. Каб адчапіць, пэўна-б пырхнула і паляцела, як мятлік.<noinclude></noinclude> lmh4nbttzzwtvqaskhrozyufahmaw16 Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/11 104 122662 284665 2026-05-06T08:23:26Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}За апошні пэрыод гэтыя дапаможнікі полёнізатараў за грошы окупантаў ужо на 70-80 проц. запаўняюць продукцыю легальнага беларускага друкаванага слова Заходняй Беларусі лацінкаю. {{Водступ|2|em}}Для характарыстыкі, чаму беларускія нацыянал-фа...» 284665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}За апошні пэрыод гэтыя дапаможнікі полёнізатараў за грошы окупантаў ужо на 70-80 проц. запаўняюць продукцыю легальнага беларускага друкаванага слова Заходняй Беларусі лацінкаю. {{Водступ|2|em}}Для характарыстыкі, чаму беларускія нацыянал-фашысты пераходзяць на лацінку і чым яны прыкрываюцца перад масамі, прывядзем адну з іх уласных заяў: {{Водступ|2|em}}„Тры гады таму назад мы зусім задавальнялі патрэбы сваіх чытачоў, друкуючы нашу часопісь выключна толькі гражданкай (г.&nbsp;зн. „рускімі“ літарамі). Час, аднак, ішоў і сваё рабіў: беларускіх школ у Заходняй Беларусі так, як і няма, моладзь, — а наша часопісь прызначана для моладзі, — ня мае дзе навучыцца свае нацыянальнае азбукі і што за гэтым ідзе — ня можа пасьля свабодна карыстацца з свае роднае часопісі і кніжак, друкаваных гэтай-жа азбукай, г.&nbsp;зн. гражданкай... {{Водступ|2|em}}...Кіруючыся меркаваньнямі агульна нацыянальнымі, Рэдколегія „Шлях Моладзі“ пастанавіла друкаваць сваю часопісь адначасна і гражданкаю і лацінкаю“... як „спробай“ дапаўпаўненьня агульнай асьветы шляхам самаадукацыі.“ „Божа, дай, каб гэта сталася, як мага хутчэй!“ („Шлях Моладзі“ №&nbsp;1(36), 1932&nbsp;г.). {{Водступ|2|em}}Вось і ўсе ўвільваньні і „тлумачэньні“ Луцкевічаў і К° на окупанцкім шляху, чаму яны адказваюцца ад нацыянальнае азбукі. {{Водступ|2|em}}Калі ішло пытаньне процівагі ў барацьбе з нацыянальна-вызваленчым друкам, які яшчэ ня быў поўнасьцю прыдушаны окупантам, два-тры гады таму назад Луцкевічы і К° прымушаны былі не адступаць ад кірыліцы. Але зараз, калі ўся нацыянал-вызваленчая легальная прэса поўнасьцю прыдушана, калі окупанты патрабуюць тэмпаў полёнізацыі, дык Луцкевічы, як верныя агэнты окупантаў, пераключаюцца на лацінку, адмаўляюцца ад нацыянальнае азбукі, якая ва ўмовах Заходняй Беларусі мае рэволюцыянізуючае значэньне і якая перашкаджае ўплыву польска-фашысцкай імпэрыялістычнай пропаганды і агітацыі сярод беларускіх працоўных мас. {{ц|'''„Няма беларускай мовы, а ёсьць „гвара“'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Справа полёнізацыі беларускіх працоўных мас стаіць {{Абмылка|ў|у}} цэнтры ўвагі польска-фашысцкіх окупантаў на Заходняй Беларусі і ёй прыдаецца аграмаднейшае {{Абмылка|знячэньне|значэньне}} ва ўсёй іх нацыянальнай політыцы — політыцы ўціску, фашызацыі, тэрору і вайны. {{Водступ|2|em}}Ужо даўно пры польскім урадзе працуе спэцыяльна ўтвораная камісія для замены беларускіх назваў на польскія (напрыклад, назва беларускай вёскі „Сінкіняты“ пераводзіцца на „Сінкінента“ і&nbsp;г.&nbsp;д.). {{Водступ|2|em}}Польскія фашысцкія лінгвісты па загаду зьверху ўзяліся за вывучэньне процэсу полёнізацыі беларускай мовы для наданьня гэтай справе шпарчэйшых тэмпаў. З Кракава на днях пераведзены ў Вільню найлепшыя знатакі полёністыкі:<noinclude></noinclude> qta6r9hhq0s4keciakvsptyihtub3hi Шовъ я вчора вночи съ Глуска… 0 122663 284669 2026-05-06T08:51:41Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Шовъ я вчора вночи съ Глуска… | аўтар = Альгерд Абуховіч | год = 1890-ыя гады | пераклад = | секцыя = Верш | крыніца = Шовъ я вчора вночи съ Глуска… // Даследаванні і матэрыялы. — 2019. — Т. 5. — С. 299. | папярэдні = | наступны = Взбій...» 284669 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Шовъ я вчора вночи съ Глуска… | аўтар = Альгерд Абуховіч | год = 1890-ыя гады | пераклад = | секцыя = Верш | крыніца = Шовъ я вчора вночи съ Глуска… // Даследаванні і матэрыялы. — 2019. — Т. 5. — С. 299. | папярэдні = | наступны = [[Взбійся въ гору, мой соколе!]] | анатацыі = Рукапіс захоўваецца ў БДАМЛіМ, ф. 394, воп. 1, спр. 2, а. 1—2v. }} {{***2||0%|10|перад=1em|пасьля=1em}} {{block center/s}} {{gap|1em}}Шовъ я вчора вночи съ Глуска<br /> {{gap|1em}}Да такъ трохи зажурився<br /> {{gap|1em}}Глянувъ, щось дорога вузка!<br /> Лихо-жъ!.. ма быть заблудився?<br /> {{gap|1em}}Я туды, сюды шататца<br /> {{gap|1em}}Що-сь не тое! Ей же Богу,<br /> {{gap|1em}}Треба вамъ ужо признатца<br /> {{gap|1em}}Я попавъ не въ ту дорогу!<br /> Що робить? Доставъ запалку<br /> Засвѣтивъ, дай нахилився<br /> Трохи на Леося палку<br /> А тут гривеникъ снубився<br /> {{gap|1em}}Сѣвъ на землю, мававъ-мацавъ<br /> {{gap|1em}}Да нимашека ничого<br /> {{gap|1em}}Тутъ уже-бъ другій заплкавъ<br /> {{gap|1em}}Да пришлось не на такого<br /> Якъ же… Тамъ яны жартуюць<br /> Зубы скаляць да смѣютца.<br /> Польки, кадрили танцуюць<br /> Съ паненками въ лапы бъютца<br /> {{gap|1em}}Тутака-жъ савсимъ не жарты<br /> {{gap|1em}}За грошами лазивъ гнувся<br /> {{gap|1em}}Бо чаго-нибудь да варты<br /> {{gap|1em}}И до дому чуть вярнувся {{block center/e}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Вершы Альгерда Абуховіча]] [[Катэгорыя:Гумарыстычная паэзія]] [[Катэгорыя:Глуск]] [[Катэгорыя:Творы XIX стагоддзя]] 0c5mii552of4uiw8btbv80kga4xyq8s 284670 284669 2026-05-06T08:53:23Z Gleb Leo 2440 284670 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Шовъ я вчора вночи съ Глуска… | аўтар = Альгерд Абуховіч | год = 1890-ыя гады | пераклад = | секцыя = Верш | крыніца = Шовъ я вчора вночи съ Глуска… // Даследаванні і матэрыялы. — 2019. — Т. 5. — С. 299. | папярэдні = | наступны = [[Взбійся въ гору, мой соколе!]] | анатацыі = Рукапіс захоўваецца ў БДАМЛіМ, ф. 394, воп. 1, спр. 2, а. 1—2v. }} {{***2||0%|10|перад=1em|пасьля=1em}} {{block center/s}} {{gap|1em}}Шовъ я вчора вночи съ Глуска<br /> {{gap|1em}}Да такъ трохи зажурився<br /> {{gap|1em}}Глянувъ, щось дорога вузка!<br /> Лихо-жъ!.. ма быть заблудився?<br /> {{gap|1em}}Я туды, сюды шататца<br /> {{gap|1em}}Що-сь не тое! Ей же Богу,<br /> {{gap|1em}}Треба вамъ ужо признатца<br /> {{gap|1em}}Я попавъ не въ ту дорогу!<br /> Що робить? Доставъ запалку<br /> Засвѣтивъ, дай нахилився<br /> Трохи на Леося палку<br /> А тут гривеникъ снубився<br /> {{gap|1em}}Сѣвъ на землю, мававъ-мацавъ<br /> {{gap|1em}}Да нимашека ничого<br /> {{gap|1em}}Тутъ уже-бъ другій заплкавъ<br /> {{gap|1em}}Да пришлось не на такого<br /> Якъ же… Тамъ яны жартуюць<br /> Зубы скаляць да смѣютца.<br /> Польки, кадрили танцуюць<br /> Съ паненками въ лапы бъютца<br /> {{gap|1em}}Тутака-жъ савсимъ не жарты<br /> {{gap|1em}}За грошами лазивъ гнувся<br /> {{gap|1em}}Бо чаго-нибудь да варты<br /> {{gap|1em}}И до дому чуть вярнувся {{block center/e}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Вершы Альгерда Абуховіча]] [[Катэгорыя:Гумарыстычная паэзія]] [[Катэгорыя:Глуск]] [[Катэгорыя:Рукапісы]] [[Катэгорыя:Творы XIX стагоддзя]] j3kqweintcfib94xd0z1g4ta9pnw0qb Взбійся въ гору, мой соколе! 0 122664 284671 2026-05-06T09:03:02Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Взбійся въ гору, мой соколе! | аўтар = Альгерд Абуховіч | год = 1890-ыя гады | пераклад = | секцыя = Верш | крыніца = Взбійся въ гору, мой соколе! // Даследаванні і матэрыялы. — 2019. — Т. 5. — С. 299—300. | папярэдні = Шовъ я вчора вночи с...» 284671 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Взбійся въ гору, мой соколе! | аўтар = Альгерд Абуховіч | год = 1890-ыя гады | пераклад = | секцыя = Верш | крыніца = Взбійся въ гору, мой соколе! // Даследаванні і матэрыялы. — 2019. — Т. 5. — С. 299—300. | папярэдні = [[Шовъ я вчора вночи съ Глуска…]] | наступны = | анатацыі = Рукапіс захоўваецца ў БДАМЛіМ, ф. 394, воп. 1, спр. 2, а. 1—2v. }} {{***2||0%|10|перад=1em|пасьля=1em}} {{block center/s}} Взбійся въ гору, мой соколе!<br /> Глянь што робитца на долѣ<br /> Глянь, ты браце, окомъ сонца<br /> На радзимый край без конца<br /> Глянь на пущи и розлоги<br /> На Днѣпровы гонь пороги<br /> Гето-жъ твоя земля маци<br /> Тоби-жъ на ней поживаци<br /> Одна душа въ хороводѣ<br /> Отъ той зямли плыве взгодзе<br /> Прислухайся той музыце<br /> Соберемся въ вечерницѣ<br /> А ты станешь межды нами<br /> Развеселишь насъ пѣснями<br /> Якъ высоко ключаць гуси<br /> Такъ да нашай Бѣлоруси<br /> Одорвавшися отъ бѣды<br /> Завернутца всѣ сосѣды<br /> Такъ якъ колись приходили<br /> Хлѣбъ ламали и медъ пили.<br /> Тольки браце безъ разваги<br /> Не касайся чужой зваги<br /> Па бацьковскомъ обычаю<br /> Будемъ ставить хату скраю.<br /> Ладъ завести у ней треба<br /> Кабъ на зиму стало хлѣба<br /> Кабъ слободно и весело<br /> Слава наша пошла въ коло<br /> Кабъ примѣромъ мы служили<br /> Хлѣбъ ломали и медъ пили<br /> Икабъ Бога мы хвалили {{block center/e}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Вершы Альгерда Абуховіча]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Рукапісы]] [[Катэгорыя:Творы XIX стагоддзя]] eb0srbie4qlfeas9sm15b732p0b0kjy Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/21 104 122665 284672 2026-05-06T09:14:27Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «хлеб гэтакі: я і свацьця, і фактарка, трэба пажаніць — пажаню, трэба разьвесьці — разьвяду. Пасватаю, панічка, хлапца… на зэкс… З добрай пасадай, набожны, з царквы ня вылазіць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Толькі каб, божа барані, не комуністы!</br> {{gap|1em}}{{ра...» 284672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>хлеб гэтакі: я і свацьця, і фактарка, трэба пажаніць — пажаню, трэба разьвесьці — разьвяду. Пасватаю, панічка, хлапца… на зэкс… З добрай пасадай, набожны, з царквы ня вылазіць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Толькі каб, божа барані, не комуністы!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Што вы, панічка. З комуністымі да ладу ня дойдзеш. Комуністы сёньня запісваецца, а заўтра выпісваецца.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гэтак, гэтак…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Я пасватаю меншавіка…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Меншавіка? А што гэта за зьвер?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Меншавік — гэта значыцца ні тое, ні сёе, меншавік ён, і нашым і вашым, у яго сярэдзіны няма.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дык на якое ліха ён нам… без сярэдзіны… Ты давай нам хлапца каб меў усё.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. ({{smaller|Доўга сьмяецца}}). Не зразумелі мяне, панічка, хлапец будзе на зэкс, а што хістаецца туды, сюды, гэта, бачыце, час такі, да шлюбу не стасуецца.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну добра, добра, калі-ж пакажаш нам яго?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. У нядзелю, як пяруном высмаліць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Згода, ну а цяпер дзякую табе за помач, што хату прадаць дапамагла… пасьля разьлічымся.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Згода, панічка, згода… Толькі каваля не дапушчайце сюды, а проста за каўнер ды он…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ды неяк ужо будзе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ну, а калі-ж, панічка, на вашым вясельлі паскачам?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. І сама ўжо не ведаю.</br><noinclude></noinclude> avztsu4lz2sqikq7qwqgcf38zjogp4d Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/22 104 122666 284673 2026-05-06T09:20:20Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Чалавека вам пасватала, куды там, і хатку і зямельку мае.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Так то яно так, але перашкоды бачыш, ёсьць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Кажэце якія, быць можа што і зробім.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. І сам...» 284673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Чалавека вам пасватала, куды там, і хатку і зямельку мае.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Так то яно так, але перашкоды бачыш, ёсьць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Кажэце якія, быць можа што і зробім.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. І сама ня ведаю, як-бы гэта вытлумачыць, троху неяк сорамна.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Сорамна? Аб якім сораму пані кажаце? Цяпер людзі сораму ня ведаюць, валі з пляча і годзе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Бачыш, шэсьць разоў я замужам была, тры царкоўных, а трыццаць тры… ({{smaller|Спахвацілася}}). Цьфу, памылілася, а тры так сабе. Ну, а цяпер хацелася, каб у царкве з парадай, ды бацюшка ня згодзіцца?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. ({{smaller|Зьдзіўлена}}). У гэтым толькі перашкода?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Толькі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А міленькія мае, ды як-жа гэта, каб пры гэтакім становішчы, з грашыма ды ня справіцца. Я на сябе бяру фатыгу. Колькі ахвяруеце папу?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. 50 рублёў.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А мне за пабягушкі?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дзесяць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. ({{smaller|Радасна}}). Ёсьць! Будзе шлюб царкоўны, давайце грошы.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А ня брэшаш?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Вось крыж ({{smaller|жагнаецца}}), міца, міца, міца, каб мяне пярун лясун — што ня лгу.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. ({{smaller|Дае грошы}}). Тады шый боцікі, вясельле спраўлю за адно. Бяры грошы.</br><noinclude></noinclude> 9ous0oyl3fr7bmxbit255v8h90qiufx Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/23 104 122667 284674 2026-05-06T09:26:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Вось гэта добра, за адным скрыпам унучку і бабулю ажаню.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Няхай будзе так.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ну, я адразу да папа. 50 рублёў ні дзе валяюцца, мы яму грошы, а ён нам шлюб.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ба...» 284674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Вось гэта добра, за адным скрыпам унучку і бабулю ажаню.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Няхай будзе так.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ну, я адразу да папа. 50 рублёў ні дзе валяюцца, мы яму грошы, а ён нам шлюб.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А калі-ж бы гэта галаву пафарбаваць, дзе абяцаныя прылады.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Фарба ёсьць, патрэбен толькі кубел вару, і валасы як жук будуць зіхацець.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Калі-ж мы будзем фарбаваць?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Прыходзьце заўтра да мяне, ніхто ня будзе перашкаджаць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Буду.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. На раніцы чакаю. Ну, я пашла ({{smaller|пашла}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Шчасьлівенька, галубачка, шчасьлівенька.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Хавайце грошы ямчэй… ({{smaller|Пайшла}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дзякуй табе божа, усё добра складаецца. Грошы тут, жаніх тут ({{smaller|на жменю}}). Ох, як у баку закалола. <center>''ЗАСЛОНА</center><noinclude></noinclude> 7o8idhdlvcz0eglt6apf28kjnujcnwj Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/12 104 122668 284675 2026-05-06T09:28:54Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «профэсары Хшаноўскі, Пігон (раней былы Віленскі школьны куратар), Лег-Сплавіньскі і інш. {{Водступ|2|em}}Мы прывядзем некаторыя моманты апісаньняў дасьледчыкаў лінгвістаў-полёнізатараў з Віленшчыны, якія найбольш ярка малююць, як і што хочуць рабіць з бе...» 284675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>профэсары Хшаноўскі, Пігон (раней былы Віленскі школьны куратар), Лег-Сплавіньскі і інш. {{Водступ|2|em}}Мы прывядзем некаторыя моманты апісаньняў дасьледчыкаў лінгвістаў-полёнізатараў з Віленшчыны, якія найбольш ярка малююць, як і што хочуць рабіць з беларускай мовай окупанты. {{Водступ|2|em}}Паводле іх, у Віленшчыне поўнасьцю гавораць толькі на польскай мове, хаця гэтая мова шмат у чым розьніца ад варшаўскай. {{Водступ|2|em}}„Польская мова ў розных ваколіцах Польшчы мае шмат дыялектычных адмен. Дыялект Віленшчыны — заяўляюць лінгвісты — мае зусім адасобленую ад іншых мясцовасьцяў {{Абмылка|Польшы|Польшчы}} {{Разрадка|постаць}}... акцэнт, выгавор, складаньне слова, творчыя звычаі і слоўнік... Гэта асабліва выяўляецца ў мове ня маючых адукацыю мас“. {{Водступ|2|em}}А зараз спынімся на тым, што гэта за польская мова і паглядзімо на арытмэтыку окупантаў-полёнізатараў. {{Водступ|2|em}}У Віленшчыне па іхняму няправільны націск: <table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"><tr><td style="text-align:center;"> <small>'''Напрыклад, гавораць'''</small> </td><td style="text-align:center;"> <small>'''Трэба зьмяніць па-польску'''</small> </td></tr><tr><td style="text-align:center;"> Х''у''дзенькі </td><td style="text-align:center;"> Худз''е''нькі (chudzieńki) </td></tr><tr><td style="text-align:center;"> Зр''о''біце </td><td style="text-align:center;"> Зроб''і''це (zrobicie) </td></tr></table> {{Водступ|2|em}}У некаторых словах прыходзіцца рабіць націск на апошнім складзе, што не адпавядае польскай азбуцы (А нях''а''й яг''о''!). {{Водступ|2|em}}Найчасьцей тут выступае замена польскага {{Абмылка|ò|ó}} на o: <table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"><tr><td style="text-align:center;"> <small>'''Гавораць:'''</small> </td><td style="text-align:center;"> <small>'''А па-польску трэба:'''</small> </td></tr><tr><td style="text-align:center;"> Сп''о''зьніліся да шк''о''лкі </td><td style="text-align:center;"> Spóźniła się do szkółki </td></tr></table> {{Водступ|2|em}}Амаль усюды сустракаецца замена ''О'' на ''А'' (аканьне). <table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"><tr><td style="text-align:left;"> Пахмурны </td><td style="text-align:center;"> замест </td><td style="text-align:left;"> pochmurny </td></tr><tr><td style="text-align:left;"> Кабыла </td><td style="text-align:center;"> „ </td><td style="text-align:left;"> kobyła </td></tr><tr><td style="text-align:left;"> Халера </td><td style="text-align:center;"> „ </td><td style="text-align:left;"> cholera </td></tr><tr><td style="text-align:left;"> Паслуга </td><td style="text-align:center;"> „ </td><td style="text-align:left;"> posługa </td></tr></table> {{Водступ|2|em}}Затым прыводзяцца супастаўленьні слоўніка Віленшчыны са слоўнікам польскім. <table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"> <tr><td style="text-align:center;> <small>'''Па-польску:'''</small> </td><td style="text-align:center;> <small>'''Па-беларуску:'''</small> </td></tr><tr><td style="text-align:left;> {{Абмылка|Nosòwka|Nosówka}} </td><td style="text-align:left> chustka (хустка). </td></tr><tr><td style="text-align:left;> Lufcik </td><td style="text-align:left> fortka (фортка). </td></tr><tr><td style="text-align:left;> Sznur </td><td style="text-align:left> wiarowka (вяроўка). </td></tr><tr><td style="text-align:left;> Piłować </td><td style="text-align:left> pilić (піліць). </td></tr></table> {{Водступ|2|em}}Такіх слоў „віленскага гвару“, як называюць акцэнт Віленшчыны — гэтыя эмісары полёнізацыі налічваюць некалькі сот. {{Водступ|2|em}}Як бачым, неадпаведны з польскім націск (акцэнт) і адваротны націск, няўжываньне ''ó'' (у), паўсямеснае аканьне і, урэшце, несупадальны з польскім слоўнік — усё гэта не застанаўлівае полёнізатараў прызнаць, што гэта „польская мова“, дзеля гэтага, на іх думку, толькі трэба яе зблізіць з „маткай“ і ўсё будзе добра. Гэтыя полёнізатары хочуць навукова даказаць сьвету, што полёнізатарскія гвалты на Заходняй Беларусі зусім абаснаваныя.<noinclude></noinclude> 97k3fi8yobl3pkhih1lmm88e7tzuamt 284680 284675 2026-05-06T09:58:57Z Gabix 3485 284680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>профэсары Хшаноўскі, Пігон (раней былы Віленскі школьны куратар), Лег-Сплавіньскі і інш. {{Водступ|2|em}}Мы прывядзем некаторыя моманты апісаньняў дасьледчыкаў лінгвістаў-полёнізатараў з Віленшчыны, якія найбольш ярка малююць, як і што хочуць рабіць з беларускай мовай окупанты. {{Водступ|2|em}}Паводле іх, у Віленшчыне поўнасьцю гавораць толькі на польскай мове, хаця гэтая мова шмат у чым розьніца ад варшаўскай. {{Водступ|2|em}}„Польская мова ў розных ваколіцах Польшчы мае шмат дыялектычных адмен. Дыялект Віленшчыны — заяўляюць лінгвісты — мае зусім адасобленую ад іншых мясцовасьцяў {{Абмылка|Польшы|Польшчы}} {{Разрадка|постаць}}... акцэнт, выгавор, складаньне слова, творчыя звычаі і слоўнік... Гэта асабліва выяўляецца ў мове ня маючых адукацыю мас“. {{Водступ|2|em}}А зараз спынімся на тым, што гэта за польская мова і паглядзімо на арытмэтыку окупантаў-полёнізатараў. {{Водступ|2|em}}У Віленшчыне па іхняму няправільны націск: <center> <table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"><tr><td style="text-align:center;"> <small>'''Напрыклад, гавораць'''</small> </td><td style="text-align:center;"> <small>'''Трэба зьмяніць па-польску'''</small> </td></tr><tr><td style="text-align:center;"> Х''у''дзенькі </td><td style="text-align:center;"> Худз''е''нькі (chudzieńki) </td></tr><tr><td style="text-align:center;"> Зр''о''біце </td><td style="text-align:center;"> Зроб''і''це (zrobicie) </td></tr></table></center> {{Водступ|2|em}}У некаторых словах прыходзіцца рабіць націск на апошнім складзе, што не адпавядае польскай азбуцы (А нях''а''й яг''о''!). {{Водступ|2|em}}Найчасьцей тут выступае замена польскага {{Абмылка|ò|ó}} на o: <center><table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"><tr><td style="text-align:center;"> <small>'''Гавораць:'''</small> </td><td style="text-align:center;"> <small>'''А па-польску трэба:'''</small> </td></tr><tr><td style="text-align:center;"> Сп''о''зьніліся да шк''о''лкі </td><td style="text-align:center;"> Spóźniła się do szkółki </td></tr></table> {{Водступ|2|em}}Амаль усюды сустракаецца замена ''О'' на ''А'' (аканьне). <table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"><tr><td style="text-align:left;"> Пахмурны </td><td style="text-align:center;"> замест </td><td style="text-align:left;"> pochmurny </td></tr><tr><td style="text-align:left;"> Кабыла </td><td style="text-align:center;"> „ </td><td style="text-align:left;"> kobyła </td></tr><tr><td style="text-align:left;"> Халера </td><td style="text-align:center;"> „ </td><td style="text-align:left;"> cholera </td></tr><tr><td style="text-align:left;"> Паслуга </td><td style="text-align:center;"> „ </td><td style="text-align:left;"> posługa </td></tr></table></center> {{Водступ|2|em}}Затым прыводзяцца супастаўленьні слоўніка Віленшчыны са слоўнікам польскім. <center><table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"> <tr><td style="text-align:center;> <small>'''Па-польску:'''</small> </td><td style="text-align:center;> <small>'''Па-беларуску:'''</small> </td></tr><tr><td style="text-align:left;> {{Абмылка|Nosòwka|Nosówka}} </td><td style="text-align:left> chustka (хустка). </td></tr><tr><td style="text-align:left;> Lufcik </td><td style="text-align:left> fortka (фортка). </td></tr><tr><td style="text-align:left;> Sznur </td><td style="text-align:left> wiarowka (вяроўка). </td></tr><tr><td style="text-align:left;> Piłować </td><td style="text-align:left> pilić (піліць). </td></tr></table></center> {{Водступ|2|em}}Такіх слоў „віленскага гвару“, як называюць акцэнт Віленшчыны — гэтыя эмісары полёнізацыі налічваюць некалькі сот. {{Водступ|2|em}}Як бачым, неадпаведны з польскім націск (акцэнт) і адваротны націск, няўжываньне ''ó'' (у), паўсямеснае аканьне і, урэшце, несупадальны з польскім слоўнік — усё гэта не застанаўлівае полёнізатараў прызнаць, што гэта „польская мова“, дзеля гэтага, на іх думку, толькі трэба яе зблізіць з „маткай“ і ўсё будзе добра. Гэтыя полёнізатары хочуць навукова даказаць сьвету, што полёнізатарскія гвалты на Заходняй Беларусі зусім абаснаваныя.<noinclude></noinclude> pseuqng8ol742rauz2baweiyptjpql6 284681 284680 2026-05-06T09:59:46Z Gabix 3485 284681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>профэсары Хшаноўскі, Пігон (раней былы Віленскі школьны куратар), Лег-Сплавіньскі і інш. {{Водступ|2|em}}Мы прывядзем некаторыя моманты апісаньняў дасьледчыкаў лінгвістаў-полёнізатараў з Віленшчыны, якія найбольш ярка малююць, як і што хочуць рабіць з беларускай мовай окупанты. {{Водступ|2|em}}Паводле іх, у Віленшчыне поўнасьцю гавораць толькі на польскай мове, хаця гэтая мова шмат у чым розьніца ад варшаўскай. {{Водступ|2|em}}„Польская мова ў розных ваколіцах Польшчы мае шмат дыялектычных адмен. Дыялект Віленшчыны — заяўляюць лінгвісты — мае зусім адасобленую ад іншых мясцовасьцяў {{Абмылка|Польшы|Польшчы}} {{Разрадка|постаць}}... акцэнт, выгавор, складаньне слова, творчыя звычаі і слоўнік... Гэта асабліва выяўляецца ў мове ня маючых адукацыю мас“. {{Водступ|2|em}}А зараз спынімся на тым, што гэта за польская мова і паглядзімо на арытмэтыку окупантаў-полёнізатараў. {{Водступ|2|em}}У Віленшчыне па іхняму няправільны націск: <center> <table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"><tr><td style="text-align:center;"> <small>'''Напрыклад, гавораць'''</small> </td><td style="text-align:center;"> <small>'''Трэба зьмяніць па-польску'''</small> </td></tr><tr><td style="text-align:center;"> Х''у''дзенькі </td><td style="text-align:center;"> Худз''е''нькі (chudzieńki) </td></tr><tr><td style="text-align:center;"> Зр''о''біце </td><td style="text-align:center;"> Зроб''і''це (zrobicie) </td></tr></table></center> {{Водступ|2|em}}У некаторых словах прыходзіцца рабіць націск на апошнім складзе, што не адпавядае польскай азбуцы (А нях''а''й яг''о''!). {{Водступ|2|em}}Найчасьцей тут выступае замена польскага {{Абмылка|ò|ó}} на o: <center><table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"><tr><td style="text-align:center;"> <small>'''Гавораць:'''</small> </td><td style="text-align:center;"> <small>'''А па-польску трэба:'''</small> </td></tr><tr><td style="text-align:center;"> Сп''о''зьніліся да шк''о''лкі </td><td style="text-align:center;"> Spóźniła się do szkółki </td></tr></table></center> {{Водступ|2|em}}Амаль усюды сустракаецца замена ''О'' на ''А'' (аканьне). <center><table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"><tr><td style="text-align:left;"> Пахмурны </td><td style="text-align:center;"> замест </td><td style="text-align:left;"> pochmurny </td></tr><tr><td style="text-align:left;"> Кабыла </td><td style="text-align:center;"> „ </td><td style="text-align:left;"> kobyła </td></tr><tr><td style="text-align:left;"> Халера </td><td style="text-align:center;"> „ </td><td style="text-align:left;"> cholera </td></tr><tr><td style="text-align:left;"> Паслуга </td><td style="text-align:center;"> „ </td><td style="text-align:left;"> posługa </td></tr></table></center> {{Водступ|2|em}}Затым прыводзяцца супастаўленьні слоўніка Віленшчыны са слоўнікам польскім. <center><table border="0" cellspacing="10" cellpadding="1"> <tr><td style="text-align:center;> <small>'''Па-польску:'''</small> </td><td style="text-align:center;> <small>'''Па-беларуску:'''</small> </td></tr><tr><td style="text-align:left;> {{Абмылка|Nosòwka|Nosówka}} </td><td style="text-align:left> chustka (хустка). </td></tr><tr><td style="text-align:left;> Lufcik </td><td style="text-align:left> fortka (фортка). </td></tr><tr><td style="text-align:left;> Sznur </td><td style="text-align:left> wiarowka (вяроўка). </td></tr><tr><td style="text-align:left;> Piłować </td><td style="text-align:left> pilić (піліць). </td></tr></table></center> {{Водступ|2|em}}Такіх слоў „віленскага гвару“, як называюць акцэнт Віленшчыны — гэтыя эмісары полёнізацыі налічваюць некалькі сот. {{Водступ|2|em}}Як бачым, неадпаведны з польскім націск (акцэнт) і адваротны націск, няўжываньне ''ó'' (у), паўсямеснае аканьне і, урэшце, несупадальны з польскім слоўнік — усё гэта не застанаўлівае полёнізатараў прызнаць, што гэта „польская мова“, дзеля гэтага, на іх думку, толькі трэба яе зблізіць з „маткай“ і ўсё будзе добра. Гэтыя полёнізатары хочуць навукова даказаць сьвету, што полёнізатарскія гвалты на Заходняй Беларусі зусім абаснаваныя.<noinclude></noinclude> pk8jm09poeear95ilx9hi1yk4bf0b3f Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/24 104 122669 284676 2026-05-06T09:38:28Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{ц|{{larger|{{разьбіўка|АКТ ДРУГІ}}}} {{smaller|Тая самая дэкорацыя.}}}} {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|ужо з пафарбаванай галавой, лічыць грошы}}). Лічу, лічу і толку дайсьці не магу. Тут пасаг Фросі… тут па тысячы… адна, дзьве, тры тысячы… а тут чырвончыкі, 25, 26, 27, 28,...» 284676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{ц|{{larger|{{разьбіўка|АКТ ДРУГІ}}}} {{smaller|Тая самая дэкорацыя.}}}} {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|ужо з пафарбаванай галавой, лічыць грошы}}). Лічу, лічу і толку дайсьці не магу. Тут пасаг Фросі… тут па тысячы… адна, дзьве, тры тысячы… а тут чырвончыкі, 25, 26, 27, 28, 29, дваццаць дзесяць ({{smaller|пауза}}), а як далей?.. Даў бог цяля ды ня даў хлява… Ну, а што мне зрабіць з гэтымі, што пацукі дзірку прагрызьлі… хоць ты выкінь за акно… І трэба-ж, так лоўка вылушчыў сярэдзінку, нібы сьвярдзёлкам выкруціў. Такую грубіню прагрыз. <center>''Увайшла маці. (Яна чула як бедавала бабка).</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А што, не мая праўда, паелі грошы пацукі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну паелі, а табе што?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А тое, што ня трымайце іх у хаце, а нясеце ў банк, бо ўсе зжаруць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я скарыстаць сама хачу. Вясельлі два ў хаце.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Розуму ў вас бабуленька няма.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Пазычаць, матуленька, ня буду ў цябе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Аб сьмерці пара думаць, а вы замуж.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А чым-жа я ня баба?</br><noinclude></noinclude> ouafefxzm0pshp6394h3bx30k3ncrbl 284677 284676 2026-05-06T09:39:20Z RAleh111 4658 284677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{ц|{{larger|{{разьбіўка|АКТ ДРУГІ}}}}}} <center>{{smaller|Тая самая дэкорацыя.}}</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|ужо з пафарбаванай галавой, лічыць грошы}}). Лічу, лічу і толку дайсьці не магу. Тут пасаг Фросі… тут па тысячы… адна, дзьве, тры тысячы… а тут чырвончыкі, 25, 26, 27, 28, 29, дваццаць дзесяць ({{smaller|пауза}}), а як далей?.. Даў бог цяля ды ня даў хлява… Ну, а што мне зрабіць з гэтымі, што пацукі дзірку прагрызьлі… хоць ты выкінь за акно… І трэба-ж, так лоўка вылушчыў сярэдзінку, нібы сьвярдзёлкам выкруціў. Такую грубіню прагрыз. <center>''Увайшла маці. (Яна чула як бедавала бабка).</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А што, не мая праўда, паелі грошы пацукі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну паелі, а табе што?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А тое, што ня трымайце іх у хаце, а нясеце ў банк, бо ўсе зжаруць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я скарыстаць сама хачу. Вясельлі два ў хаце.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Розуму ў вас бабуленька няма.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Пазычаць, матуленька, ня буду ў цябе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Аб сьмерці пара думаць, а вы замуж.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А чым-жа я ня баба?</br><noinclude></noinclude> 9o4dubnirlu5c5ezheh2k736vfio4jh Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/25 104 122670 284678 2026-05-06T09:47:06Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Каму патрэбны вашы косьці?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ахвотнік ёсьць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ой, ой, што гэта за чалавек? Вам-жа зараз гакне 70 гадоў.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Выбачай, толькі 60.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. І дз...» 284678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Каму патрэбны вашы косьці?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ахвотнік ёсьць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ой, ой, што гэта за чалавек? Вам-жа зараз гакне 70 гадоў.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Выбачай, толькі 60.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. І дзе-ж вы бачылі, каб баба ў 60 гадоў…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гэтакая ёсьць ({{smaller|пауза}})… я!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ці гэтым скрылі сваю старасьць, што пафарбавалі галаву?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Хіба ты сьлепа, памаладзела на год 20.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Зубоў і тых няма, век кашай жыць павінны.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну годзе, годзе, пачуюць людзі падумаюць і праўда.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Рабеце, як вам падабае, ідзеце сабе замуж, але я Фросю замуж не аддам.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Чаму?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Не падабаюцца мне гэтыя сьвістуны.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Даруй, галубачка, ня маеш густу, хлапцы прыдатныя, абмінуць іх нельга.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Я буду супроць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Што тваё супраць, калі я дам згоду.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А ну, пабачым.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А ну, пабачым. ({{smaller|Маці пайшла}}). Яна мяне вучыць, як на сьвеце жыць. Замуж ня ідзі, грошы нясі ў банк, галавы не фарбуй, так я цябе і паслухаю ({{smaller|Перабірае грошы}}). Ну чым ім дрэнна ў мяне, га? Ах вы, мае саколікі, лепш адпачывайце тут у хаце. Тут вам месца і пашана. ({{smaller|Чутно як брэшуць сабакі}}). Во, некага нячысьцік прэ; і калі-б толькі ня села грошы палічыць, заўжды перашкода ({{smaller|Складае грошы ў капшук}}).<noinclude></noinclude> 8uu43kpu38ohyysk5go5cjwiih5i9ud Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/26 104 122671 284679 2026-05-06T09:53:33Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>''Убягае свацьця.</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ну і сабакі ў пані, нібы зьвяры, так і мерацца, каб за лытку рвануць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну, а як-жа без сабак, сама ведаеш, які цяпер час.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Хто-ж гэта ня ведае, што бе...» 284679 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>''Убягае свацьця.</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ну і сабакі ў пані, нібы зьвяры, так і мерацца, каб за лытку рвануць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну, а як-жа без сабак, сама ведаеш, які цяпер час.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Хто-ж гэта ня ведае, што бедны чалавек дзесяцера сабак ня трымае.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Завяліся грошы, завяліся сабакі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Няхай брэшуць на здароўе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну, перш павінна падзякваць табе за кавалераў.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Спадабаліся?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Падабрала ты хлапцоў!</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. На ээкс.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. І я здаволена, і Фросечка здаволена, відаць што людзі далікатныя.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Лісьцікраты. У іх, мая дарагая, і костка белая.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Белая?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. У пашпарце адзнака ёсьць — белая…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Вельмі рада гэтаму, вельмі рада.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А які-ж паненцы да спадобы?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ды абодва падабаюцца, а якога Фрося возьме — гэта рэч яе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Па-мойму — хоць абодвых.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ня ведаю, што Пётра каваль скажа?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Няўжо-ж вы, пані, ня выперлі яго?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ня важуся, родненькая, любіць шчыра Фросю, няхай яна камандуе.</br><noinclude></noinclude> 45ldvycdt294lzu0uts8mseohczgakl Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/27 104 122672 284682 2026-05-06T10:01:29Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Як мне здаецца, Фрося сама зразумее хто для яе пара — пан ці хам.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Яна ўжо зразумела.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Калі зразумела, пэўна вон пагоніць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А як сабе хоча, а тымч...» 284682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Як мне здаецца, Фрося сама зразумее хто для яе пара — пан ці хам.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Яна ўжо зразумела.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Калі зразумела, пэўна вон пагоніць.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А як сабе хоча, а тымчасам, мая дарагая, падзякую табе за сватаўство. ({{smaller|Дае дзіравую дзесятку}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Дзякую, дзякую, але-ж выбачайце, панічка, нешта дзірачка ў ім, хто-ж гэта вылушчыў?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ды гэта-ж, мая родная, пацукі ўслужыліся, цэлы пачак прадзіравілі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Во, каб на іх безгалоўе, і трэба-ж, услужыў — подпіс камісара зьеў, а касір застаўся…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. То як-жа будзе?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Як на мой розум грошы вартасьць утрацілі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А чаму?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А праз тое, што комуністага зьелі, а касір непартыйны застаўся, грошы вартасьць утрацілі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Во, каб на іх звод, на гэтых пацукоў, ох, як у баку закалола.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Цяпер, панічка, гэтакія здарэньні часта бываюць. У людзей грошай шмат, ну а куды-ж іх дзець, — у банк баяцца несьці, ну, значыцца ў панчоху ды за абразы, а там пацукі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дык можа гэта дрэнна?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Тое дрэнна, што захавалі ў панчоху, лепш пакладзеце ў гаршчок, або цёрліцу.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. І гэта праўда, трэба пералажыць.</br><noinclude></noinclude> rrrg8oleqdltef21wbmpa8yi0oo9hl9 Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/28 104 122673 284683 2026-05-06T10:07:53Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А тым часам дзіравенькі рубельчык далучэце да дзіравых, а мне за працу цэленькі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А вось гэты маеш.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Дзякую. У кожнага свая бяда. Ці дасьце веры, у мяне ўчора дух нячысты п...» 284683 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А тым часам дзіравенькі рубельчык далучэце да дзіравых, а мне за працу цэленькі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А вось гэты маеш.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Дзякую. У кожнага свая бяда. Ці дасьце веры, у мяне ўчора дух нячысты печ разарваў і ўсе гаршкі на галаву выкуліў.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Які там дух, нябось дзеці патрон укінулі.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Не. Была міліцыя.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну і што?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Адмовіліся пісаць пратакол, каб не займацца з нячыстым духам.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дык чаму-ж ты да папа ня ідзеш, каб сьвятую малітву адчытаў?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Цяпер вось і пайду, грошы ёсьць — рубля дам, адчытае.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. За рубля?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Такая там будзе і малітва, за рубля ды яшчэ супроць нячыстага.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Яно вядома, якія грошы, такая і малітва. А як з вайной, галубачка, будзе?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А то як-жа, будзе.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. З газэт вычытала, ці так?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. З якіх газэт, я газэтаў ня чытаю, і ў рукі не бяру. Нос дзяржу па ветры і ўсё ведаю на зэкс. Вайна будзе. Кажуць нейкі чалавек купіў на рынку гусь. І толькі прывалок яе дадому, гусь пачала крычаць па-чалавечаму і пра вайну.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гусь па-чалавечаму?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Але, па-чалавечаму. Вось яна і кажа гэтая гусь — сьцеражэцеся, людзі, вайна, Кітай,<noinclude></noinclude> pykuo8k9uigjd0f3e37l78sjp1v4ypc Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/29 104 122674 284684 2026-05-06T10:09:33Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 284684 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" />smaller</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|</noinclude>японка, англічанка точаць нож, зьбіраюць газы, рыхтуюць стрэльбы, кулямёты!.. Бабка. А бацюхны мае, што я чую? Свацьця. Ну і пайшла кадрыль. Хто верыць у бога-шухнуў у царкву, а хто не пачалі рыхта- вацца да вайны. Старых пачалі муштраваць стра- ляць, а комсамольцаў плаваць. І што-ж скажаце,- старыя селі, а моладзь узяла верх!.. Адна суседзкая дзяўчына-комсамолка дзьве вярсты плыла пад лё- дам-і жывая вылезла. Бабка. Вылезла?" Свацьця. Як тут была. Бабка. Але-ж нашто гэта ўсіх гэтак муштруюць? Свацьця. А вось нашто: узьнімецца вайна- адны будуць насядаць на англічанку з зямлі, а ком- самольцы з мора. Бабка. Дык гэта ж добра, няхай ім бог памагае. Свацьця. Што кажаце! Які бог. Бог іх сам баіцца: яны ж бога абабралі, абадралі, як кажуць, без штаноў пакінулі... усе цэрквы, усё багацьце ачысьцілі. Бабка. А хто-ж ім памагае? i Свацьця. І ўгадаць цяжка, самі сабой бяз бога. Бабка. Каламут нейкі дый толькі. Свацьця. Ну, а цяпер, панічка, да галоўнай справы: бацюшка грошыкі з падзякай вялікай пры- няў і шлюб царкоўны для вас казаў дасьць. Бабка. Дасьць? Свацьця. Праўда, з вялікімі патугамі, але зро біць, бог яму даруе.. 25<noinclude></noinclude> 6zzmx7yj94nmpgmm1f4wp12igw6w2rr Старонка:Вязьмо (1932).pdf/72 104 122675 284685 2026-05-06T11:07:17Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}На лаўцы пры стале {{Абмылка|сядзідь|сядзіць}} панурыўшыся гаспадар. Ён нічога ня робіць і нічога не гаворыць; ён глыбока маўкліва адпачывае. Так можа адпачываць адно чалавек, які страшэнна многа працуе, якому пасядзець у тупой бязьдзейнась...» 284685 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}На лаўцы пры стале {{Абмылка|сядзідь|сядзіць}} панурыўшыся гаспадар. Ён нічога ня робіць і нічога не гаворыць; ён глыбока маўкліва адпачывае. Так можа адпачываць адно чалавек, які страшэнна многа працуе, якому пасядзець у тупой бязьдзейнасьці — асалода. На прыпечку змардаваная гаспадыня, вуркаючы верацяном, цягне бясконцую, як жыцьцёвая нягода, нітку. Побач з ёй — суседка ў такой самай паставе і такая самая, як яна, бо роўная доля, ці, праўдзівей роўная нядоля зрабіла іх бяз меры падобнымі адна да аднае. Ціхім, эпічна-спакойным цурочкам цячэ ў іх бясконцая, як і прадзіва іхняе, гутарка. А яшчэ далей за імі, у самым куточку заўзята сьлюмачыць пальцы падлетак-дзяўчынка. Божа мой, гэта-ж — вы ня бачыце, — яна-ж зусім вялікая дзеўка, яна ўжо мала не спраўляецца з маткай! Прыгледзьцеся-тку, як цягне яна кудзелю, як ходзіць ў яе ў меру адстаўлены локаць, як брынчыць верацяно. А як зважна сьлюмачыць яна свае маленькія пальчыкі. А як пасьлюмачыўшы, замамыльвае яна сваю {{Абмылка|сур‘ёзаую|сур‘ёзную}} пысачку! Дарма, што ёй толькі дванаццаць год, — яна ўжо зусім вялікая дзеўка. Яна ўжо ў пару з маткай сядзіць за верацяном праз цэлыя зімовыя вечары — і нішто. Толькі ломіць троху сярэдзіну потым, ды пальцы нейкія сьмешныя робяцца, як няжывыя. Але-ж гэта глупства. {{Водступ|2|em}}А на печы ў цёплым таварыстве кошкі і тараканаў ваўтузяцца і шэпчуць малыя. Чаго ў іх толькі няма там? І вялізныя будынкі-камяніцы, як у горадзе, і каўзель, і ліха ведае колькі зайцаў, лісіц, і школа, і піонэрскі атрад і дзядзькава іскрыпка, і нават колгас. У іхтам такая раскоша, што мімаволі прыслухваецца да іх з таемнай зайздрасьцю шчырая дваваццацігадовая папрадуха. Адылі гэта яе ня цікавіць, ані ня цікавіць, бо яна-ж вялікая ўжо. {{Водступ|2|em}}І дрэмле ў хацёнцы спрадвечная, горам прыгбаная ціхасьць. {{Водступ|2|em}}Дзе гэта бачыў Карызна такую карціну? Ба, ён ня так пытаецца — дзе ён ня бачыў гэтае карціны? {{Водступ|2|em}}Гэта — вобраз яго дзяцінства. Такі ўрос ён у ягоную памяць такі, ён цешыць часам нутро балюча-салодкімі ўспамінамі. Далёкія, шчасьлівыя гады! Іх трэба праклясьці, іх трэба вырваць з сэрца, іх трэба згнесьці, растаптаць у пух і прах. Любіць іх — значыць любіць сваё гора, сваё няшчасьце, сваё беспрасветнае рабства. Супроць іх-жа ён змагаецца цяпер разам з сваёй партыяй, супроць іх ён гартуе сваю вялікую нянавісьць. І дармо, што аплятаюць яны яму ногі ліпучым багавіньнем гнілых пачуцьцёў, — ён парве гэтыя путы, будзе вольным. {{Водступ|2|em}}Раптам ёў нібы падштурхнуты кім, азірнуўся. Ён ішоў паўзвялікі Гвардыянаў дом. У вокнах чыстае палавіны мігцела чяроўнае брудна-чырвонае сьвятло. Ня іначай гарыць там адна лямпадка. Ці гэта з кулацкае скнарасьці, ці з набожнасьці? {{Водступ|2|em}}Карызну працінае вострая злараднасьць. {{Водступ|2|em}}— Ага! молішся? Чуеш небясьпеку? Дажыўся нарэшце? Чакай, яшчэ будзе табе. Яшчэ ў кроў абярнецца табе людзкі пот, з якога ты спажываў! Кулак пракляты…<noinclude></noinclude> s8u53vmgthvp6h0isy6ftx7vj3boswy Старонка:Дзянніца (1916). № 3.pdf/3 104 122676 284686 2026-05-06T11:40:18Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="Пра"/>5.364.000 марак (марка 48 кап.), у 1904—1905 г. 6.534.000 марак. У апошні-ж год перад вайною гэныя расходы дайшлі да 19.698.000 марак. Ня дзіва, што гэтыя падачкі лісцяць рабочым, якія ахвотна атдаюць свае сілы Крупаускаму страшылішчу… {{Водступ|2|em}}З усяго апіс...» 284686 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Пра"/>5.364.000 марак (марка 48 кап.), у 1904—1905 г. 6.534.000 марак. У апошні-ж год перад вайною гэныя расходы дайшлі да 19.698.000 марак. Ня дзіва, што гэтыя падачкі лісцяць рабочым, якія ахвотна атдаюць свае сілы Крупаускаму страшылішчу… {{Водступ|2|em}}З усяго апісанаго, калі шчэ прыбавіць, што апроч Крупаускіх заводау у немцау йосьціка многа другіх, так сама вялікіх, зусім ня дзіва, што немец, гонючы на іх і дні і ночы работу змог нагатовіць сабе страшэнна многа усякага аружжа і снарадау, і што цяпер усяго гэтага йон шмат-шмат вырабляїць і вялікі расход папауняіць. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="Пра"/> <section begin="Мілы"/>{{***3||75%|5|перад=1em|пасьля=1em}} {{block center/s}} Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі<br /> Калі сонца у небя падыходзя к гаю<br /> І у абачным воку, сінюм небасхілі<br /> Украдкаю Вэнэра з неба паглядая,<br /> На лугох зяльоных траука нешахнецца,<br /> Ветрыкам нізваньня ні аткуль ня вея,<br /> Толькі як ня глянїш, вока дзе нямкнецца,<br /> Жыта ядраная пекна палавея,<br /> А у баку пры гаю, дзе лугоу граніца,<br /> Ліп, вярбін дарожка зеляньню руцянай<br /> Закрывая сонцу срэбную вадзіцу<br /> Ручайка, што мчыцца стужкаю зламанай.<br /> У паветры-ж чыстым уйэцца над зямльою<br /> І крычыць-галосіць сваю песьню каня,<br /> Быццам бы з гарачай шчыраю мальбою<br /> Просіць кагось учуці яе крык-праханьня.<br /> Паглядзім вакола-й сіла маладая<br /> У стомлянуй істоця устане-скалыхнецца,<br /> <section end="Мілы"/> <section begin="Бацькава"/><div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{Водступ|2|em}}Доуга нічакаючы, Мікола памыу рукі, піражагнауся некулькі раз і палез на покуць; а ля яго, с правае рукі, як і заусьоды, уселася Зося. па другую ж руку — маленькая Тэклячка. {{Водступ|2|em}}Васіль нязмігутна глядзеу за кожным паваротам Зосі і як на шылах сядзеу, дрэнчучыся, — каб хаця уся гэта цырымонія з вячэраю скарэй скончылася. Але яно зусім нїтак выходзіла, як яму таго хацелася: Марта вясьолая рэзвая, быццам некая натхненьня найшло на {{Абмылкаае|яе}}, хутка выбегла за нечым у сені, а праз хвілю вярнулася у хату з бутэлькаю гарэлкі, густа закрашанай вішанным узварам свайго гатунку, потым спрытна зняла з гратаукі дзьве фарфуровыя талеркі і на адну з іх налажыла тоустых кускоу удалога {{Абмылка|тоуетага|тоустага}} сыра, а на другую — нарэзанай мернымі крыжэнікамі каубасы, і усьо гэта пасьпешна прынясла паставіла на стол, засланы пекным квяцістым абрусом. {{Водступ|2|em}}— Ну, Васіль, проша з намі за стол, — абярнулася яна к Васілю, які зразу, толькі што скмеціу у Марты гарэлку, падумау, што тут павінна сеньні нешта выйсьці, — і выйсьці, дагадвауся йон, і крас пад яго хаценьня. За гэта йон і быу дужа рад, хоць ні паказвау гэтага выглядам твару і на запрашаньне Марты лесьці за стол, пачау дзякуючы аднеквацца. {{Водступ|2|em}}— Не, не, цьотачка, дзякую вам, дужа дзякую за вашу прозьбу, я толячкі вось што ад вячэры; нї хачу, не, ні званьня не хачу. {{Водступ|2|em}}Марта, перш вытарашчыушы вочы, паглядзела на яга, посьля няпрыкметна падмагнула Міколу. {{Водступ|2|em}}— Ды годзя табе аднеквацца, —<section end="Бацькава"/><noinclude></noinclude> 2ij9t3why9saprkrl16qro6l4jgffkm Дзянніца (1916)/3/Пра Круппаускі завод 0 122677 284687 2026-05-06T11:43:28Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Пра Круппаускі завод | аўтар = Зміцер Жылуновіч | год = 18 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Дзянніца (1916)/3/Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара…|Ніжэй мы друкуїм абвешчаны...» 284687 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Пра Круппаускі завод | аўтар = Зміцер Жылуновіч | год = 18 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара…|Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара…]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/3/Бацькава воля|Бацькава воля]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 3.pdf" from="1" to="3" onlysection="Пра" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Пра Круппаускі завод}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Цішкі Гартнага]] [[Катэгорыя:Krupp]] [[Катэгорыя:Германская імперыя]] gaxy1a5m78p9v66ux8c18mw8y0cmxmz Пра Круппаускі завод 0 122678 284689 2026-05-06T11:44:48Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Дзянніца (1916)/3/Пра Круппаускі завод]] 284689 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Дзянніца (1916)/3/Пра Круппаускі завод]] 84g9f22ohh7rgln92v3wkxv0oegkm4k