Аўтар:Цішка Гартны

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікікрыніцы</sitename>
    <dbname>bewikisource</dbname>
    <base>https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мультымедыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Адмысловае</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Размовы</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Размовы з удзельнікам</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Размовы пра Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Размовы пра файл</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Размовы пра MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Размовы пра шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Даведка</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Размовы пра даведку</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Размовы пра катэгорыю</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Аўтар</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Размовы пра аўтара</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Старонка</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Размовы пра старонку</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Індэкс</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Размовы пра індэкс</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Размовы пра модуль</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Аўтар:Цішка Гартны</title>
    <ns>102</ns>
    <id>5565</id>
    <revision>
      <id>284715</id>
      <parentid>284688</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:25:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>284715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24008" sha1="lmfjnygo0sqjonryr6nu3s2nv1mt98t" xml:space="preserve">{{Пра аўтара
| Прозвішча               =Гартны
| Імёны                   =Цішка
| Першая літара прозвішча =Г
| Варыянты імёнаў         =Зьміцер Хведаравіч Жылуновіч
| Апісанне                =
| Іншае                   = {{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}}&lt;ref&gt;Творы, апублікаваныя гэтым аўтарам пасьля 7 лістапада 1917 году на тэрыторыі РСФСР, абараняюцца аўтарскім правам да 1 студзеня 2026 году.&lt;/ref&gt;
| ДН                      =22 кастрычніка (4 лістапада) 1887
| Месца нараджэння        =Капыль, Слуцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя
| ДС                      =11 красавіка 1937
| Месца смерці            =Магілёў, БССР
| Выява                   =Цішка Гартны.jpg
| Вікіпедыя               =:be:Зміцер Жылуновіч
| Вікіпедыя2              =:be-x-old:Зьміцер Жылуновіч
| Вікіцытатнік            =
| Вікісховішча            =Category:Zmicier Žylunovič
| Вікіліўр                =
| ЭСБЕ                    =
| Катэгорыя               =Цішка Гартны
| Google                  =
}}

== Творы ==
{{All works‎}}
* [[Цішка Гартны (1923)]]
* [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)]]
* {{Скан|Наступ на горны (1932)|Наступ на горны (1932).pdf}}

=== Зборнікі вершаў===
* [[Як гляджу я на сіняе неба]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/39|№39]]}}
* [[Песьні (Гартны)|Pieśni]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}}
* [[Урачыстасьць (Гартны)|Урачыстасьць]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}}
=== Вершы ===
* [[Уцякачы (Гартны)|Уцякачы]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]}}
* [[Ня сьпевай у садзе салавей зальотны…|⁂ (Ня сьпевай у садзе салавей зальотны…)]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 3 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/5|№5]]}}
* [[Межкі (Гартны)|Межкі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/5|№5]]}}
* [[Зорка (Гартны)|Зорка]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}}
* [[Сьцяна фэдэралістаў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 сакавіка 1921. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1921/60|№60 (170)]]}}
* [[Пераплёт (Гартны)|Пераплёт]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/5|№5]]}}
* [[Эпіграмы (Гартны)|Эпіграмы]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}}
* [[Бяздольны]]
* [[Віхура (Гартны)]]
* [[Восень (Гартны)]]
* [[Зьмітраку Бядулю]]
* [[Касьба (Гартны)]]
* [[Многа сіл маладых…]]
* [[Янку Купалу (Гартны)]]

=== Апавяданні ===
* На ўсходзе сонца // Наша Ніва, 1909, №23
* [[Думкі (Гартны)]]
* [[Скошаны луг]]
* [[Адвячоркам (Гартны)]]
* [[Спрэчка стыхіяў]]
* [[Завяўшая краса]]
* [[Таварыш аб сваім жыцці]]
* [[У майстэрні]]
* [[Я бачыў. Вершы ў прозе]]
* [[Трэскі на хвалях (Гартны, зборнік)|Трэскі на хвалях]]. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}}
* {{Скан|[[Выбраныя апавяданьні (Гартны, 1926)|Выбраныя апавяданьні]]|Выбраныя апавяданьні (Гартны, 1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}}
* [[Прысады (Гартны, зборнік)|Прысады]]. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}}
* [[Гаспадар (Гартны, апавяданне)]]
* {{Скан|[[Гоман зарніц (1932)|Гоман зарніц]]|Гоман зарніц (1932).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1932}}
* [[Сьмерць маладзенькага камунара]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 сакавіка 1921. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1921/60|№60 (170)]]}}
* [[Шчырая душа]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/5|№5]]}}
* [[Праводзіны (Гартны)]]
* [[Дыягназ]]
* [[Пахучы зяб]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Ліпень 1930. — [[Полымя (часопіс)/1930/7|№7]]}}
* [[Калгаснік Трыхон Жаролца]]

=== Аповесьці ===
* {{Скан|[[На новым месцы (1930)|На новым месцы]]|На новым месцы (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}}

=== Раманы ===
*[[Сокі цаліны]]
* Перагуды // Полымя, 1935

=== Нарысы ===
* [[У сялянскіх гушчах (Гартны)|У сялянскіх гушчах]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/4|№4]]}}
* [[Пад бізуном цывілізатараў]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 10 чэрвеня 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/11|№11]]}}

=== Публіцыстыка ===
* Мужыкі і мешчане (З нашаго жыцьця) // Наша Ніва, 1909, №1
* М. Капыль Слуцк. пав. Мінск. губ. // Наша Ніва, 1909, №2-3, 5, 9,11,16,19,22,23,26,31-32
*[[Думкі беларуса (Гартны)]] (1909)
* [[Колькі слоў аб «беларускім» дэпутаці|Колькі слоў аб „беларускім“ дэпутаці]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 Ліпня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/30|№30]]}}
'''1916'''
* [[Дзянніца (1916)/1/Аб Беларускім унівэрсытэці|Аб Беларускім унівэрсытэці]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]}}
* [[Дзянніца (1916)/1/Аб спажытковай бядзе|Аб спажытковай бядзе]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]}}
* [[Дзянніца (1916)/2/Пїтраград|Пїтраград. 9—XI—16]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}}
* [[Дзянніца (1916)/3/Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара…|Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара…]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 18 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/3|№3]]}}
* [[Дзянніца (1916)/3/Пра Круппаускі завод|Пра Круппаускі завод]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 18 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/3|№3]]}}
* [[Дзянніца (1916)/4/Тоя мейсца на зямлі…|Тоя мейсца на зямлі…]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 27 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/4|№4]]}}
* [[Дзянніца (1916)/5/Яшчэ аб Беларускім унівэрсытэці|Яшчэ аб Беларускім унівэрсытэці]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 3 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/5|№5]]}}
* [[Дзянніца (1916)/6/Пїтраград|Пїтраград]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/6|№6]]}}
* [[Дзянніца (1916)/7/Пїтраград|Пїтраград]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}}
* [[Дзянніца (1916)/7/Полёнізація Беларусі|Полёнізація Беларусі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}}
'''1917'''
*[[Работнікі-беларусы ў Петраградзе]] (1917)
*[[Канферэнцыя нацыянальна-сацыялістычных партый]] (1917)
'''1918'''
*[[Допіс у газету «Вольная Беларусь» (Жылуновіч)]] (1918)
*[[Маніфест Часовага Рабоча-Сялянскага Савецкага Урада Беларусі]]
'''1922'''
*[[1 студзеня — рэвалюцыйна-гістарычнае сьвята Савецкай Беларусі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}}
'''1923'''
*[[Два бакі беларускага руху]] (1923)
*[[Пара пісаць гісторыю рэволюцыі]] (1923)
*[[Абеглы саманарыс майго жыцця]] (1923)
* Да гісторыі Савецкае Беларусі
**[[Уступамі да Акцябра]] (1923)
**[[Ад кастрычніка 1917 г. да лютага 1918 г.]] (1924)
**[[Організацыя сіл]] (1924)
**[[Гістарычны момант]] (1924)
'''1924'''
*[[Перадсьмертны ліст Я. Пуліхава]] (1924)
*[[Люты—Кастрычнік у беларускім нацыянальным руху]] (1924)
'''1925'''
*[[Зьезд беларускіх нацыянальных організацый]] (1925)
*[[Рабочы рух у Беларусі ў 1905 г. і яго разьвіццё з 1890 г.]] (1925)
*[[Будаваньне БССР і роля ў гэтым т. Ў.М. Ігнатоўскага]] (1925)
'''1926'''
*[[Беларуская інтэлігенцыя ў гістарычным аспэкце]] (1926)
'''1927'''
* [[Усё далей ад панства няволі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 12 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/59|№59 (1951)]]}}
* [[Ня трэба адставаць]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/64|№64 (1956)]]}}
* [[Праз перавалы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/108|№108 (2000)]]}}
* [[Скуткі тэатральн. сэзону 1926—7 г. БДТ1]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/112|№112 (2004)]]}}
* [[Беларуская журналістыка (Гартны)|Беларуская журналістыка]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/112|№112 (2004)]]}}
* [[Наш баявы абавязак]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 ліпеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/160|№160 (2052)]]}}
* [[Па чатырох краінах]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 21, 23—25, 30 кастрычніка, 2, 11, 13—15, 18, 22, 25, 29 лістапада 1927, 2, 6, 9, 11, 14, 16, 18, 21, 24, 28, сьнежня, ? 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/240|№240 (2132)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/242|№242 (2134)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/243|243 (2135)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/248|248 (2140)]] [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/250|250 (2142)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/255|255 (2147)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/257|257 (2149)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/258|258 (2150)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/261|261 (2153)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/264|264 (2156)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/267|267 (2159)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/270|270 (2162)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/273|273 (2165)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/276|276 (2168)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/279|279 (2171)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/281|281 (2173)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/283|283 (2175)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/285|285 (2177)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/287|287 (2179)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/289|289 (2181)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/292|292 (2184)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/294|294 (2186)]], ?}}
* [[Пытаньні даволі сур’ёзныя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/248|№248 (2140)]]}}
* [[Ад калёніі да незалежнай дзяржавы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/253|№253 (2145)]]}}
'''1928'''
*[[Са Случчыны]] (1928)
*[[Безнадзейныя надзеі]] (1928)
*[[Беларускія сэкцыі РКП і стварэньне Беларускай Савецкай Рэспублікі]] (1928)
* [[Праездам праз Украіну]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25—26 кастрычніка 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/247|№247 (2435)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1928/248|248 (2136)]]}}
* [[Заўвагі к часу]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/263|№263 (2451)]]}}
* [[Беларуская самабытнасць i бязухiльны iнтэрнацыяналiзм, цi старая пагудка на новы лад]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/266|№266 (2454)]]}}
'''1929'''
*[[Дваццаць гадоў назад]] // Полымя, 1929, №5
'''1932'''
* [[Перадрэволюцыйная «Правда» (Гартны)|Перадрэволюцыйная „Правда“]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}}
* [[Горача вітаю пастанову ЦК Усе КП(б) (Гартны)|Горача вітаю пастанову ЦК Усе КП(б)]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 25 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/9|№9]]}}

=== Крытыка ===
*  {{Скан|Лев Толстой у памяці мужыкоў беларусоў|Талстой.pdf}} // Наша Ніва, 1910, №52
*{{Скан|[[Беларуская літэратура]]|Zhylunovich Belaruskaja literatura.pdf}} (1918)
*[[Тэатр на Беларусі]] (1921)
* [[Аб крытыцы «Босыя на вогнішчы» і яшчэ аб саміх «Босыя на вогнішчы» М. Чарота|Аб крытыцы „Босыя на вогнішчы“ і яшчэ аб саміх „Босыя на вогнішчы“ М. Чарота]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}}
*{{Скан|[[Беларускае пісьменства]]|Беларускае пісьменства.pdf}} (1924)
* [[Пара сказаць «Бывайце здаровы, Лявоніха і Цымбалы»|Пара сказаць „Бывайце здаровы, Лявоніха і Цымбалы“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/132|№132 (1727)]]}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Этапы разьвіцьця беларускае літаратуры|Этапы разьвіцьця беларускае літаратуры]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Янка Купала — пясьняр вызваленьня|Янка Купала — пясьняр вызваленьня]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Рэволюцыйным шляхам]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/У надзеях над прасторамі]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Купчастыя руні]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Літаратурныя падзеі ў 1926 г.]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Ці сапраўды «Узвышша» ёсьць узвышша]]|Ba59271.pdf}} (1927)
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Шкоднае ў беларускай літаратуры]]|Ba59271.pdf}} (1927)
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Цьвёрдымі крокамі]]|Ba59271.pdf}} (1927)
*[[Скуткі тэатральн. сэзону 1926—7 у БДТ1]] (1927)

=== Успаміны ===
* [[Аўтабіяграфія (Гартны)|Aŭtobiografia]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}}
* [[Абеглы саманарыс майго жыцця|Абеглы саманарыс майго жыцьця]] // {{Fine|[[Цішка Гартны (1923)|Цішка Гартны]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1923}}
* [[Месяц у царскай арміі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — Люты—сакавік 1933. — [[Полымя (часопіс)/1933/2|№2]]}}

==== Інтэрвію ====
* [[З Менску — у Парыж]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 19 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/238|№238 (2130)]]}}

=== Лісты ===
* [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/109/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/109|№109 (2001)]]}}

== Пра аўтара==
* [[Жаданне (Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1911, №50
* [[Цішка Гартны (Луцкевіч)]]
* [[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Цішка_Гартны_(Д_Жылуновіч).|Цішка Гартны (Ігнатоўскі)]]
*[[К 15-гадоваму юбілею літаратурнай працы Цішкі Гартнага (1908—1923)]]
* [[Цішка Гартны (1923)/Пролетарская поэзія і лірыка Цішкі Гартнага|Пролетарская поэзія і лірыка Цішкі Гартнага]]
*{{Скан|Вечар твораў Цішкі Гартнага (Бабарэка)|Літаратура 1923.pdf}} (1923)
*[[Цішку Гартнаму (Колас)]]
* [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/З. Жылуновічу|З. Жылуновічу (Колас)]]
*[[Цішку Гартнаму (Купала)]]
* [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/Поэту-Гарбару|Поэту-Гарбару (Бядуля)]]
* [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/Помніш?!|Помніш?! (Чарот)]]
* [[Ці хто думаў…]]
* [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/В/Цішка Гартны|Цішка Гартны (Дварчанін)]]
* [[Цішку Гартнаму (Маракоў)]]
* [[Лірыка і проза Ц. Гартнага]] (1928)
* [[Цішка Гартны (Байкоў)]]
* [[Пад знакам рэволюцыйнай грамадзкасьці і загартаванасьці]]
* ''[[Аўтар:Антон Баліцкі|Баліцкі, А]]''. [[Матывы літаратурнай творчасьці Гартнага (Баліцкі)|Матывы літаратурнай творчасьці Гартнага]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/288|№288 (2476)]]}}
*[[Пра Цішку Гартнага (Дыла)]]

== Заўвагі ==
{{Крыніцы}}

{{PD-old-70}}

[[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]]
[[Катэгорыя:Беларускія аўтары]]
[[Катэгорыя:Празаікі]]
[[Катэгорыя:Крытыкі]]
[[Катэгорыя:Нацыянал-камуністы]]
[[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]]
[[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]]</text>
      <sha1>lmfjnygo0sqjonryr6nu3s2nv1mt98t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284721</id>
      <parentid>284715</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:36:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23829" sha1="1bcjbdw7nno7b6pu591zdr2cb2a0o99" xml:space="preserve">{{Пра аўтара
| Прозвішча               =Гартны
| Імёны                   =Цішка
| Першая літара прозвішча =Г
| Варыянты імёнаў         =Зьміцер Хведаравіч Жылуновіч
| Апісанне                =
| Іншае                   = {{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}}&lt;ref&gt;Творы, апублікаваныя гэтым аўтарам пасьля 7 лістапада 1917 году на тэрыторыі РСФСР, абараняюцца аўтарскім правам да 1 студзеня 2026 году.&lt;/ref&gt;
| ДН                      =22 кастрычніка (4 лістапада) 1887
| Месца нараджэння        =Капыль, Слуцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя
| ДС                      =11 красавіка 1937
| Месца смерці            =Магілёў, БССР
| Выява                   =Цішка Гартны.jpg
| Вікіпедыя               =:be:Зміцер Жылуновіч
| Вікіпедыя2              =:be-x-old:Зьміцер Жылуновіч
| Вікіцытатнік            =
| Вікісховішча            =Category:Zmicier Žylunovič
| Вікіліўр                =
| ЭСБЕ                    =
| Катэгорыя               =Цішка Гартны
| Google                  =
}}

== Творы ==
{{All works‎}}
* [[Цішка Гартны (1923)]]
* [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)]]
* {{Скан|Наступ на горны (1932)|Наступ на горны (1932).pdf}}

=== Зборнікі вершаў===
* [[Як гляджу я на сіняе неба]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/39|№39]]}}
* [[Песьні (Гартны)|Pieśni]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}}
* [[Урачыстасьць (Гартны)|Урачыстасьць]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}}
=== Вершы ===
* [[Ня сьпевай у садзе салавей зальотны…|⁂ (Ня сьпевай у садзе салавей зальотны…)]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 3 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/5|№5]]}}
* [[Межкі (Гартны)|Межкі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/5|№5]]}}
* [[Зорка (Гартны)|Зорка]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}}
* [[Сьцяна фэдэралістаў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 сакавіка 1921. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1921/60|№60 (170)]]}}
* [[Пераплёт (Гартны)|Пераплёт]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/5|№5]]}}
* [[Эпіграмы (Гартны)|Эпіграмы]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}}
* [[Бяздольны]]
* [[Віхура (Гартны)]]
* [[Восень (Гартны)]]
* [[Зьмітраку Бядулю]]
* [[Касьба (Гартны)]]
* [[Многа сіл маладых…]]
* [[Янку Купалу (Гартны)]]

=== Апавяданні ===
* На ўсходзе сонца // Наша Ніва, 1909, №23
* [[Думкі (Гартны)]]
* [[Скошаны луг]]
* [[Адвячоркам (Гартны)]]
* [[Спрэчка стыхіяў]]
* [[Завяўшая краса]]
* [[Таварыш аб сваім жыцці]]
* [[У майстэрні]]
* [[Я бачыў. Вершы ў прозе]]
* [[Трэскі на хвалях (Гартны, зборнік)|Трэскі на хвалях]]. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}}
* {{Скан|[[Выбраныя апавяданьні (Гартны, 1926)|Выбраныя апавяданьні]]|Выбраныя апавяданьні (Гартны, 1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}}
* [[Прысады (Гартны, зборнік)|Прысады]]. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}}
* [[Гаспадар (Гартны, апавяданне)]]
* {{Скан|[[Гоман зарніц (1932)|Гоман зарніц]]|Гоман зарніц (1932).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1932}}
* [[Сьмерць маладзенькага камунара]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 сакавіка 1921. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1921/60|№60 (170)]]}}
* [[Шчырая душа]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/5|№5]]}}
* [[Праводзіны (Гартны)]]
* [[Дыягназ]]
* [[Пахучы зяб]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Ліпень 1930. — [[Полымя (часопіс)/1930/7|№7]]}}
* [[Калгаснік Трыхон Жаролца]]

=== Аповесьці ===
* {{Скан|[[На новым месцы (1930)|На новым месцы]]|На новым месцы (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}}

=== Раманы ===
*[[Сокі цаліны]]
* Перагуды // Полымя, 1935

=== Нарысы ===
* [[У сялянскіх гушчах (Гартны)|У сялянскіх гушчах]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/4|№4]]}}
* [[Пад бізуном цывілізатараў]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 10 чэрвеня 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/11|№11]]}}

=== Публіцыстыка ===
* Мужыкі і мешчане (З нашаго жыцьця) // Наша Ніва, 1909, №1
* М. Капыль Слуцк. пав. Мінск. губ. // Наша Ніва, 1909, №2-3, 5, 9,11,16,19,22,23,26,31-32
*[[Думкі беларуса (Гартны)]] (1909)
* [[Колькі слоў аб «беларускім» дэпутаці|Колькі слоў аб „беларускім“ дэпутаці]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 Ліпня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/30|№30]]}}
'''1916'''
* [[Дзянніца (1916)/1/Аб Беларускім унівэрсытэці|Аб Беларускім унівэрсытэці]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]}}
* [[Дзянніца (1916)/1/Аб спажытковай бядзе|Аб спажытковай бядзе]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]}}
* [[Дзянніца (1916)/2/Пїтраград|Пїтраград. 9—XI—16]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}}
* [[Дзянніца (1916)/3/Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара…|Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара…]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 18 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/3|№3]]}}
* [[Дзянніца (1916)/3/Пра Круппаускі завод|Пра Круппаускі завод]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 18 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/3|№3]]}}
* [[Дзянніца (1916)/4/Тоя мейсца на зямлі…|Тоя мейсца на зямлі…]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 27 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/4|№4]]}}
* [[Дзянніца (1916)/5/Яшчэ аб Беларускім унівэрсытэці|Яшчэ аб Беларускім унівэрсытэці]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 3 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/5|№5]]}}
* [[Дзянніца (1916)/6/Пїтраград|Пїтраград]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 23 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/6|№6]]}}
* [[Дзянніца (1916)/7/Пїтраград|Пїтраград]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}}
* [[Дзянніца (1916)/7/Полёнізація Беларусі|Полёнізація Беларусі]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 31 сьнежня 1916. — [[Дзянніца (1916)/7|№7]]}}
'''1917'''
*[[Работнікі-беларусы ў Петраградзе]] (1917)
*[[Канферэнцыя нацыянальна-сацыялістычных партый]] (1917)
'''1918'''
*[[Допіс у газету «Вольная Беларусь» (Жылуновіч)]] (1918)
*[[Маніфест Часовага Рабоча-Сялянскага Савецкага Урада Беларусі]]
'''1922'''
*[[1 студзеня — рэвалюцыйна-гістарычнае сьвята Савецкай Беларусі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}}
'''1923'''
*[[Два бакі беларускага руху]] (1923)
*[[Пара пісаць гісторыю рэволюцыі]] (1923)
*[[Абеглы саманарыс майго жыцця]] (1923)
* Да гісторыі Савецкае Беларусі
**[[Уступамі да Акцябра]] (1923)
**[[Ад кастрычніка 1917 г. да лютага 1918 г.]] (1924)
**[[Організацыя сіл]] (1924)
**[[Гістарычны момант]] (1924)
'''1924'''
*[[Перадсьмертны ліст Я. Пуліхава]] (1924)
*[[Люты—Кастрычнік у беларускім нацыянальным руху]] (1924)
'''1925'''
*[[Зьезд беларускіх нацыянальных організацый]] (1925)
*[[Рабочы рух у Беларусі ў 1905 г. і яго разьвіццё з 1890 г.]] (1925)
*[[Будаваньне БССР і роля ў гэтым т. Ў.М. Ігнатоўскага]] (1925)
'''1926'''
*[[Беларуская інтэлігенцыя ў гістарычным аспэкце]] (1926)
'''1927'''
* [[Усё далей ад панства няволі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 12 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/59|№59 (1951)]]}}
* [[Ня трэба адставаць]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/64|№64 (1956)]]}}
* [[Праз перавалы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/108|№108 (2000)]]}}
* [[Скуткі тэатральн. сэзону 1926—7 г. БДТ1]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/112|№112 (2004)]]}}
* [[Беларуская журналістыка (Гартны)|Беларуская журналістыка]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/112|№112 (2004)]]}}
* [[Наш баявы абавязак]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 ліпеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/160|№160 (2052)]]}}
* [[Па чатырох краінах]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 21, 23—25, 30 кастрычніка, 2, 11, 13—15, 18, 22, 25, 29 лістапада 1927, 2, 6, 9, 11, 14, 16, 18, 21, 24, 28, сьнежня, ? 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/240|№240 (2132)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/242|№242 (2134)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/243|243 (2135)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/248|248 (2140)]] [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/250|250 (2142)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/255|255 (2147)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/257|257 (2149)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/258|258 (2150)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/261|261 (2153)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/264|264 (2156)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/267|267 (2159)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/270|270 (2162)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/273|273 (2165)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/276|276 (2168)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/279|279 (2171)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/281|281 (2173)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/283|283 (2175)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/285|285 (2177)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/287|287 (2179)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/289|289 (2181)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/292|292 (2184)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/294|294 (2186)]], ?}}
* [[Пытаньні даволі сур’ёзныя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/248|№248 (2140)]]}}
* [[Ад калёніі да незалежнай дзяржавы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/253|№253 (2145)]]}}
'''1928'''
*[[Са Случчыны]] (1928)
*[[Безнадзейныя надзеі]] (1928)
*[[Беларускія сэкцыі РКП і стварэньне Беларускай Савецкай Рэспублікі]] (1928)
* [[Праездам праз Украіну]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25—26 кастрычніка 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/247|№247 (2435)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1928/248|248 (2136)]]}}
* [[Заўвагі к часу]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/263|№263 (2451)]]}}
* [[Беларуская самабытнасць i бязухiльны iнтэрнацыяналiзм, цi старая пагудка на новы лад]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/266|№266 (2454)]]}}
'''1929'''
*[[Дваццаць гадоў назад]] // Полымя, 1929, №5
'''1932'''
* [[Перадрэволюцыйная «Правда» (Гартны)|Перадрэволюцыйная „Правда“]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}}
* [[Горача вітаю пастанову ЦК Усе КП(б) (Гартны)|Горача вітаю пастанову ЦК Усе КП(б)]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 25 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/9|№9]]}}

=== Крытыка ===
*  {{Скан|Лев Толстой у памяці мужыкоў беларусоў|Талстой.pdf}} // Наша Ніва, 1910, №52
*{{Скан|[[Беларуская літэратура]]|Zhylunovich Belaruskaja literatura.pdf}} (1918)
*[[Тэатр на Беларусі]] (1921)
* [[Аб крытыцы «Босыя на вогнішчы» і яшчэ аб саміх «Босыя на вогнішчы» М. Чарота|Аб крытыцы „Босыя на вогнішчы“ і яшчэ аб саміх „Босыя на вогнішчы“ М. Чарота]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}}
*{{Скан|[[Беларускае пісьменства]]|Беларускае пісьменства.pdf}} (1924)
* [[Пара сказаць «Бывайце здаровы, Лявоніха і Цымбалы»|Пара сказаць „Бывайце здаровы, Лявоніха і Цымбалы“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/132|№132 (1727)]]}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Этапы разьвіцьця беларускае літаратуры|Этапы разьвіцьця беларускае літаратуры]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Янка Купала — пясьняр вызваленьня|Янка Купала — пясьняр вызваленьня]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Рэволюцыйным шляхам]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/У надзеях над прасторамі]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Купчастыя руні]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Літаратурныя падзеі ў 1926 г.]]|Ba59271.pdf}}
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Ці сапраўды «Узвышша» ёсьць узвышша]]|Ba59271.pdf}} (1927)
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Шкоднае ў беларускай літаратуры]]|Ba59271.pdf}} (1927)
*{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Цьвёрдымі крокамі]]|Ba59271.pdf}} (1927)
*[[Скуткі тэатральн. сэзону 1926—7 у БДТ1]] (1927)

=== Успаміны ===
* [[Аўтабіяграфія (Гартны)|Aŭtobiografia]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}}
* [[Абеглы саманарыс майго жыцця|Абеглы саманарыс майго жыцьця]] // {{Fine|[[Цішка Гартны (1923)|Цішка Гартны]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1923}}
* [[Месяц у царскай арміі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — Люты—сакавік 1933. — [[Полымя (часопіс)/1933/2|№2]]}}

==== Інтэрвію ====
* [[З Менску — у Парыж]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 19 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/238|№238 (2130)]]}}

=== Лісты ===
* [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/109/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/109|№109 (2001)]]}}

== Пра аўтара==
* [[Жаданне (Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1911, №50
* [[Цішка Гартны (Луцкевіч)]]
* [[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Цішка_Гартны_(Д_Жылуновіч).|Цішка Гартны (Ігнатоўскі)]]
*[[К 15-гадоваму юбілею літаратурнай працы Цішкі Гартнага (1908—1923)]]
* [[Цішка Гартны (1923)/Пролетарская поэзія і лірыка Цішкі Гартнага|Пролетарская поэзія і лірыка Цішкі Гартнага]]
*{{Скан|Вечар твораў Цішкі Гартнага (Бабарэка)|Літаратура 1923.pdf}} (1923)
*[[Цішку Гартнаму (Колас)]]
* [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/З. Жылуновічу|З. Жылуновічу (Колас)]]
*[[Цішку Гартнаму (Купала)]]
* [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/Поэту-Гарбару|Поэту-Гарбару (Бядуля)]]
* [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/Помніш?!|Помніш?! (Чарот)]]
* [[Ці хто думаў…]]
* [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/В/Цішка Гартны|Цішка Гартны (Дварчанін)]]
* [[Цішку Гартнаму (Маракоў)]]
* [[Лірыка і проза Ц. Гартнага]] (1928)
* [[Цішка Гартны (Байкоў)]]
* [[Пад знакам рэволюцыйнай грамадзкасьці і загартаванасьці]]
* ''[[Аўтар:Антон Баліцкі|Баліцкі, А]]''. [[Матывы літаратурнай творчасьці Гартнага (Баліцкі)|Матывы літаратурнай творчасьці Гартнага]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/288|№288 (2476)]]}}
*[[Пра Цішку Гартнага (Дыла)]]

== Заўвагі ==
{{Крыніцы}}

{{PD-old-70}}

[[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]]
[[Катэгорыя:Беларускія аўтары]]
[[Катэгорыя:Празаікі]]
[[Катэгорыя:Крытыкі]]
[[Катэгорыя:Нацыянал-камуністы]]
[[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]]
[[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]]</text>
      <sha1>1bcjbdw7nno7b6pu591zdr2cb2a0o99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Галоўная старонка/Стужка вікінавінаў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9254</id>
    <revision>
      <id>284747</id>
      <parentid>284640</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18192" sha1="efkcfzditge38ayncimqyozwtq3ua6e" xml:space="preserve">&lt;!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --&gt;
----
&lt;div style=&quot;height:500px;overflow:auto;&quot;&gt;
* {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916
* {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладзіслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925
* {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916
* {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925
* {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916
* {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922
----
* {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947
* {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926
* {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939
* {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908
* {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927
* {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933
* {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936
* {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992
----
* {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932
* {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923
* {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924
* {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936
* {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926
* {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949
* {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942
* {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927
* {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929
* {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948
* {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939
* {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935
* {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909
----
* {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925
* {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944
* {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936
* {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910
* {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931
* {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939
* {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921
* {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927
* {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919
* {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933
* {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909
* {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932
* {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927
* {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927
* {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929
* {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937
* {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925
* {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923
* {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923
----
* {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946
* {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937
----
{{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]''
''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}}
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>efkcfzditge38ayncimqyozwtq3ua6e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мілы мне бясконца…</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58556</id>
    <revision>
      <id>284711</id>
      <parentid>193742</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:19:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1768" sha1="qpkm7mpmby7v7glhpgxzvj7x493646z" xml:space="preserve">{{Загаловак
 | назва     = Мілы мне бясконца…
 | аўтар     = Цішка Гартны
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = 
 | наступны  = 
 | год       = 1915 год
 | анатацыі  = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах.
}}

* [[Дзянніца (1916)/3/Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…|⁂ (Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…)]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 18 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/3|№3]]}}
* [[Урачыстасьць (1925)/Урачыстасьць жыцьця/Мілы мне бясконца|Мілы мне бясконца]] // {{Fine|[[Урачыстасьць (1925)|Урачыстасьць]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}}
* [[Урачыстасьць (1928)/Урачыстасьць жыцьця/Мілы мне бясконца|Мілы мне бясконца]] // {{Fine|[[Урачыстасьць (1928)|Урачыстасьць]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}}
* [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1/Урачыстасьць жыцьця/Мілы мне бясконца…|⁂ Мілы мне бясконца…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1|Том 1]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}}

[[Катэгорыя:Урачыстасьць (Гартны)]]
[[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]]</text>
      <sha1>qpkm7mpmby7v7glhpgxzvj7x493646z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Індэкс:Дзянніца (1916). № 3.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>66118</id>
    <revision>
      <id>284746</id>
      <parentid>165019</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284746</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="302" sha1="fo6f9i8iph2dw95h5qqqpwkjut7evsf" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=book
|Title=Дзянніца
|Language=be
|Volume=[[Дзянніца (1916)/3|№ 3]]
|Author=
|Translator=
|Editor=[[Аўтар:Цішка Гартны|Зьміцер Жылуновіч]]
|Illustrator=
|School=
|Publisher=[[Аўтар:Цішка Гартны|Зьміцер Жылуновіч]]&lt;br /&gt;Русско-Французская Типографія
|Address=Пїтраград
|Year=1916
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=C
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>fo6f9i8iph2dw95h5qqqpwkjut7evsf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Озірк (Гартны)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80607</id>
    <revision>
      <id>284712</id>
      <parentid>192802</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1060" sha1="oym9qtg02bf5yr213pfmxfw02o07yd6" xml:space="preserve">{{Загаловак
 | назва     = Озірк
 | аўтар     = Цішка Гартны
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = 
 | наступны  =  
 | год       = 1913 год
 | анатацыі  = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах.
}}

* [[Дзянніца (1916)/2/Акінїм вокам гал вакольны…|1. (Акінїм вокам гал вакольны…)]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 9 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/2|№2]]}}
* [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1/Расьсьвітаньне/Озірк|Озірк]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1|Том 1]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}}

[[Катэгорыя:Вершы Цішкі Гартнага]]
[[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]]</text>
      <sha1>oym9qtg02bf5yr213pfmxfw02o07yd6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бежанцы (Гартны)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80870</id>
    <revision>
      <id>284720</id>
      <parentid>193377</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:35:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1295" sha1="9rhjjw7uhql1fa00g0t9dzkflffalue" xml:space="preserve">{{Загаловак
 | назва     = Бежанцы
 | аўтар     = Цішка Гартны
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = 
 | наступны  =  
 | год       = 1915 год
 | анатацыі  = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах.
}}

* [[Дзянніца (1916)/1/Уцякачы|Уцякачы]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]}}
* [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1/Вакола і ўдаль/Бежанцы|Бежанцы]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)/1|Том 1]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}}

[[Катэгорыя:Вершы Цішкі Гартнага]]
[[Катэгорыя:Першая сусветная вайна ў паэзіі]]
[[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]]
[[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]]
[[Катэгорыя:Беларуская дыяспара]]
[[Катэгорыя:Бежанства]]
[[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]]</text>
      <sha1>9rhjjw7uhql1fa00g0t9dzkflffalue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзянніца (1916)/3</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122322</id>
    <revision>
      <id>284761</id>
      <parentid>284050</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T07:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1711" sha1="kpo4nv1ua5fj5godsquzhngv4jm9trs" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Дзянніца. № 3
 | безаўтара = 
 | год       = 18 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Газэта
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2|№ 2]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/4|№ 4]]
 | анатацыі  = 
}}

&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 3.pdf&quot; from=&quot;1&quot; to=&quot;1&quot; onlysection=&quot;Верхавіна&quot; /&gt;

* [[Дзянніца (1916)/3/Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара…|Ніжэй мы друкуїм абвешчаны пазоу мінскага губэрнатара…]]
* [[Дзянніца (1916)/3/Пра Круппаускі завод|Пра Круппаускі завод]]
* ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Ц. Гартны]]''. [[Дзянніца (1916)/3/Бацькава воля|Бацькава воля]]
* ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Ц. Гартны]]''. [[Дзянніца (1916)/3/Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…|⁂ (Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…)]]
* [[Дзянніца (1916)/3/Байка|Байка]]
* ''[[Аўтар:Эдвард Будзька|А. Б]]''. [[Дзянніца (1916)/3/Думкі да граматыкі|Думкі да граматыкі]]
* [[Дзянніца (1916)/3/Навіны|Навіны]]
* [[Дзянніца (1916)/3/Вайна|Вайна]]
* [[Дзянніца (1916)/3/Пїтраград|Пїтраград]]

&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 3.pdf&quot; from=&quot;8&quot; to=&quot;8&quot; onlysection=&quot;Рэдактар&quot; /&gt;

{{PD-Расейская імпэрыя}}</text>
      <sha1>kpo4nv1ua5fj5godsquzhngv4jm9trs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзянніца (1916)/1/Уцякачы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122341</id>
    <revision>
      <id>284719</id>
      <parentid>284278</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:35:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="704" sha1="ny4yw44r9wgh7qninlchdir0kl7e57r" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Уцякачы
 | аўтар     = Цішка Гартны
 | год       = 1 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = 
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/1/Чыясь свавольная рука…|Чыясь свавольная рука…]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Бежанцы (Гартны)]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 1.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;Уцякачы&quot; tosection=&quot;Уцякачы&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>ny4yw44r9wgh7qninlchdir0kl7e57r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уцякачы (Гартны)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122343</id>
    <revision>
      <id>284722</id>
      <parentid>284089</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:37:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Выдалена перасылка на [[Дзянніца (1916)/1/Уцякачы]]</comment>
      <origin>284722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="4nn113q9r6wf3bvguzdjwwec6ftypl3" xml:space="preserve">{{Хутка выдаліць|}}</text>
      <sha1>4nn113q9r6wf3bvguzdjwwec6ftypl3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзянніца (1916)/2/Акінїм вокам гал вакольны…</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122452</id>
    <revision>
      <id>284713</id>
      <parentid>284368</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="731" sha1="rvx9tt27nkz744bd6vibbu2byt5s2sf" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = I. (Акінїм вокам гал вакольны…)
 | аўтар     = Цішка Гартны
 | год       = 9 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Бацькава воля|Бацькава воля]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/2/Пісьмо|Пісьмо]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Озірк (Гартны)]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 2.pdf&quot; from=&quot;5&quot; to=&quot;5&quot; onlysection=&quot;Акінїм&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>rvx9tt27nkz744bd6vibbu2byt5s2sf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Акінїм вокам гал вакольны…</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122453</id>
    <revision>
      <id>284718</id>
      <parentid>284367</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:33:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Выдалена перасылка на [[Дзянніца (1916)/2/Акінїм вокам гал вакольны…]]</comment>
      <origin>284718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="4nn113q9r6wf3bvguzdjwwec6ftypl3" xml:space="preserve">{{Хутка выдаліць|}}</text>
      <sha1>4nn113q9r6wf3bvguzdjwwec6ftypl3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Дзянніца (1916). № 2.pdf/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122455</id>
    <revision>
      <id>284736</id>
      <parentid>284375</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T19:47:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>284736</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8985" sha1="ofp1edqyeleqqosdxgrbsj00qcjdabj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;Пісьмо&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:0em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{gap|1.5em}}Ты цьвет надзеі распусьціла&lt;br /&gt;
У праменьні сонца нада мной;&lt;br /&gt;
С табой жыцьцьо было мне мілым,&lt;br /&gt;
Я красавауся, жыу табой.&lt;br /&gt;

{{gap|1.5em}}За штож пакінуты, нішчасны,&lt;br /&gt;
Як у жалезнай клетца зьвер,&lt;br /&gt;
Я мушу жыць, мой Аньол ясны,&lt;br /&gt;
Аднэй трывогаю цяпер?..&lt;br /&gt;

{{Калёнтытул|right=''Тодар Ч—віч.''}}

{{gap|1.5em}}{{smaller|Пітраград, 1914, 22/7.}}
{{block center/e}}

{{***2||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}}
&lt;section end=&quot;Пісьмо&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Дзедава&quot;/&gt;{{block center/s}}
{{Цэнтар|'''Дзедава рада.'''|памер=100%}}

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

{{gap|1.5em}}Майструючы нейкую трасцу —&lt;br /&gt;
Ці санкі ці можӓ чаунок, —&lt;br /&gt;
Хлапец, праз ніувагу, у палїц&lt;br /&gt;
Загнау сабе стрэмкі кусок.&lt;br /&gt;

{{gap|1.5em}}Разроуся хлапец з прапуду,&lt;br /&gt;
Ні дасьць сабе рады ніяк,&lt;br /&gt;
Крычыць, галасуя… Во матка&lt;br /&gt;
Падбегла: „Чагож ты, бядак?“&lt;br /&gt;

{{gap|1.5em}}А ужо ля хлапца і дзядуля;&lt;br /&gt;
Той цешыць яго: Эт, дармо!&lt;br /&gt;
Кладзі хутчэй палїц у губы,&lt;br /&gt;
Смакчы — дык пяройдзя само.&lt;br /&gt;

{{gap|1.5em}}Матулька, зьдзівіушысь, пытаіць:&lt;br /&gt;
„Ціж спрауды паможӓ што так?&lt;br /&gt;
— Алѐ, — хоць ад крыку“, дзед кажа,&lt;br /&gt;
„Бо больш ні уняць ані як“!&lt;br /&gt;

{{Калёнтытул|right=''Альбэрт Пауловіч.''}}
{{block center/e}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|6em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;Дзедава&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Думкі&quot;/&gt;{{block center/s}}
{{Цэнтар|'''Думкі да граматыкі.'''|памер=100%}}

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

{{Водступ|2|em}}Калі заводзіцца граматычны спосаб пісаньня, то гэта разумець трэба — што заводзіцца аднастайны спосаб пісаньня слоу, ня зьміняючы спосаба выгавору іх.

{{Цэнтар|Пішуць:}}

{{block center/s}}
{|
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| сінія
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| сініе
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| сініі
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пекныя
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пекные
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пекныі
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| добрыя
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| добрые
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| добрыі
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| мілыя
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| мілые
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| мілыі
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| сіняга
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| сіняго
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| сініга
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пекнага
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пекнаго
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пекныга
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| добрага
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| добраго
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| добрыга
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| мілага
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| мілаго
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| мілыга
|}
{{block center/e}}

{{Водступ|2|em}}На канчатку, ось відаць, адны пішуць „я — а“, другія „е“, „о“, „і“, значыцца усяк пішуць, а гаварыць усе гаворуць аднастайна, бо усе аднастайна у гэных славах і ім падобных ніясна выгаварываюць астатні гаманок.

{{Водступ|2|em}}Гаманкі „о“ i „е — э“ любюць яснага выгавору, {{Абмылка|празтоя|праз тоя}} любюць быць пад націскам (пад акцэнтам), як ужо прыхадзілася гаварыць; значыцца — па аднаму у словя, або па два у славах — з двух слоу зложаных як: б''е''лаб''о''кі, ць''о''мнаш''э''ры.

{{Водступ|2|em}}Ніясныяж, няпэуныя гучныя гаманкі найбольш падобны да „а“.

{{Водступ|2|em}}Ось дзьля гэтага, ды і дзьля таго, што каб усе у падобных разох словы мелі аднастайны канчатак, бо так ужо шмат хто пішыць:

{{Цэнтар|благог''а'', малог''а'', чужог''а'',}}

дык і трэба пісаць:

{{Цэнтар|сіняг''а'', пікнаг''а'', добраг''а'', мілаг''а''.}}

{{Водступ|2|em}}Таксама, каб усе аднастайнага спосабу пісаньня трымаліся — трэба пісаць:

{{block center/s}}
сінія, пекныя, добрыя, мілыя,
{{block center/e}}

бо ніясны гаманок на канчатку больш падобны на „''я''“, менш на „''і''“, а яшчэ меньш на „''е''“.

{{***2||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}}

{{Водступ|2|em}}Устанауляючы аднастайны спосаб пісаньня ніясных гаманкоу у флексіях — на самым канчатку слоу — і у суфіксах — у канцавых складах слоу, трэба мець на памяці каб формау нашай беларускай гаворкі ні зьмїньшаць, бо формы — гэта йосьць багауцва гаворкі, гэта яе ружніць ад другіх гаворак.

{{Водступ|2|em}}Да формау належыць:

{{block center/s}}
{|
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| адна форма
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| другая форма
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 1)
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| йон ідзець
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| йон ідзе
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| йон пяець
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| йон пяе
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 2)
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| рабіць
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| рабіці
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пїяць
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пїяці
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 3)
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| ідуць мужыкі
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| ідуць мужыкѐ
|-&lt;section end=&quot;Думкі&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ofp1edqyeleqqosdxgrbsj00qcjdabj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзянніца (1916)/2/Навіны</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122597</id>
    <revision>
      <id>284739</id>
      <parentid>284551</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T19:58:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>284739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="853" sha1="mqemvrv9lz2u6phfq93b8a0rogkngfn" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Навіны
 | безаўтара = 
 | год       = 9 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Публіцыстыка
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Думкі да граматыкі|Думкі да граматыкі]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/2/Гэнрык Сенькевіч|Гэнрык Сенькевіч]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 2.pdf&quot; from=&quot;7&quot; to=&quot;7&quot; onlysection=&quot;Навіны&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}
{{DEFAULTSORT:Навіны}}

[[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]]
[[Катэгорыя:Казань]]
[[Катэгорыя:Нижни Ноўгарад]]</text>
      <sha1>mqemvrv9lz2u6phfq93b8a0rogkngfn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284740</id>
      <parentid>284739</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T19:58:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="853" sha1="prbs20kz3xxi1dvlh85xe41gcpbrm58" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Навіны
 | безаўтара = 
 | год       = 9 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Публіцыстыка
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/2/Думкі да граматыкі|Думкі да граматыкі]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/2/Гэнрык Сенькевіч|Гэнрык Сенькевіч]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 2.pdf&quot; from=&quot;7&quot; to=&quot;7&quot; onlysection=&quot;Навіны&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}
{{DEFAULTSORT:Навіны}}

[[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]]
[[Катэгорыя:Казань]]
[[Катэгорыя:Ніжні Ноўгарад]]</text>
      <sha1>prbs20kz3xxi1dvlh85xe41gcpbrm58</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Суд (1925, Вільня).pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122611</id>
    <revision>
      <id>284756</id>
      <parentid>284581</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T21:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>284756</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2459" sha1="cln7217br1w47qsfohwto0ll840rm3p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;сьмярдзіць; ну, а хто тут ёсьць, хто сьведкі, ці ўсе паперы. Сьведка нейкі Лаўрэм Авечка, пэўна-дурань, калі авечка. Ну, а ўрачэбнае сьвідзецельства ёсьць… што бараду выдралі і тры зубы выбілі. ({{smaller|Шукае}}). Няма, ну, тады Гербуз пакоціцца назад, я магу сказаць, што мяне соннага пацук за нос укусіў, — хто гэтаму паверыць? А ну, глянуць, які ў іх авечка. ({{smaller|Сеў на стол}}). Ці Авечка тут ёсьць? ({{smaller|За сцэнай — „Тут панок“}}). Паўзі сюды!

&lt;center&gt;{{larger|ЗЬЯВА VI-ая.}}&lt;/br&gt;
{{smaller|Уваходзіць сьведка Авечка.}}&lt;/center&gt;
{{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Ты Авечка?&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Так точна, я Лаўрэн Авечка.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Прайдзіся па канцэлярыі.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Прайціся?&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Прайдзіся.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Авечка'''. А закурыць дасьцё?&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|грозна}}). Прайдзіся па канцэлярыі!&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Авечка''' ({{smaller|ідзе}}).&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Кульгаеш трохі?&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Ня трохі, а такі й добра кульгаю, яна ў мяне сухая, як таран, і карацей на цалі дзьве. ({{smaller|Паўза}}). А хто, пан, будзеце, ці ня доктар?&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Пісар.''' Я — пісар.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Пісар? А, добрага здаровейка! ({{smaller|Працягнуў руку}}).&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Пісар''' ({{smaller|штырхануў Авечку нагой}}). Цяпер ведаеш, хто я?&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Ведаю.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Пісар'''. Так ідзі туды, і чакай, паклічу.&lt;/br&gt;
{{gap|2.5em}}'''Авечка'''. Зноў туды? Калі там нудна, Гарбуз накурыў, хоць ты сякеру павесь. ({{smaller|Паўза}}).&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cln7217br1w47qsfohwto0ll840rm3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122659</id>
    <revision>
      <id>284783</id>
      <parentid>284659</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T09:58:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284783</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4777" sha1="55nh1paxjfwovy1tar6ocshlltx5b1x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;Драпежнікі&quot;/&gt;{{Разрадка|{{перанос-канец|п=пропа|к=ганды}} „адзінага беларускага нацыянальнага фронту“}}.

{{Водступ|2|em}}Гэтым самым фашызм і нацыянал-фашызм імкнецца ўтрымаць працоўныя масы ад рэволюцыйнага шляху і трымаць іх у сваім паслухмянстве. З другога боку, фашызм жадае бачыць {{Разрадка|адзінае польскае школьніцтва, монопольнае яго права выхаваньня беларускіх дзяцей у духу поўнай пакоры да белага арла, фашысцкай дзяржавы і злобнай нянавісьці да БССР}}.

{{Водступ|2|em}}Фашысцкія пісакі са „Слова“ ўжо адкрыта кажуць гэта, выконваючы заветы пана Голувка.

{{Водступ|2|em}}„Што датычыцца да беларусаў, дык з чыстым сумленьнем і поўнай праўдай можам сьцьвердзіць, што {{Разрадка|беларускія масы ня маюць патрэбы ў беларускім школьніцтве, а асабліва ў сярэднім}}“ („Слова“ 1 ліпня 1932&amp;nbsp;г.).

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Ня даць аніводнай беларускай школы}}! — так, заяўляюць гэтыя фашысцкія кіраўнікі на Заходняй Беларусі, бо ў праціўным выпадку „{{Разрадка|Цывілізацыйны ўзровень краю зьнізіўся-б і адпорнасьць яго на расійскія ўплывы аслабла-б... Рэч натуральна, што беларусінізм на нашых Усходніх землях лёгка становіцца памостам да бальшавізму}}“.

{{Водступ|2|em}}Вось вывады і апраўданьне тэмпаў полёнізацыі. Яны вітаюць разгром беларускага школьніцтва, вітаюць новы паход адкрытай полёнізацыі. „Ліквідацыю настаўніцкай беларускай сэмінарыі ўважаем за дадатняе зьявішча“, а „проект прылучэньня беларускай гімназіі ў Вільні да аднэй э найлепшых польскіх Віленскіх гімназій трэба павітаць з вялікай радасьцю“.

{{Водступ|2|em}}Затым, яны патрабуюць, вярней сказаць, пацьвярджаюць тое, што ўжо праводзіцца дэкрэтам прэзыдэнта, каб з боку нацыянальных меншасьцяў у вышэйшыя школы маглі-б толькі пападаць (як гэта робіцца ў Швэйцарыі...) „сыны настаўнікаў, чыноўнікаў і заможнейшай буржуазіі“ (арт. Студніцкага, „Слова“ 1/VII-1932&amp;nbsp;г.), а іншым пластам і клясам туды доступ закрыць.

{{Водступ|2|em}}Вось чаму мы зьяўляемся зараз сьведкамі новага полёнізатарскага паходу польскага фашызму на ўсё тое, што здабылі сваёй рэволюцыйнай барацьбой працоўныя ЗБ: {{Разрадка|ліквідацыя апошніх прыватных беларускіх гімназій, разгром беларускага школьніцтва і культурна-асьветнай організацыі — ТШБ, якое бескомпромісна змагалася супроць полёнізацыі, за мову і беларускую школу}}.
&lt;section end=&quot;Драпежнікі&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Польскі&quot;/&gt;{{ц|'''Польскі ўрад забараняе кірыліцу („гражданку“)'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Фашызм мобілізаваў усе магчымыя свае сілы, увесь {{Абмылка|дляржаўны|дзяржаўны}} апарат, польска-окупанцкія культурна-грамадзкія організацыі, клер і організацыі беларускіх нацыянал-фашыстаў для полёнізацыі.
&lt;section end=&quot;Польскі&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>55nh1paxjfwovy1tar6ocshlltx5b1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122662</id>
    <revision>
      <id>284786</id>
      <parentid>284665</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T10:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284786</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5062" sha1="3kmn99ce9kk2mtr8zua0yjfglhx6u87" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

&lt;section begin=&quot;Польскі&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}За апошні пэрыод гэтыя дапаможнікі полёнізатараў за грошы окупантаў ужо на 70-80 проц. запаўняюць продукцыю легальнага беларускага друкаванага слова Заходняй Беларусі лацінкаю.

{{Водступ|2|em}}Для характарыстыкі, чаму беларускія нацыянал-фашысты пераходзяць на лацінку і чым яны прыкрываюцца перад масамі, прывядзем адну з іх уласных заяў:

{{Водступ|2|em}}„Тры гады таму назад мы зусім задавальнялі патрэбы сваіх чытачоў, друкуючы нашу часопісь выключна толькі гражданкай (г.&amp;nbsp;зн. „рускімі“ літарамі). Час, аднак, ішоў і сваё рабіў: беларускіх школ у Заходняй Беларусі так, як і няма, моладзь, — а наша часопісь прызначана для моладзі, — ня мае дзе навучыцца свае нацыянальнае азбукі і што за гэтым ідзе — ня можа пасьля свабодна карыстацца з свае роднае часопісі і кніжак, друкаваных гэтай-жа азбукай, г.&amp;nbsp;зн. гражданкай...

{{Водступ|2|em}}...Кіруючыся меркаваньнямі агульна нацыянальнымі, Рэдколегія „Шлях Моладзі“ пастанавіла друкаваць сваю часопісь адначасна і гражданкаю і лацінкаю“... як „спробай“ дапаўпаўненьня агульнай асьветы шляхам самаадукацыі.“ „Божа, дай, каб гэта сталася, як мага хутчэй!“ („Шлях Моладзі“ №&amp;nbsp;1(36), 1932&amp;nbsp;г.).

{{Водступ|2|em}}Вось і ўсе ўвільваньні і „тлумачэньні“ Луцкевічаў і К° на окупанцкім шляху, чаму яны адказваюцца ад нацыянальнае азбукі.

{{Водступ|2|em}}Калі ішло пытаньне процівагі ў барацьбе з нацыянальна-вызваленчым друкам, які яшчэ ня быў поўнасьцю прыдушаны окупантам, два-тры гады таму назад Луцкевічы і К° прымушаны былі не адступаць ад кірыліцы. Але зараз, калі ўся нацыянал-вызваленчая легальная прэса поўнасьцю прыдушана, калі окупанты патрабуюць тэмпаў полёнізацыі, дык Луцкевічы, як верныя агэнты окупантаў, пераключаюцца на лацінку, адмаўляюцца ад нацыянальнае азбукі, якая ва ўмовах Заходняй Беларусі мае рэволюцыянізуючае значэньне і якая перашкаджае ўплыву польска-фашысцкай імпэрыялістычнай пропаганды і агітацыі сярод беларускіх працоўных мас.
&lt;section end=&quot;Польскі&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Няма&quot;/&gt;{{ц|'''„Няма беларускай мовы, а ёсьць „гвара“'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Справа полёнізацыі беларускіх працоўных мас стаіць {{Абмылка|ў|у}} цэнтры ўвагі польска-фашысцкіх окупантаў на Заходняй Беларусі і ёй прыдаецца аграмаднейшае {{Абмылка|знячэньне|значэньне}} ва ўсёй іх нацыянальнай політыцы — політыцы ўціску, фашызацыі, тэрору і вайны.

{{Водступ|2|em}}Ужо даўно пры польскім урадзе працуе спэцыяльна ўтвораная камісія для замены беларускіх назваў на польскія (напрыклад, назва беларускай вёскі „Сінкіняты“ пераводзіцца на „Сінкінента“ і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.).

{{Водступ|2|em}}Польскія фашысцкія лінгвісты па загаду зьверху ўзяліся за вывучэньне процэсу полёнізацыі беларускай мовы для наданьня гэтай справе шпарчэйшых тэмпаў. З Кракава на днях пераведзены ў Вільню найлепшыя знатакі полёністыкі:
&lt;section end=&quot;Няма&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3kmn99ce9kk2mtr8zua0yjfglhx6u87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/29</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122674</id>
    <revision>
      <id>284690</id>
      <parentid>284684</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T13:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>284690</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2551" sha1="me6busyc2l6eebyeru71vhldfz6liw9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;японка, англічанка точаць нож, зьбіраюць газы, рыхтуюць стрэльбы, кулямёты!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А бацюхны мае, што я чую?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ну і пайшла кадрыль. Хто верыць у бога — шухнуў у царкву, а хто не — пачалі рыхтавацца да вайны. Старых пачалі муштраваць страляць, а комсамольцаў плаваць. І што-ж скажаце, — старыя селі, а моладзь узяла верх!.. Адна суседзкая дзяўчына-комсамолка дзьве вярсты плыла пад лёдам — і жывая вылезла.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Вылезла?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Як тут была.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Але-ж нашто гэта ўсіх гэтак муштруюць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А вось нашто: узьнімецца вайна — адны будуць насядаць на англічанку з зямлі, а комсамольцы з мора.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дык гэта-ж добра, няхай ім бог памагае.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Што кажаце! Які бог. Бог іх сам баіцца: яны-ж бога абабралі, абадралі, як кажуць, без штаноў пакінулі… усе цэрквы, усё багацьце ачысьцілі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А хто-ж ім памагае?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. І ўгадаць цяжка, самі сабой бяз бога.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Каламут нейкі дый толькі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ну, а цяпер, панічка, да галоўнай справы: бацюшка грошыкі з падзякай вялікай прыняў і шлюб царкоўны для вас казаў дасьць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дасьць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Праўда, з вялікімі патугамі, але зробіць, бог яму даруе…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>me6busyc2l6eebyeru71vhldfz6liw9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122679</id>
    <revision>
      <id>284691</id>
      <timestamp>2026-05-06T13:46:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. О то-ж дзякую табе, буду рыхтавацца да вясельля.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ну, усяго лепшага, панічка, пайду, дзякую за грошы.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А табе за жаніхоў.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Каваля ганіце вон.&lt;/br&gt; {{ga...»</comment>
      <origin>284691</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2450" sha1="74ja23sf1aqxpfkqu66hcundg6jckrr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. О то-ж дзякую табе, буду рыхтавацца да вясельля.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ну, усяго лепшага, панічка, пайду, дзякую за грошы.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А табе за жаніхоў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Каваля ганіце вон.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ды пэўна-ж прыдзецца. ({{smaller|Пайшлі абое}}).

&lt;center&gt;''Уваходзяць Фрося і Пётра (з бакоўкі, з шапкай у руках, шапку паклаў на стол).&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Не хачу, не хачу і не хачу.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ды ты-ж нядаўна была згодна.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А цяпер ня згодна, бо ты каваль, заўжды брудны, ад цябе аддае дымам, мужычымі падкоўкамі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Фрося, дзе тваё слова?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Няма, ты мне ня пара.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І калі-ж ты ўбачыла?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ня так даўно.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Пэўна ад таго часу, калі да цябе пачалі цягацца бліскучыя панічы?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ты ўгадаў. Я выходжу замуж за аднаго.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Дзіўлюся, як можна выходзіць замуж ня ведаючы чалавека?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Я ведаю, ён тэхнік.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Тэхнік па кішанёвых справах?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Но, но, толькі без абразы. Ён табе ня пара.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Фрося, Фрося, ці ты гэта гаворыш? Ці даўно гэта было, калі ты іначай разважала?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>74ja23sf1aqxpfkqu66hcundg6jckrr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122680</id>
    <revision>
      <id>284692</id>
      <timestamp>2026-05-06T13:52:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А цяпер разважаю так: ты кавальскі мех, мужычая падкоўка.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Яшчэ і насьміхаешся, дзе-ж тваё сэрца?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Калісь было ў цябе, а цяпер у другога.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Фрося, ап...»</comment>
      <origin>284692</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2474" sha1="ngik4cx85699vi9as5x27xqzchaf7qc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А цяпер разважаю так: ты кавальскі мех, мужычая падкоўка.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Яшчэ і насьміхаешся, дзе-ж тваё сэрца?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Калісь было ў цябе, а цяпер у другога.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Фрося, апамятайся, будзеш няшчасна за панічом.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ці толькі шчасьце за мужыком? Шчасьце там, дзе шык і блеск, — прымеце пад увагу, таварыш каваль.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну што-ж, гэтым усё сказана; няма тут чаго быць; сама ведаеш, што робіш. А хацелася-б цябе вывесьці на добрую пуцявіну, выцягнуць з гэтага мяшчанскага балота, зрабіць сьвядомай і мець
маладога, грамадзкага працаўніка. Не шкада мне цябе як паненкі, а шкада як чалавека, бо ты гінеш у цемры пад уплывам дурной бабы.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Складна гаворыш, але няма часу слухаць. ({{smaller|Пайшла ў бакоўку}}).

&lt;center&gt;''Уваходзіць бабка з вуліцы.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А Пётрачка ў нас! Дзе-ж Фрося?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Была, да ўцякла.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Яно быццам і так. Даганяючы не нацалуешся. Ох, як у баку закалола. Ці ведаеш, браток, да Фросі жаніхі, як з меха сталі сыпацца. Гляджу я на іх і мысьлю: адкуль такая прыгожасьць, — лялькі, а гляну на цябе — адзін жаль; яно, ведама, праца, бруд.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ваша справа, бабуля. Бярэце хто вам лепш, толькі глядзеце, каб пасьля ня плакалі.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ngik4cx85699vi9as5x27xqzchaf7qc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122681</id>
    <revision>
      <id>284693</id>
      <timestamp>2026-05-06T14:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну што ты… каб мы плакалі. У нас цяпер спосаб да жыцьця ёсьць, і дзеля гэтага няхай да нашай радні панскі сыр далучыцца, а мужыку — будзе мужычка. ({{smaller|Пауза}}). Ты яшчэ аб чым будзеш казаць, бо мне трэба рахункі падлічыць, а галав...»</comment>
      <origin>284693</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2486" sha1="fr71zqai9o5omnomnzjy96clwa32jo8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну што ты… каб мы плакалі. У нас цяпер спосаб да жыцьця ёсьць, і дзеля гэтага няхай да нашай радні панскі сыр далучыцца, а мужыку — будзе мужычка. ({{smaller|Пауза}}). Ты яшчэ аб чым будзеш казаць, бо мне трэба рахункі падлічыць, а галава мая слабая.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Калі ласка, лічэце, я пайду.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ідзі, дзеткі, з богам — ідзі, няхай бог табе сілу дасьць, каб добры каваль з цябе быў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}} ({{smaller|у дзьвярах}}). Бабуля, а што-б вы рабілі, каб жаніх Фросі ды жанаты?..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ш-т-о-о?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Жанаты і ня раз. І зараз па вясельлі жонка з дзіцянём сюды зьявіцца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. О не, не — што ты чаўпеш; ты хіба ня бачыў, што за чалавек? Ня буду цябе слухаць, брэшаш ды ня гладка. ({{smaller|Пайшла}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}} ({{smaller|падышоў да стала, узяў шапку}}). Дубовае палена ({{smaller|усьлед бабцы}}).

&lt;center&gt;''Увайшоў Ігнат, выфранчаны.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. ({{smaller|пасьля вялікай паузы}}). Што-ж гэта вы паглядаеце, як бы баран на новыя вароты?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А што-ж нам забароніце глядзець?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Гляньце лепш на боты і ўгадайце з якой скуры пашыты яны.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. З такога-ж самага сыр‘я, якім абцягнуты вашы пісарскія косьці.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Вы грубіян, як можаце так абражаць мяне?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fr71zqai9o5omnomnzjy96clwa32jo8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122682</id>
    <revision>
      <id>284694</id>
      <timestamp>2026-05-06T14:12:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Я на запытаньне даў толькі адказ.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ты ведаеш хто я?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ведаю — з-пад бані.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Я дзелавод та{{subst:націск}}мажні, не раўня там нейкаму кавалю.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{ра...»</comment>
      <origin>284694</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2696" sha1="b9dtl29qcqlv5wfvujbab3de8891kpf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Я на запытаньне даў толькі адказ.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ты ведаеш хто я?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ведаю — з-пад бані.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Я дзелавод та́мажні, не раўня там нейкаму кавалю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І ня гледзячы на такі высокі чын, каваль ня хоча з вамі гаварыць. Цьфу! ({{smaller|Плюе ў твар}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Вы як пасьмелі пляваць на мой твар?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Каваль гэта можа зрабіць, калі такія сьвіньні залішне дазваляюць сабе. Вам пэўна здалося, што калі я бяз белага каўняра, дык бяз права, бяз голасу, у каваля няма адвагі, — вялікая памылка: вытрыце сабе нос і другі раз будзьце
асьцярожны, бо калі вас пачнуць вучыць шаўцы
ды кавалі, дык ваша пісарская скура можа патрэскацца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Не разгаварываць, а то на порах сатру.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Я зноў вам кажу: вытрыце сабе нос і ня пужайце мяне; я перад вамі ня ўхілюся.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Вон адсюль!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Пэўна, што не паслухаю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Дык я выкіну. ({{smaller|Падступае бліжэй}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А сілы-ж хопіць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Хопіць ({{smaller|наступае бліжэй}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну калі так, пачынайце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. І пачну ({{smaller|наступае}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Пэўна ня маеце адвагі, ну дык я пачну. ({{smaller|Закасаў рукі}}.)&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. ({{smaller|адыходзячы назад}}). Но, но, лягчэй, а то я
зубы пачышчу.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b9dtl29qcqlv5wfvujbab3de8891kpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122683</id>
    <revision>
      <id>284695</id>
      <timestamp>2026-05-06T14:18:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}} ({{smaller|стукнуў па твары, той паваліўся.}}) Вось і пачысьціў, а з другога боку пасьля пачышчу… ({{smaller|Пайшоў}}).&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}} ({{smaller|устаў}}). Ой, ой, вось даў… у сто званоў званіць пачало. Ну, пачакай, ты памаўза, я цябе пад...»</comment>
      <origin>284695</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2415" sha1="prdoe76olb7h0sq49nfb8i919fkchk9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}} ({{smaller|стукнуў па твары, той паваліўся.}}) Вось і пачысьціў, а з другога боку пасьля пачышчу… ({{smaller|Пайшоў}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}} ({{smaller|устаў}}). Ой, ой, вось даў… у сто званоў званіць пачало. Ну, пачакай, ты памаўза, я цябе падпільную; прыдзі ты толькі на нашу вуліцу ({{smaller|глядзіцца ў люстэрка}}). Адразу сіняк.

&lt;center&gt;''Уваходзіць Фрося.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А… дарагі Ігнат! Як рада бачыць цябе! Даўно прыйшоў, чаму я цябе ня бачыла?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ды лепш-бы і ня прыходзіў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А чаму?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Прыйшоў сюды і застаў нейкага каваля, чалавек не інтэлігентны, валіць усё з пляча, а я ня
прывык да гэтага. Слова за слова — я ўзяў яго за каўнер і выкінуў вон, — шапку тую не пасьпеў узяць. Чый гэта? Да каго ён прыйшоў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ён прыйшоў да бабкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А можа да цябе, і твой жаніх?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Не пляці глупства жаніх… на ліха ён мне, калі ты мой жаніх.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Я дзіўлюся, як можа такая шуя бываць у вас, нейкі каваль і мусіць комуніст, бо такую хвізыку разьвёў па фізкультуры…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Пакінем аб гэтым. Скажы, быў ты ў царкве, гаварыў з бацюшкам?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Быў і гаварыў, усё ў парадку, ён благаславіў наш шлюб, а ў нядзелю ажэніць.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>prdoe76olb7h0sq49nfb8i919fkchk9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/35</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122684</id>
    <revision>
      <id>284696</id>
      <timestamp>2026-05-06T14:26:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Нарэшце збудзецца — у мяне будзе такі прыгожы муж!&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А ў мяне такая прыгожая жонка!&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|страсануўшы яго}}). Ігнат!&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}} ({{smaller|таксама}}). Фрося!&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{...»</comment>
      <origin>284696</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2501" sha1="cr37lsyprgo7hutoouivjwvxc2qxqkn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Нарэшце збудзецца — у мяне будзе такі прыгожы муж!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А ў мяне такая прыгожая жонка!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|страсануўшы яго}}). Ігнат!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}} ({{smaller|таксама}}). Фрося!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Цалуй мяне!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Згода! ({{smaller|Цалуюцца}}).

&lt;center&gt;''Увайшоў каваль.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}} ({{smaller|падыйшоў да стала, узяў шапку, сьціснуў Ігната за нос, той закрычаў і прысеў, каваль пайшоў}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}} ({{smaller|за ім}}). Ага, уцёк!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|пераняла}}) Пачакай, пачакай!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Шчасьце, што ўцёк, а то было-б. Я завельмі гарачы, магу ў часе злосьці выкінуць чалавека праз акно, магу і забіць, за малым-малым тут не забіў яго, але пабаяўся, за комуністага вялікая
адказнасьць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Цяпер ён больш ня пойдзе!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. І хто з вас патурае яму, чаго ён ходзіць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Разьбяреш чаго ходзіць. Суседні хлапец, лічаць за свайго.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. За вельмі многа дабраты ў тваей бабулі, ня можна так.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Аб дабраце яе сьведчыць тое, што яна аддала абяцаны мне пасаг.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. ({{smaller|прыкідаецца нездаволеным.}}) Ну, вось зноў, —
на што грошы, хто іх пытаўся, каму патрэбны?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Патрэбны будуць нам.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cr37lsyprgo7hutoouivjwvxc2qxqkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/36</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122685</id>
    <revision>
      <id>284697</id>
      <timestamp>2026-05-06T14:33:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Не да спадобы гэта мне, я грошы ня люблю.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А я люблю. Тры тысячы дала цяпер, а яшчэ тры ў дзень шлюбу.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ну, а цяпер будзеш скакаць, дзе іх схаваць.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Паку...»</comment>
      <origin>284697</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2430" sha1="msysvcub9lorm73t640puwrd5xhzqhz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Не да спадобы гэта мне, я грошы ня люблю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А я люблю. Тры тысячы дала цяпер, а яшчэ тры ў дзень шлюбу.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ну, а цяпер будзеш скакаць, дзе іх схаваць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Пакуль трымаю пры сабе, але думаю схаваць у гэты столік, давай схаваем разам.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Хавай сабе адна, я грошы ня люблю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ну, мае капіталы, тры дні адпачывайце тут… ({{smaller|хавае грошы}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}} ({{smaller|на бок}}). Нашто так многа, мы забярэм раней.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Што ты казаў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Я ўздыхнуў з радасьці, што ты дала ім месца, сама ведаеш — за грошы можа быць грабеж, навала, а схавала — сэрцу будзе спакайней.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Якое ў цябе добрае сэрца, любы мой, дарагі мой!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А сама хіба ня верыш?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Чаму ня — веру веру. Ну а скажы, калі-ж ты паедзеш па сваякоў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Сягоньня ўначы, а сюды вярнуся праз тры дні…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Мне цябе ня хочацца пушчаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Але тады на нашым вясельлі радні маёй ня будзе, а радня мая сама ведаеш…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ну што-ж, калі так — згода.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Адзін дзядзька мой колькі падарункаў прывязе, а цётка…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>msysvcub9lorm73t640puwrd5xhzqhz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/37</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122686</id>
    <revision>
      <id>284698</id>
      <timestamp>2026-05-06T14:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Ты паглядзі на сябе — у вушах пуста, на руках нічога, а зьявіцца радня — зазьзяюць дыямэнты, дыямэнты!..&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ой, ой, ап‘янею ад радасьці, ап‘янею — у мяне на пальцак будуць дыяманты!&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Кажу табе праў...»</comment>
      <origin>284698</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2258" sha1="pbt8xw4o8ns9l95ax0f7azfhecky9qd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}Ты паглядзі на сябе — у вушах пуста, на руках нічога, а зьявіцца радня — зазьзяюць дыямэнты, дыямэнты!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ой, ой, ап‘янею ад радасьці, ап‘янею — у мяне на пальцак будуць дыяманты!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Кажу табе праўду.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ой, пабягу клікну бабулю і пахвалюся ёй, вось яна ўзрадуецца!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Кліч, кліч!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|адыходзячы}}). Падзелім шчасьце разам.
({{smaller|пабегла}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}} ({{smaller|зразу пабег да століка, украў грошы}}). Шчасьце падзялю адзін.&lt;/br&gt;

&lt;center&gt;''Уваходзіць Сьцяпан.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ша!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Адзін?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Пакуль што адзін.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Калі выяжджаеш?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Сягоньня ўвечары.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Хутчэй спраўляйся, бо гэты каваль бегае як рысь, зьбірае даведкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Пакуль ён зьбярэ, я сваё ўзяў і буду далёка!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. А што, калі да ГПУ дойдзе і давядзе хто мы, як тады?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ну што-ж, зловяць і пасадзяць, але я не такі дурны, пакуль зловяць, я заўтра буду за мяжой.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. А мяне зловяць і на Камароўку завязуць.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pbt8xw4o8ns9l95ax0f7azfhecky9qd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/38</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122687</id>
    <revision>
      <id>284699</id>
      <timestamp>2026-05-06T17:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Не наганяй дарэмна страху, будзеш жыў.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Пра мяне яна ня пыталася?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Пакуль што — не.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Гаварыў, што мы з табой заклятыя ворагі і… праз яе.&lt;/br&gt; {{gap|1em}...»</comment>
      <origin>284699</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2660" sha1="2bwob4506bb6uxw1a8395co27rz438i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Не наганяй дарэмна страху, будзеш жыў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Пра мяне яна ня пыталася?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Пакуль што — не.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Гаварыў, што мы з табой заклятыя ворагі і… праз яе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А што скажаш, чаго прыйшоў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Я буду запрашаць яе на вечарынку, а ты ня пушчай, я запротэстую і пасварымся.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Для большага ўраджаньня можам і пабіцца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Рабі гладка, каб не астрыглі вушы.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Не з такімі спраўляўся. 10-я жонка.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Пасьля твайго ад‘езду я пачну налягаць на бабчыны грошы.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Налягай, брат, налягай, там яшчэ тры тысячы пасагу засталося.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Мяне страшыць гэты каваль!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А так, ён страшны, у яго, брат, рука!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Быў калі ў руках?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ну яшчэ што ({{smaller|за сьцяной чуваць голас Фросі}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. А сіняк?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Так… дровы калоў… сук.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ціха, яна сюды ідзе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Адыходзь да дзьвярэй! ({{smaller|Сьцяпан адыхоlзіць да дзьвярэй}}).

&lt;center&gt;''Уваходзіць Фрося.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А… каго бачу — пан Сьцяпан! Чаму так рэдка бываеце ў нас?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. З ахвотай прыходзіў бы часьцей, але што сказаў-бы на гэга вам…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2bwob4506bb6uxw1a8395co27rz438i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122688</id>
    <revision>
      <id>284700</id>
      <timestamp>2026-05-06T17:09:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Думаю, што нічога.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Мыляешся Фрося.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Вось чуеце.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Дзіўна, чаму ты забараняеш прымаць знаёмых?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Гэтага сьвістуна забара...»</comment>
      <origin>284700</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2575" sha1="2e5tuewszusayp8kplyq67otb1vgbh4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Думаю, што нічога.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Мыляешся Фрося.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Вось чуеце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Дзіўна, чаму ты забараняеш прымаць знаёмых?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Гэтага сьвістуна забараняю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпян}}. Вы самі сьвістун.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ну, ці ня можна без абразы.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ня нукайце, не паедзеце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Але-ж прашу, пакіньце спрэчкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Вон адсюль, а то іначай распраўлюся! ({{smaller|пачалі біцца}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ах так!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. ({{smaller|кінулася між імі}}). Але-ж кіньце, як ня сорам.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Я хачу ведаць, чаго ён тут.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. А я хачу ведаць, чаго вы тут.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Праз тры дні даведаецеся.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Але-ж пакіньце, прашу яшчэ раз.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Паненачка, даруйце, што праз мяне парушан ваш спакой. Я ня прышоў дзеля скандалу, я прыйшоў прасіць вас на вечарынку, і калі-б не адмовіліся, для мяне ваша прысутнасьць была-б вялікім шчасьцем!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Фрося нікуды ня пойдзе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Але-ж дайце мне сказаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ды што з ім гаварыць. Пяхота!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Артылерыя.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. ({{smaller|да Сьцяпана}}) Вы хочаце, каб я была ў вас на вечарынцы?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2e5tuewszusayp8kplyq67otb1vgbh4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122689</id>
    <revision>
      <id>284701</id>
      <timestamp>2026-05-06T17:18:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Як сонца бачыць так хачу.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ды якая вечарынка — вечарынка пад шарманку. Праз тры дні падскочыце да нас, пачуеце не шарманку, а басы, трамбоны, гэліконы.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Так, пан Сьцяпан, я ам...»</comment>
      <origin>284701</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2722" sha1="ofy273mnvv7gtjlvib7wkdk96stqybf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Як сонца бачыць так хачу.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ды якая вечарынка — вечарынка пад шарманку. Праз тры дні падскочыце да нас, пачуеце не шарманку, а басы, трамбоны, гэліконы.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Так, пан Сьцяпан, я амаль што ўжо замужам і без дазволу Ігната не пайду.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Тады выбачайце. ({{smaller|Пацалаваў руку, расшаркаўся і да дзьвярэй}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А што, сьвістун — прасьвістаўся?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Райдун. ({{smaller|Скрыўся}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Асталоп.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. І як ня сорам выганяць такога далікатнага чалавека і свайго-ж прыяцеля.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Такія прыяцелі жонку адаб‘юць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Не разумею, што табе здаецца?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А тое, што ён любіць цябе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ну і няхай.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Тады ты ня можаш быць маей жонкай.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. З гэтага боку твая праўда.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. З усіх бакоў праўда. Шчасьце, што ты спыніла мяне, я так абурыўся, гатоў бы на шматкі разадраць яго, няхай ён у Пётры каваля спытаецца, як той выкуліўся адсюль.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ну годзе, годзе, ({{smaller|прытулілася да яго}}).&lt;/br&gt;

&lt;center&gt;''Уваходзіць бабка.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А мае міленькія… дзеткі мае, што-ж гэта вы да шлюбу прыціскаеце?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А так, бабуся, на тры дні раней авансам, добрага дня. ({{smaller|Расшаркваецца, цалуючы ёй руку, а яна яму галаву}}).&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ofy273mnvv7gtjlvib7wkdk96stqybf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122690</id>
    <revision>
      <id>284702</id>
      <timestamp>2026-05-06T17:27:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Хіба няпрыгожы малюнак… ну скажэце бабуся?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Прыгожы то ён прыгожы ({{smaller|На бок}}). Я-б і сама сыр ціскала-б, але як ня сорам дзяўчыне ды абнімацца з хлапцом.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А як-жа вы, бабуся,...»</comment>
      <origin>284702</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2577" sha1="1w3dtgczhkmq22n1ki9snztki04xetg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Хіба няпрыгожы малюнак… ну скажэце бабуся?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Прыгожы то ён прыгожы ({{smaller|На бок}}). Я-б і сама сыр ціскала-б, але як ня сорам дзяўчыне ды абнімацца з хлапцом.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А як-жа вы, бабуся, хацелі, каб я ды абнімалася з дзяўчынай?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Самі сабой адны?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. У гэтай справе трэці будзе перашкодай.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Мы, бабуся, ня былі адны.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я калі была паненькай, ох, як, у баку закалола, то баялася…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А калі гэта было? Дый ці баяліся?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Было, дзеткі, было — усё было.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. У наш век, бабуся, моладзь нічога не баіцца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Мора па калена.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну, калі так, мілуйцеся сабе, я забараняць ня буду, усёроўна ты наш.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Я даўно ваш. Вось толькі паеду на дзень-другі па сваякоў, і тады Ігнат сябе пакажа.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Вось каб ты ад хваробы пазбавіў мяне, яшчэ лепш было-б.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А што ў вас?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. У баку баліць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. На курот, на курорт у Кракаў, Вену, Будапешт.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А што гэта такое?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Мора, сонца і пясок. Там і бязногія ходзяць, хто і ўмірае — ажывае.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. І там можна будзе падлячыцца?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1w3dtgczhkmq22n1ki9snztki04xetg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122691</id>
    <revision>
      <id>284703</id>
      <timestamp>2026-05-06T17:37:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Маладою нават стаць.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Не разумею як?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А так — маладосьць назад прываліць, сівы волас і той чарнець пачне.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну, гэта ўжо ёсьць — пачарнеў.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{р...»</comment>
      <origin>284703</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2618" sha1="0qdj91xp6b5rxtshaygzl0ib4k0vzq9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Маладою нават стаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Не разумею як?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А так — маладосьць назад прываліць, сівы волас і той чарнець пачне.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну, гэта ўжо ёсьць — пачарнеў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Зубы новыя павырастаюць, во!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|Зьдзіўлена}}). І зубы? Сынок мой, няўжо гэта праўда?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Вы мне ня верыце?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Бабуся, Ігнат кажа толькі праўду.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Вада салоная, морская, значыцца, маладою зробіць вас, замуж можна пайсьці.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А бацюхны мае, што чую… у моры буду я купацца?!.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Будзеце купацца ў цёплай морскай вадзіцы, лавіць ракушак.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. {{абмылка|Я|А}} што гэта ракушкі, — селядцы ці што?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ракушкі, гэта значыць ракушкі, — вось вы, значыцца, удзень будзеце ляжаць на сонцы, а ўвечары вазіцца на карусэлях.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А што гэта за карусэлі?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Карусэлі — гэта спрунжыновыя коні, якія без аўса і без вады бегаюць, хвост трымаючы так.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гэта можна, коні — мая слабаць, любіла з моладу, люблю і цяпер.

&lt;center&gt;''Уваходзіць маці.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Добрага дня, матуля, вам. ({{smaller|Тая нічога не адказала}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Чаму гэта цябе так доўга чакаць трэба? Чалавек на агледзіны прыйшоў.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0qdj91xp6b5rxtshaygzl0ib4k0vzq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122692</id>
    <revision>
      <id>284704</id>
      <timestamp>2026-05-06T17:45:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Выбачайце, мама, мяне Пётра на дарозе пераняў.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Цяпер для Пётры дарогі сюды няма, Фрося вось чыя, ох, як у баку кальнула.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ну, гэта яшчэ пытаньне.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Якраз...»</comment>
      <origin>284704</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2387" sha1="n8j884u19ss59iql219y3x6qs2742si" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Выбачайце, мама, мяне Пётра на дарозе пераняў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Цяпер для Пётры дарогі сюды няма, Фрося вось чыя, ох, як у баку кальнула.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ну, гэта яшчэ пытаньне.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Якраз так. Ігнат мне абяцаў, што калі Фрося будзе яго жонкай, мы ўсе едзем, куды пан Ігнат.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Кракаў, Вену, Будапэшт.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. О, чула, катацца купацца, лячыць бок, есьці пясок і лавіць ракушак.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Усё гэта нам ня трэба, старым людзям цягацца па сьвеце!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дзе ты бачыш тых старых, а, па-другое, не цягацца, а езьдзіць, езьдзіць, пан Ігнат.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. На экспрэсах-люксах.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А няхай цябе, няхай, як скажа слова, быццам з гарматы высмаліць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. А што, бабулечка?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Стань пасярэдзіне.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Стаю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Фрося!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Я тут.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Стань да Ігната.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Стаю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Вось паглядзі, якая пара галубкоў, ну як: ганьбы няма?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Зноў вам кажу — гэта ягады ня нашага поля.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Не дарэчы пляцеш, сядайце дзеці. ({{smaller|Селі}}).&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n8j884u19ss59iql219y3x6qs2742si</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/44</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122693</id>
    <revision>
      <id>284705</id>
      <timestamp>2026-05-06T17:52:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. І чаму, мама, вы так кажаце.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Яна ня хоча, каб дачка была замужам за такім ясным месяцам.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ня трэба нам яснага, няхай з намі жыве той, які ня блішчыць. А вы-б, паночку, куды-б далей...»</comment>
      <origin>284705</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2650" sha1="ejmbfrwwa32n9049ahmkf212tvopsef" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. І чаму, мама, вы так кажаце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Яна ня хоча, каб дачка была замужам за такім ясным месяцам.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ня трэба нам яснага, няхай з намі жыве той, які ня блішчыць. А вы-б, паночку, куды-б далей ад нас пайшлі. Нашто мы вам бедныя людзі?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ня так ужо бедныя, хіба вы запомнілі, што грошы ў мяне ёсьць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. З вашага дому дарога мне адна, — у вір галавой.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. О, сказаў, як пугавішчам высмаліў. Адразу відаць пана па халявах.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Мама, калі вы пакінеце працівіцца?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Як памру, разумееш, як памру. Ты маё дзіця, я твая маці, а якое я маю права зрабіць па-свойму? Ня маю, цябе сватаюць без мяне, цябе аддаюць замуж без мяне, выганяюць таго, хто матчынаму сэрцу любы, ад нейкага часу права маткі я ўтраціла, павінна маўчаць і маўчаць ({{smaller|плача}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Як ня сорам плакаць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Бараніць сваё дзіця ня сорам.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ты шкадуеш Пётру?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Шкадую.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А нам ён да нічога. Мехам дзьмуць i na кавадле біць мы з табой ня здалеем.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А ён вас прымушаў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Нас там чакаюць, дзе цёпла як у бані, дзе коні спрунжыновыя ды морскі пясок, ракушкі!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Як дрэнна, калі на старасьці ў галаве спрунжыны аслабнуць ({{smaller|Выйшла}}).&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ejmbfrwwa32n9049ahmkf212tvopsef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/45</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122694</id>
    <revision>
      <id>284706</id>
      <timestamp>2026-05-06T18:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Трэба хутчэй канчаць справу, бо гэтым спрэчкам ня будзе канца.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Праз тры дні я палажу канец.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ігнат хоча паехаць па сваякоў.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Толькі на тры дні.&lt;/br&gt; {{g...»</comment>
      <origin>284706</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2712" sha1="guwx9j17q2eoi6zx1lrrlgzpkh2xu4o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Трэба хутчэй канчаць справу, бо гэтым спрэчкам ня будзе канца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Праз тры дні я палажу канец.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ігнат хоча паехаць па сваякоў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Толькі на тры дні.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А калі-ж ты вернешся?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. У нядзелю раніцою будут тут, а ўвечары павязу Фросю да папа.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А ці патрэбны на вясельлі сваякі?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Мая радня? Што вы, бабуля, адна ўцеха — сьліўкі, буржуа!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Што гэта за сьліўкі?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Людзі багатыя, не комуністыя.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А калі так, давай сюды, рада іх спазнаць, а ты Фрося?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. О, я хачу, радня прыедзе — падарункаў навязе: і тут ({{smaller|на вушы}}) і тут ({{smaller|на рукі}}) дыямэнты, дыямэнты, дыямэнты!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Трэба, трэба, люблю паноў!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Ну, калі так любіце, дазвольце па паноў паехаць, а з вамі адвітацца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ужо і адыходзіш?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Адыходжу, бабуся, цягнік чакае. Вось мае паперы — білет авіяхэму, білет Мопр‘а, спраўка з Допр‘а ({{smaller|закашляў}}), пашпарт і пасьведчаньне тамажні.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. І ў цябе толькі дакумантаў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. Як бачыце, бабуся. Ну, Фрося, пацалуй мяне на даругу.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Чакай, чакай, чакай — ты яшчэ маладая і цалавацца пэўна ня ўмееш, лепш я за цябе. Ну, пан Ігнат.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>guwx9j17q2eoi6zx1lrrlgzpkh2xu4o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/46</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122695</id>
    <revision>
      <id>284707</id>
      <timestamp>2026-05-06T18:08:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. З ахвотай, бабулечка! ({{smaller|цалуюцца}}).&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ах, як добра. Даўно не цалавялася з хлапцом. Бачыш, Фрося, як гладка?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Бачыла, бачыла.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}} ({{smaller|у гэты час плюнуў...»</comment>
      <origin>284707</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1053" sha1="6yyatsyhwwxtf43xin4iosjzmubdfi0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. З ахвотай, бабулечка! ({{smaller|цалуюцца}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ах, як добра. Даўно не цалавялася з хлапцом. Бачыш, Фрося, як гладка?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Бачыла, бачыла.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}} ({{smaller|у гэты час плюнуў}}). Значыцца, Фрося, ня сумуй.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Будзь шчасьліў, Ігнат, глядзі-ж не марудзь.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Ігнат}}. У нядзельку чуць разьвіднее — буду тут, ты будзь гатова, бывайце здаровы. Кракаў, Вена, Будапэшт.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Шчасьлівенька, шчасьлівенька, ох, як у баку закалола.

&lt;center&gt;''ЗАСЛОНА.&lt;/center&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6yyatsyhwwxtf43xin4iosjzmubdfi0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Дзянніца (1916). № 3.pdf/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122696</id>
    <revision>
      <id>284708</id>
      <timestamp>2026-05-06T18:15:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «&lt;section begin=&quot;Мілы&quot;/&gt;І ты рвесься к небу, рвесься такжа к гаю,&lt;br /&gt; А сыйці ад мейсца ня хацеу-бы здэцца.&lt;br /&gt;  {{Калёнтытул|right=''Ц. Гартны.''}} {{block center/e}}  &lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;  {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} &lt;section end=&quot;Мілы&quot;/&gt; &lt;section begin=&quot;Байка&quot;/&gt;{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|...»</comment>
      <origin>284708</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6004" sha1="52nz9ca4m3wt7e7v8smqjb2rdinw5ff" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;Мілы&quot;/&gt;І ты рвесься к небу, рвесься такжа к гаю,&lt;br /&gt;
А сыйці ад мейсца ня хацеу-бы здэцца.&lt;br /&gt;

{{Калёнтытул|right=''Ц. Гартны.''}}
{{block center/e}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|6em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;Мілы&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Байка&quot;/&gt;{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Байка}}.'''|памер=140%}}

{{Водступ|2|em}}Быу такі пан, што — штоб яму хто ні сказау — йон усьо адкажыць: так, прауда. Як бы хто яму ні хлусіу (маніу) — ніхто ня мог так схлусіць, каб йон сказау, што гэта — ніпрауда.

{{Водступ|2|em}}А любіу той пан слухаць казкі. Хлусіць яму хто якую байку, а йон усьо прытакуіць: „прауда, так“ — кажыць.

{{Водступ|2|em}}От захацелася таму пану пачуць такую казку, каб сказаць, што „гэта — ніпрауда“. Абіцау той пан даць жменю золота таму, хто скажыць такую казку, каб пан ні паверыу.

{{Водступ|2|em}}Алї ніхто ня мог прыдумаць такой казкі.

{{Водступ|2|em}}Аж азвауся на гэты заработак адзін лапатун, Ахрэмка па іменьню. Вялікі гэта гультай быу да гаспадарскай працы, дык часта ацірау сьцены па шынкох, ды каля людзей цьорся і шмат языком балабаніу.

{{Водступ|2|em}}Дык і пашоу Ахрэм казаць пану казкі. Доуга быу, шмат казак набаіу, а пан пры усякай кажыць: „прауда, так“.

{{Водступ|2|em}}Кажыць тады Ахрэм далей так: От іду я да-іду па вадзе, шырокая а рака — што і бярагоу ні відаць. Алі ось выскачыу з вады мядзьведзь, задрау к верху хвост ды ка мне. Што тут рабіць? Вазьмі я ды схавайся у бабровіну. Алї ня мог там уседзіць, бо хтось наклау на дне ракі агню і нарабіу такога курадыму, што дым вочы выядаіць; нават рыба стала пырхаць ды чмыхаць носам.

{{Водступ|2|em}}— „Так, прауда“, кажыць пан.

{{Водступ|2|em}}— Выляз гэта я з бабровіны, а мядзведзь ка мне. От я сунуу яму руку у горла. Йон туды-сюды —
&lt;section end=&quot;Байка&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Бацькава&quot;/&gt;прагудзеу йон к Васілю {{Абмылка|-калі|— калі}} тоя трапляяцца гады у рады; вось цудны які. Такітаж ты гэткі блізкі наш сусед, ды яшчэ уздумау саромяцца. Эх, эх, як табе ня брыдка гэта сказаць; садзіся вось, калі ня пагарджаїш нашаю ласкаю. — Га, Васіль!

{{Водступ|2|em}}— О, не не: што вы кажыця, — праказау Васіль і раптам начау мякчэць. Падняушыся з лавы, йон азірнууся, каб дзе найсьці мейсца ля шапкі. Марта бачучы, што Васіля заклапаціла {{Абмылка|шапка.|шапка,}} доуга нї чакаючы, хутка падскочыла к яму, вырвала з рук шапку і кінула яе, ня гледзючы куды, самаж ашчаперылася у Васіля за руку і сілаю пацягнула яго к сталу.

{{Водступ|2|em}}Вось як хіба трэба с табою, вось {{Абмылка|як,|як.}} Годзі табе аднеквацца, годзі, дзівачыцца. Вось, Бог спаможа, да зяцям нашым станіш.

{{Водступ|2|em}}Васіль боляй нї спрачауся, а з некаю, падышоушаю яму смеласьцю залез за стол усеуся радам з Зосяю. Выказаная яе бацькамі к яму гасьціннасць і некая сямейная, натта цьоплая увага, так кранулі яго за жывоя, што йон нї на жарты пачуу у сабе няпамерна гардую вагкасць багатага і знатнага чалавека, з якім ня задарма і гэткія паважаныя у Сілцох мешчане, як Прыдатныя, вельмі лічуцца і дужа шануюць. „Калі так, та і уся справа павінна пахіліцца у мой бок“, прамігнуліся у Васільовуй галаве рыжовыя шчасныя думкі, і весь небасхіл яго агляду апранууся у пекную капоту вясьоласці. Спатайку, наускасяк, йон акінуу зіркам усю пору маучлівую Зосю, і яна паказалася яму у гэты момэнт такою пекнаю, такою прыгожаю, што {{Абмылка|міжвольва|міжвольна}} садрыгнулася уся яго {{Абмылка|істоу та|істота}} і нейкі апойны халадок {{Абмылка|пацягну-|пацягнуу}}&lt;section end=&quot;Бацькава&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>52nz9ca4m3wt7e7v8smqjb2rdinw5ff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/47</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122697</id>
    <revision>
      <id>284709</id>
      <timestamp>2026-05-06T18:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{c|{{larger|{{разьбіўка|АКТ ТРЭЦІ}}}}}} {{АРЦ|{{smaller|Тая самая дэкорацыя як адчынілася заслона — чуваць музыка і выкрыкі: за здароўе маладых, ура…}}}}  {{АРЦ|{{smaller|Выбягае з тых дзявярэй, дзе госьці, бабка, яна таксама ў шлюбным убраньні ў вялікай роспачы, за ёй, куль...»</comment>
      <origin>284709</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2055" sha1="nxgoi1maofc9m74r4aozvstlpycifg8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{c|{{larger|{{разьбіўка|АКТ ТРЭЦІ}}}}}}
{{АРЦ|{{smaller|Тая самая дэкорацыя як адчынілася заслона — чуваць музыка і выкрыкі: за здароўе маладых, ура…}}}}

{{АРЦ|{{smaller|Выбягае з тых дзявярэй, дзе госьці, бабка, яна таксама ў шлюбным убраньні ў вялікай роспачы, за ёй, кульгаючы, яе жаніх Грыбоўскі, ён пьянаваты.}}}}

{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Каб яны на сьвет не глядзелі, як я на іх глядзець не хачу, цьфу!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Гэта-ж ня людзі, а зьвяры, — маладыя яшчэ ня езьдзілі да шлюбу, а яны п‘юць, жаруць. Агатачка, альясік!…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ня дуры галавы ({{smaller|дражнячы}}), альясік, альясік… Чакай!…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Дакуль-жа будзем чакаць? Сядзем, альясік, на коні дый паедзем, поп царкву зачыніць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А хіба-ж ты ня ведаеш, хто перашкода?.. ({{smaller|Выйшла з другой бакоўкі Фрося заплаканая, яна таксама ў шлюбным убраньні}}). Вось хто!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|села і плача}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гэта-ж можна звар‘яцець, гасьцей насклікалі больш як трэба, а маладога няма ({{smaller|да Фросі}}). Ну што скажаш, дзе твой малады?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А што я могу казаць?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nxgoi1maofc9m74r4aozvstlpycifg8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284714</id>
      <parentid>284709</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:23:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>284714</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2053" sha1="24v03ao4fuikhtkr464734wcxhv1ucl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{c|{{larger|{{разьбіўка|АКТ ТРЭЦІ}}}}}}
{{АРЦ|{{smaller|Тая самая дэкорацыя як адчынілася заслона — чуваць музыка і выкрыкі: за здароўе маладых, ура…}}&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;
{{smaller|Выбягае з тых дзявярэй, дзе госьці, бабка, яна таксама ў шлюбным убраньні ў вялікай роспачы, за ёй, кульгаючы, яе жаніх Грыбоўскі, ён пьянаваты.}}}}

{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Каб яны на сьвет не глядзелі, як я на іх глядзець не хачу, цьфу!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Гэта-ж ня людзі, а зьвяры, — маладыя яшчэ ня езьдзілі да шлюбу, а яны п‘юць, жаруць. Агатачка, альясік!…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ня дуры галавы ({{smaller|дражнячы}}), альясік, альясік… Чакай!…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Дакуль-жа будзем чакаць? Сядзем, альясік, на коні дый паедзем, поп царкву зачыніць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А хіба-ж ты ня ведаеш, хто перашкода?.. ({{smaller|Выйшла з другой бакоўкі Фрося заплаканая, яна таксама ў шлюбным убраньні}}). Вось хто!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|села і плача}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гэта-ж можна звар‘яцець, гасьцей насклікалі больш як трэба, а маладога няма ({{smaller|да Фросі}}). Ну што скажаш, дзе твой малады?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А што я могу казаць?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>24v03ao4fuikhtkr464734wcxhv1ucl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзянніца (1916)/3/Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122698</id>
    <revision>
      <id>284710</id>
      <timestamp>2026-05-06T18:18:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = ⁂ (Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…)  | аўтар     = Цішка Гартны  | год       = 18 лістапада 1916 году  | пераклад  =   | секцыя    = Публіцыстыка  | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Бацькава воля|Бацькава воля]]  | наступны  = [[Дзянніца (1916)/3/Байка|Байка]]...»</comment>
      <origin>284710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="764" sha1="6rmde0y5a2d04svsnnnxyjj1g441buz" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = ⁂ (Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…)
 | аўтар     = Цішка Гартны
 | год       = 18 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Публіцыстыка
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Бацькава воля|Бацькава воля]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/3/Байка|Байка]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Мілы мне бясконца…]]
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 3.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;4&quot; onlysection=&quot;Мілы&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>6rmde0y5a2d04svsnnnxyjj1g441buz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284716</id>
      <parentid>284710</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:26:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="748" sha1="mvt7y40d6vqaeshqvtydio1d1zhj6i5" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = ⁂ (Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…)
 | аўтар     = Цішка Гартны
 | год       = 18 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Бацькава воля|Бацькава воля]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/3/Байка|Байка]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Мілы мне бясконца…]]
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 3.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;4&quot; onlysection=&quot;Мілы&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>mvt7y40d6vqaeshqvtydio1d1zhj6i5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/48</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122699</id>
    <revision>
      <id>284717</id>
      <timestamp>2026-05-06T18:31:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гасьцей, як сабак набілася, а маладога няма. Ужо прыехалі Грыбоўскія, Губарэвічы, Гілярэвічы, ах, каб вы ногі пакруцілі, каб з вас дух выперла. Як яны пруцца сюды… яшчэ чаго добраго ня прыедзе.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ня мучце...»</comment>
      <origin>284717</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2698" sha1="tc3i0s9au3l9kwcqml1atnh1b7j8umi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гасьцей, як сабак набілася, а маладога няма. Ужо прыехалі Грыбоўскія, Губарэвічы, Гілярэвічы, ах, каб вы ногі пакруцілі, каб з вас дух выперла. Як яны пруцца сюды… яшчэ чаго добраго ня прыедзе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ня мучце вы хоць, Ігнат будзе тут!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дзе-ж ён, дзе? Хутка трэба да вянца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Трэба, альясікі і, трэба — поп царкву зачыніць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А хто вас трымае, можаце сабе ехаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Во, чулі… ехаць, ці ёсьць у цябе розум?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. І я кажу, як-жа гэта, альясік, без цябе ехаць, калі ўмова такая была, за адным скрыпам дзьве пары зьвянчае.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ён трохі прыпазьніўся.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ён пазьніцца, а госьці раней часу жэрці пачалі, каб іх парасьпірала.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. І як можна выклінаць, — яны-ж вашы знаёмыя, самі-ж насклікалі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Хто клікаў сусьветных абжор!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}} ({{smaller|да вакна}}). Во і Памялоўскі з жонкай, і Пятухоўскі з братам.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Каб яны ногі пакруцілі, дзе іх прыняць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. На дварэ сталы пастаўце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Каб яны праўцом вочы паставілі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Не разумееш, альясік, што з гэтага выйдзе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А што?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Другі, альясік, будзе 20 разоў п‘янець і 10 разоў цьверазець: ніколі не развяжашся.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tc3i0s9au3l9kwcqml1atnh1b7j8umi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/49</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122700</id>
    <revision>
      <id>284723</id>
      <timestamp>2026-05-06T18:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гэта-ж сусьветныя п‘яніцы.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Так, альясік, яны п‘юць, ой п‘юць!.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|да акна}}). Шыманскія пад‘ехалі, каб яны бокам езьдзілі, каб іх на могілкі вывезьлі. ({{smaller|Нэрвова хо...»</comment>
      <origin>284723</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2345" sha1="3rr3gunpwposw08tjsm7cea4yofk08b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гэта-ж сусьветныя п‘яніцы.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Так, альясік, яны п‘юць, ой п‘юць!.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|да акна}}). Шыманскія пад‘ехалі, каб яны бокам езьдзілі, каб іх на могілкі вывезьлі. ({{smaller|Нэрвова ходзіць па хаце}}).

{{АРЦ|''Уваходзяць па парна Губарэвіч з жонкай, Гілярэвіч з жонкай, Мачульскі з жонкай, Памялоўскі з жонкай, Шыманскі з жонкай.}}

{{c|({{smaller|Гоман, музыкі граюць марш}}).}}
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|радасна}}). Міленькія мае, даражэнкія мае, ці вас я бачу… ({{smaller|цалуецца з усімі}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Госьці}}.{{gap|0.5em}}1){{gap|0.5em}}Вітаем.&lt;/br&gt;
{{gap|5.5em}}2){{gap|0.5em}}Віншуем.&lt;/br&gt;
{{gap|5.5em}}3){{gap|0.5em}}Жадаем!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Як я рада, як я рада!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Усе}} ({{smaller|да Фросі}}).{{gap|0.5em}}1){{gap|0.5em}}Каб шчасьліва быць!&lt;/br&gt;
{{gap|7.9em}}2){{gap|0.5em}}Каб доўга жыць!&lt;/br&gt;
{{gap|7.9em}}3){{gap|0.5em}}Дзетак прыдбаць!&lt;/br&gt;
{{gap|7.9em}}4){{gap|0.5em}}Гора ня знаць!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Мае даражэнькія, пакуль маладога няма, хадзем на тую палавіну — крыху адпачнеце, пасілкуецеся. ({{smaller|Адыходзяць апроч Губарэвіча}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. Кума, а две-ж малады?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Чый мой?.. Хіба ня бачыў, гасьцей павёў туды.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. Твайго я ведаю, вось чыйго мне пакажы.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Зараз пабачыце — зараз.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3rr3gunpwposw08tjsm7cea4yofk08b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/50</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122701</id>
    <revision>
      <id>284724</id>
      <timestamp>2026-05-06T18:59:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. Кумка, бачыш справа ў тым, — маладому пацалаваць маладзіцу да шлюбу ня можна, а нам старым выпіць па чарцы трэба, сама ведаеш, дарога вялікая, зьнібыткаваліся.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Даражэнькі мой, каго пытаеш — мяне? Д...»</comment>
      <origin>284724</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2616" sha1="bv7ilzatkqy0bwcbazmkuzmcizlfhyp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. Кумка, бачыш справа ў тым, — маладому пацалаваць маладзіцу да шлюбу ня можна, а нам старым выпіць па чарцы трэба, сама ведаеш, дарога вялікая, зьнібыткаваліся.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Даражэнькі мой, каго пытаеш — мяне? Ды я за вас душу аддам! Хадзем на тую палавіну — там будзе мора разьліўное; наварылі, напяклі, нарэзалі, насеклі ({{smaller|на бок}}) — ежце, няхай вам бакі разапрэ.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. І я кажу, пакуль там малады прыхарашыцца, мы самі маладосьць успомнім!…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Яшчэ як успомнім, ой, ой!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. Я, кумка, вельмі рад, што Фрося задружылася з веруючым чалавекам, а барані, божа, зачапіў-бы комуністы — нас-бы нікога ня было!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ці ліха нам дало, каб мы, ды з недавяркамі?..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. Мы, значыцца, па-старому, па-царкоўнаму з папом і ўсё такое. ({{smaller|Ідучы да дзьвярэй}}). Госьці!
Дазвол ад гаспадыні ёсьць, напірай на гарэліцу, закуску!.. ({{smaller|Убачыў, адчыніўшы дзьверы}}). А, ліха вашай мацеры, яны ўжо самі пачалі. Хадзем кума. ({{smaller|Пайшоў}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Во, бачылі… ах каб вас пяруны… п‘юць, жаруць, цьфу!..

{{ц|({{smaller|За сцэнай шум, лямант, музыка}}).}}
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|крычыць праз дзьверы}}). Але-ж пачакайце, пачакайце, дайце да шлюбу раней зьезьдзіць, а тады ({{smaller|тыя не слухаюць}}) хоць вам пяруны. ({{smaller|Пайшла ў бакоўку}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|плача}}).&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bv7ilzatkqy0bwcbazmkuzmcizlfhyp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284725</id>
      <parentid>284724</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T18:59:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>284725</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2626" sha1="ab1ujobv8eg0xliavp88z3lqn2qjrwd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. Кумка, бачыш справа ў тым, — маладому пацалаваць маладзіцу да шлюбу ня можна, а нам старым выпіць па чарцы трэба, сама ведаеш, дарога вялікая, зьнібыткаваліся.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Даражэнькі мой, каго пытаеш — мяне? Ды я за вас душу аддам! Хадзем на тую палавіну — там будзе мора разьліўное; наварылі, напяклі, нарэзалі, насеклі ({{smaller|на бок}}) — ежце, няхай вам бакі разапрэ.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. І я кажу, пакуль там малады прыхарашыцца, мы самі маладосьць успомнім!…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Яшчэ як успомнім, ой, ой!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. Я, кумка, вельмі рад, што Фрося задружылася з веруючым чалавекам, а барані, божа, зачапіў-бы комуністы — нас-бы нікога ня было!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ці ліха нам дало, каб мы, ды з недавяркамі?..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. Мы, значыцца, па-старому, па-царкоўнаму з папом і ўсё такое. ({{smaller|Ідучы да дзьвярэй}}). Госьці!
Дазвол ад гаспадыні ёсьць, напірай на гарэліцу, закуску!.. ({{smaller|Убачыў, адчыніўшы дзьверы}}). А, ліха вашай мацеры, яны ўжо самі пачалі. Хадзем кума. ({{smaller|Пайшоў}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Во, бачылі… ах каб вас пяруны… п‘юць, жаруць, цьфу!..

&lt;center&gt;({{smaller|За сцэнай шум, лямант, музыка}}).&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|крычыць праз дзьверы}}). Але-ж пачакайце, пачакайце, дайце да шлюбу раней зьезьдзіць, а тады ({{smaller|тыя не слухаюць}}) хоць вам пяруны. ({{smaller|Пайшла ў бакоўку}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|плача}}).&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ab1ujobv8eg0xliavp88z3lqn2qjrwd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/51</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122702</id>
    <revision>
      <id>284726</id>
      <timestamp>2026-05-06T19:07:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « &lt;center&gt;''Уваходзіць Пётра.&lt;/center&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}} ({{smaller|стаў ля дзьвярэй, Фрося яго ня бачыць}}).&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|пабачыла}}).&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Я не перашкаджаю, — плач, плач; пачатак здаецца нішто.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрос...»</comment>
      <origin>284726</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2406" sha1="nglhpbobjx95h6wjd5ydklg5xn0r4a2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;''Уваходзіць Пётра.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}} ({{smaller|стаў ля дзьвярэй, Фрося яго ня бачыць}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|пабачыла}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Я не перашкаджаю, — плач, плач; пачатак здаецца нішто.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А хто табе казаў, што я плачу?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Даруй, быць можа я памыліўся, але і радавацца няма чаму!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ты па справе да мяне?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А так, па справе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Кажы, я слухаю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Фрося, я ў самы апошні час прыйшоў спыніць цябе. Што ты надумала?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. У чым справа?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Вырачся гэтых ветрагонаў, я табе ня вораг.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Дзякую за параду, але даруй — не паслухаю. Ігнат мой муж — позна.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. За каго ты ідзеш, што добрага абяцае табе гэты шлюб?
&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Тое, што і кожны шлюб.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ты, маладая дзяўчына, павінна ведаць, што царкоўны шлюб нам не патрэбен.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Гледзячы каму, мне патрэбен.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ты хіба запомніла, дзе ты жывеш, і з кім ідзеш?..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ведаю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Хіба ты ня бачыла хітрых вачэй яго, хіба ты не зразумела, што яму патрэбны твае грошы?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nglhpbobjx95h6wjd5ydklg5xn0r4a2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/52</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122703</id>
    <revision>
      <id>284727</id>
      <timestamp>2026-05-06T19:12:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ах, Пётра, годзе табе прарочыць, не аднэй мне ён падабаецца, бабка таксама сорт людзям ведае!..&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Усе вы ветрагоны!&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Адзін ты разумны!&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Фрося, пакуль...»</comment>
      <origin>284727</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2378" sha1="bhkj70twxgms4uhhi3xrvm28v3ua0sf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ах, Пётра, годзе табе прарочыць, не аднэй мне ён падабаецца, бабка таксама сорт людзям ведае!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Усе вы ветрагоны!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Адзін ты разумны!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Фрося, пакуль яшчэ ня позна, выракайся ўсяго, гані вон гэту мяшчанскую зграю і ідзі за мной, я цябе выведу на добрую пуцявіну.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ідзі сабе адзін, мне з табой не па дарозе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Фрося, яшчэ казаць порана, але з тых вестак, якія ў мяне ёсьць, твае жаніхі — падазроныя людзі; глядзі, каб разам з імі і ты не папала туды,
куды трэба.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Но, но, кажы гэта цішэй, а то яны пакажуць дарогу!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Я сказаў, што ведаў, а дакладны матэрыял прынясу пасьля.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Можаш ня прыносіць!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Я адыходжу.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А хочаш, — застанься на маім вясельлі, я буду рада.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Не, дзякую, — мне нядобра прысутнічаць на гэткім вясельлі паміж кулацкай контр-рэвалюцыйнай зграі. Мне тут ня месца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Як хочаш. ({{smaller|Выйшла ў бакоўку}}).

&lt;center&gt;''Уваходзіць Губарэвіч.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. А… каго бачу — і ты тут? Як-жа гэта комуністы ды на царкоўнае вясельле трапіў, — не разумею.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bhkj70twxgms4uhhi3xrvm28v3ua0sf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Дзянніца (1916). № 3.pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122704</id>
    <revision>
      <id>284728</id>
      <timestamp>2026-05-06T19:18:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «&lt;section begin=&quot;Байка&quot;/&gt;толькі хвастом круціць. Засунуу гэта я руку далей і ухапіуся за хвост. От трымаю моцна хвост, закруціу яго на руку, ды як упіорся — дык і вывярнуу{{gap|0.5em}}.{{gap|0.5em}}.{{gap|0.5em}}.{{gap|0.5em}}. мядзьведзь, а кусацца ня можыць, бо зубы тырчаць на усе чатыры...»</comment>
      <origin>284728</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6041" sha1="jpd229sba4z8bnkxmyg9ielszlt1rco" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;Байка&quot;/&gt;толькі хвастом круціць. Засунуу гэта я руку далей і ухапіуся за хвост. От трымаю моцна хвост, закруціу яго на руку, ды як упіорся — дык і вывярнуу{{gap|0.5em}}.{{gap|0.5em}}.{{gap|0.5em}}.{{gap|0.5em}}. мядзьведзь, а кусацца ня можыць, бо зубы тырчаць на усе чатыры бакі вон.

{{Водступ|2|em}}— Прауда, так, — кажыць пан.

{{Водступ|2|em}}— Пашоу я далей па раццэ аж бачу: узсела на пчалу да дванаццать мядзьведзяу. Я бегчы ды бегчы ратаваць пчалу. Бег ад ранку да самага змроку. Тымчасам мядзьведзі зйэлі пчолку, толькі костачкі яе засталіся. Прыставіу гэта я пчаліныя косьці к хмарца да й палез на неба. Узлез на неба, пабачыуся са сваімі — з бацькам, з мамай, ды з дзядамі. Падпаілі яны мяне трохі дык і ні магу я найсьці драбіны каб злесьці з неба. От загледзіу я кучу мяккіны. Давай гэта я з мяккіны віць вяроуку. Зьвіу вяроуку, прывязау яе за кончык месяца і спускаюся у ніз. А тут ляціць матыль. Як махнець йон скрыдлом — вяроука здрыгнулася і парвалася, а я паляцеу у ніз стацьма галавой, прабіу з імпэту зямлю ды папау у пекла.

{{Водступ|2|em}}— Прауда, так, — кажыць пан.

{{Водступ|2|em}}— Зірнуу я па пекля туды-сюды, аж бачу: чэрці на панскім бацьку смалу возюць, ды гадамі падганяюць.

{{Водступ|2|em}}— Брэшыш, галган, — крыкнуу пан; ня можа таго быць!

{{Водступ|2|em}}— А калі ня верыш, дык {{Разьбіўка|паглядзі}} сам — кажыць Ахрэм.

{{Водступ|2|em}}Заплаціу гэта пан Ахрэму жменю золата павэдля угавору, ды й годзі казкі слухаць болі.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|6em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;Байка&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Думкі&quot;/&gt;{{block center/s}}
{{Цэнтар|'''Думкі да граматыкі.'''|памер=140%}}

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

{{Цэнтар|3.|памер=100%}}

{{Водступ|2|em}}Правілы пісьма па Беларуску ні павінны быць такімі — каб завадзіць штучную мову, змышльоную, шмат у чым іншую ад жывой мовы.

{{Водступ|2|em}}Ну дык значыцца — ні з граматыкі мусіць укладацца мова, а сусім наадварот: з мовы — з жывой мовы

&lt;section end=&quot;Думкі&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Бацькава&quot;/&gt;па ей.

{{Водступ|2|em}}„Няужо я сумею дачакацца тае пары, што яна маею будзя?“ сумленна запытау йон у думках сам сябе, ды зноу, ужо многа сьмялей, паглядзеу на яе тварынку, і у яго нутру забурліла прагная хаценьня глядзець на яе, безсапачынку, бязсцінаньня; але хмурлівая міна Зосі атручвала яго сэрца, і йон злавау, сам ня ведаючы на каго і што.

{{Водступ|2|em}}— Ну, буць здароу, Васіль — наліушы повїн кілішак гарэлкі і падняушы яго высака у руццэ, паабецау к Васілю Мікола.

{{Водступ|2|em}}— Дзякую дужа; піця на здароуя, шчыра адказау Васіль, нї аднімаючы вачэй ад Зосі.

{{Водступ|2|em}}Мікола раптам перакінуу кілішак у шырока атчыняны рот, наліу яго поуным ізноу і, падаючы Васілю, праказау:

{{Водступ|2|em}}— Пі, нябожа. Дай нам Божа дачакацца таго, каліб мне у цябе на вясельлі выпіць…

{{Водступ|2|em}}— Дзякую {{Абмылка|дзяцкьу|дзяцьку}}. Дай Божа, атказау Васіль і следам выпіу гарэлку.

{{Водступ|2|em}}— Мо і ты, Зоська, паспытаїш. абярнууся к дачцэ Мікола.

{{Водступ|2|em}}— Ды не, я нї хачу; адкасніцяся вы, сярдзіта адказала Зося.

{{Водступ|2|em}}— Та чаго ты усьо капрызісься? чаго табе нї стае у нас? сурйозна праказала Марта.

{{Водступ|2|em}}— Гэта яна, мамачка, сьоньні пісьмо с пошты атрымала i мусьбыць аб ім так заклапацілася, — рагочучы, весяла праляпятала Тэклічка. Гэта Зосі нї спадабалася, і яна нїсдавольная скрывілася, гнеуна паглядзеушы на сястрыцу.

{{Цэнтар|(Далей будзя).}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|6em|height=2px}}&lt;section end=&quot;Бацькава&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jpd229sba4z8bnkxmyg9ielszlt1rco</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/53</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122705</id>
    <revision>
      <id>284729</id>
      <timestamp>2026-05-06T19:20:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Як хочаце, так і разумейце.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. У цябе, брат, вясельля такога ня будзе. Ты шлюб возьмеш пад плотам, па-бальшавіцку.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну, стары, прыкусі язык, ды ідзі сабе туды, адкуль прыйшоў...»</comment>
      <origin>284729</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2547" sha1="r7818rkbpsk67zu7r0xk9010a6etb8m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Як хочаце, так і разумейце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. У цябе, брат, вясельля такога ня будзе. Ты шлюб возьмеш пад плотам, па-бальшавіцку.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну, стары, прыкусі язык, ды ідзі сабе туды, адкуль прыйшоў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. Ты не ганяй мяне, — мне пачэснае месца за сталом, а табе — ля парогу.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Вы чулі, што я казаў? Туды!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}}. Но, но, цішэй, брат, трохі — гэта табе ня ў кузьні: падкоўкі не падаб‘еш… Тут, брат, кулак на кулаку сядзіць… Абы гукнуў — як шухнуць: мокрае месца застанецца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І дурны-ж вы, як пагляджу.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Губарэвіч}} ({{smaller|замахнуўся}}). Маўчаць! ({{smaller|Каваль схваціў за карак і трымае}}). Ай, ай, браток. Пётрачка, пусьці, дай дыхнуць… але-ж досыць пажартаваў, пусьці… ({{smaller|Каваль кінуў за дзьверы ў бакоўку, сам застаўся}}).

&lt;center&gt;''Увайшла Фрося, а за ёй маці.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}} ({{smaller|паказвае на Фросю}}). Вось, даражэнькі мой, ты бачыш, паставіла на сваім, збылося, што ты на гэта?..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Я ўжо казаў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Усім кіруе шалёная бабка.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Мама, вы не павінны так казаць, яна нас корміць хлебам.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. У гэтым наша няшчасьце, што мы залежым ад яе. Каб ня гэты хлеб, я-б кіравала інакш.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Вы ведаеце за каго яна ідзе?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r7818rkbpsk67zu7r0xk9010a6etb8m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзянніца (1916)/3/Бацькава воля</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122706</id>
    <revision>
      <id>284730</id>
      <timestamp>2026-05-06T19:20:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Бацькава воля  | аўтар     = Цішка Гартны  | год       = 18 лістапада 1916 году  | пераклад  =   | секцыя    = Раман  | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Пра Круппаускі завод|Пра Круппаускі завод]]  | наступны  = Дзянніца (1916)/3/Мілы мне бяз конца, любы тыя хві...»</comment>
      <origin>284730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="840" sha1="jyflywp8yyblkmbpzp9cpw19ra9m6l5" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Бацькава воля
 | аўтар     = Цішка Гартны
 | год       = 18 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Раман
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Пра Круппаускі завод|Пра Круппаускі завод]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/3/Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…|⁂ (Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…)]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сокі цаліны]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 3.pdf&quot; from=&quot;2&quot; to=&quot;5&quot; onlysection=&quot;Бацькава&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>jyflywp8yyblkmbpzp9cpw19ra9m6l5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзянніца (1916)/3/Байка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122707</id>
    <revision>
      <id>284731</id>
      <timestamp>2026-05-06T19:24:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Байка  | безаўтара =   | год       = 18 лістапада 1916 году  | пераклад  =   | секцыя    = Беларуская народная казка  | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…|⁂ (Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…)]]  | наступны  = Дзянніца (1916...»</comment>
      <origin>284731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="847" sha1="83foatciek0dknuvfca5iklwzu3yb52" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Байка
 | безаўтара = 
 | год       = 18 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Беларуская народная казка
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…|⁂ (Мілы мне бяз конца, любы тыя хвілі…)]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/3/Думкі да граматыкі|Думкі да граматыкі]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 3.pdf&quot; from=&quot;4&quot; to=&quot;5&quot; onlysection=&quot;Байка&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}
{{DEFAULTSORT:Байка}}

[[Катэгорыя:Беларускія народныя казкі]]</text>
      <sha1>83foatciek0dknuvfca5iklwzu3yb52</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/54</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122708</id>
    <revision>
      <id>284732</id>
      <timestamp>2026-05-06T19:32:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. За чалавека.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Заварот мазгоў. Ня знай, ня ведай чалавека — чапляецца на шыю.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Мама, трэба казаць праўду.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Маўчы ты, расамаха, а то я цябе… ({{smaller|Пётра с...»</comment>
      <origin>284732</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2592" sha1="apzsxgpkwzp31vbo11k1jen6oltgpji" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. За чалавека.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Заварот мазгоў. Ня знай, ня ведай чалавека — чапляецца на шыю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Мама, трэба казаць праўду.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Маўчы ты, расамаха, а то я цябе… ({{smaller|Пётра стаў пры дзьзярах у куце, маці плача}}).

&lt;center&gt;({{smaller|За сцэнай зноў музыка, гоман}}).&lt;/br&gt;&lt;/br&gt;''Выходзіць бабка.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я ня вытрымаю, звар‘яцею, — гасьцей як варон назьляталася, а маладога няма. ({{smaller|Да маткі}}). Ну чаго сьлініш?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Адчапіся, слухаць не магу!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Такой бяды, ня слухай. ({{smaller|Да Фросі}}). А ты чаго нос павесіла, дзе-ж твой малады?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Я ня ведаю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Каб ён сьвету ня ведаў, як я ня ведаю. ({{smaller|Убачыла Пётру}}). А… і ты тут, няпрошаны госьць, на
вясельле прыйшоў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А так, прыйшоў. ({{smaller|Гіронічна}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я ўжо і сама ня ведаю, гэтулькі набілася няпрошаных гасьцей, хоць ты гвалт крычы. Хіба ўжо заўтра, Пётрачка, падойдзеш, свой-жа чалавек.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Магу і заўтра. ({{smaller|Гіранічна}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ня гневайся, мой каласок, ты апрануты зусім бедна, а тут усе людзі паважаныя, а жаніх зусім… лісьцікрат.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Я ведаю, куды-ж мне раўняцца!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дык ты ўжо, Пётрачка, сайдзі з вачэй, сэрцу будзе прыямней, — менш няпрошаных гасьцей&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>apzsxgpkwzp31vbo11k1jen6oltgpji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Дзянніца (1916). № 3.pdf/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122709</id>
    <revision>
      <id>284733</id>
      <timestamp>2026-05-06T19:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «&lt;section begin=&quot;Думкі&quot;/&gt;павінна укладацца граматыка.  {{Водступ|2|em}}Так і робіцца.  {{***3||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}}  {{Водступ|2|em}}Для нагляду бяром словы, каторыя ня усімі роуна пішуцца, бо ня усімі роуна выгаварываюцца нікаторыя ніясныя гаманкі.  {{block center/s}} {| | colspan=&quot;2&quot; styl...»</comment>
      <origin>284733</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7560" sha1="4vq2k6i6njlzosp4g12uz3mtn6fa8mk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;Думкі&quot;/&gt;павінна укладацца граматыка.

{{Водступ|2|em}}Так і робіцца.

{{***3||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}}

{{Водступ|2|em}}Для нагляду бяром словы, каторыя ня усімі роуна пішуцца, бо ня усімі роуна выгаварываюцца нікаторыя ніясныя гаманкі.

{{block center/s}}
{|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;''Адны кажуць:''&lt;/center&gt;
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;''Другія кажуць:''&lt;/center&gt;
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| люблю
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| родн''аю''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| люблю
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| родную
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;„&lt;/center&gt;
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пекн''аю''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;„&lt;/center&gt;
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пекную
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| кажуць:
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| благ''ую''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| благую
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| чуж''ую''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| чужую
|}
{{block center/e}}

{{Водступ|2|em}}Значыцца, адны — дваякім спосабам у падобных разох падобныяж словы пішуць, а другія — тыяж самыя словы аднастайным спосабам пішуць. Пэунаж, лягчэйшы для граматыкі другі спосаб пісаньня (пекную, чужую) а яшчэ і дзьля таго, каб ня зьмешываць спосабу пісанья:

{{Водступ|2|em}}люблю пекную (вініт. пад.)

з другім значэньням:

{{Водступ|2|em}}іду з пекнаю (творіт. пад.).

{{***2||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}}

{{Водступ|2|em}}Прыхадзілася ужо казаць пра дзьве формы:

{{block center/s}}
{|
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| іду
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з пекн''ай''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| і
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з пекн''аю''
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з міл''ай''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| і
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з міл''аю''
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з добр''ай''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| і
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з добр''аю''
|}
{{block center/e}}

{{Водступ|2|em}}З гэтага відаць, што карацейшая форма павінна канчацца на „''ай''“, а ні на „''уй''“, як нікаторыя пішуць:

{{block center/s}}
з пекнуй, з добруй.
{{block center/e}}

{{***3||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}}

{{Водступ|2|em}}Вось таксама дваяка пішуць, бо так пэуна гаворуць людзі:

{{block center/s}}
пакінау — пакінуу&lt;br /&gt;
крыкнау —крыкнуу
{{block center/e}}

{{Водступ|2|em}}Алї ніхто ні кажыць:

{{block center/s}}
{|
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пакін''алі''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| а
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| кажуць:
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пакін''улі''
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| крыкн''алі''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;„&lt;/center&gt;
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;„&lt;/center&gt;
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| крыкн''улі''
|}
{{block center/e}}

Пэунаж лепі у такіх разох пісаць:

{{block center/s}}
пакін''уу'', крыкн''уу''.
{{block center/e}}

{{Водступ|2|em}}А такія ось словы, каторыя кажуць:

{{block center/s}}
бег''алі'',{{gap|2em}}сьціоб''алі'',
{{block center/e}}

дык пісаць трэба:

{{block center/s}}
бег''ау'', сьцьоб''ау''.
{{block center/e}}

{{Калёнтытул|right=''А. Б.''}}

{{Цэнтар|(Далей будзїць).}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}}
&lt;section end=&quot;Думкі&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Навіны&quot;/&gt;{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Навіны}}.'''|памеер=140%}}

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

{{Водступ|2|em}}Газэты паведамілі:

{{Водступ|2|em}}„У Пятраградзі залажылася жыдоуская гімназія, у Казані татарская жаночая гімназія, у Кіяві дазволяна міністрам люцкое асьветы {{Абмылка|гр-|гр.}} Ігнацьявым дэпутату сучаснай Дзяржаунай Рады Аляксандраву (ат Кацярынаслава) і быушаму дэпутату першай Дзяржаунай Рады п-ну Шемету залажыць украінскую гімназію“. Усьо гэта зрабілася за апошні год і, як зйавішча поступу у люцкім жыцьці, мая дужа вялікую вагу за сабою. Прасьвячоныя людзі, як болі чуткія да голасу жыцьця, з дауных пор стараліся праканаць усіх, што на пуціня культурнага і эканамічнага збагаценьня стараны ніколі ня трэ ставіць прашкод національнасьцям па свойму вучыцца, а на адварот — шчэ трэ патураць гэтаму. „Патураючы гэтаму ніколі ніякае бяды ат сяго чакаць ня трэба. Усьо што яно прынясе — толькі карысць. Гэта праудзівая думка ясна для усіх. Ніколі ня трэ прашкодзіць таму, што патрэбна жыцьцю, бяз чаго яно ня можа абыйсціся, ідучы па пуціня поступу.

{{Водступ|2|em}}Усе веруць, што гэта вайна закончыцца тым, што усе народы малыя і вялікія будуць мець правы трываць і развівацца сваей волі.&lt;section end=&quot;Навіны&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4vq2k6i6njlzosp4g12uz3mtn6fa8mk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284742</id>
      <parentid>284733</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284742</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7558" sha1="chl8armtef2ok2nypx6eza7n90xytxg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;Думкі&quot;/&gt;павінна укладацца граматыка.

{{Водступ|2|em}}Так і робіцца.

{{***3||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}}

{{Водступ|2|em}}Для нагляду бяром словы, каторыя ня усімі роуна пішуцца, бо ня усімі роуна выгаварываюцца нікаторыя ніясныя гаманкі.

{{block center/s}}
{|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;''Адны кажуць:''&lt;/center&gt;
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;''Другія кажуць:''&lt;/center&gt;
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| люблю
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| родн''аю''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| люблю
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| родную
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;„&lt;/center&gt;
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пекн''аю''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;„&lt;/center&gt;
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пекную
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| кажуць:
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| благ''ую''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| благую
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| чуж''ую''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| —
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| чужую
|}
{{block center/e}}

{{Водступ|2|em}}Значыцца, адны — дваякім спосабам у падобных разох падобныяж словы пішуць, а другія — тыяж самыя словы аднастайным спосабам пішуць. Пэунаж, лягчэйшы для граматыкі другі спосаб пісаньня (пекную, чужую) а яшчэ і дзьля таго, каб ня зьмешываць спосабу пісанья:

{{Водступ|2|em}}люблю пекную (вініт. пад.)

з другім значэньням:

{{Водступ|2|em}}іду з пекнаю (творіт. пад.).

{{***2||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}}

{{Водступ|2|em}}Прыхадзілася ужо казаць пра дзьве формы:

{{block center/s}}
{|
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| іду
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з пекн''ай''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| і
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з пекн''аю''
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з міл''ай''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| і
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з міл''аю''
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| 
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з добр''ай''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| і
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| з добр''аю''
|}
{{block center/e}}

{{Водступ|2|em}}З гэтага відаць, што карацейшая форма павінна канчацца на „''ай''“, а ні на „''уй''“, як нікаторыя пішуць:

{{block center/s}}
з пекнуй, з добруй.
{{block center/e}}

{{***3||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}}

{{Водступ|2|em}}Вось таксама дваяка пішуць, бо так пэуна гаворуць людзі:

{{block center/s}}
пакінау — пакінуу&lt;br /&gt;
крыкнау —крыкнуу
{{block center/e}}

{{Водступ|2|em}}Алї ніхто ні кажыць:

{{block center/s}}
{|
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пакін''алі''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| а
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| кажуць:
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| пакін''улі''
|-
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| крыкн''алі''
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;„&lt;/center&gt;
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| &lt;center&gt;„&lt;/center&gt;
|style=&quot;vertical-align:top; text-align: left&quot;| крыкн''улі''
|}
{{block center/e}}

Пэунаж лепі у такіх разох пісаць:

{{block center/s}}
пакін''уу'', крыкн''уу''.
{{block center/e}}

{{Водступ|2|em}}А такія ось словы, каторыя кажуць:

{{block center/s}}
бег''алі'',{{gap|2em}}сьціоб''алі'',
{{block center/e}}

дык пісаць трэба:

{{block center/s}}
бег''ау'', сьцьоб''ау''.
{{block center/e}}

{{Калёнтытул|right=''А. Б.''}}

{{Цэнтар|(Далей будзїць).}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{цэнтар|[[File:Дзянніца (1916). Узор 1.png|140px|center]]}}
&lt;section end=&quot;Думкі&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Навіны&quot;/&gt;{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Навіны}}.'''|памер=140%}}

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

{{Водступ|2|em}}Газэты паведамілі:

{{Водступ|2|em}}„У Пятраградзі залажылася жыдоуская гімназія, у Казані татарская жаночая гімназія, у Кіяві дазволяна міністрам люцкое асьветы {{Абмылка|гр-|гр.}} Ігнацьявым дэпутату сучаснай Дзяржаунай Рады Аляксандраву (ат Кацярынаслава) і быушаму дэпутату першай Дзяржаунай Рады п-ну Шемету залажыць украінскую гімназію“. Усьо гэта зрабілася за апошні год і, як зйавішча поступу у люцкім жыцьці, мая дужа вялікую вагу за сабою. Прасьвячоныя людзі, як болі чуткія да голасу жыцьця, з дауных пор стараліся праканаць усіх, што на пуціня культурнага і эканамічнага збагаценьня стараны ніколі ня трэ ставіць прашкод національнасьцям па свойму вучыцца, а на адварот — шчэ трэ патураць гэтаму. „Патураючы гэтаму ніколі ніякае бяды ат сяго чакаць ня трэба. Усьо што яно прынясе — толькі карысць. Гэта праудзівая думка ясна для усіх. Ніколі ня трэ прашкодзіць таму, што патрэбна жыцьцю, бяз чаго яно ня можа абыйсціся, ідучы па пуціня поступу.

{{Водступ|2|em}}Усе веруць, што гэта вайна закончыцца тым, што усе народы малыя і вялікія будуць мець правы трываць і развівацца сваей волі.&lt;section end=&quot;Навіны&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>chl8armtef2ok2nypx6eza7n90xytxg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзянніца (1916)/3/Думкі да граматыкі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122710</id>
    <revision>
      <id>284734</id>
      <timestamp>2026-05-06T19:46:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Думкі да граматыкі  | аўтар     = Эдвард Будзька  | год       = 18 лістапада 1916 году  | пераклад  =   | секцыя    = Мовазнаўчая праца  | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Байка|Байка]]  | наступны  = [[Дзянніца (1916)/3/Навіны|Навіны]]  | анатацыі  = Іншыя публікац...»</comment>
      <origin>284734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="717" sha1="n0c9gtuqccqhlqx80l6gsy510c93j3v" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Думкі да граматыкі
 | аўтар     = Эдвард Будзька
 | год       = 18 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Мовазнаўчая праца
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Байка|Байка]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/3/Навіны|Навіны]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Думкі да граматыкі]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 2.pdf&quot; from=&quot;5&quot; to=&quot;6&quot; onlysection=&quot;Думкі&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>n0c9gtuqccqhlqx80l6gsy510c93j3v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284735</id>
      <parentid>284734</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T19:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="717" sha1="nj9yrghr5njxb7clcc9iy1x8f3v47li" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Думкі да граматыкі
 | аўтар     = Эдвард Будзька
 | год       = 18 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Мовазнаўчая праца
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Байка|Байка]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/3/Навіны|Навіны]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Думкі да граматыкі]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 3.pdf&quot; from=&quot;6&quot; to=&quot;7&quot; onlysection=&quot;Думкі&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>nj9yrghr5njxb7clcc9iy1x8f3v47li</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284737</id>
      <parentid>284735</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T19:48:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>284737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="717" sha1="9yshdrua0yomb8z7h5328wfnp0c84e1" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Думкі да граматыкі
 | аўтар     = Эдвард Будзька
 | год       = 18 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Мовазнаўчая праца
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Байка|Байка]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/3/Навіны|Навіны]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Думкі да граматыкі]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 3.pdf&quot; from=&quot;5&quot; to=&quot;6&quot; onlysection=&quot;Думкі&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>9yshdrua0yomb8z7h5328wfnp0c84e1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Дзянніца (1916). № 3.pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122711</id>
    <revision>
      <id>284738</id>
      <timestamp>2026-05-06T19:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «&lt;section begin=&quot;Навіны&quot;/&gt;І ось відаць добрыя таму начаткі сказау, што яшчэ хоча падпісацца у Pacei.  &lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;  {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}  &lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;  {{Водступ|2|em}}У Парыжу адбыуся конгрэс (зйэзд) пасланцоу ад {{Абмылка|с...»</comment>
      <origin>284738</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6054" sha1="735etxbfveg6dzqdms2sbnt9yhl1z00" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;Навіны&quot;/&gt;І ось відаць добрыя таму начаткі сказау, што яшчэ хоча падпісацца у Pacei.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}У Парыжу адбыуся конгрэс (зйэзд) пасланцоу ад {{Абмылка|соціал-дэмокрацііі|соціал-дэмокраціі}} Польшчы і Літвы і ад часткі Польскай Партыі Соціялістычнай (P.P.S.). На гэным зйэзьдзї патвердзілі яны такі пратэст:

{{Водступ|2|em}}„Свабоду Польшчы катуюць. Маніфэст нямецкі маучыць аб долі польскаго народу у Прусіі, у Познані. У Аустрыі Галічан адлучаюць з аустрыяцкага парлямэнту, каб гэткім парадкам забазпечыць сабе пїравагу лікам дэпутатау нямецкіх над чэскімі — на шкоду, ведама, чэхам. Да віны у гэтым належуць тыя з Палякаў, каторыя моучкі згаджаюцца на палітыку нямецкую і згаджаюцца даць з Польшчы салдатау немцам. Гэтым яны стаюцца прыслужнікамі нямецкага правіцїльства.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}Выдаваная у Коуне нямецкая газэта „Ковнер. Цтг.“ палічыла {{Абмылка|патребным|патрэбным}} выказаць некулькі слоу аб дараваным Польшчы маніхвэсці. Вось яны: ,,Маніхвэст трымая у сабе рашэньне аб будучыне быушых пад валадарствам Рассеі польскіх зямель. Штож датыча будучыны Літвы, дык маніхвэст нічога ня кажа. Але аб сім парашаць посьля. Тояж, што управа Літвою наладавана самасьційна, як ня трэба лепш паказвая, што Нямеччына думая берагчы і падтрымоуваць асобнасць літоускаго народу.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}Мужычок Воловодоу у г. Александроуску Грушэускум на перадгэтую ваенную пазычку падпісауся на паутара мільона рубльоу; пры сучаснуй пазыцца той самы мужычок сказау, што яшчэ хоча падпісацца на адзін мільон рубльоу. Вот дык мужычок!

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}'''У Мінску''' земская управа выбрала хадайнікау, якіх пашле у Піцяр прасіць залажыць у Мінску сельска-гаспадарскі інсцітут.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}Міністрам люцкой асьветы прапісана рыжаскаму вучэбнаму вокругу назначаць інспектарамі народных вучылішчау тых, хто знаіць мясцовыя мовы, на якіх гаворуць жыхары Прыбалційскага краю.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|6em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;Навіны&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Вайна&quot;/&gt;{{block center/s}}
{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Вайна}}.'''|памер=100%}}

{{Водступ|2|em}}Пад канец зімы сьоліта з Кауказу пашлі рускія на турак і з вялікай удачай. Як кранулі і сьпіхнулі турак з мейсца дык з паугоду так туркі усьо паддаваліся — то пападаліся у плен, то адхадзілі назад, то гінулі у баю. Рускім удалося углыбіцца на вьорст дзьвесьця — трыста ад граніцы у Турцію. Рускія забралі шмат губэрскіх гарадоу, ім папалася чуць ні уся старонка Армэніяй званая. Туркі страшэнна крыудзілі здауна армян, хрысьціян, дык армяне рады былі што рускія збавілі іх ад няволі турэцкай.

{{Водступ|2|em}}Пазьней туркі акрэплі, падвязьлі шмат войска і сталі моцна адбівацца ды пнуцца самі наперад. Алїтаго шмат што страцілі — шмат сілы трэба каб адбіць, а сіл у iх — ня родзіш калі нїма. Усяго мацунку, што немцы падвозюць праз Баугарыю.

{{Водступ|2|em}}Дауна Турція ужо здаласяб каб ні Баўгарыя, праз каторую немцы&lt;section end=&quot;Вайна&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>735etxbfveg6dzqdms2sbnt9yhl1z00</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284743</id>
      <parentid>284738</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:00:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284743</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6054" sha1="rqlvqm4u20k5638j2f5g5uu6upd4ceh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;Навіны&quot;/&gt;І ось відаць добрыя таму начаткі сказау, што яшчэ хоча падпісацца у Pacei.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}У Парыжу адбыуся конгрэс (зйэзд) пасланцоу ад {{Абмылка|соціал-дэмокрацііі|соціал-дэмокраціі}} Польшчы і Літвы і ад часткі Польскай Партыі Соціялістычнай (P.P.S.). На гэным зйэзьдзї патвердзілі яны такі пратэст:

{{Водступ|2|em}}„Свабоду Польшчы катуюць. Маніфэст нямецкі маучыць аб долі польскаго народу у Прусіі, у Познані. У Аустрыі Галічан адлучаюць з аустрыяцкага парлямэнту, каб гэткім парадкам забазпечыць сабе пїравагу лікам дэпутатау нямецкіх над чэскімі — на шкоду, ведама, чэхам. Да віны у гэтым належуць тыя з Палякаў, каторыя моучкі згаджаюцца на палітыку нямецкую і згаджаюцца даць з Польшчы салдатау немцам. Гэтым яны стаюцца прыслужнікамі нямецкага правіцїльства.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}Выдаваная у Коуне нямецкая газэта „Ковнер. Цтг.“ палічыла {{Абмылка|патребным|патрэбным}} выказаць некулькі слоу аб дараваным Польшчы маніхвэсці. Вось яны: ,,Маніхвэст трымая у сабе рашэньне аб будучыне быушых пад валадарствам Рассеі польскіх зямель. Штож датыча будучыны Літвы, дык маніхвэст нічога ня кажа. Але аб сім парашаць посьля. Тояж, што управа Літвою наладавана самасьційна, як ня трэба лепш паказвая, што Нямеччына думая берагчы і падтрымоуваць асобнасць літоускаго народу.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}Мужычок Воловодоу у г. Александроуску Грушэускум на перадгэтую ваенную пазычку падпісауся на паутара мільона рубльоу; пры сучаснуй пазыцца той самы мужычок сказау, што яшчэ хоча падпісацца на адзін мільон рубльоу. Вот дык мужычок!

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}'''У Мінску''' земская управа выбрала хадайнікау, якіх пашле у Піцяр прасіць залажыць у Мінску сельска-гаспадарскі інсцітут.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}Міністрам люцкой асьветы прапісана рыжаскаму вучэбнаму вокругу назначаць інспектарамі народных вучылішчау тых, хто знаіць мясцовыя мовы, на якіх гаворуць жыхары Прыбалційскага краю.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|6em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;Навіны&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Вайна&quot;/&gt;{{block center/s}}
{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Вайна}}.'''|памер=140%}}

{{Водступ|2|em}}Пад канец зімы сьоліта з Кауказу пашлі рускія на турак і з вялікай удачай. Як кранулі і сьпіхнулі турак з мейсца дык з паугоду так туркі усьо паддаваліся — то пападаліся у плен, то адхадзілі назад, то гінулі у баю. Рускім удалося углыбіцца на вьорст дзьвесьця — трыста ад граніцы у Турцію. Рускія забралі шмат губэрскіх гарадоу, ім папалася чуць ні уся старонка Армэніяй званая. Туркі страшэнна крыудзілі здауна армян, хрысьціян, дык армяне рады былі што рускія збавілі іх ад няволі турэцкай.

{{Водступ|2|em}}Пазьней туркі акрэплі, падвязьлі шмат войска і сталі моцна адбівацца ды пнуцца самі наперад. Алїтаго шмат што страцілі — шмат сілы трэба каб адбіць, а сіл у iх — ня родзіш калі нїма. Усяго мацунку, што немцы падвозюць праз Баугарыю.

{{Водступ|2|em}}Дауна Турція ужо здаласяб каб ні Баўгарыя, праз каторую немцы&lt;section end=&quot;Вайна&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rqlvqm4u20k5638j2f5g5uu6upd4ceh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284744</id>
      <parentid>284743</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:01:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284744</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6110" sha1="nq7b0e0siy4wahq52p0pc8s6dia090j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;Навіны&quot;/&gt;І ось відаць добрыя таму начаткі сказау, што яшчэ хоча падпісацца у Pacei.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}У Парыжу адбыуся конгрэс (зйэзд) пасланцоу ад {{Абмылка|соціал-дэмокрацііі|соціал-дэмокраціі}} Польшчы і Літвы і ад часткі Польскай Партыі Соціялістычнай (P.P.S.). На гэным зйэзьдзї патвердзілі яны такі пратэст:

{{Водступ|2|em}}„Свабоду Польшчы катуюць. Маніфэст нямецкі маучыць аб долі польскаго народу у Прусіі, у Познані. У Аустрыі Галічан адлучаюць з аустрыяцкага парлямэнту, каб гэткім парадкам забазпечыць сабе пїравагу лікам дэпутатау нямецкіх над чэскімі — на шкоду, ведама, чэхам. Да віны у гэтым належуць тыя з Палякаў, каторыя моучкі згаджаюцца на палітыку нямецкую і згаджаюцца даць з Польшчы салдатау немцам. Гэтым яны стаюцца прыслужнікамі нямецкага правіцїльства.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}Выдаваная у Коуне нямецкая газэта „Ковнер. Цтг.“ палічыла {{Абмылка|патребным|патрэбным}} выказаць некулькі слоу аб дараваным Польшчы маніхвэсці. Вось яны: ,,Маніхвэст трымая у сабе рашэньне аб будучыне быушых пад валадарствам Рассеі польскіх зямель. Штож датыча будучыны Літвы, дык маніхвэст нічога ня кажа. Але аб сім парашаць посьля. Тояж, што управа Літвою наладавана самасьційна, як ня трэба лепш паказвая, што Нямеччына думая берагчы і падтрымоуваць асобнасць літоускаго народу.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}Мужычок Воловодоу у г. Александроуску Грушэускум на перадгэтую ваенную пазычку падпісауся на паутара мільона рубльоу; пры сучаснуй пазыцца той самы мужычок сказау, што яшчэ хоча падпісацца на адзін мільон рубльоу. Вот дык мужычок!

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}'''У Мінску''' земская управа выбрала хадайнікау, якіх пашле у Піцяр прасіць залажыць у Мінску сельска-гаспадарскі інсцітут.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Водступ|2|em}}Міністрам люцкой асьветы прапісана рыжаскаму вучэбнаму вокругу назначаць інспектарамі народных вучылішчау тых, хто знаіць мясцовыя мовы, на якіх гаворуць жыхары Прыбалційскага краю.

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|6em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;Навіны&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Вайна&quot;/&gt;{{block center/s}}
{{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|Вайна}}.'''|памер=140%}}

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

{{Водступ|2|em}}Пад канец зімы сьоліта з Кауказу пашлі рускія на турак і з вялікай удачай. Як кранулі і сьпіхнулі турак з мейсца дык з паугоду так туркі усьо паддаваліся — то пападаліся у плен, то адхадзілі назад, то гінулі у баю. Рускім удалося углыбіцца на вьорст дзьвесьця — трыста ад граніцы у Турцію. Рускія забралі шмат губэрскіх гарадоу, ім папалася чуць ні уся старонка Армэніяй званая. Туркі страшэнна крыудзілі здауна армян, хрысьціян, дык армяне рады былі што рускія збавілі іх ад няволі турэцкай.

{{Водступ|2|em}}Пазьней туркі акрэплі, падвязьлі шмат войска і сталі моцна адбівацца ды пнуцца самі наперад. Алїтаго шмат што страцілі — шмат сілы трэба каб адбіць, а сіл у iх — ня родзіш калі нїма. Усяго мацунку, што немцы падвозюць праз Баугарыю.

{{Водступ|2|em}}Дауна Турція ужо здаласяб каб ні Баўгарыя, праз каторую немцы&lt;section end=&quot;Вайна&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nq7b0e0siy4wahq52p0pc8s6dia090j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзянніца (1916)/3/Навіны</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122712</id>
    <revision>
      <id>284741</id>
      <timestamp>2026-05-06T19:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Навіны  | безаўтара =   | год       = 18 лістапада 1916 году  | пераклад  =   | секцыя    = Публіцыстыка  | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Думкі да граматыкі|Думкі да граматыкі]]  | наступны  = [[Дзянніца (1916)/3/Вайна|Вайна]]  | анатацыі  =  }}  {{Выроўніваньне-п...»</comment>
      <origin>284741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="759" sha1="c5vrkbd4hqow9bzipcc6gc7ssqgneml" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Навіны
 | безаўтара = 
 | год       = 18 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Публіцыстыка
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Думкі да граматыкі|Думкі да граматыкі]]
 | наступны  = [[Дзянніца (1916)/3/Вайна|Вайна]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 3.pdf&quot; from=&quot;6&quot; to=&quot;7&quot; onlysection=&quot;Навіны&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}
{{DEFAULTSORT:Навіны}}

[[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]]
[[Катэгорыя:Мінск]]</text>
      <sha1>c5vrkbd4hqow9bzipcc6gc7ssqgneml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзянніца (1916)/3/Вайна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122713</id>
    <revision>
      <id>284745</id>
      <timestamp>2026-05-06T20:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Вайна  | безаўтара =   | год       = 18 лістапада 1916 году  | пераклад  =   | секцыя    = Публіцыстыка  | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Навіны|Навіны]]  | наступны  =   | анатацыі  =  }}  {{Выроўніваньне-пачатак}} &lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 2.pdf&quot; from=&quot;7&quot; to=&quot;8&quot; onlysection=&quot;Ва...»</comment>
      <origin>284745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="718" sha1="t159iqnugpq1p5uxwdt7om9781tvqcx" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Вайна
 | безаўтара = 
 | год       = 18 лістапада 1916 году
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Публіцыстыка
 | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3/Навіны|Навіны]]
 | наступны  = 
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Дзянніца (1916). № 2.pdf&quot; from=&quot;7&quot; to=&quot;8&quot; onlysection=&quot;Вайна&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}
{{DEFAULTSORT:Вайна}}

[[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]]
[[Катэгорыя:Першая сусветная вайна ў публіцыстыцы]]</text>
      <sha1>t159iqnugpq1p5uxwdt7om9781tvqcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/55</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122714</id>
    <revision>
      <id>284748</id>
      <timestamp>2026-05-06T20:16:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ідзі, дзеткі, ідзі. ({{smaller|Пётра пайшоў}}). Дзякуй табе божа, адным госьцем менш. ({{smaller|Убачыла, што абое плачуць}}). І што-ж гэта вы плачаце, ды абое? ({{smaller|Грозна}}). Пакінуць мне, а то я вас! ({{smaller|Да маткі}}). Ты чаго плачаш?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Душа трывог...»</comment>
      <origin>284748</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2804" sha1="debff0b09lvou4xabkuvc1jldiiockg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ідзі, дзеткі, ідзі. ({{smaller|Пётра пайшоў}}). Дзякуй табе божа, адным госьцем менш. ({{smaller|Убачыла, што абое плачуць}}). І што-ж гэта вы плачаце, ды абое? ({{smaller|Грозна}}). Пакінуць мне, а то я вас! ({{smaller|Да маткі}}). Ты чаго плачаш?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Душа трывогу б‘е.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. У мяне таксама душа ёсьць, а не бараньні хвост, адчувае і гора, і бяду, а цяпер, праўду кажучы, зусім спакойна, ніякай бяды ня будзе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А дзе-ж прычына, што маладога няма?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я ня ведаю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Гасьцей наклікалі, а цяпер ня ведаеце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ня так ужо многа ёсьць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А вось палічэце. Грыбоўскія, Мачульскія, Садоўскія, Пустарэвічы, Гілярэвічы, Абрамовічы, Скуратовічы ды Сьвідроўскія, а браты, сваты, а жонкі, а няпрошаных колькі нашылася!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Неяк ужо будзе, прыдзецца раскашэльвацца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Вось у гэтым бяда, што весткі аб грошах далёка зайшлі; людзям здаецца, што тут фабрыка грашовая.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Такой бяды, няхай здаецца, — тым лепш для нас. У мяне на вясельле грошы адложаны.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. І ня хопіць! Вам ведама, колькі патрэбна гарэлкі, каб напаіць Мачульскага і Сьвідроўскага…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну што-ж, няхай п‘юць, хоць іх разапрэ.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Лёгка казаць — няхай п‘юць! Такія-та госьці — наесца, нап‘ецца, брухам стол адсуне і толькі бачылі. Шыкуеце: людзей задзівіць хочаце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Што ты гэтым хочаш сказаць?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>debff0b09lvou4xabkuvc1jldiiockg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/56</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122715</id>
    <revision>
      <id>284749</id>
      <timestamp>2026-05-06T20:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А тое, што гэты шык нам да нічога. Хто ведае як будзе? ({{smaller|На Фросю}}). Вось бачыце — няма, а яна сядзіць насупіўшыся.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Няма, дык будзе.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Калі-б ён быў як чалавек, — ужо павінен быц...»</comment>
      <origin>284749</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2506" sha1="5qu89u4273xwhekbtipot6iprlmkvs5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А тое, што гэты шык нам да нічога. Хто ведае як будзе? ({{smaller|На Фросю}}). Вось бачыце — няма, а яна сядзіць насупіўшыся.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Няма, дык будзе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Калі-б ён быў як чалавек, — ужо павінен быць. Што-ж, маё дзіця атопак? 3 мяне ня можна зьдзеквацца, я ўжо старая.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Выбачай, я за цябе старэйшая.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А глупства робіце, і маладому не патрапіць&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Выдаць замуж Фросю, — гэта ня глупства!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Так выдаваць — гэта ня толькі глупства, а вар‘яцтва ({{smaller|выйшла}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. У цябе пытацца ня буду. Фрося, галубачка, дзе-ж твой малады?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. І сама ня ведаю, што сказаць, — сонца села, госьці прыбываюць, а яго няма.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Госьці, што мухі, зьлятаюцца туды, дзе чуюць спажыву. Трэба ўсіх прыняць, хоць іх разапрэ… Вось бяда, што маладога няма, а вясельле распачалося даўно.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Трасецца сэрца, баюся нечага.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Нічагуткі, усё будзе добра. Калісь выходзіла і я замуж, і таксама баялася, а пасьля мужы адзін за другім як з меха пасыпаліся. ({{smaller|Пауза}}). Вось што, Фрося, каб часам табе не здавалася, што я лгала, як абяцала ў дзень вясельля аддаць і другую частку пасагу, — аддаю, прымі родная і карыстайся, тут 3.000 руб. ({{smaller|Дае}}).&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5qu89u4273xwhekbtipot6iprlmkvs5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/57</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122716</id>
    <revision>
      <id>284750</id>
      <timestamp>2026-05-06T20:30:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Бабусенька, якая вы добрая! ({{smaller|Кладзе на стол}}).&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Схавай, дзеткі, добра, каб часам ня ўкралі.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. О, я схаваю!&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Будзеш гаспадыня, то мужа, гаспадарку т...»</comment>
      <origin>284750</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2594" sha1="bop5yv09pxditkanod42ogcy9js6rev" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Бабусенька, якая вы добрая! ({{smaller|Кладзе на стол}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Схавай, дзеткі, добра, каб часам ня ўкралі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. О, я схаваю!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Будзеш гаспадыня, то мужа, гаспадарку трымай у прыполе. Муж павінен цябе слухаць і баяцца, штодня прыбірай яго да рук і кіруй, як каня,
без цябе не павінен нікуды вылазіць, на другую бабу каб і вокам не маргнуў, а калі-б што ня так, трэба напужаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Як напужаць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А так: не паслухаў, ці ў пару ня прыйшоў — валіся на падлогу, затаі дух і выдавай быццам ты самлела; ён да цябе, вады, таго, сяго, а ты
ляжы, а пасьля як ужо добра за сэрца возьмеш — з паўгадзіны паплач, падрыгай нагамі — будзе як зайчык.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Я так ня здолею.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А калі ня здозееш, кліч мяне. Я калі шухну, ох, як у баку закалола, усё на порах сатру. Мне не навіна — шасьцёх перажыла і сёмы раз выходжу, яшчэ пажыву, ой пажыву!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ой, куды вам бабулечка!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Што куды? Ты не глядзі на сівы волас, сівы волас ліха творыць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фросям. Ох, як доўга няма.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Хоць-бы бог дазволіў у тых гарадох пабываць, куды Ігнат абяцаўся завесьці… пакупацца, пакатацца, ды на пясочку паляжаць… ({{smaller|За сцэнай: „ура“, „за здароўе маладых“… Музыка грае марш}}). А, бацюхны, што яны, падурэлі?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bop5yv09pxditkanod42ogcy9js6rev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284751</id>
      <parentid>284750</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T20:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>284751</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2594" sha1="cqlidfmmz6eggfay04yzm0voelvjhc7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Бабусенька, якая вы добрая! ({{smaller|Кладзе на стол}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Схавай, дзеткі, добра, каб часам ня ўкралі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. О, я схаваю!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Будзеш гаспадыня, то мужа, гаспадарку трымай у прыполе. Муж павінен цябе слухаць і баяцца, штодня прыбірай яго да рук і кіруй, як каня,
без цябе не павінен нікуды вылазіць, на другую бабу каб і вокам не маргнуў, а калі-б што ня так, трэба напужаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Як напужаць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А так: не паслухаў, ці ў пару ня прыйшоў — валіся на падлогу, затаі дух і выдавай быццам ты самлела; ён да цябе, вады, таго, сяго, а ты
ляжы, а пасьля як ужо добра за сэрца возьмеш — з паўгадзіны паплач, падрыгай нагамі — будзе як зайчык.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Я так ня здолею.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А калі ня здозееш, кліч мяне. Я калі шухну, ох, як у баку закалола, усё на порах сатру. Мне не навіна — шасьцёх перажыла і сёмы раз выходжу, яшчэ пажыву, ой пажыву!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ой, куды вам бабулечка!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Што куды? Ты не глядзі на сівы волас, сівы волас ліха творыць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ох, як доўга няма.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Хоць-бы бог дазволіў у тых гарадох пабываць, куды Ігнат абяцаўся завесьці… пакупацца, пакатацца, ды на пясочку паляжаць… ({{smaller|За сцэнай: „ура“, „за здароўе маладых“… Музыка грае марш}}). А, бацюхны, што яны, падурэлі?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cqlidfmmz6eggfay04yzm0voelvjhc7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/58</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122717</id>
    <revision>
      <id>284752</id>
      <timestamp>2026-05-06T20:36:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « &lt;center&gt;''Выбег Грыбоўскі.&lt;/center&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Агатачка, альясік, што рабіць, гарэлкі госьці патрабуюць…&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Смалы ім з дзёгцем, а не гарэлкі.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Альясік, мы прапалі, дазволь у склеп палезьц...»</comment>
      <origin>284752</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2488" sha1="rcl6ub8m51440yr71urn3t7l41tidvt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;''Выбег Грыбоўскі.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Агатачка, альясік, што рабіць, гарэлкі госьці патрабуюць…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Смалы ім з дзёгцем, а не гарэлкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Альясік, мы прапалі, дазволь у склеп палезьці, там ёсьць запас.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Чакай, пакуль ня трэба, раней адбудзем шлюб, а тады. Хадзем.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Слухаю, альлясік. ({{smaller|Пайшлі да гасьцей}}).

&lt;center&gt;''Убягае Сьцяпан.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Панна Фрося, даруйце мне, што не ўпару трохі, але бег без памяці, каб паведаміць вас.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Дзе Ігнат?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Што гэта ў вас за шум, — музыка, вясельле?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Гэта госьці не дачакаліся маладога, пачалі піць. Дзе Ігнат, чаму ня прыехаў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ён і ня прыедзе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ня прыедзе, — як так?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Скажэце, што ён вам казаў ад‘яжджаючы?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Казаў вернецца сягоньня раніцай.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ён ня вернецца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Як можа быць, адкуль такія весткі?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Я вам скажу, толькі наперад прашу ня плачце, ня рвеце сіл, весткі вельмі непачэсныя.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Але-ж ня мучце, скажыце дзе Ігнат?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ён уцёк заграніцу і да вас ня вернецца.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rcl6ub8m51440yr71urn3t7l41tidvt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/59</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122718</id>
    <revision>
      <id>284753</id>
      <timestamp>2026-05-06T20:43:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Заграніцу, — як так? Ён-жа паперы свае пакінуў, быць ня можа! ({{smaller|Дае паперы}}).&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}} ({{smaller|узяў, глянуў і схаваў}}). А што ён у вас забраў?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Нічога.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Да...»</comment>
      <origin>284753</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2592" sha1="m4m9lnd8r48a2jrvab74bwz4quhrohw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Заграніцу, — як так? Ён-жа паперы свае пакінуў, быць ня можа! ({{smaller|Дае паперы}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}} ({{smaller|узяў, глянуў і схаваў}}). А што ён у вас забраў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Нічога.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Даруйце, грошы ў вас былі?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А то як-жа. Частка, што дала бабуля — на стале, а другая — у стале.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Адчыніце столік, глянем.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|глянула}}). Ах, грошай няма!.. ({{smaller|Пачала галосна плакаць}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}} ({{smaller|на бок}}). Меціў заграніцу, а папаў у ГПУ. А што я вам казаў — памятаеце? Ён растраціў казённыя грошы і баючыся не папасьці ў астрог, даў стракача заграніцу. Ну, годзе, прыдзеце да памяці, не рабеце гвалту, людзі за сьцяной.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ну што я пачну рабіць, што скажу бабулі, хто паверыць, хто зразумее?..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ня плачце, людзі ёсьць, якія ўжо зразумелі і не пакінуць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Я не перажыву, я загіну!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ня плачце, я вас ня дам у крыўду.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Што я скажу дзе грошы, людзі асьмяюць!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Нічога не кажэце, выдавайце, што грошы ёсьць, ды яны і ёсьць, во… а гасьцям я скажу, яшчэ ня позна.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Позна, я загінула.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. І не загінулі, іскра надзеі яшчэ ёсьць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Дзе-ж яна, дзе?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m4m9lnd8r48a2jrvab74bwz4quhrohw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/60</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122719</id>
    <revision>
      <id>284754</id>
      <timestamp>2026-05-06T20:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Утрэце сьлёзы і выслухайце хоць цяпер. Я ня прышоў вас крыўдзіць, я прыйшоў руку падаць у час бяды. Тады мне супыняў дарогу ён, а цяпер я буду гаварыць вольна. Скажыце мне шчырую праўду.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Якую праўду?&lt;/b...»</comment>
      <origin>284754</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2638" sha1="e27hdpcyd2jtn15z7r5yiuizo80bvkp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Утрэце сьлёзы і выслухайце хоць цяпер. Я ня прышоў вас крыўдзіць, я прыйшоў руку падаць у час бяды. Тады мне супыняў дарогу ён, а цяпер я буду гаварыць вольна. Скажыце мне шчырую праўду.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Якую праўду?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Вы згодны быць маей?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Што, — як?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. А так, быць маей, я вас даўно люблю і рад буду мець за жонку.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ды як-жа гэта можна?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Абы ваша згода, а рэшта ўсё можна.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Я ня ведаю, ці прауда ўсё з Ігнатам.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Праўда.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Што скажа поп?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. З папом я адразу спраўлюся, бачыце дакуманты ў руках. ({{smaller|Паказаў дакумант Ігната}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Яны-ж зусім ня вашы, — Ігната.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ды хто будзе разглядаць чые яны, — гарачая пара, валі валам, пасьля разьбярэм.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Што скажуць людзі?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Гэтыя? Для іх абы гарэлка, а хто жәніцца і па якіх дакумантах — ім усёроўна. ({{smaller|Пауза}}). Я чакаю адказу. Людзі прыбываюць — я магу ехаць як стаю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Я ня ведаю, такія пастановы ня робяцца так хутка.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. А трэба пастанову зрабіць. Вы ня ведаеце, панна Фрося, якой ганьбай будзе адклад вясельля, — бабы ачэрняць, асьмяюць, а якую-ж {{перанос пачатак|зро|бяць}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e27hdpcyd2jtn15z7r5yiuizo80bvkp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/61</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122720</id>
    <revision>
      <id>284755</id>
      <timestamp>2026-05-06T21:01:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|зро|бяць}} міну вашы госьці, калі-б ім сказаць, будзе весельля, а што скажа ваша бабка, калі дазнаецца, што грошы загінулі…&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ды я ня ведаю, ці праўду вы ўсё кажаце.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Вы мне ня верыце? Што-...»</comment>
      <origin>284755</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2598" sha1="bi6asz0xuks68lyq1nrpnxr1lrgax07" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|зро|бяць}} міну вашы госьці, калі-б ім сказаць, будзе весельля, а што скажа ваша бабка, калі дазнаецца, што грошы загінулі…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ды я ня ведаю, ці праўду вы ўсё кажаце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Вы мне ня верыце? Што-ж, вам хочацца, каб я вам даказаў, што люблю… ({{smaller|Дастаў рэвольвэр}}). Глядзіце! ({{smaller|Прылажыў да віска}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Што вы робіце? ({{smaller|Адабрала}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Я не жартую, ({{smaller|на бок}}), там ні воднай кулі няма…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ды вы-ж ня ведаеце, як у нас было з Ігнатам, а пасьля мяне будзеце судзіць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Я ня мысьлю. Я добра ведаю, што Ігнат у вас забраў толькі грошы, а ўсё другое ўпарадку, — вы дзяўчына, а калі-б не — дык нічога асаблівага. Глупства.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ну, калі, так — я згодна.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. ({{smaller|Хітра ўхмыліўся}}). Хвалю за рызыку. Герой дзяўчына! Ітак, ні матцы, ні бабулі ні слова,
толькі слухаць маей парады. О, здаецца старыя ідуць. ({{smaller|Фрося перайшла на другі бок. Сьцяпан спрытна схваціў і паклаў у кішэні грошы}}).

&lt;center&gt;''Уваходзіць маці і бабка.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|радасна}}). Ігнат! ({{smaller|Агледзелася}}). Ой не, ня той.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Хоць і ня той, а як чую — буду госьцем, якога пасадзіце на пачэснае месца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ды чаму-ж, пасаджу, але ці ня ведаеш, дзе запрапасьціўся Ігнат, каб ён сьвету ня ведаў.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bi6asz0xuks68lyq1nrpnxr1lrgax07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/62</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122721</id>
    <revision>
      <id>284757</id>
      <timestamp>2026-05-06T21:08:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>284757</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2057" sha1="2krriw9pg9pcjkxzl0xh0ufw1dgdfut" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;smaller&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці. Адкуль яму ведаць, яны-ж ворагі, заўжды
сварыліся.
Сьцяпан. А вось тут наадварот, - вораг ад во-
рага больш ведае, як хто другі.
Бабка. Ну, дык кажэце хутчэй.
Сьцяпан. Фросі я ўжо казаў.
Бабка. Кажэце і мне.
Сьцяпан. Няхай ня будзе і вам сакрэт, што
Ігнат ня будзе гаспадарыць над сэрцам Фросі, бо
ён уцёк заграніцу.
Маці. Ага, па-мойму!
Бабка. Ох, як у баку закалола.
Сьцяпан. Справы злажыліся дрэнна, - казённыя
грошы, растрата, пагроза астрогам, ну і даў стра-
кача. Мне ён пакінуў ліст, у якім просіць яго не
вінаваціць, свая скура даражэй.
Бабка. Вось табе морская вадзіца, ракушкі і
пясок. То як-жа цяпер будзе?
Маці. Я скажу як будзе, я! Гэта добра, што так
здарылася. Зараз жа паклікаць Пётру.
Бабка. Пётру, ох як у баку закалола.
Маці. Так, Пётру. Нашто нам гэты шык, нашто
нам гэты бляск. (Бабка думае).
Сьцяпан. У вас дзіўны густ, - давай абы каго:
то комуністага Пётру, то меншавіка Ігната.
Бабка. Я супроць комуністага, супроць і менша-
віка. Ня трэба, не хачу. Меншавік... я ведаю, што
гэта меншавік -гэта.... ні тое, ні сёс, у яго сярэдзі
ны няма, а нам дзяцюк патрэбен, каб меў усё.
58
Фрося. Мама, прасіць Пётру ніхто ня пойдзе.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2krriw9pg9pcjkxzl0xh0ufw1dgdfut</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284759</id>
      <parentid>284757</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T07:33:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>284759</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2651" sha1="glqvzzixr5py0oyapvbq34fvz7fzr38" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Адкуль яму ведаць, — яны-ж ворагі, заўжды сварыліся.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. А вось тут наадварот, — вораг ад ворага больш ведае, як хто другі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ну, дык кажэце хутчэй.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Фросі я ўжо казаў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Кажэце і мне.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Няхай ня будзе і вам сакрэт, што Ігнат ня будзе гаспадарыць над сэрцам Фросі, бо ён уцёк заграніцу.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ага, па-мойму!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ох, як у баку закалола.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Справы злажыліся дрэнна, — казённыя грошы, растрата, пагроза астрогам, ну і даў стракача. Мне ён пакінуў ліст, у якім просіць яго не вінаваціць, свая скура даражэй.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Вось табе морская вадзіца, ракушкі і пясок. То як-жа цяпер будзе?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Я скажу як будзе, я! Гэта добра, што так здарылася. Зараз-жа паклікаць Пётру.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Пётру, ох як у баку закалола.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Так, Пётру. Нашто нам гэты шык, нашто нам гэты бляск. ({{smaller|Бабка думае}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. У вас дзіўны густ, — давай абы каго: то комуністага Пётру, то меншавіка Ігната.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я супроць комуністага, супроць і меншавіка. Ня трэба, не хачу. Меншавік… я ведаю, што гэта меншавік — гэта… ні тое, ні сёе, у яго сярэдзіны няма, а нам дзяцюк патрэбен, каб меў усё.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Мама, прасіць Пётру ніхто ня пойдзе.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>glqvzzixr5py0oyapvbq34fvz7fzr38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/73</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122722</id>
    <revision>
      <id>284758</id>
      <timestamp>2026-05-07T06:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Ён сьціснуў зубы і вышукваў, як найлюцейшую, як найбальнейшую лаянку, Адылі і сам добра цяміў, што лае ня толькі Гвардыяна, а і самаго сябе.  {{Водступ|2|em}}Ужо ішло да яго трывожна-назойлівае, як бразгат у вокны душэўнае мятушэньне.  {{Водступ|2|e...»</comment>
      <origin>284758</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4875" sha1="nmlbj0gbbgkz6ivfmbhmseygv8le1mj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Ён сьціснуў зубы і вышукваў, як найлюцейшую, як найбальнейшую лаянку, Адылі і сам добра цяміў, што лае ня толькі Гвардыяна, а і самаго сябе.

{{Водступ|2|em}}Ужо ішло да яго трывожна-назойлівае, як бразгат у вокны душэўнае мятушэньне.

{{Водступ|2|em}}Неўзаметку ён вышаў аж у самы канец Сіўца. Тут разьняволены вецер ужо на ўсю сваю сілу, на ўвесь разгон махаў чорнымі волкімі скрыдламі, і махрастыя канцы іх сьцёбалі па твары едкім макроцьцем. Была доўгая адлега, і млын у лагчыне паміж Сіўцом і ды Сівалапамі шумеў з трыумфальным задорам, юрліва захлыі наючыся ў збытку вады. Мабыць укляпаўся стары, падумаў, што прышла да яго вясёлая гарачая маладзіца-вясна, дык шалеў у старэчым пела сваім. Але да вясны было яшчэ далёка.

{{Водступ|2|em}}Карызна стаў у жорсткім абвеве ветру, і вецер, здавалася, разганяў яго цяжкія думкі. Было лёгка стаяць пад яго ўдарамі, акунуўшыся ў пустую бяздумнасьць.

{{Водступ|2|em}}Раптам з ветрам уляцеў у самае вуха яму знаёмы голас:

{{Водступ|2|em}}— Карызна! што ты тут робіш?

{{Водступ|2|em}}За плячмі ў яго стаяў Зелянюк. Карызна ня бачыў твару ягонага, але адчуваў, што на ім трымціць ужо тая загадкавая, а цяпер яшчэ пэўна і здаволеная ўсьмешка. Злавіў на месцы злачынства.

{{Водступ|2|em}}Карызна адказаў бязуважным тонам.

{{Водступ|2|em}}— Проста прайшоўся вось па вуліцы. Нешта галава троху баліць, дык вышаў праветрыцца. Мокра стала на дварэ. Адлега.

{{Водступ|2|em}}— А я быў у нардоме, глядзеў на рэпэтыцыю новае, п‘есы. Нішто п‘еска, акурат пад пару. Добра грае гэта настаўніца, Вера Засуліч. Мы ішлі разам з ёй, я праводзіў яе да хаты. Слаўная дзяўчына!

{{Водступ|2|em}}Ну ён-жа сьмяецца, ён-жа відочна кпіць з яго, гэты блазьнюк! Што яму такое сказаць, каб назаўсёды адбіць ахвоту ад гэтых кпінаў?

{{Водступ|2|em}}Але не ўпраўляецца ён прыдумаць што-небудзь, як Зелянюк, кінуўшы свой падчэплівы тон, прыхіляецца да яго і таемна шэпча, ня стрымліваючы свайго гарачага, чыста юнацкага захапленьня.

{{Водступ|2|em}}— Ці ведаеш, Карызна, што робіцца цяпер у нашым ціхім сонным Сіўцы? Га? Ня ведаеш? Дык вось. Няма тае хаты, дзе-б не бушавала цяпер, як у катле, Мяркуюць, спрачаюцца, даводзяць адзін аднаму, лаюцца. Ужо ўсе ведаюць, што ў нядзелю будзе сход, што сход будзе рашучы, канчатковы, і ўсе рыхтуюцца да яго. Прайсьці так па вуліцы — усё здаецца спакойна-ціха, як і ўчора, заўчора, як і год таму… Праўда? А тым часам наўдачу, каб перажываў калі стары Сівец гэткае ўзрушэньне…

{{Водступ|2|em}}Карызна недаверліва маўчыць, Адкуль ён ведаё? Ня іначай вымудрае ўсё гэта яго маладая жвавая фантазія. І Зелянюк, нібы чуючы яго сумненьні, тлумачыць яму.

{{Водступ|2|em}}— Сёньня ад поўдня ўсе нашыя комсамольцы, усе актывісты працуюць па хатах. Пайшлі да дзядзек, да цётак, да суседзяў,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nmlbj0gbbgkz6ivfmbhmseygv8le1mj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/63</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122723</id>
    <revision>
      <id>284760</id>
      <timestamp>2026-05-07T07:42:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Хіба ты запомніла, што сягоньня вясельле і госьці раней шлюбу п‘юць даўно і крычаць за здароўе маладых.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А вы хіба запомнілі і што Пётра — комуністы і царкоўны шлюб не для яго.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка...»</comment>
      <origin>284760</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2482" sha1="f52td9ehfvcy1os0ar4lgru9aqi2kox" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Хіба ты запомніла, што сягоньня вясельле і госьці раней шлюбу п‘юць даўно і крычаць за
здароўе маладых.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А вы хіба запомнілі і што Пётра — комуністы і царкоўны шлюб не для яго.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Комуністы?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Але комуністы.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А я-ж гэтага ня ведала.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ну дык ведайце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Тады вясельле адлажыць. Ты, Фрося, павінна мяне слухаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Даруйце, — не паслухаю. Пётра маім мужам ня будзе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. І я кажу, — ты не для комуністага.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Вар‘яткі вы абедзьве!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Каб ты была меншая, я-б цябе за гэтакія выразы выкінула-б за дзьверы, а так скажу — ты сама вар‘ятка.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Пустыя вашы словы, як і пусты ваш чэрап.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я ведаю што раблю, да цябе за парадай не пайду.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Вельмі дрэнна, калі так, аднаго не разумею — хто вы пасьля гэтага?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Галава ў хаце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Галава то галава, а што ў вас у галаве? — гной.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Баба, ня лайся, трэба ведаць сорт людзям.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Прыпомніце, як самі выходзілі замуж, з маткай гаварылі?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я шэсьць разоў выходзіла.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f52td9ehfvcy1os0ar4lgru9aqi2kox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/64</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122724</id>
    <revision>
      <id>284762</id>
      <timestamp>2026-05-07T07:52:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Дык хочаце, каб і тут тое самае было?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я хачу, каб сягоньня збылося вясельле, у мяне-ж псуецца закуска ({{smaller|кажа гэта да Сьцяпана}}) сабаку не аддаць.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Закускі ўжо няма, госьці па...»</comment>
      <origin>284762</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2798" sha1="oak31a94d8qy2pe21spfhw7qgh47yw2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Дык хочаце, каб і тут тое самае было?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я хачу, каб сягоньня збылося вясельле, у мяне-ж псуецца закуска ({{smaller|кажа гэта да Сьцяпана}}) сабаку не аддаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Закускі ўжо няма, госьці пажэрлі, а вясельле адлажэце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А я хачу каб вясельле сягоньня адбылося. ({{smaller|І гэта кажа да Сьцяпана}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Дык хіба клікнуць з вуліцы шарманшчыка і пачапіцца яму на шыю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Будзе ў нас апроч шарманшчыка. ({{smaller|Да Сьцяпана}}). Што вы на гэта скажаце?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. А вось што, бабусенька, нашто вам шарманшчыкі, або комуністы Пётра, ці нейкі меншавік Ігнат, — Фрося не такая дзяўчынка, каб аддаваць яе ў рукі чорт ведае каму. А вы не такія людзі, каб займацца з шалухой. Я ўжо пытаўся ў Фросі і не пачуў нязгоды, запытаюся яшчэ ў вас, бо я даўно люблю Фросю. Аддайце мне Фросю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Вам? Ох, як у баку закалола.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Пётру сюды, Пётру! Вон ідзеце, вон!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}} ({{smaller|да дзьвярэй}}). Ах, так?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|да Сьцяпана}}). Чакай, чакай. ({{smaller|За руку}}). Не верадуй, баба, не верадуй.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Пётру сюды, Пётру!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|грозна}}). Ты замоўкнеш ці не! ({{smaller|Да Сьцяпана}}). Чакай, сынок, чакай! ({{smaller|Трымае за руку}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Біцца буду зараз, вось як!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А ну спрабуй, я калі дзьмухну… ({{smaller|Замахнулася}}). Ой, як у баку закалола. Фрося, што ты на гэта?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oak31a94d8qy2pe21spfhw7qgh47yw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/65</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122725</id>
    <revision>
      <id>284763</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Калі толькі перэчыць ня будзеце, я згодна, — выйсьця другога няма.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ёсьць, ёсьць, — калі ня пойдзеш за Пётру, ня пойдзеш ні за каго! ({{smaller|Выйшла}}).&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Не гарачыся, не гарачыся, і ё...»</comment>
      <origin>284763</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2609" sha1="qef0vns59gscr70gxi4gspmq4wy17wf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Калі толькі перэчыць ня будзеце, я згодна, — выйсьця другога няма.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ёсьць, ёсьць, — калі ня пойдзеш за Пётру, ня пойдзеш ні за каго! ({{smaller|Выйшла}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Не гарачыся, не гарачыся, і ён ня горш за Пётру. Будзьце ласкавы, падыйдзіце бліжэй, я вас добра ня бачыла. ({{smaller|Падыходзіць, яна аглядае з усіх бакоў}}). Зусім падобны да таго. Не меншавік?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Не.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Сярэдзіна значыцца ёсьць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ёсьць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А скажэце, хто вы?.. я мала вас ведаю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Член саюзу.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Член саюзу… ну, гэта лоўка!.. Колькі гадоў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Дваццаць пяць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. У бога верыце?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Веру, наш саюз верыць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. У споведзі бываеце?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Учора быў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Як з гарэлкай?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ня п‘ю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А вам ведама, што ў мяне ў баку?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Дух нячысты.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Маладзец, угадаў. У мяне ў баку дух нячысты гаспадарыць, трэба яго выгнаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Гэта не бяда. Я да вас прышлю вэтэрынара, які з такой хваробай хутка справіцца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А што ён, гэты дохтар — немец?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Французю.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qef0vns59gscr70gxi4gspmq4wy17wf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284764</id>
      <parentid>284763</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:00:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>284764</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2607" sha1="qhxaji8296526twq8ln3mf1q93it2t7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Калі толькі перэчыць ня будзеце, я згодна, — выйсьця другога няма.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ёсьць, ёсьць, — калі ня пойдзеш за Пётру, ня пойдзеш ні за каго! ({{smaller|Выйшла}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Не гарачыся, не гарачыся, і ён ня горш за Пётру. Будзьце ласкавы, падыйдзіце бліжэй, я вас добра ня бачыла. ({{smaller|Падыходзіць, яна аглядае з усіх бакоў}}). Зусім падобны да таго. Не меншавік?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Не.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Сярэдзіна значыцца ёсьць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ёсьць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А скажэце, хто вы?.. я мала вас ведаю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Член саюзу.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Член саюзу… ну, гэта лоўка!.. Колькі гадоў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Дваццаць пяць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. У бога верыце?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Веру, наш саюз верыць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. У споведзі бываеце?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Учора быў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Як з гарэлкай?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Ня п‘ю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А вам ведама, што ў мяне ў баку?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Дух нячысты.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Маладзец, угадаў. У мяне ў баку дух нячысты гаспадарыць, трэба яго выгнаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Гэта не бяда. Я да вас прышлю вэтэрынара, які з такой хваробай хутка справіцца.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А што ён, гэты дохтар — немец?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Француз.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qhxaji8296526twq8ln3mf1q93it2t7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/66</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122726</id>
    <revision>
      <id>284765</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Значыцца добры. Буду лячыцца тут, на мора не паеду, Фрося, падыйдзі да француза, цьфу, да мяне. ({{smaller|Фрося падыйшла}}). Ухіліся. Вось так. Сьцяпан!&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Я тут!&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ухіліся.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{р...»</comment>
      <origin>284765</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1433" sha1="72z6ddivbonnerro0w2bnu68fxlkvs8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Значыцца добры. Буду лячыцца тут, на мора не паеду, Фрося, падыйдзі да француза, цьфу, да мяне. ({{smaller|Фрося падыйшла}}). Ухіліся. Вось так. Сьцяпан!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Я тут!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ухіліся.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Рад старацца!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Зрабі здаволены твар.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Сьцяпан}}. Гатова.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|да дзьвьрэй}}). Гэй, хто там, — кумы, сваты, музыкі, — маладых да шлюбу выпраўляць. ({{smaller|Выходзіць грамада гасьцей апроч маці, музыка грае, бабка бярэ за руку Грыбоўскага, становяцца з ім на калені, да Губарэвіча}}). Кум, благаславі!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Усе}} ({{smaller|крычаць ура}}).

{{c|({{smaller|Губарэвіч, які выйшаў з бутэлькай — благаслаўляе, абліваючы іх гарэліцай}}).}}

&lt;center&gt;''ЗАСЛОНА.&lt;/center&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>72z6ddivbonnerro0w2bnu68fxlkvs8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122727</id>
    <revision>
      <id>284766</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:11:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}А зараз паглядзім, што яны кажуць аб тых, хто з беларусаў ужо ў процэсе полёнізацыі. Тут яны прымушаны констатаваць, што людзі, якія паддаліся полёнізацыі, усё-ж такі застаюцца недавукамі ў грамаце.  {{Водступ|2|em}}Атрымліваецца зьмяшэньне і б...»</comment>
      <origin>284766</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3870" sha1="41fma7wypsows8p4hgcfdv3b52opfjk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}А зараз паглядзім, што яны кажуць аб тых, хто з беларусаў ужо ў процэсе полёнізацыі. Тут яны прымушаны констатаваць, што людзі, якія паддаліся полёнізацыі, усё-ж такі застаюцца недавукамі ў грамаце.

{{Водступ|2|em}}Атрымліваецца зьмяшэньне і блытаніна польскай мовы, напрыклад, у замене насавога гуку ''ę'' на ''ą'' і наадварот:

{{Водступ|8|em}}porębał gałęź, wziełem to bez pieniąndzy&lt;br/&gt;
замест — porąbał gałęź, wziełem to bez pienięndzy.

{{Водступ|2|em}}Найчасьцей замест ''ę'' і ''ą'' з націскам вымаўляецца ''эн'', ''он'' ці нават ''ан'':

{{Водступ|8|em}}nie rucha renkon ani nogon&lt;/br&gt;
замест — nie rusza ni ręką ani nogą.&lt;br/&gt;
{{Водступ|8|em}}urzandzam, wykrancam&lt;/br&gt;
замест — urządzam, wykręcam.

{{Водступ|2|em}}Зьмякчэньне і цьвёрдае вымаўленьне с (''ц''), s (''с''), z (''з'') і n (''н'') усё ў процівагу польскаму акцэнту ў гаворцы.

{{Водступ|8|em}}kośćium, swiergot, zmiana, słonce, łancuch.

{{Водступ|2|em}}А нават даходзіць да сьмехатворства — як заяўляюць фашысцкія дасьледчыкі мовы, напрыклад:

{{Водступ|14|em}}słuźońca&lt;br/&gt;
{{Водступ|14|em}}gorońco

{{Водступ|2|em}}У склоне адбываецца зьмена мужчынскага і аніякага роду на жаночы:

{{Водступ|12|em}}ta masła — tej masły&lt;br/&gt;ta cacka — tej cacki і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.&lt;br/&gt;
{{Водступ|14|em}}{{smaller|'''а ў множным ліку:'''}}
{{Водступ|12|em}}te càcki, okny і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.&lt;br/&gt;
або зусім не праводзіцца ніякай розьніцы:&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}pokaż śwoja renka і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.

{{Водступ|2|em}}Таксама і з апошнімі складамі:
{{Водступ|12|em}}adwokatu — adkwakatowi&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}koniu — koniowi.

&lt;center&gt;{{smaller|'''А пры паправе гаворкі перакручваецца ў другі бок.'''}}&lt;br/&gt;
temu kolegowi замест — temu koledze.

{{Водступ|2|em}}''Або'' maszynista — tego maszynistego&lt;br/&gt;''і далей'' — zabrakło desków.&lt;/center&gt;

{{Водступ|2|em}}Або замест mi — dla mnie.

{{Водступ|2|em}}Ды часта ўводзіцца падвойнае ''by''&lt;br/&gt;jakby nie byłoby.

{{Водступ|2|em}}Вось усе гэтыя формы мовы і ўсю постаць яе ў тым выглядзе фашысцкія окупанты называюць „гварам“ (gwar), гэта значыць складанай часткай польскай мовы.

{{Водступ|2|em}}Гэтым, так званым „гварам“, у асноўным зьяўляецца беларуская скажоная мова, а не наогул беларуская мова, на якой гаворыць амаль усё беларускае насельніцтва. Гэты т.&amp;nbsp;зв. „гвар“ фашысты хочуць узаконіць як пераходную мову ад беларускай да польскай і якую польскія пануючыя клясы скарыстоўваюць, як грамаадвод ад сапраўды беларускай мовы, каб праз гэты „гвар“ праводзіць полёнізацыю.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>41fma7wypsows8p4hgcfdv3b52opfjk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284767</id>
      <parentid>284766</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>284767</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3875" sha1="q9n8vdbjrongnspnbhhge6emhysm5ic" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}А зараз паглядзім, што яны кажуць аб тых, хто з беларусаў ужо ў процэсе полёнізацыі. Тут яны прымушаны констатаваць, што людзі, якія паддаліся полёнізацыі, усё-ж такі застаюцца недавукамі ў грамаце.

{{Водступ|2|em}}Атрымліваецца зьмяшэньне і блытаніна польскай мовы, напрыклад, у замене насавога гуку ''ę'' на ''ą'' і наадварот:

{{Водступ|8|em}}porębał gałęź, wziełem to bez pieniąndzy&lt;br/&gt;
замест — porąbał gałęź, wziełem to bez pienięndzy.

{{Водступ|2|em}}Найчасьцей замест ''ę'' і ''ą'' з націскам вымаўляецца ''эн'', ''он'' ці нават ''ан'':

{{Водступ|8|em}}nie rucha renkon ani nogon&lt;/br&gt;
замест — nie rusza ni ręką ani nogą.&lt;br/&gt;
{{Водступ|8|em}}urzandzam, wykrancam&lt;/br&gt;
замест — urządzam, wykręcam.

{{Водступ|2|em}}Зьмякчэньне і цьвёрдае вымаўленьне с (''ц''), s (''с''), z (''з'') і n (''н'') усё ў процівагу польскаму акцэнту ў гаворцы.

{{Водступ|8|em}}kośćium, swiergot, zmiana, słonce, łancuch.

{{Водступ|2|em}}А нават даходзіць да сьмехатворства — як заяўляюць фашысцкія дасьледчыкі мовы, напрыклад:

{{Водступ|14|em}}słuźońca&lt;br/&gt;
{{Водступ|14|em}}gorońco

{{Водступ|2|em}}У склоне адбываецца зьмена мужчынскага і аніякага роду на жаночы:

{{Водступ|12|em}}ta masła — tej masły&lt;br/&gt;ta cacka — tej cacki і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.&lt;br/&gt;
{{Водступ|14|em}}{{smaller|'''а ў множным ліку:'''}}&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}te càcki, okny і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.&lt;br/&gt;
або зусім не праводзіцца ніякай розьніцы:&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}pokaż śwoja renka і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.

{{Водступ|2|em}}Таксама і з апошнімі складамі:
{{Водступ|12|em}}adwokatu — adkwakatowi&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}koniu — koniowi.

&lt;center&gt;{{smaller|'''А пры паправе гаворкі перакручваецца ў другі бок.'''}}&lt;br/&gt;
temu kolegowi замест — temu koledze.

{{Водступ|2|em}}''Або'' maszynista — tego maszynistego&lt;br/&gt;''і далей'' — zabrakło desków.&lt;/center&gt;

{{Водступ|2|em}}Або замест mi — dla mnie.

{{Водступ|2|em}}Ды часта ўводзіцца падвойнае ''by''&lt;br/&gt;jakby nie byłoby.

{{Водступ|2|em}}Вось усе гэтыя формы мовы і ўсю постаць яе ў тым выглядзе фашысцкія окупанты называюць „гварам“ (gwar), гэта значыць складанай часткай польскай мовы.

{{Водступ|2|em}}Гэтым, так званым „гварам“, у асноўным зьяўляецца беларуская скажоная мова, а не наогул беларуская мова, на якой гаворыць амаль усё беларускае насельніцтва. Гэты т.&amp;nbsp;зв. „гвар“ фашысты хочуць узаконіць як пераходную мову ад беларускай да польскай і якую польскія пануючыя клясы скарыстоўваюць, як грамаадвод ад сапраўды беларускай мовы, каб праз гэты „гвар“ праводзіць полёнізацыю.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q9n8vdbjrongnspnbhhge6emhysm5ic</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284768</id>
      <parentid>284767</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>284768</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3880" sha1="15rhmet2fbxm855zuj0cgg1q4fyewsy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}А зараз паглядзім, што яны кажуць аб тых, хто з беларусаў ужо ў процэсе полёнізацыі. Тут яны прымушаны констатаваць, што людзі, якія паддаліся полёнізацыі, усё-ж такі застаюцца недавукамі ў грамаце.

{{Водступ|2|em}}Атрымліваецца зьмяшэньне і блытаніна польскай мовы, напрыклад, у замене насавога гуку ''ę'' на ''ą'' і наадварот:

{{Водступ|8|em}}porębał gałęź, wziełem to bez pieniąndzy&lt;br/&gt;
замест — porąbał gałęź, wziełem to bez pienięndzy.

{{Водступ|2|em}}Найчасьцей замест ''ę'' і ''ą'' з націскам вымаўляецца ''эн'', ''он'' ці нават ''ан'':

{{Водступ|8|em}}nie rucha renkon ani nogon&lt;/br&gt;
замест — nie rusza ni ręką ani nogą.&lt;br/&gt;
{{Водступ|8|em}}urzandzam, wykrancam&lt;/br&gt;
замест — urządzam, wykręcam.

{{Водступ|2|em}}Зьмякчэньне і цьвёрдае вымаўленьне с (''ц''), s (''с''), z (''з'') і n (''н'') усё ў процівагу польскаму акцэнту ў гаворцы.

{{Водступ|8|em}}kośćium, swiergot, zmiana, słonce, łancuch.

{{Водступ|2|em}}А нават даходзіць да сьмехатворства — як заяўляюць фашысцкія дасьледчыкі мовы, напрыклад:

{{Водступ|14|em}}słuźońca&lt;br/&gt;
{{Водступ|14|em}}gorońco

{{Водступ|2|em}}У склоне адбываецца зьмена мужчынскага і аніякага роду на жаночы:

{{Водступ|12|em}}ta masła — tej masły&lt;br/&gt;ta cacka — tej cacki і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.&lt;br/&gt;
{{Водступ|14|em}}{{smaller|'''а ў множным ліку:'''}}&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}te càcki, okny і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.&lt;br/&gt;
або зусім не праводзіцца ніякай розьніцы:&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}pokaż śwoja renka і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.

{{Водступ|2|em}}Таксама і з апошнімі складамі:&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}adwokatu — adkwakatowi&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}koniu — koniowi.

&lt;center&gt;{{smaller|'''А пры паправе гаворкі перакручваецца ў другі бок.'''}}&lt;br/&gt;
temu kolegowi замест — temu koledze.

{{Водступ|2|em}}''Або'' maszynista — tego maszynistego&lt;br/&gt;''і далей'' — zabrakło desków.&lt;/center&gt;

{{Водступ|2|em}}Або замест mi — dla mnie.

{{Водступ|2|em}}Ды часта ўводзіцца падвойнае ''by''&lt;br/&gt;jakby nie byłoby.

{{Водступ|2|em}}Вось усе гэтыя формы мовы і ўсю постаць яе ў тым выглядзе фашысцкія окупанты называюць „гварам“ (gwar), гэта значыць складанай часткай польскай мовы.

{{Водступ|2|em}}Гэтым, так званым „гварам“, у асноўным зьяўляецца беларуская скажоная мова, а не наогул беларуская мова, на якой гаворыць амаль усё беларускае насельніцтва. Гэты т.&amp;nbsp;зв. „гвар“ фашысты хочуць узаконіць як пераходную мову ад беларускай да польскай і якую польскія пануючыя клясы скарыстоўваюць, як грамаадвод ад сапраўды беларускай мовы, каб праз гэты „гвар“ праводзіць полёнізацыю.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>15rhmet2fbxm855zuj0cgg1q4fyewsy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284769</id>
      <parentid>284768</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:12:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>284769</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3904" sha1="6ma9uomabgdwxml97nijq4lao65s3sq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}А зараз паглядзім, што яны кажуць аб тых, хто з беларусаў ужо ў процэсе полёнізацыі. Тут яны прымушаны констатаваць, што людзі, якія паддаліся полёнізацыі, усё-ж такі застаюцца недавукамі ў грамаце.

{{Водступ|2|em}}Атрымліваецца зьмяшэньне і блытаніна польскай мовы, напрыклад, у замене насавога гуку ''ę'' на ''ą'' і наадварот:

{{Водступ|8|em}}porębał gałęź, wziełem to bez pieniąndzy&lt;br/&gt;
замест — porąbał gałęź, wziełem to bez pienięndzy.

{{Водступ|2|em}}Найчасьцей замест ''ę'' і ''ą'' з націскам вымаўляецца ''эн'', ''он'' ці нават ''ан'':

{{Водступ|8|em}}nie rucha renkon ani nogon&lt;/br&gt;
замест — nie rusza ni ręką ani nogą.&lt;br/&gt;
{{Водступ|8|em}}urzandzam, wykrancam&lt;/br&gt;
замест — urządzam, wykręcam.

{{Водступ|2|em}}Зьмякчэньне і цьвёрдае вымаўленьне с (''ц''), s (''с''), z (''з'') і n (''н'') усё ў процівагу польскаму акцэнту ў гаворцы.

{{Водступ|8|em}}kośćium, swiergot, zmiana, słonce, łancuch.

{{Водступ|2|em}}А нават даходзіць да сьмехатворства — як заяўляюць фашысцкія дасьледчыкі мовы, напрыклад:

{{Водступ|14|em}}słuźońca&lt;br/&gt;
{{Водступ|14|em}}gorońco

{{Водступ|2|em}}У склоне адбываецца зьмена мужчынскага і аніякага роду на жаночы:

{{Водступ|12|em}}ta masła — tej masły&lt;br/&gt;ta cacka — tej cacki і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.&lt;br/&gt;
{{Водступ|14|em}}{{smaller|'''а ў множным ліку:'''}}&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}te càcki, okny і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.&lt;br/&gt;
або зусім не праводзіцца ніякай розьніцы:&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}pokaż śwoja renka і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д.

{{Водступ|2|em}}Таксама і з апошнімі складамі:&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}adwokatu — adkwakatowi&lt;br/&gt;
{{Водступ|12|em}}koniu — koniowi.

&lt;center&gt;{{smaller|'''А пры паправе гаворкі перакручваецца ў другі бок.'''}}&lt;br/&gt;
temu kolegowi замест — temu koledze.

{{Водступ|2|em}}''Або'' maszynista — tego maszynistego&lt;br/&gt;''і далей'' — zabrakło desków.&lt;/center&gt;

{{Водступ|2|em}}Або замест mi — dla mnie.

{{Водступ|2|em}}Ды часта ўводзіцца падвойнае ''by''&lt;br/&gt;{{Водступ|12|em}}jakby nie byłoby.

{{Водступ|2|em}}Вось усе гэтыя формы мовы і ўсю постаць яе ў тым выглядзе фашысцкія окупанты называюць „гварам“ (gwar), гэта значыць складанай часткай польскай мовы.

{{Водступ|2|em}}Гэтым, так званым „гварам“, у асноўным зьяўляецца беларуская скажоная мова, а не наогул беларуская мова, на якой гаворыць амаль усё беларускае насельніцтва. Гэты т.&amp;nbsp;зв. „гвар“ фашысты хочуць узаконіць як пераходную мову ад беларускай да польскай і якую польскія пануючыя клясы скарыстоўваюць, як грамаадвод ад сапраўды беларускай мовы, каб праз гэты „гвар“ праводзіць полёнізацыю.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ma9uomabgdwxml97nijq4lao65s3sq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122728</id>
    <revision>
      <id>284770</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:15:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  3 другога боку, што датычыць гарадоў Заходняй Беларусі як Вільня, Беласток, дык трэба прызнаць, што гэтым самым „гварам“ у нязначным ліку, праўда, але гаворыць і тая частка польскіх рабочых, якія прыехалі з Польшчы і аселі ў гэтых гарадох. Гэтыя рабочыя...»</comment>
      <origin>284770</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4756" sha1="9po6r082c9kvs4iihbf60bt2mt754bk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

3 другога боку, што датычыць гарадоў Заходняй Беларусі як Вільня, Беласток, дык трэба прызнаць, што гэтым самым „гварам“ у нязначным ліку, праўда, але гаворыць і тая частка польскіх рабочых, якія прыехалі з Польшчы і аселі ў гэтых гарадох. Гэтыя рабочыя, будучы ў акаляючым асяродзьдзі беларусаў, сказілі сваю польскую мову.

{{Водступ|2|em}}Мы са ўсёй рашучасьцю адмяжоўваемся ад беларускай буржуазнай культуры, якую беларускія нацыяналісты ўзвышаюць над іншымі.

{{Водступ|2|em}}Але калі мы маем поўнае фальшаваньне беларускай мовы і культуры, падтасоўку са зьдзекамі, уціскам і гвалтамі, калі прымушаюць беларуса зрабіцца палякам, палякам лёяльным да фашызму, дык мы супроць такіх польска-фашысцкіх, „цывілізатарскіх“ зьдзекаў і прымусаў. Мы супроць нацыянальнага ўціску і наогул супроць зьнішчэньня беларускага народу.

{{Водступ|2|em}}Польская пролетарская культура на сваім шляху не прыгнятала і ня можа прыгнятаць іншай нацыянальнай культуры, як гэта робяць зараз над беларускім народам фашысцка-польскія окупанты. Яна падтрымлівае барацьбу беларускіх працоўных мас супроць уласных драпежнікаў— буржуазіі і паноў. Яна за братэрскае, вольнае сужыцьцё польскіх і беларускіх рабочых і сялян.

{{Водступ|2|em}}Фашысцкая-ж дыктатура за нацыянальныя пагромы, за нацкоўваньне аднэй нацыі на другую, за гвалтоўнае растварэньне беларускай нацыі ў польскай. Вышэй паказаныя факты „дасьледваньняў“ лінгвістаў красамоўна аб гэтым гавораць. Сваімі фактамі яны паказваюць, што гэта ня польская мова, а толькі хочуць з яе зрабіць польскую. 1 сапраўды, так гаворыць па-польску на Заходняй Беларусі ня толькі беларус, але яўрэй і літвін з чыноўнікам-прышэльцам і то толькі тыя, якія прымушаны мець з імі пастаянную датыкальнасьць. Дома-ж яны гутараць на зусім зразумелай сабе роднай мове.

{{Водступ|2|em}}Гэту ісьціну фашысцкія лінгвісты фальшуюць.

{{ц|'''„Беларусы... могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Такія формы сполёнізаванай беларускай мовы—„гвару“ — зараз асабліва ўпарта стараюцца праводзіць сярод беларускіх працоўных мас усе окупанцкія фашысцкія організацыі пад кіраўніцтвам ББ (г.&amp;nbsp;зн. беспартыйны блёк супрацоўніцтва з урадам, у які {{Абмылка|уваходзяць|ўваходзяць}} усе дэпутаты пілсудчыкі). Гэтым „гварам“ стараюцца чытаць даклады, гаварыць па радыё і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д. Ужываньне „гвару“ не зьяўляецца самамэтай окупантаў, а сродкам для сваёй контррэволюцыйнай работы па ўзмацненьню окупацыі ЗБ і разьвіцьцю тэмпаў полёнізацыі беларускай мовы. ББ закладвае г.&amp;nbsp;зв. рэгіянальныя камітэты (рэгіяналізм) па гарадох, мястэчках і вёсках {{перанос-пачатак|п=Заход|к=няй}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9po6r082c9kvs4iihbf60bt2mt754bk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284779</id>
      <parentid>284770</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:47:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>284779</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4780" sha1="egke98pd7w1pzd8bzqnu3lyf1lr6ozr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}З другога боку, што датычыць гарадоў Заходняй Беларусі як Вільня, Беласток, дык трэба прызнаць, што гэтым самым „гварам“ у нязначным ліку, праўда, але гаворыць і тая частка польскіх рабочых, якія прыехалі з Польшчы і аселі ў гэтых гарадох. Гэтыя рабочыя, будучы ў акаляючым асяродзьдзі беларусаў, сказілі сваю польскую мову.

{{Водступ|2|em}}Мы са ўсёй рашучасьцю адмяжоўваемся ад беларускай буржуазнай культуры, якую беларускія нацыяналісты ўзвышаюць над іншымі.

{{Водступ|2|em}}Але калі мы маем поўнае фальшаваньне беларускай мовы і культуры, падтасоўку са зьдзекамі, уціскам і гвалтамі, калі прымушаюць беларуса зрабіцца палякам, палякам лёяльным да фашызму, дык мы супроць такіх польска-фашысцкіх, „цывілізатарскіх“ зьдзекаў і прымусаў. Мы супроць нацыянальнага ўціску і наогул супроць зьнішчэньня беларускага народу.

{{Водступ|2|em}}Польская пролетарская культура на сваім шляху не прыгнятала і ня можа прыгнятаць іншай нацыянальнай культуры, як гэта робяць зараз над беларускім народам фашысцка-польскія окупанты. Яна падтрымлівае барацьбу беларускіх працоўных мас супроць уласных драпежнікаў— буржуазіі і паноў. Яна за братэрскае, вольнае сужыцьцё польскіх і беларускіх рабочых і сялян.

{{Водступ|2|em}}Фашысцкая-ж дыктатура за нацыянальныя пагромы, за нацкоўваньне аднэй нацыі на другую, за гвалтоўнае растварэньне беларускай нацыі ў польскай. Вышэй паказаныя факты „дасьледваньняў“ лінгвістаў красамоўна аб гэтым гавораць. Сваімі фактамі яны паказваюць, што гэта ня польская мова, а толькі хочуць з яе зрабіць польскую. 1 сапраўды, так гаворыць па-польску на Заходняй Беларусі ня толькі беларус, але яўрэй і літвін з чыноўнікам-прышэльцам і то толькі тыя, якія прымушаны мець з імі пастаянную датыкальнасьць. Дома-ж яны гутараць на зусім зразумелай сабе роднай мове.

{{Водступ|2|em}}Гэту ісьціну фашысцкія лінгвісты фальшуюць.

{{ц|'''„Беларусы... могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Такія формы сполёнізаванай беларускай мовы—„гвару“ — зараз асабліва ўпарта стараюцца праводзіць сярод беларускіх працоўных мас усе окупанцкія фашысцкія організацыі пад кіраўніцтвам ББ (г.&amp;nbsp;зн. беспартыйны блёк супрацоўніцтва з урадам, у які {{Абмылка|уваходзяць|ўваходзяць}} усе дэпутаты пілсудчыкі). Гэтым „гварам“ стараюцца чытаць даклады, гаварыць па радыё і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д. Ужываньне „гвару“ не зьяўляецца самамэтай окупантаў, а сродкам для сваёй контррэволюцыйнай работы па ўзмацненьню окупацыі ЗБ і разьвіцьцю тэмпаў полёнізацыі беларускай мовы. ББ закладвае г.&amp;nbsp;зв. рэгіянальныя камітэты (рэгіяналізм) па гарадох, мястэчках і вёсках {{перанос-пачатак|п=Заход|к=няй}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>egke98pd7w1pzd8bzqnu3lyf1lr6ozr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284788</id>
      <parentid>284779</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T10:03:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284788</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4901" sha1="lfzhv3lif8k999d46xck63z6qsaal19" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

&lt;section begin=&quot;Няма&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}З другога боку, што датычыць гарадоў Заходняй Беларусі як Вільня, Беласток, дык трэба прызнаць, што гэтым самым „гварам“ у нязначным ліку, праўда, але гаворыць і тая частка польскіх рабочых, якія прыехалі з Польшчы і аселі ў гэтых гарадох. Гэтыя рабочыя, будучы ў акаляючым асяродзьдзі беларусаў, сказілі сваю польскую мову.

{{Водступ|2|em}}Мы са ўсёй рашучасьцю адмяжоўваемся ад беларускай буржуазнай культуры, якую беларускія нацыяналісты ўзвышаюць над іншымі.

{{Водступ|2|em}}Але калі мы маем поўнае фальшаваньне беларускай мовы і культуры, падтасоўку са зьдзекамі, уціскам і гвалтамі, калі прымушаюць беларуса зрабіцца палякам, палякам лёяльным да фашызму, дык мы супроць такіх польска-фашысцкіх, „цывілізатарскіх“ зьдзекаў і прымусаў. Мы супроць нацыянальнага ўціску і наогул супроць зьнішчэньня беларускага народу.

{{Водступ|2|em}}Польская пролетарская культура на сваім шляху не прыгнятала і ня можа прыгнятаць іншай нацыянальнай культуры, як гэта робяць зараз над беларускім народам фашысцка-польскія окупанты. Яна падтрымлівае барацьбу беларускіх працоўных мас супроць уласных драпежнікаў— буржуазіі і паноў. Яна за братэрскае, вольнае сужыцьцё польскіх і беларускіх рабочых і сялян.

{{Водступ|2|em}}Фашысцкая-ж дыктатура за нацыянальныя пагромы, за нацкоўваньне аднэй нацыі на другую, за гвалтоўнае растварэньне беларускай нацыі ў польскай. Вышэй паказаныя факты „дасьледваньняў“ лінгвістаў красамоўна аб гэтым гавораць. Сваімі фактамі яны паказваюць, што гэта ня польская мова, а толькі хочуць з яе зрабіць польскую. 1 сапраўды, так гаворыць па-польску на Заходняй Беларусі ня толькі беларус, але яўрэй і літвін з чыноўнікам-прышэльцам і то толькі тыя, якія прымушаны мець з імі пастаянную датыкальнасьць. Дома-ж яны гутараць на зусім зразумелай сабе роднай мове.

{{Водступ|2|em}}Гэту ісьціну фашысцкія лінгвісты фальшуюць.
&lt;section end=&quot;Няма&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Беларусы&quot;/&gt;{{ц|'''„Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Такія формы сполёнізаванай беларускай мовы—„гвару“ — зараз асабліва ўпарта стараюцца праводзіць сярод беларускіх працоўных мас усе окупанцкія фашысцкія організацыі пад кіраўніцтвам ББ (г.&amp;nbsp;зн. беспартыйны блёк супрацоўніцтва з урадам, у які {{Абмылка|уваходзяць|ўваходзяць}} усе дэпутаты пілсудчыкі). Гэтым „гварам“ стараюцца чытаць даклады, гаварыць па радыё і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д. Ужываньне „гвару“ не зьяўляецца самамэтай окупантаў, а сродкам для сваёй контррэволюцыйнай работы па ўзмацненьню окупацыі ЗБ і разьвіцьцю тэмпаў полёнізацыі беларускай мовы. ББ закладвае г.&amp;nbsp;зв. рэгіянальныя камітэты (рэгіяналізм) па гарадох, мястэчках і вёсках {{перанос-пачатак|п=Заход|к=няй}}
&lt;section end=&quot;Беларусы&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lfzhv3lif8k999d46xck63z6qsaal19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/67</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122729</id>
    <revision>
      <id>284771</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:16:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{c|{{larger|{{разьбіўка|АКТ ЧАЦЬВЕРТЫ}}}}}} &lt;center&gt;{{smaller|Яшчэ да падняцьця заслоны чуваць сварка; сварыцца бабка з Грыбоўскім, які добра выпіўшы.}}&lt;/center&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}} ({{smaller|ляжыць на зямлі, бабка зьдзірае з яго боты}}).&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гуль...»</comment>
      <origin>284771</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1993" sha1="nnlw915asgz4a0760rdql0ejeccd4xm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{c|{{larger|{{разьбіўка|АКТ ЧАЦЬВЕРТЫ}}}}}}
&lt;center&gt;{{smaller|Яшчэ да падняцьця заслоны чуваць сварка; сварыцца бабка з Грыбоўскім, які добра выпіўшы.}}&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}} ({{smaller|ляжыць на зямлі, бабка зьдзірае з яго боты}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Гультай, абібок, п‘яніца, вон! ({{smaller|Трымаючы боты ў руках}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Агатка, альясік, але-ж зразумей…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Нічога я не разумею і разумець не хачу. Вон, звадыяш, каб і духу твайго ня было.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Але-ж прашу цябе, паслухай.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Нічога я не хачу слухаць, басячуга, абдурыць хацеў. ({{smaller|Дражнячы}}). У мяне хатка ёсьць, загончык, зямелька ёсьць, а як даведаліся, — ані нічога няма, сьлімак, меншавік, нікчэмны! Вылазь вон!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Агатка, альясік, куды-ж я босы палезу, ці-ж мае гады лазіць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. На біржу вылазь.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Куды мне на біржу, — інвалід, стары.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А жаніцца быў не стары. Не, брат, мяне не абдурыш, — у якой справе, я не хадок, а ў гэтай, будзь пэўны… Вон!&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nnlw915asgz4a0760rdql0ejeccd4xm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122730</id>
    <revision>
      <id>284772</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:19:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=Заход|к=няй}} Беларусі. У гэтыя камітэты для асымілятарскай работы стараюцца пры апоры на асаднікаў і беларускіх кулакоў ўцягваць сераднякоў і нават беднякоў.  {{Водступ|2|em}}Пад націскам працоўных мас, у вачох якіх усё больш здэмаскоўвае...»</comment>
      <origin>284772</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4909" sha1="ovjdfvb5m8co9wlms8ojpd5tcbiabn8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=Заход|к=няй}} Беларусі. У гэтыя камітэты для асымілятарскай работы стараюцца пры апоры на асаднікаў і беларускіх кулакоў ўцягваць сераднякоў і нават беднякоў.

{{Водступ|2|em}}Пад націскам працоўных мас, у вачох якіх усё больш здэмаскоўваецца полёнізатарская і фашызатарская роля польскай школы, окупанты прабуюць паправіць аўторытэт гэтай школы ўвядзеньнем у ёй „гвару“, або як інакш фашысты называюць—„рэгіянальнай мовы“.

{{Водступ|2|em}}Але „спроба ўвядзеньня „рэгіянальнай мовы“ для заняткаў школьнай моладзі, якая нядаўна зроблена ў аднэй віленскай гімназіі, поўнасьцю не ўдалася“. Так прымушаны прызнаць фашысцкія пісакі. „Інакш і не магло быць. Бо віленскі дыялект не зьяўляецца яшчэ як належыць быць навукова-апрацаваным; настаўніцтва ў 99 выпадках на 100 ня ведае яго зусім; моладзь-жа (і ня толькі моладзь!) ня можа праводзіць пэўнай мяжы паміж беларускай мовай і польскім віленскім {{Абмылка|дылектам|дыялектам}} і віленскім гарадзкім жаргонам“ („Слова“, 14/V-1932&amp;nbsp;г.).

{{Водступ|2|em}}Як бачым некаторыя з окупанцкіх кіраўнікоў нават і баяцца, каб уведзены гэты „гвар“ не зьявіўся-б зваротнай зброяй па полёнізатарскіх замыслах уладароў.

{{Водступ|2|em}}Пакуль што окупанты ня спыняюцца яго праводзіць, але стараюцца гэта рабіць усё больш асьцярожна. Бяз „гвару“ окупантам нельга абыйсьціся, бо ўсюды дастаюць адпор працоўных мас на прамыя полёнізатарскія мэтоды.

{{Водступ|2|em}}У „Кур‘еры Віленскім“ Гэлена Ромер нядаўна зьмясьціла артыкул пад назваю „Выхад з тэорыі“, у якім ясна аб гэтым кажа.

{{Водступ|2|em}}Паводле заяваў народных настаўнікаў — кажа Ромэр „програмы народных школ (польскіх — Г.) зусім не датарнаваны да нашых варункаў, да ўмысловасьці тубыльцаў, да клімату і звычаяў, да мовы і паняцьцяў. Папросту, для тутэйшых дзяцей школьная програма была нечым эгзотычным, мала зразумелым, чужым абычаем і стылем... заўважаны сумныя вынікі: паўторная няграматнасьць...“

{{Водступ|2|em}}Дзеля гэтага, як заяўляе віленскае „Слова“, „рэгіяналізм“ для школьнай моладзі трэба праводзіць у выглядзе гісторыі і прыроды, бо „моладзь на ўсе факты і весткі рэагуе асабліва чуцьцём; чуцьцё-ж зьяўляецца тым сільнейшым, чым бліжэйшым ёсьць той факт, які выкладае яго“ („рэгіяналізм у школе“).

{{Водступ|2|em}}Для гэтага рэкомэндуецца не апісаньне Кракава ці Плоцку, але ў першую чаргу, каб прыцягнуць і зацікавіць „цывілізатарскай культурай“, апалячыць, трэба даваць дзецям, па прыкладу Браслаўшчыны, такія рэчы, як „монографія Браслаўскага павету п.&amp;nbsp;Отпона Гэдэманна...“, вялікія факты і вялікія постаці, якія былі прычынай розных помнікаў, ня толькі мармура, бронзы або граніту, але ў форме лягенд, песьняў, баек... мінулага польскага на гэтых землях“ (тамсама).&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ovjdfvb5m8co9wlms8ojpd5tcbiabn8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284773</id>
      <parentid>284772</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:20:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>284773</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4930" sha1="2l9biax7l1n2283dkmpa4ghz5wxrqd4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=Заход|к=няй}} Беларусі. У гэтыя камітэты для асымілятарскай работы стараюцца пры апоры на асаднікаў і беларускіх кулакоў ўцягваць сераднякоў і нават беднякоў.

{{Водступ|2|em}}Пад націскам працоўных мас, у вачох якіх усё больш здэмаскоўваецца полёнізатарская і фашызатарская роля польскай школы, окупанты прабуюць паправіць аўторытэт гэтай школы ўвядзеньнем у ёй „гвару“, або як інакш фашысты называюць—„рэгіянальнай мовы“.

{{Водступ|2|em}}Але „спроба ўвядзеньня „рэгіянальнай мовы“ для заняткаў школьнай моладзі, якая нядаўна зроблена ў аднэй віленскай гімназіі, поўнасьцю не ўдалася“. Так прымушаны прызнаць фашысцкія пісакі. „Інакш і не магло быць. Бо віленскі дыялект не зьяўляецца яшчэ як належыць быць навукова-апрацаваным; настаўніцтва ў 99 выпадках на 100 ня ведае яго зусім; моладзь-жа (і ня толькі моладзь!) {{Разрадка|ня можа праводзіць пэўнай мяжы паміж беларускай мовай і польскім віленскім {{Абмылка|дылектам|дыялектам}} і віленскім гарадзкім жаргонам“}} („Слова“, 14/V-1932&amp;nbsp;г.).

{{Водступ|2|em}}Як бачым некаторыя з окупанцкіх кіраўнікоў нават і баяцца, каб уведзены гэты „гвар“ не зьявіўся-б зваротнай зброяй па полёнізатарскіх замыслах уладароў.

{{Водступ|2|em}}Пакуль што окупанты ня спыняюцца яго праводзіць, але стараюцца гэта рабіць усё больш асьцярожна. Бяз „гвару“ окупантам нельга абыйсьціся, бо ўсюды дастаюць адпор працоўных мас на прамыя полёнізатарскія мэтоды.

{{Водступ|2|em}}У „Кур‘еры Віленскім“ Гэлена Ромер нядаўна зьмясьціла артыкул пад назваю „Выхад з тэорыі“, у якім ясна аб гэтым кажа.

{{Водступ|2|em}}Паводле заяваў народных настаўнікаў — кажа Ромэр „програмы народных школ (польскіх — Г.) зусім не датарнаваны да нашых варункаў, да ўмысловасьці тубыльцаў, да клімату і звычаяў, да мовы і паняцьцяў. Папросту, для тутэйшых дзяцей школьная програма была нечым эгзотычным, мала зразумелым, чужым абычаем і стылем... заўважаны сумныя вынікі: паўторная няграматнасьць...“

{{Водступ|2|em}}Дзеля гэтага, як заяўляе віленскае „Слова“, „рэгіяналізм“ для школьнай моладзі трэба праводзіць у выглядзе гісторыі і прыроды, бо „моладзь на ўсе факты і весткі рэагуе асабліва чуцьцём; чуцьцё-ж зьяўляецца тым сільнейшым, чым бліжэйшым ёсьць той факт, які выкладае яго“ („рэгіяналізм у школе“).

{{Водступ|2|em}}Для гэтага рэкомэндуецца не апісаньне Кракава ці Плоцку, але ў першую чаргу, каб прыцягнуць і зацікавіць „цывілізатарскай культурай“, апалячыць, трэба даваць дзецям, па прыкладу Браслаўшчыны, такія рэчы, як „монографія Браслаўскага павету п.&amp;nbsp;Отпона Гэдэманна...“, вялікія факты і вялікія постаці, якія былі прычынай розных помнікаў, ня толькі мармура, бронзы або граніту, але ў форме лягенд, песьняў, баек... мінулага польскага на гэтых землях“ (тамсама).&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2l9biax7l1n2283dkmpa4ghz5wxrqd4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/68</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122731</id>
    <revision>
      <id>284774</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:24:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. А што-ж цяпер рабіць, — тыдзень пажыў і вон, ну што я скажу людзям, хто паверыць…&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я скажу, я, мне павераць, і будзь пэўны — ні адна баба ня пойдзе за цябе. Меншавік — во!&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўск...»</comment>
      <origin>284774</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2664" sha1="tpi94urfui71emoqvcm7dzgy2dv3qcg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. А што-ж цяпер рабіць, — тыдзень пажыў і вон, ну што я скажу людзям, хто паверыць…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Я скажу, я, мне павераць, і будзь пэўны — ні адна баба ня пойдзе за цябе. Меншавік — во!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Хоць у пятлю лезь.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Лезь, гэта справа не мая. ({{smaller|Пауза}}). Бачылі, мае міленькія, каго яна мне пасватала, — нічога няма як у турэцкага сьвятога, а я боўдзіла раздабрухалася, боты купіла, думала праўда, багаты… ({{smaller|Пауза}}). Ці доўга я буду прасіць?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Чаго ты, альясік, хочаш?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Аслабаняй мне хату.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Значыцца развод.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Значыцца ён.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Зусім?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Зусім!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}} ({{smaller|сеў}}). Не пайду, альясік.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Як-то ня пойдзеш?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. А так, не пайду. Мне і тут добра.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ды я цябе качаргой паганю.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. А ну, спрабуй, адказнасьць панясеш, альясік, я хоць і стары, але савецкі грамадзянін, спрабуй, крані.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. У сваёй хаце я з цябе магу скуру садраць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Чаму так многа, досыць таго, што боты садрала.

&lt;center&gt;''Увайшла маці.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Што тут за гвалт?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Ды вось, як бачыце, матуля, скончыўся мядовы месяц — выганяе.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tpi94urfui71emoqvcm7dzgy2dv3qcg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/69</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122732</id>
    <revision>
      <id>284775</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:32:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Як?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А так!..&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Садрала боты і гоніць вон.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}} ({{smaller|да бабкі}}). У вас ёсьць розум?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Больш як у цябе.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}....»</comment>
      <origin>284775</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2325" sha1="1p2ju13tvbpkqltcgvwxa7ubu47g6jz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Як?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А так!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Садрала боты і гоніць вон.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}} ({{smaller|да бабкі}}). У вас ёсьць розум?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Больш як у цябе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Як можна чалавека выганяць, дый бяз ботаў?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. І я кажу, хто гэта бачыў, каб увосень.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ён падманіў мяне, — казаў ёсьць хата, ёсьць зямля, а як выявілася…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Тры аршыны.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Во‘ чула?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Не сяромце вы людзей, сядзеце, ня вылазьце.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Як то ня вылазіць, а карміць хлебам трэба?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Агатачка, альясік, я сам буду есьці.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Каб цябе моль ела. ({{smaller|Пайшла ў бакоўку}}).

&lt;center&gt;''Увайшла Фрося.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|плачучы}}). Мама, я трачу памяць, я ня ведаю, што будзе, маё сэрца прычувае бяду, дзе мой
Сьцяпан, ({{smaller|абаперлася на плячо і плача}}), дзе мой Сьцяпан?!.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Ветрагоны вы, і больш нічога. Скакалі, скакалі і даскакаліся. Як цяпер людзям вочы паказаць. Нейкі ня людзкі шлюб і з адным і з другім і,
нарэшце, — ні аднаго, ні другога. Адзін адразу зьнік, а гэты пражыў 4 дні, таксама згінуў.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1p2ju13tvbpkqltcgvwxa7ubu47g6jz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/70</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122733</id>
    <revision>
      <id>284776</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Затое я нікуды ня згіну, мае вы альясікі.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Мама, можа з ім што здарылася?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Здарылася, здарылася. Праўду казаў Пётра каваль — гнаць, гэтых сьвістуноў. Ні яго, ні мяне ня слуха...»</comment>
      <origin>284776</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2576" sha1="llnrzhnopc7vmnkfaftx3tiazadrn13" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Затое я нікуды ня згіну, мае вы альясікі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Мама, можа з ім што здарылася?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Здарылася, здарылася. Праўду казаў Пётра каваль — гнаць, гэтых сьвістуноў. Ні яго, ні мяне ня слухалі, старую вар‘ятку паслухалі, а яна вам натворыць — будзеце рады. У яе шэсьць мужоў перабывала.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Але — звычайная рэч.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. А можа і больш.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Ну, як можна так казаць, яна-ж вам матка.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. На сухі лес такіх бацькоў. Усё-ж не палюдзку зрабіла — і маё жыцьцё скаламуціла і тваё асароміла, дом прадала, хавае грошы па куткох, а пацукі точаць, цьфу! ({{smaller|Выйшла}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}} ({{smaller|за ёю}}). Чакайце, чакайце, альясік, што вы сказалі? ({{smaller|Пайшоў}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. А што, калі Сьцяпан мяне кінуў?.. ({{smaller|Плача}}).

&lt;center&gt;''Уваходзіць бабка.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|аглядаецца}}). А дзе-ж гэты марцовы жаніх?
Фрося, дзеткі, ты ўсё плачаш. Скажы, дзе-ж твой муж, гэта ўжо чацьверты дзень як згінуў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Адкуль я магу ведаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А можа-б ты пабегла да начальства і распыталася.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Дзе мне шукаць таго начальства, пачакаю, можа прыдзе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Ох, ох, трывожыцца нешта і маё сэрца, абмінула Пётру, а цяпер сама шкадую — гэтакі {{перанос пачатак|хла|пец}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>llnrzhnopc7vmnkfaftx3tiazadrn13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122734</id>
    <revision>
      <id>284777</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Усё гэта крок за крокам ідзе па лініі дасягненьня мэты, што „Беларусы, якія жывуць у Польшчы, пры ўмелай політыцы, могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“ (заява Голувка на паседжаньні клюбу ББ у Львове ў 1931 годзе, 9 чэрвеня).  {{Водсту...»</comment>
      <origin>284777</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4994" sha1="fw28t0m0xew5sfy90myhtk20j1pcwuq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Усё гэта крок за крокам ідзе па лініі дасягненьня мэты, што „Беларусы, якія жывуць у Польшчы, пры ўмелай політыцы, могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“ (заява Голувка на паседжаньні клюбу ББ у Львове ў 1931 годзе, 9 чэрвеня).

{{Водступ|2|em}}А ва „ўмелую* політыку фашысты паміж іншым уключаюць мэтод пасылкі беларусаў, адданых окупантам, на настаўніцкія курсы ў Варшаву, Кракаў, Познань, каб потым іхнымі рукамі на Заходняй Беларусі праводзіць полёнізацыю і фашызацыю і несьці там „цывілізацыйную польскую місію“.

{{Водступ|2|em}}Беларускія нацыянал-фашысты поўнасьцю стаяць за гэтыя фашысцкія мэтоды апалячваньня, бо яны ў адно прызнаюць, што „цывілізацыю“ можна „ўводзіць найлепш мясцовымі беларускімі элемэнтамі, якімі „{{Разрадка|найлягчэй можна аказаць адпаведны ўплыў і на ператварэньне вясковага быту на падставах і ў духу сучаснае цывілізацыі}}“ (падкрэсьлена мною — ''Г.'') („Беларускі Звон № 13).

{{Водступ|2|em}}Вось як выглядае нічым няпрыкрытая драпежніцкая програма фашызму і твар яго дапаможнікаў. Амаль ніякай розьніцы няма паміж гэтай заявай п. Голувка ад заявы Карскага, прадстаўніка русыфікацыйнай політыкі царскага расійскага ўраду. Карскі ў свой час таксама заявіў, што беларускага народу і мовы няма, а зьяўляецца яна толькі адшчэпкам маскоўскай. Маскоўскі царызм, паводле Карскага, „сьцярог“ гэтых беларусаў, каб яны не растварыліся ў польскім моры, а зараз, як бачым, польскі фашызм, наадварот, заяўляе, што ён „сьцеражэ“ беларусаў ад „маскоўскага“.

{{Водступ|2|em}}Такое супаданьне былой царскай політыкі з польскай політыкай у адносінах да беларускага народу з усёй яснасьцю паказвае на іх драпежніцтва, на сапраўдны шлях гвалтаў польскай буржуазіі, якая задалася мэтай агнём і мячом прымусіць беларусаў „зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“.

{{Водступ|2|em}}Лёзунг фашыстаў у нацыянальным пытаньні — „Wyrobienia w poięciach i duchu obywatelskim i państwowym“ — азначае ня толькі поўную лёяльнасьць да фашысцкіх окупантаў, якая вымагаецца на кожным кроку, але ўспрыняцьце польскай мовы, растварыцца ў польскай нацыі і імпэрыялістычна, па-фашысцку, мысьліць „ад мора і да мора“.

{{Водступ|2|em}}Гэта значыць, адказацца ад беларускай мозы, якая „вее духам усходу“, адказацца ад зразумелай для сябе мовы, у якой можна лягчэй або хутчэй набрацца сьвядомасьці клясавай барацьбы за вызваленьне з ланцугоў капіталу,

{{Водступ|2|em}}Такім чынам, нібы „новы паварот у нацыянальным пытаньні“, які абвясьціў фашызм, прышоўшы да ўлады, які бачым, азначае поўнае правядзеньне эндэцкай нацыянальнай політыкі, але іншымі спосабамі і сродкамі.

{{Водступ|2|em}}Цьвёрдалобыя эндэкі ніколі і ня сьнілі такіх фашысцкіх спосабаў пілсудчыкаў, каб манэўрамі старацца адцягваць ад сябе ўдары мас, як, напрыклад, такога роду манэўр: на&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fw28t0m0xew5sfy90myhtk20j1pcwuq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284778</id>
      <parentid>284777</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T08:45:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>284778</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4996" sha1="0he4rv4abzy5099z5c700z8wnoopoa8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Усё гэта крок за крокам ідзе па лініі дасягненьня мэты, што „Беларусы, якія жывуць у Польшчы, пры ўмелай політыцы, могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“ (заява Голувка на паседжаньні клюбу ББ у Львове ў 1931 годзе, 9 чэрвеня).

{{Водступ|2|em}}А ва „ўмелую“ політыку фашысты паміж іншым уключаюць мэтод пасылкі беларусаў, адданых окупантам, на настаўніцкія курсы ў Варшаву, Кракаў, Познань, каб потым іхнымі рукамі на Заходняй Беларусі праводзіць полёнізацыю і фашызацыю і несьці там „цывілізацыйную польскую місію“.

{{Водступ|2|em}}Беларускія нацыянал-фашысты поўнасьцю стаяць за гэтыя фашысцкія мэтоды апалячваньня, бо яны ў адно прызнаюць, што „цывілізацыю“ можна „ўводзіць найлепш мясцовымі беларускімі элемэнтамі, якімі „{{Разрадка|найлягчэй можна аказаць адпаведны ўплыў і на ператварэньне вясковага быту на падставах і ў духу сучаснае цывілізацыі}}“ (падкрэсьлена мною — ''Г.'') („Беларускі Звон № 13).

{{Водступ|2|em}}Вось як выглядае нічым няпрыкрытая драпежніцкая програма фашызму і твар яго дапаможнікаў. Амаль ніякай розьніцы няма паміж гэтай заявай п. Голувка ад заявы Карскага, прадстаўніка русыфікацыйнай політыкі царскага расійскага ўраду. Карскі ў свой час таксама заявіў, што беларускага народу і мовы няма, а зьяўляецца яна толькі адшчэпкам маскоўскай. Маскоўскі царызм, паводле Карскага, „сьцярог“ гэтых беларусаў, каб яны не растварыліся ў польскім моры, а зараз, як бачым, польскі фашызм, наадварот, заяўляе, што ён „сьцеражэ“ беларусаў ад „маскоўскага“.

{{Водступ|2|em}}Такое супаданьне былой царскай політыкі з польскай політыкай у адносінах да беларускага народу з усёй яснасьцю паказвае на іх драпежніцтва, на сапраўдны шлях гвалтаў польскай буржуазіі, якая задалася мэтай агнём і мячом прымусіць беларусаў „зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“.

{{Водступ|2|em}}Лёзунг фашыстаў у нацыянальным пытаньні — „Wyrobienia w poięciach i duchu obywatelskim i państwowym“ — азначае ня толькі поўную лёяльнасьць да фашысцкіх окупантаў, якая вымагаецца на кожным кроку, але ўспрыняцьце польскай мовы, растварыцца ў польскай нацыі і імпэрыялістычна, па-фашысцку, мысьліць „ад мора і да мора“.

{{Водступ|2|em}}Гэта значыць, адказацца ад беларускай мозы, якая „вее духам усходу“, адказацца ад зразумелай для сябе мовы, у якой можна лягчэй або хутчэй набрацца сьвядомасьці клясавай барацьбы за вызваленьне з ланцугоў капіталу,

{{Водступ|2|em}}Такім чынам, нібы „новы паварот у нацыянальным пытаньні“, які абвясьціў фашызм, прышоўшы да ўлады, які бачым, азначае поўнае правядзеньне эндэцкай нацыянальнай політыкі, але іншымі спосабамі і сродкамі.

{{Водступ|2|em}}Цьвёрдалобыя эндэкі ніколі і ня сьнілі такіх фашысцкіх спосабаў пілсудчыкаў, каб манэўрамі старацца адцягваць ад сябе ўдары мас, як, напрыклад, такога роду манэўр: на&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0he4rv4abzy5099z5c700z8wnoopoa8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122735</id>
    <revision>
      <id>284780</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:52:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «1931/32 год міністэрства асьветы і рэлігіі выдала загад школьным куратарам аб абавязковым ужываньні ў польскіх школах у мэтах фашызацыі і полёнізацыі моладзі няпольскіх нацыянальнасьцяў некаторых сьпеваў і дэкламацыі ў іх перакручанай роднай мове.  {{Во...»</comment>
      <origin>284780</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5130" sha1="tqqj7cjudl3xsye6cvjl5kzzvicbz4j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;1931/32 год міністэрства асьветы і рэлігіі выдала загад школьным куратарам аб абавязковым ужываньні ў польскіх школах у мэтах фашызацыі і полёнізацыі моладзі няпольскіх нацыянальнасьцяў некаторых сьпеваў і дэкламацыі ў іх перакручанай роднай мове.

{{Водступ|2|em}}Полёнізацыя і фашызацыя працоўных мас Заходняй Беларусі — гэта непарыўная, складаная частка фашысцкай окупанцкай політыкі і эксплёатацыі, уціску, тэрору і вайны. Ні ў якім разе нельга і немагчыма зараз адлучыць полёнізацыю ад фашызацыі, ці наадварот, бо адно дапаўняе адно і адно з адным, цесна пераплятаецца.

{{Водступ|2|em}}Полёнізацыя і фашызацыя — гэта адзін з важнейшых сродкаў пануючай клясы і польскага імпэрыялізму, праз які яны імкнуцца падпарадкаваць працоўныя масы сваім клясавым інтарэсам і імпэрыялістычным захопніцкім мэтам.

{{Водступ|2|em}}Польскі фашысцкі окупант імкнецца да сваёй мэты „растварэньня беларусаў {{Абмылка|ў|у}} польскай нацыі“ ўсімі магчымымі сродкамі, манэўрамі і лініямі, прычым усё больш удасканальваючы мэтоды самых грубых гвалтаў і крывавага тэрору.

{{Водступ|2|em}}Закрываюць і разграмляюць беларускія школы, ператвараюць іх у польскія. Ператвараюць у польскія і дзьвюхмоўныя (польска-беларускія) школы, якія адкрыты ў выніку рэволюцыйнага дамаганьня працоўных беларускае школы. Дэкрэтам, фашысцкага прэзыдэнта забаронена наогул адкрыцьце беларускіх школ на працягу 7 год, а новы школьны закон прадугледжвае толькі адзінае польскае школьніцтва. Беларускіх дзяцей гвалтам, штрафамі, пагрозай турмы для бацькоў гоняць на полёнізацыю і фашызацыю ў польскія школы. Духавенства пад „страхам божым“ і крыжом таксама робіць гвалты і зьдзек над беларускай мовай. Насланыя палякі-настаўнікі з карэннай Польшчы, Галіцыі і Пазнаньні ня толькі зьдзекуюцца з беларускай мовы, але гвалтоўна ліквідуюць яе, гвалтам прышчапляючы польскую, „калечачы“ дзяцей. Духавенства і настаўнікі гвалтам ганяюць іх на окупанцкія ўрачыстасьці, прымушаюць сьпяваць патрыятычныя польскія гімны і забараняюць усё беларускае. Окупанты прымушаюць і ТБШ служыць іх фашызатарскім і полёнізатарскім мэтам. Напрыклад:

{{Водступ|2|em}}„Беластоцкая акружная ўправа паведамляе, што ў Гарадоцкім гуртку Беластоцкага павету 28/V г.&amp;nbsp;г. адбылася гэткая конфэрэнцыя. Павятовы Стараста і ваяводзкі прадстаўнік бесьпячэнства, прыехаўшы ў Гарадок, заклікалі сяброў гуртка на нараду, на якой дамагаліся, каб Т-ва супрацоўнічала са „стрэльцамі“ і „коламі млодзежы польскай“, а драматычная сэкцыя гуртка павінна пайсьці пад кіраўніцтва польскіх вучыцялёў, бо ў праціўным выпадку Т-ва будзе ліквідавана“. (Інформацыйны бюлетэнь ТБШ).

{{Водступ|2|em}}Вось якія мэтоды прымяняе ўрад у адносінах да не разгромленых гурткоў ТБШ.

{{Водступ|2|em}}Беларускія нацыянал-фашысты — Луцкевічы, Астроўскія, Ціханоўскімі і Якубёнкі, якія часта ходзяць на банкеты&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tqqj7cjudl3xsye6cvjl5kzzvicbz4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122736</id>
    <revision>
      <id>284781</id>
      <timestamp>2026-05-07T08:55:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «да окупантаў, са ўсёй жорсткасьцю праводзяць фашызацыю і полёнізацыю беларускай моладзі ў яшчэ застаўшыхся беларускіх гімназіях, а непакорлівых выкідваюць або катуюць і кідаюць у вастрогі. У апошні час зноў выкінута з Навагрудзкай беларускай гімназі...»</comment>
      <origin>284781</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4664" sha1="6sfl1d5tvgpadmgksyy8ftcvw6mafrx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;да окупантаў, са ўсёй жорсткасьцю праводзяць фашызацыю і полёнізацыю беларускай моладзі ў яшчэ застаўшыхся беларускіх гімназіях, а непакорлівых выкідваюць або катуюць і кідаюць у вастрогі. У апошні час зноў выкінута з Навагрудзкай беларускай гімназіі 13 вучняў.

{{Водступ|2|em}}Школьныя інспэктары і старасты, войты і поліцыя чыняць гвалты і зьдзекі, шальмуюць беларускую мову, а адважнейшых барацьбітоў, якія гавораць на сваёй роднай мове і адстайваюць яе, катуюць да сьмерці або кідаюць у вастрогі. У гміне, судзе і іншых установах забаронена карыстацца працоўнаму селяніну сваёй роднай мовай.

{{Водступ|2|em}}Для ілюстрацыі пададзім адзін прыклад, што апісваюць самі беларускія нацыянал-фашысты:

{{Водступ|2|em}}„У в. Барадзенічы, Браслаўскага павету, 16 мая г.&amp;nbsp;г. моладзь вёскі Цяцеркі наладзіла беларускае прадстаўленьне. Падчас прадстаўленьня ў гэтым-жа месцы адбылася дэфіляда з музыкай і сьпевам па-польску. Падчас гэтай дэфіляды „дэфілядчыкі“ ў адзін голас крычалі — „не тшэба бялорускего пшэдставеня, нех бэндзе польске“. Апрача гэткіх крыкаў і сьпеву, былі яны ў барабаны і стукалі палкамі. Прысутная поліцыя, замест супакоіць дзікі крык „культурных“ змагароў з беларускасьцяй, загадала спыніць недакончанае прадстаўленьне“ („Беларуская крыніца“ №&amp;nbsp;28).

{{Водступ|2|em}}Усё гэта толькі агульныя рысы таго прыгнятаючага і жудаснага малюнку, які прадстаўляе зараз Заходняя Беларусь пад польска-фашысцкай окупацыяй.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Пагромамі нацыянальна-вызвалевчага руху, беларускіх культурна-асьветных організацый, як ТБШ і школ, полёнізацыяй і з ёю зьвязанай фашызацыяй, насаджэньнем розных польскіх фашысцкіх організацый, 10-тысячнай арміяй вайсковага польскага асадніцтва, хмарай польскіх чыноўнікаў, духавенства, шпікаў і поліцыяй, войскам, турмамі і шыбеніцамі фашысцкая дыктатура ўзьмацняе окупацыю, расчышчае пляцдарм, каб ратавацца ад пагібелі, шукаючы выхаду ў збройным нападзе на БССР і СССР}}.

{{ц|'''Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Усе групоўкі і організацыі беларускага нацыянал-фашызму — гэтыя прадстаўнікі беларускай буржуазіі і кулацтва — сьцісла супрацоўнічаюць з окупанцкімі ўладамі пад лёзунгам „агульна-нацыянальных беларускіх інтарэсаў”}}. Яны добрасумленна праводзяць полёнізатарскую і фашызатарскую політыку польска-фашысцкіх окупантаў.

{{Водступ|2|em}}Адным з найбольш яўных праваднікоў апалячваньня беларускай мовы зьяўляецца „вучоны філёлёг“ — з буржуазнага Праскага ўнівэрсытэту — Янка Станкевіч. Яго, як {{перанос-пачатак|п=ад|к=наго}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6sfl1d5tvgpadmgksyy8ftcvw6mafrx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284790</id>
      <parentid>284781</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T10:05:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284790</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4805" sha1="65tayt2ocxc5p3n2ylzfvv3lvzgj4hs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;Беларусы&quot;/&gt;да окупантаў, са ўсёй жорсткасьцю праводзяць фашызацыю і полёнізацыю беларускай моладзі ў яшчэ застаўшыхся беларускіх гімназіях, а непакорлівых выкідваюць або катуюць і кідаюць у вастрогі. У апошні час зноў выкінута з Навагрудзкай беларускай гімназіі 13 вучняў.

{{Водступ|2|em}}Школьныя інспэктары і старасты, войты і поліцыя чыняць гвалты і зьдзекі, шальмуюць беларускую мову, а адважнейшых барацьбітоў, якія гавораць на сваёй роднай мове і адстайваюць яе, катуюць да сьмерці або кідаюць у вастрогі. У гміне, судзе і іншых установах забаронена карыстацца працоўнаму селяніну сваёй роднай мовай.

{{Водступ|2|em}}Для ілюстрацыі пададзім адзін прыклад, што апісваюць самі беларускія нацыянал-фашысты:

{{Водступ|2|em}}„У в. Барадзенічы, Браслаўскага павету, 16 мая г.&amp;nbsp;г. моладзь вёскі Цяцеркі наладзіла беларускае прадстаўленьне. Падчас прадстаўленьня ў гэтым-жа месцы адбылася дэфіляда з музыкай і сьпевам па-польску. Падчас гэтай дэфіляды „дэфілядчыкі“ ў адзін голас крычалі — „не тшэба бялорускего пшэдставеня, нех бэндзе польске“. Апрача гэткіх крыкаў і сьпеву, былі яны ў барабаны і стукалі палкамі. Прысутная поліцыя, замест супакоіць дзікі крык „культурных“ змагароў з беларускасьцяй, загадала спыніць недакончанае прадстаўленьне“ („Беларуская крыніца“ №&amp;nbsp;28).

{{Водступ|2|em}}Усё гэта толькі агульныя рысы таго прыгнятаючага і жудаснага малюнку, які прадстаўляе зараз Заходняя Беларусь пад польска-фашысцкай окупацыяй.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Пагромамі нацыянальна-вызвалевчага руху, беларускіх культурна-асьветных організацый, як ТБШ і школ, полёнізацыяй і з ёю зьвязанай фашызацыяй, насаджэньнем розных польскіх фашысцкіх організацый, 10-тысячнай арміяй вайсковага польскага асадніцтва, хмарай польскіх чыноўнікаў, духавенства, шпікаў і поліцыяй, войскам, турмамі і шыбеніцамі фашысцкая дыктатура ўзьмацняе окупацыю, расчышчае пляцдарм, каб ратавацца ад пагібелі, шукаючы выхаду ў збройным нападзе на БССР і СССР}}.
&lt;section end=&quot;Беларусы&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Беларускі&quot;/&gt;{{ц|'''Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Усе групоўкі і організацыі беларускага нацыянал-фашызму — гэтыя прадстаўнікі беларускай буржуазіі і кулацтва — сьцісла супрацоўнічаюць з окупанцкімі ўладамі пад лёзунгам „агульна-нацыянальных беларускіх інтарэсаў”}}. Яны добрасумленна праводзяць полёнізатарскую і фашызатарскую політыку польска-фашысцкіх окупантаў.

{{Водступ|2|em}}Адным з найбольш яўных праваднікоў апалячваньня беларускай мовы зьяўляецца „вучоны філёлёг“ — з буржуазнага Праскага ўнівэрсытэту — Янка Станкевіч. Яго, як {{перанос-пачатак|п=ад|к=наго}}
&lt;section end=&quot;Беларускі&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>65tayt2ocxc5p3n2ylzfvv3lvzgj4hs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122737</id>
    <revision>
      <id>284782</id>
      <timestamp>2026-05-07T09:00:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=ад|к=наго}} з ідэолёгаў беларускай буржуазіі і кулацтва, у якіх процэс полёнізацыі і зрастаньня з польскімі памешчыкамі і асаднікамі зайшоў ужо далёка, окупанты ставяць даверанай сваёй асобай па выкладаньню беларускай мовы для польскі...»</comment>
      <origin>284782</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5163" sha1="k3bf24t54k6yizjk4c72b7kuumknxhg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=ад|к=наго}} з ідэолёгаў беларускай буржуазіі і кулацтва, у якіх процэс полёнізацыі і зрастаньня з польскімі памешчыкамі і асаднікамі зайшоў ужо далёка, окупанты ставяць даверанай сваёй асобай па выкладаньню беларускай мовы для польскіх студэнтаў Варшаўскага і Віленскага ўнівэрсытэтаў, а таксама і ў Віленскай духоўнай сэмінарыі. Гэты „вучоны спадар“, як называюць Я. Станкевіча, пачынаючы ад 1930 году, за фашысцкія грошы міністэрства асьветы, выдае спэцыяльны часопіс „Родная мова“, дзе праводзіць курс полёнізацыі беларускай мовы. Гэты агэнт полёнізатараў прызнае сам, што ён рэвізуе граматыку Б. Тарашкевіча, бо „...граматыка Тарашкевіча не абыймае ўсіх асаблівасьцяў беларускае мовы“ („Нёман“). І апрача таго, сваё лёкайскае полёнізатарства стараецца прыкрываць Беларускай Акадэміяй Навук, бо „...што да апробаты граматыкі Тарашкевічвае Бел. Акадэмія Навукаў у Менску, дык гэтая апробата ня ё такой поўнай“. Пэўная рэч, што тут беларускі нацыянал-фашыст хоча замяніць БАН „навуковымі дасьледваньнямі“ нацдэмаў, лёсікаўскае процістаўленьне граматыцы Тарашкевіча ў асноўным, якое ішло па лініі прынцыпу — бліжэй да заходняй (буржуазнай) культуры, да полёнізацыі“.

{{Водступ|2|em}}Для польскага імпэрыялізму беларуская граматыка тав. Тарашкевіча зьявілася косткай у горле ў справе асваеньня, апалячваньня беларускіх мас, для нясеньня сваёй „цывілізатарскай місіі на Усход“. Таму так яра нацкоўваюць окупанты сваіх прыхлебнікаў — беларускіх нацыянал-фашыстаў на граматыку т.&amp;nbsp;Тарашкевіча.

{{Водступ|2|em}}Янка Станкевіч пад прыкрыцьцем „навуковага доказу“ „чыстаты беларускай мовы“ ўпрост выконвае спэцыяльны полёнізатарскі заказ окупантаў. Ён робіць „адкрыцьці белар. мовы з часоў уніі і спалучае гэта з увядзеньнем у яе полёнізму, фактычна зводзячы да такіх доказаў, якімі карыстаюцца і самі фашысты ўсіх адценьняў, — што беларускай мовы яшчэ няма „конструіраванай“, дык ён яе „конструіруе“.

{{Водступ|2|em}}Сваёй „вучонай“ працай у беларускай мове ён хоча таго, як сам гэта кажа, „каб наш край захаваў свой собскі выгляд“ — гэта значыць, каб {{Разрадка|захаваць прыгнечаную, цёмную прадзедаўшчыну ў старым стылі польска-літоўскай уніі і супроцьставіцца ўсяму новаму, што прынёс новы пэрыод клясавай барацьбы, што прынёс працоўным масам Кастрычнік на Беларусі}}, што прынесьлі дасягненьні БССР на нац.-культурным фронце. Такая лінія „навукі“ Янкі ня толькі не пярэчыць агульнаму імкненьню польскай полёнізатарскай і колёніяльнай політыкі на Заходняй Беларусі, якая праводзіцца бязупынна і ўсё гвалтоўней окупантамі, але, наадварот, садзейнічае гэтаму. Я.&amp;nbsp;Станкевіч услужліва стараецца прыпаднесьці польскай буржуазіі, памешчыкам беларускія працоўныя масы, як угнаеньне для „польскай цывілізатарскай місіі“ (Голувка). І невыпадкова адзін з окупанцкіх экспэдытараў, беларускі&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k3bf24t54k6yizjk4c72b7kuumknxhg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Драпежнікі ў авечай скуры</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122738</id>
    <revision>
      <id>284784</id>
      <timestamp>2026-05-07T09:58:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Драпежнікі ў авечай скуры  | аўтар     = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч  | год       = 1932 год  | пераклад  =   | секцыя    = Публіцыстыка  | папярэдні = Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі|Подступы да гвалтоўнай по...»</comment>
      <origin>284784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1003" sha1="fdtu82ekfbzyjreg7fxrid8x3owaczg" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Драпежнікі ў авечай скуры
 | аўтар     = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч
 | год       = 1932 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Публіцыстыка
 | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі|Подступы да гвалтоўнай полёнізацыі]]
 | наступны  = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Польскі ўрад забараняе кірыліцу|Польскі ўрад забараняе кірыліцу]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf&quot; from=&quot;7&quot; to=&quot;9&quot; fromsection=&quot;Драпежнікі&quot; tosection=&quot;Драпежнікі&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>fdtu82ekfbzyjreg7fxrid8x3owaczg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122739</id>
    <revision>
      <id>284785</id>
      <timestamp>2026-05-07T09:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «нацыянал-фашыст пад імем Ф.&amp;nbsp;Цяцерскі, з свайго падарожжа па Палесьсі кажа, што „чуюся тут, як белы сярод нэграў“. („Шлях Моладзі“, №&amp;nbsp;1 (36), 1932&amp;nbsp;г.).  {{Водступ|2|em}}Вось да чаго прыводзіць служба буржуазна-беларускіх інтэлігентаў у фашысцкага окупанта...»</comment>
      <origin>284785</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4774" sha1="58yi57o6v03of1h1x78lhyhrb1m08qn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;нацыянал-фашыст пад імем Ф.&amp;nbsp;Цяцерскі, з свайго падарожжа па Палесьсі кажа, што „чуюся тут, як белы сярод нэграў“. („Шлях Моладзі“, №&amp;nbsp;1 (36), 1932&amp;nbsp;г.).

{{Водступ|2|em}}Вось да чаго прыводзіць служба буржуазна-беларускіх інтэлігентаў у фашысцкага окупанта.

{{ц|'''Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Найбольш-жа спрытны махэр і прайдоха — гэта правадыр беларускіх нацыянал-фашыстаў — Луцкевіч, які найбольш умела скрывае сваё аблічча дапаможніка окупантам у полёнізацыі. Ён нават нібы накідваецца на Янку Станкевіча, які хоча „вярнуць нашу сучасную мову назад — за трыста гадоў...“ „беларуская мова... перажыла глыбокую рэволюцыю... знайшла для сябе свой асаблівы індывідуальны шлях разьвіцьця... трэба даказваць... асаблівасьці“ („Беларускі Звон“, № 9 (34).

{{Водступ|2|em}}Пан Луцкевіч прымушаны перад масамі віляць хвастом і абвінавачваць Янку Станкевіча, бо ўжо за вельмі рэзка б‘юць у вушы яго полёнізатарскія новаўвядзеньні ў беларускую мову. Ён абвінавачвае Янку ў „анархічна-рэформістычнай дзеяльнасьці“, ва ўжываньні „замест у беларускіх формах ступеняў прыраўнаньня „вышэйшы“, „ніжэйшы“, „глыбейшы“, — польскія формы „вышшы“, „нішшы“, „глыбшы“ („wyzszy“, „nizszy“, „głębszy“)“ і. г. д.

{{Водступ|2|em}}„Усе гэтыя „дзівосы“ і „сьмяхоты“ — як называе Луцкевіч — проста перашкаджаюць чытаць зьмешчаныя ў „Нёмане“ стацьці“.

{{Водступ|2|em}}Трэба зрабіць так ...каб рэд. „Нэмана“ не дала магчымасьці рабіць у часопісі свае няўдалыя і сьмешныя экспэрымэнты... Інакш „Нёман“ страціць усе сымпатыі грамадзянства“... („Беларускі Звон“, № 1 (26), 1932 г.).

{{Водступ|2|em}}Толькі ня страціць „сымпатыі грамадзянства“ — вось чаго баіцца пан Луцкевіч. А так рабіць можна ўсё.

{{Водступ|2|em}}Сапраўды, такія адкрытыя заявы аб мэтах фашызму, як пана Голувкі, найстарэйшага асабістага прыяцеля Луцкевіча, аб чым сам Луцкевіч расказвае ў сваёй кніжцы „За 25 год“, дэмаскаваньне сябе самім Станкевічам не маглі ня выклікаць шуміхі сярод вядучай групы беларускіх нацыянал-фашыстаў. Яны павінны былі дэклярацыйна заявіць перад масамі, што яны „абараняюць“ беларускі народ „ад наскокаў польскіх і маскоўскіх“. Але і да сёнешняга дня, {{Разрадка|перад абліччам адкрытага гвалтоўнага паходу полёнізатараў, беларускія нацыянал-фашысты стараюцца ўсё больш ужываць фразы нібы сваёй барацьбы з полёнізатарамі, прыкрываць сваю дапамогу, каб захапіць пад свой уплыў усю нянавісьць беларускіх працоўных мас да полёнізатараў і спусьціць на тармазох у фашыскае рэчышча}}.

{{Водступ|2|em}}Бо чым-жа іншым, як не прадажніцтвам, зьяўляецца такі факт, што калі ў часе агульнага перапісу насельніцтва&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>58yi57o6v03of1h1x78lhyhrb1m08qn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284792</id>
      <parentid>284785</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T10:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>284792</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4923" sha1="0qkp49i7grsis3c0kegqoswpikpe7xs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;Беларускі&quot;/&gt;нацыянал-фашыст пад імем Ф.&amp;nbsp;Цяцерскі, з свайго падарожжа па Палесьсі кажа, што „чуюся тут, як белы сярод нэграў“. („Шлях Моладзі“, №&amp;nbsp;1 (36), 1932&amp;nbsp;г.).

{{Водступ|2|em}}Вось да чаго прыводзіць служба буржуазна-беларускіх інтэлігентаў у фашысцкага окупанта.
&lt;section end=&quot;Беларускі&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Сапраўднае&quot;/&gt;{{ц|'''Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Найбольш-жа спрытны махэр і прайдоха — гэта правадыр беларускіх нацыянал-фашыстаў — Луцкевіч, які найбольш умела скрывае сваё аблічча дапаможніка окупантам у полёнізацыі. Ён нават нібы накідваецца на Янку Станкевіча, які хоча „вярнуць нашу сучасную мову назад — за трыста гадоў...“ „беларуская мова... перажыла глыбокую рэволюцыю... знайшла для сябе свой асаблівы індывідуальны шлях разьвіцьця... трэба даказваць... асаблівасьці“ („Беларускі Звон“, № 9 (34).

{{Водступ|2|em}}Пан Луцкевіч прымушаны перад масамі віляць хвастом і абвінавачваць Янку Станкевіча, бо ўжо за вельмі рэзка б‘юць у вушы яго полёнізатарскія новаўвядзеньні ў беларускую мову. Ён абвінавачвае Янку ў „анархічна-рэформістычнай дзеяльнасьці“, ва ўжываньні „замест у беларускіх формах ступеняў прыраўнаньня „вышэйшы“, „ніжэйшы“, „глыбейшы“, — польскія формы „вышшы“, „нішшы“, „глыбшы“ („wyzszy“, „nizszy“, „głębszy“)“ і. г. д.

{{Водступ|2|em}}„Усе гэтыя „дзівосы“ і „сьмяхоты“ — як называе Луцкевіч — проста перашкаджаюць чытаць зьмешчаныя ў „Нёмане“ стацьці“.

{{Водступ|2|em}}Трэба зрабіць так ...каб рэд. „Нэмана“ не дала магчымасьці рабіць у часопісі свае няўдалыя і сьмешныя экспэрымэнты... Інакш „Нёман“ страціць усе сымпатыі грамадзянства“... („Беларускі Звон“, № 1 (26), 1932 г.).

{{Водступ|2|em}}Толькі ня страціць „сымпатыі грамадзянства“ — вось чаго баіцца пан Луцкевіч. А так рабіць можна ўсё.

{{Водступ|2|em}}Сапраўды, такія адкрытыя заявы аб мэтах фашызму, як пана Голувкі, найстарэйшага асабістага прыяцеля Луцкевіча, аб чым сам Луцкевіч расказвае ў сваёй кніжцы „За 25 год“, дэмаскаваньне сябе самім Станкевічам не маглі ня выклікаць шуміхі сярод вядучай групы беларускіх нацыянал-фашыстаў. Яны павінны былі дэклярацыйна заявіць перад масамі, што яны „абараняюць“ беларускі народ „ад наскокаў польскіх і маскоўскіх“. Але і да сёнешняга дня, {{Разрадка|перад абліччам адкрытага гвалтоўнага паходу полёнізатараў, беларускія нацыянал-фашысты стараюцца ўсё больш ужываць фразы нібы сваёй барацьбы з полёнізатарамі, прыкрываць сваю дапамогу, каб захапіць пад свой уплыў усю нянавісьць беларускіх працоўных мас да полёнізатараў і спусьціць на тармазох у фашыскае рэчышча}}.

{{Водступ|2|em}}Бо чым-жа іншым, як не прадажніцтвам, зьяўляецца такі факт, што калі ў часе агульнага перапісу насельніцтва
&lt;section end=&quot;Сапраўднае&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0qkp49i7grsis3c0kegqoswpikpe7xs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Польскі ўрад забараняе кірыліцу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122740</id>
    <revision>
      <id>284787</id>
      <timestamp>2026-05-07T10:01:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Польскі ўрад забараняе кірыліцу  | аўтар     = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч  | год       = 1932 год  | пераклад  =   | секцыя    = Публіцыстыка  | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Драпежнікі ў авечай скуры|Драпежнікі ў авечай скуры]]  |...»</comment>
      <origin>284787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1099" sha1="pip1t35mvf9xyt1n7emh7u3871xxfkv" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Польскі ўрад забараняе кірыліцу
 | аўтар     = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч
 | год       = 1932 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Публіцыстыка
 | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Драпежнікі ў авечай скуры|Драпежнікі ў авечай скуры]]
 | наступны  = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Няма бел. мовы, а ёсьць «гвара»|„Няма бел. мовы, а ёсьць „гвара“]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf&quot; from=&quot;9&quot; to=&quot;11&quot; fromsection=&quot;Польскі&quot; tosection=&quot;Польскі&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}

[[Катэгорыя:Беларуская мова]]
[[Катэгорыя:Кірыліца]]
[[Катэгорыя:Лацінка]]</text>
      <sha1>pip1t35mvf9xyt1n7emh7u3871xxfkv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Няма бел. мовы, а ёсьць «гвара»</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122741</id>
    <revision>
      <id>284789</id>
      <timestamp>2026-05-07T10:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = „Няма бел. мовы, а ёсьць „гвара“  | аўтар     = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч  | год       = 1932 год  | пераклад  =   | секцыя    = Публіцыстыка  | папярэдні = Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Польскі ўрад забараняе кірыліцу|Польскі ўрад забараня...»</comment>
      <origin>284789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1136" sha1="c7kxk4lehe1tmx56rwrl5lls4f1c97h" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = „Няма бел. мовы, а ёсьць „гвара“
 | аўтар     = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч
 | год       = 1932 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Публіцыстыка
 | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Польскі ўрад забараняе кірыліцу|Польскі ўрад забараняе кірыліцу]]
 | наступны  = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі»|„Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf&quot; from=&quot;11&quot; to=&quot;14&quot; fromsection=&quot;Няма&quot; tosection=&quot;Няма&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}

[[Катэгорыя:Беларуская мова]]</text>
      <sha1>c7kxk4lehe1tmx56rwrl5lls4f1c97h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі»</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122742</id>
    <revision>
      <id>284791</id>
      <timestamp>2026-05-07T10:05:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = „Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“  | аўтар     = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч  | год       = 1932 год  | пераклад  =   | секцыя    = Публіцыстыка  | папярэдні = Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Няма бел. мовы, а ёсьць «гва...»</comment>
      <origin>284791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1123" sha1="kj1m9a6s26oak8xerf0c21x1qg646fd" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = „Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“
 | аўтар     = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч
 | год       = 1932 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Публіцыстыка
 | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Няма бел. мовы, а ёсьць «гвара»|„Няма бел. мовы, а ёсьць „гвара“]]
 | наступны  = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе|Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf&quot; from=&quot;14&quot; to=&quot;18&quot; fromsection=&quot;Беларусы&quot; tosection=&quot;Беларусы&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>kj1m9a6s26oak8xerf0c21x1qg646fd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122743</id>
    <revision>
      <id>284793</id>
      <timestamp>2026-05-07T10:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе  | аўтар     = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч  | год       = 1932 год  | пераклад  =   | секцыя    = Публіцыстыка  | папярэдні = Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Беларусы… могуць зьліцца і раств...»</comment>
      <origin>284793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1223" sha1="gx5ns4c585vxvz60klsovwkdhkeb253" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе
 | аўтар     = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч
 | год       = 1932 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Публіцыстыка
 | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/«Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі»|„Беларусы… могуць зьліцца і растварыцца ў польскай нацыі“]]
 | наступны  = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі|Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf&quot; from=&quot;18&quot; to=&quot;20&quot; fromsection=&quot;Беларускі&quot; tosection=&quot;Беларускі&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>gx5ns4c585vxvz60klsovwkdhkeb253</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Дзянніца (1916). № 4.pdf/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122744</id>
    <revision>
      <id>284794</id>
      <timestamp>2026-05-07T10:31:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «&lt;section begin=&quot;З&quot;/&gt;{{перанос-канец|п=пау|к=сотні}} чалавек. Прэзэсам яго быу выбраны мясцовы адвакам Чаусау. Да Камітэту належылі: [[Аўтар:Зоська Верас|Людвіка Сівіцкая]], [[Аўтар:Ванда Лявіцкая|Ванда Левіцкая]], [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Антон Левіцкі]], Аўтар:Янка Сваяк|Ф...»</comment>
      <origin>284794</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6206" sha1="11nrvgdyzi1yur3tj11cycyt5ue7vc2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;З&quot;/&gt;{{перанос-канец|п=пау|к=сотні}} чалавек. Прэзэсам яго быу выбраны мясцовы адвакам Чаусау. Да Камітэту належылі: [[Аўтар:Зоська Верас|Людвіка Сівіцкая]], [[Аўтар:Ванда Лявіцкая|Ванда Левіцкая]], [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Антон Левіцкі]], [[Аўтар:Янка Сваяк|Фальскі]], Русецкі, Эмілія Сівіцкая, Бладысь Голуб, каторыя шмат працы палажылі на карысьць Камітэту.

{{Водступ|2|em}}Перш за усьо Камітэт падбау аб тоя, каб даць які прытулак і кавалак хлеба бежанцам, бо шмат хто з іх ня меу нават гэтага. У канцы Верасьня былі зробляны першыя тры дармавыя прытулкі, а праз колькі часу — яшчэ тры. Памешчалася у іх звычайна каля 150—200 чалавек. Адначасне была нарыхтавана дармовая сталоука, а поруч з йой — другая з натта таннай платай за ежу. Праз колькі часу зрабілі яшчэ трэцьцюю, дармовую.

{{Водступ|2|em}}Грошы на сталоукі дала так званая „Сѣверопомощь“. З часам і тая пакінула падмагаць гэтую справу — і Камітэту вясной 1916 году {{Абмылка|прыйшалося|прыйшлося}} закрыць дзьве дармовыя сталовыя, пакінуушы толькі платную, знаную па празваньню „Беларускай Хаткі“. Дармовымі сталоукамі за увесь час пакуль яны былі, выдана 16 тысяч, а платных каля 10 тысяч абедау.

{{Водступ|2|em}}Апроч гэтай помачы Камітэт дапамагау часам патроху грашыма, раздаушы іх такім чынам каля 600 рубльоу.

{{Водступ|2|em}}Асаблівую увагу Камітэт зьвярнуу на так званую трудавую {{Абмылка|помачдбаючы|помач, дбаючы}} — каб знайсьці бежанцам якую колечы працу, бо і грошы на падмогу ім меу Камітэт ні шмат, ды і бежанцы былі людзі здатныя да працы, — нідауныя гаспадары, ні прывыкшыя дарма есьці хлеб. Камітэт вышуківаў такую работу, каторая былаб звычнай для селяніна-беларуса.

{{Водступ|2|em}}Пачынаючы са Студня 1916 году Камітэт раздавау льон на пражу. Пражай займаліся каля 150 кабет. Разам з тым Камітэт залажыу ткацкую майстэрню дзе выраблялася на продаж добрая палатно, ручнікі, абрусы ды іншыя тканіны з пекнымі узорамі на беларускї лад.

{{Водступ|2|em}}Апроч таго Камітэт заняуся
&lt;section end=&quot;З&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;З&quot;/&gt;{{Цэнтар|'''Бацькава воля.'''|памер=140%}}

{{Цэнтар|Раман ''Ц. Гартнага''.|памер=100%}}

{{Накіравальная рыса|2em|height=1px}}

{{Цэнтар|Часьціна першая.|памер=100%}}

{{Цэнтар|4.|памер=100%}}

{{Водступ|2|em}}Усіх-жа настрой разам пераіначыуся: Мікола з Мартаю здзіуленна пераглянуліся паміж сабою, потым акінулі зіркамі дачку, якая раптоуна уся так і загарэлася ад нейкага няпрыятнага сораму і ускіпеушай злосьці на Тэклячку… Васіль таксама зьмяніуся на твары, які адбіваў на сабе сэрдэшную трывогу і вялікую, горкую крыуду.

{{Водступ|2|em}}— „Няужоткі і упрауду — што ты пісьмо атрымала, Зоська“? спусьціушы крыху часу абернулася Марта к дачцэ.

{{Водступ|2|em}}— Ну, а калі і атрымала, дык што! — з нядобраю ухмылкаю атказала Зося.

{{Водступ|2|em}}— Нічога, бач. Толькі скажы хаця ад каго.

{{Водступ|2|em}}— Ды пакінь распытвацца; гэта зусім ня наша дзела, — перабіу жонку Мікола, а тымчасам, самому яму ня меньш Марты хацелася даць таемнасць {{Абмылка|зосінага|Зосінага}} пісьма.

{{Водступ|2|em}}— Вось лепі давай боляй гарэлкі, — дабавіу йон і выпіу ізноу повін кілішак; затым падньос Васілю,  які на гэты раз атказауся: йон скеміу, што пісьмо Зося атрымала няйначай як ад Рыгора і так раззлувау, што ужо яму было нї да гарэлкі.

{{Водступ|2|em}}— Та хаця закусвайця, — упрошвала Марта.

{{Водступ|2|em}}Але Васілю і яда ня лезла у горла. За тоя сваіх прасіць закусваць доуга ня трэба было: як каубаса, так і сыр, і сала былі дужа добрыя і смашныя і іх {{Абмылка|ел|елі}} усе, {{перанос-пачатак|п=па|к=шыцьцьом}}&lt;section end=&quot;З&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>11nrvgdyzi1yur3tj11cycyt5ue7vc2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/71</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122745</id>
    <revision>
      <id>284795</id>
      <timestamp>2026-05-07T11:16:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|хла|пец}}, а тут з поля вецер, два зайцы. А грошы, Фросечка, ты добра захавала?&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Грошы ўсе пры мне.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Глядзі трымай, я больш табе нічога даць не магу, вясельле шмат каштавала, а рэшту пацукі з...»</comment>
      <origin>284795</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2586" sha1="qrdkaopkjtk7bg6ztdkszo9igs1cptm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|хла|пец}}, а тут з поля вецер, два зайцы. А грошы, Фросечка, ты добра захавала?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Грошы ўсе пры мне.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Глядзі трымай, я больш табе нічога даць не магу, вясельле шмат каштавала, а рэшту пацукі
зьелі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Мне больш нічога не патрэбна.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Найбольш я сярдзіта на Ігната. Абяцаўся лячыць, купаць у моры, вазіць на спрунжыновых конях, а як прыйшлося — нічога гэтага. ({{smaller|Перадражнівае}}). Бок вылячу, ракушак налаўлю, каб ты шалёных сабак лавіў, прахвост. А Сьцяпан таксама салгаў, абяцаў доктара-француза прыслаць i ня шле. ({{smaller|Пауза}}). А ты ведаеш, Фрося, быць можа ён да таго доктара пайшоў і ня ведаючы мудронага прозьвішча, — шукае. Ня сумуй, Фрося, ня плач, можа ўсё добра будзе, з людзей маладых рэдка хто гаспадар слова бывае. Была і я маладая, шасьцярых мужоў мела, — раней плакала, а пасьля за розум узялася, круціла як хацела, вось і цяпер ганю вон, меншавік… Пакінь сумаваць, хадзем на полудзень — учарнела. Сьцяпан нідзе дзенецца, прыйдзе. ({{smaller|Пайшла}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Што будзе, што будзе, я павінна лгаць, што грошы ёсьць, калі і званьня іх няма ({{smaller|Выйшла}}).

&lt;center&gt;''Уваходзіць Пётра, агент вышуку і міліцыянэр.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Якраз няма нікога, прыдзецца хвілінку пачакаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. Мне-б маладую апрасіць, ды свацьцю залавіць, а са старой гаварыць ня варта.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qrdkaopkjtk7bg6ztdkszo9igs1cptm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/72</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122746</id>
    <revision>
      <id>284796</id>
      <timestamp>2026-05-07T11:27:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Усіх вось зараз папытаем. ({{smaller|У акне ўбачыў}}). А вось, лёгкая на ўспамін, свацьця ідзе.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. Во, гэта добра, яе адразу за манішку.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І дзеля гэтага ты на хвілінку захавайся, а я за...»</comment>
      <origin>284796</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2663" sha1="j03kubvf1j0x35yxinw5zwk23argmqx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Усіх вось зараз папытаем. ({{smaller|У акне ўбачыў}}). А вось, лёгкая на ўспамін, свацьця ідзе.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. Во, гэта добра, яе адразу за манішку.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І дзеля гэтага ты на хвілінку захавайся, а я застануся тут. ({{smaller|Агент і міліцыянэр схаваўся, а Пётра сеў, падпершы галаву}}).

&lt;center&gt;''Уваходзіць свацьця.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}} ({{smaller|прыглядваецца}}). Нічога не разумею, што тут парабілася? Людзі кажуць адно, а тут — другое. ({{smaller|Падыходзіць}}). Калі ня мыляюся, пан Пётра?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Я ня пан, нашто такая далікатнасьць. Я каваль.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ну і што-ж, жыві здароў.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Што-ж вам патрэбна ад мяне?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Ды так, нічога не патрэбна. І сама ня ведаю, каму верыць, хто-ж нарэшце муж?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А хто для вас выгадней?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Для мяне ўсёроўна.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А можа розьніца якая і ёсьць, скажам між Пётрам кавалём і панічамі, — панічы, нябось, абяцалі, а Пётра — не.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А дзе-ж тыя панічы?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Што сьлед утрацілі і пэўна ня ўсё атрымалі за факторства?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Аб тым то ідзе, што нічога не атрымала, — абяцалі прахвосты і не далі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А многа належылася, брахала як сучка.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Як можна так абражаць кабету?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Біць трэба.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j03kubvf1j0x35yxinw5zwk23argmqx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122747</id>
    <revision>
      <id>284797</id>
      <timestamp>2026-05-07T11:42:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ў канцы 1931 году окупанты ўжывалі найгрубейшыя полёнізатарскія факты, дык Луцкевіч у „Беларускім Звоне“ напісаў: „Прыткія не па розуму паны „камісары“, прынікнуўшыся эндэцкім „ура-патрыятызмам“, ізноў масава натварылі на нашых крэсах гэтых, ужо зд...»</comment>
      <origin>284797</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4861" sha1="9newdmqv9edfjhzk68jyrsjodazj89u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ў канцы 1931 году окупанты ўжывалі найгрубейшыя полёнізатарскія факты, дык Луцкевіч у „Беларускім Звоне“ напісаў: „Прыткія не па розуму паны „камісары“, прынікнуўшыся эндэцкім „ура-патрыятызмам“, ізноў масава натварылі на нашых крэсах гэтых, ужо здабыўшых анэкдотычную славу на ўсю Эўропу, праваслаўных палякаў“, пазбавіўшы і на гэты раз паважнага навуковага значэньня вялізарнай дзяржаўнай важнасьці і акт агульнае перапісі насяленьня?!“ і заклікаюць, каб урад знайшоў, як пакараць рабіўшых гэтыя надужыцьці паноў камісараў...“

{{Водступ|2|em}}Ня заклік да барацьбы з полёнізатарамі, а рада фашызму не рабіць „анэкдотычную славу“ „аб праваслауных паляках“, не разгалашаць, быць цішэй. Замест таго, каб выкрыць перад масамі полёнізатарскія гвалты, „Беларускі Звон“ прыкрывае фальшы окупантаў пры перапісе заяваю аб „пазбаўлёньні“ гэтага перапісу „навуковага значэньня“. Замест таго, каб паказаць масам на адзінага віноўніка полёнізацыі, на ўсю фашысцкую сыстэму нацыянальнага ўцісцу, віноўніка фашысцкага ўраду, Луцкевіч знаходзіць толькі „прыгкіх не па розуму“ застаўшыхся эндэцкіх камісараў.

{{Водступ|2|em}}Калі паглядзімо, як Луцкевічы аднесьліся да ліквідацыі настаўніцкай беларускай сэмінарыі імя Багушэвіча месяц таму назад, затым да закрыцьця Клецкай гімназіі і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д., дык убачым агульны ланцуг здрады беларускаму народу.

{{Водступ|2|em}}У той час, калі фашысцкія ўлады адкрыта заявілі аб ліквідацыі белшкольніцтва, 3 мая 1932&amp;nbsp;г. Астроўскі ў „Кур‘еры Віленскім“ піша:

{{Водступ|2|em}}„Віленскія школьныя ўлады ня толькі ня імкнуцца да ліквідацыі нашых гімназіяў, але наадварот — п. Куратар неаднакроць выказваў думку аб неабходнасьці ўнормаваньня матар‘яльных адносін у нашай гімназіі, кідаючы думку аб магчымасьці поўнага забесьпячэньня гімназіі праз Дзяржаўны скарб“.

{{Водступ|2|em}}Затым „Беларускі Звон“ ня двузначна заяўляе, што беларускія нацыянал-фашысты працуюць на сродкі польскага ўраду:

{{Водступ|2|em}}„Мы зьяўляемся экономічна слабымі, што змушае нас зьвяртацца да Дзяржаўнага скарбу за фінансавым падтрыманьнем“ („Беларускі Звон“). Па гэтаму шляху ідуць ня толькі Луцкевічы і Астроўскія, але і Беларуская Хадэцыя.

{{Водступ|2|em}}„Беларуская Крыніца“ 22 мая г. г. кажа:

{{Водступ|2|em}}„Кожная ўгода (з окупантамі — ''Г.'') можа быць толькі тады справядліва апраўданай, калі яна сапраўды ёсьць карыснай для народу“.

{{Водступ|2|em}}З усіх гэтых прызнаньняў самых нац.-фашыстаў яскрава відаць што яны за ўгоду з окупантамі і фінансуюцца апошнімі.

{{Водступ|2|em}}Ужо „Беларускі Звон“ у №&amp;nbsp;12 просіць „власть имущих“ толькі „даць магчымасьць давесьці навуку вучняў“ закрытай беларускай сэмінарыі да канца ў польскіх школах.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9newdmqv9edfjhzk68jyrsjodazj89u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>284799</id>
      <parentid>284797</parentid>
      <timestamp>2026-05-07T11:42:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>284799</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4861" sha1="cz83het192bv66pn34nml865hnsc8ch" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ў канцы 1931 году окупанты ўжывалі найгрубейшыя полёнізатарскія факты, дык Луцкевіч у „Беларускім Звоне“ напісаў: „Прыткія не па розуму паны „камісары“, прынікнуўшыся эндэцкім „ура-патрыятызмам“, ізноў масава натварылі на нашых крэсах гэтых, ужо здабыўшых анэкдотычную славу на ўсю Эўропу, праваслаўных палякаў“, пазбавіўшы і на гэты раз паважнага навуковага значэньня вялізарнай дзяржаўнай важнасьці і акт агульнае перапісі насяленьня?!“ і заклікаюць, каб урад знайшоў, як пакараць рабіўшых гэтыя надужыцьці паноў камісараў...“

{{Водступ|2|em}}Ня заклік да барацьбы з полёнізатарамі, а рада фашызму не рабіць „анэкдотычную славу“ „аб праваслауных паляках“, не разгалашаць, быць цішэй. Замест таго, каб выкрыць перад масамі полёнізатарскія гвалты, „Беларускі Звон“ прыкрывае фальшы окупантаў пры перапісе заяваю аб „пазбаўлёньні“ гэтага перапісу „навуковага значэньня“. Замест таго, каб паказаць масам на адзінага віноўніка полёнізацыі, на ўсю фашысцкую сыстэму нацыянальнага ўцісцу, віноўніка фашысцкага ўраду, Луцкевіч знаходзіць толькі „прыткіх не па розуму“ застаўшыхся эндэцкіх камісараў.

{{Водступ|2|em}}Калі паглядзімо, як Луцкевічы аднесьліся да ліквідацыі настаўніцкай беларускай сэмінарыі імя Багушэвіча месяц таму назад, затым да закрыцьця Клецкай гімназіі і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д., дык убачым агульны ланцуг здрады беларускаму народу.

{{Водступ|2|em}}У той час, калі фашысцкія ўлады адкрыта заявілі аб ліквідацыі белшкольніцтва, 3 мая 1932&amp;nbsp;г. Астроўскі ў „Кур‘еры Віленскім“ піша:

{{Водступ|2|em}}„Віленскія школьныя ўлады ня толькі ня імкнуцца да ліквідацыі нашых гімназіяў, але наадварот — п. Куратар неаднакроць выказваў думку аб неабходнасьці ўнормаваньня матар‘яльных адносін у нашай гімназіі, кідаючы думку аб магчымасьці поўнага забесьпячэньня гімназіі праз Дзяржаўны скарб“.

{{Водступ|2|em}}Затым „Беларускі Звон“ ня двузначна заяўляе, што беларускія нацыянал-фашысты працуюць на сродкі польскага ўраду:

{{Водступ|2|em}}„Мы зьяўляемся экономічна слабымі, што змушае нас зьвяртацца да Дзяржаўнага скарбу за фінансавым падтрыманьнем“ („Беларускі Звон“). Па гэтаму шляху ідуць ня толькі Луцкевічы і Астроўскія, але і Беларуская Хадэцыя.

{{Водступ|2|em}}„Беларуская Крыніца“ 22 мая г. г. кажа:

{{Водступ|2|em}}„Кожная ўгода (з окупантамі — ''Г.'') можа быць толькі тады справядліва апраўданай, калі яна сапраўды ёсьць карыснай для народу“.

{{Водступ|2|em}}З усіх гэтых прызнаньняў самых нац.-фашыстаў яскрава відаць што яны за ўгоду з окупантамі і фінансуюцца апошнімі.

{{Водступ|2|em}}Ужо „Беларускі Звон“ у №&amp;nbsp;12 просіць „власть имущих“ толькі „даць магчымасьць давесьці навуку вучняў“ закрытай беларускай сэмінарыі да канца ў польскіх школах.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cz83het192bv66pn34nml865hnsc8ch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/73</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122748</id>
    <revision>
      <id>284798</id>
      <timestamp>2026-05-07T11:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Выбачайце, мне няма часу. ({{smaller|Хоча адыходзіць, але агент і міліцыянэр засланілі дарогу}}).&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. А ну, цётка, пачакай, гаварыць зараз будзем.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А бацюхны мае, аб чым мне з вамі г...»</comment>
      <origin>284798</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2738" sha1="74w9i2mt9e5uaay7axwvdiup0l4eu3y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Выбачайце, мне няма часу. ({{smaller|Хоча адыходзіць, але агент і міліцыянэр засланілі дарогу}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. А ну, цётка, пачакай, гаварыць зараз будзем.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. А бацюхны мае, аб чым мне з вамі гаварыць зараз? ({{smaller|Хоча выйсьці}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}} ({{smaller|да міліцыянэра}}). Вядзі яе ў міліцыю!&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Свацьця}}. Браточкі, дарагія, за што, мусіць нехта набрахаў, я-ж ваша ўся, сэрцам i душую за савецкую ўладу. ({{smaller|Павёў}}).

&lt;center&gt;''Уваходзіць маці, Грыбоўскі (босы) і бабка.&lt;/center&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}} ({{smaller|стаіць ля дзьвярэй і піша}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Абое}} ({{smaller|зьдзівіліся і сталі}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Што-ж гэта значыць, гэтулькі гасьцей у нас, — і Пётра тут. Вось добра, Пётрачка, а мы цябе чакаем, ты цяпер патрэбен нам…&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Затое вы мне не патрэбны.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Вось гэта я разумею. Лоўка, альясік.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. Дзе ваша дачка?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Нашто яна вам?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. Мне патрэбна яе апрасіць.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Фрося дома.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. Дзе яе мужы?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. А ня ўспамінайце, — няма, абодва згінулі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. Калі яны згінулі?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Адзін адразу зьнік, а другі 4 дні ўжо.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. — Мусіць паўцякалі, альясікі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Дзе ваш пасаг? ({{smaller|Пауза}}). Ну пасаг, 6000 рублёў. ({{smaller|Кажа гэта са сьмехам}}).&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>74w9i2mt9e5uaay7axwvdiup0l4eu3y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122749</id>
    <revision>
      <id>284800</id>
      <timestamp>2026-05-07T11:48:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Ён ня кліча змагацца з окупантамі за школу ў роднай мове на дзяржаўны кошт}}, а „каб быць карысным для грамадзтва, заклікае моладзь і старэйшых заняцца толькі самаадукацыяй“.  {{Водступ|2|em}}Само прызнаньне Луцкевіча аб тым, што Ян...»</comment>
      <origin>284800</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5034" sha1="pp0a7x6qztm2xwf8lshoi1tfyi48yh0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Ён ня кліча змагацца з окупантамі за школу ў роднай мове на дзяржаўны кошт}}, а „каб быць карысным для грамадзтва, заклікае моладзь і старэйшых заняцца толькі самаадукацыяй“.

{{Водступ|2|em}}Само прызнаньне Луцкевіча аб тым, што Янка Станкевіч „...зьніштажаючы крытыкуе „самаго“ Б.&amp;nbsp;Тарашкевіча“ („Беларускі Звон“ №&amp;nbsp;10 (35) фактычна толькі служыць подступам для дапамогі Станкевічу для больш політычнага абаснаваньня неабходнасьці полёнізацыі беларускіх мас.

{{Водступ|2|em}}Луцкевічаўская свора ў сваім органе „Беларускі Звон“ у №&amp;nbsp;12 (37), разьбіраючы полёнізатарскую работу „вучонага“ Янкі, фактычна становіцца на яго шлях. Бо чым іншым, як не падтрыманьнем Станкевіча, зьяўляецца абвяшчэньне аб яго працы ў „Беларускім Звоне“, што там „часта... трапляецца трафная заўвага, добрая думка, шчасьлівая прапазыка“. І далей выстаўляецца іх буржуазнае „крэдо“, якое кажа, што мова „павінна захавацца нязьменна ў тэй форме, якую дала... асьвячоная царквой традыцыя і рытуальная мова“.

{{Водступ|2|em}}Абаснаваньне полёнізатарскай работы групы Луцкевіча і Астроўскага ідзе, галоўным чынам, па лініі ўжываньня чужаземных слоў. Усе новыя словы, якія прынесла Кастрычнікаўская рэволюцыя на Беларусі ў беларускую мову, а затым пэрыод соцыялістычнага будаўніцтва Савецкай Беларусі, Луцкевіч, як і Станкевіч адкідае гэту „паганасьць“ мовы і „бальшавіцкую заразу“, хаця часамі ў сваёй нацыянал-фашысцкай контррэволюцыйнай агітацыі для падыходу да працоўных мас і ня грэбуе карыстацца імі.

{{Водступ|2|em}}„Беларускі Звон“ у №&amp;nbsp;11 (36) кажа, што „цяпер наплыў чужаземных слоў у мову ідзе {{Разрадка|блізу выключна праз культурны, асьвечаны, узгадаваны слой народу — яго інтэлігенцыю}}“, і што літаратурная беларуская мова{{Разрадка| ...можа быць мовай толькі гэтага вышэйшага асьветай і культурай слою народу}}&lt;ref&gt;Падкрэсьлена „Беларускім Звонам“.&lt;/ref&gt;. Ведамае правіла „добрага стылю“ кажа: гавары так, як пішуць найлепшыя пісьменьнікі, а пішы так, як гавораць узгадаваныя людзі“.

{{Водступ|2|em}}Гэта фактычна і зьяўляецца заклікам падпарадкавацца такім-жа паном полёнізатарам Станкевічам, на яго падобным інтэлігентам — „пупу зямлі беларускай“.

{{Водступ|2|em}}Зусім іншае гаварыў гэты пан Луцкевіч 10 год таму назад, калі быў высокі рэволюцыйны ўздым вызваленчага руху.

{{Водступ|2|em}}Тады, разьбіраючы здраду беларускаму народу часткі беларускай буржуазіі і яе інтэлігенцыі, што перайшла да польскага шляхетнага стану ў часы Уніі, Луцкевіч казаў, што „беларускае адраджэньне пачынаецца ад разьвіцьця народнай мовы... Царкоўна-славянскія рамкі, кніжная мова, дзе толькі элемэнты роднае мовы, мова інтэлігенцыі, царкоўнікаў і шляхты зрабілася чужой народнай мове, масам“... І далей паказвае, што „бунт мас“ прымусіў беларускую шляхту&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pp0a7x6qztm2xwf8lshoi1tfyi48yh0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122750</id>
    <revision>
      <id>284801</id>
      <timestamp>2026-05-07T11:50:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «шукаць падыходу да гэтых мас, каб імі аўладаць, гутарыць з масамі на зразумелай ім мове.  {{Водступ|2|em}}Гэтыя характэрныя выказваньні пана Луцкевіча і зараз, у момант уздыму рэволюцыйнага руху, паўтараюцца па новаму, для новых манёўраў, падобных да папярэ...»</comment>
      <origin>284801</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4587" sha1="l2j5cobz21mho92vr6dp5vr3xjfvrs2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;шукаць падыходу да гэтых мас, каб імі аўладаць, гутарыць з масамі на зразумелай ім мове.

{{Водступ|2|em}}Гэтыя характэрныя выказваньні пана Луцкевіча і зараз, у момант уздыму рэволюцыйнага руху, паўтараюцца па новаму, для новых манёўраў, падобных да папярэдніх.

{{Водступ|2|em}}Баючыся бунту мас, Луцкевіч, як правадыр нацыянал-фашыстаў прымушаны манэўраваць перад масамі, каб уцерціся ў іх рады для здрады, для барацьбы з магутным рэволюцыйным нацыянальна-вызваленчым рухам.

{{ц|'''Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Луцкевіч не абвяргае, што ў яго нацыянал-фашысцкім лягеры чынная частка ксяндзоў-беларусаў ужо... „зьнеахвоціўшыся да беларускае працы... зусім выраклася ўсялякае беларускае работы і гадуе бруха“...

{{Водступ|2|em}}„... І вось, гледзячы на іх і людзі „маленькія“, згаладалыя і зьняверыўшыся ва ўсім, што раней лічылі важным і нават сьвятым, пакідаюць слаўны шлях змаганьня за сваю нацыянальную душу, за родную мову, родную школу і — ідуць да чужых, спадзяючыся, што такім чынам у гэткі цяжкі для ўсіх час прыдбаюць сабе нейкую матар‘яльную карысьць...” („ Беларускі Звон“).

{{Водступ|2|em}}Пры такіх умовах зусім натуральна і няўхільна выступае ўся здрада беларускай буржуазіі, ксяндзоў і папоў і іх ідэолёгаў справе беларускага народу і робіць тое, што яны зьяўляюцца окупанцкай зброяй полёнізацыі.

{{Водступ|2|em}}Ды інакш у прадстаўнікоў і ідэолёгаў беларускай буржуазіі, памешчыкаў і кулацтва на даным этапе клясавай барацьбы ва ўмовах польскай окупацыі Заходняй Беларусі і ня можа быць, а тым больш у тых, якія найбольш зжыліся з клясай пануючай нацыі і {{Разрадка|бачаць адзіны ратунак ад сваёй пагібелі толькі ў цесным саюзе з окупантамі}}.

{{ц|'''Барацьба з полёнізацыяй'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Толькі адна магутная сіла —сіла нявычэрпная, сіла рэволюцыйных рабочых і сялян пад кіраўніцтвам КПЗБ — можа змагацца да перамогі ня толькі за соцыяльнае, але і нацыянальнае вызваленьне беларускіх працоўных мас}}.

{{Водступ|2|em}}Беларуская буржуазія і клер усё больш наводзяць на сябе нянавісьць шырокіх мас беларускага насельніцтва. Іх верныя ідэолёгі — беларускія нацыянал-фашысты — усё больш трацяць да сабе ілюзіі мас. Працоўныя масы ўсё больш бачаць, як іх „родныя“ паны ахоўваюць сваю нацыянальную мову ў імя соцыяльных інтарэсаў сумесных з польскім імпэрыялізмам. Але польска-фашысцкім окупантам і іх дапаможнікам ня ўдасца „растварыць“ беларускі народ у сваіх контррэволюцыйных імпэрыялістычных мэтах супроць БССР і СССР.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l2j5cobz21mho92vr6dp5vr3xjfvrs2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ветрагоны (1930).pdf/74</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122751</id>
    <revision>
      <id>284802</id>
      <timestamp>2026-05-07T11:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Як дзе, у Фросі… гэта яе грошы.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Вялікая памылка, — грошай няма, яны згінулі.&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Як-то згінулі? ({{smaller|Праз дзьверы слухае Фрося}}).&lt;/br&gt; {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Праўда, цяжка был...»</comment>
      <origin>284802</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2762" sha1="ekjsbdb01hxrokhxhmee4b1fz3lwrf6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Як дзе, у Фросі… гэта яе грошы.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Вялікая памылка, — грошай няма, яны згінулі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Як-то згінулі? ({{smaller|Праз дзьверы слухае Фрося}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Праўда, цяжка было дазнаць пляны бліскучых вашых панічоў, але Пётра каваль дазнаўся. Вашыя грошы згінулі! Калі для вас яшчэ сакрэт, дык знайце, — 3000 рублёў украў першы жаніх — Ігнат, а другія 3000 рублёў сьцягнуў другі жаніх — Сьцяпан. ({{smaller|Рагоча}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Кажы, хто налгаў табе?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Няўжо гэта праўда?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. У маіх руках пэўны матэрыял, — Ігнат сьцягнуў грошы, пакінуў чужы пашпарт, падаслаў другога, а яго падручны жаніўся па яго пашпарце, сьцягнуў другую частку грошай. Вось, перад вамі яго дакуманты. ({{smaller|Чытае}}). „Апреля, 10 дня 1927 г., павянчан первым браком Ігнатий Сиверцов з мещанкой Ефросиньей Дыбовской“. Вышла так, што прахвост прахвоста ажаніў будучы абодва жанатымі. ({{smaller|Рагоча}}).&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Во гэта альясікі.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Майтачка найсьвенша, што прышлося чуць!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Бедная мая дачушка, бедная сіротка.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну што, гладкая работа, га?&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|плачучы}}). Ой, гладкая, ой, работа!..&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Гладзей і быць ня можа.&lt;/br&gt;
{{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Але гэтага мала, вашы жаніхі апроч таго, што заграбілі вашы грошы, — вашых не шкада, туды ім і дарога, ня трэба было трымаць у хаце, —&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ekjsbdb01hxrokhxhmee4b1fz3lwrf6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122752</id>
    <revision>
      <id>284803</id>
      <timestamp>2026-05-07T11:53:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Працоўныя масы ЗБ, хаця і праз густую шчотку окупанцкіх штыхоў на мяжы адзінай бацькаўшчыны прыгнечаных і эксплёатуемых усяго сьвету, але бачаць і пільна сочаць за тым, як у БССР іх родныя браты пад кіраўніцтвам ленінскай партыі шпаркімі...»</comment>
      <origin>284803</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4261" sha1="gg6gxn4jizj4wc82velwp7myc7m25di" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Працоўныя масы ЗБ, хаця і праз густую шчотку окупанцкіх штыхоў на мяжы адзінай бацькаўшчыны прыгнечаных і эксплёатуемых усяго сьвету, але бачаць і пільна сочаць за тым, як у БССР іх родныя браты пад кіраўніцтвам ленінскай партыі шпаркімі тэмпамі разьвіваюць нацыянальна-культурнае будаўніцтва, будуюць соцыялізм.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Зьнішчэньне нацыянальнага прымусу інацыянальнага антагонізму і поўнае свабоднае разьвіцьцё сваёй роднай мовы, школы, соцыялістычнай культуры ў БССР — усё больш паддае энтузіязму працоўным ЗБ для барацьбы за шлях Кастрычніка, за самавызначэньне ЗБ аж да аддзяленьня ад Польшчы}}.

{{Водступ|2|em}}Загартаваныя нянавісьцю да окупанцкіх драпежных полёнізатараў, яны ўсё больш праяўляюць рэволюцыйную актыўнасьць у барацьбе з прымусовым апалячваньнем і фашызацыяй.

{{Водступ|2|em}}Там-сям ідзе з пылам і дымам полёнізатарская школа або ўстанова. Зрываюцца польскія шыльды, белыя арлы, гэрбы, портрэты; забойствы самых актыўных полёнізатараў. У мэтах аховы польскіх школ ад масавых падпалаў крывавыя ўлады прымушаюць само насельніцтва вартаваць іх. Але працоўныя адмаўляюцца.

{{Водступ|2|em}}У мястэчку Дзісьне насельніцтва ня толькі адмовілася ад вартаваньня польскай школы, але прагнала настаўніцу-полёнізатарку, патрабуючы адкрыцьця беларускай школы. Масы ўжо выступаюць ня толькі супроць адкрытых полёнізатараў — каталіцкага духавенства, але і супроць папоў. У Маладэчанскім павеце сяляне падпісаліся скарыстаць царкву пад беларускую школу. {{Разрадка|Ужо шмат у якіх мясцох беларускае сялянства само ўводзіць родную мову ў школах, самаўрадах і ўстановах. Ня гледзячы на тэрор полёнізатараў, дзеці ў польскіх школах гавораць паміж сабою і адказваюць настаўнікам толькі па-беларуску, замест польскіх фашысцкіх сьпеваў пяюць народна-рэволюцыйныя беларускія, адмаўляюцца ісьці на польскія даклады і окупанцкія ўрачыстасьці, ня плоцяць школьных падаткаў і штрафаў драпежнаму полёнізатару — ураду крывавага тэрору, пагромаў, нацыянальнага ўціску і вайны}}.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Бурны рэволюцыйны штурм беларускіх працоўных мас разам з працоўнымі ўсёй Польшчы пад кіраўніцтвам комуністычнай партыі разаб‘е ўсю сыстэму крывавай полёнізацыі, адпомсьціць натхніцелям яе і сатрэ з твару зямлі саміх імпэрыялістычных кіраўнікоў-„цывілізатараў“}}.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gg6gxn4jizj4wc82velwp7myc7m25di</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>