Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 102 1599 284841 274933 2026-05-07T20:28:17Z Gleb Leo 2440 284841 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Багдановіч | Імёны = Максім | Першая літара прозвішча = Б | Варыянты імёнаў = | Апісанне = беларускі паэт і публіцыст | Іншае = | ДН = 27 лістапада (9 снежня) 1891 | Месца нараджэння = Мінск | ДС = 12 мая (25 мая) 1917 | Месца смерці = Ялта | Выява = Bagdanovich M 4.jpg | Вікіпедыя = :be:Максім Багдановіч | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Максім Багдановіч | Вікіцытатнік = Максім Багдановіч | Вікісховішча = Category:Maksim Bahdanovich | Вікіліўр = Maksim Bahdanovič | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Максім Багдановіч | Google = }} == Бібліяграфія == * [[Вянок (1914)]]. Кніжка выбраных вершоў. Вільня, 1914. * Вянок. Вільня: „Віленскае Выдавецтва“ Б. Клецкіна, 1927 * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)]]. * Выбраныя творы. Мінск, 1946. * Избранные произведения. М., 1953. * Творы. Мінск, 1957. * Збор твораў. Т. 1-2. Мінск, 1968. * Вянок. Кніжка выбраных вершоў. Факсімільнае выданне. Мінск, 1981. * Поўны збор твораў. У 3 т. Мінск, 1991—1995. == Творы == {{All works‎|Вянок}} === Вершы === * [[Больш за ўсё на сьвеце жадаю я…]] * [[Да дзяўчыны]] * [[Русалка (Багдановіч)]] * [[Учора шчасце толькі глянула нясмела…]] * [[Эпіграф да верша]] '''1908''' * [[Мае песні]] * [[На чужыне (Багдановіч)]] * [[Над магілай]] * [[Ноч (Багдановіч)]] * [[Прыйдзе вясна]] * [[Хмурыя, цёмныя гудзяць і шэпчуць елі…]] '''1909''' * [[Асенняй ночай]] * [[З цыкла «Эрас»]] * [[З песняў беларускага мужыка (Багдановіч)]] * [[Лясун]] * [[З цыкла «Лясун» (Прывольная, цёмная пушча…)]] * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/15|Падвей]] * [[Пугач]] * [[Творы М. Багдановіча (1927—1928)/I/I/12|Старасць]] * [[Ты ночкаю каляднай варажыла…]] * [[Хрэсьбіны лесуна]] * [[Цемень]] '''1910''' * [[Дождж у полі і холад… Імгла…]] * [[З цыкла «Лясун» (Я спакойна драмлю пад гарой між кустоў…)]] * [[Скрылась кветамі ў полі магіла…]] '''1911''' * [[Маркотна я чакаю. Для чаго ты…]] * [[Д. Д. Дзябольскаму]] * [[Касцёл Св. Анны ў Вільні]] * [[Пад ценню цёмных ліп, схаваўшых нашу пару…]] * [[Першая любоў]] * [[Пэўна, любіце вы, пане…]] * [[Разгарайся хутчэй, мой агонь, між імглы…]] * [[Срэбныя змеі]] * [[Хаўтуры (Багдановіч)]] * [[Як толькі закрыю я вочы…]] '''1912''' * [[Белым кветам адзета каліна…]] * [[Гутарка]] * [[Пан і мужык (Багдановіч)]] * [[Санэт (Замёрзла ноччу шпаркая крыніца…)]] * [[Чаму у нас акамянеласці…]] * [[Чытаю я журнал сучасны…]] '''1913''' * [[Варажба (Багдановіч)]] * [[Дзед (Багдановіч)]] * [[Ізноў пабачыў я сялібы…]] * [[Купідон]] * [[Ліст да п. В. Ластоўскага]] * [[На могілках (Багдановіч)]] * [[Народ, Беларускі Народ!..]] * [[Не бядуй, што хмары…]] * [[Просценькі вершык]] * [[Споўненае абяцанне]] * [[У старым садзе]] * [[Успамін (Багдановіч)]] '''1914''' * [[Мяжы]] * [[Пану Антону Навіне]] * [[Санет (Прынадна вочы ззяюць да мяне…)]] * [[Ты доўга сядзела за сталом…]] * [[Эміграцкая песня]] '''1915''' * [[Бяседная]] * [[Варона і чыж]] * [[Ой, лясы-бары ды лугі-разлогі!..]] * [[Сярод вуліцы у нас карагод…]] * [[У мясцечку Церасцечку не званы гудзяць…]] * [[Хоць і зорачка — ды не вячэрняя…]] * [[Як Базыль у паходзе канаў…]] * [[Як прыйшла я на ток малаціць…]] * [[Я хацеў бы спаткацца з Вамі на вуліцы…]] '''1916''' * [[Агата]] * [[Выйшаў з хаты. Ціха спіць надворак…]] * [[Калі паласу агнявую…]] * [[Лявоніха (Багдановіч)]] * [[Мы гаворым удвух пры агні ў цішыне…]] * [[Маладыя гады…]] * [[На Лявонавай кашулі вышыты галубкі]] * [[Непагодны вечар. Сумна, дружа, мусі?..]] * [[Пагоня (Багдановіч)]] * [[Прыйдзецца, бачу, пазайздрыць бяздольнаму Марку…]] * [[Скірпуся]] * [[Сцюжа, мрок… Я ізноў хвараваты…]] * [[У Максіма на кашулі вышыты галубкі…]] '''1917''' * [[Набягае яно…]] * [[Пралятайце вы, дні…]] * [[Ў краіне светлай, дзе я ўміраю…]] === Паэмы === * [[Вэраніка]] * [[Максім і Магдалена]] * [[У вёсцы (Багдановіч)]] * [[Страцім-лебедзь]] * [[Мушка-зелянушка й Камарык-насаты тварык]] === Пераклады === * [[Памятнік (Гарацый)|Памятнік]] — з Гарацыя * [[Асеньняя песьня]] — з Вэрлена * [[Шынок (Вэрлен/Багдановіч)]] — з Вэрлена * [[Пекла было тут у тую часіну…]] — з Олеся * [[Ўжо зноў не спаткаюцца тыя шляхі…]] * [[Санет (Арвер/Багдановіч)]] — з Арвера * [[Вязень (Пушкін/Багдановіч)]] * [[Азра (Гейнэ/Багдановіч)]] * [[Астры]] * [[Генрых (Гейнэ/Багдановіч)]] * [[Дзяцюк шчыра любіць дзяўчыну… (Гейнэ/Багдановіч)]] * [[Захад]] * [[Зіянне месяца]] * [[Калі любоў ізмучыць… (Гейнэ/Багдановіч)]] * [[Калі маеш шмат чаго… (Гейнэ/Багдановіч)]] * [[Малюнак мора]] * [[Млоснасць (Вэрлен/Багдановіч)]] * [[Паўстанне (Верхарн/Багдановіч)]] * [[Покуль, зорка, ўранці твой…]] * [[Рака срэдзь вулкі! Як мана…]] * [[Ракаўкі]] * [[Раяль цалуе тонкая рука…]] * [[Рыцар Няшчасце, што скрозь ездзіць пад маскай маўчком…]] * [[Трэск дроў; газніцы блеск няяркі…]] * [[У полі дзікім і апусцелым…]] * [[У полі мрок…]] * [[Ў паўночным краю на кургане… (Гайнэ/Багдановіч)]] * [[Effet de nuit]] * [[Il faut, voyez-vous, nous pardonner les choses]] * [[Il pleure dans mon cœur]] * [[La lune blanche]] * [[Le bruit des cabarets, la fange du trottoir]] * [[Le ciel est, par-dessus le toit]] * [[Ô triste, triste était mon âme]] * [[Un grand sommeil noir]] === Публіцыстыка === * [[Хто мы такія?]] * [[Забыты шлях]] * [[Пра гуманізм і неабачлівасць]] * [[Голас з Беларусі. Да пытання пра беларускую і вялікарускую мову ў мясцовай школе]] * [[Апокрыф (Багдановіч)]] * [[З нашага жыцьця (Багдановіч)|З нашага жыцьця]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 27 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/4|№4]]}} === Крытыка === * [[Неслухоўскі]] * [[Глыбы і слаі]] * [[За сто лет]] * [[Санет]] === Гістарычныя артыкулы === * [[Беларусы (Багдановіч)]] * [[Аб веры нашых прашчураў]] === Лісты === * [[У рэдакцыю «Маладой Беларусі»]] * [[У рэдакцыю «Нашай нівы» (пачатак 1913)]] * [[У рэдакцыю «Нашай нівы» (21 кастрычніка 1913)]] * [[В. А. Лявіцкай]] == Пра аўтара == === Мастацкія творы === * [[М. Багдановічу (Бядуля)]] * [[Памяці Максіма Багдановіча (Краўцоў)]] * [[Песьняру хараства|Песьняру хараства (Журба)]] * [[На магілу Максіма Багдановіча (Александровіч)]] * [[Максіму Багдановічу (Дудар)]] * [[Максім Багдановіч (Жылка)]] * [[Максіму Багдановічу (Вольны)]] * [[Памяці Максіма Багдановіча (Трус)]] * [[М. Багдановічу (Глебка)]] * [[Максім Багдановіч (Коршак)]] * [[Развітанне (Мікуліч)]] === Артыкулы === * [[Пясьняр чыстай красы]] * [[Памяці Максіма Багдановіча]] * [[М. А. Багдановіч]] * [[У гадаўшчыну смерці М. А. Багдановіча]] * [[У гадаўшчыну]] * [[Максім Багдановіч (Луцкевіч)]] * [[Беларуская_літэратура#X|Беларуская літэратура]] (Гартны) * [[На ўгодкі па М. Багдановічу (Гарэцкі)]] * [[Натхненне і гармонія]] * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/М. Багдановіч|М. Багдановіч (Гарэцкі)]] * [[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Максім_Багдановіч.|Максім Багдановіч (Ігнатоўскі)]] * [[М. Багдановіч як гісторык Беларускага адраджэньня]] * [[Нязнаныя творы М. Багдановіча]] * [[Мае ўспаміны (Да вечара памяці М. Багдановіча)]] * {{Скан|[[Максім Багдановіч як поэта імпрэсыяністы]]|Піотуховіч Багдановіч.pdf}} (1923) *{{Скан|Пясьняр сноў і чараў (М. Багдановіч)|Літаратура 1923.pdf}} (1923) * [[Апошні верш М. Багдановіча]] * [[Мае ўспаміны аб М. Багдановічы]] * [[Праблемы красы й мастацтва ў творах Максіма Багдановіча]] * {{Скан|[[Максім Багдановіч (Дварчанін)|Максім Багдановіч]]|Дварчанін Багдановіч.pdf}} / І. Дварчанін // Родныя гоні. – Вільня. – 1927. – № 3. – С. 9–19. * {{Скан|Цені і сьвятло ў творчасьці Максіма Багдановіча|Багдановіч Полымя 1927-3.pdf}} (1927) * {{Скан|Літаратурная спадчына М. Багдановіча (Замоцін)|Багдановіч Полымя 1927-3.pdf}} * {{Скан|Максім Багдановіч у літаратурных ацэнках|Бабарэка Багдановіч.pdf}} * [[Максім Багдановіч: У дзясятыя угодкі сьмерці Яго]] *{{Скан|Мотывы барацьбы ў творчасьці М. Багдановіча|Каспяровіч Багдановіч.pdf}} (1927) * {{Скан|Максім Багдановіч (Замоцін)|Замоцін Багдановіч.pdf}} (1927) * {{Скан|Кніга лірыкі як мастацкае цэлае|Крытыка Узвышша 1927 01.pdf}} (1927) * {{Скан|Антычныя матывы ў творчасці М. Багдановіча|Узвышша_1928-002.pdf}} / Ю. Дрэйзін // Узвышша. – 1928. – № 2. – С. 184–194. * [[Моц пачуцьця ў пясьнярстве Максіма Багдановіча]] / Л. Цвяткоў // Літаратурны дадатак да газеты «Савецкая Беларусь». – 1928. – 15 лют. (№ 2). – С. 6. * [[Зь недрукаванае спадчыны па М. Багдановічу]] * ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Навіна, А]]''. {{Скан|[[Праблема сфармаваньня нацыянальнае душы Максіма Багдановіча]]|Праблема сфармаваньня нацыянальнае душы Максіма Багдановіча (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/4|Кніжка 4 (13)]]}} * [[Да крыніцаў творчасьці М. Багдановіча]] *[[Паэт народа]] * {{Скан|Максім Багдановіч (Шарахоўскі)|Максім Багдановіч (Шарахоўскі).pdf}} {{PD-old}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] [[ru:Максим Адамович Богданович]] d75lzor8b27231mfegas2zkl1c8z6ol 10 9254 284825 284747 2026-05-07T18:48:14Z Gleb Leo 2440 284825 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладзіслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> 50ttfi95kb01teya3xgfvi8ydafk147 284828 284825 2026-05-07T18:55:02Z Gleb Leo 2440 284828 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладзіслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916 * {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947 * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> s2afl4m6bq47oqzj9f07svibar9hmtz 102 16740 284840 284090 2026-05-07T20:27:25Z Gleb Leo 2440 284840 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Буйло | Імёны =Канстанцыя | Першая літара прозвішча =Б | Варыянты імёнаў =Канстанцыя Антонаўна Калечыц | Апісанне =беларускі паэт, публіцыст, перакладчык | Іншае ={{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}} | ДН =14 студзеня 1893 | Месца нараджэння =Вільня, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя | ДС = 5 лістапада 1986 (93 гады) | Месца смерці =Масква, РСФСР, СССР | Выява =Канстанцыя Буйло.jpg | Вікіпедыя =be:Канстанцыя Антонаўна Буйло | Вікіпедыя2 =be-x-old:Канстанцыя Буйло | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Канстанцыя Буйло | Google = }} == Творы == {{All works‎}} * {{Скан|[[Курганная кветка (1914)|Курганная кветка]]|Курганная кветка (1914).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} '''1916''' * [[Чыясь свавольная рука…]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]}} * [[Пашто пяро бяру і на паперы белай…|⁂ (Пашто пяро бяру і на паперы белай…)]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 27 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/4|№4]]}} * [[Дзянніца (1916)/4/Пісьмо у Рӓдакцію|Пісьмо у Рӓдакцію]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 27 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/4|№4]]}} {{PD-Расейская імпэрыя}} [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] fuo31v4f4p7346vxo01qfpzi55w3zcu 284842 284840 2026-05-07T20:28:29Z Gleb Leo 2440 284842 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Буйло | Імёны =Канстанцыя | Першая літара прозвішча =Б | Варыянты імёнаў =Канстанцыя Антонаўна Калечыц | Апісанне =беларускі паэт, публіцыст, перакладчык | Іншае ={{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}} | ДН =14 студзеня 1893 | Месца нараджэння =Вільня, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя | ДС = 5 лістапада 1986 (93 гады) | Месца смерці =Масква, РСФСР, СССР | Выява =Канстанцыя Буйло.jpg | Вікіпедыя =be:Канстанцыя Антонаўна Буйло | Вікіпедыя2 =be-x-old:Канстанцыя Буйло | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Канстанцыя Буйло | Google = }} == Творы == {{All works‎}} * {{Скан|[[Курганная кветка (1914)|Курганная кветка]]|Курганная кветка (1914).pdf}}. {{Fine|Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1914}} '''1916''' * [[Чыясь свавольная рука…]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 1 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/1|№1]]}} * [[Пашто пяро бяру і на паперы белай…|⁂ (Пашто пяро бяру і на паперы белай…)]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 27 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/4|№4]]}} * [[Дзянніца (1916)/4/Пісьмо у Рӓдакцію|Пісьмо у Рӓдакцію]] // {{Fine|[[Дзянніца (1916)|Дзянніца]]. — 27 лістапада 1916. — [[Дзянніца (1916)/4|№4]]}} {{PD-Расейская імпэрыя}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 1642wr522w32o6b21li5ar8i6jwsu4p 106 18458 284804 53201 2026-05-07T12:00:42Z Gabix 3485 284804 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|П. Гарбацэвіч]] |Translator= |Editor=П. Мятла, А. Раманоўскі, Ул. Кулеўскі |Illustrator= |School= |Publisher=Беларуская Акадэмія Навук; Камісія Заходняй Беларусі |Address=Менск |Year=1932 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} czsf4y7d5e54y6fk5tsdhaha7d4ktju 106 49397 284827 130295 2026-05-07T18:53:28Z Gleb Leo 2440 284827 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School=Тэатральная бібліотэка |Publisher=Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва |Address=Менск |Year=1930 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=3 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} ovznl47vu650onogvarkzyz2v2mp7om 0 82460 284864 196744 2026-05-08T07:11:25Z Taravyvan Adijene 164 пунктуацыя 284864 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ай, калядачкі, бліны-ладачкі | безаўтара = Народная песня | секцыя = | крыніца = Хрэстаматыя [Ноты] : па беларускай народнай музычнай творчасці : для ўстаноў адукацыі сферы культуры : [для спеваў (сола, хор) без суправаджэння / аўтар–укладальнік Зыкава Л. В.] ; Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, Дзяржаўная ўстанова адукацыі „Інстытут культуры Беларусі“ ; [прадмова ад укладальніка]. — Мінск : Інстытут культуры Беларусі, 2012. — 208 с. | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Беларуская калядка, запісаная Зінаідай Мажэйка ў 1973 г. у в. Ганчарова Сененскага раёна Віцебскай вобласці // З. Я. Мажэйка. Песні беларускага Паазер’я. Мінск, 1981. № 17. Калядная }} <poem> Ай, калядачкі, бліны-ладачкі, Ай, рана-рана, бліны-ладачкі. Ай, калядачкі, пабліжыціся, Ай, рана-рана, пабліжыціся. Ай, каўбасачкі, паніжыціся, Ай, рана-рана, паніжыціся. Ай, калядачкі пабліжыліся, Ай, рана-рана, пабліжыліся. Ай, каўбасачкі паніжыліся, Ай, рана-рана, паніжыліся. </poem> {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Беларускія народныя песні]] [[Катэгорыя:Калядкі]] l0upbmowjh54by3jesgutw155mytdja 0 82476 284865 196776 2026-05-08T07:12:25Z Taravyvan Adijene 164 пунктуацыя 284865 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Добры вечар таму | безаўтара = Народная песня | секцыя = | крыніца = Хрэстаматыя [Ноты] : па беларускай народнай музычнай творчасці : для ўстаноў адукацыі сферы культуры : [для спеваў (сола, хор) без суправаджэння / аўтар–укладальнік Зыкава Л. В.] ; Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, Дзяржаўная ўстанова адукацыі „Інстытут культуры Беларусі“ ; [прадмова ад укладальніка]. — Мінск : Інстытут культуры Беларусі, 2012. — 208 с. | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Беларуская калядка, запісаная Зінаідай Мажэйка ў 1968 г. у в. Казялужжа Хойніцкага раёна Гомельскай вобл. // Зімовыя песні (серыя «Беларуская народная творчасць» АН БССР). Мінск, 1975. № 227. Калядная }} <poem> Добры вечар таму, хто ў етом даму. Святы вечар!<ref>Рэфрэн паўтараецца пасля кожнага радка.</ref> А ў етом даму сам пан-хазяін. За сталом сядзіць, тры кубкі дзяржыць. Ў первам кубачку — зеляно віно. Ў другом кубачку — кудрава піва. Ў трэццім кубачку — мядок саладок. Зеляно віно — для хазяіна. Кудрава піва — для жаны яго. Мядок саладок — для яго дзяток. Мы ж цябе, хазяін, не зневажаем. Да з Новым годам паздраўляем. Мы ж твайго двара да(й) не мінаем. Мы ж твайго двара развесяляем. </poem> {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Беларускія народныя песні]] [[Катэгорыя:Калядкі]] g9mynhky2rrozirnxb13vqz0ixhauqd 0 105046 284863 247566 2026-05-08T07:10:31Z Taravyvan Adijene 164 пунктуацыя 284863 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзякуй Богу, што вясна прыйшла | безаўтара = Народная песня | секцыя = | крыніца = Хрэстаматыя [Ноты] : па беларускай народнай музычнай творчасці : для ўстаноў адукацыі сферы культуры : [для спеваў (сола, хор) без суправаджэння / аўтар–укладальнік Зыкава Л. В.] ; Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, Дзяржаўная ўстанова адукацыі „Інстытут культуры Беларусі“ ; [прадмова ад укладальніка]. — Мінск : Інстытут культуры Беларусі, 2012. — 208 с. | папярэдні = | наступны = | анатацыі = Беларуская вяснянка, запісаная Мікалаем Чуркіным у 1949 г. у Дзісненскім павеце Віленскай губерні // Веснавыя песні (серыя «Беларуская народная творчасць» АН БССР). Мінск, 1979. № 151. Гуканне вясны. }} <poem> Дзякуй Богу, што вясна прыйшла.<ref>Кожны радок паўтараецца двойчы.</ref> Я, млада, каля жыта пайшла. — Расці, жыта, караністае, Караністае, лапушыстае! Каб у трубы пакачалася, Каб я, малада, нажалася І снапочкаў нанасілася. </poem> {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Беларускія народныя песні]] [[Катэгорыя:Вяснянкі]] cahc5uty3gmeojv7c0hmjk50j5ojpm0 0 122314 284836 284025 2026-05-07T20:21:43Z Gleb Leo 2440 284836 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзянніца. № 4 | безаўтара = | год = 27 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Газэта | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/3|№ 3]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/5|№ 5]] | анатацыі = }} <pages index="Дзянніца (1916). № 4.pdf" from="1" to="1" onlysection="Верхавіна" /> * ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Д. Ж—ч]]''. [[Дзянніца (1916)/4/Тоя мейсца на зямлі…|Тоя мейсца на зямлі…]] * ''[[Аўтар:Максім Багдановіч|М. Осьман]]''. [[Дзянніца (1916)/4/З нашага жыцьця|З нашага жыцьця]] * ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Ц. Гартны]]''. [[Дзянніца (1916)/4/Бацькава воля|Бацькава воля]] * [[Дзянніца (1916)/4/Да Беларускай Кальоніі у Петроградзе|Да Беларускай Кальоніі у Петроградзе]] * ''[[Аўтар:Канстанцыя Буйло|К-ція Буйло]]''. [[Дзянніца (1916)/4/Пашто пяро бяру і на паперы белай…|⁂ (Пашто пяро бяру і на паперы белай…)]] * ''[[Аўтар:Канстанцыя Буйло|Констанція Буйло]]''. [[Дзянніца (1916)/4/Пісьмо у Рӓдакцію|Пісьмо у Рӓдакцію]] * ''[[Аўтар:Эдвард Будзька|Акцьуб]]''. [[Дзянніца (1916)/4/Думкі да граматыкі|Думкі да граматыкі]] * ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Капылянін]]''. [[Дзянніца (1916)/4/Бацькава воля|Капыль, Мінск. губ.]] * [[Дзянніца (1916)/4/З Сібіры|З Сібіры]] * [[Дзянніца (1916)/4/З Нямеччыны|З Нямеччыны]] * ''[[:Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў|Б. Б]]''. [[Дзянніца (1916)/4/Вайна|Вайна]] <pages index="Дзянніца (1916). № 4.pdf" from="8" to="8" onlysection="Рэдактар" /> {{PD-Расейская імпэрыя}} af11td6kv38jaa5bdhmt5utve8dr3th 104 122744 284830 284794 2026-05-07T19:45:57Z Gleb Leo 2440 284830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="З"/>{{перанос-канец|п=пау|к=сотні}} чалавек. Прэзэсам яго быу выбраны мясцовы адвакам Чаусау. Да Камітэту належылі: [[Аўтар:Зоська Верас|Людвіка Сівіцкая]], [[Аўтар:Ванда Лявіцкая|Ванда Левіцкая]], [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Антон Левіцкі]], [[Аўтар:Янка Сваяк|Фальскі]], Русецкі, Эмілія Сівіцкая, Бладысь Голуб, каторыя шмат працы палажылі на карысьць Камітэту. {{Водступ|2|em}}Перш за усьо Камітэт падбау аб тоя, каб даць які прытулак і кавалак хлеба бежанцам, бо шмат хто з іх ня меу нават гэтага. У канцы Верасьня былі зробляны першыя тры дармавыя прытулкі, а праз колькі часу — яшчэ тры. Памешчалася у іх звычайна каля 150—200 чалавек. Адначасне была нарыхтавана дармовая сталоука, а поруч з йой — другая з натта таннай платай за ежу. Праз колькі часу зрабілі яшчэ трэцьцюю, дармовую. {{Водступ|2|em}}Грошы на сталоукі дала так званая „Сѣверопомощь“. З часам і тая пакінула падмагаць гэтую справу — і Камітэту вясной 1916 году {{Абмылка|прыйшалося|прыйшлося}} закрыць дзьве дармовыя сталовыя, пакінуушы толькі платную, знаную па празваньню „Беларускай Хаткі“. Дармовымі сталоукамі за увесь час пакуль яны былі, выдана 16 тысяч, а платных каля 10 тысяч абедау. {{Водступ|2|em}}Апроч гэтай помачы Камітэт дапамагау часам патроху грашыма, раздаушы іх такім чынам каля 600 рубльоу. {{Водступ|2|em}}Асаблівую увагу Камітэт зьвярнуу на так званую трудавую {{Абмылка|помачдбаючы|помач, дбаючы}} — каб знайсьці бежанцам якую колечы працу, бо і грошы на падмогу ім меу Камітэт ні шмат, ды і бежанцы былі людзі здатныя да працы, — нідауныя гаспадары, ні прывыкшыя дарма есьці хлеб. Камітэт вышуківаў такую работу, каторая былаб звычнай для селяніна-беларуса. {{Водступ|2|em}}Пачынаючы са Студня 1916 году Камітэт раздавау льон на пражу. Пражай займаліся каля 150 кабет. Разам з тым Камітэт залажыу ткацкую майстэрню дзе выраблялася на продаж добрая палатно, ручнікі, абрусы ды іншыя тканіны з пекнымі узорамі на беларускї лад. {{Водступ|2|em}}Апроч таго Камітэт заняуся <section end="З"/> <section begin="З"/>{{Цэнтар|'''Бацькава воля.'''|памер=140%}} {{Цэнтар|Раман ''Ц. Гартнага''.|памер=100%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Цэнтар|Часьціна першая.|памер=100%}} {{Цэнтар|4.|памер=100%}} {{Водступ|2|em}}Усіх-жа настрой разам пераіначыуся: Мікола з Мартаю здзіуленна пераглянуліся паміж сабою, потым акінулі зіркамі дачку, якая раптоуна уся так і загарэлася ад нейкага няпрыятнага сораму і ускіпеушай злосьці на Тэклячку… Васіль таксама зьмяніуся на твары, які адбіваў на сабе сэрдэшную трывогу і вялікую, горкую крыуду. {{Водступ|2|em}}— „Няужоткі і упрауду — што ты пісьмо атрымала, Зоська“? спусьціушы крыху часу абернулася Марта к дачцэ. {{Водступ|2|em}}— Ну, а калі і атрымала, дык што! — з нядобраю ухмылкаю атказала Зося. {{Водступ|2|em}}— Нічога, бач. Толькі скажы хаця ад каго. {{Водступ|2|em}}— Ды пакінь распытвацца; гэта зусім ня наша дзела, — перабіу жонку Мікола, а тымчасам, самому яму ня меньш Марты хацелася даць таемнасць {{Абмылка|зосінага|Зосінага}} пісьма. {{Водступ|2|em}}— Вось лепі давай боляй гарэлкі, — дабавіу йон і выпіу ізноу повін кілішак; затым падньос Васілю, які на гэты раз атказауся: йон скеміу, што пісьмо Зося атрымала няйначай як ад Рыгора і так раззлувау, што ужо яму было нї да гарэлкі. {{Водступ|2|em}}— Та хаця закусвайця, — упрошвала Марта. {{Водступ|2|em}}Але Васілю і яда ня лезла у горла. За тоя сваіх прасіць закусваць доуга ня трэба было: як каубаса, так і сыр, і сала былі дужа добрыя і смашныя і іх {{Абмылка|ел|елі}} усе, {{перанос-пачатак|п=па|к=чынаючы}}<section end="З"/><noinclude></noinclude> s0jte40ivlpnvoiud3zq6049stf40sc 284831 284830 2026-05-07T19:47:07Z Gleb Leo 2440 284831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="З"/>{{перанос-канец|п=пау|к=сотні}} чалавек. Прэзэсам яго быу выбраны мясцовы адвакам Чаусау. Да Камітэту належылі: [[Аўтар:Зоська Верас|Людвіка Сівіцкая]], [[Аўтар:Ванда Лявіцкая|Ванда Левіцкая]], [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Антон Левіцкі]], [[Аўтар:Янка Сваяк|Фальскі]], Русецкі, Эмілія Сівіцкая, Бладысь Голуб, каторыя шмат працы палажылі на карысьць Камітэту. {{Водступ|2|em}}Перш за усьо Камітэт падбау аб тоя, каб даць які прытулак і кавалак хлеба бежанцам, бо шмат хто з іх ня меу нават гэтага. У канцы Верасьня былі зробляны першыя тры дармавыя прытулкі, а праз колькі часу — яшчэ тры. Памешчалася у іх звычайна каля 150—200 чалавек. Адначасне была нарыхтавана дармовая сталоука, а поруч з йой — другая з натта таннай платай за ежу. Праз колькі часу зрабілі яшчэ трэцьцюю, дармовую. {{Водступ|2|em}}Грошы на сталоукі дала так званая „Сѣверопомощь“. З часам і тая пакінула падмагаць гэтую справу — і Камітэту вясной 1916 году {{Абмылка|прыйшалося|прыйшлося}} закрыць дзьве дармовыя сталовыя, пакінуушы толькі платную, знаную па празваньню „Беларускай Хаткі“. Дармовымі сталоукамі за увесь час пакуль яны былі, выдана 16 тысяч, а платных каля 10 тысяч абедау. {{Водступ|2|em}}Апроч гэтай помачы Камітэт дапамагау часам патроху грашыма, раздаушы іх такім чынам каля 600 рубльоу. {{Водступ|2|em}}Асаблівую увагу Камітэт зьвярнуу на так званую трудавую {{Абмылка|помачдбаючы|помач, дбаючы}} — каб знайсьці бежанцам якую колечы працу, бо і грошы на падмогу ім меу Камітэт ні шмат, ды і бежанцы былі людзі здатныя да працы, — нідауныя гаспадары, ні прывыкшыя дарма есьці хлеб. Камітэт вышуківаў такую работу, каторая былаб звычнай для селяніна-беларуса. {{Водступ|2|em}}Пачынаючы са Студня 1916 году Камітэт раздавау льон на пражу. Пражай займаліся каля 150 кабет. Разам з тым Камітэт залажыу ткацкую майстэрню дзе выраблялася на продаж добрая палатно, ручнікі, абрусы ды іншыя тканіны з пекнымі узорамі на беларускї лад. {{Водступ|2|em}}Апроч таго Камітэт заняуся <section end="З"/> <section begin="Бацькава"/>{{Цэнтар|'''Бацькава воля.'''|памер=140%}} {{Цэнтар|Раман ''Ц. Гартнага''.|памер=100%}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{Цэнтар|Часьціна першая.|памер=100%}} {{Цэнтар|4.|памер=100%}} {{Водступ|2|em}}Усіх-жа настрой разам пераіначыуся: Мікола з Мартаю здзіуленна пераглянуліся паміж сабою, потым акінулі зіркамі дачку, якая раптоуна уся так і загарэлася ад нейкага няпрыятнага сораму і ускіпеушай злосьці на Тэклячку… Васіль таксама зьмяніуся на твары, які адбіваў на сабе сэрдэшную трывогу і вялікую, горкую крыуду. {{Водступ|2|em}}— „Няужоткі і упрауду — што ты пісьмо атрымала, Зоська“? спусьціушы крыху часу абернулася Марта к дачцэ. {{Водступ|2|em}}— Ну, а калі і атрымала, дык што! — з нядобраю ухмылкаю атказала Зося. {{Водступ|2|em}}— Нічога, бач. Толькі скажы хаця ад каго. {{Водступ|2|em}}— Ды пакінь распытвацца; гэта зусім ня наша дзела, — перабіу жонку Мікола, а тымчасам, самому яму ня меньш Марты хацелася даць таемнасць {{Абмылка|зосінага|Зосінага}} пісьма. {{Водступ|2|em}}— Вось лепі давай боляй гарэлкі, — дабавіу йон і выпіу ізноу повін кілішак; затым падньос Васілю, які на гэты раз атказауся: йон скеміу, што пісьмо Зося атрымала няйначай як ад Рыгора і так раззлувау, што ужо яму было нї да гарэлкі. {{Водступ|2|em}}— Та хаця закусвайця, — упрошвала Марта. {{Водступ|2|em}}Але Васілю і яда ня лезла у горла. За тоя сваіх прасіць закусваць доуга ня трэба было: як каубаса, так і сыр, і сала былі дужа добрыя і смашныя і іх {{Абмылка|ел|елі}} усе, {{перанос-пачатак|п=па|к=чынаючы}}<section end="З"/><noinclude></noinclude> qlwv757r79ywi51p6l1rsrykmfdqva2 104 122750 284821 284801 2026-05-07T18:44:55Z Gleb Leo 2440 284821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="Сапраўднае"/>шукаць падыходу да гэтых мас, каб імі аўладаць, гутарыць з масамі на зразумелай ім мове. {{Водступ|2|em}}Гэтыя характэрныя выказваньні пана Луцкевіча і зараз, у момант уздыму рэволюцыйнага руху, паўтараюцца па новаму, для новых манёўраў, падобных да папярэдніх. {{Водступ|2|em}}Баючыся бунту мас, Луцкевіч, як правадыр нацыянал-фашыстаў прымушаны манэўраваць перад масамі, каб уцерціся ў іх рады для здрады, для барацьбы з магутным рэволюцыйным нацыянальна-вызваленчым рухам. <section end="Сапраўднае"/> <section begin="Беларуская"/>{{ц|'''Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Луцкевіч не абвяргае, што ў яго нацыянал-фашысцкім лягеры чынная частка ксяндзоў-беларусаў ужо... „зьнеахвоціўшыся да беларускае працы... зусім выраклася ўсялякае беларускае работы і гадуе бруха“... {{Водступ|2|em}}„... І вось, гледзячы на іх і людзі „маленькія“, згаладалыя і зьняверыўшыся ва ўсім, што раней лічылі важным і нават сьвятым, пакідаюць слаўны шлях змаганьня за сваю нацыянальную душу, за родную мову, родную школу і — ідуць да чужых, спадзяючыся, што такім чынам у гэткі цяжкі для ўсіх час прыдбаюць сабе нейкую матар‘яльную карысьць...” („ Беларускі Звон“). {{Водступ|2|em}}Пры такіх умовах зусім натуральна і няўхільна выступае ўся здрада беларускай буржуазіі, ксяндзоў і папоў і іх ідэолёгаў справе беларускага народу і робіць тое, што яны зьяўляюцца окупанцкай зброяй полёнізацыі. {{Водступ|2|em}}Ды інакш у прадстаўнікоў і ідэолёгаў беларускай буржуазіі, памешчыкаў і кулацтва на даным этапе клясавай барацьбы ва ўмовах польскай окупацыі Заходняй Беларусі і ня можа быць, а тым больш у тых, якія найбольш зжыліся з клясай пануючай нацыі і {{Разрадка|бачаць адзіны ратунак ад сваёй пагібелі толькі ў цесным саюзе з окупантамі}}. <section end="Беларуская"/> <section begin="Барацьба"/>{{ц|'''Барацьба з полёнізацыяй'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Толькі адна магутная сіла —сіла нявычэрпная, сіла рэволюцыйных рабочых і сялян пад кіраўніцтвам КПЗБ — можа змагацца да перамогі ня толькі за соцыяльнае, але і нацыянальнае вызваленьне беларускіх працоўных мас}}. {{Водступ|2|em}}Беларуская буржуазія і клер усё больш наводзяць на сябе нянавісьць шырокіх мас беларускага насельніцтва. Іх верныя ідэолёгі — беларускія нацыянал-фашысты — усё больш трацяць да сабе ілюзіі мас. Працоўныя масы ўсё больш бачаць, як іх „родныя“ паны ахоўваюць сваю нацыянальную мову ў імя соцыяльных інтарэсаў сумесных з польскім імпэрыялізмам. Але польска-фашысцкім окупантам і іх дапаможнікам ня ўдасца „растварыць“ беларускі народ у сваіх контррэволюцыйных імпэрыялістычных мэтах супроць БССР і СССР. <section end="Барацьба"/><noinclude></noinclude> tpgakxomeoy3u1ndn5l34ts57myr469 104 122753 284805 2026-05-07T12:05:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «заматалі яшчэ грошы дзяржаўныя і зьвязаліся з контр-рэволюцыяй, яны абое арыштаваны.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Лепш-бы мяне забіў гром.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. І я кажу, куды лепш было-б.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну, кажэце, дзе Фрося?</br> {{gap|1e...» 284805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>заматалі яшчэ грошы дзяржаўныя і зьвязаліся з контр-рэволюцыяй, яны абое арыштаваны.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Лепш-бы мяне забіў гром.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. І я кажу, куды лепш было-б.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ну, кажэце, дзе Фрося?</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Фрося там. ({{smaller|Паказала на галоўныя дзьверы}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}} ({{smaller|да агента}}). Хадзем сюды. ({{smaller|Пайшлі}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Вось бачыце, да чаго вы нас давялі сваім зухвальствам, — засталіся бяз грошай і толькі дзіця аганьбілі — прадалі. ({{smaller|Вышла ў галоўныя дзьверы}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}} ({{smaller|плачучы}}). І мяне аганьбілі, прадалі…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Грыбоўскі}}. Цяпер, альясік, хоць бы ты мяне прасіла — не застануся, — няма ў цябе грошай, няма і мяне. ({{smaller|Пайшоў}}). Шукай сабе другога.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Дзе-ж мая сьмерць, нашто зямля трымае мяне, нашто ногі носяць мяне, на старасьці гадоў засталася, як убогі пад крыжам, без капейкі, усе мае грошы ляснулі, апроч гэтых, што пацукі зьелі. ({{smaller|Кінула аб землю}}). Павешуся!.. Павешуся!.. ({{smaller|Узяла вяроўку і пайшла ў галоўныя дзьверы}}). <center>''Увайшла Фрося.</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}}. Чула і зразумела ўсё. І мне выхаду няма. Павешуся!.. ({{smaller|Узяла вяроўку і пайшла у бакоўку}}). <center>''Уваходзіць Пётра і агент.</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. І сам ня ведаю куды-ж яна падзелася. Хацеў паслухаць, што яна скажа, а затым, няхай прыдзе даведацца сваіх мужоў.</br><noinclude></noinclude> ed9djhxbkeu5vjpmquxt0ifvpc1t2br 104 122754 284806 2026-05-07T12:13:35Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. Ці варта нам шукаць яе, выклічу — сама прыдзе, там дапрос зьніму.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ваша справа. ({{smaller|Паднімае грошы, што пацукі паелі}}). Во, бачыў! ({{smaller|Абое сьмяюцца}}). Праца пацукоў!..</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. Цяп...» 284806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. Ці варта нам шукаць яе, выклічу — сама прыдзе, там дапрос зьніму.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Ваша справа. ({{smaller|Паднімае грошы, што пацукі паелі}}). Во, бачыў! ({{smaller|Абое сьмяюцца}}). Праца пацукоў!..</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}}. Цяпер, брат, гэта часта-густа, цемната наша, цемната.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. Як ведама тысяч пяць пагрызьлі пацукі…</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Агент}} ({{smaller|сьмяецца}}). Хадзем! ({{smaller|Выйшаў у галоўныя дзьверы}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Каваль}}. А ну, гляну яшчэ сюды. ({{smaller|Убачыў за дзьвярыма Фросю, што яна чапляе на шыю вяроўку}}). Фрося, ты што гэта! ({{smaller|Пабег туды і зараз-жа вядзе яе з вяроўкай на шыі назад}}). Вось бачыш, мае словы збыліся. ({{smaller|Здымае з шыі вяроўку}}). <center>''Убягае маці.</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}}. Пётрачка, ратуй, бабка павесілася. ({{smaller|Пабегла назад}}).</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Фрося}} ({{smaller|хацела было бегчы, але Пётра затрымаў}}). Няхай вісіць, адной вар‘яткай будзе менш. <center>''Маці ўводзіць на вяроўцы бабку, вяроўка на шыі.</center> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Маці}} ({{smaller|пасадзіўшы яе}}). Здурэла баба, дальбог здурэла.</br> {{gap|1em}}{{разьбіўка|Бабка}}. Вось табе ракушкі, вось табе пясочак і спрунжыновыя конікі. <center>''ЗАСЛОНА</center><noinclude></noinclude> hkoufrq46v31b8y7oqwxpgtle0rbb1s 104 122755 284807 2026-05-07T13:11:02Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «да знаёмых. І скрозь баламуцяць… ха-ха… Тым і ня ў голаве, што іхны, каторага пляменьнік ці брат, ці сват спраўляе ў яго у хаце плянавае заданьне. Як, здорава, га? {{Водступ|2|em}}Карызна згодзен, што гэта „здорава“, а тым часам у нутры ў яго точыцца едкае нез...» 284807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>да знаёмых. І скрозь баламуцяць… ха-ха… Тым і ня ў голаве, што іхны, каторага пляменьнік ці брат, ці сват спраўляе ў яго у хаце плянавае заданьне. Як, здорава, га? {{Водступ|2|em}}Карызна згодзен, што гэта „здорава“, а тым часам у нутры ў яго точыцца едкае нездаволеньне. Усё робяць без яго, нават не парадзіўшыся з ім, нібы ён не адказвае за ўсю тут работу. І зноў, пэўна ўгадаўшы ягоны настрой, Зелянюк тлумачыць яму, нібы просіць прабачэньня. {{Водступ|2|em}}Гэта неяк само па сабе зьявілася ў нас. Як ішлі тады з сельсавету… Віктар прыдумаў і загадаў па сваёй комсамольскай лініі. Ну і наш актыў далучыўся. Як ты ўважаеш, добра зрабілі? {{Водступ|2|em}}Карызна халаднавата пацьвердзіў: {{Водступ|2|em}}— Чаму-ж не. Гэта значна дапаможа нам. Ну, я пайшоў. Бывай здароў… Заўтра падыйдзі — пагамонім. {{Водступ|2|em}}Зелянюк пайшоў пад Сівалапы, высьвістваючы вясёлую песеньку. {{Водступ|2|em}}Карызна сігаў пасьпешна і злосна. Яго турбаваў той першы Зелянюкоў сказ. Ён гаварыў так, нібы ведае, што Карызна быў там у нардоме, што ён мае пайсьці да Веры. Нават паведаміў, што яна дома. Што гэта тонкі закід? Дакор? У той час, як яны ўсе працуюць, стараюцца, ён, сакратар ячэйкі, кіраўнік іхны, улагоджвае свае сардэчныя справы? {{Водступ|2|em}}Глупства! Ці ў гэтым сэнс? Адно аднаму ня шкодзіць… Ды і нічога ня ведае ён. Адкуль ён можа ведаць? {{Водступ|2|em}}А мо‘ яна сама сказала? Мо‘ пахвалілася, што прыходзіў у нардом, шукаў яе сакратар ячэйкі Сымон Карызна, але яна была занятая, дык сказала, каб прышоў пасьля, як скончыць яна сваю ролю? {{Водступ|2|em}}Крокі Карызнавы робяцца яшчэ шыбчэйшыя і яшчэ зласьнейшыя. {{Водступ|2|em}}Вось і школа. У знаёмым акне гарыць прыветны агенчык. Карызна спыняецца перад ім і з хвіліну стаіць, жыва ўяўляючы прытульны куточак, сагрэты ціхім недасяжна-чыстым хараством Веры Засуліч. Яму робіцца шкода сябе. Ён ступае некалькі крокаў у кірунку да ганкаў, потым ураз, павайсковаму, заварачваецца і йдзе — ня йдзе, а бяжыць назад, сашчаміўшы зубы, каб не заплакаць. {{Водступ|2|em}}Што яму трэба ад яго, гэтаму падшывальцу? {{Водступ|2|em}}У той вечар шчырая, слаўная Вера Засуліч, доўга імарна прачакаўшы Карызну, паклалася спаць вельмізьдзіўленая і засмучоная. {{Ініцыял|14}} На сход склікалі старадаўным звычаем — пастуховай трубой. Выходзіў за Сівец стары спрадвечны пастух Аніська, станавіўся на ўзгорку ў гордай рыцарскай паставе і накіроўваў на Сівалапы сваю даўгую берасьцяную трубу. Было нешта пагардлівае ў гэтым гучным выкліку да цёмных маўклівых Сівалапаў. Нібы выкрыквала труба задзірліва, ганарыста: {{Водступ|2|em}}— Гэй вы, дурні сівалапыя! Выпаўзайце ўжо, ліха на вас… Мо‘ ня варта было-б і пускаць вас сюды, галадранцаў, у чыстую<noinclude></noinclude> k3yo1fg8pthhovurl0k52grtwfblr3a 104 122756 284808 2026-05-07T13:38:11Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Составитель еще въ долгу предъ почтенными рецензентами первыхъ двухъ выпусковъ его сборника. {{Водступ|2|em}}Болѣе или менѣе обстоятельные разборы этихъ выпусковъ помѣщены, насколько мнѣ удалось прослѣдить, въ Журналѣ М. Н. П., Вѣстникѣ Евр...» 284808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Составитель еще въ долгу предъ почтенными рецензентами первыхъ двухъ выпусковъ его сборника. {{Водступ|2|em}}Болѣе или менѣе обстоятельные разборы этихъ выпусковъ помѣщены, насколько мнѣ удалось прослѣдить, въ Журналѣ М. Н. П., Вѣстникѣ Европы, Русской Мысли, Русскомъ Филологическомъ Вѣстникѣ и Извѣстіяхъ Слав. Благотвор. Общества.<ref>Не перечисляю органовъ ежедневной прессы, столичной и провинціальной, на страницахъ которыхъ были даны отзывы о моей книжкѣ.</ref> Затѣмъ, мнѣ сообщены отзывы Отдѣленія русскаго языка и словесности Академіи Наукъ и русскаго Географическаго Общества, и кромѣ того, А. С. Дембовецкій прислалъ разъясненіе по поводу моего упоминанія о составленномъ подъ его редакціей „Опытѣ описанія Могилев. губ.“ {{Водступ|2|em}}Въ общемъ, гг. рецензенты снабдили собирателя многими весьма цѣнными указаніями, значительно облегчившими его трудъ, и которыми въ свое время онъ не преминетъ, конечно, воспользоваться, — за что считаетъ долгомъ принести имъ глубокую благодарность. Но въ то же время нѣкоторые, игнорируя предисловіе, ставятъ въ вину собирателю и такіе недостатки, повліять на устраненіе которыхъ онъ не имѣлъ возможности. Въ числѣ такихъ недостатковъ указаны, напр. соединеніе нѣсколькихъ стиховъ въ одну строку,<ref>Гг. рецензентамъ должно быть извѣстно, что наборъ въ два столбца или отдѣленіе стиховъ вертикальными чертами повлекли бы за собою почти двойные расходы.</ref> отсутствіе системы въ расположеніи матеріаловъ и даже типографскіе недосмотры. {{Водступ|2|em}}Оставляя безъ опроверженія, которое было бы уже вторичнымъ, эти обвиненія, не могу однако не остановиться на обвиненіи въ отсутствіи системы при расположеніи матеріаловъ, тѣмъ болѣе, что на немъ рецензентъ основываетъ предположеніе о допущенной будто бы поспѣшности изданія. Въ опроверженіе этого взгляда, я вынужденъ, противъ желанія, сдѣлать слѣдующее заявленіе. Первоначально собирателю было возможно издать только первый выпускъ. Естественно, что, не имѣя надежды на изданіе второго, онъ въ I вып. далъ мѣсто только тѣмъ произведеніямъ, которымъ, по различнымъ соображеніямъ, придавалъ наибольшую важность. Въ этотъ выпускъ и вошли<noinclude></noinclude> i6jineo2vqmz4mragnrq9paxwq9o3zd 104 122757 284809 2026-05-07T13:41:50Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «пѣсни семейныя, чумацкія, разбойничьи, рекрутскія и любовныя. Затѣмъ когда печатаніе I вып. уже оканчивалось, явилась возможность, по извѣстнымъ обстоятельствамъ, издать и II выпускъ, хотя и послѣ 3-хъ мѣсячнаго перерыва. Но разъ І-мъ выпускомъ система был...» 284809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>пѣсни семейныя, чумацкія, разбойничьи, рекрутскія и любовныя. Затѣмъ когда печатаніе I вып. уже оканчивалось, явилась возможность, по извѣстнымъ обстоятельствамъ, издать и II выпускъ, хотя и послѣ 3-хъ мѣсячнаго перерыва. Но разъ І-мъ выпускомъ система была нарушена, она не могла быть строго соблюдена и во ІІ-мъ, который все же отличается большею систематичностію, хотя, въ сущности, при настоящемъ положеніи вопроса, нельзя и придавать особаго значенія системѣ. Отнесеніе свадебныхъ пѣсенъ къ концу II выпуска вызвано желаніемъ собирателя издать свадебныя пѣсни въ связи съ обрядомъ и необходимостію, вслѣдствіе того, выжиданія выхода послѣднихъ листовъ, чтобы по размѣрамъ изданія судить о степени возможности такого печатанія ихъ. Наконецъ, по отпечатаніи обоихъ выпусковъ, на средства, предназначавшіяся первоначально на брошюровку и обложки каждая выпуска порознь, изд. счелъ болѣе полезнымъ напечатать дополненіе, выпуски же соединить въ одну книгу. Ясно, что если можно обвинить въ чемъ издателя, то только въ образѣ дѣйствій, противоположномъ поспѣшности...<ref>Книжка въ 30 листовъ поступила въ типографію въ концѣ декабря 1884 г. а вышла изъ нея въ концѣ февраля 1886 г. т. е. печаталась 14 мѣсяцевъ.</ref> Dixi {{Водступ|2|em}}Разъясненіе А. С. Дембовецкаго слѣдующее: „На изложенное въ придисловіи въ Бѣлорусскому Сборнику (стр. VII.) замѣчаніе Ваше о томъ, что въ сборникѣ пѣсенъ, помѣщенномъ въ Опытѣ описанія Могилевской губерніи, не указана степень распространенности того или другого произведенія въ различныхъ уѣздахъ, я долженъ объяснить, что это произошло вовсе не отъ недостатка вниманія къ дѣлу со стороны редакціи или ея сотрудниковъ, какъ это Вами выражено, а потому, что подобныя въ отношеніи каждой пѣсни подробности, могущія быть предметомъ особаго спеціальнаго изслѣдованія, не входили въ программу описанія губерніи, обнявшаго послѣ выдающихся историческихъ и физическихъ особенностей губерніи лишь главныя отрасли быта и той дѣятельности населенія, которая легла въ основу современной его жизни.“ {{Водступ|2|em}}Помѣщая въ подлинникѣ настоящее разъясненіе, собиратель долженъ напомнить читателямъ, что сѣтованія его были высказаны, главнымъ образомъ, по поводу того, что пѣсни, собранныя въ различныхъ уѣздахъ, были напечатаны ''однимъ говоромъ''. Это такой недостатокъ, который не можетъ быть исправленъ. Степень же распространенности пѣсни болѣе или менѣе вѣрно можно опредѣлить, не входя въ подробности, сообщеніемъ цифры списковъ ея, бывшихъ въ статистич. комитетѣ, и указаніемъ пунктовъ, изъ коихъ списки доставлены.<noinclude></noinclude> cnm2a8jrgiqb539pumf9o2ez0aj6j6y 104 122758 284810 2026-05-07T14:44:59Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Въ заключеніе, остановлюсь на замѣткѣ А. Н. Пыпина, (Вѣсти. Евр. {{Неразборліва}}87, іюнь, 681), въ коей онъ находитъ мои будто бы обвиненія г. Дмитріева въ перепечаткѣ 8 бѣлор. сказокъ изъ сб. г. Афанасьева несправедливыми. Я долженъ заявить, что мн...» 284810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Въ заключеніе, остановлюсь на замѣткѣ А. Н. Пыпина, (Вѣсти. Евр. {{Неразборліва}}87, іюнь, 681), въ коей онъ находитъ мои будто бы обвиненія г. Дмитріева въ перепечаткѣ 8 бѣлор. сказокъ изъ сб. г. Афанасьева несправедливыми. Я долженъ заявить, что мнѣ также было извѣстно, что первоначально эти сказки А. Н. Афанасьеву доставилъ г. Дмитріевъ, и слѣдовательно ''обвиненія'' г. Дмитріева съ моей стороны рѣшительно не могло быть: подчеркнувъ олово ''восемь'' и приведя названіе книжки, я обращалъ вниманіе на несоотвѣтствіе сего послѣдняго съ содержаніемъ. Впрочемъ, сравнивъ редакцію пѣсенъ сбор. г. Дмитріева, ставящую этотъ сборн. ниже критики, съ редакціей 8 сказокъ, помѣщенныхъ въ немъ, всякій убѣдится, что редакція послѣднихъ въ сборникѣ г. Афанасьева была сдѣлана болѣе опытною рукою, безъ всякаго, повидимому, участія г. Дмитріева. Онъ же, печатая свой сборникъ 9 лѣтъ спустя послѣ выхода сб. Афанасьева, внесъ ихъ, уже въ такомъ измѣненномъ видѣ, въ свой сборникъ и внесъ положительно буквально, повторивъ и у себя встрѣчающіяся у г. Афанасьева, какъ не—бѣлорусса, ошибочныя толкованія бѣлорусскихъ словъ. Не зная, какое болѣе точное названіе придать этому факту, я назвалъ его ''перепечаткой''. {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}Въ то время, какъ великорусскія сказки привлекли такія силы, какъ Сахаровъ, Афанасьевъ, Даль, Худяковъ, Якушинъ, Гидьфердингъ, Кирѣевскій, Рыбниковъ, Садовниковъ и мн. др., а малорусскія Кулиша, Костомарова, Мордовцева, Рудченка, Драгоманова, Кубинскаго и др.—бѣлорусскихъ сказокъ, на сколько мнѣ извѣстно, еще не было въ печати, если не считать слѣдующихъ вещицъ: {{Водступ|2|em}}1, Въ III вып. „Сказокъ“ А. Н. Афанасьева помѣщено 9 бѣлорусскихъ; изъ нихъ одна записана въ гродн. губ. и 8 въ минской. {{Водступ|2|em}}2, Послѣднія 8 сказокъ дословно перепечатаны въ сборникѣ г. Дмитріева, какъ объ этомъ уже сказано. {{Водступ|2|em}}3, Въ „Бѣлор. пѣсняхъ“ г. Шейна помѣщены 4 сказки, 6 сказаній легендарнаго характера и 5 мелкихъ анекдотовъ. {{Водступ|2|em}}Затѣмъ, я не встрѣчалъ бѣлоруc. сказокъ въ другихъ изданіяхъ,<ref>Г. Драгомановъ въ своемъ изданіи „Малорусскія народн. преданія и разсказы“ приводитъ на страницахъ 15, 76, 95, 96, 109 шесть преданій, записанныхъ якобы въ Могил. губ., въ Могилевѣ и Быховѣ. Но издатель ли, или его сотрудникъ г. Менчицъ, переложили эти преданія на какой то неслыханный малорусскій жаргонъ, ничего общаго съ бѣлор. нарѣчіемъ могилев. губ. не имѣющій. Ср. также мнѣніе пр. Кояловича (его „Лекціи“ и карта). О взглядѣ пр. Безсонова я уже говорилъ (VII, вып. I и II.)</ref> и<noinclude></noinclude> 3kg2tsf7x4v4r17tegyqtsg8aekjl8b 104 122759 284811 2026-05-07T14:49:45Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «если ихъ дѣйствительно не было, то на ною долю выпала высокая честь изданіемъ настоящаго выпуска положить начало пополненію этого важнаго пробѣла въ русской этнографической литературѣ. {{Водступ|2|em}}Выпускъ этотъ, по счету третій, заключая въ себѣ ска...» 284811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>если ихъ дѣйствительно не было, то на ною долю выпала высокая честь изданіемъ настоящаго выпуска положить начало пополненію этого важнаго пробѣла въ русской этнографической литературѣ. {{Водступ|2|em}}Выпускъ этотъ, по счету третій, заключая въ себѣ сказки, служитъ естественнымъ продолженіемъ двухъ первыхъ, содержавшихъ пѣени, пословиды и загадки. Въ немъ помѣщены: сказки животнаго эпоса (27 №№), миѳическія (95 №№), бытовыя (29 №№) и — какъ дополненіе къ послѣднимъ — 41 №№ мелочей: приказокъ, докучныхъ басенъ, росказней и т. п. Всего, не считая мелкихъ произведеній, 151 №№. {{Водступ|2|em}}Сказки, помѣщенныя въ этомъ выпускѣ, собирались мною или одновременно съ другими матеріалами, вошедшими уже въ составъ первыхъ выпусковъ, или по изданіи сихъ послѣднихъ, — когда было обращено исключительное вниманіе на записываніе сказокъ. Въ началѣ 1886 г. въ моемъ распоряженіи было до 200 списковъ различныхъ сказокъ. Но въ виду того, что они были записаны на незначительномъ раіонѣ и отчасти лицами, не пользовавшимися моими указаніями, я, для приданія Сборнику научной цѣнности, рѣшился расширить раіонъ собиранія сказокъ и провѣрить лично имѣвшіеся у меня списки. Русское Географическое Общество нашло возможнымъ согласиться со мною и командировало меня въ Могилевскую губернію. Настоящій выпускъ, въ главной своей части, есть результатъ этой командировки. Да не посѣтуютъ читатели, если я остановлюсь на ней нѣсколько подробнѣе. {{Водступ|2|em}}Я погрузился въ глубокое море народной бѣлорусской стихіи въ половинѣ іюня и 48 дней велъ тамъ бродячую жизнь, пробираясь по захолустнымъ пунктамъ на убогой кляченкѣ, запряженной въ нѣкое подобіе телѣги, по дорогамъ, по которымъ зачастую и сами возницы ѣхали впервые. Переѣзды эти дѣлались большею частью днемъ, съ разсчетомъ прибыть въ извѣстный пунктъ къ вечеру, когда рабочій деревенскій людъ возвратится уже съ полей и луговъ. Проведя за работой ночь, на утро я выѣзжалъ далѣе, чтобы и въ слѣдующемъ пунктѣ продѣлать то же. Только въ нѣкоторыхъ мѣстахъ, гдѣ находилось много матеріала и оказывалась физическая помощь со стороны мѣстной сельской интеллигенціи, мнѣ представлялась возможность провести двое-троѳ сутокъ; это были дневки, въ которыя, въ видѣ отдыха, я исполнялъ порученіе, возложенное на меня Московскимъ Археологическимъ Обществомъ. Такимъ образомъ я проѣхалъ 770 в. и посѣтилъ 26 пунктовъ въ уу. могилевскомъ, быховскомъ, рогачевскомъ, чериковскомъ и климовицкомъ. (Матеріалы же изъ другихъ уу. были собраны, какъ я сказалъ, раньше.)<noinclude></noinclude> l9my4wpoih5qilk836ro7ahqwk7rnsi 104 122760 284812 2026-05-07T17:38:58Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{c|{{larger|''САЛАВЕЙ}} {{larger|I}}}} {{gap|1.5em}}Вясна.</br> {{gap|1.5em}}Дазваляецца чытачу маляваць вясну па свайму густу.</br> {{gap|1.5em}}Салоўка сьпявае.</br> {{gap|1.5em}}Ці варта чапаць гэту маленькую шэрую птушачку?</br> {{gap|1.5em}}Яна сваімі сьпевамі давала натхненьне (як даўней гаварыл...» 284812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{c|{{larger|''САЛАВЕЙ}} {{larger|I}}}} {{gap|1.5em}}Вясна.</br> {{gap|1.5em}}Дазваляецца чытачу маляваць вясну па свайму густу.</br> {{gap|1.5em}}Салоўка сьпявае.</br> {{gap|1.5em}}Ці варта чапаць гэту маленькую шэрую птушачку?</br> {{gap|1.5em}}Яна сваімі сьпевамі давала натхненьне (як даўней гаварылі) песьняром усіх краёў зямлі.</br> {{gap|1.5em}}Пакаленьне за пакаленьнем ткала шматмільную плахту вякоў, а салоўка ўсё сьпяваў ды сьпяваў, дыктуючы вершы романтычна настроеным юнаком. Істужкаю гэтых вершаў можна аплятаць галу зямлі, як гліняны гляк дротам. Калі ня верыце — папрабуйце!</br> {{gap|1.5em}}Ці варта чапаць гэту маленькую шэрую птушачку?</br> {{gap|1.5em}}Яна вясной атуляе музыкай наш бярэзьнік, брызгае ў месячную павуціну гучным вадаспадам рознастайных трэляў.</br> {{gap|1.5em}}Тады здаецца, што зоркі падаюць у хмызьняк і зьвіняць срэбрам і шклом.</br> {{gap|1.5em}}Тады здаецца, што салаўіная песьня застывае на лузе кроплямі расы, дыямэнтамі радасных сьлёз.</br> {{gap|1.5em}}Тады здаецца…</br> {{gap|1.5em}}Кожнаму ўсё пасвойму здаецца.</br> {{gap|1.5em}}А месяц — чырвоны, чырвоны. Вясновую ноч крывавіць. А часам ён сіні або іншага колеру.</br><noinclude></noinclude> atfen82pur153g686o2a1yupuked2hy 284854 284812 2026-05-08T06:37:04Z RAleh111 4658 284854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{c|{{larger|''САЛАВЕЙ}}}} <center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 120%;">I</span></center> {{gap|1.5em}}Вясна.</br> {{gap|1.5em}}Дазваляецца чытачу маляваць вясну па свайму густу.</br> {{gap|1.5em}}Салоўка сьпявае.</br> {{gap|1.5em}}Ці варта чапаць гэту маленькую шэрую птушачку?</br> {{gap|1.5em}}Яна сваімі сьпевамі давала натхненьне (як даўней гаварылі) песьняром усіх краёў зямлі.</br> {{gap|1.5em}}Пакаленьне за пакаленьнем ткала шматмільную плахту вякоў, а салоўка ўсё сьпяваў ды сьпяваў, дыктуючы вершы романтычна настроеным юнаком. Істужкаю гэтых вершаў можна аплятаць галу зямлі, як гліняны гляк дротам. Калі ня верыце — папрабуйце!</br> {{gap|1.5em}}Ці варта чапаць гэту маленькую шэрую птушачку?</br> {{gap|1.5em}}Яна вясной атуляе музыкай наш бярэзьнік, брызгае ў месячную павуціну гучным вадаспадам рознастайных трэляў.</br> {{gap|1.5em}}Тады здаецца, што зоркі падаюць у хмызьняк і зьвіняць срэбрам і шклом.</br> {{gap|1.5em}}Тады здаецца, што салаўіная песьня застывае на лузе кроплямі расы, дыямэнтамі радасных сьлёз.</br> {{gap|1.5em}}Тады здаецца…</br> {{gap|1.5em}}Кожнаму ўсё пасвойму здаецца.</br> {{gap|1.5em}}А месяц — чырвоны, чырвоны. Вясновую ноч крывавіць. А часам ён сіні або іншага колеру.</br><noinclude></noinclude> innnbnalh4651id9rp2naofrxw0m47a 104 122761 284813 2026-05-07T17:43:22Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Бывае, месяц выглядае, як серп, як падкова, напамінае жывёліну, выстаўляе рукі, як чалавек, на хвойку ўзьлезе.</br> {{gap|1.5em}}Гэта ўсё залежыць ад аўтара.</br> {{gap|1.5em}}А вочы ў Яе робяцца таемнымі, вабнымі, а твар — бледны.</br> {{gap|1.5em}}Вечная Яна марыць аб веч...» 284813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Бывае, месяц выглядае, як серп, як падкова, напамінае жывёліну, выстаўляе рукі, як чалавек, на хвойку ўзьлезе.</br> {{gap|1.5em}}Гэта ўсё залежыць ад аўтара.</br> {{gap|1.5em}}А вочы ў Яе робяцца таемнымі, вабнымі, а твар — бледны.</br> {{gap|1.5em}}Вечная Яна марыць аб вечным Ім.</br> {{gap|1.5em}}А ўсяму гэтаму вінават салоўка.</br> {{gap|1.5em}}Ці варта чапаць гэту маленькую птушачку?</br> {{gap|1.5em}}Мы і ня думаем чапаць.</br> {{gap|1.5em}}Наш сказ аб такім салоўцы, які сьпявае ня толькі ўвесну, а нават узімку. {{лінія|4em}} {{gap|1.5em}}Тры гады таму назад.</br> {{gap|1.5em}}Летняя раніца. Сонца так і лезе гарэзьліва ў вакно. Не дае спаць. Чуваць тупат ног на тратуварах. Людзкі гоман.</br> {{gap|1.5em}}Я ляжу на ложку. Нядзеля. У рэдакцыю не пайду. Можна пазьней паспаць.</br> {{gap|1.5em}}Але жыцьцё на вуліцы кіпіць.</br> {{gap|1.5em}}Па кроках, па гутарках, якія чуваць праз ценкія дрыўляныя сьцены маёй кватэры, пазнаю большасьць маіх суседзяў і суседак з прадмесьця.</br> {{gap|1.5em}}Вось прайшлі каля майго вакна дзьве старыя дзевы: панна Вікторыя і панна Констанцыя. Яны гутараць аб „пончках з кавай“, якімі даўней карміліся. У галасох шасьцідзесяцілетніх „панн“ адчуваецца пры гэтым такая апетытнасьць, такое імкненьне да асалоды, ажно мне здаецца, што бачу іхнія шамкаючыя, сьлінявыя, зморшчаныя губы і галодна-жалосныя падсьлепаватыя вочы.</br><noinclude></noinclude> cva46y9ip1yvpkyqc670qln0ibr2ec6 104 122762 284814 2026-05-07T17:49:37Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Цяпер яны абедаюць у сталоўцы нейкай дабрачыннасьці і патрохі жабруюць у сваіх суседзяў.</br> {{gap|1.5em}}Панна Вікторыя — пані, у якой панна Констанцыя служанкаю ўжо гадоў трыццаць.</br> {{gap|1.5em}}Панна Вікторыя часам заходзіць ка мне за „бжонткам“ (кіпя...» 284814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Цяпер яны абедаюць у сталоўцы нейкай дабрачыннасьці і патрохі жабруюць у сваіх суседзяў.</br> {{gap|1.5em}}Панна Вікторыя — пані, у якой панна Констанцыя служанкаю ўжо гадоў трыццаць.</br> {{gap|1.5em}}Панна Вікторыя часам заходзіць ка мне за „бжонткам“ (кіпятком). Лічыць мяне „пожондным“ чалавекам і стараецца адшліфоўваць, каб я зрабіўся „гжэчным“ (далікатным).</br> {{gap|1.5em}}Першыя лекцыі „гжэчнасьці“ ўжо ведаю: я павінен ёй казаць ня проста „дзень добры!“, а „дзень добры, панна Вікторыя!“ Тады яна робіць „кніксен“ і ўсьміхаецца, як пятнастоўка.</br> {{gap|1.5em}}Пасьля такога „сьвецкага этыкэту“ панна Вікторыя хоча мне пачытаць францускі роман — у знак пашаны да маёй асобы. Я рознымі хітрыкамі кожны раз выкручваюся ад такіх сэансаў.</br> {{gap|1.5em}}Часта яна мне робіць заўвагі, што першы кланяюся паньне Констанцыі (а не панна Констанцыя мне) і служанцы таксама кажу: „дзень добры, панна Констанцыя!“</br> {{gap|1.5em}}— Так не выпадае, — ірытуецца панна Вікторыя. — Першым чынам, нязручна пану (гэта значыць, мне) наймітцы (Констанцыі) кланяцца і называць яе паннай.</br> {{gap|1.5em}}А падругое — я, мабыць, ня здолен успрымаць такія далікатныя навукі добрага тону, бо не такога пахаджэньня, як панна Вікторыя.</br> {{gap|1.5em}}На гэта яна мне робіць тонкія намяканьні. Яна, аднак, удастойвае мяне пашанай вельмі высокага чалавека к дэмосу і кліча „до покою“. Яна хоча паказаць свае дваранскія паперы з фамільным гэрбам.</br> {{gap|1.5em}}Я кожны раз адмаўляюся, кажу, што веру ёй на слова. Яна гэтым вельмі нездаволена.</br><noinclude></noinclude> eggbii6xaaabpovrijelxznavtsg5rh 104 122763 284815 2026-05-07T17:54:09Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Нех пан зобачэ, — не адстае яна.</br> {{gap|1.5em}}Вось паміж рознастайнага стукату ног каля майго вакна раздаецца ціхае шарканьне яшчэ аднэй пары далікатных асоб — яшчэ дзьве старыя панны, дзьве сястры Браванжыцкія. Даюць прыватныя лекцыі француска...» 284815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Нех пан зобачэ, — не адстае яна.</br> {{gap|1.5em}}Вось паміж рознастайнага стукату ног каля майго вакна раздаецца ціхае шарканьне яшчэ аднэй пары далікатных асоб — яшчэ дзьве старыя панны, дзьве сястры Браванжыцкія. Даюць прыватныя лекцыі францускае мовы.</br> {{gap|1.5em}}Абедзьве — высокія, ценкія, у чорных доўгіх польтах і чорных капялюшох. Яны падобны да старых ксяндзоў.</br> {{gap|1.5em}}Абедзьве закаханы ў маладога прыгожага ксяндза і гавораць цяпер аб ім з няменшым апетытам, чымся ранейшыя „панны“ аб „пончках з кавай“.</br> {{gap|1.5em}}Такіх дэвотак праходзіць шмат каля маёй кватэры. Цэлая галерэя. Усе яны, з кантычкамі ў руках, ідуць у касьцёл, які знаходзіцца недалёка ад маёй кватэры, за могілкамі.</br> {{gap|1.5em}}Звоняць званы.</br> {{gap|1.5em}}Мядзяныя гукі то жаласьліва-пакорліва, то пагрозна-прызыўна клічуць у „божы дом“.</br> {{gap|1.5em}}Я пачынаю падбіраць біблійныя тэксты пад сьпеў званоў, але нічога ня выходзіць. Доўгія радкі псальмаў ніяк не ўкладваюцца ў адсечаныя рытмы „глін-глан, глін-глан“, якія расплываюцца з-пад званіцы. Куды лягчэй падбіраць пад гэтыя гукі сьмешныя частушкі, тым лацьвей, калі званы хуткім тэмпам пачынаюць вырабляць, нібы для быстрых „па“ балерыны.</br> {{gap|1.5em}}„Глі-гла-глі-гла-глі-гла-глі-гла“…</br> {{gap|1.5em}}Я зноў пачынаю прыслухоўвацца да тупату на тратувары. Стараюся па характару крокаў пазнаваць людзей.</br> {{gap|1.5em}}Шмат незнаёмых.</br> {{gap|1.5em}}Па кроках я, аднак, пазнаю — ці мужчына ці жанчына, ці стары ці малады.</br><noinclude></noinclude> pbhltox8klvww6hj9ipcwwx0bkdfvuo 104 122764 284816 2026-05-07T17:58:38Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Дзеля большай упэўненасьці падымаюся з ложка і гляджу ў вакно праз вышыўку фіранкі. У большасьці не памыляюся.</br> {{gap|1.5em}}— Тук-тук-дук! Тук-тук-дук! — нібы ня дзьве, а тры нагі.</br> {{gap|1.5em}}Што за стварэньне з трыма нагамі ідзе па тратувары?</br> {{gap|1.5em}...» 284816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Дзеля большай упэўненасьці падымаюся з ложка і гляджу ў вакно праз вышыўку фіранкі. У большасьці не памыляюся.</br> {{gap|1.5em}}— Тук-тук-дук! Тук-тук-дук! — нібы ня дзьве, а тры нагі.</br> {{gap|1.5em}}Што за стварэньне з трыма нагамі ідзе па тратувары?</br> {{gap|1.5em}}Я спачатку вельмі зьдзіўлены. Потым успомніў. Гэта-ж мая кватэрная гаспадыня, у якой жыў у 1920 годзе.</br> {{gap|1.5em}}Таксама набожная. Таксама маршыруе ў касьцёл пад музыку званоў, як ваяка пад стук барабана.</br> {{gap|1.5em}}Ёй ужо болей 80 год, і яна набыла трэцюю нагу — моцны кій.</br> {{gap|1.5em}}Яна мае выгляд ведзьмы. Худы твар. Злыя, чырвоныя вочы. Нос да губ апусьціўся. Сківіцы завойстраныя, жоўтыя, як пэргамін.</br> {{gap|1.5em}}Яна вельмі баіцца сьмерці і мае ад гэтага адзін паратунак: вечна есьць. Жарэ, як галодны воўк. Або як жвачная жывёла. Ад такога нястрыманага апетыту ў яе цёнгле надзьмуты жывот — тырчыць, як у цяжарнай. Вечна яе мучае нястраўнасьць. З жыватом у яе частыя непаразуменьні, і яна кволым басам скардзіцца, паглядаючы на абразы:</br> {{gap|1.5em}}— О, Езу… Езу…</br> {{gap|1.5em}}— Тып-дрып! Тып-дрып!..</br> {{gap|1.5em}}Пазнаю вас, старыя ногі пана Міханевіча!Вострая бародка сівым трыкутнікам наперад, нібы працярэблівае сабе дарогу ў паветры. Сінія вочкі з-пад густых кустоў брывей пільна глядзяць удаль. Зірк-зірк жвава ва ўсе бакі, як дзьве мышкі.</br> {{gap|1.5em}}Ды ён (пан Міханевіч) слаўны, стары паляўнічы.</br><noinclude></noinclude> lxtfgyuv7d1ddq40md7c0c1i9h2047h 104 122765 284817 2026-05-07T18:04:16Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Пан Міханевіч нешта апавядае другому, незнаёмаму мне (незнаёмы тупат ног) аб сваім удачлівым паляваньні.</br> {{gap|1.5em}}Пан Міханевіч мае прывычку, ці нейкі фэлер фізычны, паўтараць канцы слоў:</br> {{gap|1.5em}}— Дык я пайшоў-шоў рана-на, яшчэ-чэ сам бог спаў-...» 284817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Пан Міханевіч нешта апавядае другому, незнаёмаму мне (незнаёмы тупат ног) аб сваім удачлівым паляваньні.</br> {{gap|1.5em}}Пан Міханевіч мае прывычку, ці нейкі фэлер фізычны, паўтараць канцы слоў:</br> {{gap|1.5em}}— Дык я пайшоў-шоў рана-на, яшчэ-чэ сам бог спаў-паў, з сваёй-ёй дубальтоўкай-кай, ажна-на ў лесе-се цецярукоў-коў! Я за імі-мі цікаваць-ваць, потым-тым калі трахнуў-нуў!</br> {{gap|1.5em}}Далей ня чую. Нехта пачаў стукацца ў дзьверы.</br> {{gap|1.5em}}Мой сябар В., загадчык савецкай гаспадаркі за дзесяць вёрст ад Менску.</br> {{gap|1.5em}}Моцна лае за такое познае спаньнё. Трэба зараз-жа ехаць з ім у маёнтак. Фурманка тут-жа.</br> {{gap|1.5em}}Прывесьці да парадку свой „туалет“ — справа пяці хвілін.</br> {{gap|1.5em}}— Сьнедаць будзем у маёнтку. Яечня, малако, сыр і…</br> {{gap|1.5em}}Мой сябар робіць „зладзейскія“ вочы.</br> {{gap|1.5em}}Тут я толькі заўважыў, што адна кішэня ў яго моцна адтапырана, а стуль тырчыць стачма нешта падобнае да галавы гусака, абверчанае газэтай.</br> {{gap|1.5em}}— Спэцыяльна дзеля гэтага газэту купіў! — апраўдваецца мой сябар, — а то пабачаць. Не выпадае.</br> {{gap|1.5em}}Каля вачэй у яго зайгралі таемна-вясёлыя змаршчынкі. <center>{{larger|II}}</center> {{gap|1.5em}}Мы паехалі.</br> {{gap|1.5em}}Каламажка грукатала і тарахтала па бруку, як вясковая сакатуха.</br> {{gap|1.5em}}Горад быў абліты сонцам. Публіка прынядзелена.</br> {{gap|1.5em}}Конь бег шпарка. Будынкі мітусіліся ў вачох.</br><noinclude></noinclude> lm4o4do9gx46zjv65x2io1zcw8yocaz 284855 284817 2026-05-08T06:38:00Z RAleh111 4658 284855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Пан Міханевіч нешта апавядае другому, незнаёмаму мне (незнаёмы тупат ног) аб сваім удачлівым паляваньні.</br> {{gap|1.5em}}Пан Міханевіч мае прывычку, ці нейкі фэлер фізычны, паўтараць канцы слоў:</br> {{gap|1.5em}}— Дык я пайшоў-шоў рана-на, яшчэ-чэ сам бог спаў-паў, з сваёй-ёй дубальтоўкай-кай, ажна-на ў лесе-се цецярукоў-коў! Я за імі-мі цікаваць-ваць, потым-тым калі трахнуў-нуў!</br> {{gap|1.5em}}Далей ня чую. Нехта пачаў стукацца ў дзьверы.</br> {{gap|1.5em}}Мой сябар В., загадчык савецкай гаспадаркі за дзесяць вёрст ад Менску.</br> {{gap|1.5em}}Моцна лае за такое познае спаньнё. Трэба зараз-жа ехаць з ім у маёнтак. Фурманка тут-жа.</br> {{gap|1.5em}}Прывесьці да парадку свой „туалет“ — справа пяці хвілін.</br> {{gap|1.5em}}— Сьнедаць будзем у маёнтку. Яечня, малако, сыр і…</br> {{gap|1.5em}}Мой сябар робіць „зладзейскія“ вочы.</br> {{gap|1.5em}}Тут я толькі заўважыў, што адна кішэня ў яго моцна адтапырана, а стуль тырчыць стачма нешта падобнае да галавы гусака, абверчанае газэтай.</br> {{gap|1.5em}}— Спэцыяльна дзеля гэтага газэту купіў! — апраўдваецца мой сябар, — а то пабачаць. Не выпадае.</br> {{gap|1.5em}}Каля вачэй у яго зайгралі таемна-вясёлыя змаршчынкі. <center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 120%;">II</span></center> {{gap|1.5em}}Мы паехалі.</br> {{gap|1.5em}}Каламажка грукатала і тарахтала па бруку, як вясковая сакатуха.</br> {{gap|1.5em}}Горад быў абліты сонцам. Публіка прынядзелена.</br> {{gap|1.5em}}Конь бег шпарка. Будынкі мітусіліся ў вачох.</br><noinclude></noinclude> n0cf99wv2hrxrxrb3zycei73wgmhcm6 104 122766 284818 2026-05-07T18:18:19Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Было лёгка і весела на душы. Хоць на адзін дзянёк вырваўся на прастор.</br> {{gap|1.5em}}Выехалі за горад.</br> {{gap|1.5em}}Новыя думкі, новыя настроі плылі-паўзьлі да мяне ад ваколічных пэйзажаў, якія паволі чаргаваліся адзін за адным.</br> {{gap|1.5em}}Кожны ўзгорак, к...» 284818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Было лёгка і весела на душы. Хоць на адзін дзянёк вырваўся на прастор.</br> {{gap|1.5em}}Выехалі за горад.</br> {{gap|1.5em}}Новыя думкі, новыя настроі плылі-паўзьлі да мяне ад ваколічных пэйзажаў, якія паволі чаргаваліся адзін за адным.</br> {{gap|1.5em}}Кожны ўзгорак, кожная хвойка на мяне паглядала ветла і ўважліва. Над роўнымі шнурамі жытняга поля гойдаліся, віселі жаўранкі.</br> {{gap|1.5em}}Дарога паволі соўвалася наперад. Сустракаліся конныя чырвонаармейцы. У лёгкіх шаломах яны выглядалі, як рыцары даўно мінулых часоў. Бабы босыя, у сьвяточных хустках, ішлі ў горад. Дзе-нідзе на полі недалёка ад якогасьці хутара сядзелі хлопцы і дзяўчаты. Здалёку, з адзінокіх сялянскіх сяліб, высіліся ўгару, нібы радыёстанцыі, жураўлі студняў. Дзесьці тылілікаў гармонік.</br> {{gap|1.5em}}Галава трохі кружылася ад моцнага паху лугу і поля. Я адчуваў сябе пад сінім прасторам сонечна-жаўранкавага неба, атачоным новымі зьявішчамі, новым, іншым, чым у горадзе, днём.</br> {{gap|1.5em}}Мне здавалася, што ўся ўвага застыўшых ваколіц зьвернута на мяне.</br> {{gap|1.5em}}Ох, адвык ад вясковых палёў! Чужы я тут — гарадзкі… Праз усю дарогу мой сябар апавядаў аб жыцьці рабочых у гаспадарцы, аб тым, як ён малочную справу добра нарыхтаваў і як наогул паставіў маёнтак на ногі пасьля разбурэньня ў гады грамадзянскай вайны.</br> {{gap|1.5em}}Я слухаў няўважліва. Толькі па інтонацыі яго голасу я здагадваўся аб сэнсе слоў сябра і час-ад-часу мармытаў:</br><noinclude></noinclude> qykn079hpe79cb4wqussru3dg65mdcv 104 122767 284819 2026-05-07T18:23:18Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Так, так, добра, добра. Не, не.</br> {{gap|1.5em}}Мы былі ўжо недалёка ад маёнтку.</br> {{gap|1.5em}}Ехалі між ліпавых старасьвецкіх прысад.</br> {{gap|1.5em}}Ліпы такія высокія і густыя, ажна зьверху, над дарогай, ледзь не зрасьліся ў адну лісьцяную павець. На дарозе ляж...» 284819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Так, так, добра, добра. Не, не.</br> {{gap|1.5em}}Мы былі ўжо недалёка ад маёнтку.</br> {{gap|1.5em}}Ехалі між ліпавых старасьвецкіх прысад.</br> {{gap|1.5em}}Ліпы такія высокія і густыя, ажна зьверху, над дарогай, ледзь не зрасьліся ў адну лісьцяную павець. На дарозе ляжаў вечны цень. Толькі дзе-ні-дзе між кучаравых галін прабіваліся, як праз замочныя дзірачкі, сонечныя круглячкі. Яны блішчэлі на жвіровым пяску новымі мядзянымі пятакамі.</br> {{gap|1.5em}}Забялеўся палац. Як на цэрамоніял, выстраіўся вялізны сад. За ім — сталетні парк.</br> {{gap|1.5em}}— Бровар і млын згарэлі, — тлумачыў мне загадчык гаспадаркі (ён паказаў на руіны муроў з чырвонае цэглы), — толькі вось засталіся абора, стайня, палац, гумно і будынкі для службы.</br> {{gap|1.5em}}Пры гэтым мой сябар зрабіў гаспадарчы шырокі круг рукой.</br> {{gap|1.5em}}Мы саскочылі з каламажкі.</br> {{gap|1.5em}}На зялёным, вялізным, як поле, дзядзінцы мяне сустрэў каля заросшай травою сажалкі статак гусей. Гусак з ваяўнічым задорам кінуўся на мяне, выцягнуўшы, як дзіду, доўгую шыю з завостранай зьмяінай галавой.</br> {{gap|1.5em}}— Ідзём сьнедаць! — сказаў мой сябар з заклапочаным відам.</br> {{gap|1.5em}}Яго заклапочанасьць павялічылася з таго моманту, як толькі мы апынуліся на зямлі савецкай гаспадаркі.</br> {{gap|1.5em}}Усё заўважвала яго гаспадарчае вока. То каровы пасуцца на пасеках, дзе ён думаў касіць. То скошаная трава ня вынесена на ўзгорак з мокрай лагчыны. Ha мяжы нехта сьсек елку.</br><noinclude></noinclude> 2pr515vmmwckap9sc6vdl4w0ajepjrr 104 122768 284820 2026-05-07T18:27:54Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Мы ўвайшлі ў палац. Пасьнедалі хутка. Пасьля гэтага ён пазнаёміў мяне з старэнькім дзедам, які ўзяўся паказваць мне стары палац. Сябар мой пайшоў брысьці па гаспадарцы з рабочымі, каб разьмеркаваць працу на заўтрашні дзень.</br> {{gap|1.5em}}Дзеду было г...» 284820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Мы ўвайшлі ў палац. Пасьнедалі хутка. Пасьля гэтага ён пазнаёміў мяне з старэнькім дзедам, які ўзяўся паказваць мне стары палац. Сябар мой пайшоў брысьці па гаспадарцы з рабочымі, каб разьмеркаваць працу на заўтрашні дзень.</br> {{gap|1.5em}}Дзеду было гадоў шэсьцьдзесят пяць: сівенькі, худы, з ружовай лысінай, з белым пухам вокал і з белымі вусамі. Відаць, фізычнай працай мала займаўся. Ня гледзячы на свае гады, ён быў стройны і рухавы. Рукі гладкія з ценкімі пальцамі. На ім старая вайсковая вопратка колеру хакі. На нагах — „хадакі“ з старых ботаў. Дзед служыў у гаспадарцы вартаўніком. Да рэволюцыі быў лёкаем у пана Вашамірскага — ранейшага ўладара гэтага маёнтку. Як вечны „дамавік“ гмаху, дзед ведаў усе закуткі гэтага строгага белага муру ў старым стылю. Ведаў усю сямейную кроніку пана Вашамірскага і шмат цікавых гісторый пра бацьку і дзеда пана яшчэ з часоў паншчыны.</br> {{gap|1.5em}}З абурэньнем дзед гаварыў, як увосені 1917 году руйнавалі панскі маёнтак, як вакольныя сяляне разьбівалі шыбы ў вокнах, хто нагамі бразгаў па фортэп‘яно, хто абрываў плюш з пакояў Кацярыны II (яна калісьці спынілася ў гэтым маёнтку), хто аблупліваў скуру фотэляў, і як падпальвалі будынкі на дварэ.</br> {{gap|1.5em}}Я тлумачыў дзеду, што, бязумоўна, сяляне ўчынілі гэта непрактычна, бо дабро засталося-б тут для іх-жа. Але пачуцьцё помсты і нянавісьці да паноў за вечныя зьдзекі над імі, сялянамі, узяло верх, і яны хацелі зьнішчыць дашчэнту ўсе панскія сьляды.</br> {{gap|1.5em}}— Эт, сынку, — артачыўся дзед, — вось я раней пры панох быў добра адзет, сядзеў у цяпле, а цяпер што?</br><noinclude></noinclude> 8r0pu3ml0ewo6aohxs7va5n9u2bndas 0 122769 284822 2026-05-07T18:45:20Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларускі нацыянал-фашызм на пол...» 284822 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе|Беларускі нацыянал-фашызм на полёнізатарскай службе]] | наступны = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў|Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="20" to="23" fromsection="Сапраўднае" tosection="Сапраўднае" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} 33d2k0jxn9l57evbzrszmgrb9cmgeyn 0 122770 284823 2026-05-07T18:46:19Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Сапраўднае аблічч...» 284823 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі|Сапраўднае аблічча натхніцеля полёнізацыі і фашызацыі]] | наступны = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Барацьба з полёнізацыяй|Барацьба з полёнізацыяй]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="23" to="23" fromsection="Беларуская" tosection="Беларуская" /> {{Выроўніваньне-канец}} 465rviumqs0xskryspi6x4j8y59vplm 0 122771 284824 2026-05-07T18:46:56Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Барацьба з полёнізацыяй | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьд...» 284824 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Барацьба з полёнізацыяй | аўтар = Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)/Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў|Беларуская буржуазія, ксяндзы і паны — хаўрусьнікі гвалту і зьдзекаў]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гарбацэвіч, П. Полёнізацыя Заходняй Беларусі. 1932.pdf" from="23" to="24" fromsection="Барацьба" /> {{Выроўніваньне-канец}} 6q29osmmomlih7e68xqyliwanj1ged0 0 122772 284826 2026-05-07T18:53:14Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Ветрагоны | аўтар = Уладзіслаў Галубок | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Камэдыя | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="5" to="5" /> {{...» 284826 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ветрагоны | аўтар = Уладзіслаў Галубок | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Камэдыя | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="6" to="6" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="7" to="7" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="8" to="8" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} == Акт першы == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="9" to="23" /> {{Выроўніваньне-канец}} == Акт другі == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="24" to="46" /> {{Выроўніваньне-канец}} == Акт трэці == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="47" to="66" /> {{Выроўніваньне-канец}} == Акт чацтвёрты == {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Ветрагоны (1930).pdf" from="67" to="76" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:П’есы Уладзіслава Галубка]] [[Катэгорыя:Камедыі]] [[Катэгорыя:Творы 1925 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] 27j3dxeeujij6gxanrnouuuw2aqnge7 104 122773 284829 2026-05-07T19:03:32Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 284829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Дзед скардзіўся на новыя парадкі.</br> {{gap|1.5em}} Ад усіх пакояў палацу, хоць яны былі заселены рабочымі, веяла нейкай жудою. Не гармонавалі сасно- выя сталы, доўгія лавы і простыя ложкі з вялізнымі высокімі пакоямі. Гэты палац больш падыходзіў для школы, чымся для жыльля. Тут улетку, нават у гарачыя дні, было холадна. Дзед апавядаў мне з асаблівай уважлівасьцю і пашкадаваньнем аб кожным пакоі. Маляваў ранейшую абстаноўку, паказваў, дзе быў панскі габінет, спальня, салён, дзе жыла дачка пана Вашамірскага, маладая панна Ядвіга. Я заўважыў на сьцяне апошняга пакою прыбітыя мэталёвыя планкі. На кожнай з іх быў выгравіраваны год па парадку ад 1898 да 1917 зьнізу ўверх. імяніны Дзед вытлумачыў, што гэта кожны год на панны Ядвігі мералі яе рост. На памятку прыбівалі мядзяныя дошчачкі. Нарэшце, дзед мяне завёў у флігель, які ўпіраецца сваім акругленым фасадам у бок вялізнага парку. Гэты пакой -пусты, овальнай формы, вышынёю ахоплівае два паверхі. Праз каляровыя шыбы, аплеце- ныя густой павуцінай, прабіваецца сьвет сонца, раскід- вае фантастычныя вясёлкавыя плямы на сьцены. Па сьценах звышку тырчаць вялізныя галовы сатыраў у клясычна грэцкім стылю. На фізыономіях застыглі агідныя гульлівыя ўсьмешкі. Вакол сатыраў-барэльефы шматгаловых зьмей. Купал-скляпеньне аздоблены трох- кутнікавымі арабэскамі, а ў самым цэнтры - стыліза- ваны аднагаловы польскі арол, 14<noinclude></noinclude> sk1i97uio183iewowun9al59me1p6o4 284847 284829 2026-05-08T06:13:57Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 284847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Дзед скардзіўся на новыя парадкі.</br> {{gap|1.5em}}Ад усіх пакояў палацу, хоць яны былі заселены рабочымі, веяла нейкай жудою. Не гармонавалі сасновыя сталы, доўгія лавы і простыя ложкі з вялізнымі высокімі пакоямі. Гэты палац больш падыходзіў для школы, чымся для жыльля. Тут улетку, нават у гарачыя дні, было холадна.</br> {{gap|1.5em}}Дзед апавядаў мне з асаблівай уважлівасьцю і пашкадаваньнем аб кожным пакоі. Маляваў ранейшую абстаноўку, паказваў, дзе быў панскі габінет, спальня, салён, дзе жыла дачка пана Вашамірскага, маладая панна Ядвіга.</br> {{gap|1.5em}}Я заўважыў на сьцяне апошняга пакою прыбітыя мэталёвыя планкі. На кожнай з іх быў выгравіраваны год па парадку ад 1898 да 1917 зьнізу ўверх.</br> {{gap|1.5em}}Дзед вытлумачыў, што гэта кожны год на імяніны панны Ядвігі мералі яе рост. На памятку прыбівалі мядзяныя дошчачкі. Нарэшце, дзед мяне завёў у флігель, які ўпіраецца сваім акругленым фасадам у бок вялізнага парку.</br> {{gap|1.5em}}Гэты пакой — пусты, овальнай формы, вышынёю ахоплівае два паверхі. Праз каляровыя шыбы, аплеценыя густой павуцінай, прабіваецца сьвет сонца, раскідвае фантастычныя вясёлкавыя плямы на сьцены. Па сьценах звышку тырчаць вялізныя галовы сатыраў у клясычна грэцкім стылю. На фізыономіях застыглі агідныя гульлівыя ўсьмешкі. Вакол сатыраў — барэльефы шматгаловых зьмей. Купал-скляпеньне аздоблены трохкутнікавымі арабэскамі, а ў самым цэнтры — стылізаваны аднагаловы польскі арол.</br><noinclude></noinclude> s6be1o0kerecb0xbs0lt9ki055tw5xp 104 122774 284832 2026-05-07T19:57:03Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="З"/>шыцьцьом бялізны для войска, дастаушы у летку 1916 году заказ „Общеземскаго Союза“. Каля шыцьця знайшло сабе заработак блізка каля 700 кабет. {{Водступ|2|em}}Пашылі яны каля 300.000 салдацкіх кашуль і нагавіц. У летку-ж была зробляна, апроч таго, начн...» 284832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="З"/>шыцьцьом бялізны для войска, дастаушы у летку 1916 году заказ „Общеземскаго Союза“. Каля шыцьця знайшло сабе заработак блізка каля 700 кабет. {{Водступ|2|em}}Пашылі яны каля 300.000 салдацкіх кашуль і нагавіц. У летку-ж была зробляна, апроч таго, начная {{Абмылка|майстерня|майстэрня}} ваенных вопратак. {{Водступ|2|em}}Маючы думку дапамагчы развіцьцю селянскай гаспадаркі, Камітэт зрабіу для бежанцау у Красавіку і Трауню 1916 г. курсы для навукі — як належыцца добра утрымліваць сады, гароды і пчолы. Курсы адбываліся шэсьць тыдняу, слухалі іх 38 чалавек. Навука давалася на беларускай гаворца. Лекціі давалі п. Русецкі, п. Л. Сівіцкая, {{Абмылка|п,|п.}} Крыука. Канчаючы курсы слухачы здавалі акзамїн. {{Водступ|2|em}}К пачатку Ліпня 1916 г. у двор Карпілоуку (каля 30 верстау ад Мінску) вывязьлі 50 дзяцей найбяднейшых бацькоу і сірот, каб даць змогу ім, змораным гарадзкім жыцьцьом, падсілкавацца на вьосца. Пражылі там дзеці да Лістапада і праз гэты час значна паправіліся; вагі прыбыло у вусіх ад 3 да 13 фунтаў. Жывучы там старшыя дзеці дарма памагалі селянам працаваць: касілі, грабілі сена, малацілі збожжа. Даглядаушыя за дзяцьмі настауніцы дбалі — каб дзяцей навучыць і да льогқай майстэркі. {{Водступ|2|em}}Апроч усяго таго трэба успомніць аб „йолцы“, зроблянай на Каляды, на каторай праз 2 дні было да 150 дзяцей {{Абмылка|за|з}} падаркамі, — і аб „бэтлейцы“ — беларускім народным тэатру. Калісь „бэтлейка“ была добра ведама па усім краю і толькі астатнімі гадамі шмат занікла. Але у Мінску знайшлося добрых два старых бэтлейшчыкі, каторыя наладзілі „бэтлейку“ у памяшчэньню „[[Лучынка ()|Лучынкі]]“ і „[[Саха (1913)|Сахі]]“. Нашы людзі шчыра цешыліся з „бэтлейкі“. {{Водступ|2|em}}Справы Камітэту вымагалі шмат грошы. А між тым Камітэт ня меу трывалага, пастаяннага мацунку грашмі ні адкуль. Усьо, што йон атрымау са стараны, — гэта 10.150 рубльоу часткамі ад „Союза Городовъ“ і ад „Сѣверопомощи“. Ні забазпечаны напэўна дастаткамі — калі <section end="З"/> <section begin="Бацькава"/>{{перанос-канец|п=па|к=чынаючы}} Мікалаям i канчаючы Тэклячкаю, елі с такою прагаю, што скора абедзьві талеркі апусцелі… {{Водступ|2|em}}Марта бачучы гэта, нї прапусьціла вылазіць з-за стала нікога, а барджэй зьвярнулася у мыцяльнік і прынясла на стол міску смятаны і другую — кісялю з малаком. {{Водступ|2|em}}— Вось закусїця яшчэ, — папрасіла яна. {{Водступ|2|em}}Але, апроч Зосі, ні таго ні другога ужо ніхто і нї паспытау. {{Водступ|2|em}}Вылязшы з-за стала, Васіль падзякувау Мікалаю і Марці за выказаную імі ласку і гасьціннасць і з абоімі шчыра расцалавауся. Тады пачау зьбірацца к атходу. {{Водступ|2|em}}— Ужо бадай, што к поуначы блізка, — праказау йон. {{Водступ|2|em}}— А ты, нябось, ведзьмы {{Абмылка|баісься|баісься, —}} засьмеялася Марта. {{Водступ|2|em}}— Ня тоя, што ведзьмы баюся, толькі… запозна, — атгаварыуся Васіль. {{Водступ|2|em}}— Ды нічога, пасьпеяш яшчэ, — разуважыу яго Мікола: можна яшчэ з гадзіну пасядзець. {{Водступ|2|em}}— Ой, што вы, — здзівіуся Васіль і, даушы дабранач, павярнуу к дзьвярам. Зося пашла за ім, каб правясьці: {{Водступ|2|em}}— Нї забывай нас, Васілька, — паслалі услед яму у адзін голас Мікола з Мартаю. {{Водступ|2|em}}— Ды не, не; дзеж вы бачылі, — суцешыу іх Васіль, пераступаючы парог. Ачуушыся у сенцах, йон асьцярожна спыніуся ля вушака дзьвярэй, і трусліва абмацаушы Зосіну руку, сіротна, баючыся, праказау: {{Водступ|2|em}}— Зоська, га Зоська, а можа мы выйдзям крыху пасядзець на вуліцу? {{Водступ|2|em}}Зося нічога нї атказала.<section end="Бацькава"/><noinclude></noinclude> 5gwf3qssutw3i6jmnz8m89w0ne46y4o 284833 284832 2026-05-07T20:00:03Z Gleb Leo 2440 284833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="З"/>шыцьцьом бялізны для войска, дастаушы у летку 1916 году заказ „Общеземскаго Союза“. Каля шыцьця знайшло сабе заработак блізка каля 700 кабет. {{Водступ|2|em}}Пашылі яны каля 300.000 салдацкіх кашуль і нагавіц. У летку-ж была зробляна, апроч таго, начная {{Абмылка|майстерня|майстэрня}} ваенных вопратак. {{Водступ|2|em}}Маючы думку дапамагчы развіцьцю селянскай гаспадаркі, Камітэт зрабіу для бежанцау у Красавіку і Трауню 1916 г. курсы для навукі — як належыцца добра утрымліваць сады, гароды і пчолы. Курсы адбываліся шэсьць тыдняу, слухалі іх 38 чалавек. Навука давалася на беларускай гаворца. Лекціі давалі п. Русецкі, п. Л. Сівіцкая, {{Абмылка|п,|п.}} Крыука. Канчаючы курсы слухачы здавалі акзамїн. {{Водступ|2|em}}К пачатку Ліпня 1916 г. у двор Карпілоуку (каля 30 верстау ад Мінску) вывязьлі 50 дзяцей найбяднейшых бацькоу і сірот, каб даць змогу ім, змораным гарадзкім жыцьцьом, падсілкавацца на вьосца. Пражылі там дзеці да Лістапада і праз гэты час значна паправіліся; вагі прыбыло у вусіх ад 3 да 13 фунтаў. Жывучы там старшыя дзеці дарма памагалі селянам працаваць: касілі, грабілі сена, малацілі збожжа. Даглядаушыя за дзяцьмі настауніцы дбалі — каб дзяцей навучыць і да льогқай майстэркі. {{Водступ|2|em}}Апроч усяго таго трэба успомніць аб „йолцы“, зроблянай на Каляды, на каторай праз 2 дні было да 150 дзяцей {{Абмылка|за|з}} падаркамі, — і аб „бэтлейцы“ — беларускім народным тэатру. Калісь „бэтлейка“ была добра ведама па усім краю і толькі астатнімі гадамі шмат занікла. Але у Мінску знайшлося добрых два старых бэтлейшчыкі, каторыя наладзілі „бэтлейку“ у памяшчэньню „[[Лучынка (часопіс)|Лучынкі]]“ і „[[Саха (1912)|Сахі]]“. Нашы людзі шчыра цешыліся з „бэтлейкі“. {{Водступ|2|em}}Справы Камітэту вымагалі шмат грошы. А між тым Камітэт ня меу трывалага, пастаяннага мацунку грашмі ні адкуль. Усьо, што йон атрымау са стараны, — гэта 10.150 рубльоу часткамі ад „Союза Городовъ“ і ад „Сѣверопомощи“. Ні забазпечаны напэўна дастаткамі — калі <section end="З"/> <section begin="Бацькава"/>{{перанос-канец|п=па|к=чынаючы}} Мікалаям i канчаючы Тэклячкаю, елі с такою прагаю, што скора абедзьві талеркі апусцелі… {{Водступ|2|em}}Марта бачучы гэта, нї прапусьціла вылазіць з-за стала нікога, а барджэй зьвярнулася у мыцяльнік і прынясла на стол міску смятаны і другую — кісялю з малаком. {{Водступ|2|em}}— Вось закусїця яшчэ, — папрасіла яна. {{Водступ|2|em}}Але, апроч Зосі, ні таго ні другога ужо ніхто і нї паспытау. {{Водступ|2|em}}Вылязшы з-за стала, Васіль падзякувау Мікалаю і Марці за выказаную імі ласку і гасьціннасць і з абоімі шчыра расцалавауся. Тады пачау зьбірацца к атходу. {{Водступ|2|em}}— Ужо бадай, што к поуначы блізка, — праказау йон. {{Водступ|2|em}}— А ты, нябось, ведзьмы {{Абмылка|баісься|баісься, —}} засьмеялася Марта. {{Водступ|2|em}}— Ня тоя, што ведзьмы баюся, толькі… запозна, — атгаварыуся Васіль. {{Водступ|2|em}}— Ды нічога, пасьпеяш яшчэ, — разуважыу яго Мікола: можна яшчэ з гадзіну пасядзець. {{Водступ|2|em}}— Ой, што вы, — здзівіуся Васіль і, даушы дабранач, павярнуу к дзьвярам. Зося пашла за ім, каб правясьці: {{Водступ|2|em}}— Нї забывай нас, Васілька, — паслалі услед яму у адзін голас Мікола з Мартаю. {{Водступ|2|em}}— Ды не, не; дзеж вы бачылі, — суцешыу іх Васіль, пераступаючы парог. Ачуушыся у сенцах, йон асьцярожна спыніуся ля вушака дзьвярэй, і трусліва абмацаушы Зосіну руку, сіротна, баючыся, праказау: {{Водступ|2|em}}— Зоська, га Зоська, а можа мы выйдзям крыху пасядзець на вуліцу? {{Водступ|2|em}}Зося нічога нї атказала.<section end="Бацькава"/><noinclude></noinclude> alfhnm23j5k4x1zsz3kd60tp7sok2g9 104 122775 284834 2026-05-07T20:17:28Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="З"/>усьожткі Камітэт здалеу вытрываць і пашырыць сваю помач — дык гэта толькі дзякуючы той працы — якой ні пашкадавалі на карысць свайму народу Сябрукі Аддзелу. {{Водступ|2|em}}Значыцца — працаваць можна! Дзеля таго клічма усіх сьвядомых беларус...» 284834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="З"/>усьожткі Камітэт здалеу вытрываць і пашырыць сваю помач — дык гэта толькі дзякуючы той працы — якой ні пашкадавалі на карысць свайму народу Сябрукі Аддзелу. {{Водступ|2|em}}Значыцца — працаваць можна! Дзеля таго клічма усіх сьвядомых беларусоу еднацца і працаваць — ні пакладаючы рук, каб у гэтыя суровыя і важныя часы, калі быць можа — ідзе аб увесь далейшы кірунак жыцьця нашага Краю, — каб быу чутны і наш голас — голас Маладой Беларусі. {{Калёнтытул|left={{smaller|Мінск.}}|right=''М. Осьмак.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="З"/> <section begin="Да"/>{{Цэнтар|'''Да Беларускай Кальоніі<br />у Петроградзе.'''|памер=100%}} {{Водступ|2|em}}Мінскіе Беларусы, сабраушыся каб ушанаваць 10-лецьце „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Нівы]]“, пасылаюць вам свайо прывітаньне і шчыра спагадаюць узмацаваньню вашае{{gap|4em}}працы, а перад усім разьвіцьцю заснаваных нідауна газэтау, пасьля сьмерці „Нашае Нівы“ — падняушых, {{block center/s}} ні знаушае пабед<br /> Ды ні заплямленае знамя!!! {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Мы, як мага, падтрымаім вас. Жадаїм таму каб мацнейшымі бы зьвязкі між вамі і мінскімі беларусамі і мы зноу зьедналі бы свае разьбітые сілы і маглі супольна кіравацца да нашае мэты. {{Калёнтытул|left=<center>Мінск Беларускі.<br />{{smaller|Лістапада 12-га 1916 году.}}</center>}} {{Калёнтытул|right=(21 подпіс).}} <section end="Да"/> <section begin="Пашто"/>{{***3||75%|5|перад=1em|пасьля=1em}} {{block center/s}} Пашто пяро бяру і на паперы белай<br /> Кладу рады панурых, сумных дум?<br /> {{gap|2.5em}}Ці выліць каб тугу, што ветру шум<br /> {{gap|2.5em}}Навеяу на мяне,<br /> Ці — што ляжыць на дне<br /> Душы маей — падняць, разчухаць, разбудзіць;<br /> {{gap|2.5em}}Ніхай, як ветру гук, гудзіць<br /> {{gap|2.5em}}Акорд заглушаны, прыціхлы набалелы…<br /> {{***3||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}} Пашто пішу, нашто? Хтоб стау {{Абмылка|чышацьверш|чытаць верш}} гэты,<br /> Ды і на штоб хто меу чытаць?……<br /> А! можа: хтось пачне гадаць<br /> <section end="Пашто"/> <section begin="Бацькава"/><div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{Водступ|2|em}}— Выйдзям, га? — папрасіу яшчэ Васіль. {{Водступ|2|em}}— Калі нешта німа ахоты — спаць вельмі хочыцца, — схлусіла Зося. {{Водступ|2|em}}— Спаць, спаць… няужо ты ня вытрымаїш і гадзінкі лішняе — папракнуу Васіль. {{Водступ|2|em}}— Няужо ты ня верыш… {{Водступ|2|em}}— Вядома, што ня веру, бо ты проста са мною ні гуляць, ні гаварыць ня хочыш, няймаверна праказау Васіль, і раззлаваны, адвярнууся ад Зосі і прачыніу дзьверы. — Ты думаяш — я нічога ня ведаю: во, вось і сеньні — атрымала пісьмо ад Рыгора, дык на мяне і нядзівісься. Але, няхай… ціхім і поуным адчаяньня голасам дабавіу йон. {{Водступ|2|em}}— Ну, а калі так… а калі пісьмо ад Рыгора атрымала, то што мне за гэтая будзя! — задзірна атказала Зося. {{Водступ|2|em}}— Ды нічога, што ж я пры гэтым, толькі… змякчэу Васіль і ласкава, умольна паглядзеу на Зосю. Няужо мне і зусім нават нї хадзіць к табе, Зоська. Няужо мае усе жаданьня абманны. {{Водступ|2|em}}— Я ня ведаю нічога, я ня ведаю, — суха прамовіла Зося і адвярнулася у бок ад яго. {{Водступ|2|em}}— Скажы мне, га? {{Водступ|2|em}}— Што табе сказаць? {{Водступ|2|em}}— Няужо ты мяне нізваньня ня любіш? {{Водступ|2|em}}— Зося змаучала. І тая сціш, што у момэнт запанавала ля іх такой прыкрай, такой адваротнай паказалася Васілю, што йон весь ажно здрыганууся ад нейкага няпрыятнага пачуцьця, сціснуу крэпка зубы і скрывіу нїздавольную міну. На яго вачах міжвольна выбліснулі сльозы і зацмуцілі празрыстасць вачэй. Каб Зося гэтага ня убачыла<section end="Бацькава"/><noinclude></noinclude> 9urh15ys04wd6sbt26104v959myxm3o 284835 284834 2026-05-07T20:18:16Z Gleb Leo 2440 284835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="З"/>усьожткі Камітэт здалеу вытрываць і пашырыць сваю помач — дык гэта толькі дзякуючы той працы — якой ні пашкадавалі на карысць свайму народу Сябрукі Аддзелу. {{Водступ|2|em}}Значыцца — працаваць можна! Дзеля таго клічма усіх сьвядомых беларусоу еднацца і працаваць — ні пакладаючы рук, каб у гэтыя суровыя і важныя часы, калі быць можа — ідзе аб увесь далейшы кірунак жыцьця нашага Краю, — каб быу чутны і наш голас — голас Маладой Беларусі. {{Калёнтытул|left={{smaller|Мінск.}}|right=''М. Осьмак.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} <section end="З"/> <section begin="Да"/>{{Цэнтар|'''Да Беларускай Кальоніі<br />у Петроградзе.'''|памер=100%}} {{Водступ|2|em}}Мінскіе Беларусы, сабраушыся каб ушанаваць 10-лецьце „[[Наша Ніва (1906)|Нашай Нівы]]“, пасылаюць вам свайо прывітаньне і шчыра спагадаюць узмацаваньню вашае{{gap|4em}}працы, а перад усім разьвіцьцю заснаваных нідауна газэтау, пасьля сьмерці „Нашае Нівы“ — падняушых, {{block center/s}} ні знаушае пабед<br /> Ды ні заплямленае знамя!!! {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Мы, як мага, падтрымаім вас. Жадаїм таму каб мацнейшымі бы зьвязкі між вамі і мінскімі беларусамі і мы зноу зьедналі бы свае разьбітые сілы і маглі супольна кіравацца да нашае мэты. {{Калёнтытул|left=<center>Мінск Беларускі.<br />{{smaller|Лістапада 12-га 1916 году.}}</center>}} {{Калёнтытул|right=(21 подпіс).}} <section end="Да"/> <section begin="Пашто"/>{{***3||75%|5|перад=1em|пасьля=1em}} {{block center/s}} Пашто пяро бяру і на паперы белай<br /> Кладу рады панурых, сумных дум?<br /> Ці выліць каб тугу, што ветру шум<br /> {{gap|2.5em}}Навеяу на мяне,<br /> {{gap|2.5em}}Ці — што ляжыць на дне<br /> Душы маей — падняць, разчухаць, разбудзіць;<br /> {{gap|2.5em}}Ніхай, як ветру гук, гудзіць<br /> {{gap|2.5em}}Акорд заглушаны, прыціхлы набалелы…<br /> {{***3||75%|10|перад=1em|пасьля=1em}} Пашто пішу, нашто? Хтоб стау {{Абмылка|чышацьверш|чытаць верш}} гэты,<br /> Ды і на штоб хто меу чытаць?……<br /> А! можа: хтось пачне гадаць<br /> <section end="Пашто"/> <section begin="Бацькава"/><div class="paragraphbreak" style="margin-top:0em"></div> {{Водступ|2|em}}— Выйдзям, га? — папрасіу яшчэ Васіль. {{Водступ|2|em}}— Калі нешта німа ахоты — спаць вельмі хочыцца, — схлусіла Зося. {{Водступ|2|em}}— Спаць, спаць… няужо ты ня вытрымаїш і гадзінкі лішняе — папракнуу Васіль. {{Водступ|2|em}}— Няужо ты ня верыш… {{Водступ|2|em}}— Вядома, што ня веру, бо ты проста са мною ні гуляць, ні гаварыць ня хочыш, няймаверна праказау Васіль, і раззлаваны, адвярнууся ад Зосі і прачыніу дзьверы. — Ты думаяш — я нічога ня ведаю: во, вось і сеньні — атрымала пісьмо ад Рыгора, дык на мяне і нядзівісься. Але, няхай… ціхім і поуным адчаяньня голасам дабавіу йон. {{Водступ|2|em}}— Ну, а калі так… а калі пісьмо ад Рыгора атрымала, то што мне за гэтая будзя! — задзірна атказала Зося. {{Водступ|2|em}}— Ды нічога, што ж я пры гэтым, толькі… змякчэу Васіль і ласкава, умольна паглядзеу на Зосю. Няужо мне і зусім нават нї хадзіць к табе, Зоська. Няужо мае усе жаданьня абманны. {{Водступ|2|em}}— Я ня ведаю нічога, я ня ведаю, — суха прамовіла Зося і адвярнулася у бок ад яго. {{Водступ|2|em}}— Скажы мне, га? {{Водступ|2|em}}— Што табе сказаць? {{Водступ|2|em}}— Няужо ты мяне нізваньня ня любіш? {{Водступ|2|em}}— Зося змаучала. І тая сціш, што у момэнт запанавала ля іх такой прыкрай, такой адваротнай паказалася Васілю, што йон весь ажно здрыганууся ад нейкага няпрыятнага пачуцьця, сціснуу крэпка зубы і скрывіу нїздавольную міну. На яго вачах міжвольна выбліснулі сльозы і зацмуцілі празрыстасць вачэй. Каб Зося гэтага ня убачыла<section end="Бацькава"/><noinclude></noinclude> k5kg8ewg793ane7jct33anngxklmr31 0 122776 284837 2026-05-07T20:23:27Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = З нашага жыцьця | аўтар = Максім Багдановіч | год = 27 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/4/Тоя мейсца на зямлі…|Тоя мейсца на зямлі…]] | наступны = Дзянніца (1916)/4/Да Беларускай Ка...» 284837 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = З нашага жыцьця | аўтар = Максім Багдановіч | год = 27 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/4/Тоя мейсца на зямлі…|Тоя мейсца на зямлі…]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/4/Да Беларускай Кальоніі у Петроградзе|Да Беларускай Кальоніі у Петроградзе]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 4.pdf" from="1" to="4" onlysection="З" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:З нашага жыцьця (Багдановіч)}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Максіма Багдановіча]] [[Катэгорыя:Беларускае таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны]] [[Катэгорыя:Мінск]] eszubk2y9xjlprap2l0z2gb2qzlwake 0 122777 284838 2026-05-07T20:25:42Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Да Беларускай Кальоніі у Петроградзе | аўтар = Максім Багдановіч | год = 27 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/4/З нашага жыцьця|З нашага жыцьця]] | наступны = Дзянніца (1916)/4/Пашто...» 284838 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Да Беларускай Кальоніі у Петроградзе | аўтар = Максім Багдановіч | год = 27 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/4/З нашага жыцьця|З нашага жыцьця]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/4/Пашто пяро бяру і на паперы белай…|⁂ (Пашто пяро бяру і на паперы белай…)]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 4.pdf" from="4" to="4" onlysection="Да" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Да Беларускай Кальоніі у Петроградзе}} [[Катэгорыя:Калектыўныя творы]] [[Катэгорыя:Лісты]] [[Катэгорыя:Мінск]] [[Катэгорыя:Санкт-Пецярбург]] a2i8mwwhoch0j4sy6rbb2ocmj262sf5 284843 284838 2026-05-07T20:28:50Z Gleb Leo 2440 284843 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Да Беларускай Кальоніі у Петроградзе | безаўтара = | год = 27 лістапада 1916 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Дзянніца (1916)/4/З нашага жыцьця|З нашага жыцьця]] | наступны = [[Дзянніца (1916)/4/Пашто пяро бяру і на паперы белай…|⁂ (Пашто пяро бяру і на паперы белай…)]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Дзянніца (1916). № 4.pdf" from="4" to="4" onlysection="Да" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Да Беларускай Кальоніі у Петроградзе}} [[Катэгорыя:Калектыўныя творы]] [[Катэгорыя:Лісты]] [[Катэгорыя:Мінск]] [[Катэгорыя:Санкт-Пецярбург]] 9dpnz2id0oyu5l64609jqdsz4r7zc5e 0 122778 284839 2026-05-07T20:26:14Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Дзянніца (1916)/4/З нашага жыцьця]] 284839 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Дзянніца (1916)/4/З нашага жыцьця]] i0ej62lmxmr23i3ocd0o3z8c8sp705l 0 122779 284844 2026-05-07T20:30:30Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Неадназначнасьць}} * [[З нашага жыцьця (Ластоўскі)|З нашага жыцьця]] (1909) — артыкул [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]]. * [[З нашага жыцьця (Багдановіч)|З нашага жыцьця]] (1916) — артыкул [[Аўтар:Максім Багдановіч|Максіма Багдановіча]].» 284844 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[З нашага жыцьця (Ластоўскі)|З нашага жыцьця]] (1909) — артыкул [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлава Ластоўскага]]. * [[З нашага жыцьця (Багдановіч)|З нашага жыцьця]] (1916) — артыкул [[Аўтар:Максім Багдановіч|Максіма Багдановіча]]. axy19thbvk80xoyudmn9uuwe5oi5086 0 122780 284845 2026-05-07T20:30:51Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[З нашага жыцця]] 284845 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[З нашага жыцця]] mictkt819x1ce77vwfdo10pcptyi91f 0 122781 284846 2026-05-07T20:31:45Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Дзянніца (1916)/4/Да Беларускай Кальоніі у Петроградзе]] 284846 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Дзянніца (1916)/4/Да Беларускай Кальоніі у Петроградзе]] sn16e6jt89chgzu1mjw6tme0215b8l0 104 122782 284848 2026-05-08T06:19:54Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Па сьценах, спаміж замыславатых пэрсыдзкіх орнамэнтаў, мітусяцца рознастайныя старасьвецкія княжацкія гэрбы. Супроць высачэзных напоўкруглых дзьвярэй, таксама з каляровым шклом, выступае невялічкая галёрка.</br> {{gap|1.5em}}Ранейшага прызначэньня...» 284848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Па сьценах, спаміж замыславатых пэрсыдзкіх орнамэнтаў, мітусяцца рознастайныя старасьвецкія княжацкія гэрбы. Супроць высачэзных напоўкруглых дзьвярэй, таксама з каляровым шклом, выступае невялічкая галёрка.</br> {{gap|1.5em}}Ранейшага прызначэньня гэтага пакою дзед ня мог мне вытлумачыць. Пры ім пакой быў заўсёды пусты. Загадчык, у якога я пасьля аб гэтым пытаўся, таксама ня ведаў.</br> {{gap|1.5em}}Гаварылі, нібы калісьці тут была масонская лёжа, ці можа пан сюды склікаў падданых на гаспадарчыя гутаркі. Для тэатру пакой таксама не падыходзіў. А можа гэта быў летні салён, а галёрка была для музыкаў?</br> {{gap|1.5em}}— А ўночы праз разьбітыя вокны сюды кажаны набіваюцца, пішчаць, як мышы, — казаў мне дзед з нейкай вінаватай усьмешкай на губах.</br> {{gap|1.5em}}Цяпер, удзень, ластаўкі кружыліся ў гэтым пакоі, гарэзьліва біліся крыльлямі аб каляровыя шыбы. Веяла романтызмам у гусьце Гэнрыха Гайнэ.</br> {{gap|1.5em}}Апанаваў мяне незразумелы смутак.</br> {{gap|1.5em}}З таямніц душы павылазілі ўрыўкі дзіцячай забабоннасьці. Мне пачало здавацца, што я, папаўшы ў панскі куток восемнаццатага веку, сам праймаўся настроямі даўно мінулага часу. Я нібы адышоў ад самога сябе і на яве пачаў бачыць сны. Мітусіліся цені на сьценах. У маім уяўленьні яны пачалі прымаць людзкія постаці.</br> {{gap|1.5em}}Я быў ахмелены поўзмрокам пакою. Дзед вывеў мяне на тэрасу, якая спускалася ў парк.</br> {{gap|1.5em}}Пад сталетняй ліпай ляжала галава каменнага лева.<noinclude></noinclude> cn6t6va7tijen3et8wklmqpcefjjzno 104 122783 284849 2026-05-08T06:23:42Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Не смотря на то, что я путешествовалъ частнымъ образомъ, и уѣздныя власти даже не были предупреждены о моей поѣздкѣ, я встрѣчалъ посильное содѣйствіе къ достиженію моихъ цѣлей со стороны сельской интеллигенціи и сельскихъ властей.<ref>Толь...» 284849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Не смотря на то, что я путешествовалъ частнымъ образомъ, и уѣздныя власти даже не были предупреждены о моей поѣздкѣ, я встрѣчалъ посильное содѣйствіе къ достиженію моихъ цѣлей со стороны сельской интеллигенціи и сельскихъ властей.<ref>Только въ с. Братьковичахъ клим. у. я встрѣтилъ совершенно безучастное отношеніе; писарь все время былъ въ состояніи невмѣняемомъ; старшина посѣщалъ правленіе два раза въ мѣсяцъ и видѣть его мнѣ не удалось, не смотря на приглашеніе; урядникъ — коллега писаря, поспѣшилъ, по моемъ пріѣздѣ, скрыться... Къ довершенію всего, и священникъ оказался только что пріѣхавшимъ въ этотъ приходъ; неустроившись еще, онъ жилъ въ бѣдной лачугѣ, состоящей изъ одной комнаты, и понятно, не могъ быть мнѣ полезенъ.</ref> Первыя минуты, узнавъ о цѣли моего пріѣзда въ ихъ захолустье, они, разумѣется, выражали величайшее удивленіе, но затѣмъ, когда я приступалъ къ дѣлу, недоумѣнія исчезали: старшины добывали извѣстнѣйшихъ казанниковъ, батюшки или писаря предлагали отдѣльную комнату, учителя — свои услуги, — и работа закипала. {{Водступ|2|em}}Не могу не помянуть здѣсь добрымъ словомъ лицъ, оказавшихъ мнѣ тѣ или другія услуги во время командировки, а именно: {{Водступ|2|em}}1, Священн. с. Батуни, о. ''Волочкова'', почтенное семейство котораго много помогло мнѣ въ собираніи матеріаловъ. {{Водступ|2|em}}2, Свящ. с. Городища, о. ''Давидовича'', предоставившаго въ распоряженіе мое и моихъ многихъ казанниковъ все свое помѣщеніе. {{Водступ|2|em}}3, Старшину того же села, Максима Николаева ''Ивчина'', много облегчившаго мнѣ выполненіе моей задачи. {{Водступ|2|em}}4, Учителя с. Городца, г. ''Вербицкаго'', прекрасно записавшаго для меня мѣстные обряды. {{Водступ|2|em}}5, Учителя с. Нигиринки, г. ''Тихоновича'' и мѣстнаго урядника, г. ''Давыдова'', оказавшихъ мнѣ большія услуги, первый — при собираніи этнограф. матеріаловъ, второй — при {{Абмылка|производстѣ|производствѣ}} археологич. Изысканій. {{Водступ|2|em}}6, Свящ. с. Озеранъ, о. ''Шафрановскаго'' и учителя г. ''Шекуна''. Первый доставилъ мнѣ возможность произвести весьма интересную археологич. раскопку, семейство второго съ рѣдкою готовностью приняло участіе въ записываніи сказовъ и обрядовъ. {{Водступ|2|em}}7, Урядника м. Городца, г. ''Глыбовскаго'', принимавшаго участіе въ записываніи матеріаловъ. {{Водступ|2|em}}8, Учителя с. Меркуловичъ, г. ''Петрашня'' и семейство волостн. писаря г. ''Керножыцкаго'', принявшихъ участіе въ моихъ работахъ. {{Водступ|2|em}}9, Станового пристава рогач. у. С. П. ''Тюфяева'', оказывавшаго мнѣ всяческое содѣйствіе.<noinclude></noinclude> h5j63s2z6m9evj6t5r17p3d46kvhl57 284850 284849 2026-05-08T06:24:15Z Gabix 3485 284850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Не смотря на то, что я путешествовалъ частнымъ образомъ, и уѣздныя власти даже не были предупреждены о моей поѣздкѣ, я встрѣчалъ посильное содѣйствіе къ достиженію моихъ цѣлей со стороны сельской интеллигенціи и сельскихъ властей.<ref>Только въ с. Братьковичахъ клим. у. я встрѣтилъ совершенно безучастное отношеніе; писарь все время былъ въ состояніи невмѣняемомъ; старшина посѣщалъ правленіе два раза въ мѣсяцъ и видѣть его мнѣ не удалось, не смотря на приглашеніе; урядникъ — коллега писаря, поспѣшилъ, по моемъ пріѣздѣ, скрыться... Къ довершенію всего, и священникъ оказался только что пріѣхавшимъ въ этотъ приходъ; неустроившись еще, онъ жилъ въ бѣдной лачугѣ, состоящей изъ одной комнаты, и понятно, не могъ быть мнѣ полезенъ.</ref> Первыя минуты, узнавъ о цѣли моего пріѣзда въ ихъ захолустье, они, разумѣется, выражали величайшее удивленіе, но затѣмъ, когда я приступалъ къ дѣлу, недоумѣнія исчезали: старшины добывали извѣстнѣйшихъ казанниковъ, батюшки или писаря предлагали отдѣльную комнату, учителя — свои услуги, — и работа закипала. {{Водступ|2|em}}Не могу не помянуть здѣсь добрымъ словомъ лицъ, оказавшихъ мнѣ тѣ или другія услуги во время командировки, а именно: {{Водступ|2|em}}1, Священн. с. Батуни, о. ''Волочкова'', почтенное семейство котораго много помогло мнѣ въ собираніи матеріаловъ. {{Водступ|2|em}}2, Свящ. с. Городища, о. ''Давидовича'', предоставившаго въ распоряженіе мое и моихъ многихъ казанниковъ все свое помѣщеніе. {{Водступ|2|em}}3, Старшину того же села, Максима Николаева ''Ивчина'', много облегчившаго мнѣ выполненіе моей задачи. {{Водступ|2|em}}4, Учителя с. Городца, г. ''Вербицкаго'', прекрасно записавшаго для меня мѣстные обряды. {{Водступ|2|em}}5, Учителя с. Нигиринки, г. ''Тихоновича'' и мѣстнаго урядника, г. ''Давыдова'', оказавшихъ мнѣ большія услуги, первый — при собираніи этнограф. матеріаловъ, второй — при {{Абмылка|производстѣ|производствѣ}} археологич. изысканій. {{Водступ|2|em}}6, Свящ. с. Озеранъ, о. ''Шафрановскаго'' и учителя г. ''Шекуна''. Первый доставилъ мнѣ возможность произвести весьма интересную археологич. раскопку, семейство второго съ рѣдкою готовностью приняло участіе въ записываніи сказовъ и обрядовъ. {{Водступ|2|em}}7, Урядника м. Городца, г. ''Глыбовскаго'', принимавшаго участіе въ записываніи матеріаловъ. {{Водступ|2|em}}8, Учителя с. Меркуловичъ, г. ''Петрашня'' и семейство волостн. писаря г. ''Керножыцкаго'', принявшихъ участіе въ моихъ работахъ. {{Водступ|2|em}}9, Станового пристава рогач. у. С. П. ''Тюфяева'', оказывавшаго мнѣ всяческое содѣйствіе.<noinclude></noinclude> 6whznk950e29fujosaymwqryhjn5cnx 104 122784 284851 2026-05-08T06:25:48Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Нібы косьці шкілета, тырчэлі з пяску на дарожцы вакол вялізнага запушчанага кветніка абломкі ільвіных вялізных лап. Сымболічна мігцелі перад маімі вачыма руіны панскай культуры. Гэта культура, бязумоўна, мела сваё хараство, сваю казачнасьць і настраё...» 284851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Нібы косьці шкілета, тырчэлі з пяску на дарожцы вакол вялізнага запушчанага кветніка абломкі ільвіных вялізных лап. Сымболічна мігцелі перад маімі вачыма руіны панскай культуры. Гэта культура, бязумоўна, мела сваё хараство, сваю казачнасьць і настраёвасьць, але яна будавалася на нявольніцкім карку мужыкоў.</br> {{gap|1.5em}}Міжволі носіш у сэрцы такое пачуцьцё да гэтае культуры, якое мелі да яе тыя, хто з дзікімі ад злосьці вачыма нішчылі панскія маёнткі сабе на ўрон…</br> {{gap|1.5em}}З нейкай палёгкай на сэрцы я вышаў з цяністага парку на пагорак — на сонцапёк.</br> {{gap|1.5em}}На мяжы каля жытняга поля журчэла вясёлая рэчка, пенілася па адшліфованых каменьнях і здавалася, што статкі маладых гусянятак нырцуюць у вадзе між каменьняў. У паветры стаяла млявасьць сонечнага гарачага поўдню. Дрыжэў над зямлёй ледзь прыкметны залаты пылок. Ад бярозавага плоту, абросшага губкамі, які стаяў вакол канюшыннага поля, аддавала прэласьцю. Ляніва чылікалі птушкі. Здалёку, пад лёгкім курадымам поўдню, драмаў бор. Як шэрыя, закарузлыя скрыніны, былі раскіданы дзе-ні-дзе хутаркі. Усё гэта ў нядзельны дзень спала пад сонцам.</br> {{gap|1.5em}}Людзей, якія даюць ажыцьцяўленьне ўсяму вакольнаму, было мала на полі.</br> {{gap|1.5em}}Я разьлёгся на траве.</br> {{gap|1.5em}}У шоўку лугу і над ім кіпела жыцьцё.</br> {{gap|1.5em}}Мітусіліся, рухаліся, дзынкалі, гудзелі розныя кузуркі, мухі, матылькі. Соўваліся па лісток блакітныя і зялёныя кволыя чарвячкі.</br> {{gap|1.5em}}Гэтым усім істотам луг здаваўся, мабыць, вялізным лесам.</br><noinclude></noinclude> ix17r0hwwrheavbb75gl00uu1w5vfuc 104 122785 284852 2026-05-08T06:30:13Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Дзед сядзеў побач і апавядаў мне розныя гісторыі з часоў паншчыны, якія чуў ад свайго бацькі. Галоўным чынам, адна з іх урэзалася ў маёй памяці.</br> {{gap|1.5em}}Бясспрэчна, ён мне даў толькі просты і кароткі пераказ падзеі, якая адбылася мо‘ сто пяцьдзе...» 284852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Дзед сядзеў побач і апавядаў мне розныя гісторыі з часоў паншчыны, якія чуў ад свайго бацькі. Галоўным чынам, адна з іх урэзалася ў маёй памяці.</br> {{gap|1.5em}}Бясспрэчна, ён мне даў толькі просты і кароткі пераказ падзеі, якая адбылася мо‘ сто пяцьдзесят, мо‘ дзьвесьце год таму назад; стары даў мне сюжэт, які выклікаў у маім выабражэньні цэлы рой думак, вобразаў і малюнкаў. <center>{{larger|III}}</center> {{gap|1.5em}}Вельмі жывы хлопчык быў Сымонка, сын Тодара — старога фурмана пана Вашамірскага.</br> {{gap|1.5em}}Сымонка да ўсяго прыглядаўся, да ўсяго прыслухоўваўся.</br> {{gap|1.5em}}Усімі пачуцьцямі ўбіраў у сваю істоту вакольнае. Увесь сьвет быў, як у гнязьдзе, у яго сэрцы, для яго-ж, пранікаючы туды праз гукі і колеры. Нават сам пан Вашамірскі, якому належалі ўсе вакольныя вёскі, той самы пан, які купіў яго, Сымонкі бацьку за каня ў суседняга пана Весялоўскага, быў об‘ектам нагляданьняў Сымонкі.</br> {{gap|1.5em}}Што-ж! і кузурка, што паўзе па лісьціку, мо‘ думае, што сьвет створан спэцыяльна для яе.</br> {{gap|1.5em}}Школу жыцьця Сымонка пачаў праходзіць, маючы шэсьць гадоў ад нараджэньня. Спачатку пасьвіў гусей на вялікім выгане, пасьля — сьвіней; пасьля давалі пад яго апеку авечак, пасьля — кароў, потым ён зрабіўся і баранавалокам.</br> {{gap|1.5em}}Такім чынам, ён паволі, але грунтоўна, падымаўся ўгору па лесьвіцы мужыцкай навукі пад панскім прыгонам.</br><noinclude></noinclude> qhhx1o2jk76l7obn8m0h983oicx13r0 284853 284852 2026-05-08T06:35:20Z RAleh111 4658 284853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Дзед сядзеў побач і апавядаў мне розныя гісторыі з часоў паншчыны, якія чуў ад свайго бацькі. Галоўным чынам, адна з іх урэзалася ў маёй памяці.</br> {{gap|1.5em}}Бясспрэчна, ён мне даў толькі просты і кароткі пераказ падзеі, якая адбылася мо‘ сто пяцьдзесят, мо‘ дзьвесьце год таму назад; стары даў мне сюжэт, які выклікаў у маім выабражэньні цэлы рой думак, вобразаў і малюнкаў. <center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 120%;">III</span></center> {{gap|1.5em}}Вельмі жывы хлопчык быў Сымонка, сын Тодара — старога фурмана пана Вашамірскага.</br> {{gap|1.5em}}Сымонка да ўсяго прыглядаўся, да ўсяго прыслухоўваўся.</br> {{gap|1.5em}}Усімі пачуцьцямі ўбіраў у сваю істоту вакольнае. Увесь сьвет быў, як у гнязьдзе, у яго сэрцы, для яго-ж, пранікаючы туды праз гукі і колеры. Нават сам пан Вашамірскі, якому належалі ўсе вакольныя вёскі, той самы пан, які купіў яго, Сымонкі бацьку за каня ў суседняга пана Весялоўскага, быў об‘ектам нагляданьняў Сымонкі.</br> {{gap|1.5em}}Што-ж! і кузурка, што паўзе па лісьціку, мо‘ думае, што сьвет створан спэцыяльна для яе.</br> {{gap|1.5em}}Школу жыцьця Сымонка пачаў праходзіць, маючы шэсьць гадоў ад нараджэньня. Спачатку пасьвіў гусей на вялікім выгане, пасьля — сьвіней; пасьля давалі пад яго апеку авечак, пасьля — кароў, потым ён зрабіўся і баранавалокам.</br> {{gap|1.5em}}Такім чынам, ён паволі, але грунтоўна, падымаўся ўгору па лесьвіцы мужыцкай навукі пад панскім прыгонам.</br><noinclude></noinclude> ralqyldb00x6kpiruzgs2b29kq5t5kr 104 122786 284856 2026-05-08T06:41:58Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}10, Вол. писаря м. Кормы, г. ''Нороновича'', облегчившаго мнѣ собираніе мѣстныхъ матеріаловъ. {{Водступ|2|em}}11, Учителя м. Гайшина, г. ''Сущевскаго'', содѣйствіемъ котораго я пользовался при записываніи сказокъ. {{Водступ|2|em}}12, Свящ. с. Надѣйковичъ,...» 284856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}10, Вол. писаря м. Кормы, г. ''Нороновича'', облегчившаго мнѣ собираніе мѣстныхъ матеріаловъ. {{Водступ|2|em}}11, Учителя м. Гайшина, г. ''Сущевскаго'', содѣйствіемъ котораго я пользовался при записываніи сказокъ. {{Водступ|2|em}}12, Свящ. с. Надѣйковичъ, о. ''А. Соколова'' и старшину г. ''Емельянова'', оказавшихъ мнѣ содѣйствіе при собираніи матеріаловъ и производствѣ раскопокъ. ' {{Водступ|2|em}}Что касается тѣхъ 69 лицъ, отъ коихъ записывались сказки и другія матеріалы, то это были исключительно крестьяне, неграмотные, уроженцы той мѣстности, гдѣ дѣлалась запись, и по большей части не бывавшіе за предѣлами могилевской губ. На этомъ основаніи нахожу возможнымъ утверждать, что находящіяся въ сборникѣ сказки — мѣстнаго происхожденія. {{Водступ|2|em}}Это не значитъ, что въ Бѣлоруссіи нѣтъ сказокъ заносныхъ. Начни я записывать произведенія отъ солдатъ, напр., — мой сборникъ имѣлъ бы совершѳнно другой характеръ. Но признаюсь: назвавъ свою книжку Бѣлорусскимъ Сборникомъ, я не считалъ себя въ правѣ вносить въ нее произведенія завѣдомо не—бѣлорусскія. При всемъ желаніи, я не могу согласиться съ мнѣніемъ рецензента Вѣсти. Евр. (86 г. апр. стр. 883—887, 87 г. іюль), хотя тѣмъ самымъ значительно съуживаю свою задачу. {{Водступ|2|em}}Къ великому моему сожалѣнію, крестьянки, въ которыхъ главнымъ образомъ я надѣялся встрѣтить разскащицъ, оказались далеко не удобнымъ матеріаломъ. Весьма рѣдкая изъ нихъ чувствовала себя настолько смѣлою, чтобы разсказать сказку; разсказывая же, она все-таки замѣтно смущалась и чрезъ то сбивалась и спѣшила. Но онѣ — незамѣнимыя описательницы обрядовъ, и мое собраніе описаній ихъ весьма интересно. {{Водступ|2|em}}Вообще, отношеніе казанниковъ ко мнѣ было различное. Одни совершенно отказывались говорить сказки, и никакими средствами нельзя било заставить такихъ упрямцевъ разсказать что-либо изъ своего богатаго запаса. Это и были главнымъ образомъ крестьянки, и изъ мужчинъ — такъ называемые вѣдуны — знахари. Отъ нихъ мнѣ удалось только ознакомиться съ обрядами, записать нѣсколько заговоровъ и довольно много примѣтъ и повѣрій. Другіе, и такихъ значительное большинство, стѣсняясь нѣсколько въ началѣ, потомъ, узнавши, насколько имъ это доступно, цѣль записыванія ихъ сказовъ, і свободно приступали въ разсказу. Это были люди пожилые, степенные и зажиточные. Наконецъ, были и такіе, которыхъ обрадовалъ мой пріѣздъ, и они спѣшили передать мнѣ свои лучшія сказки, какъ бы желая увѣковѣчить ихъ. Они испытывали какую-то, нескрывавшуюся и отъ меня, радость по поводу<noinclude></noinclude> ejv5pq4va90l0qlyziaxuosl2vacuar 284860 284856 2026-05-08T06:50:08Z Gabix 3485 284860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}10, Вол. писаря м. Кормы, г. ''Нороновича'', облегчившаго мнѣ собираніе мѣстныхъ матеріаловъ. {{Водступ|2|em}}11, Учителя м. Гайшина, г. ''Сущевскаго'', содѣйствіемъ котораго я пользовался при записываніи сказокъ. {{Водступ|2|em}}12, Свящ. с. Надѣйковичъ, о. ''А. Соколова'' и старшину г. ''Емельянова'', оказавшихъ мнѣ содѣйствіе при собираніи матеріаловъ и производствѣ раскопокъ. {{Водступ|2|em}}Что касается тѣхъ 69 лицъ, отъ коихъ записывались сказки и другія матеріалы, то это были исключительно крестьяне, неграмотные, уроженцы той мѣстности, гдѣ дѣлалась запись, и по большей части не бывавшіе за предѣлами могилевской губ. На этомъ основаніи нахожу возможнымъ утверждать, что находящіяся въ сборникѣ сказки — мѣстнаго происхожденія. {{Водступ|2|em}}Это не значитъ, что въ Бѣлоруссіи нѣтъ сказокъ заносныхъ. Начни я записывать произведенія отъ солдатъ, напр., — мой сборникъ имѣлъ бы совершѳнно другой характеръ. Но признаюсь: назвавъ свою книжку Бѣлорусскимъ Сборникомъ, я не считалъ себя въ правѣ вносить въ нее произведенія завѣдомо не—бѣлорусскія. При всемъ желаніи, я не могу согласиться съ мнѣніемъ рецензента Вѣсти. Евр. (86 г. апр. стр. 883—887, 87 г. іюль), хотя тѣмъ самымъ значительно съуживаю свою задачу. {{Водступ|2|em}}Къ великому моему сожалѣнію, крестьянки, въ которыхъ главнымъ образомъ я надѣялся встрѣтить разскащицъ, оказались далеко не удобнымъ матеріаломъ. Весьма рѣдкая изъ нихъ чувствовала себя настолько смѣлою, чтобы разсказать сказку; разсказывая же, она все-таки замѣтно смущалась и чрезъ то сбивалась и спѣшила. Но онѣ — незамѣнимыя описательницы обрядовъ, и мое собраніе описаній ихъ весьма интересно. {{Водступ|2|em}}Вообще, отношеніе казанниковъ ко мнѣ было различное. Одни совершенно отказывались говорить сказки, и никакими средствами нельзя било заставить такихъ упрямцевъ разсказать что-либо изъ своего богатаго запаса. Это и были главнымъ образомъ крестьянки, и изъ мужчинъ — такъ называемые вѣдуны — знахари. Отъ нихъ мнѣ удалось только ознакомиться съ обрядами, записать нѣсколько заговоровъ и довольно много примѣтъ и повѣрій. Другіе, и такихъ значительное большинство, стѣсняясь нѣсколько въ началѣ, потомъ, узнавши, насколько имъ это доступно, цѣль записыванія ихъ сказовъ, і свободно приступали въ разсказу. Это были люди пожилые, степенные и зажиточные. Наконецъ, были и такіе, которыхъ обрадовалъ мой пріѣздъ, и они спѣшили передать мнѣ свои лучшія сказки, какъ бы желая увѣковѣчить ихъ. Они испытывали какую-то, нескрывавшуюся и отъ меня, радость по поводу<noinclude></noinclude> 8xgm4e4bw9vfjctriwpv142ufi0au4t 104 122787 284857 2026-05-08T06:42:55Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Гэта быў павярхоўны, формальны бок жыцьця Сымонкі. Апрача гэтага Сымонка меў надзвычайную здольнасьць, якой навучыўся ў палёх і лясох пана Вашамірскага: падрабляць гукі прыроды і жывых істот.</br> {{gap|1.5em}}Гаўкаць пасабачаму, кукарэкаць як певень,...» 284857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Гэта быў павярхоўны, формальны бок жыцьця Сымонкі. Апрача гэтага Сымонка меў надзвычайную здольнасьць, якой навучыўся ў палёх і лясох пана Вашамірскага: падрабляць гукі прыроды і жывых істот.</br> {{gap|1.5em}}Гаўкаць пасабачаму, кукарэкаць як певень, мяўкаць, як кот, мэкаць, як цялё, выць павоўчаму — было для яго самай звычайнай і простай штукай.</br> {{gap|1.5em}}Ён да таго памастацку мог брахаць, што перадаваў самыя замыславатыя тоны і пералівы голасу кожнай паасобку сабакі з вялікай псарні пана Вашамірскага.</br> {{gap|1.5em}}Падрабляць голас і інтонацыю людзей было для яго лёгкай справай, самым простым жартам.</br> {{gap|1.5em}}Ён мог губамі перадаваць дзынканьне пчалы, зуд камара, шэпт лесу, скрып варот.</br> {{gap|1.5em}}Але галоўным чынам ён штукаваўся ў мастацтве такога роду: кракаў, як варона, кукаваў зязюляй, сьпяваў жаўранкам і заліваўся салаўём на розныя лады, на ўсялякія манеры.</br> {{gap|1.5em}}Да гукаў кожнай жывой істоты ён яшчэ мог падрабляць рухі і міміку.</br> {{gap|1.5em}}Здаецца, як можна аднэй мімікай твару паказаць пеўня?</br> {{gap|1.5em}}А Сымонка мог — скорчыць такую фізыономію, зробіць такія вочы, што кожны гаварыў: певень дый годзе!</br> {{gap|1.5em}}Скакаць, як заяц, як цялушка — гэта дык і ўвагі ня варта!</br> {{gap|1.5em}}Дзіўная кемнасьць да ўсяго гэтага была ў Сымонкі. Ён сваім такім дзівацкім талентам сам захапляўся, углыбляў яго, разьвіваў, адшліфоўваў. Гэта ня было ў яго толькі забавай дзіцячых гадоў, — наадварот: ён практыкаваўся ў гэтым штукарстве з кожным годам<noinclude></noinclude> 88tb112ba13yfzluwe69zeqad3b7vsf 104 122788 284858 2026-05-08T06:46:53Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «усё болей і болей — і што называецца заўладаў сваім інструмантам.</br> {{gap|1.5em}}Цяжка вытлумачыць, чаму спадабалася яму якраз такое штукарства, а не, напрыклад, ігра на музычным інструманце або звычайныя сьпевы. Звычайнае яго ня вабіла, мабыць, дзеля таго, ш...» 284858 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>усё болей і болей — і што называецца заўладаў сваім інструмантам.</br> {{gap|1.5em}}Цяжка вытлумачыць, чаму спадабалася яму якраз такое штукарства, а не, напрыклад, ігра на музычным інструманце або звычайныя сьпевы. Звычайнае яго ня вабіла, мабыць, дзеля таго, што гэта ён бачыў і чуў многа ў панскім дварэ.</br> {{gap|1.5em}}Яму хацелася быць такім, якім сьвет (яго ваколіца) яшчэ нікога ня бачыў.</br> {{gap|1.5em}}Сымонка яшчэ малым хлопчыкам любіў сьпевы салаўя. У вялізным панскім парку ў кожную вясну іх было многа.</br> {{gap|1.5em}}Інакш, чым на іншых людзей, рабілі на яго ўплыў рознастайныя гукі лесу ўлетку, калі ён цягаўся туды са стадам.</br> {{gap|1.5em}}Цяга да гукаў запанавала ім. Ён зусім паінакшаму прыслухоўваўся да рознастайных пераліваў чалавечага голасу, да шораху пяску пад босай нагой, да скрыпу сьнегу, да выцьця і сьвісту ветру, да шэптаў жыта на полі.</br> {{gap|1.5em}}Вялізнае багацьце гукаў, вечную іх іначасьць ён знаходзіў усюды. Ён выкрыў, што ў тых мільёнах гукаў, якія чуе на кожным кроку, у кожным месцы, у кожны час, няма сходных між сабою. Гэта яго вельмі дзівіла, дзівіла такое надзвычайна цікавае зьявішча. Гукамі цэлы сьвет поўны ня менш, чым мора — хвалямі, зямля — пяском, дрэвы — лісьцем. Нейкі вялізны няведамы інструмант, які працягвае свае нябачныя струны, нібы павуціну, па ўсім сьвеце з канца ў канец.</br> {{gap|1.5em}}Сымонка адчувае зусім ня тое, што яго равесьнікі. Ён сядзіць у полі на пні і глядзіць у даль. Глядзіць<noinclude></noinclude> 4styi7xnop2u652h8x0uwjnep1zsj5j 104 122789 284859 2026-05-08T06:49:51Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «того, что ихъ „стародревняя“ сказка наконецъ выслушана „достойнымъ“ человѣкомъ. По ихъ заявленію, современная молодежь отвергаетъ „старыя“ сказки (миѳическія, разумѣется), осмѣиваетъ ихъ, и во всякомъ случаѣ, не въ состояніи оцѣнить надлежащимъ об...» 284859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>того, что ихъ „стародревняя“ сказка наконецъ выслушана „достойнымъ“ человѣкомъ. По ихъ заявленію, современная молодежь отвергаетъ „старыя“ сказки (миѳическія, разумѣется), осмѣиваетъ ихъ, и во всякомъ случаѣ, не въ состояніи оцѣнить надлежащимъ образомъ перлы бѣлорусской поэзіи, пробавляясь мелкими, „смѣшными“ (т. е. юмор. и сатирич.) сказками. Къ такимъ казанникамъ принадлежатъ: Цыбунъ, Козловскій, Горѣликъ, Гончаренокъ, Васильевъ и нѣк. др. Мужская молодежь охотно сообщала всѣ извѣстные ей матеріалы, но къ ея услугамъ я прибѣгалъ только при отсутствіи лучшихъ казанниковъ. {{Водступ|2|em}}Всѣ сказки записывались мною подъ диктовку казанника. При этомъ бывали такіе случаи. Разсказывая сказку, казанникъ пропускаетъ тотъ или другой эпизодъ изъ нея. Зная велико — и малорусскія сказки и обладая большимъ количествомъ бѣлорусскихъ, я рѣшаюсь напомнить казаннику о пропущенномъ эпизодѣ. Не отвѣчая мнѣ, казанникъ дѣлаетъ лукавую физіономію и говоритъ: „ты-тка пиши!“ Оказывалось, что у него предъ эпизодомъ, который я считалъ опущеннымъ, сдѣлана неизвѣстная мнѣ вставка. Но бывало и такъ, что увлекшійся казанникъ дѣйствительно дѣлалъ пропускъ, Исправляя его, я вынужденъ бывалъ говорить ему схему сказки. Казанникъ исправлялъ пропускъ, но въ то же время поражался тѣмъ, что я слушаю и даже пишу сказку, мнѣ уже извѣстную. „На што жъ ты пишешъ, коли знаешъ? Будемъ лучче другую казать!* И успокаивался только тогда, когда увѣрялся, что мнѣ извѣстна не его сказка, а похожая на нее. {{Водступ|2|em}}Случалось дѣлать записи въ канцеляріяхъ вол. правленій. Въ такихъ случаяхъ всегда присутствовало много крестьянъ, которые съ сосредоточеннымъ вниманіемъ слушали миѳическую сказку — сказаніе и благодушна — бытовую, юмористическую или сатирическую, вставляя изрѣдка вполголоса и свои замѣчанія.<ref>Интересно, что одинъ деревенскій философъ, говорившій не иначе какъ притчами и загадками, бывшій въ числѣ казанниковъ, предложилъ ''мнѣ'', въ промежуткѣ между двумя сказами, рѣшить мудренѣйшую его загадку: „двадцать молойцовъ, тридцать крѣпаковъ, сорокъ богатыровъ, пятьдесятъ вумныхъ, шестьдесятъ дурневъ.“</ref> {{Водступ|2|em}}Были случаи, что казанники стѣснялись говорить сказки, въ которыхъ дѣйствующими лицами являлись цари. Причиною этому, какъ я узналъ, было со, что гдѣ-то урядникъ составилъ изъ-за такой сказки полицейскій актъ, хотя не причинившій казаннику ничего непріятнаго, но тѣмъ не менѣе заставившій всѣхъ разскащиковъ быть насторожѣ. Равнымъ образомъ, приходилось замѣчать большую осторожность и въ сообщеніи обрядовъ. Оказалось, что и они<noinclude></noinclude> ppjn3zjbqce9ppl8aenax41gp3zn29p 104 122790 284861 2026-05-08T06:56:12Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «не избѣгли надзора со стороны урядниковъ, частію по собственной иниціативѣ сихъ послѣднихъ, частію по настояніямъ другихъ... Вслѣдствіе этого, многіе обряды быстро исчезаютъ. Въ особенности это слѣдуетъ сказать о сѣдыхъ древностію свадебныхъ обрядахъ...» 284861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>не избѣгли надзора со стороны урядниковъ, частію по собственной иниціативѣ сихъ послѣднихъ, частію по настояніямъ другихъ... Вслѣдствіе этого, многіе обряды быстро исчезаютъ. Въ особенности это слѣдуетъ сказать о сѣдыхъ древностію свадебныхъ обрядахъ и колядныхъ играхъ. Даже такія невинныя развлеченія, какъ „гуканье“ весны и игрища, дѣлаются запретнымъ плодомъ, будучи зачислены въ разрядъ остатковъ язычества... Усердіе не по разуму. {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}Обращаясь къ языку сказокъ, я долженъ заявить, что онъ, вмѣщаете въ себѣ не всѣ лексическія богатства бѣлорусскаго нарѣчія. Причина, та, что казанникъ, видя предъ собою незнакомаго бариня, хотя и обращающагося съ нимъ запросто и даже говорящаго „понаську,“ всегда старается говорить языкомъ болѣе высокимъ, по его мнѣнію. Въ особенности этимъ отличались служившіе нѣкогда въ городѣ или „у пановъ“, и вообще болѣе видавшіе свѣтъ. Ихъ рѣчь съ баринемъ пересыпалась формами великорусскими и теряла естественность и цѣльность. Для устраненія этого недостатка, я прибѣгалъ къ такимъ мѣрамъ: {{Водступ|2|em}}Предупредивъ казанника, чтобы онъ говорилъ попро́стому, я, при записываніи, тщательно слѣдилъ за выраженіями, и едва казанникъ начиналъ пестрить рѣчь, останавливалъ его, и заставлялъ исправить ту или другую форму, или замѣнить великорусское слово бѣлорусскимъ. Средство это оказалось чрезвычайно полезнымъ: казанникъ, послѣ нѣсколькихъ напоминаній съ моей стороны и своихъ отговорокъ въ такомъ родѣ, что ему ''стыдно'' говорить предо мною напр. слова „лазьня“, „цмокъ“, когда они „совсимъ простыя“ и могутъ быть съ удобствомъ замѣнены словами: „баня", „змѣй“ — мало-по-малу входилъ въ должную колею и не искажалъ бѣлорусской рѣчи. Но все же я не зналъ вполнѣ всѣхъ оттѣнковъ мѣстныхъ говоровъ<ref>Сельская интеллигенція также не въ силахъ была помочь мнѣ сразу овладѣть ими, смотря на обстоятельную программу, составленную мною спеціально для этой цѣли.</ref> и потому нѣкоторыя формы могъ принять за мѣстныя, и онѣ могли войти въ текстъ. Тогда я рѣшился употребить и другое средство. Записавъ подъ диктовку сказку по тирадамъ, я, по окончаніи записи, просилъ казанника разсказать мнѣ снова ту же сказку, мотивируя эту просьбу допущенными, можетъ быть, мною пропусками при записи. Теперь то именно сказка и принимала свой нормальный видъ. Рѣчь казанника лилась свободно и, увлекаясь, онъ, незамѣтно для себя, говорилъ чистымъ бѣлорусскимъ {{перанос-пачатак|п=язы|к=комъ}}<noinclude></noinclude> fwbddh77ul4vryd1z10w3kyzbl1qi3l 104 122791 284862 2026-05-08T07:00:59Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=язы|к=комъ}}. Оставалось только поспѣвать за нимъ по рукописи. При этомъ пересказываніи въ памяти казанника часто возстановлялись пропущенные при первомъ разсказѣ цѣлые эпизоды, которые теперь также заносились въ текстъ.<ref>Испытавъ на...» 284862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=язы|к=комъ}}. Оставалось только поспѣвать за нимъ по рукописи. При этомъ пересказываніи въ памяти казанника часто возстановлялись пропущенные при первомъ разсказѣ цѣлые эпизоды, которые теперь также заносились въ текстъ.<ref>Испытавъ на себѣ великую пользу этого пріема, обращаю на него серьезнѣйшее вниманіе гг. собирателей. Свѣривъ записанные такимъ образомъ мною списки съ записями, сдѣланными неизвѣстными мнѣ лицами, не пользовавшимися моими указаніями, я напр. пришелъ къ убѣжденію въ ''совершенной необходимости скептическаго отношенія къ такимъ записямъ''. Въ особенности это слѣдуетъ сказать относительно записей сказокъ. (См. напр. сбор. сказ. Худякова и Садовникова). Точно также въ моихъ глазахъ весьма мало имѣютъ цѣны записи собирателей, не знакомыхъ съ мѣстными говорами.</ref> {{Водступ|2|em}}Такимъ образомъ, предлагаемыя вниманію читателей сказки прошли чрезъ этотъ двойной фильтръ, и если онѣ имѣютъ какія-либо погрѣшности противъ бѣлорусскаго языка, то только лексическія; „стыдясь“ говорить „хуста,“ казанникъ употреблялъ слово „платокъ;“ вмѣсто „човна,“ „горѣлки,“ фигурировали „лотка,“ „водка“ и т. п. Но грамматическія формы и фонетическія особенности бѣлорусскаго нарѣчія переданы въ сказкахъ съ совершенною точностію, и въ этомъ отношеніи, редакція ихъ по моему мнѣнію не оставляетъ пока желать ничего лучшаго. {{Водступ|2|em}}Вообще, на эту сторону изданія собиратель обратилъ самое серьезное вниманіе, хотя при этомъ приходилось устранять и чисто техническія препятствія, неизбѣжныя при печатаніи въ провинціи. Такъ, напр. владѣлецъ типографіи выписалъ шрифтъ спеціально для этого изданія, но въ то же время не позаботился выписать букву ё и ударяемыя гласныя, и пока онѣ не были получены, ихъ пришлось замѣнять, въ нужныхъ случаяхъ, на первыхъ 2½ листахъ, чуть ли не французскимъ алфавитомъ. Но и по выпискѣ, все-таки не оказалось ударяемыхъ: ''ы, ѣ, э, ю, я''. Эти пришлось замѣнить курсивными буквами. Буква ё имѣлась въ незначительномъ количествѣ, и потому, употребивъ ее нѣсколько разъ въ одномъ и томъ же словѣ въ началѣ сказки, я изображалъ потомъ звукъ ё буквою е. Да не смущаются этимъ мои почтенные рецензенты! Я, вообще, и пишу объ этомъ только потому, что, къ прискорбію, убѣдился въ необходимости заранѣе оговорить всѣ недостатки, даже внѣшніе, которые, казалось бы, никоимъ образомъ не должны ставиться въ вину собирателю, ''не ищущему и не имѣющему отъ своихъ изданій ни малѣйшей матеріальной выгоды''. {{Водступ|2|em}}Здѣсь же будетъ умѣстно заявить, что компактность изданія и качество бумаги дали мнѣ возможность напечатать выпускъ въ такомъ объемѣ. При другихъ условіяхъ я долженъ былъ бы ограничиться изданіемъ только 60<noinclude></noinclude> 9wnwxx6kojogndahrh1brpjmflb9a0x 104 122792 284866 2026-05-08T07:20:21Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «і ня бачыць, што зараніца палыхае ў нябесным бяскраі, пераліваецца ў розныя калёры. На кустох блішчыць шкляным шротам раса.</br> {{gap|1.5em}}Ён прыслухоўваецца да голасу зямлі — да яе дзіўных гусьляў.</br> {{gap|1.5em}}Незразумелыя, дзіцячыя мары ахопліваюць яго.</br> {{g...» 284866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>і ня бачыць, што зараніца палыхае ў нябесным бяскраі, пераліваецца ў розныя калёры. На кустох блішчыць шкляным шротам раса.</br> {{gap|1.5em}}Ён прыслухоўваецца да голасу зямлі — да яе дзіўных гусьляў.</br> {{gap|1.5em}}Незразумелыя, дзіцячыя мары ахопліваюць яго.</br> {{gap|1.5em}}— Эх, каб сабраць усе гэтыя гукі ў адно — у сваю жменю, каб потым патрохі выпускаць іх адтуль кропелькамі. Аслабіў жменю: пачынаюць сыпацца розныя чалавечыя гутаркі. Раздаецца страшны плач-стогн, як анэгды плакаў Рымарчук, калі яму на стайні ўсыпалі гарачых бізуноў па загаду пана Вашамірскага. Адпусьціў трохі яшчэ адзін палец — хтосьці зарагатаў.</br> {{gap|1.5em}}Замахаў жменяй — лясныя птушкі сьпяваюць, жабы квакаюць. Кіўнуў рукой яшчэ раз — вецер вые, грымоты гагочуць, паласуюць неба маланкі.</br> {{gap|1.5em}}А вакол усюды ціха-ціха…</br> {{gap|1.5em}}Усе галасы зямлі сьціснуты ў кулаку Сымонкі.</br> {{gap|1.5em}}Людзі анямелі, гаварыць ня могуць. Жывёлы, птушкі — усе маўчаць. Ня шумяць дрэвы. На зямлі пануе такая нямота, такая дрымотная ціша, што сполах бярэ, жудасна робіцца. Яго, Сымонкі, бацька — панскі фурман — махануў у паветры даўжэзнай пугай, якая проста стрэламі заўсёды страляе, а на гэты раз — і яна анямела.</br> {{gap|1.5em}}Захацеў пан Вашамірскі загадаць камусьці даць дваццаць бізуноў — голасу ня мае, бо ўсе галасы зямлі захаваны ў кулаку Сымонкі.</br> {{gap|1.5em}}Пры гэтым у выабражэньні Сымонкі паўстаюць, як жывыя, сьмешныя малюнкі: людзі, жывёлы перапалоханы. Не разумеюць, што чыніцца вакол. Кожны паасобку думае — ці ён аглох, або сьвет увесь вымірае.</br><noinclude></noinclude> trrsrrrom0z0t40zccfvoznztfbg8pt 104 122793 284867 2026-05-08T07:24:52Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Сымонка бачыць перад сабою нябывалыя, дзівацкія абразкі.</br> {{gap|1.5em}}Нацешыўшыся ў меру такім фокусам, ён, — гэты чараўнік, які забраў у жменю ўсе гукі зямлі, — раптам расчыняе кулак, і галасы, песьні, скрыпы, шумы, шолахі, звоны пачынаюць сыпацца ў...» 284867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Сымонка бачыць перад сабою нябывалыя, дзівацкія абразкі.</br> {{gap|1.5em}}Нацешыўшыся ў меру такім фокусам, ён, — гэты чараўнік, які забраў у жменю ўсе гукі зямлі, — раптам расчыняе кулак, і галасы, песьні, скрыпы, шумы, шолахі, звоны пачынаюць сыпацца ў свае ранейшыя месцы, як нявідочны дождж. Для Сымонкі можа нават і відочны, бо ён адчувае рух паветра ад кожнага гуку і шуму; для яго, калі прайшоў гук які, — тое самае, што жывая істота, якую можа намацаць рукою. Ён адчувае і ледзь ня бачыць у паветры сьлед гэтага гуку.</br> {{gap|1.5em}}Патрохі ўсё зноў ажывае. Ніхто, апрача Сымонкі, нават і ня прыкмеціў, ак гэта сталася.</br> {{gap|1.5em}}Сымонка ачуньвае ад сваіх сноў на яве. Што-ж! у яго толькі ёсьць магчымасьць падрабляць гукі, а ня мець іх у сваёй уладарнасьці. Але і гэтая яго кемнасьць дзівіць людзей.</br> {{gap|1.5em}}Выйдзе ўночы. Ціш на дварэ. Раптам, як закукарэкуе, дык саб‘е з панталыку ўсіх пеўняў. Яны пачынаюць за ім кукарэкаць не ў пару. Разам з імі зьбіваюцца з толку і мужыкі і панскія чаляднікі. Ім певень гадзіньнікам служыць. Певень паказвае людзям, калі на работу ўставаць.</br> {{gap|1.5em}}Часам здумаецца яму завыць ваўком. Тады ўсе сабакі пачынаюць за ім цягнуць такую жудасную музыку, ажна па ўсіх вакольных вёсках людзі палохаюцца.</br> {{gap|1.5em}}Бывала, чаляднікі паміж сабою пачынаюць шэптам праклінаць пана. Падкрадзецца, нямаведама скуль, Сымонка і як загрыміць цюцелька-ў-цюцельку голасам пана Вашамірскага:</br> {{gap|1.5em}}— „А бізуноў, лябедзіку, хочаш?“</br><noinclude></noinclude> ic43rp691x47k5hb7ncesg3px2yjdyg 104 122794 284868 2026-05-08T07:29:42Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «№№ миѳич. сказокъ. Смѣю думать, что на меня не посѣтуютъ, поэтому, за внѣшность изданія. {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}Въ настоящее время снова возбужденъ вопросъ о томъ, какое мѣсто среди нарѣчіи русскихъ слѣдуетъ дать нарѣчію бѣлорусскому, и о...» 284868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>№№ миѳич. сказокъ. Смѣю думать, что на меня не посѣтуютъ, поэтому, за внѣшность изданія. {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}Въ настоящее время снова возбужденъ вопросъ о томъ, какое мѣсто среди нарѣчіи русскихъ слѣдуетъ дать нарѣчію бѣлорусскому, и о томъ, куда, въ частности, слѣдуетъ отнести нарѣчіе бѣлоруссовъ могилевской губерніи. {{Водступ|2|em}}Въ видахъ правильнаго рѣшенія этого вопроса, позволяю еебѣ, не выжидая выхода IV выпуска, отчасти подѣлиться съ читателями собранными мною свѣдѣніями о говорахъ могилевской губерніи. {{Водступ|2|em}}Какъ мнѣ извѣстно, въ этой губерніи употребляются три говора акающей вѣтви бѣлорусскаго нарѣчія. {{Водступ|2|em}}'''Первый''' говоръ, который употребляется въ уѣздахъ: гомельскомъ, рогачевскомъ, быховскомъ, южной части климовицкаго, западной части могилевскаго, и нѣкоторыми, весьма немногими, формами отзывается въ юго-зап. части сѣнненскаго, я бы назвалъ ''южнымъ говоромъ акающей вѣтви'' бѣлорусскаго нарѣчія. {{Водступ|2|em}}Кромѣ свойственныхъ этому говору значительныхъ лексическихъ особенностей, сближающихъ его съ малорусск. нарѣчіемъ, и нѣкоторыхъ фонетическихъ и грамматическихъ, приближающихъ его къ югозападнымъ великорусск. говорамъ, онъ отличается отъ другихъ говоровъ {{Водступ|2|em}}''а'', совершенною твердостью звука ''р''; {{Водступ|2|em}}''б'', отсутствіемъ окончанія тъ въ 8 л. ед. ч. наст. вр. всѣхъ глаголовъ т. наз. 1-го спряженія и тѣхъ 2-го, у которыхъ удареніе въ этомъ лицѣ находится не на послѣднемъ слогѣ: несе, кладе, мые, знае, читае, пяе, сѣе, пише, бъе, и — но́ся, гово̀ра, хо̀дя, смо́тра, де́ржа, го́ня, сто́я (отъ сто́ить). Но — сидѝть, кипѝть, лѳжѝть, стоѝть (отъ гл. сто''я''ть); {{Водступ|2|em}}''в'', отсутствіемъ ''дзеканья'' въ южной части своего распространенія т. е. въ гом, у. и большей части рогачевскаго. {{Водступ|2|em}}Заходя въ Могилевскую губернію изъ Черниговской и Минской, говоръ этотъ имѣетъ въ климовицкомъ у. сѣв. границею р. Бесѣдь. Но отъ с. Самотѣевичъ онъ поднимается къ Пропойску на р. Сожѣ, гдѣ сильно перемѣшивается съ другими говорами, и отсюда ломанной линіей идетъ на западъ къ Днѣпру, и чрезъ него, по правому берегу, до с. Буйничъ, въ 7 в. отъ Могилева; отсюда говоръ направляется къ р. Друти и вверхъ по ней доходитъ на сѣверѣ почти до границы сѣнн. у. а на западѣ переходитъ въ Минскую губернію, въ которой, насколько мнѣ извѣстно, имѣетъ весьма значительное<noinclude></noinclude> jtj8090yeakm7l7g6jeamabhnjl40br 104 122795 284869 2026-05-08T07:36:53Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Усе з перапуду ажна пабялеюць, і зуб аб зуб заляпае ў іх.</br> {{gap|1.5em}}А здумаецца яму ні з таго, ні з сяго ўзімку, у траскучы мароз, зашчолкаць салаўём. Выйдзе на дзядзінец, як зацягне, як пачне сыпаць трэлі, дык цэлую грамаду зьбярэ вакол сябе, пакуль...» 284869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Усе з перапуду ажна пабялеюць, і зуб аб зуб заляпае ў іх.</br> {{gap|1.5em}}А здумаецца яму ні з таго, ні з сяго ўзімку, у траскучы мароз, зашчолкаць салаўём. Выйдзе на дзядзінец, як зацягне, як пачне сыпаць трэлі, дык цэлую грамаду зьбярэ вакол сябе, пакуль хто з панскіх гайдукоў па загаду цівуна бізуном іх не разгоніць.</br> {{gap|1.5em}}Так праходзілі дзіцячыя гады Сымонкі. <center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 120%;">IV</span></center> {{gap|1.5em}}Гарачы летні поўдзень.</br> {{gap|1.5em}}Жніво.</br> {{gap|1.5em}}Больш поўсотні кабет, маладых і старых, жнуць панскае поле.</br> {{gap|1.5em}}Мігацяць сярпы мядзянкамі-зьмейкамі. Бялеюцца хусткі і сьпіны жнеек. Бабы і дзяўчаты гнуцца да самай глебы — тварам да зямлі, а сьпінамі да сонца.</br> {{gap|1.5em}}На шырокім прасторы сьветла-жоўтага жытняга поля раздаецца шорханьне.</br> {{gap|1.5em}}— Жых-жах, жых-жах, — гутараць сярпы з тонкімі цьвёрдымі сьцябламі жыта.</br> {{gap|1.5em}}Каласы нахіляюцца, пільна прыслухоўваюцца да глухога шуму. Туліцца-цісьнецца ў пяшчоце галоўка да галоўкі, калі жняя душыць закарузлай, патрэсканай, мазалістай рукою цэлае племя жытніх сьцяблоў.</br> {{gap|1.5em}}Каля жней шмыргаюць прыганятыя з бізунамі ў руках.</br> {{gap|1.5em}}Вярхом на кані гарцуе цівун між мэндлікамі па іржані. Грозна крычыць голасам камандора.</br> {{gap|1.5em}}На вялізныя дваровыя драбіны мужыкі кладуць снапы. Трэба вязьці на панскае гумно.</br><noinclude></noinclude> k123s9gl0vazuq4cr26064i7ags122t 104 122796 284870 2026-05-08T07:42:54Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}У цівуна на плячох паляўнічая стрэльба. Ён здымае стрэльбу з плеч і пачынае цэліцца ў стада варон, якое рассыпалася чорна-шэрымі плямамі па зжатым полі.</br> {{gap|1.5em}}Цэліцца доўга, сьмешна жмурыць правае вока, падымае ўверх брыво над левым…</br> {{gap|1.5...» 284870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}У цівуна на плячох паляўнічая стрэльба. Ён здымае стрэльбу з плеч і пачынае цэліцца ў стада варон, якое рассыпалася чорна-шэрымі плямамі па зжатым полі.</br> {{gap|1.5em}}Цэліцца доўга, сьмешна жмурыць правае вока, падымае ўверх брыво над левым…</br> {{gap|1.5em}}Сяляне пачалі пазяхаць каля вазоў, спынілі працу і давай у гультаяватай зморанасьці глядзець, ці пападзе „пан цівун“ у птушку.</br> {{gap|1.5em}}Зацікавіліся і жнеі. Хоць прыганятыя, калі хто зазяваецца, падагравалі бізунамі, але на гэты раз і прыганятыя таксама сачылі за стральцом.</br> {{gap|1.5em}}Паважна і пільна цэліўся цівун. Нібы зараз увесь прастор наскрозь прастрэліць.</br> {{gap|1.5em}}Вакол стала ціха. Усе спынілі працу.</br> {{gap|1.5em}}Павага, павага панскаму цівуну!</br> {{gap|1.5em}}Адна старая сялянка ня выцерпела — буркнула:</br> {{gap|1.5em}}— Пану цівуну варон страляць, а нам сьпіны гнуць!</br> {{gap|1.5em}}Вырваліся зьнаняцку ганблівыя словы — ніхто не цягнуў за язык.</br> {{gap|1.5em}}Не пасьпела яна скончыць, як падскочыў прыганяты, як падняў над ёй бізун; ён злосна прахрыпеў:</br> {{gap|1.5em}}— Я табе пакажу, псякосьць, як бурчэць!</br> {{gap|1.5em}}Ляск бізуна па старых згорбленых плячох кабеты ня чуваць быў, хоць пры ўдары прыганяты моцна, са смаком крыкнуў: „гэ-ээх!“</br> {{gap|1.5em}}Сьвіст бізуна быў заглушаны стрэлам цівуна — у адну і тую самую хвіліну трапілі. Пакруціўся дымок, запахла дымам. Вароны з шумам, з лёскатам крыльляў падняліся ўверх і паляцелі з трывожным краканьнем у бок лесу.</br> {{gap|1.5em}}Цівун паслаў мужыка паглядзець, ці папаў у птушку. Той угодлівым крокам пабег, падскокваючы па іржані<noinclude></noinclude> mhhorrsa2uk8eleg6z40tles5wfzful 104 122797 284871 2026-05-08T07:45:40Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «распространеніе; затѣмъ онъ сливается съ ''окающею'' вѣтвью, которую г. Барскій, если не ошибаюсь, назвалъ юго-западною. {{Водступ|2|em}}Говоръ этотъ разбивается на много подговоровъ, изъ которыхъ укажу теперь на три: {{Водступ|2|em}}1, ''Переростовскій'', въ юго-...» 284871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>распространеніе; затѣмъ онъ сливается съ ''окающею'' вѣтвью, которую г. Барскій, если не ошибаюсь, назвалъ юго-западною. {{Водступ|2|em}}Говоръ этотъ разбивается на много подговоровъ, изъ которыхъ укажу теперь на три: {{Водступ|2|em}}1, ''Переростовскій'', въ юго-восточн. части гомельск у., въ которомъ общая для южнаго говора неударяемая флексія В л. множ. ч. наст. вр. обоихъ спряженій ''уть'', (послѣ шипящ.) ''ють'' — измѣняется въ ''оть'', ''ять'' для обоихъ же спряженій, напр. ходять, кажать, дѣлаять, спрашаять и т. п. (вмѣсто формъ общихъ южному говору: ходють, кажуть, дѣлають, спрашують и т. п.) Въ этомъ же подговорѣ сильно стремленіе къ удлинненію ''ь'' въ ''и'' въ оконч. неопр. накл., 3-го л. ед. ч. и даже 3-го л. мн. ч. наст. вр. напр. лядѣти, ходити, прасти (неопр. н.); лядпти, стойти, висйти (3 л. ед.); говорати, отказуяти (3 л. мн.) Слово ''матъ'' всегда произносится ''мати''. {{Водступ|2|em}}2, ''Озеранскій'', главныя особенности котораго слѣдующія: звукъ ''о'' произносится почти какъ ''у'' — муй, бугъ, гулува, купоть (мой, богъ, голова, копать); зв. ''а'' произн. какъ ''о'' или даже какъ ''у'': устоў, дувой, хота (уставъ, давай, хата); ё произн. какъ ''ю'': мюдъ, цюплый, пувюзъ (мёдъ, тёплый, повёзъ); ''ѣ'' произн. какъ долгое ''и'': дзидъ, хлибъ, (какъ бы дзіидъ, хліибъ); ''я'' произн. какъ ё: мёсо, узёў (мясо, узявъ). Въ окончаніяхъ глаголовъ и прилагат. жен. рода ''я'' послѣ ''а'' также переходитъ въ ''а'' — пытаа, смашнаа (пытая, смашная). Онъ распространенъ въ западной части рогачевск. у. на границѣ съ минск. губ. и наиболѣе рѣзкимъ является въ озеранскомъ приходѣ. Если имѣющіеся у меня списки пѣсенъ изъ минск. г. точны, то довольно близкій въ озеранскому говоръ употребляется въ уу. Рѣчицкомъ и Бобруйскомъ. {{Водступ|2|em}}3, ''Друтскій'', главными отличительными чертами котораго я считаю присутствіе славянскихъ флексій въ твор. пад. двойств. числа — рукама, ногама, и въ дат. множ. — братомъ, сыномъ, дзяцёмъ. Твор. пад. множ, числа сущ. прил. числ. мѣстоим. оканчивается на ''мы'' — густымы борамы, темнымы лѣсамы, бабмы, зъ намы, тромы, пяцьмы; предложн. на ''охъ'', ''ехъ'' — на людзёхъ, на мужикохъ. Онъ употребляется на Друти и въ треугольникѣ между нею и Днѣпромъ. Интересно, что нѣкоторыя черты этого подговора я встрѣтилъ и на р. Сожѣ. {{Водступ|2|em}}'''Второй''' говоръ распространенъ въ уу. климовицкомъ, чертовскомъ, мстиславскомъ, восточныхъ частяхъ горецкаго и оршанскаго. Отпрыски его заходятъ и въ сѣв. часть сѣнненскаго уѣзда. Этотъ говоръ я назову ''восточнымъ говоромъ бѣлорусскаго нарѣчія''.<noinclude></noinclude> ohzy3betei2edttmx2emf1ictwnolr5 284885 284871 2026-05-08T08:53:30Z Gabix 3485 284885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>распространеніе; затѣмъ онъ сливается съ ''окающею'' вѣтвью, которую г. Барскій, если не ошибаюсь, назвалъ юго-западною. {{Водступ|2|em}}Говоръ этотъ разбивается на много подговоровъ, изъ которыхъ укажу теперь на три: {{Водступ|2|em}}1, ''Переростовскій'', въ юго-восточн. части гомельск у., въ которомъ общая для южнаго говора неударяемая флексія В л. множ. ч. наст. вр. обоихъ спряженій ''уть'', (послѣ шипящ.) ''ють'' — измѣняется въ ''оть'', ''ять'' для обоихъ же спряженій, напр. ходять, кажать, дѣлаять, спрашаять и т. п. (вмѣсто формъ общихъ южному говору: ходють, кажуть, дѣлають, спрашують и т. п.) Въ этомъ же подговорѣ сильно стремленіе къ удлинненію ''ь'' въ ''и'' въ оконч. неопр. накл., 3-го л. ед. ч. и даже 3-го л. мн. ч. наст. вр. напр. лядѣти, ходити, прасти (неопр. н.); лядѝти, стоѝти, висѝти (3 л. ед.); говорати, отказуяти (3 л. мн.) Слово ''матъ'' всегда произносится ''мати''. {{Водступ|2|em}}2, ''Озеранскій'', главныя особенности котораго слѣдующія: звукъ ''о'' произносится почти какъ ''у'' — муй, бугъ, гулува, купоть (мой, богъ, голова, копать); зв. ''а'' произн. какъ ''о'' или даже какъ ''у'': устоў, дувой, хота (уставъ, давай, хата); ё произн. какъ ''ю'': мюдъ, цюплый, пувюзъ (мёдъ, тёплый, повёзъ); ''ѣ'' произн. какъ долгое ''и'': дзидъ, хлибъ, (какъ бы дзіидъ, хліибъ); ''я'' произн. какъ ё: мёсо, узёў (мясо, узявъ). Въ окончаніяхъ глаголовъ и прилагат. жен. рода ''я'' послѣ ''а'' также переходитъ въ ''а'' — пытаа, смашнаа (пытая, смашная). Онъ распространенъ въ западной части рогачевск. у. на границѣ съ минск. губ. и наиболѣе рѣзкимъ является въ озеранскомъ приходѣ. Если имѣющіеся у меня списки пѣсенъ изъ минск. г. точны, то довольно близкій въ озеранскому говоръ употребляется въ уу. Рѣчицкомъ и Бобруйскомъ. {{Водступ|2|em}}3, ''Друтскій'', главными отличительными чертами котораго я считаю присутствіе славянскихъ флексій въ твор. пад. двойств. числа — рукама, ногама, и въ дат. множ. — братомъ, сыномъ, дзяцёмъ. Твор. пад. множ, числа сущ. прил. числ. мѣстоим. оканчивается на ''мы'' — густымы борамы, темнымы лѣсамы, бабмы, зъ намы, тромы, пяцьмы; предложн. на ''охъ'', ''ехъ'' — на людзёхъ, на мужикохъ. Онъ употребляется на Друти и въ треугольникѣ между нею и Днѣпромъ. Интересно, что нѣкоторыя черты этого подговора я встрѣтилъ и на р. Сожѣ. {{Водступ|2|em}}'''Второй''' говоръ распространенъ въ уу. климовицкомъ, чертовскомъ, мстиславскомъ, восточныхъ частяхъ горецкаго и оршанскаго. Отпрыски его заходятъ и въ сѣв. часть сѣнненскаго уѣзда. Этотъ говоръ я назову ''восточнымъ говоромъ бѣлорусскаго нарѣчія''.<noinclude></noinclude> 84lvkob8mfwa09xhekeuusvu90vo0ac 104 122798 284872 2026-05-08T07:48:09Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «чорнымі босымі нагамі; іржанё калолася, як вострыя шылы. Прынёс застрэленую варону, падаў пану цівуну і ўгодліва сьмяяўся: „гэ-гэ-гэ“.</br> {{gap|1.5em}}У гэты самы час да цівуна падышоў прыганяты з даносам на старую кабету:</br> {{gap|1.5em}}— Старая сука пана цівуна н...» 284872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>чорнымі босымі нагамі; іржанё калолася, як вострыя шылы. Прынёс застрэленую варону, падаў пану цівуну і ўгодліва сьмяяўся: „гэ-гэ-гэ“.</br> {{gap|1.5em}}У гэты самы час да цівуна падышоў прыганяты з даносам на старую кабету:</br> {{gap|1.5em}}— Старая сука пана цівуна не паважае. Яна казала „Цівуну варон страляць, а нам сьпіны гнуць“.</br> {{gap|1.5em}}Не пасьпела зыйсьці з твару цівуна ўсьмешка задаволенасьці ад удачнай страляніны, як твар наліўся крывёй, вочы заблішчэлі.</br> {{gap|1.5em}}— Як?! во гэта падла старая будзе гаварыць? Я ёй пакажу! Палажыць ёй за пазуху мёртвую варону! Няхай трымае да самага вечару! Гэй, ты, галган, — зьвярнуўся ён да мужыка, — дай яму (цівун паказаў на прыганятага) варону!</br> {{gap|1.5em}}Прыганяты ўзяў з рук мужыка варону і панёс з рогатам да старой бабы. За ім на кані пад‘ехаў і цівун.</br> {{gap|1.5em}}Старая кабета з лямантам-выцьцём кінулася цівуну ў ногі. Яна распласталася на іржані чуць не пад самыя ногі каня і выла нямым голасам. Ледзь можна было з гэтых прыдушаных галошаньняў разабраць словы:</br> {{gap|1.5em}}— Даруй, паночку… даруй, міленькі…</br> {{gap|1.5em}}Строгі і грозны быў пан цівун.</br> {{gap|1.5em}}Старую паставілі на ногі, расшпілілі ёй вопратку і палажылі паміж худых вісячых грудзей за зрэбную, цьвёрдую, як бляху, кашулю акрываўленую, забітую варону.</br> {{gap|1.5em}}— Жаць, псякосьць, ідзі! — крыкнуў пан цівун.</br> {{gap|1.5em}}Ніжэй сагнулі сьпіны жнейкі, шыбчэй зашорхалі сярпы. Мужыкі пры вазох пахмурнелі, сьціснулі моцна, да скрыпу, зубы і давай накладваць снапы. Лаянкі і<noinclude></noinclude> lgge4tr7x11uuiwfgu4lglerweve608 104 122799 284873 2026-05-08T07:51:50Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «пракляцьці хацелі зрывацца са смаглых губ, але нема маўчалі яны. Ад злосьці толькі пляваліся людзі.</br> {{gap|1.5em}}Сярод гэтых мужыкоў быў і малады Сымон.</br> {{gap|1.5em}}Ён паглядаў у адзін бок, дзе пад сонечнай сьпякотай жыла маладая русакосая дзяўчына — яго люб...» 284873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>пракляцьці хацелі зрывацца са смаглых губ, але нема маўчалі яны. Ад злосьці толькі пляваліся людзі.</br> {{gap|1.5em}}Сярод гэтых мужыкоў быў і малады Сымон.</br> {{gap|1.5em}}Ён паглядаў у адзін бок, дзе пад сонечнай сьпякотай жыла маладая русакосая дзяўчына — яго любая Зоська.</br> {{gap|1.5em}}Калі-ні-калі з-пад белай хусткі дзяўчыны мільгаў у яго бок твар, сыпаліся іскры з вачэй.</br> {{gap|1.5em}}Гэты куток поля Сымону здаваўся цяпер прывабнейшым усіх куткоў зямлі. Зоську ён любіў даўно. Ужо ад самай вясны, з таго часу, калі раз напалохаў яе вечарам, завыўшы ваўком за вуглом яе хаты.</br> {{gap|1.5em}}Пасьля гэтага жарту ён часта хадзіў да яе ў госьці. Старая маці Зоські спагадна на яго паглядала, як на будучага зяця.</br> {{gap|1.5em}}Цяпер пад хмелем каханьня зьдзек цівуна над старой кабетай скарэй, чым у іншых, вытахся з яго галавы. Ён думаў толькі аб Зосьцы.</br> {{gap|1.5em}}Над шырокім полем раптам шугануў моцны вецер. Давай скубсьці хусткі на галовах у баб, давай трапаць чубы снапоў. Вецер прагульваўся нявідочнымі нагамі па золаце каласоў шырокага жытняга поля.</br> {{gap|1.5em}}Пералівы жоўта-зялёнага колеру дрыжэлі над нязжатым полем.</br> {{gap|1.5em}}Задрыжэў здалёку лес, завойкаў, закрахтаў. Далі, яркія, празрыстыя, як шкло, пачалі зацягвацца валокнамі шэрай павуціны. Па небе распаўзьліся хмары, накінулі на сонца ваўняную сьвітку. Воблакі прыдушылі сонца. Дзень пахмурнеў ад злосьці і згрызоты. Над абшарам навісла вялізная шэра-сіняя хмара.</br><noinclude></noinclude> 75auhuox758sj4ynl09f6cis022f893 104 122800 284874 2026-05-08T07:57:35Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Поле страціла залацісты блеск. Брудна-шэры колер вісеў над полем і людзьмі.</br> {{gap|1.5em}}Дзесьці далёка за лесам глуха заграхаталі грымоты.</br> {{gap|1.5em}}Нехта малаціў жалезнымі цапамі па жалезным таку.</br> {{gap|1.5em}}Яшчэ болей пацямнела. Лес, як вялізная г...» 284874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Поле страціла залацісты блеск. Брудна-шэры колер вісеў над полем і людзьмі.</br> {{gap|1.5em}}Дзесьці далёка за лесам глуха заграхаталі грымоты.</br> {{gap|1.5em}}Нехта малаціў жалезнымі цапамі па жалезным таку.</br> {{gap|1.5em}}Яшчэ болей пацямнела. Лес, як вялізная губка, набух, наліўся чорным атрамантам. Птушкі паднялі крык.</br> {{gap|1.5em}}Замітусіліся людзі. Жнеям загадалі зьбіраць снапы ў мэндлікі. Болей рухава запрацавалі прыгоньнікі. Панаехала з двара яшчэ шмат фурманак.</br> {{gap|1.5em}}Зоська як-бы ненарокам прысунулася бліжэй да Сымона.</br> {{gap|1.5em}}— Вечарам буду… — шапнуў Сымон.</br> {{gap|1.5em}}— Добра, родненькі…</br> {{gap|1.5em}}Ледзь пасьпелі накласьці поўныя вазы. Маланкі пачалі паласаваць неба. Чырвоныя вяроўкі раскручваліся па хмарах, сьляпілі блескам спалоханую ваколіцу.</br> {{gap|1.5em}}Хтосьці лупцаваў неба агнёвымі бізунамі, хтосьці гікаў злосна па-за хмарамі.</br> {{gap|1.5em}}Нехта над лесам лаяўся на пакалечанай мове заік. Нехта глуха-нямы жудасна-дзіка крычаў, выў, рагатаў і ржаў, як сто жарабцоў.</br> {{gap|1.5em}}Вялікая грамада рушылася з поля ў бок двара.</br> {{gap|1.5em}}З неба ліў дождж, падаў, цягнучыся вадзянымі даўжэзнымі істужкамі. Людзі прамоклі да апошняй ніткі.</br> {{gap|1.5em}}Ззаду ўсіх адзінокая, не сьпяшаючыся, ішла ў затаёным раздуме, з глыбокім страхам у выцьвіўшых вачох, старая кабета. Варона была за пазухай…</br> {{gap|1.5em}}Ці-ж старая ня выканае загаду панскага цівуна? Ого, няхай толькі папробуе!</br><noinclude></noinclude> dm39ppxbb9ab7gob9qx7azqh4r1c4jr 104 122801 284875 2026-05-08T08:02:39Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Здавалася, што старая ніякай увагі не зварочвае на дождж, нават не адчувае яго… ступае босымі, чорнымі, патрэсканымі і паколатымі нагамі, трохі кульгаючы. Варона хлюпалася аб голае цела старой за мокрай кашуляй. Дзюба і габдзюры застрэленай пту...» 284875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Здавалася, што старая ніякай увагі не зварочвае на дождж, нават не адчувае яго… ступае босымі, чорнымі, патрэсканымі і паколатымі нагамі, трохі кульгаючы. Варона хлюпалася аб голае цела старой за мокрай кашуляй. Дзюба і габдзюры застрэленай птушкі час-ад-часу драпалі-казыталі скуру.</br> {{gap|1.5em}}Сымон ішоў за апошнім возам снапоў. Ён заўважыў погляд старой, запрыкмеціў, што пад прамокшай наскрозь вопраткай у яе нешта за пазухай тырчыць.</br> {{gap|1.5em}}Вялікая злосьць закіпела ў яго сэрцы.</br> {{gap|1.5em}}Ня памятаючы сябе, ён падскочыў да цівуна, які, ня гледзячы на такі дождж, ехаў конна побач з вазамі.</br> {{gap|1.5em}}Пад самыя вушы каню Сымон завыў павоўчаму.</br> {{gap|1.5em}}Разьляглося пошчакам сумнае выцьцё, працяглае, страшнае…</br> {{gap|1.5em}}Конь спудзіўся, застрыгаў вушамі, захроп і панёсься, як дзікі. Конь скінуў цівуна ў глыбокую канаву.</br> {{gap|1.5em}}Пакуль людзі агледзіліся, Сымон уцёк. <center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 120%;">V</span></center> {{gap|1.5em}}Пад вечар у той жа дзень Сымон, як ні ў чым ня бывала, сядзеў у Зоські ў хаце. Ён выкідваў розныя жарты: клікаў кур, якіх зусім ня было ў хаце, вабіў іх, як добрая гаспадыня:</br> {{gap|1.5em}}— Цып-цып-цып-цып!</br> {{gap|1.5em}}Кудахтаў квола грудным голасам маткі-квактухі:</br> {{gap|1.5em}}— Кудах-кудах-кудах-кудах! Куд-куд-куд-куд!</br> {{gap|1.5em}}Гэта — нібы курыца ідзе на яго кліч. Потым лавіў пісклят-куранятак і перадразьніваў іх піск то спалоханы, то прыдушаны, як-бы пішчаць ужо ў яго руцэ.</br><noinclude></noinclude> 1tjdmevywlc8f2ll91l4v2h5anqrmj8 104 122802 284876 2026-05-08T08:06:20Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Гэта рабілася з такім мастацтвам, так ярка і жыва, што Зося і яе матка покатам клаліся са сьмеху.</br> {{gap|1.5em}}— Зарабіў ты, Сымонка, яечню за гэта!</br> {{gap|1.5em}}Старая зараз-жа пачала раскладваць агонь на прыпечку, каб сьпячы яечню.</br> {{gap|1.5em}}На дварэ па...» 284876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Гэта рабілася з такім мастацтвам, так ярка і жыва, што Зося і яе матка покатам клаліся са сьмеху.</br> {{gap|1.5em}}— Зарабіў ты, Сымонка, яечню за гэта!</br> {{gap|1.5em}}Старая зараз-жа пачала раскладваць агонь на прыпечку, каб сьпячы яечню.</br> {{gap|1.5em}}На дварэ паўзьлі змрокі. Яны наліваліся цёмнай жыжай у шызыя цэбры паветра. Праз маленькія шыбіны змрокі ўрываліся ў хатку і запоўнілі яе цямрыстай ватай. Лезьлі ва ўсе шчыліны.</br> {{gap|1.5em}}Агоньчык на прыпечку палаў. Жоўтыя языкі спаміж дзьвюх цэглін лізалі скавараду, на якой скварылася сала.</br> {{gap|1.5em}}Сымон з Зосяй сядзелі моўчкі, прытуліўшыся адзін да аднаго на тапчане пры стале.</br> {{gap|1.5em}}У іх ужо было вырашана згуляць вясельле на каляды. Асабліва ня было аб чым цяпер гутарыць. Яны пачулі тупат ног, хлюпат па лужынах каля хаты. Хутка скрыпнулі дзьверы і, сагнуўшыся, каб галавой ня ўдарыцца ў верхні касяк дзьвярэй, увайшоў высокі малады хлопец.</br> {{gap|1.5em}}Гэта быў Макар, адзін з панскіх гайдукоў.</br> {{gap|1.5em}}— Добры вечар! — буркнуў ён у хату.</br> {{gap|1.5em}}— Добры вечар! — адказала адна толькі старая ўпаўшым голасам.</br> {{gap|1.5em}}Сымон зьлёгку пабляднеў. „Ці не данюхаўся панскі гіцаль, што я тут. Мабыць, мяне шукаюць“, падумаў ён.</br> {{gap|1.5em}}— А можа так прышоў — да Зосі?</br> {{gap|1.5em}}Ужо другі год, як Зоська спадабалася Макару. Усялякімі спосабамі стараўся ён задабрыць яе. Але, ня гледзячы на тое, што Макар быў прыгожы хлопец, ён<noinclude></noinclude> 0mw3rrfvfdl2yb6tlnek32uqtxawp7l 104 122803 284877 2026-05-08T08:10:44Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «посьпехам не карыстаўся. Зоська яго ненавідзела, як і ўсе сяляне, за тое, што ён быў мужыцкім вырадкам, зьдзекваўся над імі, дзе толькі меў магчымасьць.</br> {{gap|1.5em}}Яго ўсе называлі „панскім гіцлем“.</br> {{gap|1.5em}}— Што-ж, і сесьці мяне ня просіце! — сказаў Мак...» 284877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>посьпехам не карыстаўся. Зоська яго ненавідзела, як і ўсе сяляне, за тое, што ён быў мужыцкім вырадкам, зьдзекваўся над імі, дзе толькі меў магчымасьць.</br> {{gap|1.5em}}Яго ўсе называлі „панскім гіцлем“.</br> {{gap|1.5em}}— Што-ж, і сесьці мяне ня просіце! — сказаў Макар кплівым голасам, — тады сам сяду.</br> {{gap|1.5em}}Сеў за стол грузна, цяжка, і роблена пастарыкоўску „эхнуў“.</br> {{gap|1.5em}}„Пэўна, па маю душу прышоў“, думаў Сымон і пачаў прыслухоўвацца, ці ня чуваць каля хаты крокаў каго-колечы яшчэ з гайдукоў. Адзін Макар ня пусьціцца за ім.</br> {{gap|1.5em}}Сымон адсунуўся ад Зоські і давай пільней прыслухоўвацца.</br> {{gap|1.5em}}За сьцяной хаты на гародзе як-бы чуваць шэпт. Там хтосьці ходзіць…</br> {{gap|1.5em}}— Што так вушы вострыш, Сымон? — зацікаўлена, спачуваюча запытаўся Макар.</br> {{gap|1.5em}}— А гэта не павінна цікавіць панскага саб… — не закончыў слоў Сымон.</br> {{gap|1.5em}}— Чаму не павінна? павінна! — цьвёрдым голасам сказаў Макар і заскрыгатаў зубамі ад злосьці. — Ты ня думай, хамула, што вырвешся з маіх рук. Хата абкружана. Цівун па тваёй ласцы выкруціў нагу, упаўшы з каня. Пан гэта табе не даруе.</br> {{gap|1.5em}}Сымон маўчаў. Зоська і матка яе таксама як-бы анямелі. Яечня была гатова.</br> {{gap|1.5em}}Старая запаліла лучыну і палажыла белы абрус на стол. Тую вячэру, якую яна рыхтавала для Сымона, падсунула Макару.</br> {{gap|1.5em}}— Еж, паночку! — казала яна лагодным голасам, і зморшчаны твар яе зрабіў лагодную ўсьмешку.</br><noinclude></noinclude> 0o2qs3zz640m9d661yo8jliltusd78w 104 122804 284878 2026-05-08T08:15:08Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Сымон у душы не пакрыўдзіўся на старую, бо добра зразумеў яе бабскія хітрыкі.</br> {{gap|1.5em}}— Еж, паночку! — паўтарыла яна другі раз яшчэ болей лагодна.</br> {{gap|1.5em}}— Ды я не галодны! — адрэзаў Макар.</br> {{gap|1.5em}}— Не павінен ты ганьбаваць маім хлебам-сол...» 284878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Сымон у душы не пакрыўдзіўся на старую, бо добра зразумеў яе бабскія хітрыкі.</br> {{gap|1.5em}}— Еж, паночку! — паўтарыла яна другі раз яшчэ болей лагодна.</br> {{gap|1.5em}}— Ды я не галодны! — адрэзаў Макар.</br> {{gap|1.5em}}— Не павінен ты ганьбаваць маім хлебам-сольлю, саколік, калі хочаш мець за жонку маю Зоську… — не адступала старая.</br> {{gap|1.5em}}Сымон уздрыгнуўся:</br> {{gap|1.5em}}„Мо‘ старая гэта шчыра гаворыць…“</br> {{gap|1.5em}}Зоська няпрыкметна дакранулася да яго рукі і гэтым супакоіла яго.</br> {{gap|1.5em}}Словы старой памаглі.</br> {{gap|1.5em}}Макар спадлобку зірнуў на Зоську і прыняўся за яду.</br> {{gap|1.5em}}Зоська яшчэ далей адсунулася ад Сымона і ціханька зацягнула песьню.</br> {{gap|1.5em}}У Сымона зрабілася цяжка на душы. Яго мала непакоіла тое, што за сьцяной панскія гайдукі.</br> {{gap|1.5em}}— Чорт іх разьбярэ гэтых баб. Што гэта ў іх — ці хітрыкі? Можа сапраўды павярнулі ў бок панскай сабакі, паквапіліся на лепшае жыцьцё?</br> {{gap|1.5em}}Сымон непакоіўся.</br> {{gap|1.5em}}Зоська зрабіла ласкавае вока да Макара, які ня здымаў з яе вачэй, трымаючы лыжку ў руках так энэргічна, як-бы рыхтаваўся стрэльнуць лыжкай у сквараду з яечняй.</br> {{gap|1.5em}}— Ды еж-жа, каток! — не адставала ад яго старая.</br> {{gap|1.5em}}У яе голасе зьвінелі ноткі любасьці, крэўнасьці, шчырасьці…</br> {{gap|1.5em}}„Старая ведзьма“, падумаў Сымон.</br><noinclude></noinclude> 2rp75nmchcxno7yy6xqnam5ul6t0q8o 104 122805 284879 2026-05-08T08:22:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Макар прыняўся шчыра за яду. Чаўкаў гучна, як жывёліна.</br> {{gap|1.5em}}Старая завіхалася каля яго, вярцелася ўюном, спрытна паказваючы заскарузлым пальцам на смачнейшыя кавалкі сала ў патэльні.</br> {{gap|1.5em}}Сымон забыўся на тое, што цэлы дзень нічога ня...» 284879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Макар прыняўся шчыра за яду. Чаўкаў гучна, як жывёліна.</br> {{gap|1.5em}}Старая завіхалася каля яго, вярцелася ўюном, спрытна паказваючы заскарузлым пальцам на смачнейшыя кавалкі сала ў патэльні.</br> {{gap|1.5em}}Сымон забыўся на тое, што цэлы дзень нічога ня еў, перастаў адчуваць казытаньне ў носе смачнага паху яды. Яго калолі тыя ласкавыя словы старой, якімі яна зьвярталася да Макара. Кожны глыток гайдука яна аздабляла, прыпраўляла ласкавымі прыбауткамі.</br> {{gap|1.5em}}Сымон кожны раз, як толькі Макар браўся за новы кавалак яды, думаў:</br> {{gap|1.5em}}„Давіся! панскі гіцаль, давіся!“</br> {{gap|1.5em}}Апэтыт у Макара рос. Ён увесь аддаўся ядзе, нібы забыўся аб усім на сьвеце. Аднак спадлобу кідаў погляды на Сымона і Зоську. Яна стаяла пры лучыне, папраўляла яе, мармочучы сабе пад нос песьню.</br> {{gap|1.5em}}Дым ад лучыны еў вочы, запаўняў хату лёгкім туманам. На сьценах віселі людзкія цені; яны ківаліся, вялізныя, нехлямяжыя, як малпы.</br> {{gap|1.5em}}— Давіся, давіся, — хацеў крычаць Сымон. Гэта слова ён нават не шаптаў, а толькі думаў. Глядзеў Макару кожны раз у вочы, у рот, можа той сапраўды пачне давіцца ядой.</br> {{gap|1.5em}}Макар еў самым спакойным чынам… Спацеў, расчырванеўся. Раптам зьвярнуўся да Сымона.</br> {{gap|1.5em}}— Ведаеш што, Сымон. Выйдзеш сухім на гэты раз, калі я захачу. Уцячэш. Толькі… толькі вось што.</br> {{gap|1.5em}}Усе трое напружана слухалі яго.</br> {{gap|1.5em}}— Ты раз назаўсёды павінен адмовіцца ад Зоські. Сюды не хадзіць…</br><noinclude></noinclude> 1ve3fd4twp1xo0os0jeg54p9rkvgevx 104 122806 284880 2026-05-08T08:25:02Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Сымон крыва ўсьміхнуўся. Падышоў да Макара. Палажыў яму руку на плячо. Моцна палажыў. Ляск пачуўся. У Макара вочы крывёй наліліся.</br> {{gap|1.5em}}— Ведаеш што, Макар, — сказаў Сымон надзіва падробленым голасам Макара, — ад Зоські адмовіцца павінен ты,...» 284880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Сымон крыва ўсьміхнуўся. Падышоў да Макара. Палажыў яму руку на плячо. Моцна палажыў. Ляск пачуўся. У Макара вочы крывёй наліліся.</br> {{gap|1.5em}}— Ведаеш што, Макар, — сказаў Сымон надзіва падробленым голасам Макара, — ад Зоські адмовіцца павінен ты, панскі гіцаль.</br> {{gap|1.5em}}Голас яго быў да таго падобен да голасу панскага гайдука, што здаваўся водгаласкам Макара. У дадатак Сымон плюнуў Макару ў самыя вочы і кінуўся да дзьвярэй.</br> {{gap|1.5em}}— Лавеце яго! Трымайце Сымона! — не сваім голасам крычаў Макар. Ён нават забыўся выцерці твар ад пляўка.</br> {{gap|1.5em}}Каля дзьвярэй крычалі людзі, барокаліся з Сымонам, які стараўся, мабыць, вырвацца.</br> {{gap|1.5em}}Старая і Зоська анямелі ад страху.</br> {{gap|1.5em}}Макар выцер заплёваны твар, пазаліхвацку ўзяўся ў бокі і зьвярнуўся да Зоські:</br> {{gap|1.5em}}— Калі вясельле будзем гуляць?</br> {{gap|1.5em}}— Вон адгэтуль, панкі сабака! — крыкнула Зося зычным голасам і сьмешна тупнула босай нагой аб гліняны пол.</br> {{gap|1.5em}}— Вон адгэтуль, панскі сабака! — сказала яе маці голасам злосным, старым і замахнулася на яго патэльняй.</br> {{gap|1.5em}}Іхняя нянавісьць да панскага гайдука зьлілася ў адно пачуцьцё.</br> {{gap|1.5em}}— Ды вы мяне дурачылі сваёй вячэрай, хамкі, каб Сымона выратаваць? Не-е-е, ня вырвецца ён цяпер з маіх рук!</br><noinclude></noinclude> d4hooacfyzsvjxyycdgno4ak3w1qr52 104 122807 284881 2026-05-08T08:30:49Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Нагар на лучыне вырас у доўгі чорны язык з чырвонымі жылкамі. Сіняваты аганёк пераскокваў па абвугленай лучыне маленькімі плямінкамі. У хаце пацямнела. <center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 120%;">VI</span></center> {{gap|1.5em}}Пан Вашамірскі сам за гаспадаркай мал...» 284881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Нагар на лучыне вырас у доўгі чорны язык з чырвонымі жылкамі. Сіняваты аганёк пераскокваў па абвугленай лучыне маленькімі плямінкамі. У хаце пацямнела. <center><span style="font-family:Times New Roman; font-size: 120%;">VI</span></center> {{gap|1.5em}}Пан Вашамірскі сам за гаспадаркай мала глядзеў. Ён толькі год таму назад вярнуўся з заграніцы, дзе праходзіў адвакацкую навуку. Маёнткамі яго кіравалі аканомы. Ён сам болей усяго цікавіўся сваёй новай справай — тэатрам.</br> {{gap|1.5em}}Гэта мастацтва ён да вар‘яцьця палюбіў, быўшы ў Парыжы, калі закахаўся там у адну прыгожую францужанку-акторку.</br> {{gap|1.5em}}Як вярнуўся дамоў, пан Вашамірскі задумаў нарыхтаваць свой уласны тэатр. Выпісаў з Парыжу рэжысэра, балетмэйстра. Аркестру з 8 чалавек прыгонных з капэльмэйстрам ён адкупіў у суседняга пана Ваяводзкага за дзьве тройкі стаеньнікаў і за дзесятак лепшых сабак з славутнай псарні нябожчыка бацькі. Падабраўшы з сваіх „хлопаў“ хлапцоў і дзяўчат, адчыніў у сябе студыю.</br> {{gap|1.5em}}Сам пан вечна знаходзіўся ў студыі, бо прыходзілася яму быць тлумачом паміж французамі і студыйцамі. Хаця французы трохі ведалі папольску, але згаварыцца з студыйцамі, якія зналі добра толькі па „хлопску“, ім было цяжка.</br> {{gap|1.5em}}Сёньня пана Вашамірскага адарвалі ад яго ўлюбёнай працы ў студыі. Цівун нагу зламаў якраз у самы гарачы час працы на полі. Аканом падняў такі шум, што пан адлажыў студыю і ўзяўся за „гаспадарчую<noinclude></noinclude> 230m3ah0nlzc6g72siw3wodeebrv41t 104 122808 284882 2026-05-08T08:36:32Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «справу“ — пакараць вінавайцу Сымона. Пан яшчэ ўдзень паслаў ганцоў ва ўсю ваколіцу шукаць яго…</br> {{gap|1.5em}}Пан цяпер абдумваў вельмі важную справу:</br> {{gap|1.5em}}„Як пакараць гэтага „хама“?</br> {{gap|1.5em}}У канцы вырашыў:</br> {{gap|1.5em}}„Усыпаць добрых бізуноў і ад...» 284882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>справу“ — пакараць вінавайцу Сымона. Пан яшчэ ўдзень паслаў ганцоў ва ўсю ваколіцу шукаць яго…</br> {{gap|1.5em}}Пан цяпер абдумваў вельмі важную справу:</br> {{gap|1.5em}}„Як пакараць гэтага „хама“?</br> {{gap|1.5em}}У канцы вырашыў:</br> {{gap|1.5em}}„Усыпаць добрых бізуноў і аддаць у салдаты!“</br> {{gap|1.5em}}Пасьля такога вырашэньня думкі яго пакіраваліся, нібы хмары ветрам, у другі бок — да тэатру.</br> {{gap|1.5em}}Ён толькі сягоньня заўважыў нешта вельмі цікавае, — знайшоў, можна сказаць, скарб. Сярод балерын прыкмеціў адну, што калі-б яе апрануць на францускі лад, дык мо‘ цікавей была-б за францускіх паненак, за якімі ён там, у Парыжы, увіхаўся.</br> {{gap|1.5em}}„І трэба-ж ведаць, каб у гэтых хамаў „беларусінаў“ красавалі такія кветкі, як воʻ гэтая Марылька. Хіба што ня горшая правільнымі рысамі твару і лініямі цела за грэцкую статую Вэнэры. Дармо гэту самую Вэнэру ўсе народы лічаць за найвялікшы ідэал жаночага хараства. Нават сярод хамак ёсьць харашэйшыя.</br> {{gap|1.5em}}Малады пан пачаў нэрвова хадзіць па мяккім плюшы ад сьцяны да сьцяны пакою. Сьвечкі ў масыўных бронзавых кандэлябрах адкідвалі роўнае прыемнае сьвятло. Твар пана быў матава-бледны. Чорныя вочы блішчэлі квола, як-бы пад лёгкай павалокай туману. Ён неспакойна хрустаў тонкімі пальцамі. Мэлянхолічная задумёнасьць зышла раптам з твару, усьмешка азарыла яго.</br> {{gap|1.5em}}Сягоньня ён смачна ўшчыпнуў яе…</br> {{gap|1.5em}}„Яно трохі вульгарна, але-ж яна не парыжанка — мая ўласная халопка. Хто з імі лічыцца! Ды гэта-ж быдла, а ня людзі“, — прыпомніў ён словы сваёй маці, якая цяпер жыве ў другім маёнтку.</br><noinclude></noinclude> s6l57x2qgxmhaaa1vedz9v7avjvvqba 104 122809 284883 2026-05-08T08:42:48Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Пан прыпомніў, як аднаго разу, калі яшчэ быў малым хлапцом, ехаў улетку з маткай у госьці. З імі былі лёкай і фурман. Пасярод дарогі, дзе лесу ня было, яго матцы трэба было зьлезьці з фаэтону па сваіх патрэбах. Яму, Адасю, яна сказала адвярнуцца, а фу...» 284883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Пан прыпомніў, як аднаго разу, калі яшчэ быў малым хлапцом, ехаў улетку з маткай у госьці. З імі былі лёкай і фурман. Пасярод дарогі, дзе лесу ня было, яго матцы трэба было зьлезьці з фаэтону па сваіх патрэбах. Яму, Адасю, яна сказала адвярнуцца, а фурмана і лёкая зусім не саромелася, як не саромелася сваіх коняй…</br> {{gap|1.5em}}„На тое-ж быдла!“</br> {{gap|1.5em}}Потым, як вырас, маці дазволіла яму „дзеля здароўя“ мець зносіны з дзяўчатамі гэтага „быдла“. Лепш, чым з парыжанкамі, ад якіх можа набыць паганую францускую хваробу.</br> {{gap|1.5em}}Ён шчыра кіраваўся такімі довадамі маткі.</br> {{gap|1.5em}}Хвараблівыя ўздрыгі прамільгалі па твары пана.</br> {{gap|1.5em}}Ён успомніў, што там, у студыі, застаўся драматург, — ксёндз Марцэвіч, настаўнік рыторыкі слуцкай гімназіі, якога спэцыяльна выпісаў для свайго тэатру.</br> {{gap|1.5em}}Колькі гэты ксёндз сапсаваў паперы, пакуль адна з комэдый была прынята да пастаноўкі!</br> {{gap|1.5em}}Ксёндз надта ўжо многа піша на рэлігійныя мотывы, што „вольнадумцу“-пану прыелася. Трэба нешта даць сьвецкае і вясёлае на парыскую манеру, каб можна было пасьмяяцца шчырым здаровым сьмехам!</br> {{gap|1.5em}}Ксёндз тлумачыў яму, што ён, духоўнік, таксама вольнадумец, але для люду патрэбна рэлігія, каб не разгультаіўся.</br> {{gap|1.5em}}Цяпер гэты самы ксёндз псуе яму нэрвы, бо ласым вокам на ўсіх балерын паглядае.</br> {{gap|1.5em}}Пану жыва прадставілася агідная фігура езуіта:</br> {{gap|1.5em}}Высокі, трохі сутулы, сьветла-шэрыя хітрыя вочы яго пастаянна ўсьміхаюцца. Заўсёды вочы як-бы кпяць<noinclude></noinclude> oa31uya5q9v8k7f8q5kcjph658xw4rh 104 122810 284884 2026-05-08T08:48:06Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «з цябе, пранізваюць наскрозь. З табою ва ўсім згодзен, але відаць, што ні з чым не згаджаецца, апроч грошай і кар‘еры. А ў выпадку патрэбы, калі толькі ён можа мець ад гэтага карысьць, на агонь цябе ўзьвядзе альбо нож у бок суне.</br> {{gap|1.5em}}А „Езу-Марыя“ з ву...» 284884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>з цябе, пранізваюць наскрозь. З табою ва ўсім згодзен, але відаць, што ні з чым не згаджаецца, апроч грошай і кар‘еры. А ў выпадку патрэбы, калі толькі ён можа мець ад гэтага карысьць, на агонь цябе ўзьвядзе альбо нож у бок суне.</br> {{gap|1.5em}}А „Езу-Марыя“ з вуснаў яго ня зыходзіць. „Небясьпечны чалавек“, падумаў пан, „прывязаўся да маіх дзяўчат і да маіх грошай. Ніяк цяпер не адвяжашся ад гэтага д‘ябла ў чорнай сутане“.</br> {{gap|1.5em}}Ня скончыў пан Вашамірскі дадумаць да канца аб тым, як адвязацца ад гэтага ксяндза, бо раптам пачуўся лёгкі стук у дзьверы.</br> {{gap|1.5em}}— Хто там? — крыкнуў пан.</br> {{gap|1.5em}}— Яснавяльможны пане! — адклікнуўся ўслужлівы голас, — прывялі хлопа.</br> {{gap|1.5em}}Пан вышаў у пярэдні пакой. Перад ім стаялі тры разгарачаныя гайдукі, яны трымалі Сымона з зьвязанымі вяроўкай рукамі за плечы.</br> {{gap|1.5em}}Сымон быў бяз шапкі з скалмачанымі валасамі, у парванай вопратцы, з акрываўленым, апухшым тварам. Дзіка кідаў вочы на пана, як зацкаваны зьвер.</br> {{gap|1.5em}}Ня лепш выглядалі і панскія гайдукі. Відаць, ня лёгка ўдалося ім злавіць і прывесьці сюды Сымона. Ад ранейшай панскай задумёнасьці і кволасьці і сьледу не засталося. Вочы былі страшныя ад вялікага гневу, падбародак завастрыўся, высунуўся наперад.</br> {{gap|1.5em}}— Ну? — сказаў пан.</br> {{gap|1.5em}}Сымон маўчаў.</br> {{gap|1.5em}}— Цо? — крыкнуў пан.</br> {{gap|1.5em}}Сымон не варухнуўся.</br><noinclude></noinclude> qzbk24tdkje6klrzwsbgksoohd4t181 104 122811 284886 2026-05-08T08:55:01Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Закатаваць галгана да поўсьмерці і адправіць у салдаты!</br> {{gap|1.5em}}Губы ў пана Вашамірскага дрыжэлі ад злосьці.</br> {{gap|1.5em}}Сымон толькі трохі пабляднеў. Яго постаць яшчэ больш выпрасталася ад захаванага гневу.</br> {{gap|1.5em}}— Слухаю, яснавяльможны...» 284886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Закатаваць галгана да поўсьмерці і адправіць у салдаты!</br> {{gap|1.5em}}Губы ў пана Вашамірскага дрыжэлі ад злосьці.</br> {{gap|1.5em}}Сымон толькі трохі пабляднеў. Яго постаць яшчэ больш выпрасталася ад захаванага гневу.</br> {{gap|1.5em}}— Слухаю, яснавяльможны пане! — сказаў аканом.</br> {{gap|1.5em}}Пан ужо павярнуў было да дзьвярэй пакою, а гайдукі штурханулі Сымона, каб вывесьці на двор, але раптам пан крута павярнуўся назад, як-бы нешта ўспомніў.</br> {{gap|1.5em}}— Пачакайце, пачакайце! — сказаў ён зьмененым тонам.</br> {{gap|1.5em}}Людзі спыніліся і павярнулі Сымона тварам да пана.</br> {{gap|1.5em}}— А ну, хаме, — сказаў пан яшчэ болей мяккім голасам, — пакажы, як ты спудзіў каня цівуна?</br> {{gap|1.5em}}Сымон зьдзіўлена зірнуў на пана:</br> {{gap|1.5em}}— Ці пан жартуе, ці ў сур‘ёз гэтым зацікавіўся?</br> {{gap|1.5em}}— Прэндзай, прэндзай! — казаў зусім супакоены пан.</br> {{gap|1.5em}}Твар яго пасьпеў ужо прыняць нормальны выгляд.</br> {{gap|1.5em}}Ня гледзячы на тое паніжэньне, якое перажываў Сымон, ня гледзячы на тое, што чакала яго на панскай стайні, у яго сэрцы загаварыў артысты.</br> {{gap|1.5em}}— Няхай яснавяльможны пане загадае разьвязаць мне рукі, а то не магу, — сказаў Сымон.</br> {{gap|1.5em}}— Разьвязаць! — загадаў пан.</br> {{gap|1.5em}}Сымону разьвязалі рукі. Ён выпрастаўся, прыставіў далоні да губ, схіліўся напалову і пачаў.</br> {{gap|1.5em}}Выцьцё ішло ціхае, ціхае, як-бы з далёкага лесу. Потым яно расло — жудаснае, страшнае, запоўніла гукамі ўвесь вялікі пакой, перакідвалася звонамі ад вакна<noinclude></noinclude> eli7ayc290z5hra2g8mr3ourqpp9s7d 104 122812 284887 2026-05-08T09:07:55Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Главныя отличія его кромѣ лексическихъ, имѣющихъ сходство съ великорусскими, слѣдующія: {{Водступ|2|em}}''а'', мягкое ''р'', и притомъ въ такой степени, что иногда ''а'' произносится послѣ ''р'' какъ ''я'': прямо, крючча, рябро, богатырь, кряпчѣй, старят...» 284887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Главныя отличія его кромѣ лексическихъ, имѣющихъ сходство съ великорусскими, слѣдующія: {{Водступ|2|em}}''а'', мягкое ''р'', и притомъ въ такой степени, что иногда ''а'' произносится послѣ ''р'' какъ ''я'': прямо, крючча, рябро, богатырь, кряпчѣй, старятца; {{Водступ|2|em}}''б'', постоянное употребленіе фл. ''ть'' въ 3 л. ед. ч. наст. врем. нясе́ць, бяре́ць, гово́риць, хо́дзиць, мыець, приказуець; ''в'', сильно развитое ''дзеканье''. {{Водступ|2|em}}Этотъ говоръ, выходя изъ Черниговской губерніи въ климовицкій у., и смѣшиваясь съ предыдущимъ, пересѣкаетъ р. Бѣседь и идетъ къ Пропойску; отсюда по Сожу и нѣсколько западнѣе его, зигзагами, идетъ уже въ чистомъ видѣ на сѣверъ; тамъ сливается съ говоромъ смоленскимъ и направляется къ Днѣпру, — приблизительно на Росасну. За Днѣпромъ говоръ идетъ на Любавичи и Лёзно, и переходитъ въ Витебскую губ. гдѣ наполняетъ витебскій, часть городокскаго и Невельскаго уу. и соединяется на востокѣ, въ велижскомъ у., съ смоленскимъ ''цокающимъ'' говоромъ, переходящимъ изъ велижскаго у. и въ псковскую губ. {{Водступ|2|em}}Наконецъ, '''третій''' говоръ распространенъ въ центрѣ могилевской губ. въ уу. чаускомъ, зап. частяхъ горецкаго и оршанскаго, въ большей ч. могилевскаго и въ сѣненнскомъ. Говоръ этотъ, по моему мнѣнію, ''чистый бѣлорусскій''. Онъ имѣетъ всегда твердое ''р'', постоянную флексію 3 л. ед. ч. наст. вр. и отличается сильнымъ ''дзеканьемъ''. Выходя изъ могилевской губ., между двумя предыдущими, говоръ этотъ направляется на сѣверо-западъ, въ Витебскую и Минскую губ. и во всей чистотѣ своей заходитъ въ дисненскій и вилейскій уу. Виленской губерніи. {{Водступ|2|em}}Вотъ, въ главныхъ чертахъ, данныя объ особенностяхъ нарѣчія бѣлоруссовъ могилевской губерніи.<ref>Само собою разумѣется, что я говорилъ здѣсь только о говорахъ сельскаго населенія. Въ городахъ же и мѣстечкахъ языкъ подвергся сильнымъ постороннимъ вліяніямъ.</ref> Въ настоящемъ выпускѣ читатели найдутъ богатые образцы этихъ трехъ говоровъ губерніи, и многихъ подговоровъ. Число послѣднихъ, насколько я знаю, значительно, и въ свое время я не премину подѣлиться съ читателями имѣющимися у меня по этому предмету свѣдѣніями. Теперь же ограничусь заявленіемъ, что причислять говоры могилевской губ. къ малорусскимъ нѣтъ основанія. {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}Въ предисловіи невозможно входить въ подробныя разсужденія о составѣ и характерѣ сказокъ. Но не могу не сказать, что, на мой взглядъ, каждая<noinclude></noinclude> gdh5vq36qx16hpwpfm1xvjagrde05di 284888 284887 2026-05-08T09:08:13Z Gabix 3485 284888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Главныя отличія его кромѣ лексическихъ, имѣющихъ сходство съ великорусскими, слѣдующія: ''а'', мягкое ''р'', и притомъ въ такой степени, что иногда ''а'' произносится послѣ ''р'' какъ ''я'': прямо, крючча, рябро, богатырь, кряпчѣй, старятца; ''б'', постоянное употребленіе фл. ''ть'' въ 3 л. ед. ч. наст. врем. нясе́ць, бяре́ць, гово́риць, хо́дзиць, мыець, приказуець; ''в'', сильно развитое ''дзеканье''. {{Водступ|2|em}}Этотъ говоръ, выходя изъ Черниговской губерніи въ климовицкій у., и смѣшиваясь съ предыдущимъ, пересѣкаетъ р. Бѣседь и идетъ къ Пропойску; отсюда по Сожу и нѣсколько западнѣе его, зигзагами, идетъ уже въ чистомъ видѣ на сѣверъ; тамъ сливается съ говоромъ смоленскимъ и направляется къ Днѣпру, — приблизительно на Росасну. За Днѣпромъ говоръ идетъ на Любавичи и Лёзно, и переходитъ въ Витебскую губ. гдѣ наполняетъ витебскій, часть городокскаго и Невельскаго уу. и соединяется на востокѣ, въ велижскомъ у., съ смоленскимъ ''цокающимъ'' говоромъ, переходящимъ изъ велижскаго у. и въ псковскую губ. {{Водступ|2|em}}Наконецъ, '''третій''' говоръ распространенъ въ центрѣ могилевской губ. въ уу. чаускомъ, зап. частяхъ горецкаго и оршанскаго, въ большей ч. могилевскаго и въ сѣненнскомъ. Говоръ этотъ, по моему мнѣнію, ''чистый бѣлорусскій''. Онъ имѣетъ всегда твердое ''р'', постоянную флексію 3 л. ед. ч. наст. вр. и отличается сильнымъ ''дзеканьемъ''. Выходя изъ могилевской губ., между двумя предыдущими, говоръ этотъ направляется на сѣверо-западъ, въ Витебскую и Минскую губ. и во всей чистотѣ своей заходитъ въ дисненскій и вилейскій уу. Виленской губерніи. {{Водступ|2|em}}Вотъ, въ главныхъ чертахъ, данныя объ особенностяхъ нарѣчія бѣлоруссовъ могилевской губерніи.<ref>Само собою разумѣется, что я говорилъ здѣсь только о говорахъ сельскаго населенія. Въ городахъ же и мѣстечкахъ языкъ подвергся сильнымъ постороннимъ вліяніямъ.</ref> Въ настоящемъ выпускѣ читатели найдутъ богатые образцы этихъ трехъ говоровъ губерніи, и многихъ подговоровъ. Число послѣднихъ, насколько я знаю, значительно, и въ свое время я не премину подѣлиться съ читателями имѣющимися у меня по этому предмету свѣдѣніями. Теперь же ограничусь заявленіемъ, что причислять говоры могилевской губ. къ малорусскимъ нѣтъ основанія. {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}Въ предисловіи невозможно входить въ подробныя разсужденія о составѣ и характерѣ сказокъ. Но не могу не сказать, что, на мой взглядъ, каждая<noinclude></noinclude> in5agvow6mvzklwmy5zqot7yprgij44 104 122813 284889 2026-05-08T10:58:27Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «кампанію, але ўжо маеце нашу ласку. Ну-ну, выпаўзайце, задрыпы! Ну-ну! Гэй-гэй!.. {{Водступ|2|em}}Дзіўна, неабыкла гучэла звонка-пявучая пастухова труба ў халодным зімовым змроку. У глухую сьнегавую немарач упляталася ясная ружовая летняя раніца. Рабілася ве...» 284889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>кампанію, але ўжо маеце нашу ласку. Ну-ну, выпаўзайце, задрыпы! Ну-ну! Гэй-гэй!.. {{Водступ|2|em}}Дзіўна, неабыкла гучэла звонка-пявучая пастухова труба ў халодным зімовым змроку. У глухую сьнегавую немарач упляталася ясная ружовая летняя раніца. Рабілася весела, сьвяточна. {{Водступ|2|em}}Народ сыходзіўся тлумнымі гаварлівымі купкамі. Мабыць сыходзіліся так калісьці на звон старадаўнага веча нашыя дзікія продкі. {{Водступ|2|em}}…Сымон Карызна вышаў наперад, на самы край сцэны. Заля была добра асьветлена, і Карызну відаць была ўся грамоздная, цяжка-зьбітая гушча сялян. Сьпераду ў суцэльны рухлівы клубок спляліся жанчыны — гэта было новае, нябачанае на даўнейшых сялянскіх сходах. Самыя верхаводы стаялі з-заду — панурыя ў маўклівым сваім чаканьні, поўныя адчуваньня ўласнае годнасьці. У вольных прахонах — паміж ног, над галовамі — шныпарылі падшывальцы. Іх старанна адусюль праганялі. {{Водступ|2|em}}Гаварылася лёгка. Падахвочвала напружаная, цьвёрдая, нібы каменная ўвага ўсяе паўнюткае залі. Здавалася, што такая ўвага гарантуе найвялікшы посьпех. Гаворачы, Карызна разглядаў публіку і, неўзаметку для самога сябе, выбраў з усяе залі некалькі апорных пунктаў, да якіх зварачаўся ў адпаведных момантах свайго дакладу. Гэтыя пункты давалі яму пэўную моральную дапамогу. Калі ён удаваўся ў спакойныя лёгічныя разважаньні, дык упінаў погляд у высока вытыркнуты над публікай твар даўгога нейкага селяніна, на якім тырчэў застылы, мабыць ураджоны, выраз зьдзіўленьня, і Карызну здавалася, што даўгі селянін дзівіцца з сталёвае непарушнасьці ягоных довадаў, Калі яму трэба было ўцяць у сэрца, разварушыць пачуцьці, ён зварачаўся да маленькае бабулькі, што незнарок выперлася на самы перад, склала лагодненька на грудзёх рукі, пааксіва замамыліла твар, і ўсё ківала галавой у ціхім жалі. Калі запаляўся ён бадзёрым энтузыязмам і хацеў як найглыбей перадаць яго ў масу, ён узьнімаў погляд на высокага зграбнага хлопца, што нейкім незразумелым спосабам узьнёсься над публікай усёй сваёй масыўнай фігурай (можа на стол там стаў на які?) і закамянеў у гордым адчуваньні свае высокасьці. Калі-ж кідаў ён гучныя праклёны ворагам рэволюцыі, ён махаў рукамі ў дальны кут, дзе, на яго думку, скупчыўшыся была галоўная кулацкая небясьпека. І, нарэшце, калі ўдавалася яму асабліва спрытнае дасьціпнае слоўца, ён дазваляў сабе зачапіць крайком вока мілы, быццам зьдзіўлены кроху погляд ня то цёмна-карых, ня то зусім чорных вачэй Веры Засуліч. {{Водступ|2|em}}А быў адзін пункт у залі, якога Сымон Карызна старанна ўнікаў праз цэлы час свайго дакладу, хоць меў ён там мабыць найжывейшае і найшчырэйшае спачуваньне: гэта была яго ўласная жонка. Ён заўважыў быў яе нечакана, ён ня думаў, што яна прыдзе на сход. Яна сядзела недалёка ад Веры, і вышла так, што, стрэўшыся з ясным поглядам Веры, ён зьнецейкі перанёс<noinclude></noinclude> quk6ncvid5xeuq9uegthl0x0n2iloim 104 122814 284890 2026-05-08T11:14:04Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «изъ помѣщенныхъ въ настоящемъ выпускѣ сказокъ имѣетъ извѣстный интересъ. Однѣ важны въ филологическомъ отношеніи, заключая въ себѣ особенности того или другого говора; другія всесторонне характеризуютъ бытъ бѣлорусса, широко открываютъ его своеобра...» 284890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>изъ помѣщенныхъ въ настоящемъ выпускѣ сказокъ имѣетъ извѣстный интересъ. Однѣ важны въ филологическомъ отношеніи, заключая въ себѣ особенности того или другого говора; другія всесторонне характеризуютъ бытъ бѣлорусса, широко открываютъ его своеобразное міросозерцаніе; въ третьихъ интересно развитіе фабулы; четвертыя полны восхитительной младенческой поэзіи, или обращаютъ на себя вниманіе уцѣлѣвшими въ нихъ остатками миѳовъ и&nbsp;т.&nbsp;д. {{Водступ|2|em}}О миѳическомъ значеніи сказокъ существуетъ, какъ извѣстно, весьма богатая литература. Ученію о самобытности народныхъ основъ миѳологія и сказаній въ послѣднее время была противопоставлена теорія заимствованія ихъ. Но вопросъ, очевидно, нельзя считать рѣшеннымъ, и въ виду этого я воздержался отъ комментарія, которымъ первоначально намѣревался снабдить сказки, тѣмъ болѣе, что глубокоуважаемый А.&nbsp;Н.&nbsp;Веселовскій далъ мнѣ совѣтъ въ этомъ же смыслѣ. Впрочемъ, мнѣ кажется, что если кто дастъ себѣ трудъ ознакомиться со ''взглядомъ народа'' на свои миѳическія сказки, и убѣдится, что для народной массы это не сказки, а ''сказанія'' о чемъ то совершавшемся, или даже совершающемся; кто услышитъ повѣрье, что „счастливые люди“<ref>Есть повѣрье, что видѣнье богатыря дѣлаетъ человѣка вполнѣ счастливымъ.</ref> „видѣли“ осилковъ еще недавно, а змѣевъ и теперь видятъ летающими; кто обратитъ вниманіе на преданія, ''приуроченныя къ извѣстному пункту'', о томъ, что подъ однимъ камнемъ зарытъ убитый осилкомъ змѣй, подъ другимъ — съ тремя дырами — жилъ трехглавый змѣй, подъ третьимъ находится путь, которымъ осилокъ Василь Васильевичъ спускался на тотъ свѣтъ и&nbsp;т.&nbsp;д. — что есть гранитныя глыбы, которыми перебрасывались сражавшіеся богатыри, и на которыхъ сохраняются отпечатки рукъ богатырскихъ; что на многихъ городищахъ жили также осилки, сражавшіеся съ непріятелемъ каменными стрѣлами или сѣкерками, — тому, полагаю, будетъ трудно согласиться безусловно съ мнѣніемъ, допускающимъ случайное заимствованіе миѳовъ и сказокъ извнѣ. Такое глубокое проникновеніе подобныхъ взглядовъ, такая упорная, многовѣковая, стойкость ихъ, отразившаяся на всемъ складѣ духовной жизни народа, едва ли говоритъ въ пользу ихъ заимствованія... {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}Заканчивая предисловіе, я не могу не принести глубокой благодарности Русскому Географическому Обществу, которое съ большою готовностію предоставило мнѣ возможность собрать изъ первыхъ рукъ матеріалы для этого выпуска и для слѣдующихъ. Равнымъ образомъ, считаю своимъ непремѣннымъ долгомъ искренне поблагодарить Отдѣленіе русскаго языка и словесности<noinclude></noinclude> 4jhnwkfq7wwflc2n1716zwf7cqjhymj 104 122815 284891 2026-05-08T11:17:01Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «Академіи Наукъ, и его предсѣдателя Я.&nbsp;Е.&nbsp;Грота: только благодаря матеріальной помощи Отдѣленія, собиратель имѣлъ возможность приступить къ изданію настоящей книжки. {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}Употребивъ на составленіе этого выпуска мн...» 284891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>Академіи Наукъ, и его предсѣдателя Я.&nbsp;Е.&nbsp;Грота: только благодаря матеріальной помощи Отдѣленія, собиратель имѣлъ возможность приступить къ изданію настоящей книжки. {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}Употребивъ на составленіе этого выпуска много труда, времени, разъѣздовъ и средствъ, позволяю себѣ питать надежду, что люди компетентные, знающіе, съ какими трудностями сопряжены работы такого рода, найдутъ его заслуживающимъ вниманія, и во всякомъ случаѣ, отнесутся съ должнымъ снисхожденіемъ къ этому первому собранію бѣлорусскихъ сказокъ. {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}„Аще бо и худъ есмь и грубъ, но на Божію благодать уповая, списахъ, елико слышахъ, невѣдый, аще иніи суть написали вѣдуще выше мене...“ {{Справа|{{Разрадка|Е. Романовъ}}}} {{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> gq8tsn8j3njni157h83jx4o2jyafh6f