Баркулабаўскі летапіс

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікікрыніцы</sitename>
    <dbname>bewikisource</dbname>
    <base>https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мультымедыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Адмысловае</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Размовы</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Размовы з удзельнікам</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Размовы пра Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Размовы пра файл</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Размовы пра MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Размовы пра шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Даведка</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Размовы пра даведку</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Размовы пра катэгорыю</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Аўтар</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Размовы пра аўтара</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Старонка</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Размовы пра старонку</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Індэкс</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Размовы пра індэкс</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Размовы пра модуль</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Баркулабаўскі летапіс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178</id>
    <revision>
      <id>290240</id>
      <parentid>98277</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T21:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>290240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1877" sha1="grgfk5de84ci4htdkxa74c07jf6kgwd" xml:space="preserve">{{Загаловак
 | назва     = Баркулабаўскі летапіс
 | безаўтара = 
 | секцыя    = Летапіс
 | папярэдні = 
 | наступны  = 
 | дата      = XVII стагодзьдзе
 | анатацыі  = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах.
}}

{{Вікіпэдыя|Баркулабаўскі летапіс|Баркулабаўскі летапіс}}

* [[Могилевская Старина (1898—1903)/I/Варкалабовская лѣтопись|Варкалабовская лѣтопись]] // {{Fine|[[Могилевская Старина (1898—1903)|Могилевская Старина]]. [[Могилевская Старина (1898—1903)/I|Выпускъ I]]. Могилевъ Губернскій: Типографія Губернскаго Правленія, 1900
* [[Хрыстаматыя беларускае літэратуры. ХІ век—1905 год/З Баркулаб. крон.|З Баркулаб. крон.]] // {{Fine|[[Хрыстаматыя беларускае літэратуры. ХІ век—1905 год]]. / склад. ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. Вільня: Віленскае Беларускае Выдавецтва Б. Клецкіна, 1922}}

== У Сеціве ==
* [http://starbel.narod.ru/ «Гісторыя Беларусі IX—XVIII стагоддзяў. Першакрыніцы»]

[[Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў]]
[[Катэгорыя:Летапісы]]
[[Катэгорыя:Творы на старабеларускай мове]]
[[Катэгорыя:Творы XVII стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]]</text>
      <sha1>grgfk5de84ci4htdkxa74c07jf6kgwd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290241</id>
      <parentid>290240</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T21:28:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>290241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1879" sha1="19p690sw4vd8660dzsowi9zl5nyuyrn" xml:space="preserve">{{Загаловак
 | назва     = Баркулабаўскі летапіс
 | безаўтара = 
 | секцыя    = Летапіс
 | папярэдні = 
 | наступны  = 
 | дата      = XVII стагодзьдзе
 | анатацыі  = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах.
}}

{{Вікіпэдыя|Баркулабаўскі летапіс|Баркулабаўскі летапіс}}

* [[Могилевская Старина (1898—1903)/I/Варкалабовская лѣтопись|Варкалабовская лѣтопись]] // {{Fine|[[Могилевская Старина (1898—1903)|Могилевская Старина]]. [[Могилевская Старина (1898—1903)/I|Выпускъ I]]. Могилевъ Губернскій: Типографія Губернскаго Правленія, 1900}}
* [[Хрыстаматыя беларускае літэратуры. ХІ век—1905 год/З Баркулаб. крон.|З Баркулаб. крон.]] // {{Fine|[[Хрыстаматыя беларускае літэратуры. ХІ век—1905 год]]. / склад. ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Максім Гарэцкі]]''. Вільня: Віленскае Беларускае Выдавецтва Б. Клецкіна, 1922}}

== У Сеціве ==
* [http://starbel.narod.ru/ «Гісторыя Беларусі IX—XVIII стагоддзяў. Першакрыніцы»]

[[Катэгорыя:Творы невядомых аўтараў]]
[[Катэгорыя:Летапісы]]
[[Катэгорыя:Творы на старабеларускай мове]]
[[Катэгорыя:Творы XVII стагоддзя]]
[[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]]</text>
      <sha1>19p690sw4vd8660dzsowi9zl5nyuyrn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вікікрыніцы:Супольнасць</title>
    <ns>4</ns>
    <id>106547</id>
    <revision>
      <id>290203</id>
      <parentid>290039</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T13:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>813</id>
      </contributor>
      <comment>/* Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki */ новы падраздзел</comment>
      <origin>290203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130280" sha1="c300z5ax9czkikl6wbfholxoqvs5ovl" xml:space="preserve">{{Супольнасьць}}
{{Архівы}}
__NEWSECTIONLINK__
&lt;div class=&quot;toc&quot; style=&quot;text-align:center; background-color: transparent; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;'''[{{fullurl:Вікікрыніцы:Супольнасць|action=edit&amp;section=new}} Пачаць новае абмеркаванне]'''&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

== Тэрмін абароны аўтарскіх правоў быў нядаўна падоўжаны з 50 да 70 гадоў у Беларусі ==
Раней творы дадатковых беларускіх аўтараў штогод пераходзілі ў грамадзкі набытак. Але цяпер на бліжэйшыя 20 гадоў у Вікікрыніцах будзе &quot;засуха&quot;.

Зь іншага боку, цяпер можна сьмела дадаваць часопісы з зацэнзураванымі старонкамі (выдаленымі творамі тых аўтараў, якія яшчэ ахоўваюцца аўтарскімі правамі). І не хвалявацца аб тым, што ў наступным годзе частку гэтых зацэнзураваных старонак можа давялося б вяртаць назад у PDF/DjVu файл. Бо, напрыклад, у https://be.wikisource.org/wiki/Індэкс:Узвышша._1928._№_5.djvu творы Максіма Лужаніна, Георгія Бярозкі, Антона Адамовіча ды Ўладзімера Дубоўкі цяпер на дзесяцігодзьдзі адсунуты ад грамадзкага набытку. Іншымі словамі, гэтая вэрсія DjVu файла будзе актуальнай яшчэ прынамсі 20 гадоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:24, 29 красавіка 2026 (+03)

:Навіна па-ангельску: https://ncip.by/en/o-centre/novosti/intellectual_property/16.11_amendments-to-the-civil-code-of-the-republic-of-belarus-regarding-copyright-and-related-rights-come-/ --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:04, 29 красавіка 2026 (+03)
::Змены ўступілі ў сілу ў 2024 годзе. Такім чынам, трэба мяняць статус аўтараў, якія памерлі пасля 1973… Тут варта б заадно ўдакладніць, ці [[Аўтар:Міхась Лынькоў|Лынькоў]] перакладаў «Маці» [[Аўтар:Максім Горкі|Горкага]], бо ў [https://elib.nlb.by/catalog/Record/BY-NLB-br221174?sid=105413299 каталогу НББ] выданне 1932 года пазначана як пераклад [[Аўтар:Змітрок Астапенка|Астапенкі]]. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 21:20, 29 красавіка 2026 (+03)

== Назвы модуляў ==
Прашу пераймяноўваць модулі на англійскую мову, бо гэта стварае хаос. Калі ў шаблонах гэта не крытычна і можна зрабіць шмат розных перасылак, то ў выпадку з модулямі гэта проста бессэнсоўна і можа патэнцыйна ствараць шмат клопату, а таксама сітуацый, калі ствараюцца старонкі-дублеты, як мы маем з [[Модуль:ТакНе]] і [[Модуль:Yesno]], якія варта бы аб’яднаць пад адной назвай на англійскай. Прашу вытрымліваць нейкі парадак у тэхнічных старонках, там усё ж важней не выдумленне наскіх назваў, а парадак і нармальнае функцыянаванне скрыптоў. Дзякуй! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:10, 22 сакавіка 2026 (+03)

:Таксама модулі і шаблёны зь беларускімі назвамі ствараюць дадатковы галаўны боль праз цяперашняе адначасовае існаваньне тарашкевіцы і наркамаўкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:53, 29 красавіка 2026 (+03)
::ёсць такое, але калі шаблонам ёсць сэнс даваць беларускія назвы, бо рэдаклары іх выклікаюць па памяці проста ў артыкулах, тут ёсць сэнс, то вось модулі не выклікаюцца ў артыкулах наўпрост, яны выкарыстоўваюцца толькі ў шаблонах, гэта чыста тэхнічная рэч. У той жа час, перасылкі ў модулях не працуюць як у шаблонах, бываюць праблемы, лепш адразу пакідаць агульнапрынятыя назвы модуляў і не марочыць галавы. Да такой жа высновы прыйшлі калегі ў іншых раздзелах, не бачу таго, чаму мы мусім быць выключэннем. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:44, 29 красавіка 2026 (+03)

== Прапанова: стварэнне прасторы імёнаў «Архіў» ==

Паважаныя ўдзельнікі,

Прапаную стварыць на be.wikisource асобную прастору імёнаў '''«Архіў»''' для сістэмнага размяшчэння і структурызацыі архіўных матэрыялаў.
----

=== Навошта гэта патрэбна ===
Зараз архіўныя матэрыялы могуць размяшчацца толькі праз звычайныя старонкі і катэгорыі. Гэта не дазваляе:

* выразна аддзяліць архіўныя дакументы ад літаратурных твораў;
* будаваць іерархічную структуру (''архіў → фонд → вопіс → справа → дакумент'');
* стандартызаваць афармленне архіўных апісанняў;
* арганізаваць зручную навігацыю па фондах.

Асобная прастора імёнаў дазволіць зрабіць гэта сістэмна і маштабавана.
----

=== Прыклад з іншага моўнага раздзела ===
Аналагічная прастора ўжо існуе ва ўкраінскай Wikisource:

👉 [[:uk:Архів:Архіви|https://uk.wikisource.org/wiki/Архів:Архіви]]

Там «Архів» — гэта асобная прастора імёнаў, якая выкарыстоўваецца для арганізацыі архіўных матэрыялаў і адпаведнай структуры.
----

=== Магчымая структура на be.wikisource ===
Архіў:

* Архіў:НГАБ
* Архіў:НГАБ/Фонд_694
* Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1
* Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1/Справа_12

Прастора можа выкарыстоўвацца для:

* апісання фондаў архіваў
* інвентарных апісаў
* архіўных спраў
* публікацыі гістарычных першакрыніц

----

=== Тэхнічная частка ===
Пасля атрымання кансэнсусу будзе пададзены запыт у Wikimedia Phabricator на:

* стварэнне новай прасторы імёнаў «Архіў»
* даданне адпаведнай старонкі абмеркавання
* уключэнне ў пошук
* падтрымку падстаронак

----

=== Пытанні для абмеркавання ===

# Ці падтрымліваеце вы стварэнне прасторы «Архіў»?
# Ці ёсць заўвагі да назвы?
# Ці патрэбны псеўданім (напрыклад, «Архив»)?
# Ці ёсць гатоўнасць напаўняць гэты раздзел матэрыяламі?

Прашу выказаць меркаванне.

Пасля дасягнення кансэнсусу будзе падрыхтаваны тэхнічны запыт. [[Удзельнік:Okuryan|Okuryan]] ([[Размовы з удзельнікам:Okuryan|размовы]]) 21:02, 2 сакавіка 2026 (+03)
:# Як будзе каму займацца, дык чаму б і не.
:# Няма.
:# У беларускай мове адсутнічае літара „и“, то такі псэўданім не патрэбны.
--[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:35, 13 сакавіка 2026 (+03)

Пытаньне да ўдзельніка: адзіны ваш унёсак тут — гэты допіс на форуме. Вы сапраўды зьбіраецеся ўдзельнічаць у беларускіх Вікікрыніцах? Каб іншыя ўдзельнікі маглі пра вас болей даведацца, раю таксама напоўніць [[Адмысловае:MyPage|уласную старонку]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:50, 13 сакавіка 2026 (+03)

== Адмысловыя літары &quot;дж&quot; і &quot;дз&quot;, якія прапанавалі ў 1928 і ўжывалі ў шэрагу публікацый таго году ==

Вось гэтыя літары: https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:DrukDubouka.jpg

Іх можна знайсьці на старонцы https://be.wikisource.org/wiki/Старонка:Узвышша._1928._№_5.djvu/179

Што зь імі рабіць? Я так разумею, што гэтых літар нават няма ў сучасным стандарце Unicode. Я бачу тры магчымыя падыходы, як можна разьвязаць праблему:
# выкарыстоўваць звычайныя дыграфы &quot;дж&quot; і &quot;дз&quot;
# выкарыстаць якіясь іншыя кірылічныя літары, напрыклад &lt;code&gt;Џ=дж&lt;/code&gt; &lt;code&gt;Ӡ=дз&lt;/code&gt;
# прапанаваць новыя літары для Unicode і чакаць, пакуль іх дададуць у стандарт, а потым чакаць, пакуль зьявяцца шрыфты
--[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:54, 3 снежня 2025 (+03)

:Здаецца, што няма сэнсу дадаваць іх у стандарт Unicode. У тэксте &quot;Узвышша&quot;, як выйсце, можна выкарыстоўваць літары спачатку у выглядзе выявы, а потым па тэксту, як &quot;дж&quot; і &quot;дз&quot;. [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 21:20, 3 снежня 2025 (+03)

== Гаджэт для аўтаматызацыі аблічбоўкі і вычыткі кніг ==

Я ўчора паглядзеў на гаджэт [[MediaWiki:Gadget-wikify.js|Вікіфікатар]]. Сама ідэя слушная, але робіць ён трохі не тое, што трэба. Таму я паспрабаваў зрабіць нешта падобнае, але больш адаптаванае да Вікікрыніцаў. Пачатковую версію можна знайсці тут: [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]]. Калі каму цікава паглядзець, як ён працуе, то можна зрабіць яго копію на сваёй старонцы і дадаць спасылку на яго ў свой &quot;common.js&quot; (напрыклад, мой &quot;common.js&quot; тут: [[Удзельнік:Ssvb/common.js]]). З меркаванняў бяспекі, дадаваць спасылку на мой гаджэт на маёй старонцы ў свой &quot;common.js&quot; не раю (бо я магу яго знянацку на сваёй старонцы замяніць на нешта іншае). Як прыклад выкарыстання:
# [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&amp;oldid=214805 гэта выхлап Tesseract OCR]
# [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&amp;diff=214865&amp;oldid=214805 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў з гэтага выхлапу гаджэт пасля націскання кнопкі на панэлі]
# [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&amp;diff=214866&amp;oldid=214865 гэта вычытка, якую рабіў я сам]
# [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&amp;diff=next&amp;oldid=214866 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў гаджэт ужо пасля другога націскання кнопкі на панэлі]

Гэты гаджэт намагаецца рабіць максімум з таго, што можна зрабіць аўтаматычна. То бок выпраўленне працяжнікаў, пераносы словаў, шаблоны абзацаў, заўвагі пад тэкстам і ў самым канцы выпраўленне разрываў радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:58, 31 ліпеня 2024 (+03)
: Цікава, толькі цяпер заўважыў гэты інструмэнт. Можа атрымаецца яго неяк аб’яднаць зь цяперашнім вікіфікатарам у адно? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 15:46, 21 лютага 2025 (+03)
:: Я думаю, што сьпяшацца з аб’яднаннем не варта. Пачаць можна з дзвюх кнопак на панэлі. А потым можна глядзець, чаго яшчэ не хапае.
:: Дарэчы, я якраз эксперыментую з мадыфікацыяй https://www.mediawiki.org/wiki/User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js для аўтаматычнага вылучэння колерам &quot;у пасьля галоснай літары&quot;, &quot;маленькай літары пасьля кропкі&quot; і &quot;сумесі кірылічных літар з лацінскімі&quot;. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 21 лютага 2025 (+03)
::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Розніца паміж '''Вікіфікатарам''' і '''Вікікрынізатарам''':
::: Вікіфікатар [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Дзьве_душы_(1919).pdf/78&amp;diff=prev&amp;oldid=249928 мяняе] &lt;code&gt;Афіцэру не падабалася «пане»&lt;/code&gt; на &lt;code&gt;Афіцэру не падабалася „пане“&lt;/code&gt;.
::: Вікікрынізатар жа [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/34|мяняе]] &lt;code&gt;лёгкасьць ,шытых&quot; чаўноў&lt;/code&gt; на &lt;code&gt;лёгкасьць „шытых“ чаўноў&lt;/code&gt;, і таксама &lt;code&gt;ад мора,--прапанаваў Манг&lt;/code&gt; на &lt;code&gt;ад мора, — прапанаваў Манг&lt;/code&gt;.
::: Іншымі словамі, Вікіфікатар пераводзіць тэкст, напісаны чалавекам, з аднаго стандарта ў іншы. І гэта мае сэнс для Вікіпедыі, каб мець аднолькавы стыль ва ўсіх артыкулах. Але Вікікрынізатар спрабуе ''здагадацца'' і выправіць найбольш пашыраныя памылкі менавіта OCR, нават калі ёсць нейкая ненулявая рызыка памыліцца (неістотна, бо пасля Вікікрынізатара тэкст вычытвае чалавек). Гэтыя інструменты робяць розныя рэчы, таму патрабаванні да іх розныя. [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js|Вікікрынізатар]] у некалькі разоў меншы і прасцейшы, там амаль увесь код - даволі прымітыўны пошук/замена ў тэксце. Таксама адна з вельмі важных функцый, якая значна ўсё спрашчае - гэта пераносы словаў на новы радок:
::: {| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! пасля OCR !! пасля Вікікрынізатара (першая фаза) !! пасля Вікікрынізатара (другая фаза)
|-
|
Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо мерка-&lt;br/&gt;
ваць усім разам.
||
Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць&lt;br/&gt;
усім разам.
|| Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць усім разам.
|}
::: ...нягледзячы на рызыку памылак са словамі накшталт &lt;code&gt;ластамі-рукамі&lt;/code&gt;. Ізноў жа, тэкст потым вычытвае чалавек. У пераважнай большасці выпадкаў пераносы апрацоўваюцца як мае быць і нічога выпраўляць не даводзіцца.
::: Ці ёсць магчымасці дадаць копію гаджэта [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]] у спіс [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] (пад новым імем)? І потым ужо працаваць над дадатковымі функцыямі, калі будзе патрэба штосьці там палепшыць? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:28, 22 лютага 2025 (+03)
:::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я дадаў [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&amp;curid=90383&amp;diff=250446&amp;oldid=250348 неразрыўны прагал з левага боку працяжнікаў], як гэта робіць Вікіфікатар. Ці ёсць яшчэ нешта, чаго не хапае? Дарэчы, акрамя патэнцыйна непажаданай замены &lt;code&gt;«»&lt;/code&gt; на &lt;code&gt;„“&lt;/code&gt;, Вікіфікатар таксама выдаляе пустыя радкі зверху старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:36, 23 лютага 2025 (+03)
::::: Пустыя радкі не павінны быць на кожнай старонцы. Хіба так робіцца ва ўсіх іншых моўных разьдзелах? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:33, 23 лютага 2025 (+03)
:::::: Беларускія Вікікрыніцы дадаюць два пустыя радкі зверху, калі старонка пачынаецца з новага параграфа: [[Даведка:Пачаткоўцам_пра_тыпаграфію#Шмат_старонак]]. Ангельскія Вікікрыніцы ў такіх жа выпадках дадаюць шаблон &quot;[[s:Template:nop|nop]]&quot; на папярэдняй старонцы. Тут лепш спытацца ў @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], але я не бачу патрэбы нічога мяняць. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 17:12, 23 лютага 2025 (+03)
::::::: Некалі я сам не ведаў, як зрабіць з новай старонкі новы абзац. Ужо, шчыра кажучы, не памятаю, дзе канкрэтна я такі спосаб падгледзеў. У кожным разе, у нас ужо склалася такая практыка. Мне здаецца, ствараць дадатковы шаблон дзеля эфекту, які дасягаецца і без яго, сэнсу няма. --[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 17:25, 23 лютага 2025 (+03)
::::::: Я дадаў Вікікрынізатар, уключыў у сябе, але новай кнопкі рэдагаваньня ня бачу. У каго такія ж праблемы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 21:52, 23 лютага 2025 (+03)
:::::::: Я таксама не бачу. Можа трэба выдаліць &quot;Gadget-&quot; з радка &lt;code&gt;PageCleanUp[ResourceLoader]|Gadget-PageCleanUp.js&lt;/code&gt; вось [[MediaWiki:Gadgets-definition|тут]]? Бо ў Вікіфікатара такога няма. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:12, 23 лютага 2025 (+03)
:::::::::Кнопка зьявілася. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=250567 вынік работы]. Так павінна быць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:00, 23 лютага 2025 (+03)
::::::::::Трэба, каб тэкст пачынаўся з новага радка пасля ##, тады ўсё будзе працаваць карэктна. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:03, 23 лютага 2025 (+03)
:::::::::::Таксама вялікі дзякуй, што задбалі, каб уключыць дадзены дапаможнік у налады. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:05, 23 лютага 2025 (+03)
:::::::::::Ці ёсць якая дакументацыя, дзе можна пра гэта даведацца? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:18, 23 лютага 2025 (+03)
:::::::::::Не зразумеў. Вось я проста [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=250580 націскаю кнопку вікікрынізатара]. Пасьля гэтага трэба рабіць яшчэ нейкі махінацыі? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:27, 23 лютага 2025 (+03)
::::::::::::Яно так сябе паводзіць і без аніякай кнопкі. Гэтыя секцыі самі па сабе дзіўным чынам скочуць паміж &lt;code&gt;##&lt;/code&gt; і &lt;code&gt;&amp;lt;section begin=...&amp;gt;&lt;/code&gt;. Відаць, толькі @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] разумее, што там на самой справе робіцца. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:34, 23 лютага 2025 (+03)
:::::::::::::А, нарэшце зразумеў. Там тэкст
::::::::::::::   &lt;code&gt;## Šlacham ##&lt;/code&gt;
::::::::::::::   &lt;code&gt;može cikawić starana&lt;/code&gt;
:::::::::::::непажадана аб’ядноўваецца ў адзін радок
::::::::::::::   &lt;code&gt;## Šlacham ## može cikawić starana&lt;/code&gt;
:::::::::::::І там пачынаецца вар’яцтва з нейкімі аўтазаменамі на тэгі section. Гэта можна дадаць як спецыяльнае правіла (не чапаць радкі з ##).
:::::::::::::Але Вікікрынізатар прызначаны для выкарыстання непасрэдна пасля Tesseract OCR, калі яшчэ няма ніякіх шаблонаў і вікі фарматавання. Першая фаза - выпраўленне дэфектаў OCR. Другая фаза пасля другога націску кнопкі ужо пасля вычыткі тэксту - &lt;del&gt;пераносы&lt;/del&gt; аб’яднанне радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:55, 23 лютага 2025 (+03)
::::::::::Так не павінна быць, але гэта наўрад ці звязана менавіта з гэтым гаджэтам. Секцыі заўсёды дзіўна сябе паводзілі і без яго. Я ніколі не разумеў іх логікі (спроба захаваць старонку без аніякіх змен усё роўна рабіла нейкія нечаканыя змены). --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:17, 23 лютага 2025 (+03)

=== Тэставаньне Вікікрынізатара ===
Дзіўна працуе з '''тоўстым''' і ''курсіўным'' шрыфтамі, [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&amp;oldid=250588 ператвараючы іх у друкарскія апострафы]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:49, 23 лютага 2025 (+03)

:Дзякую. Я пагляджу, што можна з гэтым зрабіць. Але ізноў жа. Вікікрынізатар прызначаны для апрацоўкі свежых распазнаных старонак яшчэ без вікі-фарматавання. То бок:
:* перадусім, у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] ставім птушачку насупраць &quot;Вікікрынізатар&quot;, ціснем на &quot;Захаваць&quot;
:* адкрываем новую старонку ў кнізе, якая яшчэ не аблічбавана
:* ціснем на &quot;Аблічбаваць тэкст&quot; (выкарыстоўваем рухавік Tesseract з выбранай беларускай мовай) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сьлёзы_Тубі_(1930).pdf/22&amp;oldid=250655 прыклад]
:* пасля гэтага адразу ж ціснем на кнопку Вікікрынізатара (першая фаза). Ён выпраўляе хібы OCR і дадае шаблоны &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Водступ}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; перад абзацамі - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&amp;diff=250656&amp;oldid=250655 прыклад]
:* хуценька вычытваем усё і робім неабходныя ручныя праўкі (разбіўка на радкі ў тэксце пакуль што супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе, і гэта якраз зручна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&amp;diff=250657&amp;oldid=250656 прыклад]
:* яшчэ раз ціснем на кнопку Вікікрынізатара (другая фаза), каб напрыканцы аб’яднаць радкі, дадаць неразрыўныя прагалы злева ад працяжнікаў і аўтаматычна перанесці зноскі (пра зноскі мае сэнс расказаць асобна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&amp;diff=250658&amp;oldid=250657 прыклад]
:* увесь гэты працэс займае ўсяго некалькі хвілін, бо колькасць неабходных аперацый ручнога рэдагавання тэксту значна зменшана
:І ўжо толькі пасля ўсяго гэтага дадаем адмысловыя шаблоны, і г. д. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:14, 24 лютага 2025 (+03)
::Непаразуменне якраз звязана з тым, што гэта ''не'' замена Вікіфікатара. Усе аптымізацыі ў першую чаргу прызначаны для хуткага і якаснага распазнавання менавіта новых старонак, а не для выпраўлення старых. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:25, 24 лютага 2025 (+03)
:::І дарэчы, гаджэт прызначаны не для паэзіі, а для прозы. Такім чынам, спецыялізацыя не вельмі шырокая. Але ў сваёй вузкай нішы, ён значна спрашчае і паскарае аблічбоўку новых старонак. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 01:20, 24 лютага 2025 (+03)
:::: Добра, тады хіба што я карыстацца ім буду рэдка, бо часьцей рэдагую ўжо аблічбаваныя, але неправераныя ці нявычытаныя старонкі.
:::: Пункт са зноскамі зацікавіў — вікікрынізатар перарабляе тэкст кшталту „1)“ у зноскі самастойна? Тады сапраўды, варта ўсё тут апісанае скласьці ў якую-небудзь [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|дакумэнтацыю]], каб не згубілася (падобна як [[:w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|Вікіфікатар]]). --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:43, 24 лютага 2025 (+03)
:::::Дзякую за параду. Я пачаў пісаць [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|гэтую дакументацыю]]. Засталося такое пытанне: можа гаджэт перайменаваць у якісь &quot;падчышчальнік старонкі&quot;? Гэта амаль літаральны пераклад з &quot;PageCleanUp.js&quot;. Або знайсці якую іншую трапную назву: &quot;падчышчальнік алічбоўкі&quot;, &quot;паляпшальнік скана&quot;, ...? Іконку на панэлі таксама можна змяніць на [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Large-paint-brush_-_Delapouite_-_game-icons.svg шчотку], [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Crystal128-eraser.svg гумку] ці якую іншую выяву з commons. Часткова непаразуменне прызначэння гаджэта можа быць звязана з назвай.
:::::Можа @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], @[[Удзельнік:Gabix|Gabix]], @[[Удзельнік:By-isti|By-isti]], @[[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] таксама маюць якія свае прапановы/заўвагі? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:52, 25 лютага 2025 (+03)
::::::Я прапаноў ня маю, бо карыстаюся ABBYY FineReader → LibreOffice + OOoFBTools + LanguageTool + некалькі ўласных макросаў. Што да назвы, дык, скажам, хай будзе «выпраўшчык». [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 11:44, 25 лютага 2025 (+03)
:::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Дзякую за вельмі цікавы водгук. Як гэта працуе на практыцы? Вы спампоўваеце PDF файл, апрацоўваеце его з дапамогай ABBYY FineReader, а потым выкарыстоўваеце LibreOffice з LanguageTool у якасці спэлчэкера і з іншымі прыладамі для рэдагавання? Хуткасць уражвае, бо паміж дадаваннем [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/205]] і [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/228]] прайшло 48 хвілін (23 старонкі, прыблізна 2 хвіліны на старонку). Ці гэта быў толькі перанос ужо апрацаваных раней лакальна на вашым кампутары старонак, і таму да гэтых дзвюх хвілін трэба дадаць нешта яшчэ?
:::::::Для вельмі прыблізнага параўнання: паміж [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/95]] і [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110]] прайшло 75 хвілін (15 старонак, прыблізна 5 хвілін на старонку). Гэта ўсё я рабіў з нуля цалкам у браўзеры на Вікікрыніцах з дапамогай убудаванага дадатку Tesseract OCR і гаджэту [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Кожнае слова і кожны радок я параўноўваў з тым, як яно выглядае на старонцы папяровай кнігі, таму і статус старонак выставіў &quot;жоўты&quot; (гэта не гарантуе адсутнасць памылак, але і статус пакуль не &quot;зялёны&quot;). Аб &quot;чырвоным&quot; / &quot;жоўтым&quot; статусе старонак я калісьці пісаў у [[Вікікрыніцы:Супольнасць/Архіў_4#Вычытаныя_&quot;жоўтыя&quot;_старонкі_і_вельмі_няроўная_якасць_неправераных_&quot;чырвоных&quot;_старонак|гэтай тэме на суполцы]]. Вядома ж, памеры старонак у &quot;Прынц і жабрак&quot; і &quot;Сын вады&quot; не аднолькавыя, таму гэтыя лічбы трэба яшчэ дадаткова скарэктаваць (не на маю карысць).
:::::::Можа мае сэнс задакументаваць &quot;Лепшыя практыкі для пачаткоўцаў&quot;? Ваш досвед будзе вельмі карысны. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:06, 25 лютага 2025 (+03)
::::::Магчыма, варта ў назву дадаць «прозы». Можна таксама зрабіць аналагічны інструмент для вершаў, які б, заместа &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Водступ|2|em}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; у пачатку радкоў рабіў бы &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;br /&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; у канцы радкоў. Гэты інструмент можна назваць і «афармляльнікам», зважаючы на тое, што ён уласна афармляе тэкст у нейкай ступені. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:16, 25 лютага 2025 (+03)
:::::::Але, на маю думку, і «Вікікрынізатар» выглядае добра, хоць гэтая назва не дае адказу, што робіць інструмент. Як, у прынцыпе, і «Вікіфікатар» сваёй назвай мала што тлумачыць. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:19, 25 лютага 2025 (+03)
:::::::@[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Можна зрабіць асобны гаджэт і для вершаў. Я мяркую, што дадаванне &lt;code&gt;&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;/code&gt; мае сэнс рабіць не для ўсёй старонкі, а толькі для вылучанага фрагмента тэксту? Ізноў жа, самае цяжкае тут - як гэты гаджэт назваць і як павінна выглядаць яго іконка на панэлі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:41, 25 лютага 2025 (+03)
::::::::Калі тэхнічна магчыма, каб такое рабілася толькі з вылучаным тэкстам, дык выдатна. Як я адзначаў вышэй, можна да ўжо існага падставіць «прозы» (то бок «Вікікрынізатар прозы»), а гэта назваць «Вікікрынізатар паэзіі». Якія тут рабіць іконкі, пакуль не ведаю. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 19:22, 25 лютага 2025 (+03)
:@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я гэта збольшага [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&amp;curid=90383&amp;diff=250912&amp;oldid=250871 выправіў]. І таксама праблему з секцыямі. Але не ведаю, ці можа так стацца, што OCR калісь памылкова распазнае двукоссі як падвоеныя апострафы. Спадзяюся, што не, а там паглядзім. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:24, 25 лютага 2025 (+03)

=== Падсьветка сынтаксісу ===
@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Яшчэ адзін дадатковы напрамак - гэта '''гаджэт сінтаксічнай падсветкі''' падазроных фрагментаў тэксту чырвоным колерам (без змены самога тэксту): [[Удзельнік:Ssvb#Адаптацыя_mw:User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter]]. На гэтай маёй старонцы можна знайсці мінімальна неабходныя змены да аднаго з папулярных гаджэтаў сінтаксічнай падсветкі. Прыклады таго, што ён можа рабіць: &lt;code&gt;І вось аднаго разу Кракат&lt;font style=&quot;background-color:#FBB&quot;&gt;ау&lt;/font&gt; прачнуўся.&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;Усе мы аж закрычалі ад радасьці: скончана&lt;font style=&quot;background-color:#FBB&quot;&gt;! в&lt;/font&gt;ыратаваліся!&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;Па пояс у гразі, у цемры, усёроўна нельга был&lt;font style=&quot;background-color:#FBB&quot;&gt;о у&lt;/font&gt;цячы&lt;/code&gt;. Ён таксама падсвечвае мешаніну кірылічных літар з лацінскімі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 15:00, 22 лютага 2025 (+03)
: Удакладню, што сінтаксічная падсветка працуе толькі ў вакне рэдактара тэксту і толькі падчас рэдагавання. Пасля сканчэння рэдагавання, ніякіх каляровых адмецін у тэксце самой старонкі не застаецца. Адзіная мэта - гэта прыцягнуць увагу рэдактара да асобных месцаў у тэксце. А ўжо выпраўляць, ці не - вырашае чалавек. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:22, 22 лютага 2025 (+03)
:: Дык падсьветка лацінскіх сымбаляў у мяне працуе даўно ва ўсіх разьдзелах; падключаецца як ва [[Удзельнік:Taravyvan Adijene/common.js|Ўдзельнік:Taravyvan Adijene/common.js]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:16, 23 лютага 2025 (+03)
::: І хто яшчэ гэтым карыстаецца? Пытанне ж якраз аб тым, як спрасціць і палепшыць умовы працы для найбольш актыўных удзельнікаў Вікікрыніц. Каб яны маглі проста паставіць птушачку ў [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] і ўсё запрацавала. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:45, 23 лютага 2025 (+03)
:Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Ня_вылечыла…_(1927).pdf/3&amp;curid=106704&amp;diff=250934&amp;oldid=250932 яшчэ адзін прыклад]. У вакне рэдактара з падсветкай выглядае так: &lt;code&gt;І ты сваім сьцюдзёным станаўкім голасам&lt;font style=&quot;background-color:#FBB&quot;&gt;. с&lt;/font&gt;казаў&lt;/code&gt; --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:24, 25 лютага 2025 (+03)
:: Калі можна будзе гэты інструмэнт дадаваць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|сьпіс]]? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:03, 25 лютага 2025 (+03)
:::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js|гэты гаджэт]] хоць зараз як першы варыянт. Там невялічкая мадыфікацыя даволі вялікага і складанага папулярнага гаджэту падсветкі [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js&amp;oldid=6419182 Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js]. Правілы падсветкі беларускага тэксту яшчэ можна будзе дадаткова дапрацоўваць.
:::Адзіная практычная праблема: стандартны таймаўт (20 мілісекунд) даволі часта прыводзіць да адключэння падсветкі якраз пасля аперацыі &quot;Аблічбаваць тэкст&quot;, прычым гэта не звязана з дадатковымі правіламі для беларускага тэксту (хоць гэтыя правілы таксама трохі яго замаруджваюць). Выглядае так, быццам аблічбоўка нейкім чынам дадае даволі значную часовую затрымку менавіта ў той канкрэтны момант, і падсветка адключаецца. Я прапанаваў аўтару [https://www.mediawiki.org/wiki/User_talk:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js#Feature_request:_don't_be_too_eager_to_disable_itself зрабіць адключэнне меней агрэсіўным], але ён пакуль што маўчыць. Было б добра павялічыць гэты таймаўт да 50 мілісекунд, а мо нават і да 100 мілісекунд. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:12, 25 лютага 2025 (+03)
::::Дарэчы, [https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Taravyvan_Adijene/common.js вы выкарыстоўваеце] той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі ([https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js у мініфікаванай форме]). Але ў агульнай прасторы wiki, а не ў прасторы старонак. Патэнцыйна паміж імі можа быць канфлікт, таму можа быць неабходна штосьці там перайменаваць і разнесці іх асобна. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:35, 25 лютага 2025 (+03)
:::::Толькі што праверыў гэта. Падобна на тое, што дзве копіі працуюць незалежна адна ад адной, кожная ў сваёй прасторы, так што ўсё добра. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:52, 25 лютага 2025 (+03)
::::::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я думаю, што ўжо можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js]] у спіс. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%3ASsvb%2FGadget-Syntax_highlighter.js&amp;diff=251086&amp;oldid=251085 тут] можна пабачыць дададзеныя змены. Гаджэт падсвечвае ў тэксце праблемы з літарай &lt;code&gt;ў&lt;/code&gt; (у прасторы старонак падчас вычытвання), а таксама іншыя недарэчнасці. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 06:21, 26 лютага 2025 (+03)
::::::: {{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03)

== Спасылка &quot;Адказаць&quot; нарэшце выпраўлена ў Супольнасці. ==

Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C&amp;curid=2456&amp;diff=250563&amp;oldid=34033 тое, што перашкаджала]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:57, 23 лютага 2025 (+03)

== Як я працую ==

Пачынаю гэтую тэму, каб не загрувашчваць іншую.

1. Я спачатку спампоўваю файл PDF і распазнаю яго ў ABBYY FineReader, які лепей працуе зь беларускай мовай у параўнаньні з Tesseract (апошні, напрыклад, часьцей разрывае абзацы). Зараз я хачу паэкспэрымэнтаваць са слоўнікавай падтрымкай (яе ў FR няма, але можна дадаць мову карыстальніка і для яе падтрымку праз слоўнік карыстальніка).

2. Захоўваю ў фармат ODT і далей працую ў LibreOffice.

3. Ужываю OOoFBTools для выпраўленьня памылак распазнаваньня (разьбітыя абзацы, двукосьсі, прабелы вакол працяжнікаў і іншае). Далей гэты дадатак дапамагае і ў іншым (віртуальныя клявіятуры для ўстаўкі пэўных сымбаляў, склейка абзацаў уручную).

4. Далей сёе-тое апрацоўваю пошукам-заменай. Напрыклад, ABBYY FineReader досыць добра распазнае «ялінкі», але з „капцюркамі“ бываюць праблемы, якія OOoFBTools можа і прамінуць.

5. Зноў жа пошукам-заменай дадаю абзацныя водступы.

6. Цяпер праверка правапісу. LanguageTool тут ня самы добры памагаты, бо ведае толькі наркомаўку (і мае хібы). Я карыстаюся ўласнымі слоўнікамі, што дае патрэбныя варыянты: наркомаўку, тарашкевіцу, лацінку. Тая ж лацінка ўвогуле амаль у кожнага аўтара свая. Скажам, хтосьці ўжывае v, хтосьці w (гэты разнабой асабліва характэрны для 1920-1930-х гадоў). У адным тэксьце спрэс замест ŭ ужывалася ū (імаверна праз брак адпаведнага шрыфту ў друкарні). Усё гэта досыць лёгка адрэгуляваць, рэдагуючы слоўнікі.

7. Спачатку праганяю макрос, які выдае ўсе знойдзеныя памылкі правапісу. Потым вынікі апрацоўваю праграмкай на Python, якая ўпарадкуе знойдзеныя словы паводле частаты. Гэта дазваляе выявіць словы, якіх бракуе ў слоўніку, а таксама спэцыфічныя для канкрэтнага твора (скажам, прозьвішчы герояў) і вартыя даданьня ў дадатковы слоўнік карыстальніка, які па завяршэньні працы ачышчаю.

8. LanguageTool таксама карысны, прынамсі для выяўленьня памылак з ужываньнем у/ў (і тут я маю ўласнае правіла для u/ŭ у творах на лацінцы, падтрымкі якой LanguageTool штатна ня мае).

9. Ну а далей ужо старонка за старонкай. Пэўныя элемэнты фарматаваньня дадаю праз уласныя макросы.

Зразумела, гэта значыць, што для апрацоўкі патрабуецца значна больш часу, чым дзьве хвіліны на старонку :-). [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 16:29, 25 лютага 2025 (+03)

:Вялікі дзякуй за тлумачэнні.
:1. Што тычыцца Tesseract OCR, to я раней сам параўноўваў яго з Google OCR. Google OCR, як камерцыйны прадукт, сапраўды робіць менш памылак. Але ёсць праблема: ён таксама свавольна падганяе словы, меркавана пад наркамаўскі слоўнік. Вось прыклад: Google OCR змяняе слова &quot;рэвольв'''э'''р&quot; на &quot;рэвольв'''е'''р&quot; на старонцы [[Старонка:Амок_(1929).pdf/16]]. І робіць ён гэта ажно ў двух месцах, то бок гэта ніяк не выпадковасць! Такое шкодніцтва якраз цяжка заўважыць чалавеку падчас вычытвання. Tesseract OCR памыляецца часцей, але памыляецца ён &quot;сумленна&quot; і выдае смецце, якое лёгка заўважыць і выправіць. Я не карыстаюся ABBYY FineReader, яле калі ён паводзіць сябе такім жа чынам, як і Google OCR, то я б выбраў замест яго Tesseract OCR.
:3. Падобна на тое, што OOoFBTools выконвае тую ж функцыю, што і [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Было б цікава іх параўнаць.
:8. Праблему з у/ў можа вырашыць [[Вікікрыніцы:Супольнасць#Падсьветка_сынтаксісу]]
:9. Старонку за старонкай вы праглядаеце разам з параўнаннем іх са сканам папяровай кнігі, або без яго? Ці дазваляе такі метад заўважыць праблему ў слове &quot;рэвольв'''е'''р&quot;?
:--[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:00, 25 лютага 2025 (+03)
::Асобнае пытанне пра статус старонкі. Калі я шукаў цытаты для Вікіслоўніка, то я часцяком знаходзіў &quot;неправераныя&quot; чырвоныя старонкі, марнаваў 5-10 хвілін свайго часу на тое, каб іх прагледзець цалкам, не знаходзіў ніводнай памылкі і мяняў статус на &quot;вычытаная&quot;. Потым пазней хтосьці змарнуе 5-10 хвілін на тое, каб гэтую &quot;вычытаную&quot; старонку прагледзець і памяняць яе статус на &quot;правераная&quot;. Калі якасць створанай старонкі высокая, то не трэба рабіць яе &quot;чырвонай&quot;. Інакш іншыя людзі будуць дарэмна марнаваць час. Дарэчы, можна было пазначыць [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110&amp;curid=106589&amp;diff=250986&amp;oldid=250685 гэтую вашу праўку] як &quot;зялёную&quot; (памылка якімсьці чынам патрапіла туды праз [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСын_вады_(1928).pdf%2F110&amp;diff=250685&amp;oldid=250640 гэтую праўку] і яе не было ў маім першапачатковым тэксце). З той прычыны, што вы сёння не пазначылі старонку &quot;зялёнай&quot;, камусьці потым прыйдзецца змарнаваць свой час, каб прагледзець яе яшчэ раз і памяняць статус...
::Калі ваш працэс з самага пачатку забяспечвае высокую якасць з усімі слоўнікамі і дадатковымі прыладамі, то не патрэбна гэтая &quot;сціпласць&quot; і пазначэнне старонак чырвоным, як &quot;неправераных&quot;. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 25 лютага 2025 (+03)
:::&gt; што вы сёння не пазначылі старонку &quot;зялёнай&quot;
:::Я толькі выправіў памылку, якая проста кінулася ў вочы, астатняе не вычытваў, таму статус не мяняў. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:40, 26 лютага 2025 (+03)
::1. ABBYY FineReader нічога не мяняе, толькі можа пры наяўнасьці слоўніка прапаноўваць выпраўленьні, калі запусьціць праверку. А калі слоўніка няма (як для беларускай), то толькі вылучае няпэўна распазнаныя сымбалі.
::8. А з u/ŭ? А з u/ū?
::9. Я параўноўваю са сканам. Але пытаньне «рэвольвэра» і да г. п. вырашаю перш за ўсё выбарам адпаведнага слоўніка і папярэднім аналізам памылак у тэксьце. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:27, 26 лютага 2025 (+03)
:::1. ABBYY FineReader інтэрактыўна пытаецца ў карыстальніка наконт выбару словаў? Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%86_%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BA_(1928).pdf/74&amp;curid=105789&amp;diff=251083&amp;oldid=249171 тут] прыклад &quot;в'''а'''зваліліся&quot; супраць &quot;в'''ы'''зваліліся&quot;. Мне цікава, гэта ABBYY FineReader сам падставіў &quot;ы&quot; згодна свайму слоўніку? Там, мабыць, патрэбны шаблон &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Абмылка}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;.
:::8. Што тычыцца u/ŭ, то там тое ж самае, што і з кірыліцай. Няма ніякай прынцыповай розніцы, толькі трэба акуратна regexp'ы падправіць.
:::9. Я якраз маю сумневы наконт практычнай карысці такой апрацоўкі са слоўнікам. Менавіта што яна аб’ектыўна дае? Усё адно ўвесь тэкст патрэбна потым вычытваць ад пачатку да канца. І розніца, скажам, паміж дзвюма або чатырма памылкамі на старонцы зусім неістотная. Чалавек усё адно патраціць тыя ж самыя прыкладна 5 хвілін на вычытку, толькі рэдагаваць прыйдзецца дадатковыя 10-20 секунд. Ёсць і больш важныя рэчы. Для вычыткі істотным фактарам ёсць разбіўка на радкі, якая супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе. Заўчаснае аб’яднанне радкоў робіць вычытку значна цяжэйшай, прынамсі для мяне. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:53, 26 лютага 2025 (+03)
::::1. Так, калі ёсьць слоўнік. Але «Прынца і жабрака» я распазнаваў яшчэ без падтрымкі, мог сам выправіць памылку чыста аўтаматычна.
::::9. Папярэдняя апрацоўка можа выдаць масавыя памылкі. У тым жа «Прынцы і жабраку» FR часта хібіў з распазнаваньнем літары А/а. Скажам, асобнае «А» разоў 7 было распазнанае як «Рі». Пошук-замена тут хутчэй за вычытку, нават не ў аўтаматычным рэжыме. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:19, 26 лютага 2025 (+03)
:::::Але ж &quot;пошук-замена&quot; не адмяняе неабходнасці вычыткі. Гэта дадатковая аперацыя і дадатковы страчаны час. Яшчэ вам спатрэбілася прыблізна 2 хвіліны на старонку, каб перанесці тэкст са свайго кампутара на Вікікрыніцы. Гэта таксама мае кошт. І ёсць рызыка [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/71&amp;diff=prev&amp;oldid=251082 скапіяваць тэкст двойчы].
:::::Дарэчы, [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&amp;diff=250657&amp;oldid=250656 вось прыклад з Tesseract], там у тэксце было нешта сярэдняе паміж &lt;code&gt;т&lt;/code&gt; і &lt;code&gt;г&lt;/code&gt;.  Tesseract вырашыў не рызыкаваць са спробамі здагадацца, а выдаў адразу абедзве літары: &lt;code&gt;у'''гт'''ырканую&lt;/code&gt;. І мне гэта падабаецца, бо лепей мець відавочна некарэктнае слова (якое лёгка выправіць чалавек падчас вычыткі), чым памыліцца і падставіць арфаграфічна правільнае слова з іншым сэнсам (у якім чалавек можа не заўважыць праблемы). Такія паводзіны амаль што ідэальныя падчас вычыткі тэкстаў для Вікікрыніц. На маю думку, якасць Tesseract не з’яўляецца &quot;вузкім месцам&quot; у працэсе вычыткі.
:::::Калі ласка, паспрабуйце выкарыстаць Tesseract + [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|Вікікрынізатар]] для аблічбоўкі некалькіх старонак і параўнайце эфектыўнасць са сваім цяперашнім працэсам. Яшчэ можаце дадаць радок &lt;code&gt;importScript('Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js');&lt;/code&gt; у [https://be.wikisource.org/wiki/Special:MyPage/common.js свой common.js] для сінтаксічнай падсветкі, якая таксама значна дапамагае. Спадзяюся, што ў хуткім часе гэта можна будзе таксама ўключыць праз [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 05:22, 27 лютага 2025 (+03)
::::::Я не разумею, як той Вікікрынізатар запускаецца, ня бачу ніякай кнопкі.
::::::Што да Gadget-Syntax_highlighter.js, ня бачу, што ён дае ў параўнаньні з LanguageTool. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:34, 27 лютага 2025 (+03)
:::::::Павінна з’явіцца вось такая іконка на панэлі інструментаў: [[File:Text-x-generic-apply.svg]]. Я таксама дадаў скрыншоты у [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар#Як_гэта_выглядае?]] Можа LanguageTool і робіць тое ж самае з y/ў, але мы маем магчымасць дадаць і іншыя адмысловыя правілы падсветкі.  Усё гэта можа працаваць &quot;з каробкі&quot; ў Вікікрыніцах у браўзеры. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:52, 27 лютага 2025 (+03)
::::::::[[File:Вікікрынізатар4.png|thumb|right]]
::::::::Дадам, што менавіта для мяне самае галоўнае ва ўсім працэсе - гэта разбіўка на радкі, якая супадае з папяровай старонкай. Вельмі лёгка вычытваецца тэкст са скрыншота. І ў параўнанні з ім, вычытваць цяперашнюю [[Старонка:Амок_(1929).pdf/26]] ужо ''значна'' цяжэй, бо там разрывы радкоў ужо выдалены. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:02, 27 лютага 2025 (+03)
:::::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Пытанне пра [[Старонка:У_палескай_глушы_(1928).pdf/25]] у кантэксце майго папярэдняга каментарыя пра разрывы радкоў. Я бачу, што вы спачатку дадалі тое, што выглядае як вынік аўтаматычнай апрацоўкі (&quot;вд яго&quot;, &quot;мёць&quot;, прычым такія памылкі робіць якраз Tesseract), а потым яго [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AУ_палескай_глушы_(1928).pdf%2F25&amp;diff=251464&amp;oldid=251463 вычыталі] за прыблізна 6 хвілін. Але ж вычытывалі вы тэкст з ужо выдаленымі разрывамі радкоў. Няўжо вам так болей зручна? Я не навязваю свой погляд, проста хачу зразумець прычыну. І чаму пасля вычыткі старонкі не памецілі яе жоўтым колерам як &quot;вычытаную&quot;? Гэта ж вынік 6 хвілін працы, якія прынамсі на адзін крок палепшылі якасць старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:19, 2 сакавіка 2025 (+03)
::::::::::Мне сапраўды зручней чытаць суцэльныя сказы/абзацы, а не разьбітыя на радкі. Дакладна тая старонка — спроба працаваць паводле Вашай парады (Tesseract → Вікікрынізатар). Вынік для мяне выглядаў ня надта добрым, у першаю чаргу праз асаблівасьці вынікаў праспазнаваньня Tesseract. Таму я і не пазначыў старонку як вычытаную. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 18:23, 2 сакавіка 2025 (+03)
:::::::::::Чытаць адзін суцэльны абзац сапраўды зручней нават для мяне. Але калі супастаўляць кожны радок акна злева з кожным радком акна справа, то мне прасцей, калі гэтыя радкі пачынаюцца/заканчваюцца аднолькава. Інакш воку цяжка за штосьці зачапіцца, увесь час пераводзячы погляд з аднаго вакна на другое. Усе людзі розныя і маюць розныя індывідуальныя асаблівасці. Што пасуе аднаму, можа не пасаваць камусьці іншаму. Дзякую за цікавую дыскусію. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:49, 3 сакавіка 2025 (+03)
::::::::Дарэчы, што тычыцца іншых правілаў. Можна праз той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі нават асобна дадаць правілы падсветкі для не/ня, з/зь, без/безь/бяз/бязь у гэтай секцыі каментарыяў, калі выбрана тарашкевіца ў якасці мовы інтэрфейсу. Але не ўжываць гэтыя дадатковыя правілы для прасторы старонак. Можа гэта зацікавіць @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:21, 27 лютага 2025 (+03)
::::::: Ужо ня трэба падключаць гэтыя скрыпты ў свой файл common.js; гэтыя інструмэнты можна проста ўключыць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|наладах]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03)
::::::::Ага, дзякуй за паведамленьне! [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 10:31, 3 сакавіка 2025 (+03)
:::::::::Дарэчы, я [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js&amp;diff=prev&amp;oldid=251403 дадаў] падтрымку лацінкі ў сваю копію гаджэта сінтаксічнай падсветкі.
:::::::::І зараз працую над варыянтам для дэталёвай праверкі правапісу паводле БКП-2005: [[w:be-tarask:Удзельнік:Ssvb/Gadget-SyntaxHighlighterBKP2005]]. Але гэта ўжо больш пасуе Вікіпедыі, а не Вікікрыніцам. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:59, 3 сакавіка 2025 (+03)
::::::::::{{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 04:50, 4 сакавіка 2025 (+03)

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 21:51, 7 сакавіка 2025 (+03)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 --&gt;

== Breaking changes in the latest version ==

Just wanted to give y'all a heads up to that to fix [[phab:T383924|T383924]] (which is causing production errors) we will ship [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/1128353 potentially breaking fixes] to one of your Lua templates. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 21:12, 17 сакавіка 2025 (+03)

:That surprisingly did not break anything (and now) [[Старонка:Вялікія_чаканні_(1940).pdf/90]] can be properly deleted. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 23:45, 17 сакавіка 2025 (+03)

== Статус старонак (&quot;Не правераная&quot; / &quot;Вычытаная&quot; / &quot;Правераная&quot;) ==

Было б добра мець агульнае паразуменьне наконт статусу старонак. Мяне засмучае, калі некаторыя людзі старанна ствараюць старонкі вельмі высокай якасьці без аніводнай памылкі, але чамусьці пазначаюць іх першапачатковы статус &quot;чырвоным&quot;. У той жа час мяне таксама засмучае, калі няякасную старонку робяць &quot;жоўтай&quot; або &quot;зялёнай&quot; бяз добрай на тое прычыны.

Асабіста маё разуменьне статусу старонкі:
* &quot;Чырвоная&quot; - гэта OCR зь мінімальным рэдагаваньнем таго, што адразу кідаецца ў вока. Можа мець шматлікія памылкі. Амаль на кожнай старонцы ёсьць нейкія праблемы.
* &quot;Жоўтая&quot; - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі адзін раз адным чалавекам. У ''большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але на некаторых рэдкіх старонках адна-дзьве памылкі ўсё ж такі могуць застацца незаўважанымі.
* &quot;Зялёная&quot; - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі два разы двума рознымі людзьмі. У ''пераважнай большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але ўсё ж дзесьці на адной-дзьвюх старонках ва ўсёй кнізе можа выпадкова застацца якаясь памылка.

Таксама акрамя дакладнасьці перадачы самога тэксту, ёсьць яшчэ характарыстыкі тэхнічнага пляну: водступы, шаблёны, выявы і інш. Старонка ня можа быць &quot;зялёнай&quot;, пакуль усё гэта ня выпраўлена. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:23, 1 красавіка 2025 (+03)

:Напрыклад, у [[Індэкс:Сын_вады_(1928).pdf]] я адразу пазначаў сьвежа-адсканаваныя старонкі як &quot;вычытаныя&quot;, бо я вычытваў тэкст ад пачатку да канца. З майго пункту гледжаньня, &quot;жоўты&quot; статус азначае, што на сотню старонак кнігі можна чакаць дзесьці 10-20 памылак і гэта цалкам дапушчальна. Бо на выпадкова выбранай старонцы зь вялікай верагоднасьцю памылак няма.
:Калі хтосьці іншы зараз дадаткова праверыць тэкст &quot;Сына вады&quot; і пазначыць яго &quot;зялёным&quot;, то ва ўсёй кнізе можа застануцца 1-2 памылкі. І гэта таксама дапушчальна, бо немагчыма гарантаваць іх адсутнасьць. Гэтыя астатнія памылкі ўжо зь цягам часу потым знойдуць і выправяць чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:54, 1 красавіка 2025 (+03)
::Адкажу тут, хоць пытаньне тычылася маёй „вычыткі“ старонкі [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=253466 Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48].
::Гэта старая гісторыя, якая сягае ў тыя даўнія часы, калі ў праекце былі іншыя адміністратары, і яны навучылі мяне, што „чырвоная“ старонка — гэта такі рэдкі выпадак, які толькі запавольвае прагрэс старонкі, і ім можна карыстацца хіба тады, калі старонка, прыкладам, распазнаная не да канца. З тае пары, сапраўды, шмат вады сплыло, і патрабаваньні да статусаў хіба падвысіліся. Магчыма, цяпер майму разуменьню „чырвонай“ больш адпавядае статус „праблематычная“.
::Вяртаючыся да [[Старонка:Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]], дык тыя памылкі я не заўважыў і памяняў статус на „жоўты“. Але ж пасьля гэтага прынамсі яшчэ адзін чалавек можа вычытаць старонку і ў выніку іх выправіць перад падвышэньнем статусу. Надалей буду больш уважліва ставіцца да вычыткі. [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:39, 1 красавіка 2025 (+03)
:Праблема статусаў, што гэта залежыць збольшага ад уважлівасці карыстальніка і ягонай пэўнасці ў зробленай працы. Напрыклад, я часта пакідаю памылкі пасля сябе, хаця стараюся ўважліва праглядаць тэкст. Таму я на ўсялякі выпадак заўсёды пакідаю чырвоны статус, пагатоў ён яшчэ і аўтаматычна выстаўляецца. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 09:00, 4 красавіка 2025 (+03)
::Памылкі ёсьць усюды, нават на &quot;зялёных&quot; старонках. Гарантаваць іх абсалютную адсутнасьць немагчыма нідзе, ніводная самая дасканалая арганізацыя працэсу ня здольна гэта забясьпечыць. Пытаньне толькі тычыцца прыблізна чаканай колькасьці памылак. І вось тут трэба знайсьці паразуменьне. Калі памылкі застаюцца прыкладна на кожнай трэцяй старонцы, але пры гэтым дзьве з трох старонак праблем ня маюць, то, на маю думку, такая якасьць ужо адпавядае &quot;жоўтаму&quot; статусу. Потым перад павышэньнем статусу да &quot;зялёнага&quot;, старонку вычытае яшчэ адзін чалавек, і колькасьць памылак значна зьменшыцца. Ізноў жа, &quot;зялёны&quot; статус не гарантуе адсутнасьці памылак, таму баяцца выстаўляць яго таксама ня варта. На &quot;зялёных&quot; старонках з памылкамі, гэтыя астатнія памылкі знойдуць і выправяць уважлівыя чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:32, 4 красавіка 2025 (+03)

Вось [[Старонка:Uładzimier Chadyka - Suniсy (1926).pdf/5|такія старонкі]], дзе няма выявы — што зь імі робім? Вычытваем? Альбо нельга іх паляпшаць, пакуль ня будзе выявы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 13:47, 4 красавіка 2025 (+03)

:Яшчэ прыклад. Праверыў старонку [[Старонка:Апошні з магікан.pdf/7]]. Выяву трэба дадаваць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:18, 8 красавіка 2025 (+03)

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:05, 4 красавіка 2025 (+03)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Нумарацыя і назвы твораў ==

У некаторых часопісах і зборніках («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» «[[Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)|Запісы Беларускага Навуковага Таварыства]]») творы нумаруюцца. Такім чынам, тэарэтычна можна падаваць у назве «артыкула» не загаловак твора, а парадкавы нумар. Як мне падаецца, гэтую рэч варта ўнармаваць, ці называць старонкі паводле назваў твораў або нумароў, каб не было непатрэбнай варыятыўнасці.

Вартасць называння паводле нумароў перадусім у тым, што загаловак не выглядае грувастка, але ў прасторы катэгорыяў твор будзе выглядаць безаблічна і незразумела (параўнайма «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/1» і «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/Падзел гісторыі Беларусі на пэрыёды»). У сваю чаргу, калі кіравацца назвамі творамі, можа адбыцца нагрувашчванне. Назвы старонак да таго ж маюць абмежаванне ў сімвалах, то бок, калі загаловак твора вельмі доўгі, яго хоцькі-няхоцькі трэба будзе скарачаць, адкідаючы сэнсава нязначныя элементы (напрыклад, не «Шляхціч Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях», а «Шляхціч Завальня»).

Я асабіста схільны больш да называння падстаронак згодна з загалоўкамі твораў. А што думае супольнасць? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 00:24, 10 красавіка 2025 (+03)

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:35, 17 красавіка 2025 (+03)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:41, 29 красавіка 2025 (+03)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== Аб'яўлены конкурс кандыдатаў у Каардынацыйны камітэт па Універсальным кодэксе паводзін (ККУКП) ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Вынікі галасавання па кіраўніцтве па выкананні універсальнага кодэкса паводзін і Статуту Каардынацыйнага камітэта па Універсальным Кодэксе паводзін (ККУКП) [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|даступна на Meta-wiki]].

Цяпер вы можаце [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|падаць заяўку на працу ў ККУКП]] да 29 мая 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Інфармацыя аб [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|прымальнасці, працэсе і тэрмінах знаходзіцца на Мета-вікі]]. Галасаванне па кандыдатурах пачнецца 1 чэрвеня 2025 года і працягнецца два тыдні, завяршыўшыся 15 чэрвеня 2025 года ў 12:00 па Грынвічы.

Калі ў вас ёсць якія-небудзь пытанні, вы можаце задаць іх на [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|старонка абмеркавання выбараў]]. -- у супрацоўніцтве з ККУКП, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|размовы]])&lt;/bdi&gt; 01:07, 16 мая 2025 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 18:27, 22 мая 2025 (+03)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 06:08, 28 мая 2025 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:01, 14 чэрвеня 2025 (+03) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 20:44, 17 чэрвеня 2025 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 23:57, 27 чэрвеня 2025 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;  Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,  

''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''

The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''.

This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.

The three main features of this extension are:

* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
*  '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
*  '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.

'''Note''': The extension comes with a new user right called '''&quot;Event Organizer&quot;''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.

The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])

If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.

Thank you! &lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|размовы]]) 18:40, 31 ліпеня 2025 (+03)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&amp;oldid=29066664 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 00:36, 27 жніўня 2025 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 07:49, 9 кастрычніка 2025 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:43, 20 кастрычніка 2025 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 17:13, 30 кастрычніка 2025 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:22, 20 лістапада 2025 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

00:02, 20 студзеня 2026 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 03:58, 26 красавіка 2026 (+03)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:15, 27 мая 2026 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|размовы]])&lt;/bdi&gt; 20:12, 23 чэрвеня 2026 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:30, 25 чэрвеня 2026 (+03)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;</text>
      <sha1>c300z5ax9czkikl6wbfholxoqvs5ovl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Волаты (1929).pdf/100</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124905</id>
    <revision>
      <id>290225</id>
      <parentid>290143</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T17:43:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>290225</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7423" sha1="ffyujdpmw64flxl8daux411vw0rtnnb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;począwszy, do takich koryfeuszów, jak Zeuss i Mullenhof, w Letwai przeobražali, by z niej nazwę Litwy wycisnąć“.
==={{x-smaller|77)}}===
{{gap|2em}}Беларуская акадэмія навук (Менск). Архіў Катэдры Этнографіі, № 526, паведамленьні навуковых устаноў і паасобных вучоных аб волатах, ст. 10.
==={{x-smaller|78)}}===
{{gap|2em}}Ю. В. (В. Ластоўскі). Нашы гарады. II Вільня. „Наша Ніва“, Вільня 1915, № 24. Пар. Юры Верашчака. У справе номэнклятуры Менску. „Беларусь“, Менск 1919, № 44 (71). Пар. Я. Лёсік. Літва-Беларусь (Гістарычныя выведы) „Школа и культура
Советской Белоруссии“, Менск 1921, № 1-2, беларускі аддзел, ст. 12-22. Пар. прыказку: „лютва ішла — пакойнікаў харанілі“ з дарагабускага і ельнінскаго пав. Смаленскай губ. — Беларуская акадэмія навук. Архіў катэдры этнографіі. № 526, паведамленьні навуковых устаноў і паасобных вучоных аб волатах, ст. 37.
==={{x-smaller|79)}}===
{{gap|2em}}Бібліотэка Беларускай акадэміі навук (Менск), інв. С42. Пар. I. Lelewel. Atlas do dziejów polskich. Warszawa 1829 і інш.
==={{x-smaller|80)}}===
{{gap|2em}}Пар. І. П. Шафарик. Славянскія древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том II, книга 3, Москва 1848, ст. 82 і наст., 108 і інш.
==={{x-smaller|81)}}===
{{gap|2em}}Гэта карта адноўлена мной тутака з Lubor Niederle. Słovanské starozitnosti, dil I, svazek II, v Praze 1926, ст. 351.
==={{x-smaller|82)}}===
{{gap|2em}}Lubor Niederle. Slovanské starožitnosti, dil I, svazek II, v Praze 1926 ст. 367-369. Птолёмэй:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}8. ’Eλάττονα δἐ ἔ&lt;span style=&quot;font-family:Symbol; font-size: 110%;&quot;&gt;J&lt;/span&gt;νη νέμεται τὴν Σαρματίαν παρα&amp;#768; μἑν το&amp;#768;ν Οὐἲστούλαν ποταμο&amp;#768;ν ύπο&amp;#768; τοὺς Οὐενέδας Γύ&lt;span style=&quot;font-family:Symbol; font-size: 110%;&quot;&gt;J&lt;/span&gt;ωνες, εἶτα Φίννοι εἶτα Σούλωνες ύφ’ οὓς Φρουγουνδίωνες, εἶτα Αὐαρινοι παρα&amp;#768; τη&amp;#768;ν xεφαλη&amp;#768;ν τοῦ Οὐἲστοἰλα ποταμοῦ. ὐφ’ οὕς ’Όμβρωνες, εἶτα ’Αναρτοφράxτοι εἶτα Βουργίωνες εἶτα ’Αρσιῆται, εἶτα Σαβῶxοι, εἶτα Πιενγῖται xαι Βίεσσοι παρα&amp;#768; Καρπάτην το&amp;#768; ὄρος.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}9.Τῶν δὲ εἰρημένων εἰσὶν ἀνατολιxώτεροι ὑπὸ μὲν τοὺς Οὐενέδας (πάλιν) Γαλίνδσι xαὶ Σουδινοὶ xαὶ Σταυανοι μέχρί τῶν ’Αλανῶν ὑφ’ οὕς ’Ιγυλλίωνες, εἶτα Κοιστοβῶδαι xἀὶ Τρανσμοντανοι μέχρι Πευxινῶν ὀρέων.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}10. Πάλιν δὲ τὴν μὲν ἐφεξῆς τῷ Οὐενεδιxῷ xόλπῳ παρωxεανῖτιν xατέχυοσιν Οὐὲλται, ὑπὲρ οὓς ’Όςιοι, εἶτα Κάρβωνες ἀρxτιxώτατοι, ῶν ἀνατολιxώτεροι Καρεῶται xαὶ Σάλοι ὑπὸ τούτους xαὶ Γέλωνες xαὶ ‘Ιππόποδες xαὶ Μελάγχλαινοι ὑφ’ οὓς ’Αγάθυρσοι εἶτα ’Άορσοι xαὶ Παγυρῖται ὑφ’ οὓς Σαύαροι xαὶ Βοροῦσxοι μέχριxῶν ‘Ριπαίων ὀρέων. εἶτα ’Άxιβοι xαὶ Νάσxοι, ὑφ’ οὓς Οὐιβίωνες xαὶ ’Ίδραι xαὶ ὑπὸ τοὺς Οιὐβίωνας μέχρι τῶν ’Αλανῶν Στοῦρνοι, μεταξὺ δε&amp;#768; τῶν ’Αλανῶν xαὶ ‘Αμαξοβίων Καρίωνες xαὶ Σαργάτιοι xαὶ παρὰ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ Τανάἲδος ποταμοῦ ’Όφλωνες xαὶ Ταναἲαι ὑφ’οὓς ’Όσιλοι μέχρι τῶν ‘Ρωξολανῶν μεταξὺ δὲ τῶν ‘Αμαξοβίων xαὶ τῶν ‘Ρωξολανῶν ‘Ρευxανάλοι xαὶ ’Εξωβυγῖται xαὶ πάλιν μὲν Πευxινῶν xαὶ ‘Ρωξολανῶν Χοῦνοι, xαὶ, ὑπὸ τὰ δρη’ Αμάδοxοι xαὶ Ναυάροι.
==={{x-smaller|83)}}===
{{gap|2em}}П. І. Шафарик. Славянскія древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том II, книга III, Москва 1848, ст. 87: „Древнейшие источники, в коих упоминается о поморских велетах, суть разные немецкие летописи начала IX стол., а именно: Annal Nazariani, Lanreschamenses, Petavienses, S. Amandi, Guelerbytani, Laurissenses, Einhardi, Fuldens,, Betriniam, Ghron Moissiak., Theuni Vita Hludovici imper., Annal. Pzudentii Trecens, и т. д. В другой половине IX и в течение X и XI столетий имя и деяния их звучат почти у всех германских историков, напр., баварского землеписца, поэта Соксона, Альфреда, в Ann. Alaman. Weingard, Augiens, Витекинда, Дитмара, Ноткера, Адемара, Германа Котракта, в Ann S. Galens. major, у Адама Бременского, летописца Саксона, Гельмольда, и др.“.
==={{x-smaller|84)}}===
{{gap|2em}}А. Н. Веселовскій. Русскіе и вильтины в саге о Тидреке Бернском (Веронском), СПБ 1906, ст. 13, увага I: „Eingardi, Vita Caroli, Pertz, Mon. Germ. II, 449: Ad litus australe Sclavi et Aisti et aliae diversae incolunt nationes, inter quas vel praecipui sunt, quibus tunc, a rege bellum inferebatur, Weletabi; Annales ad a. 789: natio quaedam sclavenorum… qual propia lingua Welatabi, francisca autem Wilzi vocantur (то же, под тем-же годом и в Vita Caroli)“.
==={{x-smaller|85)}}===
{{gap|2em}}П. І. Шафарик. Славянскія древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том II, книга I, Москва 1898, ст. 40, увага 17: „Adam Brem. c. 140. Cum multi sint Winulorum populi, fortitudine celebres, soli quatvor sunt, qui ab illis Wilzi, a nobis vero Leuticii dikuntur, inter quos de nobilitate potentiaque contenditur. Helmold. Chron. Slav. 1, I, с. 2. Hi quatuor populi (Kyzini, Cikcipani, Tholenzi et Rhedari), a fortitudine Vilzi sive Lutici appellantur“. Пар. тамсама, кніга 3, Приложения: сведетельства о древних славянах: Гельмольд, ст. 108: „Hi quatuor populi Wilzi sive Luticl appellantur“.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ffyujdpmw64flxl8daux411vw0rtnnb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290226</id>
      <parentid>290225</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T17:44:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>290226</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7424" sha1="9a5ddyf6g04jp7ew5vimopgy8ezmvnh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;począwszy, do takich koryfeuszów, jak Zeuss i Mullenhof, w Letwai przeobražali, by z niej nazwę Litwy wycisnąć“.
==={{x-smaller|77)}}===
{{gap|2em}}Беларуская акадэмія навук (Менск). Архіў Катэдры Этнографіі, № 526, паведамленьні навуковых устаноў і паасобных вучоных аб волатах, ст. 10.
==={{x-smaller|78)}}===
{{gap|2em}}Ю. В. (В. Ластоўскі). Нашы гарады. II Вільня. „Наша Ніва“, Вільня 1915, № 24. Пар. Юры Верашчака. У справе номэнклятуры Менску. „Беларусь“, Менск 1919, № 44 (71). Пар. Я. Лёсік. Літва-Беларусь (Гістарычныя выведы) „Школа и культура
Советской Белоруссии“, Менск 1921, № 1-2, беларускі аддзел, ст. 12-22. Пар. прыказку: „лютва ішла — пакойнікаў харанілі“ з дарагабускага і ельнінскаго пав. Смаленскай губ. — Беларуская акадэмія навук. Архіў катэдры этнографіі. № 526, паведамленьні навуковых устаноў і паасобных вучоных аб волатах, ст. 37.
==={{x-smaller|79)}}===
{{gap|2em}}Бібліотэка Беларускай акадэміі навук (Менск), інв. С42. Пар. I. Lelewel. Atlas do dziejów polskich. Warszawa 1829 і інш.
==={{x-smaller|80)}}===
{{gap|2em}}Пар. І. П. Шафарик. Славянскія древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том II, книга 3, Москва 1848, ст. 82 і наст., 108 і інш.
==={{x-smaller|81)}}===
{{gap|2em}}Гэта карта адноўлена мной тутака з Lubor Niederle. Słovanské starozitnosti, dil I, svazek II, v Praze 1926, ст. 351.
==={{x-smaller|82)}}===
{{gap|2em}}Lubor Niederle. Slovanské starožitnosti, dil I, svazek II, v Praze 1926 ст. 367-369. Птолёмэй:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}8. ’Eλάττονα δἐ ἔ&lt;span style=&quot;font-family:Symbol; font-size: 110%;&quot;&gt;J&lt;/span&gt;νη νέμεται τὴν Σαρματίαν παρα&amp;#768; μἑν το&amp;#768;ν Οὐἲστούλαν ποταμο&amp;#768;ν ύπο&amp;#768; τοὺς Οὐενέδας Γύ&lt;span style=&quot;font-family:Symbol; font-size: 110%;&quot;&gt;J&lt;/span&gt;ωνες, εἶτα Φίννοι εἶτα Σούλωνες ύφ’ οὓς Φρουγουνδίωνες, εἶτα Αὐαρινοι παρα&amp;#768; τη&amp;#768;ν xεφαλη&amp;#768;ν τοῦ Οὐἲστοἰλα ποταμοῦ. ὐφ’ οὕς ’Όμβρωνες, εἶτα ’Αναρτοφράxτοι εἶτα Βουργίωνες εἶτα ’Αρσιῆται, εἶτα Σαβῶxοι, εἶτα Πιενγῖται xαι Βίεσσοι παρα&amp;#768; Καρπάτην το&amp;#768; ὄρος.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}9. Τῶν δὲ εἰρημένων εἰσὶν ἀνατολιxώτεροι ὑπὸ μὲν τοὺς Οὐενέδας (πάλιν) Γαλίνδσι xαὶ Σουδινοὶ xαὶ Σταυανοι μέχρί τῶν ’Αλανῶν ὑφ’ οὕς ’Ιγυλλίωνες, εἶτα Κοιστοβῶδαι xἀὶ Τρανσμοντανοι μέχρι Πευxινῶν ὀρέων.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}10. Πάλιν δὲ τὴν μὲν ἐφεξῆς τῷ Οὐενεδιxῷ xόλπῳ παρωxεανῖτιν xατέχυοσιν Οὐὲλται, ὑπὲρ οὓς ’Όςιοι, εἶτα Κάρβωνες ἀρxτιxώτατοι, ῶν ἀνατολιxώτεροι Καρεῶται xαὶ Σάλοι ὑπὸ τούτους xαὶ Γέλωνες xαὶ ‘Ιππόποδες xαὶ Μελάγχλαινοι ὑφ’ οὓς ’Αγάθυρσοι εἶτα ’Άορσοι xαὶ Παγυρῖται ὑφ’ οὓς Σαύαροι xαὶ Βοροῦσxοι μέχριxῶν ‘Ριπαίων ὀρέων. εἶτα ’Άxιβοι xαὶ Νάσxοι, ὑφ’ οὓς Οὐιβίωνες xαὶ ’Ίδραι xαὶ ὑπὸ τοὺς Οιὐβίωνας μέχρι τῶν ’Αλανῶν Στοῦρνοι, μεταξὺ δε&amp;#768; τῶν ’Αλανῶν xαὶ ‘Αμαξοβίων Καρίωνες xαὶ Σαργάτιοι xαὶ παρὰ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ Τανάἲδος ποταμοῦ ’Όφλωνες xαὶ Ταναἲαι ὑφ’οὓς ’Όσιλοι μέχρι τῶν ‘Ρωξολανῶν μεταξὺ δὲ τῶν ‘Αμαξοβίων xαὶ τῶν ‘Ρωξολανῶν ‘Ρευxανάλοι xαὶ ’Εξωβυγῖται xαὶ πάλιν μὲν Πευxινῶν xαὶ ‘Ρωξολανῶν Χοῦνοι, xαὶ, ὑπὸ τὰ δρη’ Αμάδοxοι xαὶ Ναυάροι.
==={{x-smaller|83)}}===
{{gap|2em}}П. І. Шафарик. Славянскія древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том II, книга III, Москва 1848, ст. 87: „Древнейшие источники, в коих упоминается о поморских велетах, суть разные немецкие летописи начала IX стол., а именно: Annal Nazariani, Lanreschamenses, Petavienses, S. Amandi, Guelerbytani, Laurissenses, Einhardi, Fuldens,, Betriniam, Ghron Moissiak., Theuni Vita Hludovici imper., Annal. Pzudentii Trecens, и т. д. В другой половине IX и в течение X и XI столетий имя и деяния их звучат почти у всех германских историков, напр., баварского землеписца, поэта Соксона, Альфреда, в Ann. Alaman. Weingard, Augiens, Витекинда, Дитмара, Ноткера, Адемара, Германа Котракта, в Ann S. Galens. major, у Адама Бременского, летописца Саксона, Гельмольда, и др.“.
==={{x-smaller|84)}}===
{{gap|2em}}А. Н. Веселовскій. Русскіе и вильтины в саге о Тидреке Бернском (Веронском), СПБ 1906, ст. 13, увага I: „Eingardi, Vita Caroli, Pertz, Mon. Germ. II, 449: Ad litus australe Sclavi et Aisti et aliae diversae incolunt nationes, inter quas vel praecipui sunt, quibus tunc, a rege bellum inferebatur, Weletabi; Annales ad a. 789: natio quaedam sclavenorum… qual propia lingua Welatabi, francisca autem Wilzi vocantur (то же, под тем-же годом и в Vita Caroli)“.
==={{x-smaller|85)}}===
{{gap|2em}}П. І. Шафарик. Славянскія древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том II, книга I, Москва 1898, ст. 40, увага 17: „Adam Brem. c. 140. Cum multi sint Winulorum populi, fortitudine celebres, soli quatvor sunt, qui ab illis Wilzi, a nobis vero Leuticii dikuntur, inter quos de nobilitate potentiaque contenditur. Helmold. Chron. Slav. 1, I, с. 2. Hi quatuor populi (Kyzini, Cikcipani, Tholenzi et Rhedari), a fortitudine Vilzi sive Lutici appellantur“. Пар. тамсама, кніга 3, Приложения: сведетельства о древних славянах: Гельмольд, ст. 108: „Hi quatuor populi Wilzi sive Luticl appellantur“.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9a5ddyf6g04jp7ew5vimopgy8ezmvnh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Волаты (1929).pdf/101</title>
    <ns>104</ns>
    <id>124940</id>
    <revision>
      <id>290227</id>
      <parentid>290051</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T17:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>290227</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7688" sha1="2o1m6fhebboebut8yd0p7hic1hzpq9b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;==={{x-smaller|86)}}===
{{gap|2em}}П. І. Шафарик. Славянския древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго Москва 1848. Том II, книга 3, приложения. Сведетельства о древних славянах, Король Альфред, ст. 66: „Und im Westien der Alt-Sachsen ist die Elbmündung und Priesland, und nordwestlich von da ist eas Land, das man Augeln (Angle) heisst und Sillende unde ein Theil der Dänen (Dena), und nörlich davon (von den Alt-Sachsen) ist Obotriten-Land (Aprdrede), und nordöstlich die Wilten (Vyite), die man Aefeldan heisst, und östlich von da ist das wendische Lane (Vinedaland), das man Syssyle heisst, und südöstlich et was entfernt,
die Märer (Maroaro)“.
==={{x-smaller|87)}}===
{{gap|2em}}Тамсама Адам Бременский, ст. 95: „Ultra Leuticos, qui alio nomine Wilzi dicuntur, Oddora flumen occurit, amnis ditissimus slavanical regionis“; ст. 96: „Alter enim, id est oddora, vergens in boream, per medios Winulorum transit populos, donec perveniat ad iuminem ubi Pomeranos dividit a Wilzis“; ст. 97: „Ad litus autem australe slavi, Haisti aliaqus diversae incolunt nationes, inter quos praeoipui sunt welatabi, qui et Wilzi dicuntur“; ст. 98: „Inde Wilzl et Leuticii sedes habent usque ad Odoram fluvtum; trans Odoram autem comperimus degere Pomeranos. Deinde lutissima Polanorum terra diffunditur, cujus
terminum docunt in Ruzziu regnum connecti“.
==={{x-smaller|88)}}===
{{gap|2em}}Тамсама, Гельмольд, ст. 107: „Alter fluvius, id est Odora, fergens in Boream, transit per medios Vinulorum populos, dividens Pomeranos a Wilzis; in cujus ostio, qua Balticum alluit pelagus, qucndam fuit nobilissima civitas Winneta, praestans celeberrimam stationem barbaris et Graecis, qui sunt in circuitu“.
==={{x-smaller|89)}}===
{{gap|2em}}Тамсама, Землеписец Равенский, ст. 57: „Per quam patriam inter cetera transcunt flumina, quae quae dicuntur, flavius maximus, qui dicetur Vistula, quia nimis undosus
in Oceano mergitur: et fluvius cui nominatur Lutta“. Карта ўзята намі з „Wisł’ы“, т. XVIII, ст. 5, Варшава 1904, ст. 267.
==={{x-smaller|90)}}===
{{gap|2em}}Тамсама, землеписец Баварский, ст. 70: „Lendizi habent ciuitates XCVIII“.
==={{x-smaller|91)}}===
{{gap|2em}}Тамсама, XX, импер. Канстантин VI Багрянородный, ст. 81:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Kφ. XXXVII. Περι τοῡἔ &lt;span style=&quot;font-family:Symbol; font-size: 110%;&quot;&gt;J&lt;/span&gt;νους
τῶν Παζιναxιτῶν. — Το&amp;#768; δε&amp;#768; &lt;span style=&quot;font-family:Symbol; font-size: 110%;&quot;&gt;J&lt;/span&gt;ίμα Χαροβόη πλησιάζει τῆ ‘Ρωσία, το&amp;#768; δε&amp;#768; &lt;span style=&quot;font-family:Symbol; font-size: 110%;&quot;&gt;J&lt;/span&gt;έμα ’Ιαβδιερτι&amp;#768;μ πλησιάζει τοῖς ὐποφόροις χωρίοις χώρας τῆς ‘Ρωσίας, οῖς τε Οὐλτίνις xαι&amp;#768; Δερβλενίς xαι&amp;#768; Δενζενίνοις xαι&amp;#768; τοῖς λοιποῖς Σxλάβαις.
==={{x-smaller|92)}}===
{{gap|2em}}Р. І. Шафарик. Славянския древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том II, книга 3, ст. 83: „Эйнгард, свидетель близкий и, самым лучшим образом, знавший предмет свой, говорит о них следующее: „Natio quaedam sciavenorum est in Germania,
sedens super litus Oceani, quae propria lingua welatabi (в рукоп. и weletabi), francica autem wiltzi vocatur“. B другом месте почти тоже самое повторяет он, с небольшой
только переменой слов: „Sclavis qui nostra consuetudine wilzi, proprie vero, id est sua locutione, welatabi (в рукоп. тоже welctabi) dicuntur bellum illatum est“ і увага 5 да
гэтага: „Einh. Ann. a. 789, ap. Pertz I, 175, id, vita Kar. M. c. 12. ap. Pertz. II, 449. Подобным же образом выражается и Ann. Saxo a. 952. Weletabi, qui et wilzi dicuntur. Notkerus Lablo (ум. 1022) Paraphr. in. Mart. Cap, ap. Pertz II. 138, n. 75. Yullitabi, die in Germania sizzent, tie wir vuilze heizen“; увага 6: Ann. s. Amandi a. 789. Contra wulzis in
wenedonia. Ann. Petav. in winetes… in wilcia. Ann. Lauresh. Ad Sklavos qui dicuntur wilti. Ann. Alam. insclavos in wilcia. Ann. Guelferb. Regem sclavorum nomine Dragomit et ipsius
wiltiam. Ann. Weingart. Jn sclavos qui dicuntur vulsi (ниже пад 812 г. Ad illos sclavos qui dicuntur wilti). Einh. Ann. Fuld. sclavorum qui vocantur wilzi terram (все под 789 г.). Ann. s. Gall, maj. maj. a 995, aq. Pertz. I. 81. Saxones et sclavi qui dicuntur „Weletabi. Так и у многих других летописцев“; увага 7; „Dlugosz. I. III. p. 244. Liutici quoque populi genus a slavis et Polonis ducentes“. Тамсама, приложения. Сведетельства о древних славянах, XXIII, Нестор (род. 1056; ум. ок. 1116), ст. 100; „словѣни же ови пришедше сѣдоша на вислѣ и прозвашася ліахове; а отъ тѣхъ ліаховъ прозвашася поліане, ліахове друзии лутичи ини мазовшане, ини поморане“, і інш.
==={{x-smaller|93)}}===
{{gap|2em}}П. І. Шафарик. Славянския древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том I, книга 3, Москва 1838, ст. 132-134: „Народы литовские обитали, как сказано, с незапамятного времени в нынешней своей земле (Разумеется, что здесь речь идет вообще о родине их за Карпатами, нимало не представляя точного определения границ ее, которые в разное время то раздвигались, то суживались, и переносились на другое
место), соседя с Виндами или Славянами, и скрываясь то под именем ближайшего по происхождению к ним племени Виндского, то под немецким географическим названием Эстіев, т. е. людей, живущих на восток. Это доказывается с одной стороны, невозможностью прибытия их туда откуда-бы ни было, в известное историческое время, именно по Р. Х., а с другой очевидными и верными историческими следами и остатками существования их в теперешней стороне. Мы не станем распространяться о невозможности прихода Литовцев в позднейшее время в за-Карпатскую их родину из Южной Европы или Азии: в этом беспристрастный читатель сам собой может увериться. Если бы это
племя было великое, славное, воинственное, то без сомнения в древней истории {{перанос пачатак|сохра|нились}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2o1m6fhebboebut8yd0p7hic1hzpq9b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124988</id>
    <revision>
      <id>290224</id>
      <parentid>289814</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T17:35:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>290224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2096" sha1="pci4tlbtuszpv9jivmmori8e0jff5n2" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі
 | аўтар     = Усевалад Ігнатоўскі
 | год       = 1925 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Падручнік
 | папярэдні = 
 | наступны  = 
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]].
}}

&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;1&quot; to=&quot;1&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;5&quot; to=&quot;5&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;6&quot; to=&quot;6&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;175&quot; to=&quot;175&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;177&quot; to=&quot;180&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;181&quot; to=&quot;181&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;183&quot; to=&quot;183&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;185&quot; to=&quot;185&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;187&quot; to=&quot;187&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;192&quot; to=&quot;192&quot; /&gt;

{{PD-old-70}}

[[Катэгорыя:Творы 1925 года]]
[[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]]</text>
      <sha1>pci4tlbtuszpv9jivmmori8e0jff5n2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Волаты (1929).pdf/55</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125160</id>
    <revision>
      <id>290246</id>
      <parentid>290018</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T07:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>290246</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4305" sha1="de7avoprzdnynbq568yz16ul8jg1ywc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;татаршчынскага сс.; 2) Амсьціслаў; б) дрыбінскі раён: 3) Крукаўшчына
гарадзецкага сс.; в) круглянскі раён: 4) Ахімкавічы I каменіцкага сс.; г) ляднянскі раён: 5) Іскозы іскаскага сс.; д) расьнянскі раён: 6) Прыбярэж забалацкага сс.; е) талачынскі раён: 7) Варанцэвічы воўкавіцкага сс.; ж) чарэйскі раён: 8) Асечана, заборскага сс.; 9) Парніўка гілянскага сс.; 10) Беляны заборскага сс.; 11) Лютыя абчускага сс.; II бабруйская акруга: а) асіпавіцкі раён: 12) Буда лапіцкага сс., 13) Старонка карытнянскага сс.; б) бабруйскі раён: 14) Брожка-Таканаўка каменскага сс.; 15) Раксалянка сычкаўскага сс.; 16) Такары сычкаўскага сс.; 17) Пацава слабада
казуліцкага сс.; 18) Маліньнік падрэцкага сс.; в) глускі раён: 19) Гарадок
{{Няма выявы}}
гарадкоўскага сс.; 20) Горнае I,
сіманавіцкага сс.; г) клічаўскі
раён: 21) Закуцьце наталаўскага сс.; д) парыцкі раён: 22) Хухалеўшчына крукаўскага лясьніцтва, 23) Дабравольшчына дабравольскага сс.;
е) рагачэўскі раён: 24) Ліскі пабалаўскага сс.; ж) слуцкі раён: 25) Сярагі сяраскага сс.; 26) Цараўцы цараўскага сс.; 27) Дарасіно дарасінскага сс.; 28) Панічы, дарасінскага сс.; 29) Кляпчаны цараўскага сс.; 3) старобінскі раён: 30) Задражава мазурскага сс.; 31) Падоблачня старобінскага сс.; 32) Крывічы чырвонадворскага сс.; 33) Чыжэвічы чыжэвіцкага сс.; 34) Мяцявічы мяцявіцкага сс.; 35) Зажэвічы зажэвіцкага сс.; 36) Сяльцо мяцявіцкага сс.; 37) Цясоў пагосцкага сс.; 38) Пагост пагосцкага сс.; 39) Пагост пагосцкага; і) чырвона-слабодзкі раён: 40) Малышавічы малышавіцкага сс.; III віцебская
акруга: а) азярышчанскі раён: 41) Будніца хвашнянскага сс,; б) бешанкавіцкі раён: 42) Бешанкавічы, 43) Лапы біклоскага сс.; 44) Вяжышча стралішчанскага сс.; в) віцебскі раён: 45) Лосьвіда; г) высачанскі раён: 46) Шаўкунова, 47) Юшкава асінаўскага сс.; 48) Заварацьце старабабыльскага сс.; 49) Лабаны кабыльніцкага сс.; 50) Старабабыльле старабабыльскага сс.; 51) Ардзеж касьціёўскага сс.; 52) Града, крынкаўскага сс.; 53) Добрына, высачанскага сс.; 54) Сьцепаненкі бабынавіцкага сс.; 55) Баранава высачанскага сс.; 56) Рэчкі касьціеўскага сс.; д) лёзьненскі раён:
57) Страганы калышанскага сс.; е) межанскі раён: 58) Пліткі вышадзкага сс.; 59) Дзерахі гозьбенскага сс.; 60) Халіпы гозьбенскага сс.; 61) Чараравуха межанскага сс.; 62) Папоўшчына; 63) Вышадкі вышадзкага сс.; ж) сіроцінскі раён: 64) Варанькі лаўжанскага сс.; з) сураскі раён: 65) Гунчанкі; IV гомельская акруга: а) веткаўскі раён: 66) Вераб‘ёўка; б) гомельскі раён: 67) Волатова; в) рэчыцкі раён: 68) Ветхінь; 69) маставая будка&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>de7avoprzdnynbq568yz16ul8jg1ywc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Люба Лук’янская (1937)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125274</id>
    <revision>
      <id>290202</id>
      <parentid>290183</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T13:04:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>290202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1741" sha1="bfiwkbstgp7btvepqg299v8rzb9j37q" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Люба Лук’янская
 | аўтар     = Кузьма Чорны
 | год       = 1937 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Аповесьць
 | папярэдні = 
 | наступны  = 
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Люба Лук’янская]].
}}

&lt;pages index=&quot;Люба Лук’янская (1937).pdf&quot; from=&quot;1&quot; to=&quot;1&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Люба Лук’янская (1937).pdf&quot; from=&quot;5&quot; to=&quot;5&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Люба Лук’янская (1937).pdf&quot; from=&quot;6&quot; to=&quot;6&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

{{цэнтар|{{Разьбіўка|ЗЬМЕСТ}}.&lt;ref&gt;У арыгінальным выданьні няма, дададзена дзеля зручнасьці. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])&lt;/ref&gt;|памер=140%}}

{{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}}
{{справа|Стар.}}
{{Dotted TOC||[[Люба Лук’янская (1937)/I|Частка I]]|3{{gap|0.5em}}|5|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Люба Лук’янская (1937)/II|Частка II]]|106{{gap|0.5em}}|5|col3-width=2.5em}}
{{block center/e}}

-----------
{{Крыніцы}}

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Люба Лук’янская (1937).pdf&quot; from=&quot;189&quot; to=&quot;189&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Люба Лук’янская (1937).pdf&quot; from=&quot;192&quot; to=&quot;192&quot; /&gt;

{{PD-old-70}}

[[Катэгорыя:Творы 1937 года]]
[[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]]</text>
      <sha1>bfiwkbstgp7btvepqg299v8rzb9j37q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Волаты (1929).pdf/114</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125288</id>
    <revision>
      <id>290198</id>
      <timestamp>2026-06-25T12:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|Пре|дание}} о построении им (Гедзімінам. М. К.) Вильны, кажется, не совсем справедливо“. Пар. Balliński. Staroźytna Polska, т. III, ст. 124 і інш. ==={{x-smaller|169)}}=== {{gap|2em}}169) Полное собраніе русских летописей изданное по высочайшему повелению императорскою археог...»</comment>
      <origin>290198</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8233" sha1="s1e7h50608fih3ar1hf9ymtp6p75xiu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|Пре|дание}} о построении им (Гедзімінам. М. К.) Вильны, кажется, не совсем справедливо“. Пар. Balliński. Staroźytna Polska, т. III, ст. 124 і інш.
==={{x-smaller|169)}}===
{{gap|2em}}169) Полное собраніе русских летописей изданное по высочайшему повелению императорскою археографическою комиссіею. Том семнадцатый. Западнорусскія летописи. СПБ 1907, сл. 406: „1530. Посад и город Велѣнскі горѣл лѣт Бжия нарожения а ф л г. того ж лѣта Татар побили на Голби и на Полузари“, гл. ст. 639 і 642 і інш.
==={{x-smaller|170)}}===
{{gap|2em}}Тамсама. Пар. П. І. Шафарик. Славянскія древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том I, книга II, Москва 1848, ст. 226: „Также Вилкомир, Житомир, Утомир, (Нар. Уше), были, сперва, края, округи, а потом уже города“.
==={{x-smaller|171)}}===
{{gap|2em}}Акты издаваемые виленскою комиссіею для разбора древних актов, т. III, ст. 18, 19; том VII, ст. 282, 290 і інш.; том XII, ст. 338; том XIII, ст. 130, 131, 357; Историко-юридическіе материалы, извлеченные из актов книг губерній могилевской и
Витебской, хранящихся в центральном архиве в Витебске, вып. 24, ст. 70; вып. 25, ст. 152; вып. 26, ст. 50, 94, 106, 112, 131 і інш.; вып. 31, ст. 391, 499, вып. 34, ст. 497, 500; вып. 35, ст. 67, 68, 520 і вып. 38, ст. 414; И. Я. Спрошс. Географическій словарь древней Жомойтской земли XVI столетія. Вильна 1888 і інш.
==={{x-smaller|172)}}===
{{gap|2em}}Акты издаваемые виленскою комиссіею для разбора древних актов, т. XIV, ст. 56, 234, 446; Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерній могилевской и витебской, хранящихся в центральном архиве в Витебске, вып. 18, ст. 104; вып. 22, ст. 181, 281; вып. 25, ст. 123; вып. 34, ст. 244, 251; вып. 35, ст. 30, 401; вып. 36, ст. 231, 368 і інш.
==={{x-smaller|173)}}===
{{gap|2em}}Пар. Е. Р. Романов. Матеріалы по исторической топографіи витебской губерніи, уезд велижский, Могилев 1898, ст. 148: „Впрочем можно допустить связь названия Велиж с именем речки Велия, Веля, — в нынешней церковищенской вол., и с названием Велищи — крестовской волости“.
==={{x-smaller|174)}}===
{{gap|2em}}Opisanie powiatu borysowskiego pod względem statsytycznym, geognostycznym,
historycznym, gospodarczym, przemysłowo-handlowym i lekarskim. Wilno 1847, ст. 444: „W bory sowskim sa majentnosci Dolce i wielkie Dolce… Dodać należy, że w genealogicznych dzielach mamy familije Dlińskich, Dolineńskich, Dolskich, książąt Doleckich i t. p.“ тамсама, ст. 443;
„W imieniu Dokszyc zdają się odzywać jeszcze Dokszanie, Doszanie, policzeni do Weletow“, а таксама П. В. Голубовскій. Исторія Смоленской земли до начала XV века: „Почти у самаго верховья р. Десны находится город Ельна, а вниз по этой реке лежала волость Дешняны&quot;.
==={{x-smaller|175)}}===
{{gap|2em}}Быць можа варта ўспомніць, што міжрачан нагадвае назва воз. Междурэчча і 4 аднаіменных паселішчаў б. междурэцкай вол. б. троцкага пав. б. віленскай губ. і шэраг падобных назваў у іншых мясцох і бражан наступныя паселішчы: Брэзінка б. гельванаўскай вол. б. вл. пав. б. віленскай губ., Брэжа б. жыдыкоўскай вол. б. цельшаўскага пав. б. ковенскай губ., Брэзаншчына б. койданаўскай вол. б. менскага пав., Брэзьленнае б. мсьціскай вол. б. барысаўскага пав., Бярэжа б. станькаўскай вол. б. менскага пав., Бярэжыстае б. холмецкай вол. б. рэчыцкага пав., Бярэжніца б. кішчынаслабодзкай вол. б. барысаўскага пав., Бярэжнаволя б. кухацкавольскай вол., Бярэжнае і Бярэжнае Новае б. {{абмылка|столинскай|столінскай}} вол., Беражцы б. плотніцкай вол., пенскага пав., Бярэжна і Бярэжна б. Мірскай вол. б. новагрудзкага пав., Беражцы і Беражцы б. тураўскай вол.
б. мазырскага пав. б. менскай губ. і інш.
==={{x-smaller|176)}}===
{{gap|2em}}Ив. Забелин. Исторія русской жизни с древнейших времен. Часть первая. Москва 1876, ст. 604, 611-612: „Lanzkevitz… Zankevitz… Lanzke… Lottin… Luckow… Luckow… Lutkehagen… Lutkenhagen… Lutkevitz… Luttebuk… Lutzke… Walk… Walkmole… Waldow… Walendow… Weltzin… Gr. Weltzin… L. Weltzin… Weltzkie… Wentin… Wetzin… Wiltberg… Woleniewitz… Wolckow… Woldenitz… Woldt… Wolkiewitz… Wolkenzin… Wolkewitz… Wolkow…
Woltckow… Woltersdorp… Woltershagen… Wolthoff… Woltin… Woltkow“… і інш. Пар. Головацкий. Географический словарь западных славян и юго-западных славянских земель. Вильна 1884.
==={{x-smaller|177)}}===
{{gap|2em}}П. І. Шафарик. Славянскія древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том II, книга 3. Москва 1848, ст. 110: „Наконец, в четвертых, в крае, на который, как на родину велетов, указывают все свидетельства истории и мифологии, то есть, в виленской губернии, встречаем мы… і увагі 110, 147.
==={{x-smaller|178)}}===
{{gap|2em}}Тамсама, ст. 111: „В этом-то крае (вількамірска-віленскім. М. К.) или, по крайней мере, в близких к нему пределах, находились жилища древних невров или нурян, о коих Геродот, основываясь на изустном рассказе, говорит, что они каждый
год обращались в волков. Тут больше, нежели где-либо, встречаете местных названий от слова волк“…
==={{x-smaller|179)}}===
{{gap|2em}}Павел Шпилевскій. Изследованіе о вовкалаках. На основаніи белорусских поверій. „Москвитянин“, 1853, Москва 1853, том II, кн. 2, № 8, отд. III, ст. 7: „поверье о вовкалаках получило исходное свое начало в Белоруссии и уже впоследствии привилось к другим соседственным славянским племенам“.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s1e7h50608fih3ar1hf9ymtp6p75xiu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290199</id>
      <parentid>290198</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T12:09:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>290199</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8228" sha1="g7qwb77jnvlr06lz5t1ckzycnjv34rd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|Пре|дание}} о построении им (Гедзімінам. М. К.) Вильны, кажется, не совсем справедливо“. Пар. Balliński. Staroźytna Polska, т. III, ст. 124 і інш.
==={{x-smaller|169)}}===
{{gap|2em}}Полное собраніе русских летописей изданное по высочайшему повелению императорскою археографическою комиссіею. Том семнадцатый. Западнорусскія летописи. СПБ 1907, сл. 406: „1530. Посад и город Велѣнскі горѣл лѣт Бжия нарожения а ф л г. того ж лѣта Татар побили на Голби и на Полузари“, гл. ст. 639 і 642 і інш.
==={{x-smaller|170)}}===
{{gap|2em}}Тамсама. Пар. П. І. Шафарик. Славянскія древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том I, книга II, Москва 1848, ст. 226: „Также Вилкомир, Житомир, Утомир, (Нар. Уше), были, сперва, края, округи, а потом уже города“.
==={{x-smaller|171)}}===
{{gap|2em}}Акты издаваемые виленскою комиссіею для разбора древних актов, т. III, ст. 18, 19; том VII, ст. 282, 290 і інш.; том XII, ст. 338; том XIII, ст. 130, 131, 357; Историко-юридическіе материалы, извлеченные из актов книг губерній могилевской и
Витебской, хранящихся в центральном архиве в Витебске, вып. 24, ст. 70; вып. 25, ст. 152; вып. 26, ст. 50, 94, 106, 112, 131 і інш.; вып. 31, ст. 391, 499, вып. 34, ст. 497, 500; вып. 35, ст. 67, 68, 520 і вып. 38, ст. 414; И. Я. Спрошс. Географическій словарь древней Жомойтской земли XVI столетія. Вильна 1888 і інш.
==={{x-smaller|172)}}===
{{gap|2em}}Акты издаваемые виленскою комиссіею для разбора древних актов, т. XIV, ст. 56, 234, 446; Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерній могилевской и витебской, хранящихся в центральном архиве в Витебске, вып. 18, ст. 104; вып. 22, ст. 181, 281; вып. 25, ст. 123; вып. 34, ст. 244, 251; вып. 35, ст. 30, 401; вып. 36, ст. 231, 368 і інш.
==={{x-smaller|173)}}===
{{gap|2em}}Пар. Е. Р. Романов. Матеріалы по исторической топографіи витебской губерніи, уезд велижский, Могилев 1898, ст. 148: „Впрочем можно допустить связь названия Велиж с именем речки Велия, Веля, — в нынешней церковищенской вол., и с названием Велищи — крестовской волости“.
==={{x-smaller|174)}}===
{{gap|2em}}Opisanie powiatu borysowskiego pod względem statsytycznym, geognostycznym,
historycznym, gospodarczym, przemysłowo-handlowym i lekarskim. Wilno 1847, ст. 444: „W bory sowskim sa majentnosci Dolce i wielkie Dolce… Dodać należy, że w genealogicznych dzielach mamy familije Dlińskich, Dolineńskich, Dolskich, książąt Doleckich i t. p.“ тамсама, ст. 443;
„W imieniu Dokszyc zdają się odzywać jeszcze Dokszanie, Doszanie, policzeni do Weletow“, а таксама П. В. Голубовскій. Исторія Смоленской земли до начала XV века: „Почти у самаго верховья р. Десны находится город Ельна, а вниз по этой реке лежала волость Дешняны&quot;.
==={{x-smaller|175)}}===
{{gap|2em}}Быць можа варта ўспомніць, што міжрачан нагадвае назва воз. Междурэчча і 4 аднаіменных паселішчаў б. междурэцкай вол. б. троцкага пав. б. віленскай губ. і шэраг падобных назваў у іншых мясцох і бражан наступныя паселішчы: Брэзінка б. гельванаўскай вол. б. вл. пав. б. віленскай губ., Брэжа б. жыдыкоўскай вол. б. цельшаўскага пав. б. ковенскай губ., Брэзаншчына б. койданаўскай вол. б. менскага пав., Брэзьленнае б. мсьціскай вол. б. барысаўскага пав., Бярэжа б. станькаўскай вол. б. менскага пав., Бярэжыстае б. холмецкай вол. б. рэчыцкага пав., Бярэжніца б. кішчынаслабодзкай вол. б. барысаўскага пав., Бярэжнаволя б. кухацкавольскай вол., Бярэжнае і Бярэжнае Новае б. {{абмылка|столинскай|столінскай}} вол., Беражцы б. плотніцкай вол., пенскага пав., Бярэжна і Бярэжна б. Мірскай вол. б. новагрудзкага пав., Беражцы і Беражцы б. тураўскай вол.
б. мазырскага пав. б. менскай губ. і інш.
==={{x-smaller|176)}}===
{{gap|2em}}Ив. Забелин. Исторія русской жизни с древнейших времен. Часть первая. Москва 1876, ст. 604, 611-612: „Lanzkevitz… Zankevitz… Lanzke… Lottin… Luckow… Luckow… Lutkehagen… Lutkenhagen… Lutkevitz… Luttebuk… Lutzke… Walk… Walkmole… Waldow… Walendow… Weltzin… Gr. Weltzin… L. Weltzin… Weltzkie… Wentin… Wetzin… Wiltberg… Woleniewitz… Wolckow… Woldenitz… Woldt… Wolkiewitz… Wolkenzin… Wolkewitz… Wolkow…
Woltckow… Woltersdorp… Woltershagen… Wolthoff… Woltin… Woltkow“… і інш. Пар. Головацкий. Географический словарь западных славян и юго-западных славянских земель. Вильна 1884.
==={{x-smaller|177)}}===
{{gap|2em}}П. І. Шафарик. Славянскія древности. Перевод с чешскаго О. Бодянскаго. Том II, книга 3. Москва 1848, ст. 110: „Наконец, в четвертых, в крае, на который, как на родину велетов, указывают все свидетельства истории и мифологии, то есть, в виленской губернии, встречаем мы… і увагі 110, 147.
==={{x-smaller|178)}}===
{{gap|2em}}Тамсама, ст. 111: „В этом-то крае (вількамірска-віленскім. М. К.) или, по крайней мере, в близких к нему пределах, находились жилища древних невров или нурян, о коих Геродот, основываясь на изустном рассказе, говорит, что они каждый
год обращались в волков. Тут больше, нежели где-либо, встречаете местных названий от слова волк“…
==={{x-smaller|179)}}===
{{gap|2em}}Павел Шпилевскій. Изследованіе о вовкалаках. На основаніи белорусских поверій. „Москвитянин“, 1853, Москва 1853, том II, кн. 2, № 8, отд. III, ст. 7: „поверье о вовкалаках получило исходное свое начало в Белоруссии и уже впоследствии привилось к другим соседственным славянским племенам“.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g7qwb77jnvlr06lz5t1ckzycnjv34rd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Волаты (1929).pdf/115</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125289</id>
    <revision>
      <id>290200</id>
      <timestamp>2026-06-25T12:18:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>290200</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8273" sha1="nb7ntb24pemh0xvhtl1o62yyimd83h2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;==={{x-smaller|180)}}===
{{gap|2em}}О. Буслаев. Русскій богатырскій эпос. „Русскій вестник“, т. 38, Москва 1862, ст. 55-57: „Этот миф, перешедший в верование в волколаков, или упиров, вампиров и доселе самый популярный в земле нурской и в соседних краях, особенно на Волыни и в Белоруссии. Вблизи к этим странам некогда обитал страшный и могущественный славянский народ, который, соответственно сказанию Геродота о превращении невров в волков назывался волками или лютичами, потомками Люта или Лютаго (то есть,
тоже волка, по эпитету, лютый). Самы край, где жил этот народ именовался Волкомір, то-есть Волчий мір. Миф о превращении в волка еще во всей свежести процветал на юго-западе России во времена Слова о полку Игореве, где между прочим о князе Всеславе говорится, что он людям судил, князьям грады рядил, а сам в ночь волком рыскал, великому Хорсу (богу) волком путь перерыскивал“.
==={{x-smaller|181)}}===
{{gap|2em}}И. В. Владимиров. Доктор Франциск Скорина. СПБ МДCCCL XXXVIII,
ст. 232-233: „Варух, надписание третьей главы, по виленск.: „Молитва вязьнев в узкости поставленных о том яко слухати имамы заповѣдей жывота абыхмо умѣли разумность имамыся учити гдѣ есть мудрость волотов (В Погодинск. рукоп. 198 лист: „велеты“ — исполины, 3386 велеты. — У Скорины „волотъ, волотовѣ“ встречаются часто:
Бытия 16, Числ 36, Царств 110, 1136; 1 об 22, 31; Юдифь 25; Премудр. 20 б. Церковно-славянск.: щудове, гиганты: 1506 obrowè, gigantes. Ср. Лексикон Памбы Берынды, 1653, ст. 60 исполин=велет, олбрым гигант великих

 бгъ невыбрал бгъ нашол дорогу
казни, а о втелении га хс а. - Погодинск.: &quot;млт ва вязней поставленных в тѣснотѣ, и яко
имаемь послоушати заповѣди живота, дабыхом имѣли расмотрѣніе, иимаеш поучатис
мудрости велетовь великых як бъ невызволиль. бъ обрѣт стьзя казни, овъплъщеніі
хсвѣ&quot;. -1506. Modlitva wiezniuow w vzkosti postawenych. O tom że slysseti mame przy-
kazanie żywota: abychom wmieli opatrnost: A máme se vcżyti kde gest mudrost. Obruow
welikych buoh że newywolil. Buoh naleze czestu kàznie. O wtieleneem krystu&quot; тамсама,
ст. 141: &quot;ХѴІ, 8. Неумолиша загрехи своя древнии волотове, ониже потонуша уповающе
насилу свою. -1506 Nemodlili gsú se za swé hżiechy starcij obrawè: kterzijito ztonuli gsu
doufagijize w swé syle (но в изд. 1529 и 1549 ztonuli поправлено: zkaženi gsù).-Non
exoraverunt pro реccatis suis antiqui gigantes, gui destructi sunt confidentes snae virtuti;
1499 и Острожск.: Неумолися бъ о древнихъ исполиновъ, иже о ступиша крѣпостию
своею. - В комментария Николая Лирана: gui desfructi sunt in diluvio, propter duod non
credebant noe praedicanti&quot; і інш.
21 m
Р
==={{x-smaller|179)}}===
{{gap|2em}}182) Лезіконъ, славенор Исскій. Имен толкованіе, Всечестны Шцемъ KV.
Памвою Берындою... згромаженый&quot;... Монастыр к8 теинскій (Орша) ахнг (1653), ст. 3
, Исполинь гігант, велетъ, олбрым, дужій а великій члк.&quot;
==={{x-smaller|179)}}===
{{gap|2em}}183) Пар. С. М. Некрашэвич і М. Я. Байкоў. Расійска-беларускі слоўнік.
Менск 1928, ст. 33., Великан - волат, асілак&quot;; ст. 23: „Богатырь - волат, асілак&quot;; М. Бай-
коў і С. Некрашэвіч. Беларуска-расійскі слоўнік. Менск 1925, ст. 61: „Волат М. -бога-
тырь, исполин; В. Ластоўскі. Падручны расійска-крыўскі (беларускі) слоўнік. Коўна 1924,
ст. 35:,,Богатырь м. татар. баечны силач, пабіваючый адным махам многа ворагаў і
розныя дзіватворы: волат, харобр, палянец, магут*, ст. 235: „Исполин м. нязвычайна
вялікі: волат, гігас&quot;; М. І. Касьпяровіч. Віцебскі краёвы слоўнік. Віцебск 1927, ст. 60:
, Волат, а, м. -багатырь, силач. Што ён камень падымае, хфокусьнік еты, - бо даўней
кажуць, тут жыў волат, што бяз хфокусаў гару падымаў (Лужасна, Куз. р.)&quot;.
==={{x-smaller|179)}}===
{{gap|2em}}184) Пар., Крывіч&quot;, Коўна 1926, № 1 (11), ст. 112: &quot;Нейкія гвёзды называюць
Гняздо, Асілкі, Каруна, але якія, я ня ведаю, Андрэй Красьневіч&quot;.
==={{x-smaller|179)}}===
{{gap|2em}}185) Пар. М. Касьпяровіч. Віцебскі краёвы слоўнік, Віцебск 1927, ст. 51, словы
валацня, валацэнька.
==={{x-smaller|179)}}===
{{gap|2em}}186) Пар. Е. Р. Романов. Белорусскій сборник, выпуск девятый. Опыт словаря
условных языков Белоруссіи. Вильно 1912, ст. 58.
==={{x-smaller|179)}}===
{{gap|2em}}187) Пар. Труды костромского научного общества по изучению местного края.
Вып. XLI. Четвертый этнографический сборник. Кострома 1927, ст. 84: „Болотинка-
стебель, колос, горсть стеблей&quot;.
==={{x-smaller|179)}}===
{{gap|2em}}188) В. Истрин. „Александрія русских хронографов“. Приложения, Александрия
первой редакции, Москва 1893, стр. 75. „о оўдоўже о шед ше, пріидохо&quot; на нѣкоую
страноу траўноу и дѣже бЖхоу члци дивии, подобни соуще величиемъ къ влатом,
Шбли, и космати, чръмни, Шбличіе имоуще лвово&quot;.
==={{x-smaller|179)}}===
{{gap|2em}}189) А. К. Востоков. Словарь церковно-славянскага языка. Том первый. СПБ 1858,
ст. 44: &quot;Влат с. м. великан, волат. Хроногр. ХVІІ в. Житіи Алксандра В. дивіи члци...
подобни сущи величиемъ къ влтомъ&quot;, ст. 46: Волот с. м. великан. Хроногр. 1494 г.
Тогда бо быша чюдове на земли рекше волотове. Палея, по сп. XVI в. Штѣ рожа-
хоўся велоти члци W вѣка нарочити&quot;. Пар. Словарь Древняго славянскаго языка со-
ставленный по Остромирову евангелію, Ф. Миклошичу, А. Х. Востокову, Я. И. Бердни-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nb7ntb24pemh0xvhtl1o62yyimd83h2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290228</id>
      <parentid>290200</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T18:42:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>290228</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8920" sha1="o3j3467dawe6gg3dgfvr98jt281d5j6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;==={{x-smaller|180)}}===
{{gap|2em}}О. Буслаев. Русскій богатырскій эпос. „Русскій вестник“, т. 38, Москва 1862, ст. 55-57: „Этот миф, перешедший в верование в волколаков, или упиров, вампиров и доселе самый популярный в земле нурской и в соседних краях, особенно на Волыни и в Белоруссии. Вблизи к этим странам некогда обитал страшный и могущественный славянский народ, который, соответственно сказанию Геродота о превращении невров в волков назывался волками или лютичами, потомками Люта или Лютаго (то есть,
тоже волка, по эпитету, лютый). Самы край, где жил этот народ именовался Волкомір, то-есть Волчий мір. Миф о превращении в волка еще во всей свежести процветал на юго-западе России во времена Слова о полку Игореве, где между прочим о князе Всеславе говорится, что он людям судил, князьям грады рядил, а сам в ночь волком рыскал, великому Хорсу (богу) волком путь перерыскивал“.
==={{x-smaller|181)}}===
{{gap|2em}}И. В. Владимиров. Доктор Франциск Скорина. СПБ МДCCCL XXXVIII,
ст. 232-233: „Варух, надписание третьей главы, по виленск.: „Молитва вязьнев в узкости поставленных о том яко слухати имамы заповѣдей жывота абыхмо умѣли разумность имамыся учити гдѣ есть мудрость волотов (В Погодинск. рукоп. 198 лист: „велеты“ — исполины, 3386 велеты. — У Скорины „волотъ, волотовѣ“ встречаются часто:
Бытия 16, Числ 36, Царств 110, 1136; 1 об 22, 31; Юдифь 25; Премудр. 20 б. Церковно-славянск.: щудове, гиганты: 1506 obrowè, gigantes. Ср. Лексикон Памбы Берынды, 1653, ст. 60 исполин=велет, олбрым гигант великих б{{водступ|-0.3|em}} ҃гъ невыбрал б{{водступ|-0.3|em}} ҃гъ нашол дорогу
казни, а о втелении ҃га х{{водступ|-0.3|em}} ҃са. — Погодинск.: „мл{{водступ|-0.3|em}} ҃тва вязней поставленных в тѣснотѣ, и яко имаемь послоушати заповѣди живота, дабыхом имѣли расмотрѣніе, иимаеш поучатис
мудрости велетовь великых як ҃бъ невызволиль. ҃бъ обрѣт стьзя казни, овъплъщеніі хсвѣ“. — 1506. Modlitva wiezniuow w vzkosti postawenych. O tom że slysseti mame przykàzanie żywota: abychom wmieli opatrnost: A máme se vcżyti kde gest mudrost. Obruow welikych buoh że newywolil. Buoh naleze czestu kàznie. O wtieleneem krystu“ тамсама, ст. 141: „XVI, 8. Неумолиша загрехи своя древнии волотове, ониже потонуша уповающе насилу свою. — 1506 Nemodlili gsú se za swé hżiechy starcij obrawè: kterzijito ztonuli gsù doufagijgze w swé syle (но в изд. 1529 и 1549 ztonuli поправлено: zkażeni gsù). — Non exoraverunt pro реccatis suis antiqui gigantes, gui destructi sunt confidentes snae virtuti; 1499 и Острожск.: Неумолися ҃бъ о&lt;sup&gt;'''{{smaller|Т}}'''&lt;/sup&gt;древнихъ исполиновъ, иже о&lt;sup&gt;'''{{smaller|Т}}'''&lt;/sup&gt;ступиша крѣпостию своею. — В комментария Николая Лирана: gui desfructi sunt in diluvio, propter duod non credebant noe praedicanti“ і інш.
==={{x-smaller|182)}}===
{{gap|2em}}Лезіконъ, славенорuсскій. Имѐнъ толкова&amp;#768;ніе, Всечестны&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|м}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt; Ѿцемъ кv&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|p}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt;. Па&amp;#768;мвою Берындою… згромâженый“… Монастыр к{{larger|ᴕ}} те́и&lt;sub&gt;{{x-larger|н}}&lt;/sub&gt;скій (Орша) ахн{{водступ|-0.3|em}} ҃г (1653), ст. 3
„Исполинъ гігант, ве́летъ, олбрым, дужій а великі&lt;sup&gt;{{larger|й}}&lt;/sup&gt; члк.“
==={{x-smaller|183)}}===
{{gap|2em}}Пар. С. М. Некрашэвич і М. Я. Байкоў. Расійска-беларускі слоўнік.
Менск 1928, ст. 33. „Великан — волат, асілак“; ст. 23: „Богатырь — волат, асілак“; М. Байкоў і С. Некрашэвіч. Беларуска-расійскі слоўнік. Менск 1925, ст. 61: „Волат М. — богатырь, исполин; В. Ластоўскі. Падручны расійска-крыўскі (беларускі) слоўнік. Коўна 1924, ст. 35: „Богатырь м. татар. баечны силач, пабіваючый адным махам многа ворагаў і розныя дзіватворы: волат, харобр, палянец, магут“, ст. 235: „Исполин м. нязвычайна вялікі: волат, гігас“; М. І. Касьпяровіч. Віцебскі краёвы слоўнік. Віцебск 1927, ст. 60: „Волат, а, м. — багатырь, силач. Што ён камень падымае, хфокусьнік еты, — бо даўней
кажуць, тут жыў волат, што бяз хфокусаў гару падымаў (Лужасна, Куз. р.)“.
==={{x-smaller|184)}}===
{{gap|2em}}Пар. „Крывіч“, Коўна 1926, № 1 (11), ст. 112: „Нейкія гвёзды называюць Гняздо, Асілкі, Каруна, але якія, я ня ведаю, Андрэй Красьневіч“.
==={{x-smaller|185)}}===
{{gap|2em}}Пар. М. Касьпяровіч. Віцебскі краёвы слоўнік, Віцебск 1927, ст. 51, словы валацня, валацэнька.
==={{x-smaller|186)}}===
{{gap|2em}}Пар. Е. Р. Романов. Белорусскій сборник, выпуск девятый. Опыт словаря условных языков Белоруссіи. Вильно 1912, ст. 58.
==={{x-smaller|187)}}===
{{gap|2em}}Пар. Труды костромского научного общества по изучению местного края. Вып. XLI. Четвертый этнографический сборник. Кострома 1927, ст. 84: „Болотинка — стебель, колос, горсть стеблей“.
==={{x-smaller|188)}}===
{{gap|2em}}В. Истрин. „Александрія русских хронографов“. Приложения, Александрия первой редакции, Москва 1893, стр. 75. „о&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|'''т'''}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt; оўдоўже о&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|'''т'''}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt;шѐд&lt;sup&gt;{{x-larger|'''’'''}}&lt;/sup&gt;ше, пріидохо&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|'''м'''}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt; на нѣкоую страноу траўноу и дѣже бѪхоу члци дивии, подо&amp;#768;бни соуще величие́мъ къ влатом,
Ѡбли, и косма&amp;#768;ти, чръмни, Ѡбличіе имоуще лвово“.
==={{x-smaller|189)}}===
{{gap|2em}}А. К. Востоков. Словарь церковно-славянскага языка. Том первый. СПБ 1858, ст. 44: „Влат с. м. великан, волат. Хроногр. XVII в. Житіи Алксандра В. дивіи члци… подобни с{{larger|ᴕ}}ущи величиемъ къ влтомъ“, ст. 46: Волот с. м. великан. Хроногр. 1494 г. Тогда бо быша чюдове на земли рекше волотове. Палея, по сп. XVI в. Ѿ тѣ&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|'''х'''}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt; рожахоўся велоти члци Ѿ вѣка нарочити“. Пар. Словарь Древняго славянскаго языка составленный по Остромирову евангелію, Ф. Миклошичу, А. Х. Востокову, Я. И. {{перанос пачатак|Бердни|кову}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o3j3467dawe6gg3dgfvr98jt281d5j6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290229</id>
      <parentid>290228</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T19:18:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>290229</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8920" sha1="q68qrj19ygnzdr03yf1i16tplyvbbyt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;==={{x-smaller|180)}}===
{{gap|2em}}О. Буслаев. Русскій богатырскій эпос. „Русскій вестник“, т. 38, Москва 1862, ст. 55-57: „Этот миф, перешедший в верование в волколаков, или упиров, вампиров и доселе самый популярный в земле нурской и в соседних краях, особенно на Волыни и в Белоруссии. Вблизи к этим странам некогда обитал страшный и могущественный славянский народ, который, соответственно сказанию Геродота о превращении невров в волков назывался волками или лютичами, потомками Люта или Лютаго (то есть,
тоже волка, по эпитету, лютый). Самы край, где жил этот народ именовался Волкомір, то-есть Волчий мір. Миф о превращении в волка еще во всей свежести процветал на юго-западе России во времена Слова о полку Игореве, где между прочим о князе Всеславе говорится, что он людям судил, князьям грады рядил, а сам в ночь волком рыскал, великому Хорсу (богу) волком путь перерыскивал“.
==={{x-smaller|181)}}===
{{gap|2em}}И. В. Владимиров. Доктор Франциск Скорина. СПБ МДCCCL XXXVIII,
ст. 232-233: „Варух, надписание третьей главы, по виленск.: „Молитва вязьнев в узкости поставленных о том яко слухати имамы заповѣдей жывота абыхмо умѣли разумность имамыся учити гдѣ есть мудрость волотов (В Погодинск. рукоп. 198 лист: „велеты“ — исполины, 3386 велеты. — У Скорины „волотъ, волотовѣ“ встречаются часто:
Бытия 16, Числ 36, Царств 110, 1136; 1 об 22, 31; Юдифь 25; Премудр. 20 б. Церковно-славянск.: щудове, гиганты: 1506 obrowè, gigantes. Ср. Лексикон Памбы Берынды, 1653, ст. 60 исполин=велет, олбрым гигант великих б{{водступ|-0.3|em}} ҃гъ невыбрал б{{водступ|-0.3|em}} ҃гъ нашол дорогу
казни, а о втелении ҃га х{{водступ|-0.3|em}} ҃са. — Погодинск.: „мл{{водступ|-0.3|em}} ҃тва вязней поставленных в тѣснотѣ, и яко имаемь послоушати заповѣди живота, дабыхом имѣли расмотрѣніе, иимаеш поучатис
мудрости велетовь великых як ҃бъ невызволиль. ҃бъ обрѣт стьзя казни, овъплъщеніі хсвѣ“. — 1506. Modlitva wiezniuow w vzkosti postawenych. O tom że slysseti mame przykàzanie żywota: abychom wmieli opatrnost: A máme se vcżyti kde gest mudrost. Obruow welikych buoh że newywolil. Buoh naleze czestu kàznie. O wtieleneem krystu“ тамсама, ст. 141: „XVI, 8. Неумолиша загрехи своя древнии волотове, ониже потонуша уповающе насилу свою. — 1506 Nemodlili gsú se za swé hżiechy starcij obrawè: kterzijito ztonuli gsù doufagijgze w swé syle (но в изд. 1529 и 1549 ztonuli поправлено: zkażeni gsù). — Non exoraverunt pro реccatis suis antiqui gigantes, gui destructi sunt confidentes snae virtuti; 1499 и Острожск.: Неумолися ҃бъ о&lt;sup&gt;'''{{smaller|Т}}'''&lt;/sup&gt;древнихъ исполиновъ, иже о&lt;sup&gt;'''{{smaller|Т}}'''&lt;/sup&gt;ступиша крѣпостию своею. — В комментария Николая Лирана: gui desfructi sunt in diluvio, propter duod non credebant noe praedicanti“ і інш.
==={{x-smaller|182)}}===
{{gap|2em}}Лезіконъ, славенорuсскій. Имѐнъ толкова&amp;#768;ніе, Всечестны&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|м}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt; Ѿцемъ кv&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|p}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt;. Па&amp;#768;мвою Берындою… згромâженый“… Монастыр к{{larger|ᴕ}} те́и&lt;sub&gt;{{x-larger|н}}&lt;/sub&gt;скій (Орша) ахн{{водступ|-0.3|em}} ҃г (1653), ст. 3
„Исполинъ гігант, ве́летъ, олбрым, дужій а великі&lt;sup&gt;{{larger|й}}&lt;/sup&gt; члк.“
==={{x-smaller|183)}}===
{{gap|2em}}Пар. С. М. Некрашэвич і М. Я. Байкоў. Расійска-беларускі слоўнік.
Менск 1928, ст. 33. „Великан — волат, асілак“; ст. 23: „Богатырь — волат, асілак“; М. Байкоў і С. Некрашэвіч. Беларуска-расійскі слоўнік. Менск 1925, ст. 61: „Волат М. — богатырь, исполин; В. Ластоўскі. Падручны расійска-крыўскі (беларускі) слоўнік. Коўна 1924, ст. 35: „Богатырь м. татар. баечны силач, пабіваючый адным махам многа ворагаў і розныя дзіватворы: волат, харобр, палянец, магут“, ст. 235: „Исполин м. нязвычайна вялікі: волат, гігас“; М. І. Касьпяровіч. Віцебскі краёвы слоўнік. Віцебск 1927, ст. 60: „Волат, а, м. — багатырь, силач. Што ён камень падымае, хфокусьнік еты, — бо даўней
кажуць, тут жыў волат, што бяз хфокусаў гару падымаў (Лужасна, Куз. р.)“.
==={{x-smaller|184)}}===
{{gap|2em}}Пар. „Крывіч“, Коўна 1926, № 1 (11), ст. 112: „Нейкія гвёзды называюць Гняздо, Асілкі, Каруна, але якія, я ня ведаю, Андрэй Красьневіч“.
==={{x-smaller|185)}}===
{{gap|2em}}Пар. М. Касьпяровіч. Віцебскі краёвы слоўнік, Віцебск 1927, ст. 51, словы валацня, валацэнька.
==={{x-smaller|186)}}===
{{gap|2em}}Пар. Е. Р. Романов. Белорусскій сборник, выпуск девятый. Опыт словаря условных языков Белоруссіи. Вильно 1912, ст. 58.
==={{x-smaller|187)}}===
{{gap|2em}}Пар. Труды костромского научного общества по изучению местного края. Вып. XLI. Четвертый этнографический сборник. Кострома 1927, ст. 84: „Болотинка — стебель, колос, горсть стеблей“.
==={{x-smaller|188)}}===
{{gap|2em}}В. Истрин. „Александрія русских хронографов“. Приложения, Александрия первой редакции, Москва 1893, стр. 75. „о&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|'''т'''}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt; оўдоўже о&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|'''т'''}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt;шѐд&lt;sup&gt;{{x-larger|'''’'''}}&lt;/sup&gt;ше, пріидохо&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|'''м'''}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt; на нѣкоую страноу траўноу и дѣже бѪхоу члци дивии, подо&amp;#768;бни соуще величие́мъ къ влатом, Ѡбли, и косма&amp;#768;ти, чръмни, Ѡбличіе имоуще лвово“.
==={{x-smaller|189)}}===
{{gap|2em}}А. К. Востоков. Словарь церковно-славянскага языка. Том первый. СПБ 1858, ст. 44: „Влат с. м. великан, волат. Хроногр. XVII в. Житіи Алксандра В. дивіи члци… подобни с{{larger|ᴕ}}ущи величиемъ къ влтомъ“, ст. 46: Волот с. м. великан. Хроногр. 1494 г. Тогда бо быша чюдове на земли рекше волотове. Палея, по сп. XVI в. Ѿ тѣ&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;{{x-larger|'''х'''}}&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt; рожахоўся велоти члци Ѿ вѣка нарочити“. Пар. Словарь Древняго славянскаго языка составленный по Остромирову евангелію, Ф. Миклошичу, А. Х. Востокову, Я. И. {{перанос пачатак|Бердни|кову}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q68qrj19ygnzdr03yf1i16tplyvbbyt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Люба Лук’янская</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125290</id>
    <revision>
      <id>290201</id>
      <timestamp>2026-06-25T13:02:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{Загаловак  | назва     = Люба Лук’янская  | аўтар     = Кузьма Чорны  | секцыя    = Аповесьць  | папярэдні =   | наступны  =    | год       = 1936 год  | анатацыі  = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }}  * {{Скан|Люба Лук’янска...»</comment>
      <origin>290201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="755" sha1="p55b68wun8emsk470l5lr42nqf62fzc" xml:space="preserve">{{Загаловак
 | назва     = Люба Лук’янская
 | аўтар     = Кузьма Чорны
 | секцыя    = Аповесьць
 | папярэдні = 
 | наступны  =  
 | год       = 1936 год
 | анатацыі  = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах.
}}

* {{Скан|[[Люба Лук’янская (1937)|Люба Лук’янская]]|Люба Лук’янская (1937).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1937}}

[[Катэгорыя:Аповесці Кузьмы Чорнага]]
[[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]]</text>
      <sha1>p55b68wun8emsk470l5lr42nqf62fzc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf/168</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125291</id>
    <revision>
      <id>290204</id>
      <timestamp>2026-06-25T14:01:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вичитана */</comment>
      <origin>290204</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4777" sha1="hslmehocs11s9vk7yxongn9aii408of" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 164 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;добрую долю“. Гэтая тэлеграма адкалола ад Рады нават тыя права-соцыялістычныя групоўкі, якія ў ёй былі. Асталося толькі некалькі чалавек „грамадаўцаў“, каторыя забыліся, што лічацца соцыялістымі.

Між тым набліжаецца нямецкая рэволюцыя. Хвалі яе ўсё падымаюцца вышэй і вышэй. Яна нізьвяргае „яго імпэратарскую вялікасьць“, крывавага кайзэра, вызваляе Беларусь ад окупацыі і разам з ёю і ад Рады. У сярэдзіне сьнежня 1918 году чырвоныя войскі вызваляюць Менск. Крыху пазьней, у дваццатых чыслах сьнежня, у Смаленску зьбіраецца VI паўночна-заходняя конфэрэнцыя Расійскай Компартыі. На працягу працы конфэрэнцыі выявілася, што партыя павінна дзеля бальшавізацыі беларускіх мас, узяць у свае ўласныя рукі разьвязаньне нацпытаньня. Выходзячы з гэтых прадпасылак і маючы на мэце далейшы посьпех у барацьбе за Савецкую ўладу на Беларусі, конфэрэнцыя абвясьціла, што яна стаіць за ўтварэньне незалежнай Беларускай Савецкай Рэспублікі. Разам з тым яна абвясьціла сябе Першым Зьездам Комуністычнай Партыі Беларусі. Пасьля зьезду было абрана Цэнтральнае Бюро КПБ, каторае і пачало кіраваць партыйнай і савецкай працай на тэрыторыі Беларусі.

У ноч з 31 сьнежня 1918 году на 1 студзеня 1919 году, быў выдан маніфэст да рабочых, беднага сялянства і чырвонаармейцаў Беларусі, каторы ўрачыста абвяшчаў утварэньне незалежнай Савецкай Соцыялістычнай Рэспублікі Беларусі. У сакавіку маладая Савецкая Беларусь злучылася з Савецкай Літвой у адну Літоўска-Беларускую Савецкую Рэспубліку, каб лепш абараняць рабоча-сялянскія масы новых рэспублік ад толькі што адноўленай імпэрыялісткі — Польшчы, якая лічыла Літву і Беларусь сваімі провінцыямі. Хутка пачынаецца цяжкая барацьба працоўных мас Літвы і Беларусі з белым польским арлом. Падтрыманы Антантай, ён ідзе ў наступ. Хутка кіпці яго ўпіваюцца ў жывое цела рабоча-сялянскай Беларусі і Літвы.

З восені 1919 году на Беларусі пачынаецца бела-польская окупацыя. Войскі Пілсудзкага займаюць тэрыторыю Беларусі аж да Бярэзіны. „Начальнік“ польскага гаспадарства вельмі шчодры на абяцанкі. Гэты абаронца Беларусі ад бальшавікоў усімі сіламі прагнецца прыцягнуць на свой бок беларускія нацыяналістычныя колы, што ў пачатку яму і ўдаецца. Зноў пачынае свае сходы Рада Беларускай Народнай Рэспублікі, якая, аднак, адразу-ж расколваецца на дзьве часткі па пытаньні аб давер’і да польскай окупацыйнай улады. Левая частка Рады, прадстаўленая партыяй беларускіх с.-р. і партыяй беларускіх соцыялістых-фэдэралістых, абвясьціла недавер’е польскаму ўраду і ўтварыла асобную Раду. Правая частка вынесла пастанову, што яна згодна працаваць з {{перанос пачатак|окупан|тамі}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hslmehocs11s9vk7yxongn9aii408of</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf/169</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125292</id>
    <revision>
      <id>290205</id>
      <timestamp>2026-06-25T14:05:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вичитана */</comment>
      <origin>290205</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4812" sha1="pmbkdffeule9ci04qxzaaesytg4hlc2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 165 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|окупан|тамі}} і назвала сябе „Найвышэйшай Радай“. Левая Рада пакідае тэрыторыю Беларусі і пакіроўваецца ў Літву, дзе прадае сябе на службу ўраду белай Літвы. А окупанты на Беларусі рабілі сваё. Хутка нават члены правай Рады, што трымаліся польскай орыентацыі і аставаліся ў Менску, павінны былі пераканацца, што з Пілсудзкім кашы зварыць ня можна.

Паміж тым зьверствы, зьдзекі і эксплёатацыя окупантаў у адносінах да рабочых і сялян Беларусі падымаюць у краі шырокі падпольны рух, які мае ня толькі соцыяльны, але і нацыянальны характар. Раней пад кіраўніцтвам падпольных работнікаў Компартыі Беларусі заварушыліся рабочыя ў гарадох. Хутка заварушылася і вясковая бедната. Да гэтага часу яна мела слабую сувязь з комуністычным рухам, але цяпер яна зразумела, з кім трэба ісьці. Працу на вёсцы разам з Компартыяй і пад яе кіраўніцтвам пачынае весьці падпольная Беларуская Комуністычная Організацыя, што вырасла сама сабою на каранёх беларускай вёскі. Яна складаецца найчасьцей з сялян і вясковых настаўнікаў. Організацыя працуе ў поўным падпарадкаваньні Компартыі. Толькі баявыя абставіны падпольля задзержваюць яе формальны прыём у партыю, каторы адложан да лепшых, больш спакойных дзён. Пад кіраўніцтвам Компартыі падпольны рух абхапляе ўсю тэрыторыю окупаванай Беларусі. У лясох і балотах забранага краю з’організавалася шмат партызанскіх, сялянскіх і рабочых па складу, атрадаў, якія падрываюць моц окупантаў на Беларусі. Слабеюць крылы і кіпцюры пражорлівага імпэрыялістычнага белага арла Польшчы.

Пры такіх умовах пачынаецца наступ на захад Чырвонай арміі, каторая 11 ліпеня 1920 году ўрэшце займае Менск, сталіцу Беларусі. Зноў імем паўстаўшых рабочых і сялян 1 жніўня 1920 году абвяшчаецца другі раз Савецкая Соцыялістычная Рэспубліка Беларусі. Яшчэ раз у кастрычніку 1920 году белы арол зрабіў пробу зьніштожыць рабоча-сялянскую Беларусь, але гэта яму не ўдалося. Савецкая Беларусь абараніла сваё існаваньне і існуе, ях заходні авангард Саюзу Савецкіх Соцыялістычных Рэспублік.

Такім чынам, Савецкая Беларусь радзілася сярод пяруноў і грознай буры Вялікага Кастрычніка. Радзілася яна, як невялічкая рэспубліка ў складзе няпоўных шасьці паветаў былой Менскай губэрні. Заходняя частка этнографічнай Беларусі (Віленшчына, Горадзеншчына і частка Меншчыны) па Рыскай згодзе адышла да буржуазнай Польшчы. Усходняя частка Беларусі (Віцебшчына, Магілеўшчына і частка Смаленшчыны) яшчэ раней, у часы вострай рэволюцыйнай барацьбы, па сваёй добрай волі зьвязала сваё жыцьцё з Савецкай Расіяй. Маленькай Савецкай Беларусі трэба было правясьці падгатоўчую працу, каб {{перанос пачатак|зду|жаць}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pmbkdffeule9ci04qxzaaesytg4hlc2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf/170</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125293</id>
    <revision>
      <id>290206</id>
      <timestamp>2026-06-25T14:09:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вичитана */</comment>
      <origin>290206</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4708" sha1="41xok9p6y45492ysccx5wzs86q4v2w8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 166 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|зду|жаць}} абслугоўваць тыя беларускія тэрыторыі, якія часова абслугоўваліся Савецкай Расіяй. Тры гады было затрачана на гэтую падгатоўчую працу. Былі праведзены соцыяльныя і аграрныя мерапрыемствы, наладжаны цэнтральныя і мясцовыя органы ўлады, была падрабязна апрацована пастаноўка нацыянальнага пытаньня, падабраны культурныя сілы і сабраны культурныя сродкі. Якраз у гэты самы час стала пытаньне аб новым гаспадарчым і адміністрацыйным падзеле Савецкай Расіі ў сувязі з заданьнямі мірнага будаўніцтва. Усё гэта паставіла на чаргу дня пытаньне аб пашырэньні Беларусі, аб пабудоўлі яе політычна-дзяржаўнай тэрыторыі ў яе экономічна-этнографічных межах. Віцебскі, Гомельскі і Смаленскі губэрскія зьезды Саветаў першымі вынесьлі ўхвалу аб прылучэньні да Беларусі тых частак сваіх губэрань, каторыя зьвязаны з Беларусьсю па сваіх экономічных і этнографічных прыметах. Потым сабраўся V-ы Зьезд Саветаў Беларусі, каторы прывітаў пастановы зьезду суседніх губэрань, згаджаючыся з імі. Тады першая сэсія Ўсерасійскага ЦВК (II скліканьня) і з свайго боку прыняла прынцыповую пастанову аб пашырэньні Беларусі і даручыла Прэзыдыуму канчаткова ўстанавіць межы паміж Беларусьсю і Расіяй. Прэзыдыум Усерасійскага ЦВК на сваім пасяджэньні 4 лютага 1924 году прыняў ніжэйпаданую пастанову па пытаньні аб пашырэньні Беларусі: „На аснове пастановы I-ай сэсіі УЦВК па пытаньні аб перадачы Беларусі раёнаў з пераважна беларускім жыхарствам, Прэзыдыум ЦВК ухваляе: перадаць Беларускай Савецкай Соцыялістычнай Рэспубліцы: 1) Са складу Віцебскай губэрні, па межах старога адміністрацыйнага падзелу, паветы: Віцебскі, Гарадоцкі, Дрысенскі, Лепельскі, Аршанскі, Полацкі, Сененскі і Сураскі. 2) Са складу Гомельскай губэрні — паветы: Магілеўскі, Рагачоўскі, Быхаўскі, Клімавіцкі, Чэрыкаўскі і Чаўскі і воласьці: Дзярновіцкую, Мухаедаўскую, Нараўлянскую, Дудзіцкую са ст. Калінкавічы, Круковіцкую (цяпер Савіцкая), Дамановіцкую, Карновіцкую цалкам і часткі валасьцей: Аўцюцевіцкай, Юр’евіцкай і Якімаслабодзкай па межах вёсак: Баравікі, Шапейкі, Какуевічы, Аляксандраўка, Малыя Аўцюцевічы і вёску Дамарка. 3) Са складу Смаленскай губэрні: Горацкі павет поўнасьцю і воласьці: Шамаўскую, Старасельскую, Казімера-Слабодзкую і часткі Бахоцкай, Асьлянскай і Соенскай Мсьціслаўскага павету з гор. Мсьціславам.

Усе вышэйшыя пастановы былі зацьверджаны 7 красавіка 1924 году Прэзыдыумам ЦВК Саюзу ССР.

Так проста і дзелавіта адбыўся важны гістарычны акт. Пашыраная Беларусь, цьвёрда апіраючыся на працу рабочых і сялян, спакойна прыступае да далейшага будаўніцтва.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>41xok9p6y45492ysccx5wzs86q4v2w8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290207</id>
      <parentid>290206</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T14:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>290207</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4742" sha1="ibj7xgzhr6elxuqck3p4hiy6zntqbl7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 166 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|зду|жаць}} абслугоўваць тыя беларускія тэрыторыі, якія часова абслугоўваліся Савецкай Расіяй. Тры гады было затрачана на гэтую падгатоўчую працу. Былі праведзены соцыяльныя і аграрныя мерапрыемствы, наладжаны цэнтральныя і мясцовыя органы ўлады, была падрабязна апрацована пастаноўка нацыянальнага пытаньня, падабраны культурныя сілы і сабраны культурныя сродкі. Якраз у гэты самы час стала пытаньне аб новым гаспадарчым і адміністрацыйным падзеле Савецкай Расіі ў сувязі з заданьнямі мірнага будаўніцтва. Усё гэта паставіла на чаргу дня пытаньне аб пашырэньні Беларусі, аб пабудоўлі яе політычна-дзяржаўнай тэрыторыі ў яе экономічна-этнографічных межах. Віцебскі, Гомельскі і Смаленскі губэрскія зьезды Саветаў першымі вынесьлі ўхвалу аб прылучэньні да Беларусі тых частак сваіх губэрань, каторыя зьвязаны з Беларусьсю па сваіх экономічных і этнографічных прыметах. Потым сабраўся V-ы Зьезд Саветаў Беларусі, каторы прывітаў пастановы зьезду суседніх губэрань, згаджаючыся з імі. Тады першая сэсія Ўсерасійскага ЦВК (II скліканьня) і з свайго боку прыняла прынцыповую пастанову аб пашырэньні Беларусі і даручыла Прэзыдыуму канчаткова ўстанавіць межы паміж Беларусьсю і Расіяй. Прэзыдыум Усерасійскага ЦВК на сваім пасяджэньні 4 лютага 1924 году прыняў ніжэйпаданую пастанову па пытаньні аб пашырэньні Беларусі: „На аснове пастановы I-ай сэсіі УЦВК па пытаньні аб перадачы Беларусі раёнаў з пераважна беларускім жыхарствам, Прэзыдыум ЦВК ухваляе: перадаць Беларускай Савецкай Соцыялістычнай Рэспубліцы: 1) Са складу Віцебскай губэрні, па межах старога адміністрацыйнага падзелу, паветы: Віцебскі, Гарадоцкі, Дрысенскі, Лепельскі, Аршанскі, Полацкі, Сененскі і Сураскі. 2) Са складу Гомельскай губэрні — паветы: Магілеўскі, Рагачоўскі, Быхаўскі, Клімавіцкі, Чэрыкаўскі і Чаўскі і воласьці: Дзярновіцкую, Мухаедаўскую, Нараўлянскую, Дудзіцкую са ст. Калінкавічы, Круковіцкую (цяпер Савіцкая), Дамановіцкую, Карновіцкую цалкам і часткі валасьцей: Аўцюцевіцкай, Юр’евіцкай і Якімаслабодзкай па межах вёсак: Баравікі, Шапейкі, Какуевічы, Аляксандраўка, Малыя Аўцюцевічы і вёску Дамарка. 3) Са складу Смаленскай губэрні: Горацкі павет поўнасьцю і воласьці: Шамаўскую, Старасельскую, Казімера-Слабодзкую і часткі Бахоцкай, Асьлянскай і Соенскай Мсьціслаўскага павету з гор. Мсьціславам.

Усе вышэйшыя пастановы былі зацьверджаны 7 красавіка 1924 году Прэзыдыумам ЦВК Саюзу ССР.

Так проста і дзелавіта адбыўся важны гістарычны акт. Пашыраная Беларусь, цьвёрда апіраючыся на працу рабочых і сялян, спакойна прыступае да далейшага будаўніцтва.

&lt;center&gt;—————&lt;/center&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ibj7xgzhr6elxuqck3p4hiy6zntqbl7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf/171</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125294</id>
    <revision>
      <id>290208</id>
      <timestamp>2026-06-25T14:16:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вичитана */</comment>
      <origin>290208</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3146" sha1="28a5yndhrevezfwmglluox3mt3f20zl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;br /&gt;
&lt;center&gt;&lt;h3&gt;Крыніцы і падручнікі.&lt;/h3&gt;&lt;/center&gt;

1) Акты, изд. Виленской Археографической Комиссией, 20 томов.&lt;br/&gt;
2) Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-Западной России, 11 томов.&lt;br/&gt;
3) Акты Западной России; издание Археографической Комиссии, 5 томов.&lt;br/&gt;
4) ''Сапунов''. — Витебская старина, 4 тома.&lt;br/&gt;
5) ''Довнар-Запольский''. — Акты Литовско-Русского государства (1340—1524 г.).&lt;br/&gt;
6) Литовская Метрика; изд. Археографической Комиссии. СПБ, 1903.&lt;br/&gt;
7) ''Изд. Сементовского''. — Белорусские древности.&lt;br/&gt;
8) Собрание древних грамот и актов городов Минской губ., православных монастырей, церквей и по разным предметам. Изд. Минской Временной Архивной Комиссии. Минск, 1848 г.&lt;br/&gt;
9) ''В. З. Завитневич''. — Из археологической поездки в Припятское Полесье. Чтения историч. общества Нестора Литописца, кн. IV. Киев, 1890 г.&lt;br/&gt;
10) ''Он-же''. — Вторая археологическая экскурсия в Припетское Полесье; там-же, кн. VI. Киев, 1891 г.&lt;br/&gt;
11) ''Он-же''. — О курганах Минской губернии. Календарь Северо-Западного края, 1890 г.&lt;br/&gt;
12) ''О. Турчинович''. — Обозрение истории Белоруссии с древнейших времен. СПБ, 1857 г.&lt;br/&gt;
13) ''М. Коялович''. — Литовская церковная уния. СПБ, 1859 г.&lt;br/&gt;
14) ''Он-же''. — Лекции по истории Западной России. СПБ, 1864 г.&lt;br/&gt;
15) ''Ю. Ф. Крачковский''. — Быт западно-русского селянина. Москва, 1874 г. (Из чтений в обществе истории и древностей российских при Московском университете, 1873 г., кн. 4-я).&lt;br/&gt;
16) ''Чистович''. — Очерк истории западно-русской церкви, ч. I и II. СПБ, 1882 г.&lt;br/&gt;
17) ''А. П. Сапунов''. — Витебская старина, т. 1-5. 1883—1888 г.&lt;br/&gt;
18) ''А. С. Дембовецкий''. — Опыт описания Могилевской губернии. Могилев, 1882 г.&lt;br/&gt;
19) ''В. М. Долгоруков''. — Витебская губерния. Историко-географический и статистический обзор, 1890 г.&lt;br/&gt;
20) ''В. Цебриков''. — Смоленская губения, 1862 г.&lt;br/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>28a5yndhrevezfwmglluox3mt3f20zl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf/172</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125295</id>
    <revision>
      <id>290209</id>
      <timestamp>2026-06-25T14:22:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вичитана */</comment>
      <origin>290209</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3629" sha1="q2i05oeq6y9bx4l4neio528xnmyevrp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 168 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;21) ''И. Зеленский''. — Минская губерния, 1864 г.&lt;br/&gt;
22) ''П. Бобровский''. — Гродненская губерния, 1863 г.&lt;br/&gt;
23) ''А. Корева''. — Виленская губерния, 1861 г.&lt;br/&gt;
24) ''Изд. Батюшкова П. Н.'' — Белоруссия и Литва. Исторические судьбы Северо-Западного края. СПБ, 1890 г.&lt;br/&gt;
25) Памятная книжка Виленского генерал-губернаторства, под ред. И. Сементовского, 1868 г.&lt;br/&gt;
26) ''Пыпин''. — История русской этнографии, т. IV, 1892 г.&lt;br/&gt;
27) ''Дашкевич''. — Заметки по истории литовско-русского государства. Киев, 1885 г.&lt;br/&gt;
28) ''Антонович В. Б.'' — Монографии по истории Западной и Юго-западной России. Киев, 1885 г.&lt;br/&gt;
29) ''Брянцев П. Д.'' — История Литовского государства с древнейших времен. Вильна, 1889 г.&lt;br/&gt;
30) ''В. Е. Данилевич''. — История Полоцкой земли до конца 14-го века. Киевские Университетские Известия, 1896 г.&lt;br/&gt;
31) ''Антонович В. Б.'' — История Великого Княжества до половины 15 столетия. Киевские Университетские Известия, 1877–8 г.&lt;br/&gt;
32) ''Богданович''. — Пережитки древнего миросозерцания у белоруссов, 1895 г.&lt;br/&gt;
33) Живописная Россия. Отечество наше в поземельном, историческом, племенном, экономическом и бытовом значении. Под редакцией П. П. Семенова, т. III, ч. I-я. Литовское Полесье, ч. II-я. Белорусское Полесье, изд. Вольфа, 1882.&lt;br/&gt;
34) Россия. Полное географическое описание нашего отечества. Под редакцией П. П. Семенова, В. П. Семенова и В. И. Ламанского. т. IX. Верхнее Поднепровье и Белоруссия. СПБ, 1905 г. История, география, этнография, статистика. Изд. Девриена.&lt;br/&gt;
35) ''Е. Ф. Карский''. — Белоруссы. т.т. I, II, III и IV.&lt;br/&gt;
36) ''Е. Р. Романов''. — Белорусский сборник. Вып. I–IX. Киев-Вильно-Витебск, 1886—1912 г.&lt;br/&gt;
37) ''Довнар-Запольский''. — Государственное хозяйство Великого Княжества Литовского при Ягеллонах. Киев, 1901 г.&lt;br/&gt;
38) ''Он-же''. — Очерки по организации западно-русского крестьянства в 16 веке. Киев, 1905 г.&lt;br/&gt;
39) ''Он-же''. — Очерк истории Кривичской и Дреговичской земель до конца XII-го века. Киев, 1891 г.&lt;br/&gt;
40) ''Он-же''. — Западно-русская сельская община в XVI в. СПБ, 1897 г.&lt;br/&gt;
41) ''Он-же''. — Польско-литовская уния на сеймах до 1569 года. Москва, 1897 г.&lt;br/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q2i05oeq6y9bx4l4neio528xnmyevrp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf/173</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125296</id>
    <revision>
      <id>290210</id>
      <timestamp>2026-06-25T14:53:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вичитана */</comment>
      <origin>290210</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3639" sha1="963pqolzjr0vk17qrwciq2otiycpd4y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 169 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;42) ''Он-же''. — Спорные вопросы в истории Литовско-Русского сейма. СПБ, 1901 г.&lt;br/&gt;
43) ''Он-же''. — Страница из истории крепостного права в XVIII и XIX в. в. (Русская Мысль, 1904, III и IV кн.).&lt;br/&gt;
44) ''Он-же''. Исследования и статьи. Этнография, социология, обычное право, статистика, белорусская письменность. Киев, 1909 г.&lt;br/&gt;
45) ''А. С. Грушевский''. — Очерк истории Турово-Пинского княжества X—XIII ст., Киевские Университетские Известия, 1901 г.&lt;br/&gt;
46) ''Он-же''. — Очерк истории Украинского народа. СПБ, 1904 г.&lt;br/&gt;
47) ''Н. Я. Янчук''. — По Минской губернии. Из поездки 1886 г. Москва, 1889 г.&lt;br/&gt;
48) ''Ефименко''. — История Украинского народа. СПБ, 1906 г.&lt;br/&gt;
49) ''Ф. И. Леонтович''. — Национальный вопрос в древней России.&lt;br/&gt;
50) ''Он-же''. — Очерк истории литовско-русского права. СПБ, 1894 г.&lt;br/&gt;
51) ''Шахматов''. — К вопросу об образовании русских наречий и народностей.&lt;br/&gt;
52) ''Владимиров П. В.'' — Доктор Франциск Скорина.&lt;br/&gt;
53) ''А. П. Смородский''. — Столетие Минской губернии, 1793–1893 г. Минск, 1893 г.&lt;br/&gt;
54) ''М. Ясинский''. — Уставные земские грамоты Литовско-Русского государства. Киев, 1889 г.&lt;br/&gt;
55) ''Янсон''. — Опыт статистического исследования о крестьянских наделах и платежах. СПБ, 1881 г.&lt;br/&gt;
56) ''М. К. Любавский''. — Очерк истории Литовско-Русского государства до Люблинской унии включительно. Москва, изд 2-е, 1915 г.&lt;br/&gt;
57) ''Он-же''. — Литовско-русский сейм. Москва, 1901 г.&lt;br/&gt;
58) ''Он-же''. — Областное деление и местное управление Литовско-Русского государства. Москва, 1893 г.&lt;br/&gt;
59) ''Он-же''. — К вопросу об удельных князьях и местном управлении в Литовско-Русском государстве. СПБ, 1894 г.&lt;br/&gt;
60) ''Он-же''. — Основные моменты истории Белоруссии. Москва, 1918 г.&lt;br/&gt;
61) ''И. И. Лаппо''. — Великое Княжество Литовско-Русское.&lt;br/&gt;
62) ''Максимейко Н. А.'' — Сеймы Литовско-Русского государства до Люблинской унии включительно. Харьков, 1902 г.&lt;br/&gt;
63) ''М. Ф. Владимирский-Буданов''. — Хрестоматия по истории русского права, т. I.&lt;br/&gt;
64) ''Он-же''. Очерки по истории Литовско-Русского права. Киев, 1893 г.&lt;br/&gt;
65) ''И. Малиновский''. — Учение о преступлении по Литовскому Статуту. Киев, 1894 г.&lt;br/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>963pqolzjr0vk17qrwciq2otiycpd4y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf/174</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125297</id>
    <revision>
      <id>290211</id>
      <timestamp>2026-06-25T14:58:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вичитана */</comment>
      <origin>290211</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2859" sha1="hrohu9931vlshjv3pkurqrm24a269rr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 170 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;66) ''Он-же''. — Материалы, относящиеся к истории панов Рады. Томск, 1912 г.&lt;br/&gt;
67) ''Голубовский''. — Очерк истории Смоленской земли до начала XV-го столетия.&lt;br/&gt;
68) ''В. И. Пичета''. — Аграрная реформа Сигизмунда-Августа в Литовско-Русском государстве. Часть I и II. Москва, 1917 г.&lt;br/&gt;
69) ''Он-же''. — История Белорусского народа.&lt;br/&gt;
70) ''Якубовский''. — Земские привилеи Великого Княжества Литовского.&lt;br/&gt;
71) ''Бершадский''. — Литовские евреи.&lt;br/&gt;
72) Курс белоруссоведения. Пичета, Анучин, Силинич, Фортунатов, Чепурковский, Янчук, Расторгуев, Жилунович, Силищенский. Москва, 1920 г.&lt;br/&gt;
73) ''Власт''. — Кароткая гісторыя Беларусі. Вільня, 1910 г.&lt;br/&gt;
74) ''З. Бядуля''. — Жыды на Беларусі. Менск, 1918 г.&lt;br/&gt;
75) ''А. Турцевич''. — Хрестоматия по истории Западной России. Вильна, 1892 г.&lt;br/&gt;
76) ''С. Бек и М. Бранн''. — Еврейская история. Переработал и дополнил С. М. Дубнов. Одесса, 1897 г., т. II.&lt;br/&gt;
77) ''М. Рафес''. — Очерки по истории Бунда. Москва, 1923 г.&lt;br/&gt;
78) ''С. М. Дубнов''. — Евреи в России и в Западной Европе. Москва, Петроград, 1923 г., I и II кн.&lt;br/&gt;
79) ''И. И. Лаппо''. — Западная Россия и ее соединение с Польшей. Прага, 1924 г.&lt;br/&gt;
80) ''В. И. Пичета''. — История крестьянских волнений в России. Минск, 1923 г.&lt;br/&gt;
81) „Беларусь“. Нарысы гісторыі, экономікі, культурнага і рэволюцыйнага руху. Менск, 1924 г.&lt;br/&gt;
82) ''У. Пічэта''. — Гісторыя Беларусі. Частка I. Масква, 1924 г.&lt;br/&gt;
83) ''І. Ігнатоўскі''. — Гісторыя Беларусі ў XIX-м і пачатку XX-га ст. Менск, 1925 г.&lt;br/&gt;
84) B. Limanowski. — Historya demokracyi polskiej w epoce porozbiorowej. Wyd. II. Warczawa, 1922 r.&lt;br/&gt;
85) H. Mościcki. Dzieje porozbiorowe Litwy i Rusi. T. I. Wilno, 1913 r.&lt;br/&gt;
86) I. Grabiec. — Rok 1863. Poznań, 1922.&lt;br/&gt;
87) L. Wasilewski. — Kresu Wschodnie. Warszawa, 1917 r.

&lt;center&gt;—————&lt;/center&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hrohu9931vlshjv3pkurqrm24a269rr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290212</id>
      <parentid>290211</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T15:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>290212</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2881" sha1="rirsdpbknfgd8h3erg19jtc863pls0g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 170 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;66) ''Он-же''. — Материалы, относящиеся к истории панов Рады. Томск, 1912 г.&lt;br/&gt;
67) ''Голубовский''. — Очерк истории Смоленской земли до начала XV-го столетия.&lt;br/&gt;
68) ''В. И. Пичета''. — Аграрная реформа Сигизмунда-Августа в Литовско-Русском государстве. Часть I и II. Москва, 1917 г.&lt;br/&gt;
69) ''Он-же''. — История Белорусского народа.&lt;br/&gt;
70) ''Якубовский''. — Земские привилеи Великого Княжества Литовского.&lt;br/&gt;
71) ''Бершадский''. — Литовские евреи.&lt;br/&gt;
72) Курс белоруссоведения. Пичета, Анучин, Силинич, Фортунатов, Чепурковский, Янчук, Расторгуев, Жилунович, Силищенский. Москва, 1920 г.&lt;br/&gt;
73) ''Власт''. — Кароткая гісторыя Беларусі. Вільня, 1910 г.&lt;br/&gt;
74) ''З. Бядуля''. — Жыды на Беларусі. Менск, 1918 г.&lt;br/&gt;
75) ''А. Турцевич''. — Хрестоматия по истории Западной России. Вильна, 1892 г.&lt;br/&gt;
76) ''С. Бек и М. Бранн''. — Еврейская история. Переработал и дополнил С. М. Дубнов. Одесса, 1897 г., т. II.&lt;br/&gt;
77) ''М. Рафес''. — Очерки по истории Бунда. Москва, 1923 г.&lt;br/&gt;
78) ''С. М. Дубнов''. — Евреи в России и в Западной Европе. Москва, Петроград, 1923 г., I и II кн.&lt;br/&gt;
79) ''И. И. Лаппо''. — Западная Россия и ее соединение с Польшей. Прага, 1924 г.&lt;br/&gt;
80) ''В. И. Пичета''. — История крестьянских волнений в России. Минск, 1923 г.&lt;br/&gt;
81) „Беларусь“. Нарысы гісторыі, экономікі, культурнага і рэволюцыйнага руху. Менск, 1924 г.&lt;br/&gt;
82) ''У. Пічэта''. — Гісторыя Беларусі. Частка I. Масква, 1924 г.&lt;br/&gt;
83) ''І. Ігнатоўскі''. — Гісторыя Беларусі ў XIX-м і пачатку XX-га ст. Менск, 1925 г.&lt;br/&gt;
84) B. Limanowski. — Historya demokracyi polskiej w epoce porozbiorowej. Wyd. II. Warczawa, 1922 r.&lt;br/&gt;
85) H. Mościcki. Dzieje porozbiorowe Litwy i Rusi. T. I. Wilno, 1913 r.&lt;br/&gt;
86) I. Grabiec. — Rok 1863. Poznań, 1922.&lt;br/&gt;
87) L. Wasilewski. — Kresu Wschodnie. Warszawa, 1917 r.

{{Накіравальная рыса|5em|height=4px}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rirsdpbknfgd8h3erg19jtc863pls0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Чацьверты і пяты пэрыоды</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125298</id>
    <revision>
      <id>290213</id>
      <timestamp>2026-06-25T15:03:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Уводзіны ў гісторыю Беларусі  | аўтар     = Усевалад Ігнатоўскі  | год       = 1925 год  | пераклад  =   | секцыя    = Падручнік  | папярэдні = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Трэці пэрыод|Трэці пэрыод]]  | наступны  = Кароткі нарыс гісторыі Бе...»</comment>
      <origin>290213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="786" sha1="sscksbdv4gupsss43jhjpdyujr4luh8" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Уводзіны ў гісторыю Беларусі
 | аўтар     = Усевалад Ігнатоўскі
 | год       = 1925 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Падручнік
 | папярэдні = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Трэці пэрыод|Трэці пэрыод]]
 | наступны  = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Крыніцы і падручнікі|Крыніцы і падручнікі]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;157&quot; to=&quot;170&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>sscksbdv4gupsss43jhjpdyujr4luh8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Крыніцы і падручнікі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125299</id>
    <revision>
      <id>290214</id>
      <timestamp>2026-06-25T15:09:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Уводзіны ў гісторыю Беларусі  | аўтар     = Усевалад Ігнатоўскі  | год       = 1925 год  | пераклад  =   | секцыя    = Падручнік  | папярэдні = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Чацьверты і пяты пэрыоды|Чацьверты і пяты пэрыоды]]  | наступны  = К...»</comment>
      <origin>290214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="778" sha1="jr79qoom4a52agulqbznao64t9lp0le" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Уводзіны ў гісторыю Беларусі
 | аўтар     = Усевалад Ігнатоўскі
 | год       = 1925 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Падручнік
 | папярэдні = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Чацьверты і пяты пэрыоды|Чацьверты і пяты пэрыоды]]
 | наступны  = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Зьмест|Зьмест]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;171&quot; to=&quot;174&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>jr79qoom4a52agulqbznao64t9lp0le</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Зьмест</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125300</id>
    <revision>
      <id>290215</id>
      <timestamp>2026-06-25T15:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Уводзіны ў гісторыю Беларусі  | аўтар     = Усевалад Ігнатоўскі  | год       = 1925 год  | пераклад  =   | секцыя    = Падручнік  | папярэдні = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Крыніцы і падручнікі|Крыніцы і падручнікі]]  | наступны  = Кароткі н...»</comment>
      <origin>290215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="780" sha1="009wgcwl4yue30hambnag0zis3bupaw" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Уводзіны ў гісторыю Беларусі
 | аўтар     = Усевалад Ігнатоўскі
 | год       = 1925 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Падручнік
 | папярэдні = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Крыніцы і падручнікі|Крыніцы і падручнікі]]
 | наступны  = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Кнігасьпіс|Кнігасьпіс]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;175&quot; to=&quot;175&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>009wgcwl4yue30hambnag0zis3bupaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf/177</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125301</id>
    <revision>
      <id>290216</id>
      <timestamp>2026-06-25T16:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вичитана */</comment>
      <origin>290216</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5291" sha1="ruozx7r3cwyghomvw5ymg2zyn15ukw1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;br /&gt;
{{цэнтар|'''{{Разьбіўка|КНІГАСЬПІС}}.'''|памер=140%}}
{{цэнтар|'''{{Разьбіўка|Падручнікі}}.'''|памер=100%}}
{{block center/s|style=width:100%; max-width:40em}}

{{Dotted TOC||'''Азбукін М.''' „Географія Эўропы“. З малюнкамі і картай у хварбах|2 р. 50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||Беларуская разразная азбука|—{{gap|1.25em}}5{{gap|0.5em}}„{{gap|0.25em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||„Выпісы з беларускае літаратуры“ ч. II. Новы й найноўшы кругабегі|1 р. 25{{gap|0.5em}}„{{gap|0.25em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Гарэцкі М.''' „Гісторыя беларускае літаратуры“. З малюнк. Выд. 3-е.|2 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Грамыка М.''' „Пачатковая географія“. З малюнкамі|—{{gap|0.75em}}45 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Кісялёў А.''' „Элемэнтарная альгебра“ ч. II|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Кашын Н.''' „Фізыка“ ч. I. З малюнкамі|1 р. 50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;ч. II|1 р. 70 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Круталевіч А.''' „Альгебра“ ч. I.|— {{gap|0.5em}}60 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;ч. II.|1 р. 50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Лёсік Язэп.''' „Беларускі правапіс“. Выд. 2-е|—{{gap|0.75em}}50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Пачатковая граматыка“. Выд. 2-е|—{{gap|0.75em}}30 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Сынтакс беларускае мовы“|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Лойка М.''' „Першыя крокі ў матэматыцы“ ч. I-я. З малюнкамі|—{{gap|0.75em}}30 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Лукашэвіч і Валасковіч.''' „Мэтодыка арытмэтыкі“|—{{gap|0.75em}}60 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Мікэльсар.''' „Пачатковая геомэтрыя“. З малюнкамі|—{{gap|0.75em}}50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||Мэтрычная сыстэма мерак у параўнаньні з расійскімі меркамі|—{{gap|0.75em}}15 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Некрашэвіч С.''' „Беларускі лемантар“. Выд. II. З мал.|—{{gap|0.75em}}20 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Родн. слова“ ч. I. Выд. II. З мал.|—{{gap|0.75em}}35 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Роднае слова“. Другая пасьля лемантара кніга для чытаньня. Выд. 4-е|—{{gap|0.75em}}40 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Пічэта У.''' Проф. „Гісторыя Беларусі ад старадаўных часоў да Люблінскай вуніі“|—{{gap|0.75em}}90 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Самковіч і Пратасевіч.''' „Родныя шляхі“. Літаратурныя выпісы для V і VI кляс сяміхгодкі. З малюнк.|2 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Траяноўскі.''' „Курс прыродазнаўства“ ч. I. Паветра, вада і зямля|—{{gap|0.75em}}50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Федасенка.''' Лемантар — „Чырвоная Зьмена“. З мал.|—{{gap|0.75em}}25 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Лойка.''' „Першыя крокі ў матэматыцы“ ч. II. З мал.|—{{gap|0.75em}}45 к.|3|col3-width=6em}}
&lt;br /&gt;
&lt;center&gt;'''Падручнікі, якія выйдуць з друку.'''&lt;/center&gt;

'''Чаржынскі, Гарэцкі і Любецкі.''' „Літаратурныя выпісы“ ч. I&lt;br /&gt;
'''Мазур і Шапялевіч.''' „Чырвоная Беларусь“. Чытанка для 3-га году навучаньня.&lt;br /&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ruozx7r3cwyghomvw5ymg2zyn15ukw1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290217</id>
      <parentid>290216</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>290217</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5267" sha1="kqfb8oslstesahlfm49ttk387aw4cyq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;br /&gt;
{{цэнтар|'''{{Разьбіўка|КНІГАСЬПІС}}.'''|памер=140%}}
{{цэнтар|'''{{Разьбіўка|Падручнікі}}.'''|памер=100%}}
{{block left|width=50em|

{{Dotted TOC||'''Азбукін М.''' „Географія Эўропы“. З малюнкамі і картай у хварбах|2 р. 50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||Беларуская разразная азбука|—{{gap|1.25em}}5{{gap|0.5em}}„{{gap|0.25em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||„Выпісы з беларускае літаратуры“ ч. II. Новы й найноўшы кругабегі|1 р. 25{{gap|0.5em}}„{{gap|0.25em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Гарэцкі М.''' „Гісторыя беларускае літаратуры“. З малюнк. Выд. 3-е.|2 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Грамыка М.''' „Пачатковая географія“. З малюнкамі|—{{gap|0.75em}}45 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Кісялёў А.''' „Элемэнтарная альгебра“ ч. II|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Кашын Н.''' „Фізыка“ ч. I. З малюнкамі|1 р. 50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;ч. II|1 р. 70 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Круталевіч А.''' „Альгебра“ ч. I.|— {{gap|0.5em}}60 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;ч. II.|1 р. 50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Лёсік Язэп.''' „Беларускі правапіс“. Выд. 2-е|—{{gap|0.75em}}50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Пачатковая граматыка“. Выд. 2-е|—{{gap|0.75em}}30 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Сынтакс беларускае мовы“|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Лойка М.''' „Першыя крокі ў матэматыцы“ ч. I-я. З малюнкамі|—{{gap|0.75em}}30 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Лукашэвіч і Валасковіч.''' „Мэтодыка арытмэтыкі“|—{{gap|0.75em}}60 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Мікэльсар.''' „Пачатковая геомэтрыя“. З малюнкамі|—{{gap|0.75em}}50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||Мэтрычная сыстэма мерак у параўнаньні з расійскімі меркамі|—{{gap|0.75em}}15 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Некрашэвіч С.''' „Беларускі лемантар“. Выд. II. З мал.|—{{gap|0.75em}}20 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Родн. слова“ ч. I. Выд. II. З мал.|—{{gap|0.75em}}35 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Роднае слова“. Другая пасьля лемантара кніга для чытаньня. Выд. 4-е|—{{gap|0.75em}}40 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Пічэта У.''' Проф. „Гісторыя Беларусі ад старадаўных часоў да Люблінскай вуніі“|—{{gap|0.75em}}90 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Самковіч і Пратасевіч.''' „Родныя шляхі“. Літаратурныя выпісы для V і VI кляс сяміхгодкі. З малюнк.|2 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Траяноўскі.''' „Курс прыродазнаўства“ ч. I. Паветра, вада і зямля|—{{gap|0.75em}}50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Федасенка.''' Лемантар — „Чырвоная Зьмена“. З мал.|—{{gap|0.75em}}25 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Лойка.''' „Першыя крокі ў матэматыцы“ ч. II. З мал.|—{{gap|0.75em}}45 к.|3|col3-width=6em}}
}}
&lt;br /&gt;
&lt;center&gt;'''Падручнікі, якія выйдуць з друку.'''&lt;/center&gt;

'''Чаржынскі, Гарэцкі і Любецкі.''' „Літаратурныя выпісы“ ч. I&lt;br /&gt;
'''Мазур і Шапялевіч.''' „Чырвоная Беларусь“. Чытанка для 3-га году навучаньня.&lt;br /&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kqfb8oslstesahlfm49ttk387aw4cyq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Індэкс:Мэтадычныя ўвагі да пасобніка «Пішы самадзейна» (1929).pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>125302</id>
    <revision>
      <id>290218</id>
      <timestamp>2026-06-25T17:06:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «»</comment>
      <origin>290218</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="334" sha1="buch81uuikuvpa69ebpo6bpgua12505" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=book
|Title=[[Мэтадычныя ўвагі да пасобніка «Пішы самадзейна» (1929)|Мэтадычныя ўвагі да пасобніка «Пішы самадзейна»]]
|Language=be
|Volume=
|Author=[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=Выданьне аўтара
|Address=Вільня
|Year=1929
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=OCR
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>buch81uuikuvpa69ebpo6bpgua12505</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Мэтадычныя ўвагі да пасобніка «Пішы самадзейна» (1929).pdf/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125303</id>
    <revision>
      <id>290219</id>
      <timestamp>2026-06-25T17:07:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Без тэксту */</comment>
      <origin>290219</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Могилевская Старина (1900—1903)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125304</id>
    <revision>
      <id>290220</id>
      <timestamp>2026-06-25T17:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Могилевская Старина  | безаўтара =   | год       = 1898—1903 год  | пераклад  =   | секцыя    = Зборнік твораў  | папярэдні =   | наступны  =   | анатацыі  =  }}  {{Вікіпэдыя|Магілёўская даўніна|Магілёўская даўніна}}  * Могилевская Старина. {{Скан|Выпускъ I|М...»</comment>
      <origin>290220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1302" sha1="na39uv1pajlqdgczvdpoof9s5t2rb4a" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Могилевская Старина
 | безаўтара = 
 | год       = 1898—1903 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Зборнік твораў
 | папярэдні = 
 | наступны  = 
 | анатацыі  = 
}}

{{Вікіпэдыя|Магілёўская даўніна|Магілёўская даўніна}}

* Могилевская Старина. {{Скан|Выпускъ I|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ I.pdf}}. Могилевъ Губернскій: Типографія Губернскаго Правленія, 1900
* Могилевская Старина. {{Скан|Выпускъ II|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ II.pdf}}. Могилевъ Губернскій: Типографія Губернскаго Правленія, 1901
* Могилевская Старина. {{Скан|Выпускъ III|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ III.pdf}}. Могилевъ на Днѣпрѣ: Типографія губернскаго правленія, 1903

{{PD-Расійская імперыя}}

[[Катэгорыя:Калектыўныя творы]]
[[Катэгорыя:Зборы твораў]]</text>
      <sha1>na39uv1pajlqdgczvdpoof9s5t2rb4a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290221</id>
      <parentid>290220</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T17:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>290221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1479" sha1="09x4uf2uud6q8hgs6yty2uss7dswlhg" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Могилевская Старина
 | безаўтара = 
 | год       = 1898—1903 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Зборнік твораў
 | папярэдні = 
 | наступны  = 
 | анатацыі  = 
}}

{{Вікіпэдыя|Магілёўская даўніна|Магілёўская даўніна}}

* Могилевская Старина. {{Скан|[[Могилевская Старина (1898—1903)/I|Выпускъ I]]|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ I.pdf}}. Могилевъ Губернскій: Типографія Губернскаго Правленія, 1900
* Могилевская Старина. {{Скан|[[Могилевская Старина (1898—1903)/II|Выпускъ II]]|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ II.pdf}}. Могилевъ Губернскій: Типографія Губернскаго Правленія, 1901
* Могилевская Старина. {{Скан|[[Могилевская Старина (1898—1903)/III|Выпускъ III]]|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ III.pdf}}. Могилевъ на Днѣпрѣ: Типографія губернскаго правленія, 1903

{{PD-Расійская імперыя}}

[[Катэгорыя:Калектыўныя творы]]
[[Катэгорыя:Зборы твораў]]</text>
      <sha1>09x4uf2uud6q8hgs6yty2uss7dswlhg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290222</id>
      <parentid>290221</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T17:32:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Gleb Leo перанёс старонку [[Могилевская Старина (1898—1903)]] у [[Могилевская Старина (1900—1903)]]</comment>
      <origin>290221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1479" sha1="09x4uf2uud6q8hgs6yty2uss7dswlhg" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Могилевская Старина
 | безаўтара = 
 | год       = 1898—1903 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Зборнік твораў
 | папярэдні = 
 | наступны  = 
 | анатацыі  = 
}}

{{Вікіпэдыя|Магілёўская даўніна|Магілёўская даўніна}}

* Могилевская Старина. {{Скан|[[Могилевская Старина (1898—1903)/I|Выпускъ I]]|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ I.pdf}}. Могилевъ Губернскій: Типографія Губернскаго Правленія, 1900
* Могилевская Старина. {{Скан|[[Могилевская Старина (1898—1903)/II|Выпускъ II]]|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ II.pdf}}. Могилевъ Губернскій: Типографія Губернскаго Правленія, 1901
* Могилевская Старина. {{Скан|[[Могилевская Старина (1898—1903)/III|Выпускъ III]]|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ III.pdf}}. Могилевъ на Днѣпрѣ: Типографія губернскаго правленія, 1903

{{PD-Расійская імперыя}}

[[Катэгорыя:Калектыўныя творы]]
[[Катэгорыя:Зборы твораў]]</text>
      <sha1>09x4uf2uud6q8hgs6yty2uss7dswlhg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290239</id>
      <parentid>290222</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T21:25:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>290239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1506" sha1="3bl26fa78orcix8zev53gi531fnu84b" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Могилевская Старина
 | безаўтара = 
 | год       = 1898—1903 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Зборнік твораў
 | папярэдні = 
 | наступны  = 
 | анатацыі  = 
}}

{{Вікіпэдыя|Магілёўская даўніна|Магілёўская даўніна}}

* Могилевская Старина. {{Скан|[[Могилевская Старина (1898—1903)/I|Выпускъ I]]|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ I.pdf}}. {{Fine|Могилевъ Губернскій: Типографія Губернскаго Правленія, 1900}}
* Могилевская Старина. {{Скан|[[Могилевская Старина (1898—1903)/II|Выпускъ II]]|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ II.pdf}}. {{Fine|Могилевъ Губернскій: Типографія Губернскаго Правленія, 1901}}
* Могилевская Старина. {{Скан|[[Могилевская Старина (1898—1903)/III|Выпускъ III]]|Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ III.pdf}}. {{Fine|Могилевъ на Днѣпрѣ: Типографія губернскаго правленія, 1903}}

{{PD-Расійская імперыя}}

[[Катэгорыя:Калектыўныя творы]]
[[Катэгорыя:Зборы твораў]]</text>
      <sha1>3bl26fa78orcix8zev53gi531fnu84b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Могилевская Старина (1898—1903)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125305</id>
    <redirect title="Могилевская Старина (1900—1903)" />
    <revision>
      <id>290223</id>
      <timestamp>2026-06-25T17:32:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Gleb Leo перанёс старонку [[Могилевская Старина (1898—1903)]] у [[Могилевская Старина (1900—1903)]]</comment>
      <origin>290223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="70dx594o1xnhedx3moyk5j3racsczvn" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Могилевская Старина (1900—1903)]]</text>
      <sha1>70dx594o1xnhedx3moyk5j3racsczvn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Волаты (1929).pdf/116</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125306</id>
    <revision>
      <id>290230</id>
      <timestamp>2026-06-25T19:22:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>290230</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8885" sha1="mxf7bhyo0asohaw1tg92irpdjv542iz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|Бердни|кову}}
 и І. С. Кочетову. СПБ. 1899, ст. 103; „Вълътъ м. великан, человек необычайного
роста, а иногда и силы&quot;.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}190) Ф. Буслаев. Историческіе очерки русской народной словесности и искусства
т. І. Русская народная поэзія. СПБ. 1861, ст. 176 і інш.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}191) Тамсама, ст. 361: „Так, и в славянском языке, в древнейших текстах Свящ.
писания гигант переводится словом плод; напр., Плодиже (т. е. исполины) бяху по
земи&quot; -в Парем. Проф. Григоровича ХІІ в.&quot;.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}192) И. И. Срезневскій. Русская редакція хроники Георгія Арматола. Записки
Императорской академіи наук&quot;, том шестой книжка II, ст. 274. „полоникъ: бысть
нѣкыі гигантии рекомыі полоникъ, имя ем8 Невъродъ, родишася гігантове. еже ска-
зуется полоницы, рожахуся гиганте. рекше полоницы. Слово полоникъ во всех случаях
есть прибавление Славянское, не имеющее в греческом подлиннике соответствующего
выражения&quot;.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}193) И. И. Срезневскій. Матеріалы для словаря древне-русскаго языка по пись-
менным памятникам. Том первый, А—К, СПБ 1893, ст. 275. „Влатъ - великанъ (В.):-
Подобни соущи величиемъ къ влатамъ. Александр. ІІ&quot;; ст. 295: „Волотъ - великан, gigas: -
Гиганте то суть волотове • саженъ вверхъ. Хроногр. гл. 102. Тогда то быша чюдове
на земли рекши волотове. хроногр. 1494 (В.) о те ро жахоуся волоти члци о века
нарочити. Пал. ХѴІ в. - Слово волот встречается во многих названіях местностей.-
Волотово городище, Волотова могила, Волоты (Смол. губ.), Волутина гора, Волотово (на
бер. Дона) и пр., Weltinopolis-Weltenburg (Pertz. VI. 540). - Волотками (ходак. 175) или
волоточками (Зап. Арх. Об. ІІ. 414) называются в Белоруссіи курганы&quot;.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}194) Словарь русскаго языка составленный вторым отделеніем императорской
академіи наук, том первый А-Д. СПБ 1895, ст. 498: „Волот, а, м. Великан, сказочный
богатырь. Кости допотопных животных считаются костями волотов&quot;. Толковый словарь
живого великорусскага языка Владимира Даля. Третье издание т. первый, а-3,
СПБ 1903, сл. 577: „ Волот м. (от волоть, волокно? от великий, от волость, могута, си-
лач?!) гигант, великан, могучан, магыть, могут, юж, велетень; богатырь, человек нео-
бычайного роста, а иногда и силы. В волотах сказочных, в богатырях, сила соединяется
с ростом и дородством; остатки их народ видит в костях допотопных животных, а в Сиб.
говор., что целый народ волотов заживо ушел в землю; волоты, меж людьми живыми,
великаны, напротив, обычно бывают хилы и недолговечны&quot;, і інш. Пар. Беларуская
Акадэмія навук. Архіў Катэдры этнографіі. № 526 паведамленьні навуковых устаноў і
паасобных вучоных аб волатах, ст. 30: ліст. акад. Б. М. Ляпунова: „волот -гигант, ве-
ликан, сравн. велетень южн. - богатырь (Даль, Талков. словарь ж. великор. яз.); о слове
„велетень&quot; см. также в слов. укр. языка Гринченка. Из древних памятников &quot;воло-
тове&quot;, &quot;волоти члци&quot; известны в Хронографах и Палее по спискам XV—XVI в. (см. Сре-
зневского &quot;,матер. для словаря древнерусского яз.&quot;), при чем в старых памятниках
известна и неполногласная старославянская форма влат (Александр.)&quot;.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}195) Отрывок из путешествія Ходаковскаго по Россіи. Русскій историческій
сборник&quot; т. ІII, Москва 1838, ст. 171: „без сомнения оное (назва Волатава. М. К.) значит
рыцарское ибо около Витебска и Полоцка поселяне данные называют старинные великие
могилы волотоўками. У них осилки и волоты повествуются с чрезвычайными подвигами,
и как великаны&quot;.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}196) А. Афанасьев, Поэтическія воззренія славян на природу. Том второй.
Москва 1868, ст. 650: „В белорусском крае и в тульской губ. великаны известны под
именем волотов&quot;.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}197) А. Н. Воселовскій. Русскіе и вильтини в саге о Тидреке Бернском (Верон-
ском), СПБ 1906, ст. 15: „в белорусском предании волоты — исполины&quot;.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}198) И. Л. Лось. Энциклопедическій словарь. Изд. Брокгауз Ф. А. і Эфрон И. А.,
том Ѵа, ст. 748. „Великаны, белорусские волоты, малорусские велетни, в славянском
переводе хроники Георгия Арматола - полоники, полоницы, современные исполины&quot;.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}199) Словарь малорусскаго наречія составленный А. Афанасьевым Чужбинским.
Тетрадь первая СПБ 1855, сл. 24: „Велетень, великан, Велетни играет роль в древних
сказках малорусских&quot;.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}200) Тамсама, сл. 33: „Волот, просяный колос. - волотище, волотяка (ув.)-воло-
ток, волоточок (ум.) —волотистый, а, е, колосистый, ая, ое (о просе) — волоття, прося-
ные калосья&quot;. Пар. Беларуская Акадэмія навук (Менск). Архіў Катэдры Этнографіі
№ 526. Паведамленьні навуковых устаноў і паасобных вучоных аб волатах ст. 30-31:
ліст акад. Б. М. Ляпунова: „волот в украинском яз. значит „колос&quot;, волоття —, колосья&quot;
(Гринченко), чему прекрасно соответствует с нисходящим ударен. сербск. влат (В. Ка-
раджич) и словенск. vlat (Pletersnik) „колос“; соответств. в бел. русских говорах, ука-
заны Далем волоть, волотка, володка (Смб. Кстр.) в значении „нить&quot;, &quot;жилка&quot;, во-
локно&quot;,, стебель&quot;, „вершина снопа“, „колосовище&quot; (Курск), ,волотка на бородку*
(Костр). Значение „колос&quot; ясно и в следующем выражении Писемского (Полн. сбор. в&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mxf7bhyo0asohaw1tg92irpdjv542iz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290245</id>
      <parentid>290230</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T06:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>290245</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9097" sha1="ki0hw93iyj8d5947kftx06mupx0l84f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|Бердни|кову}} и І. С. Кочетову. СПБ. 1899, ст. 103; „Вълътъ м. великан, человек необычайного роста, а иногда и силы“.
==={{x-smaller|190)}}===
{{gap|2em}}Ф. Буслаев. Историческіе очерки русской народной словесности и искусства т. I. Русская народная поэзія. СПБ. 1861, ст. 176 і інш.
==={{x-smaller|191)}}===
{{gap|2em}}Тамсама, ст. 361: „Так, и в славянском языке, в древнейших текстах Свящ. писания гигант переводится словом плод; напр. „Плодиже (т. е. исполины) бяху по земи“ — в Парем. Проф. Григоровича XII в.“.
==={{x-smaller|192)}}===
{{gap|2em}}И. И. Срезневскій. Русская редакція хроники Георгія Арматола. „Записки Императорской академіи наук“, том шестой книжка II, ст. 274. „полоникъ: бысть нѣкыі гигантии рекомыі полоникъ, имя е́мȣ Невъродъ, родишася гігантове. еже сказуе́тся полоницы, рожахуся гиганте. рекше полоницы. Слово полоникъ во всех случаях есть прибавление Славянское, не имеющее в греческом подлиннике соответствующего выражения“.
==={{x-smaller|193)}}===
{{gap|2em}}И. И. Срезневскій. Матеріалы для словаря древне-русскаго языка по письменным памятникам. Том первый, А—К, СПБ 1893, ст. 275. „Влатъ — великанъ (В.): — Подобни соущи величиемъ къ влатамъ. Александр. II“; ст. 295: „Волотъ — великан, gigas: —
Гиганте то сȣть волотове ҃{{smaller|θ}} саженъ вверхъ. Хроногр. гл. 102. Тогда то быша чюдове на земли рекши волотове. хроногр. 1494 (В.) о&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;'''{{x-larger|т}}'''&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt; те&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;'''{{x-larger|х}}'''&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt; ро&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;'''{{x-larger|д}}'''&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt;жахоуся волоти члци о&lt;sup&gt;&lt;sup&gt;'''{{x-larger|т}}'''&lt;/sup&gt;&lt;/sup&gt; века нарочити. Пал. XVI в. — Слово волот встречается во многих названіях местностей. — Волотово городище, Волотова могила, Волоты (Смол. губ.), Волутина гора, Волотово (на бер. Дона) и пр., Weltinopolis — Weltenburg (Pertz. VI. 540). — Волотками (ходак. 175) или волоточками (Зап. Арх. Об. II. 414) называются в Белоруссіи курганы“.
==={{x-smaller|194)}}===
{{gap|2em}}Словарь русскаго языка составленный вторым отделеніем императорской академіи наук, том первый А—Д. СПБ 1895, ст. 498: „Волот, а, м. Великан, сказочный богатырь. Кости допотопных животных считаются костями волотов“. Толковый словарь
живого великорусскага языка Владимира Даля. Третье издание т. первый, а—3,
СПБ 1903, сл. 577: „Волот м. (от волоть, волокно? от великий, от волость, могута, силач?!) гигант, великан, могучан, магыть, могут, юж. велетень; богатырь, человек необычайного роста, а иногда и силы. В волотах сказочных, в богатырях, сила соединяется с ростом и дородством; остатки их народ видит в костях допотопных животных, а в Сиб. говор., что целый народ волотов заживо ушел в землю; волоты, меж людьми живыми,
великаны, напротив, обычно бывают хилы и недолговечны“, і інш. Пар. Беларуская Акадэмія навук. Архіў Катэдры этнографіі. № 526 паведамленьні навуковых устаноў і
паасобных вучоных аб волатах, ст. 30: ліст. акад. Б. М. Ляпунова: „волот — гигант, великан, сравн. велетень южн. — богатырь (Даль, Талков. словарь ж. великор. яз.); о слове „велетень“ см. также в слов. укр. языка Гринченка. Из древних памятников „волотове“, „волоти члци“ известны в Хронографах и Палее по спискам XV—XVI в. (см. Срезневского „матер. для словаря древнерусского яз.“), при чем в старых памятниках
известна и неполногласная старославянская форма влат (Александр.)“.
==={{x-smaller|195)}}===
{{gap|2em}}Отрывок из путешествія Ходаковскаго по Россіи. „Русскій историческій сборник“ т. III, Москва 1838, ст. 171: „без сомнения оное (назва Волатава. М. К.) значит
рыцарское ибо около Витебска и Полоцка поселяне данные называют старинные великие могилы волотоўками. У них осилки и волоты повествуются с чрезвычайными подвигами, и как великаны“.
==={{x-smaller|196)}}===
{{gap|2em}}А. Афанасьев, Поэтическія воззренія славян на природу. Том второй. Москва 1868, ст. 650: „В белорусском крае и в тульской губ. великаны известны под именем волотов“.
==={{x-smaller|197)}}===
{{gap|2em}}А. Н. Воселовскій. Русскіе и вильтини в саге о Тидреке Бернском (Веронском), СПБ 1906, ст. 15: „в белорусском предании волоты — исполины“.
==={{x-smaller|198)}}===
{{gap|2em}}И. Л. Лось. Энциклопедическій словарь. Изд. Брокгауз Ф. А. і Эфрон И. А., том Vа, ст. 748. „Великаны, белорусские волоты, малорусские велетни, в славянском переводе хроники Георгия Арматола — полоники, полоницы, современные исполины“.
==={{x-smaller|199)}}===
{{gap|2em}}Словарь малорусскаго наречія составленный А. Афанасьевым Чужбинским. Тетрадь первая СПБ 1855, сл. 24: „Велетень, великан, Велетни играет роль в древних сказках малорусских“.
==={{x-smaller|200)}}===
{{gap|2em}}Тамсама, сл. 33: „Волот, просяный колос. — волотище́, волотяка (ув.)=волоток, волоточок (ум.)=волотистый, а, е, колосистый, ая, ое (о просе)=волоття, просяные калосья“. Пар. Беларуская Акадэмія навук (Менск). Архіў Катэдры Этнографіі № 526. Паведамленьні навуковых устаноў і паасобных вучоных аб волатах ст. 30-31: ліст акад. Б. М. Ляпунова: „волот в украинском яз. значит „колос“, волоття — „колосья“ (Гринченко), чему прекрасно соответствует с нисходящим ударен. сербск. вл͡ат (В. Караджич) и словенск. v͡lat (Pletersnik) „колос“; соответств. в бел. русских говорах, указаны Далем волоть, волотка, володка (Смб. Кстр.) в значении „нить“, „жилка“, „волокно“, „стебель“, „вершина снопа“, „колосовище“ (Курск), „волотка на бородку“ (Костр). Значение „колос“ ясно и в следующем выражении Писемского (Полн. сбор. в&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ki0hw93iyj8d5947kftx06mupx0l84f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf/178</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125307</id>
    <revision>
      <id>290231</id>
      <timestamp>2026-06-25T20:11:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вичитана */</comment>
      <origin>290231</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4765" sha1="5dl9qmhfcr7nxocx0aoz6232q3k24nq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 174 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;'''Самковіч, Гарбацэвіч і Пратасевіч.''' „Чырвоны Сьцяг“. Чытанка для 4-га году навучаньня.&lt;br /&gt;
'''Любімаў.''' „Політэканомія“.&lt;br /&gt;
'''Ігнатоўскі.''' „Кароткі нарыс гісторыя Беларусі“.&lt;br /&gt;
'''Пакроўскі.''' „Нарысы з гісторыі рэўруху ў Расіі XIX і XX в.в.“&lt;br /&gt;
'''Вэнэдыктаў.''' „Гісторыя міжнароднага рабочага руху“.&lt;br /&gt;
'''Смоліч.''' „Географія Беларусі. З малюнкамі“.&lt;br /&gt;
'''Азбукін і Смоліч.''' „Географія па-заэўропэйскіх краін“. З малюнкамі.&lt;br /&gt;
'''Астраб.''' „Практычная геомэтрыя“.&lt;br /&gt;
'''Траяноўскі.''' „Прыродазнаўства“ ч. II. Расьліны.&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;ч. III. Чалавек і жывёлы.&lt;br /&gt;
'''Цьвікевіч.''' „Анатомія, фізыолёгія і гігіена чалавечага цела“.&lt;br /&gt;
'''Лойка.''' „Першыя крокі ў матэматыцы“ ч. III.&lt;br /&gt;
'''Круталевіч, Сагаловіч, Лойка.''' „Падручнік агульнай матэматыкі“ ў 3-х частках.&lt;br /&gt;
'''Шыпіла і Каган.''' „Хрэстоматыя па гісторыі рэўруху на Беларусі“.&lt;br /&gt;
'''Проф. Аляксандраў.''' &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;па грамадзяназнаўству.&lt;br /&gt;
'''Кержанцаў.''' „Старонкі з гісторыі РКП“.&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Ленінізм“.&lt;br /&gt;
'''Проф. Доўнар-Запольскі.''' „Гісторыя Беларусі“ (для тэхнікумаў і выш. школ).&lt;br /&gt;
'''Слуцкі і Фрыдлянд.''' „Хрэстоматыя па рэўруху ў Заходняй Эўропе“.&lt;br /&gt;
'''Мазур і Калінічэнка.''' „Чырвоная Зьмена“. Кн. II для чытаньня пасьля лемантара.&lt;br /&gt;
'''Краскоўскі.''' „Пачатковы курс гісторыі Беларусі“.&lt;br /&gt;
'''Нэкрашэвіч М.''' „Жыцьцё і праца“. Літаратурная хрэстоматыя для профтэхшкол.

&lt;center&gt;&lt;h3&gt;Прыгожае пісьменства.&lt;/h3&gt;&lt;/center&gt;
{{block left|width=50em|

{{Dotted TOC||'''Багушэвіч Ф.''' „Дудка беларуская“. „Смык беларускі“. Збор вершаваных твораў у аднэй кнізе|— {{gap|0.5em}}30 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Бядуля Зьмітрок.''' „Буралом“. Збор вершаў|— {{gap|0.5em}}60 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„На зачaрованых гонях“. Апавяданьні|— {{gap|0.5em}}40 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Гартны Цішка.''' „Песьні працы і змаганьня“. Збор вершаў|— {{gap|0.5em}}75 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Гартны Цішка.''' „Сокі цаліны“. Роман ч. I|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Трэскі на хвалях“. Збор апавяданьняў|1 р. 50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Гурло А.''' „Барвенак“. Збор вершаў|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Гушча Тарас''' (''Я. Колас''). „Першыя крокі“. Збор апавяданьняў для дзяцей|— {{gap|0.5em}}40 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Гушча Тарас''' (''Я. Колас''). „На рубяжы“. Збор апавяданьняў.| |3|col3-width=6em}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5dl9qmhfcr7nxocx0aoz6232q3k24nq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf/179</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125308</id>
    <revision>
      <id>290232</id>
      <timestamp>2026-06-25T21:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вичитана */</comment>
      <origin>290232</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4831" sha1="am1bkudmc1shcmxnqzv6rn9ln1lhm5n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 175 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;{{block left|width=50em|

{{Dotted TOC||'''Гушча Тарас''' (''Я. Колас''). „У Палескай глушы“. Повесьць|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Дубоўка Ўладзімер.''' „Строма“. Вершы|— {{gap|0.5em}}20 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Журба Я.''' „Заранкі“. Збор вершаў|— {{gap|0.5em}}50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Зарэцкі М.''' „У віры жыцьця“. Збор апавяданьняў|1 р. 50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Колас Якуб.''' „Водгульле“. Збор вершаў|— {{gap|0.5em}}35 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Новая зямля“. Поэма|1 р. 50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Купала Янка.''' „Безназоўнае“. Збор вершаў|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Збор твораў“. Т. I. „Жалейка“ і „Гусьляр“ з партрэтам, жыцьцёпісамі і крытычнымі нарысамі|2 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Купала Янка''' „Спадчына“. Збор вершаў|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Шляхам жыцьця“. Збор вершаў|1 р. 25 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Чарот М.''' „Веснаход“. Збор апавяданьняў|1 р. 10 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||„Чырвоны Дудар“. Беларускі дэкляаматар. Злажылі '''Я. Купала і Цішка Гартны'''|2 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Ядвігін Ш.''' „Бярозка“. Апавяданьні|— {{gap|0.5em}}20 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Ясакар''' (''Бядуля''). „Пад родным небам“. Збор. вершаў|— {{gap|0.5em}}65 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Чарот.''' „Босыя на вогнішчы“. 4-ае выданьне|— {{gap|0.5em}}10 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Я. Колас.''' „Сымон Музыка“. Поэма|2 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Гартны Цішка.''' „Урачыстасьць“. Збор вершаў|— {{gap|0.5em}}60 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Дубоўка.''' „Трысьцё“. Збор вершаў|— {{gap|0.5em}}40 к.|3|col3-width=6em}}
}}

&lt;center&gt;&lt;h3&gt;Рыхтуюцца да друку.&lt;/h3&gt;&lt;/center&gt;

'''Неманскі.''' Апавяданьні (друкуецца).&lt;br/&gt;
'''Ажгірэй.''' „Беларуская Комсамолія“.&lt;br/&gt;
'''Чарот.''' „Сьвінапас“.&lt;br/&gt;
'''Якімовіч.''' Збор вершаў.&lt;br/&gt;
'''Чарнушэвіч.''' „Жытнёвыя ўсьмешкі“.&lt;br/&gt;
'''Бядуля.''' „На раздарожжы“. Збор апавяданьняў.&lt;br/&gt;
'''Дубок.''' Апавяданьні.&lt;br/&gt;
'''Дудар.''' „Зборнік апавяданьняў“.&lt;br/&gt;
'''Александровіч.''' Зборнік апавяданьняў.&lt;br/&gt;
'''Крапіва.''' „Крапіва“. Збор вершаў (друкуецца).v
'''Цішка Гартны.''' „Сокі цаліны“. II ч.&lt;br/&gt;
'''Янка Купала.''' Поўны збор твораў, т. II. „Шляхам жыцьця“&lt;br/&gt;
'''М. Гарэцкі.''' Апавяданьні.

&lt;center&gt;&lt;h3&gt;Тэатр і музыка.&lt;/h3&gt;&lt;/center&gt;
{{block left|width=50em|

{{Dotted TOC||'''Маркевіч Л.''' Жалобны марш на сьмерць У. Леніна. Для фортэп’яна|20 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Равінскі М.''' Зборнік песень з нотамі|40 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Родзевіч Л.''' „Пакрыўджаныя“. Драма ў 4-х дзеях|15 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||Сцэнічныя творы. Сшытак першы. („Паўлінка“ — Я. Купалы. „Манька“ — Ф. Аляхновіча. „Залёты“ — В. Д. Марцінкевіча. „Пашыліся ў дурні“ — М. Крапіўніцкага)|25 к.|3|col3-width=6em}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>am1bkudmc1shcmxnqzv6rn9ln1lhm5n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290233</id>
      <parentid>290232</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T21:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>290233</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4835" sha1="4625tm5z18rbdx174outd59acrz1m4q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 175 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;{{block left|width=50em|

{{Dotted TOC||'''Гушча Тарас''' (''Я. Колас''). „У Палескай глушы“. Повесьць|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Дубоўка Ўладзімер.''' „Строма“. Вершы|— {{gap|0.5em}}20 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Журба Я.''' „Заранкі“. Збор вершаў|— {{gap|0.5em}}50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Зарэцкі М.''' „У віры жыцьця“. Збор апавяданьняў|1 р. 50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Колас Якуб.''' „Водгульле“. Збор вершаў|— {{gap|0.5em}}35 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Новая зямля“. Поэма|1 р. 50 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Купала Янка.''' „Безназоўнае“. Збор вершаў|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Збор твораў“. Т. I. „Жалейка“ і „Гусьляр“ з партрэтам, жыцьцёпісамі і крытычнымі нарысамі|2 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Купала Янка''' „Спадчына“. Збор вершаў|1 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Шляхам жыцьця“. Збор вершаў|1 р. 25 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Чарот М.''' „Веснаход“. Збор апавяданьняў|1 р. 10 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||„Чырвоны Дудар“. Беларускі дэкляаматар. Злажылі '''Я. Купала і Цішка Гартны'''|2 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Ядвігін Ш.''' „Бярозка“. Апавяданьні|— {{gap|0.5em}}20 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Ясакар''' (''Бядуля''). „Пад родным небам“. Збор. вершаў|— {{gap|0.5em}}65 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Чарот.''' „Босыя на вогнішчы“. 4-ае выданьне|— {{gap|0.5em}}10 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Я. Колас.''' „Сымон Музыка“. Поэма|2 р.{{gap|0.9em}}—{{gap|0.5em}}|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Гартны Цішка.''' „Урачыстасьць“. Збор вершаў|— {{gap|0.5em}}60 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Дубоўка.''' „Трысьцё“. Збор вершаў|— {{gap|0.5em}}40 к.|3|col3-width=6em}}
}}

&lt;center&gt;&lt;h3&gt;Рыхтуюцца да друку.&lt;/h3&gt;&lt;/center&gt;

'''Неманскі.''' Апавяданьні (друкуецца).&lt;br/&gt;
'''Ажгірэй.''' „Беларуская Комсамолія“.&lt;br/&gt;
'''Чарот.''' „Сьвінапас“.&lt;br/&gt;
'''Якімовіч.''' Збор вершаў.&lt;br/&gt;
'''Чарнушэвіч.''' „Жытнёвыя ўсьмешкі“.&lt;br/&gt;
'''Бядуля.''' „На раздарожжы“. Збор апавяданьняў.&lt;br/&gt;
'''Дубок.''' Апавяданьні.&lt;br/&gt;
'''Дудар.''' „Зборнік апавяданьняў“.&lt;br/&gt;
'''Александровіч.''' Зборнік апавяданьняў.&lt;br/&gt;
'''Крапіва.''' „Крапіва“. Збор вершаў (друкуецца).&lt;br/&gt;
'''Цішка Гартны.''' „Сокі цаліны“. II ч.&lt;br/&gt;
'''Янка Купала.''' Поўны збор твораў, т. II. „Шляхам жыцьця“&lt;br/&gt;
'''М. Гарэцкі.''' Апавяданьні.

&lt;center&gt;&lt;h3&gt;Тэатр і музыка.&lt;/h3&gt;&lt;/center&gt;
{{block left|width=50em|

{{Dotted TOC||'''Маркевіч Л.''' Жалобны марш на сьмерць У. Леніна. Для фортэп’яна|20 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Равінскі М.''' Зборнік песень з нотамі|40 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Родзевіч Л.''' „Пакрыўджаныя“. Драма ў 4-х дзеях|15 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||Сцэнічныя творы. Сшытак першы. („Паўлінка“ — Я. Купалы. „Манька“ — Ф. Аляхновіча. „Залёты“ — В. Д. Марцінкевіча. „Пашыліся ў дурні“ — М. Крапіўніцкага)|25 к.|3|col3-width=6em}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4625tm5z18rbdx174outd59acrz1m4q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Індэкс:Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ III.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>125309</id>
    <revision>
      <id>290234</id>
      <timestamp>2026-06-25T21:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «»</comment>
      <origin>290234</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="240" sha1="ndihedl110jsjdotn7trg9lyohnrdie" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=book
|Title=Могилевская Старина
|Language=be
|Volume=[[Могилевская Старина (1900—1903)/III|Выпускъ III]]
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=Типографія губернскаго правленія
|Address=Могилевъ на Днѣпрѣ
|Year=1903
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=3
|Progress=OCR
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>ndihedl110jsjdotn7trg9lyohnrdie</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290235</id>
      <parentid>290234</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T21:17:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>290235</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="240" sha1="mm7mscq3bxje376k45toqc66obrujlj" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=book
|Title=Могилевская Старина
|Language=be
|Volume=[[Могилевская Старина (1900—1903)/III|Выпускъ III]]
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=Типографія губернскаго правленія
|Address=Могилевъ на Днѣпрѣ
|Year=1903
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=4
|Progress=OCR
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>mm7mscq3bxje376k45toqc66obrujlj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ III.pdf/132</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125310</id>
    <revision>
      <id>290236</id>
      <timestamp>2026-06-25T21:17:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Без тэксту */</comment>
      <origin>290236</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ III.pdf/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125311</id>
    <revision>
      <id>290237</id>
      <timestamp>2026-06-25T21:18:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Без тэксту */</comment>
      <origin>290237</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Могилевская Старина (1900—1903). Выпускъ III.pdf/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125312</id>
    <revision>
      <id>290238</id>
      <timestamp>2026-06-25T21:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Без тэксту */</comment>
      <origin>290238</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf/180</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125313</id>
    <revision>
      <id>290242</id>
      <timestamp>2026-06-25T21:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>/* Вичитана */</comment>
      <origin>290242</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4156" sha1="fut0pp5gfifcybdzr0006mrfcqntd9z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;SimondR&quot; /&gt;&lt;center&gt;— 176 —&lt;/center&gt;&lt;/noinclude&gt;{{block left|width=50em|

{{Dotted TOC||Сцэнічныя творы. Кніжка першая. („Прымакі“ — Я. Купалы. „Мікітаў лапаць“ — М. Кудзелькі. „Зьбянтэжаны Саўка“, „Пасланец“, „Конскі партрэт“ — Л. Родзевіча)|40 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||Сцэнічныя творы. Кніжка другая. („Соцыялістка“ — Ц. Гартнага. „Сон на балоце“ — М. Кудзелькі. „Калісь“, „Лес шуміць“ — Ф. Аляхновіча)|70 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Тэраўскі Ў.''' Беларускі лірнік. Сьпеўнік на чатары галасы. 99 песень|75 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Прохараў.''' Романс. „У мгле“. Словы Я. Купалы|30 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Аладаў.''' Романс „Бяспутнасьць“. Словы Я. Купалы|40 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Сасонка“. Словы Янкі Купалы|20 к.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„Лісты валяюцца“. Словы Янкі Купалы.|.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Юрын.''' „Савецкі чорт“. П’еса (друкуецца).|.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Муйжаль.''' „Жаніх з Піцера“ (друкуецца).|.|3|col3-width=6em}}
{{Dotted TOC||'''Івушка-Калінушка.''' „Непаслухмяныя“ (друкуецца).|.|3|col3-width=6em}}
}}

{{Накіравальная рыса|5em|height=2px}}
&lt;br/&gt;
{{цэнтар|'''{{Разьбіўка|ЧАСОПІСІ}}.'''|памер=140%}}
'''„ПОЛЫМЯ“ за 1922 г. № 1''' (ц. 30 к.).&lt;br/&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''1923 г. № 2''' (ц. 50 к.), '''№ 3-4''' (ц. 50 к.), '''№ 5-6''' (ц. 1 р.), '''№ 7-8''' (ц. 1 р.).&lt;br/&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''1924 г. №№ 1 (9)—2 (10) і 3 (11) і 4 (12)''' па 1 р.&lt;br/&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''1925 г. № 1-5''' па 1 р. 50 к.&lt;br/&gt;
'''„МАЛАДНЯК“ за 1923 г. № 1''' (ц. 75 к.).
&lt;br/&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''1924 г. № 2-3''' (ц. 1 р.), '''№ 4''' (ц. 80 к.), '''№ 5''' (ц. 1 р. 50 к.).&lt;br/&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;„&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''1925 г. № 6''' (ц. 1 р. 50 к.), '''№ 7''' (ц. 75 к.) '''і № 8''' (ц. 75 к.).

&lt;h3&gt;&lt;small&gt;Усе вышэй зьмешчаныя кнігі прадаюцца ў усіх кнігарнях г. Менску і кнігарнях Дзяржаўнага Выдавецтва ў акруговых і раённых гарадох Беларусі.&lt;br/&gt;

Таксама можна выпісваць кнігі па пошце на адрас: Менск, Савецкая, 63, Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі.&lt;br/&gt;

Кнігасьпісы высылаюцца бясплатна па першым запатрабаваньні.&lt;/small&gt;&lt;/h3&gt;

{{Накіравальная рыса|5em|height=2px}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fut0pp5gfifcybdzr0006mrfcqntd9z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Кнігасьпіс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125314</id>
    <revision>
      <id>290243</id>
      <timestamp>2026-06-25T21:43:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Уводзіны ў гісторыю Беларусі  | аўтар     = Усевалад Ігнатоўскі  | год       = 1925 год  | пераклад  =   | секцыя    = Падручнік  | папярэдні = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Зьмест|Зьмест]]  | наступны  = Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/К...»</comment>
      <origin>290243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="708" sha1="1qmgbxwg7tn336oqqio6dh4umu0s7tj" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Уводзіны ў гісторыю Беларусі
 | аўтар     = Усевалад Ігнатоўскі
 | год       = 1925 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Падручнік
 | папярэдні = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Зьмест|Зьмест]]
 | наступны  = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Карты|Карты]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;176&quot; to=&quot;180&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>1qmgbxwg7tn336oqqio6dh4umu0s7tj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Карты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125315</id>
    <revision>
      <id>290244</id>
      <timestamp>2026-06-25T21:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SimondR</username>
        <id>1967</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Уводзіны ў гісторыю Беларусі  | аўтар     = Усевалад Ігнатоўскі  | год       = 1925 год  | пераклад  =   | секцыя    = Падручнік  | папярэдні = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Кнігасьпіс|Кнігасьпіс]]  | наступны  =   | анатацыі  =  }}  {{Выроўніваньн...»</comment>
      <origin>290244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="632" sha1="snjulwn40wsimjqm9trs5efhp8mg8w3" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Уводзіны ў гісторыю Беларусі
 | аўтар     = Усевалад Ігнатоўскі
 | год       = 1925 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Падручнік
 | папярэдні = [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925)/Кнігасьпіс|Кнігасьпіс]]
 | наступны  = 
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1925).pdf&quot; from=&quot;181&quot; to=&quot;187&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>snjulwn40wsimjqm9trs5efhp8mg8w3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Волаты (1929).pdf/56</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125316</id>
    <revision>
      <id>290247</id>
      <timestamp>2026-06-26T07:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «р. Дняпра на 318 клм.; г) уваравіцкі раён: 70) Баці; д) хойніцкі раён: 71) Загальская слабодка; 72) Вялікі бор; е) чачэрскі раён: 73) Матнявічы; 74) Глыбочыца; V магілеўская акруга: а) быхаўскі раён: 75) Нова Быхаў; 76) Глухі глускага сс.; 77) Зарэчча глускага сс.; 78) Рыжкаўка г...»</comment>
      <origin>290247</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6412" sha1="5cg7yz9zp8ivmwiw3qy83zheudofugm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;р. Дняпра на 318 клм.; г) уваравіцкі раён: 70) Баці; д) хойніцкі раён:
71) Загальская слабодка; 72) Вялікі бор; е) чачэрскі раён: 73) Матнявічы;
74) Глыбочыца; V магілеўская акруга: а) быхаўскі раён: 75) Нова Быхаў; 76) Глухі глускага сс.; 77) Зарэчча глускага сс.; 78) Рыжкаўка грудзінаўскага сс.; 79) Красьніца грудзінаўскага сс.; б) клімавіцкі раён: 80) Зімніцы гусарскі сс., в) краснапольскі раён: 81) Хвёдараўка кажамякінскага сс.; г) крычаўскі раён: 82) Шаеўка; д) лупалаўскі раён: 83) Акулінцы; 84) Косьценкі махаўскага сс.; 85) Машанакі машанацкага сс.; 86) Смолка; 87) Сухары сухараўскага сс.; е) магілеўскі раён: 88) Ямніцкая дача гусьлянскага сс.; 89) Завярэжжа вандароскага сс.; 90) Княжыца; ж) хоцімскі раён: 91) Вялікая Ліпаўка; 92) Мужычок прасьцінскага сс.; 93) Ціхань арлоўскага сс.; з) чавускі раён: 94) Пятухоўка антонаўскага сс.; і) чачэвіцкі раён: 95) Збышын грыбавецкага сс.; і) чарыкаўскі раён: 96) Селішча верамееўскага сс.; 97) Сялёнка хаўмянскага сс.; VI мазырская акруга: а) калінкавіцкі раён: 98) Пеніца гулевіцкага сс.: б) лельчыцкі раён: 99) Буйнавічы буйнавіцкага сс.; 100) Грабяні лельчыцкага сс.; 101) Сініцкае поле сініцка-польскага сс.; в) петрыкаўскі раён: 102) Беланавічы; г) юравіцкі раён: 103) Алексічы; VII менская акруга: а) Барысаўскі раён: 104) Уборак мсьціскага сс.; б) бягомльскі раён; 105) Брод нядальскага сс.; 106) Мелькуні вітуніцкага сс.; 107) Дабруня вітуніцкага сс.; в) вузьдзенскі раён: 108) Магільна магільнянскага сс.; г) грэскі раён: 109) Апаліны палікараўскага сс.; 110) Бадзяжы старыцкага сс.; д) заслаўскі раён: 111) Хмелеўка заслаўскага сс.; 112) Заслаўе, 113) Шубнікі барздынскага сс.; 114) Навашына ганусінскага сс.; 115) Угляны гатавіцкага сс.; е) капыльскі раён:
116) Васільчыцы вянелеўскага сс.; 117) Каласаўшчына, 118) Сьвінка, ж) лагойскі раён: 119) Рудня лагойскага р.; 120) Порхава падонкаўскага сс.; з) плешчаніцкі раён: 121) Васількаўцы прусавіцкага сс.; і) пухавіцкі раён: 122) Хідра балоцкага сс.; 123) Балоча балоцкага сс. 124) Цешкаў турынскага сс.; 125) Зац. Слабада пухавіцкага сс.; й) сьмілавіцкі раён: 126) Дукарка дукорскага сс.; 127) Старына карзуноўскага сс.; к) чэрвенскі раён: 128) Чарнава руднянскага сс.; VIII полацкая акруга: а) асьвейскі раён; 129) Вількелева задзежанскага сс.; 130) Рулупава савейкаўскага сс.; 131) Шалягова задзяжанскага сс.; б) ветрынскі раён: 132) Зазер‘е гарадоцкага сс.; 133) Пяцюлёва ветрынскага сс.; в) дрысенскі раён: 134) Ляшкава цястаўскага сс.; г) лепельскі раён: 135) Лепель, 136) Ст. Валасовічы, 137) Весялова весялоўскага сс.; д) расонскі раён: 138) Межава зьмітраўскага сс.; 139) Замошша зьмітраўскага сс.; 140) Масткі гарбачэўскага сс.; 141) Альбрэхтава альбрэхтаўскага сс.; IX з-за меж БССР: 142) Даўгаўпільс; 143) Фомнае, краснагорскай вол. бранскай губ.[[Волаты (1929)/Увагі#41)|&lt;sup&gt;41&lt;/sup&gt;)]].&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Непараўнальна шырэй {{абмылка|паспаўсюджаны|распаўсюджаны}} казкі, легенды і паданьні пра асілкаў. Бытаваньне іх докумэнтальна засьведчана ў наступных паселішчах і іх ваколіцах:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}I. Аршанская акруга: а) амсьціслаўскі раён: 1) Амсьціслаў, 2) Добрае лапацінскага сс., 3) Сапалава мазлаўскага сс., 4) Кудрычы рылаўшчынскага сс., 5) Беразуўкі дудчыцкага сс., 6) Цяляпкова дудучыцкага сс., 7) Мал. Пацкава курманаўскага сс., 8) Падлуж‘е рылаўшчынскага сс., 9) Хлышчава хлышчаўскага сс., 10) Гараны пацолтаўскага сс., 11) Нашкавічы старасельскага сс., 12) Бабынічы татаршчынскага сс., 13) Занькаўшчына пацолтаўскага сс., 14) Будагошч старасельскага сс., 15) Рагайлаўшчына старасельскага сс., 16) Старое сяло старасельскага сс.; б) аршанскі раён: 17) Яронкавічы яронкавіцкага сс., 18) Абухова шпакоўскага сс.; б) багушэўскі раён: 19) Багушэўскае, 20) Бяленіва сідарніцкага сс., 21) Новае сяло новасельскага сс., 22) Луг новасельскага сс., 23) Кемена&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5cg7yz9zp8ivmwiw3qy83zheudofugm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Волаты (1929).pdf/57</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125317</id>
    <revision>
      <id>290248</id>
      <timestamp>2026-06-26T07:43:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «какоўшчынскага сс., г) дрыбінскі раён: 24) Галалобаўка, 25) Карэбы карэбскага сс., 26) Сласьцён, 27) Галавічы карэбскага сс., 28) Дрыбін, 29) Крукаўшчына гарадзецкага сс., 30) Халіпы карэбскага сс., 31) Вялікае шчокатава суслаўскага сс., 32) Галабурды бельскага сс.; д) дуб...»</comment>
      <origin>290248</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6331" sha1="qqwebxsvk818pwu0pp63opcdmftdunx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;какоўшчынскага сс., г) дрыбінскі раён: 24) Галалобаўка, 25) Карэбы карэбскага сс., 26) Сласьцён, 27) Галавічы карэбскага сс., 28) Дрыбін, 29) Крукаўшчына гарадзецкага сс., 30) Халіпы карэбскага сс., 31) Вялікае шчокатава суслаўскага сс., 32) Галабурды бельскага сс.; д) дубровінскі раён: 33) Б. Савіна савінскага сс., 34) Ст. Тухінь новатухінскага сс.; е) капыскі раён: 35) Клін славіскага сс., 36) Хімы дубравскага сс., 37) Капысь, 38) Падкняжаньне аляксандраўскага сс., 39) Мікіцінічы мікіцініцкага сс., 40) Стайкі мікіцініцкага сс., 41) Стрыкілі маслакоўскага сс., 42) Застружжа дубраўскага сс.; ж) коханаўскі раён: 43) Пярэўлачня, 44) Коханава, 45) Падбярэзьзе сіманскага сс., 46) Сьцепашкоўшчына вялікагольцаўскага сс., 47) Ступавая шыбецкага сс., 48) Волга пярэўлачнянскага сс., 49) Азярок малатнянскага сс., 50) Новае Заазер‘е палюдаўскага сс., 51) Голашава коханаўскага сс., 52) Дубраўскае сіманаўскага сс., 53) Межнева аленавіцкага сс., 3) круглянскі раён: 54) Дарожкавічы, 55) Рачча, 56) Ахімкавічы I каменіцкага сс.; i) крупскі раён: 57) Красноўка саколовікага сс., 58) 10 кастрычнік крупскага сс.; к) ляднянскі раён: 59) Мікіціна іскаскага сс., 60) Кабылільле, 61) Страхі, 62) Ліцьвінава, 63) Каменец баеўскага сс.,
64) Ісказы іскаскага сс., 65) Каршыкова, 66) Бель, 67) Слатоўшчына,
68) Пацэнкі, 69) Валяўкі, 70) Сазонаўка, 71) Ірвяніца, 72) Масьліна, 73) Батураўшчына, 74) Ляды, 75) Хвесяўка бельскага сс., 76) Прогрэс ляднянскага сс., 77) Слабада, 78) Хваёўка, 79) Катаўшчына ляднянскага сс., 80) Жабыкі бельскага сс., 81) Гарошкава бельскага сс.; л) расьнянскі
раён: 82) Рабцы, 83) Цёмны лес рабцаўскага сс., 84) Тышча доўгавіцкага сс., 85) Башары пячонкаўскага сс., 86) Дубраўка рабцаўскага сс., 87) Тугальдава расьнянскага сс., 88) Ракоўшчына пячонкаўскага сс., 89) Пахар расьнянскага сс., 90) Горбаўка пячкоўскага сс., 91) Дзедня дзеднеўскага сс., 92) Расна, 93) Асінаўка асінаўскага сс., 94) Каменка, 95) Прыбярэж забалацкага сс.; м) талачынскі раён: 96) Славені славенскага сс., 97) Варанцэвічы воўкавіцкага сс., 98) Талачын, 99) Друцк друцкага сс., 100) Клянкі
валасоўскага сс., 101) Анілёва сакалінскага сс., 102) Красілава еўлахаўскага сс., 103) Сіўцава воўкаўскага сс., 104) Пляшыўцы, 105) Кацэвічы еўлахаўскага сс., 106) Філатава мархлеўскага сс., 107) Любонічы воўкавіцкага сс., 108) Міхалаўшчына азерэцкага сс., 109) Трасьцянка ўльлянаўскага сс., 110) Равяцічы скалінскага сс., 111) Зайкаўшчына; н) чарэйскі раён: 112) Асечана заборскага сс., 113) Парніўка гілянскага сс., 114) Заборье заборскага сс., 115) Любіжа, 116) Абчуга абчускага сс., 117) Лукамль, 118) Журавы абчускага сс., 119) Стайкі гілянскага сс., 120) Беляны заборскага сс., 121) Плаўнік гілянскага сс.; 122) Лютыя абчускага сс., 123) Канстантынава сіратавіцкага сс., 124) Клішана большахальневіцкага сс., 125) Белая Дуброва сьлідчанскага сс., II бабруйская акруга: а) Асіпавіцкі раён: 126) Буда лапіцкага сс., 127) Старонка карытнянскага сс., 128) Палянак, 129) Кавалі, б) бабруйскі раён: 130) Барбарава сычкаўскага сс., 131) Рубяжы рымавецкага сс., 132) Сулева каменскага сс., 133) Чарніца сычкаўскага сс., 134) Амельлянаў Мост каменскага сс., 135) Такары сычкаўскага сс., 136) Рукавец старцаўскага сс., 137) Бортнікі бортнікаўскага сс., 138) Мікулічы туркаўскага сс., 139) Думіншчына падрэцкага сс., 140) Рыня міхалеўскага сс., 141) Уласавічы, 142) Гарадзец гарадзецкага сс., 143) Цяса мышкаўскага сс., 144) Ала баравіцкага сс., 145) Выжары баравіцкага сс., 146) Падрэчча падрэцкага сс., 147) Старцы старцаўскага сс., 148) Туркі туркаўскага сс., 149) Н. Дваранінычы паўлыцкага сс., 150) Ступяні цялускага сс., 151) Канчане каменскага сс., 152) Савічы цялускага сс., 153) Цялуша, 154) Сеяны Хвойнік міхалеўскага сс., 155) Хамічы старцаўскага сс., 156) Ясны Лес {{перанос пачатак|хімаў|скага}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qqwebxsvk818pwu0pp63opcdmftdunx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Волаты (1929).pdf/58</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125318</id>
    <revision>
      <id>290249</id>
      <timestamp>2026-06-26T07:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|хімаў|скага}} сс., 157) Валосычы мышкаўскага сс.; в) глускі раён: 158) Сіманавічы сіманавіцкага сс., 159) Горнае I сіманавіцкага сс., 160) Падзамша хвастовіцкага сс., 161) Запольле гарадоцкага сс.; г) жлобінскі раён: 162) Старая Рудня стараруднянскага сс.,...»</comment>
      <origin>290249</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4077" sha1="0t71d13w9bha0bh9a7rnb44t29lqgvf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|хімаў|скага}} сс., 157) Валосычы мышкаўскага сс.; в) глускі раён: 158) Сіманавічы сіманавіцкага сс., 159) Горнае I сіманавіцкага сс., 160) Падзамша
хвастовіцкага сс., 161) Запольле гарадоцкага сс.; г) жлобінскі раён:
162) Старая Рудня стараруднянскага сс., 163) Піравічы, 164) Кругавец
піравіцкага сс., 165) Баранаўка, 166) Радуша радускага сс.; д) клічаўскі раён: 167) Бёрда ваевіцкага сс., 168) Закуцьце наталаўскага сс., 169) Усохі
ўсохскага сс., 170) е) любаньскі раён: 170) Любань, 171) Рачэнь рачэнскага сс.; ж) Парыцкі раён: 172) Трэмля любанскага сс., 173) Хухалеўшчына крукаўскага лясьніцтва, 174) Сьцяпы сьцяпскога сс., 175) Казлоўка, 176) Дабравольшчына дабравольскага сс., 177) Высокі Поўк казлоўскага
{{Няма выявы}}
сс., 178) Міхалаўкі каралеваслабодзкага сс., 179) Паганцы ракшынскага сс., 180) Тур. Слабада туркаўскага сс., 181) Бакунаўніца
казлоўскага сс., 182) Вярхлесьсе Казлоўскага сс., 183) Дуброва, 184) Парычы, 185) Васілеўка каралеваслабодзкага сс., 186) Пяшчаная
Рудня, 187) Крымёны чыркавіцкага сс.; 3) рагачэўскі раён: 188) Рассохі старасельскага сс., 189) Асінаўка мяркулавіцкага сс., 190) Лучын,
191) Рагачэў, 192) Красьніца, 193) Мінькаў забалацкага сс., 194) Ліскі пабалаўскага сс., 195) Новы дварэцкага сс.; і) слуцкі раён: 196) Кастрычнік кастрычнікаўскага сс.; 197) Серагі
сераскага сс., 198) Бялічы бяліцкага сс., 199) Кругляк, 200) Шалавічы, ленінскага сс., 201) Цараўцы, 202) Дарасіно дарасінскага сс., 203) Каты
ісерскага сс., 204) Панічы дарасінскага сс., 205) Балотчыцы беліцкага сс., 206) Селішча іваньагародніцкага сс., 207) Крывая Хвоя амговіцкага сс., 208) Цёплая Дуброва амговіцкага сс., 209) Кляпчаны, 210) Сьліўка амговіцкага сс., 211) Слуцак; к) старадароскі раён: 212) Дабрасельцы шчыткаўскага сс., 213) Пасека пасецкага сс., л) старобінскі раён: 214) Рог князьвозерскага сс., 215) Крывічы чырвонадворскага сс., 216) Задражава музурскага сс., 217) Падоблачня старобінскага сс., 218) Чыжэвічы чыжэвіцкага сс., 219) Мяцявічы мяцявіцкага сс., 220) Сяльцо мяцявікага сс., 221) Мяцявічы мяцявіцкага сс., 220) Сяльцо мяцявіцкага сс., 221) Цясоў пагосцкага сс., 222) Пагост пагосцкага сс., 223) Кутнеў пагоскага сс., 224) Галіца зажэвіцкага сс.; м) сьвіслацкі раён: 225) Сьвіслач, 226) Люцін, 227) Рэгісполь якшыцкага сс.; н) чырвонаслабадзкі раён: 228) Чаплічы чапліцкага сс., 229) Заўшычы старчыцкага сс., 230) Малышавічы малышавіцкага сс.; III. віцебская акруга: а) азярышчанскі раён:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0t71d13w9bha0bh9a7rnb44t29lqgvf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Волаты (1929).pdf/59</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125319</id>
    <revision>
      <id>290250</id>
      <timestamp>2026-06-26T07:50:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>290250</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6307" sha1="dgeeioj6u25fi5jl42bk1p59dmhfs9i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;[[Волаты (1929)/Увагі#)|&lt;sup&gt;&lt;/sup&gt;)]]
&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}&lt;/noinclude&gt;51
231) Будніца хвашнянскага сс., 232) Лабанёўка саладухінскага сс., 233) Лу-
хвёры пылькінскага сс., 234) Горкі горкаўскага сс., 235) Забораўка мехаў-
скага сс.; б) бешанкавіцкі раён: 236) Сьвіціна чаркаскага сс., 237) Бешан-
кавічы, 238) Лапы біклоскага сс., 239) Вяжышча стралішчанскага сс.,
240) Сьвярдлы навікоўскага сс., 241) Сьвеча сьвечанскага сс., 242) Язініца
чаркаскага сс.; в) віцебскі раён: 243) Паштовішча даўжанскага сс., 244) Бу-
яны даўжанскага сс., 245) Лосьвіда, 246) Хабаты кабішчанскага сс.,
247) Курыліна, 248) Ярмолкава, 249) Старое Сяло старасельскага сс.,
250) Путы сініцкага сс., 251) Ваяводкі рудакоўскага сс., 252) Суднікі
ІІ міхалеўскага сс., 253) Віцебск, 254) Замосьце заронаўскага сс., 255) Жа-
лезьніца І старасельскага сс.; г) высачанскі раён: 256) Зазабы кабыльніц-
кага сс., 257) Лазовікі каралеўскага сс., 258) Шаўкунова, 259) Юшкава
асінаўскага сс., 260) Чаркасы высачанскага сс., 261) Макараўка церабель-
скага сс., 262) Слабада высачанскага сс., 263) Заварацьце старабабыль-
скага сс., 264) Цяцюны выдрэйскага сс., 265) Лабаны кабыльніцкага сс.,
266) Старабабыльле старабабыльскага сс., 267) Ардзеж касьціёўскага сс.,
268) Града крынкаўскага сс., 269) Буракі высачанскага сс., 270) Добрына
высачанскага сс., 271) Ціхаўка кабыльніцкага сс., 272) Швяды, 273) Сьце-
паненкі, 274) Баранава, 275) Брадкі высачанскага сс., 276) Кавалёва ка-
ралеўскага сс.; д) лёзьненскі раён: 277) Завольша, 278) Ляховік І унаўска-
га сс., 279) Страганы, 280) Уна унаўскага сс., 281) Гладанькі гадань-
скага сс., 282) Стасева унаўскага сс., 283) Зубкі лёзьненскага сс., 284) Нізы;
е) межанскі раён; 285) Мяжа, 286) Фралова вышадзкага сс., 287) Боркі
гозьбенскага сс., 288) Халіпы гозьбенскага сс., 289) Чараравуха, 290) Па-
поўшчына, 291) Вышадкі вышадзкага сс., 292) Паганяліна; ж) сянскі раён:
293) Машканы, 294) Замошша ўльлянаўскага сс., 295) Адамава алексініц-
кага сс., 296) Машкі пустынскага; 3) сіроцінскі раён: 297) Слабада ло-
васкага сс., 298) Сіроціна, 299) Лугавае валатоўскага сс., 300) Буньцікі
мішневіцкага сс., 301) Спасскія Плігаўкі спасскага сс., 302) Валатоўка ва-
латоўскага сс., 303) Барысаўка жарабыцкага сс., 304) Цаўі спасскага сс.,
305) Варанькі лаўжанскага сс.; і) сураскі раён: 306) Задзетуні янавіцка-
га сс., 307) Шэменьцяі катоўскага сс., 308) Зайцава янавіцкага сс.,
309) Прамышляі краўцоўскага сс., 310) Лазаватка краўцоўскага сс.,
311) Янавічы, 312) Задуброўе краўцоўскага сс., 313) Крупадзёры стара-
ботанічнага сс., 314) Сапуны катоўскага сс., 315) Дуброва катоўскага сс.,
316) Навікі марчонскага сс., 317) Сураж; к) чашніцкі раён: 318) Ступіна
цяпінскага сс., 319) Міцкаўцы вялікаальшанскага сс.; IV. гомельская
акруга: а) брагінскі раён: 320) Сабалі, 321) Хракавічы: б) будакашалёўскі
раён: 322) Шутнае любавінскага сс., 323) Забабе забабскага сс., 324) Зя-
лёная Дубрава; в) веткаўскі раён: 325) Вераб'ёўка, 326) Жалезьнікі,
327) Прысна; г) гомельскі раён: 328) Валатава; д) лоеўскі раён: 329) Гра-
мыкі, 330) Сяўкі, 331) Дзімамеркі, 332) Ваўкашанка; е) рэчыцкі раён:
333) Васілевічы, 334) Рудзец, 335) Крапіўня, 336) Нахаў, 337) Шаўковічы,
338) Навінкі, 339) Ліскі, 340) Залатуха, 341) Глінная Слабада, 342) Ба-
бічы, 343) Рэчыца, 344) Новы Барсук, 345) Дзеражня, 346) Восаў, 347) Руд-
ня, 348) Ровенская Слабада, 349) Салтанаў, 350) Дземяхі; ж) уваравіцкі
раён: 351) Варашылаў, 352) Красная Хачэмля гусявіцкага сс., 353) Чы-
стая Лужа лапіцкага сс., 354) Чабатовічы, 355) Баці, 356) Першамайскі,
357) Альхоўкі, 358) Дуброва рудняцеляшоўскага сс., 359) Троцкая; з) хой-
ніцкі раён: 360) Пудакова паселіцкага сс., 361) Варацец, 362) Загальская
Слабодка, 363) Ізьбінь, 364) Вялікі Бор, 365) Маканавічы, 366) Хранкоў,
367) Загальле; і) чачэрскі раён: 368) Слабодка, 369) Зялёны Мох залаў-
скага сс., 370) Матнявічы, 371) Глыбочыца, 372) Турышчавічы; Ѵ. магі-
4*&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dgeeioj6u25fi5jl42bk1p59dmhfs9i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Волаты (1929).pdf/117</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125320</id>
    <revision>
      <id>290251</id>
      <timestamp>2026-06-26T07:51:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>290251</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8875" sha1="jg5ok619su2btct6lkmdnixsavw31zl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;изд. 1911 г., т. Ѵ, с. 32, &quot;Люди сороковых годов&quot;, 1, гл. 5): точно после саранчи... вол о
тина волотину кличет“.
==={{x-smaller|200)}}===
{{gap|2em}}201) Беларуская Акадэмія навук (Менск). Архіў Катэдры этнографіі, № 526. Па-
ведамленьні навуковых устаноў і паасобных вучоных аб волатах, ст 36: ліст Г. А. Іль-
пінскага. &quot;Имя волот „великан&quot;, как и чередующееся с ним по законам индо-европей-
ского, чередования гласных&quot; велет (ср. укр. велетень), по моему мнению, образовано
от того же корня, что и велик, т. е. от идекорня Цеl. - Это мнение, впрочем, не пред-
ставляет ничего нового - его разделяет, между прочим Brückner в своем Slow. Etym.
jęz. polsk. 616&quot;. Пар. А. Соболевский. Заметки по славянским древностям ИОРЯСРАН,
Лнгр. 1926, т. ХХХІ, ст. 9: &quot;Слов. велет (пол. wielot, малор. велитень, велетень) —волот
восходит к волет; изменения звуков - результат нередкой в славянских языках ассими-
ляции; срв. р. лебеда и лобода, лепетать и лопотать, Велес (др. чешс. veles) и волос и
т. п. Несколько странное по своему окончанию мр. велетень может восходить к *веле-
тин, срв. ц.-сл. спол и сполин, исполин, властель и властелин и др.&quot;. Тамсама, ст. 8:
судя по окончанию - ет - название велеты иранского происхождения.
Так повидимому
называлось одно из скифских племен Балтийского побережья, в последствии ославяни-
вшееся.
==={{x-smaller|200)}}===
{{gap|2em}}202) Тамсама, ст. 34-35; ліст Е. Г. Кагарава: „Миклошич (Etym. Wörterb. 394) ссы-
лается на название народа велетов. Stokeys, Urkelt. Sprachsatz. y Fick'a: Vergleich. Wör-
terb. d. indog. Sprache 11-я часть сопоставляет с кельтск. Ateula-vlatos в одной легенде
на монете (что сомнительно! Е. К.). Обычно возводят волот || велет к индоевроп. uale
срвн. латинск. valeo быть сильным&quot;, оскск. Fale-сильный, литовск. valé сила, воля
(срв., впрочем, Brückner Slav. Fremdwörter im-Litauisęhen 150), готск. waldan, др. верх.
нем. waltan новонем. walten, pycc. владеть || володети&quot;.
==={{x-smaller|200)}}===
{{gap|2em}}203) С. Микуцкий, Набюденія и замечанія о лето-славянском языке сравнительно
с прочими арійскими языками, „Записки императорского русского географического об-
щества по отделению этнографии. т. 1, СПБ 1867, ст. 571: „bala-force, puissance, et,
comme adjectif, fort, robuste, gros, etc. balita, valita-id. Стало быть слова: вол, велий,
великий, болий Волот, Велет, Волынь, Волыняне, латинск. valeo, validus одного корня&quot;.
==={{x-smaller|200)}}===
{{gap|2em}}204) Беларуская Акадэмія навук (Менск). Архіў Катэдры этнографіі, № 526. Па-
ведамленьні навуковых устаноў і паасобных вучоных аб волатах ст. 31-32: ліст акад.
Б. М. Ляпунова: „В старославянских текстах находим вместо ожидаемого влать форму
владь (Ефрем Кормч. ХІ-ХІІ в.) в значен. хит, плохарос, волосы&quot;, др. Русские спи-
ски хроники Малалы имеют володь (Срезн. Мат. для словаря...). На это обратил внима-
ние А. Е. Крымский в своей интересной статье. „Волосова борода&quot; (Етнограф. вістник
Укр. Ак. Н., кн. 5, 1927, ст. 74-91). Я считаю весьма вероятным, что волот в первом и
втором значении (пачатак лісту гл. ув. 194, 200, М. К.) представляют семасиологичес-
кие варианты одного и того-же этимологического источника, и что сюда же относятся:
и слова волоть и володь. Сюда же возможно отнести и слово волос - ст. слав. влас,
серб. влас, с другим суффиксом. Таким образом я восстановляю праязычные формы *Поl-
tos и *uolsos или *uoltsos или *uoldsos, предполагая тот-же корень *uel, который имеем
в слабой степени в слове волна , шерсть&quot; (сравн. сербск. вуна, літовск. vilna), и кото-
рый мог иметь значение не тольки „дергать“, но и &quot;рости“ (сравн. замечания Преобра-
женского в Этимол. словаре русского яз., стр. 92); Преображенский колеблется между
основным значен., покрывать&quot; и дергать&quot;, я же допускаю по аналогии различия значе
ний &quot;зябнуть&quot; (от холода) и „прозябать &quot;-&quot; прорастать&quot; и здесь возможность такой ва-
риации. Думаю, что того же происхождения и прилагат. великий (вокализация *uel). Но
конечно, многое еще неясно. Весьма возможны позднейшие переиначения заимствован-
ных слов по народной этимологии, т. е. возможно, что волот — „ гигант“, „исполин“ про-
изошло, как думал Шафарик уже давно, от собственного имени какого-то народа и лишь
совпало по звукам с исконно-славянским словом uoltos в значении „колос“, „стебель&quot;,
&quot;волос&quot;... | Џо- | Џel- | Qal-&quot;.
==={{x-smaller|200)}}===
{{gap|2em}}205) А. Потебня. Этимологические записки. „Живая старина&quot;, вып. III, СПБ
1891, ст. 120-122.
==={{x-smaller|200)}}===
{{gap|2em}}206) Пар. Н. М. Носович. Словарь белорусскаго неречія. СПБ. 1870, ст. 367: „Оси-
лок, лка, с. м. Силач. Осилку гетому пяць таким, як я, мало на адну руку&quot;, М. Байкоў
і С. Некрашэвіч. Беларуска-расійскі слоўнік. Менск. 1925, ст. 35: „Асілак м. -силач, ба-
гатырь&quot;; М. І. Касьпяровіч. Віцебскі краёвы слоўнік. Віцебск 1927, ст. 25: Асілак, а. м.-
силач, богатырь. Ён у нас асілак, ні барісь зь ім (Навіцкі, Віц. р.)&quot;.
==={{x-smaller|200)}}===
{{gap|2em}}207) Пар. И. В. Владимиров. Доктор Франциск Скорина, СПБ MDCCCLXXXVIII,
ст. 116: Замечательно еще следующее приложение библии, выделяющееся из научения,
но близкое собственно к русской словесности: „Аще лиже кохание имаши ведати ово-
енных Абогатырскихъ делех Чти книги судеи, или Книги Махавеевъ. Более исправе-
дливее внихъ знайдеш нежели Воалександрии, или Вотрои* (В предисловии Скорины
к книге Судей о Самсоне говорится: &quot;инный богатырскии многии дела чинил&quot;. Выраже-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jg5ok619su2btct6lkmdnixsavw31zl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/88</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125321</id>
    <revision>
      <id>290252</id>
      <timestamp>2026-06-26T08:09:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}{{smaller|Наконецъ, въ ''могилевскомъ уѣздѣ'' записанъ варіантъ, въ которомъ дѣйствующими лицами являются мужъ и жена. Жили они „у палацу замурованному.“ Мужъ разбилъ дверь и они вышли на бѣлый свѣтъ. Далѣе они встрѣчаются съ разбойниками; мужъ...»</comment>
      <origin>290252</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6115" sha1="m6yjjv9rjk2ittdsmc2azf6ov9lgtda" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}{{smaller|Наконецъ, въ ''могилевскомъ уѣздѣ'' записанъ варіантъ, въ которомъ дѣйствующими лицами являются мужъ и жена. Жили они „у палацу замурованному.“ Мужъ разбилъ дверь и они вышли на бѣлый свѣтъ. Далѣе они встрѣчаются съ разбойниками; мужъ убиваетъ всѣхъ, кромѣ старшаго; съ нимъ то жена сближается, и посылаетъ мужа за звѣринымъ молокомъ. Характерно здѣсь то, что звѣри, къ которымъ его посылали за молокомъ, ''выли такъ громко'', что „''ажъ земля дрыжала.''“ Сказка оканчивается тѣмъ, что мужъ убиваетъ разбойника, а звѣри сбрасываютъ жену съ дерева, на которое она посажена была мужемъ, и разрываютъ.}}

{{Водступ|2|em}}{{smaller|См. Чубинск. 157.}}

{{ц|'''8. Иванъ Златовусъ.'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Живъ бывъ царъ съ царицай. И была у ихъ дычка. И такая была пругожая, што уси на яе глядзѣли. Разъ царъ здзѣлывъ большую баль, назвавъ много госцей. Посла бали госци усё царевни дзякуюць, а цару за хлѣбъ-за соль не дзякуюць. Здзѣлывъ ёнъ и другій баль и третьцій, а госци ўсё не цару дзякуюць за хлѣбъ-за соль, ды царевни. Разсердзився царъ за гето на дочку: «надо яѐ, гету нягодницу, замуруваць у слупъ!» Такъ и здзѣлыли. &lt;ref&gt;''Вар.:'' 1, Живъ бывъ панъ. Было ў яго двѣ дочки, меньшая — дужо пругожая, а бо́льшая— нѣ. Вотъ и стали сваты къ меньшой дочцѣ ѣздзиць, а на большую и не глядзѣли. Бацьку дужо ето ня ўподобалося, и вялѣвъ енъ своимъ слугамъ вымуроваць слупъ и засадзиць туды меныпую дочку. 2, Живъ бывъ царъ зъ жаною, и была у ихъ дочка, дужо пригожая И якъ хто на яѐ ўзглянець, дыкъ яна и становитца нездоровой. Царъ тоды здзѣлавъ високій домъ, такъ што яѐ людзи ня видзюць, а яна людзей видзиць. &lt;/ref&gt; Замурували яѐ у слупъ, тольки покинули маленькое воконцо, кабъ можно было даваць ёй ѣсци. Довго сядзѣла яна у слупи. Вотъ, разъ приносиць слуга ёй ѣсци, а яна говориць: «сястрица моя! приняси мнѣ клубочакъ ницей и пруточки: буду я дзѣлыць рукавички, бо мнѣ тутъ дужо маркотно!» Слуга принясла ёй клубочакъ нитокъ и пруто́чки. Тоды царевна стала выкручиваць дзирку у слупи, и выкруцила бо́льшую, чимъ тое вокно. Поднявся вихоръ и ставъ празъ тую дзирку дуць у царевну. Царевна съ того забременяла и скоро родзила сына. Нихто къ ей ня приходзивъ ни ў бабы, ни ў кумы, и ня вѣдала яна, якое даць яму̀ ймя. Али стала яго разглядаць и увидзѣла у яго золотый вусъ. «Ну, нехай жа табѣ ймя будзець Иванъ Златовусъ!» &lt;ref&gt;''Вар.'' Якъ родзився, дала яму̀ имя Вихоръ Вихоровичъ.&lt;/ref&gt; Ставъ Иванъ Златовусъ рэсць не по годахъ, ды по минутахъ: на третьцій дзень ставъ ходзѝць и говорѝць, а черазъ мѣсяцъ выросъ, якъ настоящій мущина. Разъ Иванъ Златовусъ спрашыець: «любезная моя маменька, скажи мнѣ, хто цябе у гетый слупъ замурувавъ?» — Замурувавъ мяне, сынокъ, у гетый слупъ мой бацюшка, за то, што госци не яму за хлѣбъ — за соль дзякували, ды мнѣ!.. Зачула гето слуга, што яны говоруць, побѣгла къ цару, и сказала: «ёсь нѣхто у нашія царевны у слупи, и разговарыець изь ёй!» Захоцѣлось бацьку полядзѣдь, хто тамъ гово́риць, пошовъ ёнъ къ слупу, полядзѣвъ у маленькое воконцо, видзиць — сядзиць изь ёй малецъ и разговарыець. Царъ тоды ящо хуже разсердзився: «треба яѐ разстралиць!» Поставивъ царъ ли слупа полкъ солдатовъ, кабъ разбиць муръ и яѐ разстралиць. Иванъ Златовусъ почувъ коло мура гомонъ, полядзѣвъ у вокно и увидзѣвъ цѣлый полкъ солдатовъ. «Ну, родзимая маменька, скажу табѣ новосци! Хочуць насъ съ тобой забиць; али не пужайся» Упёрся ёнъ ногами у зямлю, узявъ матку подъ па́ху, схапивъ слупъ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m6yjjv9rjk2ittdsmc2azf6ov9lgtda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/89</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125322</id>
    <revision>
      <id>290253</id>
      <timestamp>2026-06-26T08:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ды й кинувъ на солдатовъ, и ўсихъ перабивъ. Пошли яны тоды по вольному свѣту. Ишли, ишли, и пришли у лѣсъ. Иванъ-жа Златовусъ сытъ бывъ духомъ божимъ, а матка ѣсци хоцѣла. Вотъ яна и говориць: «сынокъ мой, я ѣсци хо́чу. Идзи, пойщи мнѣ хлѣба!» Побѣгъ Иванъ Зла...»</comment>
      <origin>290253</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5925" sha1="l70o809fqh5q2q2kc9gqc1nimg9lgte" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ды й кинувъ на солдатовъ, и ўсихъ перабивъ. Пошли яны тоды по вольному свѣту. Ишли, ишли, и пришли у лѣсъ. Иванъ-жа Златовусъ сытъ бывъ духомъ божимъ, а матка ѣсци хоцѣла. Вотъ яна и говориць: «сынокъ мой, я ѣсци хо́чу. Идзи, пойщи мнѣ хлѣба!» Побѣгъ Иванъ Златовусъ на дорогу, ци ня будзець хто ѣхаць, ды покуль забѣгъ, забывся, чаго треба просиць. Прибѣгъ назадъ и гово́риць: «маменька родзимая, што мнѣ говорѝць?» — А хлѣба, дзицятка, хлѣба, дзицятка!.. Побѣгъ ёнъ, и ўзновъ забывся, чаго просиць. Прибѣгъ узновъ къ матцы. Матка сказала яму ще разъ, тоды побѣгъ ёнъ на дорогу. Ажъ видзиць — ѣдуць подорожники. Енъ узявъ, схвацивъ большую дзеравину, вырвавъ яѐ съ корнемъ, забѣгъ напяродъ подорожникамъ и поваливъ дзеравину черазъ дорогу. А самъ узявъ и сѣвъ на камени. Подъѣхали подорожники къ дзеравини — нѣ могу̀ць дали ѣхаць. Подыходзюць яны къ яму и хочуць яго забиць. А ёнъ сядзиць смѣло, никого ня боитца, тольки говориць: «братцы мое, ня бице мяне, тольки дайце мнѣ, што треба!» — Што-жъ табѣ треба? Можа, гроши? — «Нѣ!» — Крупъ? — «Нѣ!» — Сала? — «Нѣ!» — Хлѣба? — «Ага, хлѣба, хлѣба!» Подорожники дали яму̀ торбу хлѣба, и крупъ дали, и соли, и сала. «Тольки, говоруць, звалѝ намъ зъ дороги дзеравину, а то мы тутъ умромъ!» Иванъ Златовусъ узявъ медзинымъ пальцамъ дзеравину за макушку, и сцягнувъ яѐ ў канаву. Подорожники и поѣхали. Понёсъ ёнъ матцы хлѣбъ. Расклали яны цяпло, наварили каши съ саломъ, подъѣли. А тоды пошли дали по пущи драмущи. Ишли, ишли, видзюць — стоиць домъ, дванатцацеро двярей. Иванъ Златовусъ матку оставивъ на ганку, а самъ пошовъ туды. Ходзивъ ёнъ, ходзивъ по ўсихъ покояхъ, и въ однымъ покои знашовъ дванатцадь разбойниковъ: сидзяць за столомъ, у карты йграюць. «Здрастуйце!» кажець Иванъ Златовусъ,—Здрастуй, Иванъ Златовусъ! — «А ци можно и мнѣ ў карты йграць?» — Можно! Сѣли яны йграць. Видзиць Иванъ Златовусъ, што одзинатцадь разбойниковъ йграюць, а дванатцатый усё двинетца къ сцянѣ, кабъ якъ-нибудзь узяць шаблю и зняць голову Ивану. Енъ тоды якъ сморканець носъ — и забивъ того разбойника. Ды схвацивъ яго за ноги и побивъ имъ усихъ чисто. Тольки одзинъ самъ звалився, и легъ бытцамъ забитый. Забивши разбойниковъ, Иванъ Златовусъ самъ сабѣ думаець: «забивъ-то я ихъ, забивъ, али дзѣ-жъ мнѣ ихъ дзѣць?» Узложивъ ёнъ бывъ ихъ на плечи, и донесъ къ дверамъ, дыкъ яны ня лѣзуць у двери. Полядзѣвъ ёнъ вокругъ сябе и увидзѣвъ склепъ. Вотъ енъ и склавъ ихъ туды. Позвавъ енъ тоды матку, показавъ ёй уси покои и говориць: «ну, родзимая маменька, усюдыхъ ходзи, усяго пильнуй, тольки у склепъ ня йдзи!» А самъ узявъ ружайцо̀, и пошовъ на охвоту. Попадаетца яму мядзьвѣдзь. Тольки хоцѣвъ Иванъ Златовусъ забиць яго, а енъ отвѣчаець: «ня би мяне, Иванъ Златовусъ: я табѣ знадобенъ буду!» Посли попалиси яму вовкъ, лисица, заяцъ, лось, голубы и разное птаство, и ўсё у яго отпросилиси и пошли за имъ. Ходзивъ енъ и дзень и два: набивъ звярины и принесъ матцы. А на другій дзень узнова пошовъ на охвоту. Ну, а матка, покуль енъ, значитца, ходзивъ на охвоци, думаець сабѣ: «што гето такое, што ёнъ ня хочець, кабъ я глядзѣла у склепъ? Пойду погляджу, што тамъ такое ёсь!» Тольки яна туды ўвойшла, ажъ видзиць, одзинатцацъ разбойниковъ ляжиць забитыхъ, а дванатцатый сядзиць живый, и вяровки въёць. Схапивъ енъ яѐ и ставъ пытатца: «скажи ты мнѣ, хто гето Иванъ Златовусъ:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l70o809fqh5q2q2kc9gqc1nimg9lgte</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/90</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125323</id>
    <revision>
      <id>290254</id>
      <timestamp>2026-06-26T08:43:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ци ёнъ табѣ мужъ, ци енъ братъ, ци енъ сынъ?» Яна и отвѣчаешь: «гето мой сынъ!» —Ну, дыкъ вотъ-жа: Иванъ Златовусъ забивъ моихъ одзинатцадь братовъ, а я за гето забъю цябе. А коли страцишъ яго, дыкъ ня буду ўбиваць! — «А якъ-жа яго страциць?» —А вотъ якъ: прик...»</comment>
      <origin>290254</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5982" sha1="hwo224qkhfpuv3cri2n6afoitnsne0c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ци ёнъ табѣ мужъ, ци енъ братъ, ци енъ сынъ?» Яна и отвѣчаешь: «гето мой сынъ!» —Ну, дыкъ вотъ-жа: Иванъ Златовусъ забивъ моихъ одзинатцадь братовъ, а я за гето забъю цябе. А коли страцишъ яго, дыкъ ня буду ўбиваць! — «А якъ-жа яго страциць?» —А вотъ якъ: прикинься хворой. Якъ енъ прѝдзець, ты пошли яго на чортову мельницу за таба́кой. Енъ оттуль ня ве́рнетца!.. Ну, вотъ, якъ пришовъ Иванъ Златовусъ съ охвоты къ матцы съ своими звярами, матка и гово́риць; «сынокъ мой, я хвора; сходзи ты на чортову мельницу за табакой. Я покуру, и мнѣ ляхчѣй станець!» Пошовъ Иванъ Златовусъ на мельницу, а за имъ и ўся яго звярина. Увыйшли яны за дзесяцеро цугунныхъ двярей на мельницу: набравъ Иванъ табаки и пошовъ назадъ, а звярину яго тамъ за дзесяцеро двярей и заперли; тольки пара голубковъ выляцѣла.

{{Водступ|2|em}}Жалко Ивану Златовусу звярины, а матки ящо больше жалко. Пошовъ ёнъ съ табакой къ матцы: «вотъ, родзимая маменька, табака!» А матка кажець: «сынокъ мой, кольки я съ тобой живу, а ня вѣдую твою силу; хо́чу я поспробуваць яѐ!» — Ну, спробуй! Побѣгла яна у склепъ, принясла вяровку, тую, што разбойникъ звивъ, и обвила яго зъ ногъ до пахъ. Иванъ Златовусъ страпянувся и разорвавъ. Пошовъ ёнъ тоды на охвоту, а матка побѣгла у склепъ къ разбойнику на раду. Разбойникъ узявъ волосься съ коровиччихъ и коньскихъ хвостовъ, и звивъ товстэй канатъ. Якъ Иванъ пришовъ съ охвоты, матка и кажець: «сынокъ мой, кольки я съ тобой живу, а ня вѣдую твоёй силы; хо́чу я яѐ поспробуваць!» — Што такъ, енъ кажець, хворой мамянцы пришлося спробуваць мою силу? — «А мнѣ тоды, сынокъ, полѣпшаець!» Обвила яна яго канатомъ. Енъ разъ, два цисканувъ плячми — канатъ и порвався.... Пошовъ Иванъ Златовусъ на охвоту, а матка сичасъ побѣгла у склепъ къ разбойнику на раду. Разбойникъ даець ёй ужо дроцяную вяровку. Пришовъ Иванъ съ охвоты, матка и гово́риць: «сынокъ мой, кольки я съ тобой живу, а ня вѣдую твоей силы; хо́чу я яѐ поспробуваць!» И обвязала Ивана дроцяной вяровкой. Иванъ цисканувъ плячми разъ, другій, третьцій — вяровка дроцяная не порвалась, а тольки уѣхала у цѣло. Побѣгла матка скорѣй у склепъ по разбойника. А голубки поляцѣли къ звярамъ и кажуць: «якъ можно скорѣй проламувайце двери, бо Ивана Златовуса хочуць забиць!» Мядзьвѣдзь преломивъ троя двярей, голубки поляцѣли къ Ивану: «якъ можно отцягуй, Иванъ Златовусъ: мядзьвѣдзь ужо проломавъ троя двярей!» Вотъ, якъ пришла матка зъ разбойникомъ, разбойникъ хоцѣвъ Ивана забиць. А ёнъ ставъ проситца: «пусци мяне, родзимая мамынька, хуць у лазьню сходзиць, грѣшную кровъ обмыць, кабъ чистымъ умерци.» Яны позволили. Иванъ Златовусъ наносивъ у зубахъ дровъ, наносивъ воды, а ногами мывся. Приляцѣли голуби и говоруць: «Иванъ Златовусъ, якъ можно отцягуй: звяри, твое помошникѝ, проломали ящо троя двярей!» Помывся енъ и ставъ проситца, кабъ позволили яму Богу помолитца. Яны позволили. Ставъ ёнъ молитца Богу, прилетаюць голубки: «якъ можно отцягуй, Иванъ Златовусъ: звяри, твоѐ помошникѝ, проломали ящо троя двярей — одны ломаць осталося!» Помолився ёнъ Богу и ставъ упрашуваць, кабъ позволили яму узлѣзци на бярозку у жулеючку пойграць &lt;ref&gt;''Вар.:'' узлѣзци на йгрушину — свѣтомъ у остатьній разъ подюбоваць.&lt;/ref&gt; перадъ смерцю. Яны позволили. Полѣзъ енъ на бярозку, ажъ ляцяць голубки: якъ можно отцягуй, Иванъ Златовусъ: звяри, твоѐ помошникѝ, послѣднія двери ломаюць!»&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hwo224qkhfpuv3cri2n6afoitnsne0c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290255</id>
      <parentid>290254</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T08:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>290255</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5983" sha1="762duxpcjdx4ulqdwwfz224cp4zxmuv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ци ёнъ табѣ мужъ, ци енъ братъ, ци енъ сынъ?» Яна и отвѣчаешь: «гето мой сынъ!» — Ну, дыкъ вотъ-жа: Иванъ Златовусъ забивъ моихъ одзинатцадь братовъ, а я за гето забъю цябе. А коли страцишъ яго, дыкъ ня буду ўбиваць! — «А якъ-жа яго страциць?» —А вотъ якъ: прикинься хворой. Якъ енъ прѝдзець, ты пошли яго на чортову мельницу за таба́кой. Енъ оттуль ня ве́рнетца!.. Ну, вотъ, якъ пришовъ Иванъ Златовусъ съ охвоты къ матцы съ своими звярами, матка и гово́риць; «сынокъ мой, я хвора; сходзи ты на чортову мельницу за табакой. Я покуру, и мнѣ ляхчѣй станець!» Пошовъ Иванъ Златовусъ на мельницу, а за имъ и ўся яго звярина. Увыйшли яны за дзесяцеро цугунныхъ двярей на мельницу: набравъ Иванъ табаки и пошовъ назадъ, а звярину яго тамъ за дзесяцеро двярей и заперли; тольки пара голубковъ выляцѣла.

{{Водступ|2|em}}Жалко Ивану Златовусу звярины, а матки ящо больше жалко. Пошовъ ёнъ съ табакой къ матцы: «вотъ, родзимая маменька, табака!» А матка кажець: «сынокъ мой, кольки я съ тобой живу, а ня вѣдую твою силу; хо́чу я поспробуваць яѐ!» — Ну, спробуй! Побѣгла яна у склепъ, принясла вяровку, тую, што разбойникъ звивъ, и обвила яго зъ ногъ до пахъ. Иванъ Златовусъ страпянувся и разорвавъ. Пошовъ ёнъ тоды на охвоту, а матка побѣгла у склепъ къ разбойнику на раду. Разбойникъ узявъ волосься съ коровиччихъ и коньскихъ хвостовъ, и звивъ товстэй канатъ. Якъ Иванъ пришовъ съ охвоты, матка и кажець: «сынокъ мой, кольки я съ тобой живу, а ня вѣдую твоёй силы; хо́чу я яѐ поспробуваць!» — Што такъ, енъ кажець, хворой мамянцы пришлося спробуваць мою силу? — «А мнѣ тоды, сынокъ, полѣпшаець!» Обвила яна яго канатомъ. Енъ разъ, два цисканувъ плячми — канатъ и порвався.... Пошовъ Иванъ Златовусъ на охвоту, а матка сичасъ побѣгла у склепъ къ разбойнику на раду. Разбойникъ даець ёй ужо дроцяную вяровку. Пришовъ Иванъ съ охвоты, матка и гово́риць: «сынокъ мой, кольки я съ тобой живу, а ня вѣдую твоей силы; хо́чу я яѐ поспробуваць!» И обвязала Ивана дроцяной вяровкой. Иванъ цисканувъ плячми разъ, другій, третьцій — вяровка дроцяная не порвалась, а тольки уѣхала у цѣло. Побѣгла матка скорѣй у склепъ по разбойника. А голубки поляцѣли къ звярамъ и кажуць: «якъ можно скорѣй проламувайце двери, бо Ивана Златовуса хочуць забиць!» Мядзьвѣдзь преломивъ троя двярей, голубки поляцѣли къ Ивану: «якъ можно отцягуй, Иванъ Златовусъ: мядзьвѣдзь ужо проломавъ троя двярей!» Вотъ, якъ пришла матка зъ разбойникомъ, разбойникъ хоцѣвъ Ивана забиць. А ёнъ ставъ проситца: «пусци мяне, родзимая мамынька, хуць у лазьню сходзиць, грѣшную кровъ обмыць, кабъ чистымъ умерци.» Яны позволили. Иванъ Златовусъ наносивъ у зубахъ дровъ, наносивъ воды, а ногами мывся. Приляцѣли голуби и говоруць: «Иванъ Златовусъ, якъ можно отцягуй: звяри, твое помошникѝ, проломали ящо троя двярей!» Помывся енъ и ставъ проситца, кабъ позволили яму Богу помолитца. Яны позволили. Ставъ ёнъ молитца Богу, прилетаюць голубки: «якъ можно отцягуй, Иванъ Златовусъ: звяри, твоѐ помошникѝ, проломали ящо троя двярей — одны ломаць осталося!» Помолився ёнъ Богу и ставъ упрашуваць, кабъ позволили яму узлѣзци на бярозку у жулеючку пойграць &lt;ref&gt;''Вар.:'' узлѣзци на йгрушину — свѣтомъ у остатьній разъ подюбоваць.&lt;/ref&gt; перадъ смерцю. Яны позволили. Полѣзъ енъ на бярозку, ажъ ляцяць голубки: якъ можно отцягуй, Иванъ Златовусъ: звяри, твоѐ помошникѝ, послѣднія двери ломаюць!»&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>762duxpcjdx4ulqdwwfz224cp4zxmuv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>290256</id>
      <parentid>290255</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T08:44:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>290256</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5983" sha1="87iwt6wuiztxtjyks1j60joglxg2zj2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ци ёнъ табѣ мужъ, ци енъ братъ, ци енъ сынъ?» Яна и отвѣчаешь: «гето мой сынъ!» — Ну, дыкъ вотъ-жа: Иванъ Златовусъ забивъ моихъ одзинатцадь братовъ, а я за гето забъю цябе. А коли страцишъ яго, дыкъ ня буду ўбиваць! — «А якъ-жа яго страциць?» —А вотъ якъ: прикинься хворой. Якъ енъ прѝдзець, ты пошли яго на чортову мельницу за таба́кой. Енъ оттуль ня ве́рнетца!.. Ну, вотъ, якъ пришовъ Иванъ Златовусъ съ охвоты къ матцы съ своими звярами, матка и гово́риць; «сынокъ мой, я хвора; сходзи ты на чортову мельницу за табакой. Я покуру, и мнѣ ляхчѣй станець!» Пошовъ Иванъ Златовусъ на мельницу, а за имъ и ўся яго звярина. Увыйшли яны за дзесяцеро цугунныхъ двярей на мельницу: набравъ Иванъ табаки и пошовъ назадъ, а звярину яго тамъ за дзесяцеро двярей и заперли; тольки пара голубковъ выляцѣла.

{{Водступ|2|em}}Жалко Ивану Златовусу звярины, а матки ящо больше жалко. Пошовъ ёнъ съ табакой къ матцы: «вотъ, родзимая маменька, табака!» А матка кажець: «сынокъ мой, кольки я съ тобой живу, а ня вѣдую твою силу; хо́чу я поспробуваць яѐ!» — Ну, спробуй! Побѣгла яна у склепъ, принясла вяровку, тую, што разбойникъ звивъ, и обвила яго зъ ногъ до пахъ. Иванъ Златовусъ страпянувся и разорвавъ. Пошовъ ёнъ тоды на охвоту, а матка побѣгла у склепъ къ разбойнику на раду. Разбойникъ узявъ волосься съ коровиччихъ и коньскихъ хвостовъ, и звивъ товстэй канатъ. Якъ Иванъ пришовъ съ охвоты, матка и кажець: «сынокъ мой, кольки я съ тобой живу, а ня вѣдую твоёй силы; хо́чу я яѐ поспробуваць!» — Што такъ, енъ кажець, хворой мамянцы пришлося спробуваць мою силу? — «А мнѣ тоды, сынокъ, полѣпшаець!» Обвила яна яго канатомъ. Енъ разъ, два цисканувъ плячми — канатъ и порвався.... Пошовъ Иванъ Златовусъ на охвоту, а матка сичасъ побѣгла у склепъ къ разбойнику на раду. Разбойникъ даець ёй ужо дроцяную вяровку. Пришовъ Иванъ съ охвоты, матка и гово́риць: «сынокъ мой, кольки я съ тобой живу, а ня вѣдую твоей силы; хо́чу я яѐ поспробуваць!» И обвязала Ивана дроцяной вяровкой. Иванъ цисканувъ плячми разъ, другій, третьцій — вяровка дроцяная не порвалась, а тольки уѣхала у цѣло. Побѣгла матка скорѣй у склепъ по разбойника. А голубки поляцѣли къ звярамъ и кажуць: «якъ можно скорѣй проламувайце двери, бо Ивана Златовуса хочуць забиць!» Мядзьвѣдзь преломивъ троя двярей, голубки поляцѣли къ Ивану: «якъ можно отцягуй, Иванъ Златовусъ: мядзьвѣдзь ужо проломавъ троя двярей!» Вотъ, якъ пришла матка зъ разбойникомъ, разбойникъ хоцѣвъ Ивана забиць. А ёнъ ставъ проситца: «пусци мяне, родзимая мамынька, хуць у лазьню сходзиць, грѣшную кровъ обмыць, кабъ чистымъ умерци.» Яны позволили. Иванъ Златовусъ наносивъ у зубахъ дровъ, наносивъ воды, а ногами мывся. Приляцѣли голуби и говоруць: «Иванъ Златовусъ, якъ можно отцягуй: звяри, твое помошникѝ, проломали ящо троя двярей!» Помывся енъ и ставъ проситца, кабъ позволили яму Богу помолитца. Яны позволили. Ставъ ёнъ молитца Богу, прилетаюць голубки: «якъ можно отцягуй, Иванъ Златовусъ: звяри, твоѐ помошникѝ, проломали ящо троя двярей — одны ломаць осталося!» Помолився ёнъ Богу и ставъ упрашуваць, кабъ позволили яму узлѣзци на бярозку у жулеючку пойграць &lt;ref&gt;''Вар.:'' узлѣзци на йгрушину — свѣтомъ у остатьній разъ полюбоваць.&lt;/ref&gt; перадъ смерцю. Яны позволили. Полѣзъ енъ на бярозку, ажъ ляцяць голубки: якъ можно отцягуй, Иванъ Златовусъ: звяри, твоѐ помошникѝ, послѣднія двери ломаюць!»&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>87iwt6wuiztxtjyks1j60joglxg2zj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Люба Лук’янская (1937).pdf/111</title>
    <ns>104</ns>
    <id>125324</id>
    <revision>
      <id>290257</id>
      <timestamp>2026-06-26T11:22:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «яна і не змянілася ў горшы бок з часоў сваёй маладосці. Магістраль гэтая мае дачыненне да сталіцы рэспублікі Менска як вол да экспрэса. На ёй ёсць у адным месцы студня-вадакачка, то каб пры ёй паставіў упоперак на ўсю вуліцу карыта і бесперапынна паіў ча...»</comment>
      <origin>290257</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3004" sha1="0228lrh2digyr8060l3v6i2h6i2myc7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;яна і не змянілася ў горшы бок з часоў сваёй маладосці. Магістраль гэтая мае дачыненне да сталіцы рэспублікі Менска як вол да экспрэса. На ёй ёсць у адным месцы студня-вадакачка, то каб пры ёй паставіў упоперак на ўсю вуліцу карыта і бесперапынна паіў чароды козаў і бараноў, гэтая карціна не парушыла-б тут агульнай гарадской гармоніі. Паміж гэтай вуліцай і Домам урада ляжыць узгаркаваты пляц, да часу створаны з паразгароджваных прыватных двароў. Ні то, што ў Менску, але нідзе напэўна ў рэспубліцы новае і старое не стала так поплеч, сабраўшы такія згусткі сваіх рыс. Тут густа стаяць яшчэ трухлявыя прытулкі, дзе раджаліся, жылі і сыходзілі ў магілу пакаленні. Самы выгляд іх пераносіць думкі ў мінуласць чалавечага жыцця тут. Яны даўно ўжо страцілі свой змест і дастойваюць свае апошнія дні як голая форма. Частка іх відна і з Совецкай вуліцы. Яны маглі-б гарманіраваць толькі з дзевяностагоднім рамізнікам, які сядзеў калісьці на скрыпучых козлах растрыбушанай ламачыны і паглядаў праз туман сваіх вачэй як упрэжаны ў яе конь ледзьве перастаўляе ногі.

{{Водступ|2|em}}Паўз пярэдні фасад Дома ўрада імчацца аўтамабілі і частка іх, выгнуўшы свой ход поўкругам па асфальтаваным пляцы, спыняецца каля ўваходаў у палац. Пасля аўтамабілі пераязджаюць упоперак цераз Совецкую вуліцу ў супроцьлеглы палацу завулак з эпічнай назвай Земляробскі і стаяць там.

{{Водступ|2|em}}Аднойчы ў першай палове ліпеня месяца, тут, поблізу гэтых машын, некалькі дзён падрад відзён быў Ян Стафанковіч. Адразу відно было, што ёв штосьці цяжкое перажыў апошнімі часамі, або проста прайшлі гады з таго, калі ён „райманціразаў“ млын, і калі пасля прымаў у сябе, у дажджысты&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0228lrh2digyr8060l3v6i2h6i2myc7</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>