Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk Старонка:Вянок (1913).pdf/6 104 27379 292290 164332 2026-07-15T09:20:43Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Plaga med" /></noinclude>{{цэнтар|'''СПІСОК БЕЛАРУСКІХ КНІГ.'''|памер=160%}} {{АРЦ|(Кніжкі азначэнные ''біс''—выйшлі і польскімі і рускімі літэрамі; лічбы азначаюць: першая цыфра — нумэр аддзелу, апошніе—нумэр чародны у данным аддзелі. Такім парадкам, пры заказах заместа ўсяго загалоўку кнігі, даволі напісаць нумэр, а калі кніга выдана і такімі і сякімі літэрамі—прыпісаць „рускімі“ ці „лацінскімі“.}} {{Block center/s}} {| | | |<center>'''I. Да навучаньня.'''</center> |Цэна к. |- |style="text-align: right"|11 |біс |[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Беларускі лемэнтар]] |style="text-align: right"|6 |- |style="text-align: right"|12 |біс |[[Першае чытаньне для дзетак беларусаў (1906)|Першае чытаньне]], [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цёткі]] |style="text-align: right"|6 |- |style="text-align: right"|13 | |[[Другое чытаньне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]], [[Аўтар:Якуб Колас|Коласа]] |style="text-align: right"|25 |- |style="text-align: right"|14 | colspan="2" |[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]] |style="text-align: right"|5 |- | | |<center>'''II. Навуковые даступные для ўсіх.'''</center> | |- |style="text-align: right"|21 | | [[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі з рысункамі]] |style="text-align: right"|15 |- |style="text-align: right"|22 | біс | [[Цукер (Іваноўскі)|Цукер]], [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|23 | біс | [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|24 | біс | [[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Як ратаваць уздутую жывёлу]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|25 | біс | [[Як бараніцца ад халеры]] |style="text-align: right"|1 |- |style="text-align: right"|26 | біс | [[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]] |style="text-align: right"|5 |- |style="text-align: right"|27 | біс | [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа у Новай Зэляндыі]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|28 | біс | [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутарох і шнурох]] |style="text-align: right"|5 |- |style="text-align: right"|29 | біс | [[Кароткая гісторыя Беларусі]] — [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Власта]] |style="text-align: right"|60 |- |style="text-align: right"|210 | | [[Беларусы і іх нацыянальнае адраджэньне|Беларусы і іх національнае адраджэньне]] |style="text-align: right"|5 |- |style="text-align: right"|211 | | [[Bł. Andrej Babola (1911)|Bł. Andrej Bobola mučynik]] |style="text-align: right"|5 |- |style="text-align: right"|212 | біс | [[Як ужываць штучны навоз]] |style="text-align: right"|2 |- |style="text-align: right"|213 | | [[Pčalina-żywiołka małaja, a karyści daje mnoha (1911)|Pčalina—žywiołka małaja a karyści daje mnoha]] |style="text-align: right"|30 |- |style="text-align: right"|214 | | [[Як багацеюць чэскія сяляне|Як багацеюць чэскіе селяне]] |style="text-align: right"|10 |- |style="text-align: right"|215 | | [[Як выбіраць дэпутатоў у Гас. Думу (1912)|Як {{Абмылка|выб раць|выбіраць}} дэпутатоў у Гас. Думу]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|216 | | [[На дарозе да новага жыцьця (1912)|На дарозі да новаго жыцьця]]. [[Аўтар:Антон Луцкевіч|А. Новіны]] |style="text-align: right"|20 |- |style="text-align: right"|217 | | [[Alkahol (1913)|Alkahol]] |style="text-align: right"|2 |- |style="text-align: right"|218 | | [[Rady dla matak (1913)|Rady dla matak]] |style="text-align: right"|3 |- | | |<center>'''III. Повесьці, апаведаньня прозай.'''</center> | |- |style="text-align: right"|31 | | [[Дым (1909)|Дым]]. [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопніцкай]] |style="text-align: right"|4 |- |style="text-align: right"|32 | | [[Казкі (1904)|Казкі]] |style="text-align: right"|6 |- |style="text-align: right"|33 | біс | [[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]], [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Ожэшко]] |style="text-align: right"|6 |- |style="text-align: right"|34 | біс | [[Казка аб вадзе]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|35 | | [[Архіп і Лявонка (1910)|Архіп і Лявонка]]. [[Аўтар:Максім Горкі|Горкаго]] |style="text-align: right"|8 |} {{Block center/e}}<noinclude></noinclude> tcphp6dfzl46pntr4r35fgiwyxv9j3v 292291 292290 2026-07-15T09:22:12Z Taravyvan Adijene 164 пераклад 292291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Plaga med" /></noinclude>{{цэнтар|'''СПІСОК БЕЛАРУСКІХ КНІГ.'''|памер=160%}} {{АРЦ|(Кніжкі азначэнные ''біс''—выйшлі і польскімі і рускімі літэрамі; лічбы азначаюць: першая цыфра — нумэр аддзелу, апошніе—нумэр чародны у данным аддзелі. Такім парадкам, пры заказах заместа ўсяго загалоўку кнігі, даволі напісаць нумэр, а калі кніга выдана і такімі і сякімі літэрамі—прыпісаць „рускімі“ ці „лацінскімі“.}} {{Цэнтраваны блёк/пачатак}} {| | | |<center>'''I. Да навучаньня.'''</center> |Цэна к. |- |style="text-align: right"|11 |біс |[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Беларускі лемэнтар]] |style="text-align: right"|6 |- |style="text-align: right"|12 |біс |[[Першае чытаньне для дзетак беларусаў (1906)|Першае чытаньне]], [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цёткі]] |style="text-align: right"|6 |- |style="text-align: right"|13 | |[[Другое чытаньне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]], [[Аўтар:Якуб Колас|Коласа]] |style="text-align: right"|25 |- |style="text-align: right"|14 | colspan="2" |[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]] |style="text-align: right"|5 |- | | |<center>'''II. Навуковые даступные для ўсіх.'''</center> | |- |style="text-align: right"|21 | | [[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі з рысункамі]] |style="text-align: right"|15 |- |style="text-align: right"|22 | біс | [[Цукер (Іваноўскі)|Цукер]], [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|23 | біс | [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|24 | біс | [[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Як ратаваць уздутую жывёлу]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|25 | біс | [[Як бараніцца ад халеры]] |style="text-align: right"|1 |- |style="text-align: right"|26 | біс | [[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]] |style="text-align: right"|5 |- |style="text-align: right"|27 | біс | [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа у Новай Зэляндыі]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|28 | біс | [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутарох і шнурох]] |style="text-align: right"|5 |- |style="text-align: right"|29 | біс | [[Кароткая гісторыя Беларусі]] — [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Власта]] |style="text-align: right"|60 |- |style="text-align: right"|210 | | [[Беларусы і іх нацыянальнае адраджэньне|Беларусы і іх національнае адраджэньне]] |style="text-align: right"|5 |- |style="text-align: right"|211 | | [[Bł. Andrej Babola (1911)|Bł. Andrej Bobola mučynik]] |style="text-align: right"|5 |- |style="text-align: right"|212 | біс | [[Як ужываць штучны навоз]] |style="text-align: right"|2 |- |style="text-align: right"|213 | | [[Pčalina-żywiołka małaja, a karyści daje mnoha (1911)|Pčalina—žywiołka małaja a karyści daje mnoha]] |style="text-align: right"|30 |- |style="text-align: right"|214 | | [[Як багацеюць чэскія сяляне|Як багацеюць чэскіе селяне]] |style="text-align: right"|10 |- |style="text-align: right"|215 | | [[Як выбіраць дэпутатоў у Гас. Думу (1912)|Як {{Абмылка|выб раць|выбіраць}} дэпутатоў у Гас. Думу]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|216 | | [[На дарозе да новага жыцьця (1912)|На дарозі да новаго жыцьця]]. [[Аўтар:Антон Луцкевіч|А. Новіны]] |style="text-align: right"|20 |- |style="text-align: right"|217 | | [[Alkahol (1913)|Alkahol]] |style="text-align: right"|2 |- |style="text-align: right"|218 | | [[Rady dla matak (1913)|Rady dla matak]] |style="text-align: right"|3 |- | | |<center>'''III. Повесьці, апаведаньня прозай.'''</center> | |- |style="text-align: right"|31 | | [[Дым (1909)|Дым]]. [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопніцкай]] |style="text-align: right"|4 |- |style="text-align: right"|32 | | [[Казкі (1904)|Казкі]] |style="text-align: right"|6 |- |style="text-align: right"|33 | біс | [[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]], [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Ожэшко]] |style="text-align: right"|6 |- |style="text-align: right"|34 | біс | [[Казка аб вадзе]] |style="text-align: right"|3 |- |style="text-align: right"|35 | | [[Архіп і Лявонка (1910)|Архіп і Лявонка]]. [[Аўтар:Максім Горкі|Горкаго]] |style="text-align: right"|8 |} {{Цэнтраваны блёк/канец}}<noinclude></noinclude> 1dw86sqdnv7z1guyefl8frvzqfduwk4 Старонка:Бярозка (1912).pdf/39 104 28447 292305 178897 2026-07-15T09:36:37Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{цэнтар|'''Беларускіе кніжкі.'''|памер=160%}} {{АРЦ|Кніжкі адзначэные зоркай *) друкаваны лацінскімі (польскімі) і рускімі літэрамі.}} {{Block center/s}} {| | colspan="5"|{{Цэнтар|I. {{Разьбіўка|ДА НАВУЧАНЬНЯ}}.|памер=120%}} |- | |[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Беларускі лемэнтар]] |цэна |style="text-align: right"|6 |style="text-align: right"|кап. |- |* |[[Першае чытанне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]], [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цёткі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- | |[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]], [[Аўтар:Якуб Колас|Коласа]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|25 |<center>»</center> |- | |[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- | colspan="5"|{{Цэнтар|II. Навуковые, даступные для ўсіх.|памер=120%}} |- | |[[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі з рысункамі]] |цэна |style="text-align: right"|15 |кап. |- |* |[[Цукер (Іваноўскі)|Цукер]], [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |* |[[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |* |[[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Як ратаваць уздутую жывёлу]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |* |[[Як бараніцца ад халеры (Грыневіч)|Як бараніцца ад халеры]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|1 |<center>»</center> |- |* |[[Pčalina — žywiołka małaja, a karyści daje mnoha (1911)|Pčalina—žywiołka małaja a karyści daje mnoha]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|30 |<center>»</center> |- |* |[[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |* |[[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа у Новай Зэляндыі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |* |[[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутарох і шнурох]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |* |[[Кароткая гісторыя Беларусі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|60 |<center>»</center> |- |* |[[Беларусы і іх нацыянальнае адраджэньне|Беларусы і іх національнае {{Абмылка|адрадзжэньне|адраджэньне}}]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |* |[[Як ужываць штучны навоз]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|2 |<center>»</center> |- | |[[Як багацеюць чэскія сяляне|Як багацеюць чэскіе селяне]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|10 |<center>»</center> |- | |[[Маладая Беларусь/1/1|Маладая Беларусь сшытак I]] (160 стр.) |<center>»</center> |style="text-align: right"|100 |<center>»</center> |- | colspan="5"|{{Цэнтар|III. Повесьці і апаведаньне прозай.|памер=120%}} |- | |[[Дым (1909)|Дым]], [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопніцкай]] |цэна |style="text-align: right"|4 |кап. |- | |[[Казкі (1904)|Казкі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- | |[[Беларускіе казкі (1912)|Беларускіе казкі (Чэлавечае вока і др.)]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |* |[[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]], [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Ожэшко]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- |* |[[Казка аб вадзе]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |* |[[Архіп і Лявонка (1910)|Архіп і Лявонка]]. [[Аўтар:Максім Горкі|Горкаго]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|8 |<center>»</center> |- | |[[Дзядзька Голад (1911)|Дзядзька Голад]], [[Аўтар:Станіслаў Віткевіч|Віткевіча]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|2 |<center>»</center> |- | |[[Хілібэртава пакута (1912)|Хілібэртова пакута]], [[Аўтар:Аляксандр Амфітэатраў|Амфітеатрова]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- | |Бярозка і др. [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігіна Ш.]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- | |[[Зборнік «Нашай Нівы» (1912)|Зборнік «Нашай Нівы» № 1]] (80 стр.) |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- | colspan="5"|{{Цэнтар|{{Абмылка|III.|IV.}} {{Разьбіўка|Вершы}}.|памер=120%}} |- | |[[Вязанка (1903)|Вязанка]], [[Аўтар:Янка Лучына|Я. Лучыны]] |цэна |style="text-align: right"|4 |кап. |- |* |[[Тарас на Парнасе]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |-<noinclude></noinclude> rf1siioxf2sarxjk7oyyrn4e63vv4ss Старонка:Кароткая гісторыя Беларусі.pdf/115 104 28780 292297 178898 2026-07-15T09:28:52Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{цэнтар|'''Спісок беларускіх кніжэк.'''|памер=160%}} {{лінія|4em|прагал=0}} {{АРЦ|''(Кніжкі, адзначэные зьвёздачкай выйшлі рускімі і лацінскімі літэрамі).''}} {{Block center/s}} {| |'''[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Беларускі лемэнтар]].''' Напісала [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|цётка]], з рыс. * |style="text-align: right"|6 |кап. |- |'''[[Першае чытанне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]]''' * |style="text-align: right"|6 |<center>«</center> |- |'''[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]].''' Напісаў [[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]] |style="text-align: right"|25 |<center>«</center> |- |'''[[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі]]''' |style="text-align: right"|15 |<center>«</center> |- |'''[[Жалейка (1908)|Жалейка]].''' Зборнік вершоў [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]] |style="text-align: right"|50 |<center>«</center> |- |'''[[Песьні-жальбы (1910)|Песьні жальбы]].''' Зборнік вершоў Якуба Коласа |style="text-align: right"|30 |<center>«</center> |- |'''[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»|Першы беларускі календар, на 1910 год]].''' * |style="text-align: right"|15 |<center>«</center> |- |'''[[Дым (1909)|Дым]].''' [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопніцкай]], перэклад с польскаго [[Аўтар:Тэрэза Гардзялкоўская|Зязюлі]] |style="text-align: right"|4 |<center>«</center> |- |'''[[Вязанка (1903)|Вязанка]].''' [[Аўтар:Янка Лучына|Янкі Лучыны]] (зборнік вершоў) |style="text-align: right"|4 |<center>«</center> |- |'''[[Казкі (1904)|Казкі]]''' |style="text-align: right"|6 |<center>«</center> |- |'''[[Тарас на Парнасе]].''' Паэма * |style="text-align: right"|5 |<center>«</center> |- |'''[[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]].''' Апаведаньне [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Ожэшко]] * |style="text-align: right"|6 |<center>«</center> |- |'''[[Дзед Завала (1910)|Дзед Завала]].''' Вершам напісаў [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]]. |style="text-align: right"|5 |<center>«</center> |- |'''[[Цукар (Іваноўскі)|Цукер]].''' Напісаў [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройца]] * |style="text-align: right"|3 |<center>«</center> |- |'''[[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]]''' * |style="text-align: right"|3 |<center>«</center> |- |'''[[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Як ратаваць уздутую жывёлу]]''' * |style="text-align: right"|3 |<center>«</center> |- |'''[[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа у Новай Зэляндыі]]''' * |style="text-align: right"|3 |<center>«</center> |- |'''[[Як бараніцца ад халеры (Грыневіч)|Як бараніцца ад халеры?]]''' * |style="text-align: right"|1 |<center>«</center> |- |'''[[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі?]]''' з рыс. * |style="text-align: right"|5 |<center>«</center> |- |'''[[Снапок (1910)|Снапок]].''' Зборнік вершоў [[Аўтар:Альберт Паўловіч|А. Паўловіча]] |style="text-align: right"|15 |<center>«</center> |- |'''[[Адвечная песьня (1910)|Адвечная песьня]].''' Абразок у XII зьявах Янкі Купалы |style="text-align: right"|20 |<center>«</center> |- |'''[[А хто там ідзе? (1910)|А хто там ідзе?]]''' Я. Купалы з нотамі * |style="text-align: right"|20 |<center>«</center> |- |'''Кароткая гісторыя Беларусі.''' Напісаў [[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Власт]]. * |style="text-align: right"|50 |<center>«</center> |- |'''Аб гаспадарцы на хутарох і шнурох.''' * |style="text-align: right"|5 |<center>«</center> |- |'''Беларусы і іх національнае адраджэньне''' * |style="text-align: right"|5 |<center>«</center> |- |Гадавікі „Нашай Нівы“ [[Наша Ніва (1906)/1906|1906]] год. * |style="text-align: right"|50 |<center>«</center> |- |{{gap|1.5em}}«{{gap|2.5em}}«{{gap|3.3em}}«{{gap|1.5em}}[[Наша Ніва (1906)/1907|1907]]{{gap|0.5em}}«{{gap|1.2em}}* |style="text-align: right"|— |<center>«</center> |- |{{gap|1.5em}}«{{gap|2.5em}}«{{gap|3.3em}}«{{gap|1.5em}}[[Наша Ніва (1906)/1908|1908]]{{gap|0.5em}}«{{gap|1.2em}}* |style="text-align: right"|2руб.{{gap|0.4em}}— |<center>«</center> |- |{{gap|1.5em}}«{{gap|2.5em}}«{{gap|3.3em}}«{{gap|1.5em}}[[Наша Ніва (1906)/1909|1909]]{{gap|0.5em}}«{{gap|1.2em}}* |style="text-align: right"|2руб. 50 |<center>«</center> |- | colspan="3"|{{Лінія|8em|прагал=0}} |- | colspan="3"|{{Цэнтар|Толькі лацінскімі літэрамі выйшлі:|памер=120%}} |- | colspan="3"|{{ц|{{rule|4em}}}}{{ц|{{rule|4em}}}} |- |'''[[Пан Тадэвуш (1907)|Pan Tadeuš]].''' [[Аўтар:Адам Міцкевіч|A. Mickiewiča]], z pol. mowy pierekłaŭ [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Marcinkiewiča]] |style="text-align: right"|25 |kap. |- |'''[[Гапон (1907)|Hapon]].''' Apowieść Marcinkiewiča |style="text-align: right"|15 |<center>«</center> |- |'''[[Вечарніцы (1909)|Wiečarnicy]].''' Apowieści Marcinkiewiča |style="text-align: right"|15 |<center>«</center> |- |'''[[Шчароўскія дажынкі, Купала (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupała]].''' Apowieści Marcinkiewiča |style="text-align: right"|20 |<center>«</center> |- |[[Biełaruskije pieśni z notami (1910—1912)|'''Biełaruskije pieśni''' z notami]]. {{Абмылка|Sabraů|Sabraŭ}} [[Аўтар:Антон Грыневіч|A. Hryniewič]] |style="text-align: right"|30 |<center>«</center> |- |[[Гусьляр (1910)|Huślar]]. Zbornik wieršoŭ Janki Kupały |style="text-align: right"|50 |<center>«</center> |} {{Block center/e}} {{цэнтар|[[File:Кароткая гісторыя Беларусі. Узор 6.jpg|300px]]}}<noinclude></noinclude> 9b6v0cvrabt568p5mtwk6a565x6oxc9 Старонка:Апошні з магікан.pdf/364 104 42165 292283 220061 2026-07-15T09:05:45Z Taravyvan Adijene 164 /* Вычытка */ [[w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]] 292283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> {{водступ|2|em}}— Аліса! — адказаў ён, пераскокваючы цераз чамаданы, скрынкі, зброю і мэблю. {{водступ|2|em}}— Я ведала, што вы не пакінеце мяне, — сказала яна, зірнуўшы на яго, і румянец паказаўся ка момант на яе сумным твары. — Але вы адзін! Як ні ўдзячна я вам за памяць, мне ўсё-ж хацелася-б, каб вы былі не адны. {{водступ|2|em}}Дункан, заўважыўшы, што яна дрыжыць так, што не можа трымацца на нагах, пяшчотна прымусіў яе сесці і расказаў ёй усе галоўныя падзеі, ужо вядомыя чытачу. Аліса слухала яго, задыхаючыся ад хвалявання; калі малады чалавек упамянуў пра гора няшчаснага бацькі, слёзы пацяклі па шчоках дачкі ў такім збытку, нібы яна ніколі не плакала раней. Але пяшчотнасць Дункана хутка супакоіла выбух яе пачуццяў, і яна выслухала яго да канца ўважліва, хоць і не зусім спакойна. {{водступ|2|em}}— А цяпер, Аліса, — дадаў малады чалавек, — многае залежыць толькі ад вас. Пры дапамозе нашага спрактыкаванага і каштоўнага друга, разведчыка, мы можам пакінуць гэтае дзікае племя, але для гэтага патрабуецца ўся ваша мужнасць. Памятайце, што вы вернецеся ў абдымкі вашага бацькі, памятайце, што яго шчасце, таксама як і ваша, залежыць ад намаганняў, якія вы зробіце. {{водступ|2|em}}— Я на ўсё гатова дзеля бацькі, які так многа зрабіў для мяне! {{водступ|2|em}}— І дзеля мяне таксама, — казаў далей малады чалавек, пяшчотна паціскаючы руку, якую трымаў у сваіх руках.<noinclude> <references/>{{Вертыкальны водступ|0.5|em}}{{Калёнтытул|зьлева={{сапраўдны нумар старонкі|калі=цотны}}|справа={{сапраўдны нумар старонкі|калі=няцотны}}}}</noinclude> 56aekb09da3c1gpsflykhg69iidqqaw Старонка:Апошні з магікан.pdf/365 104 42166 292286 220062 2026-07-15T09:09:05Z Taravyvan Adijene 164 /* Правераная */ [[w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]] 292286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> {{водступ|2|em}}Нявінны, поўны здзіўлення позірк, кінуты на Дункана, пераканаў яго ў неабходнасці аб’ясніцца. {{водступ|2|em}}— Тут не месца і не час для таго, каб затрымліваць вас сардэчнымі прызнаннямі, — прамовіў ён, — але чыё сэрца, перапоўненае, як маё, не пажадала-б скінуць цяжару? Кажуць, няшчасце звязвае людзей больш, чым што-небудзь іншае; нашы агульныя пакуты з-за вас пакінулі мала нявысветленага паміж вашым бацькам і мною. {{водступ|2|em}}— А дарагая Кора, Дункан? Напэўна, Кора не была забытай? {{водступ|2|em}}— Не забыта, не; аб ёй шкадуюць, яе аплакваюць, як рэдка аплакваюць жанчыну. Ваш бацька не робіць розніцы ў сваіх дзецях; але я, Аліса, вы не пакрыўдзіцеся, калі я скажу, што яе якасці былі крыху зацемнены… {{водступ|2|em}}— Дык, значыць, вы не ведаеце якасцей маёй сястры, — сказала Аліса, прымаючы руку. — Пра вас яна заўсёды гаворыць, як пра самага свайго дарагога друга. {{водступ|2|em}}— Я з радасцю буду лічыць яе сваім другам, — паспешна прамовіў Дункан, — але адносна вас, Аліса, ваш бацька даў мне дазвол спадзявацца на яшчэ больш блізкія і дарагія сувязі. {{водступ|2|em}}Аліса моцна ўздрыганулася і павярнула на момант твар, паддаўшыся хваляванню; але яна авалодала сабой настолькі, каб не выявіць яго. {{водступ|2|em}}— Хейвард, — сказала яна, гледзячы яму проста ў твар з выразам чуласці, нявіннасці і мальбы, — не настойвайце раней, чым я не {{перанос пачатак|п=паба|к=чуся}}<noinclude> <references/>{{Вертыкальны водступ|0.5|em}}{{Калёнтытул|зьлева={{сапраўдны нумар старонкі|калі=цотны}}|справа={{сапраўдны нумар старонкі|калі=няцотны}}}}</noinclude> ie2hoy86p7ukvpnp26odf80gg7iruzh Старонка:Апошні з магікан.pdf/366 104 42167 292309 220063 2026-07-15T09:40:25Z Taravyvan Adijene 164 /* Вычытка */ [[w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]] 292309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{перанос канец|п=паба|к=чуся}} з бацькам і не атрымаю ад яго благаславенне. {{водступ|2|em}}„Я не павінен казаць больш, але менш не мог“, хацеў сказаць малады чалавек, але лёгкі ўдар па плячы перапыніў яго словы. Ён ускочыў на ногі, азірнуўся, і позірк яго трапіў на цёмную фігуру і люты твар Магуа. Глыбокі гартанны смех дзікуна гучэў у гэтую хвіліну для Дункана пякельнай насмешкай д’ябла. Калі-б паддаўся ён раптоўнаму парыву шаленства, ён кінуўся-б на гурона і знайшоў-бы выхад у смяротнай барацьбе. Але без зброі, не ведаючы, якую дапамогу можа паклікаць яго вораг, вымушаны аберагаць тую, якая зрабілася больш чым калі-небудзь дарагой яго сэрцу, малады чалавек таксама-ж хутка пакінуў гэты адважны намер, як паддаўся яму. {{водступ|2|em}}— Што вам патрэбна? — запытала Аліса, пакорліва складваючы на грудзях рукі. Стараючыся не выявіць свайго смяротнага страху за Хейварда, яна надала свайму твару халодны, ганарысты выгляд, з якім звычайна сустракала свайго злодзея. {{водступ|2|em}}Узрадаваны індзеец надаў свайму твару зноў строгі выгляд, але асцярожна адступіў назад перад грозным позіркам маладога чалавека. Адзін момант ён пільна глядзеў на абодвух сваіх палоннікаў, потым адышоў убок і загарадзіў бервяном дзверы, але не тыя, праз якія ўвайшоў Дункан. Малады чалавек зразумеў цяпер, чаму дзікун мог засцігнуць яго неспадзявана, і, лічачы сябе беззваротна загінуўшым, прытуліў да сябе Алісу, рыхтуючыся сустрэць лёс, пра які ён<noinclude> <references/>{{Вертыкальны водступ|0.5|em}}{{Калёнтытул|зьлева={{сапраўдны нумар старонкі|калі=цотны}}|справа={{сапраўдны нумар старонкі|калі=няцотны}}}}</noinclude> 6ozt5y2f74uf30dtdqt27yzuxpvowns Старонка:У дому лепей (1911).pdf/5 104 46624 292293 178899 2026-07-15T09:26:15Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{АРЦ|'''У выдавецтве „Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ“ (б.-Петербургъ, В. О., 4-я л., № 45, кв. 16) можна купляць такіе выданьня:'''|памер=120%}} {{АРЦ|(Азначэнные зоркай — выданьня нашы, без зоркі — чужые, азначэнные ''bis'' — выйшлі і польскімі і рускімі літерамі).|памер=80%}} {{Цэнтар|'''Выданьня беларускіе:'''|памер=100%}} {{Block center/s}} {| | colspan="6"|{{Цэнтар|I. {{Разьбіўка|ДА НАВУЧАНЬНЯ}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Беларускі лемэнтар]] |цэна |style="text-align: right"|6 |style="text-align: right"|кап. |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Першае чытанне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]], [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цёткі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- | |style="text-align: right"|* |[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]], [[Аўтар:Якуб Колас|Коласа]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|25 |<center>»</center> |- | | |[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- | colspan="6"|{{Цэнтар|II. {{Разьбіўка|Навуковые, даступные для ўсих}}.|памер=100%}} |- | |* |[[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі з рысункамі]] |цэна |style="text-align: right"|15 |кап. |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Цукер (Іваноўскі)|Цукер]], [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Як ратаваць уздутую жывёлу]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як бараніцца ад халеры (Грыневіч)|Як бараніцца ад халеры]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|1 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Pčalina — žywiołka małaja, a karyści daje mnoha (1911)|Pčalina—žywiołka małaja a karyści daje mnoha]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|30 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа у Новай Зэляндыі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |Аб гаспадарцы на хутарох і шнурох |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Кароткая гісторыя Беларусі|Кароткая {{Абмылка|гісторъя|гісторыя}} Беларусі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|60 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Беларусы і іх національнае адраджэньне|Беларусы і іх національнае {{Абмылка|адрадзжэньне|адраджэньне}}]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Bł Andrej Babola (1911)|Bł Andrej Babola mučynik]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як ужываць штучны навоз]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|2 |<center>»</center> |- | colspan="6"|{{Цэнтар|III. {{Разьбіўка|Повесьці і апаведаньня прозай}}.|памер=120%}} |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Дым (1909)|Дым]], [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопницкай]] |цэна |style="text-align: right"|4 |кап. |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Казкі (1904)|Казкі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]], [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Оржэшко]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Казка аб вадзе]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Архіп і Лявонка (1910)|Архіп і Лявонка]]. [[Аўтар:Максім Горкі|Горкаго]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|8 |<center>»</center> |} {{Block center/e}}<noinclude></noinclude> k0wezthwa5l5d14dttslqxvzowx51qa Старонка:Хам (1912).pdf/4 104 46714 292300 204921 2026-07-15T09:32:47Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Выпіс с таварыскае умовы'''|памер=120%}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|БЕЛАРУСКАЕ ВЫДАВЕЦКАЕ СУПОЛКІ}}|памер=120%}} {{Цэнтар|„Загляне сонцэ і ў наша ваконцэ“.|памер=140%}} {{Цэнтар|{{smaller|(Адрас: С.-Петербургъ, В. О. 6-я лінія I, кв. 20, издательство „'''ЗАГЛЯНЕ СОНЦЭ І У НАШЭ ВАКОНЦЭ'''“)}}}} {{Накіравальная рыса|10em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Таварыства мае мэту друкаваць і шырыць выданьня беларускіе і усё, што сты­каецца з жыцьцём Беларусі.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Таварыства складаецца с паўнапраўных сябрукоў і супольнікаў.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Супольнікам можэ быць кожны, хто заплаціць у касу таварыства ня менш за дзесяць (10) руб. На гэтае грошы яму выдаецца супольніцкі квіт.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Кожны супольнік мае права купляць выданьня суполкі с скідкою 20%.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Супольнікі не мешаюцца да гаспадаркі таварыства (не вядуць рахункаў, не патпісываюць вэкселяў) і не атвечаюць за яго даўгі.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Кожны супольнік мае права падаваць голас дарадчы.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Ат чыстага спору (прыбытку) кожны год адлічаецца 15% у запасны капітал. З астаўшаеся часьці раздаецца усім сябруком і супольніком дывідэнд, але ня больш за 8% у год.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Кожны супольнік мае права выйсьці с таварыства і дастаць свае грошы назад, калі захопяць. Аб гэтым павінен ён на пісьме уведаміць за 6 месяцаў да канца года.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Хто хочэ, таму можэць {{Абмылка|быть|быць}} выслана поўная таварыская умова.}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} {{АРЦ|'''У выдавецтве „Загляне сонцэ і у наша ваконцэ“ (С.-Петербургъ, В. О. 6-я л., № 1, кв. 20) можна купляць такіе выданьня:'''}} {{АРЦ|{{smaller|(Азначэнные зоркай — выданьня нашы, без зоркі — чужые, азнячэнные ''bis'' — выйшлі і польскімі і рускімі літарамі).}}}} {{Цэнтар|'''Выданьня беларускіе.'''|памер=100%}} {{Block center/s}} {| | colspan="6"|{{Цэнтар|I. {{Разьбіўка|Да навучаньня}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Беларускі лемэнтар]] |цэна |style="text-align: right"|6 |style="text-align: right"|кап. |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Першае чытанне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]] [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цётки]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|* |[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]] [[Аўтар:Якуб Колас|Коласа]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|25 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- | colspan="6"|{{Цэнтар|II. {{Разьбіўка|Навуковые, даступные для ўсіх}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|* |[[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі з рыс.]] |цэна |style="text-align: right"|15 |кап. |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Цукер (Іваноўскі)|Цукер]], [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Як ратаваць уздутую жывёлу]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як бараніцца ад халеры (Грыневіч)|Як бараніцца ад халеры]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|1 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа у Новай Зэляндыі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутары і шнурох]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Кароткая гісторыя Беларусі|Кароткая {{Абмылка|гісторъя|гісторыя}} Беларусі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|60 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Беларусы і іх національнае адраджэньне|Беларусы і іх національнае адрадзеньне]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Bł. Andrej Babola (1911)|Bł. Andrej Bobola mučynik]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як ужываць штучны навоз]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|2 |<center>»</center> |} {{Block center/e}}<noinclude></noinclude> 5ju7at4oviwv967pwu22zcig39507kh Старонка:Pan Tadeusz (1907).pdf/67 104 49112 292302 167615 2026-07-15T09:34:23Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|Firma {{Larger|„Zahlanie sonce i u naše wakonce“}}|памер=140%}} {{Цэнтар|(Biełaruskaja wydaŭnickaja Supołka).}} {{Цэнтар|'''Pieciarburh, 6 linija d. № 1, kw. 20.'''|памер=120%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Pryjmaje da druku biełaruskije rukapisy. Pradaje swai i čużyje biełaruskije wydańnia — ruskimi i łacinskimi literami, a {{Разьбіўка|także wysyłaje swaim čytačom knihi ŭ roznych druhich mowach}} pa čużych katalohach. Zakazy spoŭniaje dobra i skora. Kniharniam sa swaich wydańniaŭ robić wialikšuju skidku. Kataloh biełaruskich knih i kopiju umowy wysylaje biespłatna. Zapisaŭšymsia ŭ Supołku pаwedłuh umowy, a takžż uniosšym naŭpierad nia mienš za 3 rb. hrošej, Firma wysyłaje ŭsie nowaści biełaruskaj literatury kożny raz pa wychadzie ich u swiet, pakul chwataje prysłanych hrošej. Chto wypisywaje knih {{Разьбіўка|wydańnia Firmy}} za adzin raz bolš jak za poŭrubiel hatowymi hrašmi biez zakaza druhich knih — nie placić za pieresyłku počtaj. {{Выроўніваньне-канец}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:35em}} {| width="100%" align="center" ! width="50%" style="text-align: center" | {{Цэнтар|'''Firma wydała i uziała na skład:'''|памер=120%}} ! width="50%" style="text-align: center" | {{Цэнтар|'''Фірма выдала i узяла на склад:'''|памер=120%}} |- | style="border-right: solid 1px black" | {| width="100%" class="plainlinks" |- |style="vertical-align:top;"|<div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> <nowiki>*</nowiki> [[Беларускі лемантар, або Першая навука чытання|Biełaruski lementar]]. 6 k. z rys. <nowiki>*</nowiki> [[Першае чытаньне для дзетак беларусаў|Pieršaje čytańnie]]. 6 k. z rys. <nowiki>*</nowiki> Pan Tadeuš. Pierekład Marcinkiewica. 25 k., lepš. wydańnie 50 k. <nowiki>*</nowiki> [[Hapon (1907)|Hapon]]. Marcinkiewiča. 15 k., lepš. 30 k. <nowiki>*</nowiki> [[Wiečarnicy (1909)|Wiečarnicy]]. Marcinkiewiča. 15 k., lepš. 30 k. <nowiki>*</nowiki> [[Як ратаваць уздутую жывёлу|Jak ratawać uzdutuju żywiołu]]. 3 k. z rys. [[Biełaruskije pieśni z notami (1910)|Biełaruskije pieśni z notami]]. Sabraŭ [[Аўтар:Антон Грыневіч|A. Hryniewič]]. 30 k. [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1910|Biełar. kalendar na 1910 h.]] 15 k. [[Sto prykazak, zagadak, prydumak i gawendaŭ (1908)|100 prykazak, zahadak etc]]. 13 k. [[Цукар (Іваноўскі)|Cukier]]. [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|W. Trojcy]]. 3 k. [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Hutarki ab haspadarcy]]. 3 k. [[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Gedali]] [[Аўтар:Эліза Ажэшка|E. Ožeškowaj]]. 6 k. z rys. [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Ziamielnaja sprawa u Nowaj Zelandyi]]. 3 kap. [[Казка аб вадзе|Kazka ab wadzie]]. 3 k. [[Тарас на Парнасе|Taras na Parnasie]]. 5 k. [[Як рабіць добрыя рамовыя вуллі|Jak rabić dobryje ramowyje wulli]]. 5 k. z rys. [[Як бараніццаад халеры|Jak baranicca at chalery]]. 1 k. [[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]]. 5 k. Skora wyjdzie [[Гусьляр (1910)|Huślar]]. [[Аўтар:Янка Купала|J. Kupały]]. [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Ab haspadarcy na chutary i šnuroch]]. 5 kap. [[Беларусы і іх адраджэнне (Дарашэнка)|Biełarusy i ich adradzeńnie]]. 5 k. </div> |} | {|width="100%" class="plainlinks" |- |style="vertical-align:top;"|<div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> <nowiki>*</nowiki> [[Беларускі лемантар, або Першая навука чытання|Беларускі лемэнтар]]. 6 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Першае чытаньне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]]. 6 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Другое чытаньне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]]. 25 к. [[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небi i зямлi]]. 15 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Жалейка (1908)|Жалейка]] [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купалы]]. 50 к., лепшае выданьне 80 к. [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1910|Беларускі календар на 1910 г.]] 15 к. [[Цукар (Іваноўскі)|Цукер]] [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]]. 3 к. [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]]. 3 к. [[Як ратаваць уздутую жывёлу]]. 3 кап. з рыс. [[Дым (Канапніцкая/Гардзялкоўская)|Дым]] [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопніцкай]], 4 к. [[Вязанка (1903)|Вязанка]] [[Аўтар:Янка Лучына|Я. Лучыны]]. 4 к. [[Казкі (1904)|Казкі]] А. К. 6 кап. [[Казка аб вадзе]]. 3 кап. [[Тарас на Парнасе]]. 5 к. [[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]] [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Ожэшковай]] 6 к. з рыс. [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа ў Новай Зеляндыі]]. 3 кап. [[Як бараніцца ад халеры|Як бараніцца ат халеры]]. 1 к. [[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]]. 3 к. з рыс. [[Дзед Завала (1910)|Дзед Завала]] — [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігіна Ш]]. 5 к. [[Снапок (1910)|Снапокъ]]. [[Аўтар:Альберт Паўловіч|А. Паўловича]]. 25 кап. [[Адвечная песьня (1910)|Адвечная песьня]] Я. Купалы. 20 кап. [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутары і шнурох]]. 5 к. [[Беларусы і іх адраджэнне (Дарашэнка)|Беларусы і іх адрадзеньне]]. 5 к. </div> |} |} {{block center/e}} {{АРЦ|[[Dumki białoruskie (1889)|Dumki białoruskie]] — spisane przez [[Аўтар:Уладзіслаў Вярыга|W. Weryhę]] Krakow 1889. 40 k. [[Podania białoruskie (1889)|Podania białoruskie]], zebrane przez W. Weryhę Lwów 1889 r. 80 kap.}}<noinclude></noinclude> 1gngul7v62fawt2bu12kk7q7d8wltov 292303 292302 2026-07-15T09:35:28Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|Firma {{Larger|„Zahlanie sonce i u naše wakonce“}}|памер=140%}} {{Цэнтар|(Biełaruskaja wydaŭnickaja Supołka).}} {{Цэнтар|'''Pieciarburh, 6 linija d. № 1, kw. 20.'''|памер=120%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Pryjmaje da druku biełaruskije rukapisy. Pradaje swai i čużyje biełaruskije wydańnia — ruskimi i łacinskimi literami, a {{Разьбіўка|także wysyłaje swaim čytačom knihi ŭ roznych druhich mowach}} pa čużych katalohach. Zakazy spoŭniaje dobra i skora. Kniharniam sa swaich wydańniaŭ robić wialikšuju skidku. Kataloh biełaruskich knih i kopiju umowy wysylaje biespłatna. Zapisaŭšymsia ŭ Supołku pаwedłuh umowy, a takžż uniosšym naŭpierad nia mienš za 3 rb. hrošej, Firma wysyłaje ŭsie nowaści biełaruskaj literatury kożny raz pa wychadzie ich u swiet, pakul chwataje prysłanych hrošej. Chto wypisywaje knih {{Разьбіўка|wydańnia Firmy}} za adzin raz bolš jak za poŭrubiel hatowymi hrašmi biez zakaza druhich knih — nie placić za pieresyłku počtaj. {{Выроўніваньне-канец}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:35em}} {| width="100%" align="center" ! width="50%" style="text-align: center" | {{Цэнтар|'''Firma wydała i uziała na skład:'''|памер=120%}} ! width="50%" style="text-align: center" | {{Цэнтар|'''Фірма выдала i узяла на склад:'''|памер=120%}} |- | style="border-right: solid 1px black" | {| width="100%" class="plainlinks" |- |style="vertical-align:top;"|<div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> <nowiki>*</nowiki> [[Беларускі лемантар, або Першая навука чытання|Biełaruski lementar]]. 6 k. z rys. <nowiki>*</nowiki> [[Першае чытаньне для дзетак беларусаў|Pieršaje čytańnie]]. 6 k. z rys. <nowiki>*</nowiki> Pan Tadeuš. Pierekład Marcinkiewica. 25 k., lepš. wydańnie 50 k. <nowiki>*</nowiki> [[Hapon (1907)|Hapon]]. Marcinkiewiča. 15 k., lepš. 30 k. <nowiki>*</nowiki> [[Wiečarnicy (1909)|Wiečarnicy]]. Marcinkiewiča. 15 k., lepš. 30 k. <nowiki>*</nowiki> [[Як ратаваць уздутую жывёлу|Jak ratawać uzdutuju żywiołu]]. 3 k. z rys. [[Biełaruskije pieśni z notami (1910)|Biełaruskije pieśni z notami]]. Sabraŭ [[Аўтар:Антон Грыневіч|A. Hryniewič]]. 30 k. [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1910|Biełar. kalendar na 1910 h.]] 15 k. [[Sto prykazak, zagadak, prydumak i gawendaŭ (1908)|100 prykazak, zahadak etc]]. 13 k. [[Цукар (Іваноўскі)|Cukier]]. [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|W. Trojcy]]. 3 k. [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Hutarki ab haspadarcy]]. 3 k. [[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Gedali]] [[Аўтар:Эліза Ажэшка|E. Ožeškowaj]]. 6 k. z rys. [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Ziamielnaja sprawa u Nowaj Zelandyi]]. 3 kap. [[Казка аб вадзе|Kazka ab wadzie]]. 3 k. [[Тарас на Парнасе|Taras na Parnasie]]. 5 k. [[Як рабіць добрыя рамовыя вуллі|Jak rabić dobryje ramowyje wulli]]. 5 k. z rys. [[Як бараніццаад халеры|Jak baranicca at chalery]]. 1 k. [[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]]. 5 k. Skora wyjdzie [[Гусьляр (1910)|Huślar]]. [[Аўтар:Янка Купала|J. Kupały]]. [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Ab haspadarcy na chutary i šnuroch]]. 5 kap. [[Беларусы і іх адраджэнне (Дарашэнка)|Biełarusy i ich adradzeńnie]]. 5 k. </div> |} | {|width="100%" class="plainlinks" |- |style="vertical-align:top;"|<div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> <nowiki>*</nowiki> [[Беларускі лемантар, або Першая навука чытання|Беларускі лемэнтар]]. 6 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Першае чытаньне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]]. 6 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Другое чытаньне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]]. 25 к. [[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі]]. 15 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Жалейка (1908)|Жалейка]] [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купалы]]. 50 к., лепшае выданьне 80 к. [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1910|Беларускі календар на 1910 г.]] 15 к. [[Цукар (Іваноўскі)|Цукер]] [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]]. 3 к. [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]]. 3 к. [[Як ратаваць уздутую жывёлу]]. 3 кап. з рыс. [[Дым (Канапніцкая/Гардзялкоўская)|Дым]] [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопніцкай]], 4 к. [[Вязанка (1903)|Вязанка]] [[Аўтар:Янка Лучына|Я. Лучыны]]. 4 к. [[Казкі (1904)|Казкі]] А. К. 6 кап. [[Казка аб вадзе]]. 3 кап. [[Тарас на Парнасе]]. 5 к. [[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]] [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Ожэшковай]] 6 к. з рыс. [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа ў Новай Зеляндыі]]. 3 кап. [[Як бараніцца ад халеры|Як бараніцца ат халеры]]. 1 к. [[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]]. 3 к. з рыс. [[Дзед Завала (1910)|Дзед Завала]] — [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігіна Ш]]. 5 к. [[Снапок (1910)|Снапокъ]]. [[Аўтар:Альберт Паўловіч|А. Паўловича]]. 25 кап. [[Адвечная песьня (1910)|Адвечная песьня]] Я. Купалы. 20 кап. [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутары і шнурох]]. 5 к. [[Беларусы і іх адраджэнне (Дарашэнка)|Беларусы і іх адрадзеньне]]. 5 к. </div> |} |} {{Цэнтраваны блёк/канец}} {{АРЦ|[[Dumki białoruskie (1889)|Dumki białoruskie]] — spisane przez [[Аўтар:Уладзіслаў Вярыга|W. Weryhę]] Krakow 1889. 40 k. [[Podania białoruskie (1889)|Podania białoruskie]], zebrane przez W. Weryhę Lwów 1889 r. 80 kap.}}<noinclude></noinclude> bok4x7nfzuvkmzieasnj9vpsfyj485p 292304 292303 2026-07-15T09:35:56Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|Firma {{Larger|„Zahlanie sonce i u naše wakonce“}}|памер=140%}} {{Цэнтар|(Biełaruskaja wydaŭnickaja Supołka).}} {{Цэнтар|'''Pieciarburh, 6 linija d. № 1, kw. 20.'''|памер=120%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Pryjmaje da druku biełaruskije rukapisy. Pradaje swai i čużyje biełaruskije wydańnia — ruskimi i łacinskimi literami, a {{Разьбіўка|także wysyłaje swaim čytačom knihi ŭ roznych druhich mowach}} pa čużych katalohach. Zakazy spoŭniaje dobra i skora. Kniharniam sa swaich wydańniaŭ robić wialikšuju skidku. Kataloh biełaruskich knih i kopiju umowy wysylaje biespłatna. Zapisaŭšymsia ŭ Supołku pаwedłuh umowy, a takžż uniosšym naŭpierad nia mienš za 3 rb. hrošej, Firma wysyłaje ŭsie nowaści biełaruskaj literatury kożny raz pa wychadzie ich u swiet, pakul chwataje prysłanych hrošej. Chto wypisywaje knih {{Разьбіўка|wydańnia Firmy}} za adzin raz bolš jak za poŭrubiel hatowymi hrašmi biez zakaza druhich knih — nie placić za pieresyłku počtaj. {{Выроўніваньне-канец}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:35em}} {| width="100%" align="center" ! width="50%" style="text-align: center" | {{Цэнтар|'''Firma wydała i uziała na skład:'''|памер=120%}} ! width="50%" style="text-align: center" | {{Цэнтар|'''Фірма выдала і ўзяла на склад:'''|памер=120%}} |- | style="border-right: solid 1px black" | {| width="100%" class="plainlinks" |- |style="vertical-align:top;"|<div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> <nowiki>*</nowiki> [[Беларускі лемантар, або Першая навука чытання|Biełaruski lementar]]. 6 k. z rys. <nowiki>*</nowiki> [[Першае чытаньне для дзетак беларусаў|Pieršaje čytańnie]]. 6 k. z rys. <nowiki>*</nowiki> Pan Tadeuš. Pierekład Marcinkiewica. 25 k., lepš. wydańnie 50 k. <nowiki>*</nowiki> [[Hapon (1907)|Hapon]]. Marcinkiewiča. 15 k., lepš. 30 k. <nowiki>*</nowiki> [[Wiečarnicy (1909)|Wiečarnicy]]. Marcinkiewiča. 15 k., lepš. 30 k. <nowiki>*</nowiki> [[Як ратаваць уздутую жывёлу|Jak ratawać uzdutuju żywiołu]]. 3 k. z rys. [[Biełaruskije pieśni z notami (1910)|Biełaruskije pieśni z notami]]. Sabraŭ [[Аўтар:Антон Грыневіч|A. Hryniewič]]. 30 k. [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1910|Biełar. kalendar na 1910 h.]] 15 k. [[Sto prykazak, zagadak, prydumak i gawendaŭ (1908)|100 prykazak, zahadak etc]]. 13 k. [[Цукар (Іваноўскі)|Cukier]]. [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|W. Trojcy]]. 3 k. [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Hutarki ab haspadarcy]]. 3 k. [[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Gedali]] [[Аўтар:Эліза Ажэшка|E. Ožeškowaj]]. 6 k. z rys. [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Ziamielnaja sprawa u Nowaj Zelandyi]]. 3 kap. [[Казка аб вадзе|Kazka ab wadzie]]. 3 k. [[Тарас на Парнасе|Taras na Parnasie]]. 5 k. [[Як рабіць добрыя рамовыя вуллі|Jak rabić dobryje ramowyje wulli]]. 5 k. z rys. [[Як бараніццаад халеры|Jak baranicca at chalery]]. 1 k. [[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]]. 5 k. Skora wyjdzie [[Гусьляр (1910)|Huślar]]. [[Аўтар:Янка Купала|J. Kupały]]. [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Ab haspadarcy na chutary i šnuroch]]. 5 kap. [[Беларусы і іх адраджэнне (Дарашэнка)|Biełarusy i ich adradzeńnie]]. 5 k. </div> |} | {|width="100%" class="plainlinks" |- |style="vertical-align:top;"|<div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> <nowiki>*</nowiki> [[Беларускі лемантар, або Першая навука чытання|Беларускі лемэнтар]]. 6 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Першае чытаньне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]]. 6 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Другое чытаньне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]]. 25 к. [[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі]]. 15 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Жалейка (1908)|Жалейка]] [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купалы]]. 50 к., лепшае выданьне 80 к. [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1910|Беларускі календар на 1910 г.]] 15 к. [[Цукар (Іваноўскі)|Цукер]] [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]]. 3 к. [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]]. 3 к. [[Як ратаваць уздутую жывёлу]]. 3 кап. з рыс. [[Дым (Канапніцкая/Гардзялкоўская)|Дым]] [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопніцкай]], 4 к. [[Вязанка (1903)|Вязанка]] [[Аўтар:Янка Лучына|Я. Лучыны]]. 4 к. [[Казкі (1904)|Казкі]] А. К. 6 кап. [[Казка аб вадзе]]. 3 кап. [[Тарас на Парнасе]]. 5 к. [[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]] [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Ожэшковай]] 6 к. з рыс. [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа ў Новай Зеляндыі]]. 3 кап. [[Як бараніцца ад халеры|Як бараніцца ат халеры]]. 1 к. [[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]]. 3 к. з рыс. [[Дзед Завала (1910)|Дзед Завала]] — [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігіна Ш]]. 5 к. [[Снапок (1910)|Снапокъ]]. [[Аўтар:Альберт Паўловіч|А. Паўловича]]. 25 кап. [[Адвечная песьня (1910)|Адвечная песьня]] Я. Купалы. 20 кап. [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутары і шнурох]]. 5 к. [[Беларусы і іх адраджэнне (Дарашэнка)|Беларусы і іх адрадзеньне]]. 5 к. </div> |} |} {{Цэнтраваны блёк/канец}} {{АРЦ|[[Dumki białoruskie (1889)|Dumki białoruskie]] — spisane przez [[Аўтар:Уладзіслаў Вярыга|W. Weryhę]] Krakow 1889. 40 k. [[Podania białoruskie (1889)|Podania białoruskie]], zebrane przez W. Weryhę Lwów 1889 r. 80 kap.}}<noinclude></noinclude> k2l1gh5ke6pml24fqhjbnygpfy8dhi3 Старонка:Кацярына (1911).pdf/35 104 50927 292308 133974 2026-07-15T09:38:18Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{цэнтар|'''Спісок беларускіх кніжэк.'''|памер=160%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{АРЦ|''(Кніжкі, адзначэные зьвёздачкай выйшлі рускімі і лацінскімі літэрамі).''}} {{Dotted TOC||'''[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Беларускі лемэнтар]].''' Напісала [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цётка]], з рыс. *|6|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Першае чытанне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]]''' *|6|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]].''' Напісаў [[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]|25|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі]]'''|15|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Жалейка (1908)|Жалейка]].''' Зборнік вершоў [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]|50|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Песьні-жальбы (1910)|Песьні Жальбы]].''' Зборнік вершоў '''Якуба Коласа'''|30|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»|Першы беларускі календар, на 1910 і 1911 год]].''' * па|15|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Дым (1909)|Дым]].''' [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопніцкай]], перэклад с польскаго [[Аўтар:Тэрэза Гардзялкоўская|Зязюлі]]|4|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Вязанка (1903)|Вязанка]].''' [[Аўтар:Янка Лучына|Янкі Лучыны]] (зборнік вершоў)|4|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Аўтар:Эдвард Беламі|Бэльлямі]].''' [[Казка аб вадзе]] *|3|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Архіп і Лявонка (1910)|Архіп і Лявонка]].''' [[Аўтар:Максім Горкі|Горкаго]]|8|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Казкі (1904)|Казкі]]'''|6|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Тарас на Парнасе]].''' Паэма *|5|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]].''' Апаведаньне [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. {{Абмылка|Ожешко|Ожэшко}}]] *|6|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Дзед Завала (1910)|Дзед Завала]].''' Вершам напісаў [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш]].|5|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Цукар (Іваноўскі)|Цукер]].''' Напісаў [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройца]] *|3|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]]''' *|3|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Як ратаваць уздутую жывёлу?]]''' *|3|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа у Новай Зэляндыі]]''' *|3|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Як бараніцца ад халеры (Грыневіч)|Як бараніцца ад халеры?]]''' *|1|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі?]]''' з рыс. *|5|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Снапок (1910)|Снапок]].''' Зборнік вершоў [[Аўтар:Альберт Паўловіч|А. Паўловіча]]|15|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[Адвечная песьня (1910)|Адвечная песьня]].''' Абразок у XII зьявах Янкі Купалы|20|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||'''[[А хто там ідзе? (1910)|А хто там ідзе?]]''' Я. Купалы з нотамі *|10|3|col3-width=2.5em}}<noinclude></noinclude> e9m120vj7c1mkz0traupozgyn6bmv52 Старонка:Kazka ab wadzie (1907).pdf/16 104 52859 292299 237467 2026-07-15T09:31:10Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|WYDANNIA „[[Наша Ніва (1906)|NAŠAJE NIWY]]“.}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}'''№ № 1 i 2. [[Зямельная справа ў Новай Зеландыі|Ziamielnaja sprawa ū Nowaj Zelandii]]''' (polskimi i ruskimi literami) Pierałožena z Ukrainskaj mowy. Cena 3 kap. {{Водступ|2|em}}'''№ № 3 i 4. [[Гедалі (Ажэшка/невядомы)|Gedali]],''' apawiedannie [[Аўтар:Эліза Ажэшка|E. Ožeszkowaj]] z rysunkami [[Аўтар:Станіслаў Богуш-Сестранцэвіч|Bohusza-Siestrzencewica]] (polskimi i ruskimi literami). Cena pa 6 kap. {{Водступ|2|em}}'''№ № 5 i 6 [[Казка аб вадзе|Kazka ab wadzie]]''' [[Аўтар:Эдвард Беламі|Bellami]] (pol. i rusk. lit.) Cena pa 3 kap. {{Водступ|2|em}}Ŭsie hetyje knižki možna kuplać wa usich kniharniach; hłaŭny skład u kantory hazety „[[Наша Ніва (1906)|Nasza Niwa]]“, Wilnia Zawalnaja wulica № 30 (roh Trockaj). Tamaka možna kuplać knižki: <div style="margin-left:4em; text-indent:-2em"> 1. '''[[Што такое свабода? (1906)|Szto takoje swaboda]]''' — 3 hroszy. (rusk. lit.) 2. '''[[Чы будзе для ўсіх зямлі? (1906)|Czy budzie dla usich ziamli]]''' — 5 hroszej. (rusk. 1.) 3. '''[[Вязанка (1903)|Wiazanka]]''' — [[Аўтар:Янка Лучына|Janki Łuczyny]] — 4 kap. (rusk. lit.) 4. '''[[Казки (А. К., 1904)|Kazki]]''' — wyd. A. K. — 3 kap. (rusk. lit.) 5. '''[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытання|Biełaruski lementar]],''' abo pieršaja nawuka čytannia, cena — 6 kap. (polsk. i rusk. lit.) 6. '''[[Першае чытанне для дзетак беларусаў|Pieršaje čytannie]]''' dla dzietak, napisała [[Аўтар:Цётка|Ciotka]] — cena 6 kap. (polsk. i rusk. lit.) al 7. '''[[Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць (1903)|Hutorka ab tym, kudy mužyckije hroszy iduć]]''' c. 3 kap. (rusk. lit.) 8. '''[[Dudka Biełaruskaja (1907)|Dudka biełaruskaja Macieja Buračka]]''' ([[Аўтар:Францішак Багушэвіч|F. Bohušewiča]]) Cena 25 kap. (polsk. lit.) 9. '''[[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Hutorki ab niebl i ziamli]]''' — Cena 15 kap. (rusk. l.) '''Pacztowyje Biełaruskije pisulki''' (atkrytki z rysunkami) sztuka — 5 kap. Chto kuplaje szmat, tym dajecca skidka. </div> {{Выроўніваньне-канец}}<noinclude></noinclude> 5mbozafhy4ce60vor5yc65uaaubaddv Старонка:Zbornik «Našaj Niwy» (1912). № 2.pdf/83 104 54523 292301 141045 2026-07-15T09:33:45Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{цэнтар|'''Biełaruskije knižki.'''|памер=160%}} {{АРЦ|Knižki adznačennyje zorkami *) drukawany łacinskimi (polskimi) i ruskimi literami.}} {{Block center/s}} {| | |<center>'''I. DA NAWUČAŃNIA.'''</center> | | | |- | * |[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Biełaruski lementar]] | cena |style="text-align: right"|6 | kap. |- | * |[[Першае чытаньне для дзетак беларусаў (1906)|Pieršaje čytańnie]], [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Ciotki]] | <center>„</center> |style="text-align: right"|6 | <center>„</center> |- | |[[Другое чытаньне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]], [[Аўтар:Якуб Колас|Коласа]] | <center>„</center> |style="text-align: right"|25 | <center>„</center> |- | |[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]] | <center>„</center> |style="text-align: right"|5 | <center>„</center> |- | |<center>'''II. NAWUKOWYJE, DASTUPNYJE DLA ŬSICH.'''</center> | | | |- | | [[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі з рысункамі]] | cena |style="text-align: right"|15 | kap. |- | * | [[Цукер (Іваноўскі)|Cukier]], [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|W. Trojcy]] | cena |style="text-align: right"|3 | kap. |- | * | [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Hutarki abhaspadarcy]] | cena |style="text-align: right"|3 | kap. |- | * | [[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Jak ratawać uzdutuju žywiołu]] | cena |style="text-align: right"|3 | kap. |- | * | [[Як бараніцца ад халеры|Jak baranicca ad chalery]] | cena |style="text-align: right"|1 | kap. |- | * | [[Pčalina — žywiołka małaja, a karyści daje mnoha (1911)|Pščelina — žywioła małaja, a karyści daje mnoha]] | cena |style="text-align: right"|30 | kap. |- | * | [[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Jak rabić ramowyje wulli]] | cena |style="text-align: right"|5 | kap. |- | * | [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Ziamielna sprawa u Nowaj Zelandyi]] | cena |style="text-align: right"|3 | kap. |- | * | [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Ab haspadarcy na chutaroch i šnuroch]] | cena |style="text-align: right"|5 | kap. |- | * | [[Кароткая гісторыя Беларусі|Karotkaja historyja Biełarusi]] | cena |style="text-align: right"|60 | kap. |- | * | [[Беларусы і іх нацыянальнае адраджэньне|Biełarusy i ich nacionalnaje adradžeńnie]] | cena |style="text-align: right"|5 | kap. |- | * | [[Як ужываць штучны навоз|Jak užywać štučny nawoz]] | cena |style="text-align: right"|2 | kap. |- | * | [[Як багацеюць чэскія сяляне|Як багацеюць чэскія селяне]] | cena |style="text-align: right"|10 | kap. |- | * | [[Маладая Беларусь (альманах)/1|Маладая Беларусь сшытак I]] (160 стр | cena |style="text-align: right"|20 | kap. |- | * | [[На дарозе да новага жыцьця (1912)|На дарозе да новаго жыцьця]]. [[Аўтар:Антон Луцкевіч|А. Новіны]] | cena |style="text-align: right"|20 | kap. |- | |<center>'''III. POWIEŚCI I APAWIEDAŃNIE PROZAJ.'''</center> | | | |- | | [[Дым (1909)|Дым]]. [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Кон''о''пніцкай]] | cena |style="text-align: right"|4 | kap. |- | | [[Казкі (1904)|Казкі]] | cena |style="text-align: right"|6 | kap. |- | | [[Беларускіе казкі (1912)|Беларускіе казкі]] ([[Чалавечае вока|Чэлавечае вока]] і др. | cena |style="text-align: right"|5 | kap. |- | * | [[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Hedali]], [[Аўтар:Эліза Ажэшка|E. Ožeško]] | cena |style="text-align: right"|6 | kap. |- | * | [[Казка аб вадзе|Kazka ab wadzie]] | cena |style="text-align: right"|3 | kap. |- | | [[Архіп і Лявонка (1910)|Архіп і Лявонка]]. [[Аўтар:Максім Горкі|Горкаго]] | cena |style="text-align: right"|8 | kap. |- | | [[Дзядзька Голад (1911)|Дзядзька Голад]], [[Аўтар:Станіслаў Віткевіч|Віткевіча]] | cena |style="text-align: right"|2 | kap. |- | | [[Хілібэртава пакута (1912)|Хілібэртова пакута]], [[Аўтар:Аляксандр Амфітэатраў|Амфітеатрова]] | cena |style="text-align: right"|5 | kap. |- | | [[Бярозка (1912)|Бярозка і др.]] [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігіна Ш.]] | cena |style="text-align: right"|5 | kap. |- | | [[Апаведаньня (1912)|Апаведаньня]], [[Аўтар:Якуб Колас|Тараса Гушчы]] | cena |style="text-align: right"|10 | kap. |- | * | Zbornik „Našaj Niwy“ № 1 (80 str.) | cena |style="text-align: right"|15 | kap. |- | * | [[Зборнік «Нашай Нівы» (1912)|Zbornik „Našaj Niwy“ № 2]] (80 str.) | cena |style="text-align: right"|20 | kap. |-<noinclude></noinclude> jdz3hrhjrswlmmhy6gaj7lhr0umewwc Старонка:Маладая Беларусь (1912—1913). Сшытак 1.pdf/166 104 58643 292298 148476 2026-07-15T09:30:38Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{block center/s|style=width:100%; max-width:35em}} {{цэнтар|U WYDAWIECTWIE|памер=160%}} {{цэнтар|'''„Zahlanie sonce i ŭ naše wakonce”'''|памер=160%}} {{цэнтар|(''С.-Петербургъ В. О. 4-ая л. № 45, кв. 16'').}} {{цэнтар|{{smaller|'''można kuplać'''}}}} {{Накіравальная рыса|2em|height=1px}} {{АРЦ|(Aznačennyje zorkaj — wydańnie našy, biez zorki — čyżyje; aznačennyje ''bis'' — wyjšli i polskimi i ruskimi literami; ličby aznačajuć — pieršaja cyfra — numer addziełu, apošnije — numer čarodny u dannym addziele. Takim paradkam pry zakazach zamiesta ŭsiaho tytułu knihi dawoli napisać numer, a kali kniha wydana i takimi i siakimi literami — prypisać „ruskimi“ ci „łacinskimi“.}} {| | colspan="7"|<center>'''{{larger|I. Da nawučańnia:}}'''</center> |- | colspan="3"| <center>№ knihi<br />dla zakazu.</center> | | |style="text-align: right"| | |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 11 |style="vertical-align:top;"| * |style="vertical-align:top;"| bis |[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Biełaruski lementar]] | cena |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|6 | kоp. |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 12 | * | bis |[[Першае чытаньне для дзетак беларусаў (1906)|Pieršaje čytańnie]] [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Ciotki]] | <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|6 | <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 13 |style="vertical-align:top;"| * | |[[Другое чытаньне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]], [[Аўтар:Якуб Колас|Коласа]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|25 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 14 | | |[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|5 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- | colspan="7"|<center>'''{{larger|II. Nawukowyje, dasupnyje dla usich:}}'''</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 21 |style="vertical-align:top;"| * | | [[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі з рысункамі]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|15 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 22 | |style="vertical-align:top;"| bis | [[Цукер (Іваноўскі)|Cukier]]. [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|W. Trojcy]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 23 | |style="vertical-align:top;"| bis | [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Hutarki abhaspadarcy]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 24 |style="vertical-align:top;"| * |style="vertical-align:top;"| bis | [[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Jak ratawać uzdutuju žywiołu]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 25 | |style="vertical-align:top;"| bis | [[Як бараніцца ад халеры|Jak baranicca ad chalery]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|1 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 26 | |style="vertical-align:top;"| bis | [[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Jak rabić ramowyje wulli]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|5 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 27 | |style="vertical-align:top;"| bis | [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Ziamielna sprawa u Nowaj Zelandyi]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|3 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 28 | |style="vertical-align:top;"| bis | [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Ab haspadarcy na chutaroch i šnuroch]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|5 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 29 | |style="vertical-align:top;"| bis | [[Кароткая гісторыя Беларусі|Karotkaja Historyja Biełarusi]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|60 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 210 | |style="vertical-align:top;"| bis | [[Беларусы і іх нацыянальнае адраджэньне|Biełarusy i ich nacionalnaje adradżeńnie]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|5 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 211 | | | [[Bł. Andrej Babola (1911)|Bł Andrej Bobola mučynik]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|5 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 212 | |style="vertical-align:top;"| bis | [[Як ужываць штучны навоз|Jak używać štučny nawoz]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|2 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: right"| 213 | | | [[Pčalina — žywiołka małaja, a karyści daje mnoha (1911)|Pščelina — żywioła małaja, a karyści daje mnoha]] |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |style="vertical-align:bottom; text-align: right"|30 |style="vertical-align:bottom; text-align: right"| <center>»</center> |-<noinclude></noinclude> mgzg4zc7hnu7lzxzgs3efiri147sovk Старонка:Пра нашы літаратурныя справы (1928).pdf/253 104 59144 292287 235102 2026-07-15T09:16:27Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „ё“ 292287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Абмылка|ілтаральнымі|літаральнымі}} перакладамі расійскіх сказаў. Лень было падумаць ды перакласьці расійскі сказ жывым беларускім сказам, які быў-бы зразумелым матэрыял, як для селяніна! Такі адказьнейшы перадавы артыкул у ленінскім нумары, — і той не абыходзіцца бяз дзікіх ляпсусаў. <div style="margin-left:3em"> {{Водступ|2|em}}„Ня было дня… калі-б яна ня ісходзіла з заветаў“… {{Водступ|2|em}}''Так як усе гэтыя посьпехі вельмі вялікі''… {{Водступ|2|em}}„Перабудаваць дробныя гаспадаркі ў буйныя каляктыў“… </div> {{Водступ|2|em}}Адгэтуль ня так далёка ўжо і да сур’ёзных ляпсусаў. Супрацоўнікі, перакладаючы расійскія сказы і лёзунгі на малавядомую ім беларускую мову, падаюць ім некалькі інакшы сэнс. <div style="margin-left:3em"> {{Водступ|2|em}}Шэраг асоб, якія далучаюцца к ''выключным'' на 15 зьезьдзе УсеКП… </div> {{Водступ|2|em}}Скарачэньні часоў ваеннага комунізму, гэта невычарпаная крыніца для многіх гумарыстаў нашага часу знаходзіць сябе ўжытак і часам даволі орыгінальны. Лень супрацоўніку правесьці лішні раз пяром, і зьяўляюцца гэткія дыяменты мовы: {{block center/s}} Вэтурач<br /> Дзяржгандбел<br /> Каўэскадрон<br /> Культпраца<br /> Працкаляктыў<br /> Насьценкор<br /> і г. д. {{block center/e}}<noinclude></noinclude> im2x7s50pwgkyk62x4wvss9doipmegh Старонка:Пра нашы літаратурныя справы (1928).pdf/254 104 59145 292288 235104 2026-07-15T09:17:30Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „р“ 292288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Ня кожны і прачытае!.. {{Водступ|2|em}}Мы ня будзем спыняцца на корэктурных і орфографічных памылках, іх ня пералічыш. Не пералічыш таксама і слоў, якія не маюць нічога супольнага з жывою беларускаю моваю і зьяўляюцца продуктам канцэлярска-бюрократычнага падыходу да справы і нізкай пісьменнасьці супрацоўнікаў. Сюды трэба аднесьці і нясталасьць у тэрмінолёгію: напрыклад, у адней і тэй-жа заметцы ўжываецца і „заём“ і „пазыка“, у другой заметцы „скаціна“ і „жывёла“; „общество“ перакладаецца „грамадзянства“. Нельга пералічыць і неуласьцівыя беларускай мове звароты. {{Водступ|2|em}}Адводзіць газэта месца і літаратурнай творчасьці. Што гэта за творчасьць, можна ўявіць сабе з невялічкай заметкі „Ў літаратурным кошыку“. Аўтар заметкі піша: <div style="margin-left:3em"> {{Водступ|2|em}}„За апошнія месяцы атрымана 225 вершаў і 16 апавяданьняў… Увесь гэты матэрыял важыць каля 5 фунтаў“. </div> {{Водступ|2|em}}Трэба думаць, што ў гэтыя 5 фунтаў не залічаны тыя вершы, якія ў гэтым-жа нумары надрукованы, бо наўрад ці можна іх лічыць па якасьці лепшымі за тыя, што засталіся ў кошыку. Вось прыклад: {{block center/s}} Краіна, родная краіна!<br /> Краіна дзікіх траў і хмызьняка,<br /> Над табою плакала асіна<br /> І цяпер усё плача асака…<br /><noinclude></noinclude> 1xh5whm0jfjeasm3dx6qa9gg35me610 Старонка:Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910).pdf/55 104 73604 292296 178803 2026-07-15T09:28:14Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|Firma {{Larger|„Zahlanie sonce i u naše wakonce“}}|памер=140%}} {{Цэнтар|(Biełaruskaja wydaŭnickaja Supołka).}} {{Цэнтар|'''Pieciarburh, 6 linija d. № 1, kw. 20.'''|памер=120%}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}Pryjmaje da druku biełaruskije rukapisy. Pradaje swai i čużyje biełaruskije wydańnia — ruskimi i łacinskimi literami, a {{Разьбіўка|także wysyłaje swaim čytačom knihi ŭ roznych druhich mowach}} pa čużych katalohach. Zakazy spoŭniaje dobra i skora. Kniharniam sa swaich wydańniaŭ robić wialikšuju skidku. Kataloh biełaruskich knih i kopiju umowy wysylaje biespłatna. Zapisaŭšymsia ŭ Supołku pаwedłuh umowy, a takžż uniosšym naŭpierad nia mienš za 3 rb. hrošej, Firma wysyłaje ŭsie nowaści biełaruskaj literatury kożny raz pa wychadzie ich u swiet, pakul chwataje prysłanych hrošej. Chto wypisywaje knih {{Разьбіўка|wydańnia Firmy}} za adzin raz bolš jak za poŭrubiel hatowymi hrašmi biez zakaza druhich knih — nie placić za pieresyłku počtaj. {{Выроўніваньне-канец}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:35em}} {| width="100%" align="center" ! width="50%" style="text-align: center" | {{Цэнтар|'''Firma wydała i uziała na skład:'''|памер=120%}} ! width="50%" style="text-align: center" | {{Цэнтар|'''Фірма выдала i узяла на склад:'''|памер=120%}} |- | style="border-right: solid 1px black" | {| width="100%" class="plainlinks" |- |style="vertical-align:top;"|<div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> <nowiki>*</nowiki> [[Беларускі лемантар, або Першая навука чытання|Biełaruski lementar]]. 6 k. z rys. <nowiki>*</nowiki> [[Першае чытаньне для дзетак беларусаў|Pieršaje čytańnie]]. 6 k. z rys. <nowiki>*</nowiki> Pan Tadeuš. Pierekład Marcinkiewica. 25 k., lepš. wydańnie 50 k. <nowiki>*</nowiki> [[Hapon (1907)|Hapon]]. Marcinkiewiča. 15 k., lepš. 30 k. <nowiki>*</nowiki> [[Wiečarnicy (1909)|Wiečarnicy]]. Marcinkiewiča. 15 k., lepš. 30 k. <nowiki>*</nowiki> [[Як ратаваць уздутую жывёлу|Jak ratawać uzdutuju żywiołu]]. 3 k. z rys. [[Biełaruskije pieśni z notami (1910)|Biełaruskije pieśni z notami]]. Sabraŭ [[Аўтар:Антон Грыневіч|A. Hryniewič]]. 30 k. [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1910|Biełar. kalendar na 1910 h.]] 15 k. [[Sto prykazak, zagadak, prydumak i gawendaŭ (1908)|100 prykazak, zahadak etc]]. 13 k. [[Цукар (Іваноўскі)|Cukier]]. [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|W. Trojcy]]. 3 k. [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Hutarki ab haspadarcy]]. 3 k. [[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Gedali]] [[Аўтар:Эліза Ажэшка|E. Ožeškowaj]]. 6 k. z rys. [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Ziamielnaja sprawa u Nowaj Zelandyi]]. 3 kap. [[Казка аб вадзе|Kazka ab wadzie]]. 3 k. [[Тарас на Парнасе|Taras na Parnasie]]. 5 k. [[Як рабіць добрыя рамовыя вуллі|Jak rabić dobryje ramowyje wulli]]. 5 k. z rys. [[Як бараніццаад халеры|Jak baranicca at chalery]]. 1 k. [[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]]. 5 k. Skora wyjdzie [[Гусьляр (1910)|Huślar]]. [[Аўтар:Янка Купала|J. Kupały]]. [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Ab haspadarcy na chutary i šnuroch]]. 5 kap. [[Беларусы і іх адраджэнне (Дарашэнка)|Biełarusy i ich adradzeńnie]]. 5 k. </div> |} | {|width="100%" class="plainlinks" |- |style="vertical-align:top;"|<div style="margin-left:2em; text-indent:-2em"> <nowiki>*</nowiki> [[Беларускі лемантар, або Першая навука чытання|Беларускі лемэнтар]]. 6 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Першае чытаньне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]]. 6 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Другое чытаньне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]]. 25 к. [[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небi i зямлi]]. 15 к. з рыс. <nowiki>*</nowiki> [[Жалейка (1908)|Жалейка]] [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купалы]]. 50 к., лепшае выданьне 80 к. [[Беларускі каляндар «Нашай Нівы»/1910|Беларускі календар на 1910 г.]] 15 к. [[Цукар (Іваноўскі)|Цукер]] [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]]. 3 к. [[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]]. 3 к. [[Як ратаваць уздутую жывёлу]]. 3 кап. з рыс. [[Дым (Канапніцкая/Гардзялкоўская)|Дым]] [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопніцкай]], 4 к. [[Вязанка (1903)|Вязанка]] [[Аўтар:Янка Лучына|Я. Лучыны]]. 4 к. [[Казкі (1904)|Казкі]] А. К. 6 кап. [[Казка аб вадзе]]. 3 кап. [[Тарас на Парнасе]]. 5 к. [[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]] [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Ожэшковай]] 6 к. з рыс. [[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа ў Новай Зеляндыі]]. 3 кап. [[Як бараніцца ад халеры|Як бараніцца ат халеры]]. 1 к. [[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]]. 3 к. з рыс. [[Дзед Завала (1910)|Дзед Завала]] — [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігіна Ш]]. 5 к. [[Снапок (1910)|Снапокъ]]. [[Аўтар:Альберт Паўловіч|А. Паўловича]]. 25 кап. [[Адвечная песьня (1910)|Адвечная песьня]] Я. Купалы. 20 кап. [[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутары і шнурох]]. 5 к. [[Беларусы і іх адраджэнне (Дарашэнка)|Беларусы і іх адрадзеньне]]. 5 к. </div> |} |} {{block center/e}} {{АРЦ|[[Dumki białoruskie (1889)|Dumki białoruskie]] — spisane przez [[Аўтар:Уладзіслаў Вярыга|W. Weryhę]] Krakow 1889. 40 k. [[Podania białoruskie (1889)|Podania białoruskie]], zebrane przez W. Weryhę Lwów 1889 r. 80 kap.}}<noinclude></noinclude> 1gngul7v62fawt2bu12kk7q7d8wltov Старонка:У зімовы вечар (1910).pdf/41 104 76374 292307 184166 2026-07-15T09:37:51Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{АРЦ|'''У суполцы можна купляць такіе выданьня:'''|памер=120%}} {{АРЦ|(Азначэнные зоркай — выданьня суполкі, без зоркі — чужые, азначэнные ''bis'' — выйшлі і польскімі і рускімі літерамі).|памер=80%}} {{Цэнтар|'''Выданьня беларускіе:'''|памер=100%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:30em}} {| | colspan="6"|{{Цэнтар|I. {{Разьбіўка|ДА НАВУЧАНЬНЯ}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Беларускі лементар]] |цэна |style="text-align: right"|6 |style="text-align: right"|кап. |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Першае чытанне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]], [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цётки]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- | |style="text-align: right"|* |[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]], [[Аўтар:Якуб Колас|Коласа]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|25 |<center>»</center> |- | | |[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- | colspan="6"|{{Цэнтар|II. {{Разьбіўка|Навуковые, даступные для ўсих}}.|памер=100%}} |- | |* |[[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі з рысункамі]] |цэна |style="text-align: right"|15 |кап. |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Цукер (Іваноўскі)|Цукер]] [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Як ратаваць уздутую жывёлу]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як бараніцца ад халеры (Грыневіч)|Як бараніцца ад халеры]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|1 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа у Новай Зэляндыі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутарох і шнурох]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Кароткая гісторыя Беларусі|Кароткая {{Абмылка|гісторъя|гісторыя}} Беларусі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|60 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Беларусы і іх національнае адраджэньне|Беларусы і іх національнае {{Абмылка|адрадзжэньне|адраджэньне}}]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- | colspan="6"|{{Цэнтар|III. {{Разьбіўка|Повесьці і апаведаньня прозай}}.|памер=120%}} |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Дым (1909)|Дым]] [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопницкай]] |цэна |style="text-align: right"|4 |кап. |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Казкі (1904)|Казкі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]], [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Оржэшко]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Казка аб вадзе]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- | colspan="6"|{{Цэнтар|IV. {{Разьбіўка|Вершы}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Вязанка (1903)|Вязанка]] [[Аўтар:Янка Лучына|Я. Лучыны]] |цэна |style="text-align: right"|4 |кап. |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Тарас на Парнасе]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Дзед Завала (1910)|Дзед Завала]], Ядвігіна Ш. |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Снапок (1910)|Снапок]], зборнік вершоў [[Аўтар:Альберт Паўловіч|А. Паўловіча]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|15 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Адвечная песьня (1910)|Адвечная песьня]], абраз у XII зьявах [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купалы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|20 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[А хто там ідзе? (1910)|А хто там ідзе.]] Песьня Я. Купалы з нотамі |<center>»</center> |style="text-align: right"|10 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Biełaruskije pieśni z notami (1910—1912)|Biełaruskije pieśni z notami]] [[Аўтар:Антон Грыневіч|A. Hryniewič]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|30 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Песьні-жальбы (1910)|Песьни жальбы]] Якуба Коласа |<center>»</center> |style="text-align: right"|30 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Гусьляр (1910)|Huślar]], zbornik wieršaŭ J. Kupały |<center>»</center> |style="text-align: right"|50 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|* |[[Жалейка (1908)|Жалейка]]. {{Абмылка|Зборнікъ|Зборнік}} вершаў Я. Купалы |<center>»</center> |style="text-align: right"|50 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|* |[[Пан Тадэвуш (1907)|Pan Tadeusz]], [[Аўтар:Адам Міцкевіч|A. Mickiewiča]], pierekł. [[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Marcinkiewiča]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|25 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|* |[[Гапон (1907)|Hapon]], apowieść Marcinkiewiča |<center>»</center> |style="text-align: right"|15 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|* |[[Вечарніцы (1909)|Wiečarnicy]], apowieści Marcinkiewiča |<center>»</center> |style="text-align: right"|15 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|* |[[Шчароўскія дажынкі, Купала (1910)|Šceroŭskije dażynki, Kupałła]] Marcinkiewiča |<center>»</center> |style="text-align: right"|20 |<center>»</center> |} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}''Увага''. Пачынаючы ад Жалейкі усё выданнне ёсьць і на дарагой паперы у пекнай з беларускім узорам вокладцы. Цена дарагсга выданныя два разы даражэй за звычайнае. {{Выроўніваньне-канец}} {{block center/e}}<noinclude></noinclude> pyaa8wm6ph7dtv0xovh33dx6kq17u6w Старонка:Міхалка (1911).pdf/6 104 81522 292294 194788 2026-07-15T09:26:35Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Выпіс c таварыскае умовы'''|памер=120%}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|БЕЛАРУСКАЕ ВЫДАВЕЦКАЕ СУПОЛКІ}}|памер=120%}} {{Цэнтар|„Загляне cонцэ і ў наша ваконцэ“.|памер=140%}} {{Цэнтар|{{smaller|(Адрас: С.-Петербургъ, В. О. 6-я лінія I, кв. 20, издательство „'''ЗАГЛЯНЕ СОНЦЭ І У НАШЭ ВАКОНЦЭ'''“)}}}} {{Накіравальная рыса|10em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Таварыства мае мэту друкаваць і шырыць выданьня беларускіе і усё, што сты­каецца з жыцьцём Беларусі.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Таварыства складаецца с паўнапраўных сябрукоў і супольнікаў.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Супольнікам можэ быць кожны, хто заплаціць у касу таварыства ня менш за дзесяць (10) руб. На гэтае грошы яму выдаецца супольніцкі квіт.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Кожны супольнік мае права купляць выданьня суполкі с скідкою 20%.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Супольнікі не мешаюцца да гаспадаркі таварыства (не вядуць рахункаў, не патпісываюць вэкселяў) і не атвечаюць за яго даўгі.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Кожны супольнік мае права падаваць голас дарадчы.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Ат чыстага спору (прыбытку) кожны год адлічаецца 15% у запасны капітал. З астаўшаеся часьці раздаецца усім сябруком і супольніком дывідэнд, але ня больш за 8% у год.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Кожны супольнік мае права выйсьці с таварыства і дастаць свае грошы назад, калі захопяць. Аб гэтым павінен ён на пісьме уведаміць за 6 месяцаў да канца года.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Хто хочэ, таму можэць {{Абмылка|быть|быць}} выслана поўная таварыская умова.}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} {{АРЦ|'''У выдавецтве „Загляне сонцэ і у наша ваконцэ“ (С.-Петербургъ, В. О. 6-я л., № 1, кв. 20) можна купляць такіе выданьня:'''}} {{АРЦ|{{smaller|(Азначэнные зоркай — выданьня нашы, без зоркі — чужые, азнячэнные ''bis'' — выйшлі і польскімі і рускімі літарамі).}}}} {{Цэнтар|'''Выданьня беларускіе.'''|памер=100%}} {{Block center/s}} {| | colspan="6"|{{Цэнтар|I. {{Разьбіўка|Да навучаньня}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Беларускі лемэнтар]] |цэна |style="text-align: right"|6 |style="text-align: right"|кап. |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Першае чытанне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]] [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цётки]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|* |[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]] [[Аўтар:Якуб Колас|Коласа]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|25 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- | colspan="6"|{{Цэнтар|II. {{Разьбіўка|Навуковые, даступные для ўсіх}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|* |[[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі з рыс.]] |цэна |style="text-align: right"|15 |кап. |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Цукер (Іваноўскі)|Цукер]], [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Як ратаваць уздутую жывёлу]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа у Новай Зэляндыі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутары і шнурох]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Кароткая гісторыя Беларусі|Кароткая {{Абмылка|гісторъя|гісторыя}} Беларусі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|60 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Беларусы і іх національнае адраджэньне|Беларусы і іх національнае адрадзеньне]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Bł. Andrej Babola (1911)|Bł. Andrej Bobola mučynik]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як ужываць штучны навоз]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|2 |<center>»</center> |} {{Block center/e}}<noinclude></noinclude> l1f5vqniy31vy2d62v27ujq7gu5g0fq 292295 292294 2026-07-15T09:27:41Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „с“ 292295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Выпіс с таварыскае умовы'''|памер=120%}} {{Цэнтар|{{Разьбіўка|БЕЛАРУСКАЕ ВЫДАВЕЦКАЕ СУПОЛКІ}}|памер=120%}} {{Цэнтар|„Загляне сонцэ і ў наша ваконцэ“.|памер=140%}} {{Цэнтар|{{smaller|(Адрас: С.-Петербургъ, В. О. 6-я лінія I, кв. 20, издательство „'''ЗАГЛЯНЕ СОНЦЭ І У НАШЭ ВАКОНЦЭ'''“)}}}} {{Накіравальная рыса|10em|height=1px}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Таварыства мае мэту друкаваць і шырыць выданьня беларускіе і усё, што сты­каецца з жыцьцём Беларусі.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Таварыства складаецца с паўнапраўных сябрукоў і супольнікаў.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Супольнікам можэ быць кожны, хто заплаціць у касу таварыства ня менш за дзесяць (10) руб. На гэтае грошы яму выдаецца супольніцкі квіт.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Кожны супольнік мае права купляць выданьня суполкі с скідкою 20%.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Супольнікі не мешаюцца да гаспадаркі таварыства (не вядуць рахункаў, не патпісываюць вэкселяў) і не атвечаюць за яго даўгі.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Кожны супольнік мае права падаваць голас дарадчы.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Ат чыстага спору (прыбытку) кожны год адлічаецца 15% у запасны капітал. З астаўшаеся часьці раздаецца усім сябруком і супольніком дывідэнд, але ня больш за 8% у год.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Кожны супольнік мае права выйсьці с таварыства і дастаць свае грошы назад, калі захопяць. Аб гэтым павінен ён на пісьме уведаміць за 6 месяцаў да канца года.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Хто хочэ, таму можэць {{Абмылка|быть|быць}} выслана поўная таварыская умова.}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} {{АРЦ|'''У выдавецтве „Загляне сонцэ і у наша ваконцэ“ (С.-Петербургъ, В. О. 6-я л., № 1, кв. 20) можна купляць такіе выданьня:'''}} {{АРЦ|{{smaller|(Азначэнные зоркай — выданьня нашы, без зоркі — чужые, азнячэнные ''bis'' — выйшлі і польскімі і рускімі літарамі).}}}} {{Цэнтар|'''Выданьня беларускіе.'''|памер=100%}} {{Цэнтраваны блёк/пачатак}} {| | colspan="6"|{{Цэнтар|I. {{Разьбіўка|Да навучаньня}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Беларускі лемэнтар]] |цэна |style="text-align: right"|6 |style="text-align: right"|кап. |- |style="text-align: right"|* |style="text-align: right"|bis |[[Першае чытанне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]] [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цётки]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|6 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|* |[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]] [[Аўтар:Якуб Колас|Коласа]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|25 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- | colspan="6"|{{Цэнтар|II. {{Разьбіўка|Навуковые, даступные для ўсіх}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|* |[[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі з рыс.]] |цэна |style="text-align: right"|15 |кап. |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Цукер (Іваноўскі)|Цукер]], [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Як ратаваць уздутую жывёлу]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа у Новай Зэляндыі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|3 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутары і шнурох]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Кароткая гісторыя Беларусі|Кароткая {{Абмылка|гісторъя|гісторыя}} Беларусі]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|60 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Беларусы і іх національнае адраджэньне|Беларусы і іх національнае адрадзеньне]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"| |[[Bł. Andrej Babola (1911)|Bł. Andrej Bobola mučynik]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|5 |<center>»</center> |- |style="text-align: right"| |style="text-align: right"|bis |[[Як ужываць штучны навоз]] |<center>»</center> |style="text-align: right"|2 |<center>»</center> |} {{Цэнтраваны блёк/канец}}<noinclude></noinclude> pnjjqt5luq6rrj5o20w5o7u8gbu0t0f Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/1 104 81540 292285 194833 2026-07-15T09:07:46Z Taravyvan Adijene 164 /* Вычытка */ артаграфія 292285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{Цэнтар|'''К. {{Разьбіўка|ГАРАБУРДА}}'''}} {{Цэнтар|'''СУСЬВЕТ І ЗЯМЛЯ'''|памер=250%}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|ПАДРУЧНІК}}'''|памер=140%}} {{Цэнтар|'''ДЛЯ 4-га ГОДУ НАВУЧАНЬНЯ'''|памер=120%}} {{Цэнтар|'''БЕЛАРУСКАЕ ДЗЯРЖАЎНАЕ ВЫДАВЕЦТВА'''|памер=100%}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|МЕНСК}} —— 1929'''|памер=100%}}<noinclude></noinclude> 7tmw4atpkt3ufng5zrsgx65paw1oajv Старонка:Дзядзька Голад (1911).pdf/23 104 88354 292292 210851 2026-07-15T09:24:40Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''Беларускіе кніжкі'''|памер=140%}} {{Block center/s}} {| | colspan="5"|{{Цэнтар|I. {{Разьбіўка|Да навучаньня}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"|* |[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытаньня|Беларускі лемэнтар]] |цэна |style="text-align: right"|6 |style="text-align: right"|кап. |- |style="text-align: right"|* |[[Першае чытанне для дзетак беларусаў|Першае чытаньне]], [[Аўтар:Алаіза Пашкевіч (Цётка)|Цёткі]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|6 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"| |[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытаньне]], [[Аўтар:Якуб Колас|Коласа]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|25 |<center>„</center> |- | |[[Karotki Katachizm (1907)|Karotki katechizm]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|5 |<center>„</center> |- | colspan="5"|{{Цэнтар|II. {{Разьбіўка|Навуковые, даступные для ўсіх}}.|памер=100%}} |- | |[[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гутаркі аб небі і зямлі з рысункамі]] |цэна |style="text-align: right"|15 |кап. |- |style="text-align: right"|* |[[Цукер (Іваноўскі)|Цукер]], [[Аўтар:Вацлаў Іваноўскі|В. Тройцы]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|3 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"|* |[[Гутаркі аб гаспадарцы (Семпалоўскі/Асіна)|Гутаркі аб гаспадарцы]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|3 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"|* |[[Як ратаваць уздутую жывёлу? (1909)|Як ратаваць уздутую жывёлу]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|3 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"|* |[[Як бараніцца ад халеры (Грыневіч)|Як бараніцца ад халеры]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|1 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"|* |[[Як рабіць добрыя рамовыя вульлі|Як рабіць добрые рамовые вульлі]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|5 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"|* |[[Зямельная справа ў Новай Зэляндыі|Зямельная справа у Новай Зэляндыі]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|3 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"|* |[[Аб гаспадарцы на хутары і шнурох (Уласаў)|Аб гаспадарцы на хутарох і шнурох]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|5 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"|* |[[Кароткая гісторыя Беларусі]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|60 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"|* |[[Беларусы і іх національнае адраджэньне|Беларусы і іх національнае адрадзэньне]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|5 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"|* |[[Як ужываць штучны навоз]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|2 |<center>„</center> |- | colspan="5"|{{Цэнтар|III. {{Разьбіўка|Повесьці і апаведаньня прозай}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"| |[[Дым (1909)|Дым]], [[Аўтар:Марыя Канапніцкая|Конопніцкай]] |цэна |style="text-align: right"|4 |кап. |- |style="text-align: right"| |[[Казкі (1904)|Казкі]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|6 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"|* |[[Гедалі (Ажэшка/Ананім)|Гэдалі]], [[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Оржэшко]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|6 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"|* |[[Казка аб вадзе]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|3 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"| |[[Архіп і Лявонка (1910)|Архіп і Лявонка]]. [[Аўтар:Максім Горкі|Горкаго]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|8 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"| |Дзядзька Голад, [[Аўтар:Станіслаў Віткевіч|Віткевіча]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|2 |<center>„</center> |- | colspan="5"|{{Цэнтар|IV. {{Разьбіўка|Вершы}}.|памер=100%}} |- |style="text-align: right"| |[[Вязанка (1903)|Вязанка]], [[Аўтар:Янка Лучына|Я. Лучыны]] |цэна |style="text-align: right"|4 |кап. |- |style="text-align: right"|* |[[Тарас на Парнасе]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|5 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"| |[[Дзед Завала (1910)|Дзед Завала]], [[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігіна Ш.]] |<center>цэна</center> |style="text-align: right"|5 |<center>кап.</center> |- |style="text-align: right"| |[[Снапок (1910)|Снапок]], зборнік вершаў [[Аўтар:Альберт Паўловіч|А. Паўловіча]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|15 |<center>„</center> |- |style="text-align: right"| |[[Адвечная песьня (1910)|Адвечная песьня]], абразок у XII {{Абмылка|зъявах|зьявах}} [[Аўтар:Янка Купала|Я. Купалы]] |<center>„</center> |style="text-align: right"|20 |<center>„</center> |-<noinclude></noinclude> tkmc6x01kezjm90y95mtv5a75phk9qb Гутаркі аб небі і зямлі (1907) 0 88355 292289 210853 2026-07-15T09:19:25Z Taravyvan Adijene 164 Taravyvan Adijene перанёс старонку [[Гутаркі аб небі і зямлi (1907)]] у [[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)]], не пакінуўшы перасылкі: Мяшанка кірыліцы і лацінкі 210853 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Гутарки аб неби и зямли (1907)]] 6y5guwxzfm4p5k00zk3we69uajtyexb Старонка:Казка аб вадзе (1907).pdf/20 104 100424 292306 237469 2026-07-15T09:37:12Z Taravyvan Adijene 164 кірылічная „і“ 292306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|ВЫДАННЯ „[[Наша Ніва (1906)|НАШАЕ НИВЫ]].“}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Накіравальная рыса||height=1px}} {{Выроўніваньне-пачатак}} {{Водступ|2|em}}'''№ № 1 и 2 [[Зямельная справа ў Новай Зеландыі|Зямельная справа у Новай Зэляндии]].''' Перэлажыў з украинской мовы [[Аўтар:Эдвард Будзька|А. Б]]. Ц. 3 к, (польскими и рускими литэрами). {{Водступ|2|em}}'''№ № 3 и 4 „[[Гедалі (Ажэшка/невядомы)|Гэдали]]“''' апаведанне '''[[Аўтар:Эліза Ажэшка|Э. Ожэшковой]],''' з рысунками '''[[Аўтар:Станіслаў Богуш-Сестранцэвіч|Богуш-Сестжэнцевича]].''' (пол. и руск. литарами). Цэна на 6 кап. {{Водступ|2|em}}'''№ № 5 и 6 [[Казка аб вадзе]],''' [[Аўтар:Эдвард Беламі|Бэльлями]] (пол. и руск. лит.). Цэна па 3 кап. {{Водступ|2|em}}Усе гэгые книжки можна купляць ва ўсих книгарнях; глаўны склад у канторы газэты „Наша Нива“, Вильня Завальная вулица № 30 (рог Троцкай). Тамака можна купляць книжки: <div style="margin-left:4em; text-indent:-2em"> 1) '''[[Што такое свабода? (1906)|Што такое Свабода]].''' — 3 грошы. (руск. л.) 2) '''[[Чы будзе для ўсіх зямлі? (1906)|Чы будзе для усих зямли]].''' — 5 грошэй. (рускими литрами). 3) '''[[Вязанка (1903)|Вязанка]]''' [[Аўтар:Янка Лучына|Янки Лучыны]]. — 4 кап. (руск. л.) 4) '''[[Казки (А. К., 1904)|Казки]]''' выдаў А. К. — 3 кап. (руск. лит.) 5) '''[[Беларускі лемантар, або Першая навука чытання|Беларуски лемэнтар]],''' або першая навука чытання — 6 кап. (польск. и руск. лит.) 6) '''[[Першае чытанне для дзетак беларусаў]].''' Написала [[Аўтар:Цётка|Циотка]]. — 6 кап. (пол. и рус. л.) 7) '''[[Гуторка об тым, куды мужыцкіе грошы идуць (1903)|Гуторка аб тым, куды мужыцкие грошы идуць]].''' Цэна 3 кап. (руск. лит.) 8) '''[[Dudka Biełaruskaja (1907)|Дудка беларуская]]''' Мацея Бурачка ([[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Ф. Богушэвича]]). Цэна 25 кап. (польск. лит.) 9) '''[[Гутаркі аб небі і зямлі (1907)|Гуторки аб неби и зямли]].''' — Цэна 15 кап. (рускими лит.). Пачтовые Беларуские писульки (аткрытки з рысунками). Штука 5 кап. Хто купляе шмат, тым даецца скидка. </div> {{Выроўніваньне-канец}}<noinclude></noinclude> 6bl1g5rcj07lquwia0cau7vyc3zo892 Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/17 104 126455 292284 292174 2026-07-15T09:06:59Z Taravyvan Adijene 164 /* Вычытка */ [[w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]] 292284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Такім чынам, нашая маладая зямля абкружана паветрам. У паветры носіцца пара вады. Неяк, мабыць у адзін момант, з двух газаў — вадароду і тлену — утварылася вада. Пырскнуў першы дожджык, які хутка зрабіўся навальніцай. Страшэнная духата сушыла вільготнае паветра. Панавалі стыхійныя вятрыскі. Пяруны рвалі хмары, смалілі раз-по-разу, але водгульле не аддавалася, бо яму ня было дзе аддавацца, і яго гук заміраў сярод нізкіх астравоў, якія скрадвала вада. Незразумелае сьвятло панавала над зямлёю — ні дзень, ні ноч. Хмары асьвечваліся, адбіваючы слабое сьвятло аддаленай туманнасьці. Гэта было першапачатковае сонца. Але мы-б яго не пазналі. Яно тады было падобна да яйка і мела выгляд у два разы большы, чым яно мае цяпер. {{gap|1.5em}}Зямля тымчасам стыла. А стынучы, сьціскалася, зьмяншала сваю ёмасьць. І пакуль маса зямлі была ў агніста- вадкім стане, сьцісканьне гэтае адбывалася больш-менш спакойна, але, калі земная куля зацягнулася карой, сьцісканьне павінна было выклікаць на кары вялікія зьмены, утвараючы ў адных мясцох горы, а ў другіх — палонкі. {{gap|1.5em}}Такім чынам, паверхня земнае кулі заўсёды зьмянялася, і чым маладзейшая была зямля, тым яна вытрымлівала большыя зьмены. Зямля яшчэ і цяпер часам успамінае сваё мінулае. {{gap|1.5em}}Зямля стыла далей. Яна перастала быць зоркай, зрабілася цьмяным падарожнікам, набыла цьвёрды стан. А вада з паветрам рабіла сваю справу. Капля за капляй, ручаёк за ручайком, плывучы па самых шчыльных камяністых пластох, размывалі іх. Сям-там у цьвёрдай зямной кары трапляліся хоць невялічкія шчылінкі. Вада запаўняла іх; у халодную ноч замярзала, рабілася лёдам, які вымагае для сябе больш месца, чым вада. Лёд рваў цесную для яго шчыліну, крышыў яе берагі. Вадзе памагала дзейна паветра. Пад уплывам вады і паветра самыя шчыльныя, самыя цьвёрдыя часткі земнае матэрыі робяцца больш мяккімі і пухкімі, выветрываюцца. {{gap|1.5em}}Выветрывалася і цьвёрдая кара зямлі. Паверхня яе, раней роўная, разьядалася, рабілася ўзрытай, пухкаватай.<noinclude></noinclude> 6nrlpkc0nr73a58lc8n6b0zx8r30n3m Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/50 104 126496 292243 2026-07-14T19:02:16Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|абы|ходзяць}} яго на працягу часу ад 3 месяцаў да 160 з большым год. Іх адлегласьці ад сонца таксама розныя: самая далейшая ў 70 раз далей самай блізкай.</br> {{gap|1.5em}}Гэтыя падобныя да зор кропкі — {{разьбіўка|плянэты}}, панашаму {{разьбіўка|бадзяж...» 292243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|абы|ходзяць}} яго на працягу часу ад 3 месяцаў да 160 з большым год. Іх адлегласьці ад сонца таксама розныя: самая далейшая ў 70 раз далей самай блізкай.</br> {{gap|1.5em}}Гэтыя падобныя да зор кропкі — {{разьбіўка|плянэты}}, панашаму {{разьбіўка|бадзяжныя зоры}}. Яны целы цёмныя, ня маюць уласнага сьвятла, і сьвецяць таму, што адсьвечваюць сонечнае сьвятло. Адрозьніць іх ад зорак лёгка. Яны даюць роўнае сьвятло, сьвятло ад зорак мільгае ўваччу.</br> {{gap|1.5em}}Трэцяя з гэтых плянэт, па чарзе ад сонца, і ёсьць нашая зямля. Накіруемся на яе. Яна што бліжэй, робіцца ўсё сьвятлейшай і большай, але адзін бок яе — цёмны, а другі палошчацца ў сонечных праменьнях. Яшчэ бліжэй мы бачым на ёй нейкія абрысы і, урэшце, мы ўбачым у хмарах акіяны і сухазем‘і, а праз хвіліну апынімся на зямлі.</br> {{gap|1.5em}}Такім чынам наша падарож скончылася.</br> {{gap|1.5em}}Мы ў думках бачылі і бачым з зямлі нязьмерную прастору сусьвету, у якой зграбна плывуць мільёны нябесных цел.</br> {{gap|1.5em}}Вось сонца песьціць цяплом зямлю, вось яе асьвячае ліхтарык ночы — месяц. Па-за гэтай тройкай і між імі снуюць сюды-туды бадзяжныя зоры — {{разьбіўка|плянэты}}. Усе плянэты, у тым ліку і зямля, складаюць адну плянэтную сям‘ю, адну сыстэму, у якой сонца займае асяродкавае, пануючае месца і магутнай сілай свайго прыцягненьня вядзе ў гэтай сям‘і лад.</br> {{gap|1.5em}}У страшэннай адлегласьці ад плянэтнай сям‘і паважна рухаюцца зоры. Адны з іх зьзяюць адзіночкамі, другія нібы пабраліся ў пары, а некаторыя згуртаваліся ў рознастайныя гурткі — {{разьбіўка|сузор‘і}}.</br> {{gap|1.5em}}Часам, праўда рэдка, на небе зьяўляецца доўгахвостая зорка — {{разьбіўка|комэта}}, панашаму — касматая зорка.</br> {{gap|1.5em}}У некаторых месцах неба простае вока заўважае ледзь прыкметныя сьветлаватыя плямачкі, — гэта так званыя {{разьбіўка|туманнасьці}}.</br><noinclude></noinclude> q7e1gqjfa4yrh14d7283ualmr65mn23 Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/51 104 126497 292244 2026-07-14T19:32:10Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «<div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Як выглядаюць зоркі і нашая сонечная сям‘я у бязьмежных прасторах сусьвету? Якім сьвятлом сьвецяць плянэты? Як іх адрозьніць ад зорак простым вокам? Якіх вы ведаеце падарожнікаў сусьвету? {{gap|1.5em}}'''{{разь...» 292244 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Як выглядаюць зоркі і нашая сонечная сям‘я у бязьмежных прасторах сусьвету? Якім сьвятлом сьвецяць плянэты? Як іх адрозьніць ад зорак простым вокам? Якіх вы ведаеце падарожнікаў сусьвету? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.''' Прачытайце ў кніжцы К. Гарабурды — „Як стварыўся сьвет“ пра Галілея (стар. 22). </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''Плян і маштаб сонечнай сыстэмы}}</center> <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Заданьні}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Намалюйце плян вашае школы.</br> {{gap|1.5em}}2. Намалюйце плян вашае вёскі. </div> {{gap|1.5em}}Зразумела, у пустой прасторы сусьвету шляхі плянэт не абсаджаны прысадамі. Але сілы і законы, якія кіруюць рухам плянэт, дзейнічаюць так стала і правільна, што шлях кожнай плянэты амаль нязьменна захоўвае адзін і той самы выгляд і становішча. Апрача таго, усе шляхі галоўных плянэт ідуць у аднэй роўніцы. З гэтае прычыны лёгка намаляваць плян сонечнай сыстэмы.</br> {{gap|1.5em}}На нашым малюнку (24) кропка ў сярэдзіне круга азначае сонца. Маленькі кружок — шлях Мэркура, самай блізкай да сонца плянэты. За гэтым шляхам ідуць шляхі наступных больш аддаленых ад сонца плянэт. Месца не дазваляе намаляваць іх цалкам, бо міжплянэтныя адлегласьці з пераходам да больш аддаленых плянэт усё павялічваюцца. Другі кружок ёсьць шлях Вэнэры, трэці — нашае зямлі, чацьверты — Марса. Потым ідзе паласа дробных плянэт „астэроідаў“ або, панашаму, плянэт, „падобных да зорак“ — маленькіх, значыць, плянэтак (на малюнку не паказаны). Іх шляхі ахоплівае шлях Юпітара, потым — Сатурна, Урана і, урэшце, Нептуна.</br> {{gap|1.5em}}Між іншым, шляхі плянэт звычайна малююцца ў выглядзе круга, але яны маюць выгляд сплюшчанага круга — {{разьбіўка|эліпса}}. Сонца-ж знаходзіцца не ў асяродку кожнага эліпса, а крыху ўбок ад асяродку. Да слова сказаць, адсюль паходзіць і тое, што, абарачаючыся наўкола сонца, кожная<noinclude></noinclude> pn79hy7fr8isbbkft3gsl64ul39repj Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/52 104 126498 292245 2026-07-14T19:33:54Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «плянэта знаходзіцца ад яго не на аднолькавай аллегласьці: яна бывае то далей, то бліжэй, гледзячы на тое, як дужа сплюшчаны яе шляхі.</br> {{gap|1.5em}}Плян сонечнае сыстэмы вока наша ахоплівае лёгка, {{Няма выявы}} але нічые выабражэньне ня можа ўявіць тыя агромн...» 292245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>плянэта знаходзіцца ад яго не на аднолькавай аллегласьці: яна бывае то далей, то бліжэй, гледзячы на тое, як дужа сплюшчаны яе шляхі.</br> {{gap|1.5em}}Плян сонечнае сыстэмы вока наша ахоплівае лёгка, {{Няма выявы}} але нічые выабражэньне ня можа ўявіць тыя агромністыя адлегласьці, па якіх раскінуты плянэты.</br> {{gap|1.5em}}Зробім гэтыя адлегласьці больш навочнымі. Хай гарошынка азначае нашу земную кулю. Як далёка трэба палажыць ад яе кулю з поўмэтравым прамерам, якая азначае<noinclude></noinclude> rtbot9zebn889zcuol6td25h738px1t Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/53 104 126499 292246 2026-07-14T19:38:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «сонца? Адзінаццаць тысяч гарошынак, калі іх палажыць адна каля другое, зоймуць па простай лініі каля 60 мэтраў — тут і трэба палажыць „сонца“. У трохстах мэтрах ад гэтага „сонца“ будзе ляжаць, велічынёю з яблыка, Юпітар. А Нэптуна, велічынёй з вішню, дав...» 292246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>сонца? Адзінаццаць тысяч гарошынак, калі іх палажыць адна каля другое, зоймуць па простай лініі каля 60 мэтраў — тут і трэба палажыць „сонца“. У трохстах мэтрах ад гэтага „сонца“ будзе ляжаць, велічынёю з яблыка, Юпітар. А Нэптуна, велічынёй з вішню, давядзецца адсунуць ужо амаль на два кілёмэтры (мал. 25). {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Такім чынам, заселены намі сьвет — зямля, у параўнаньні з прасторай усяе сонечнае сям‘і, ёсьць ні больш, ні менш, як крупінка, як гарохавінка, на роўнай плошчы ў 12 квадратных кілёмэтраў.</br> {{gap|1.5em}}За сонечнай сям‘ёй у страшэннай адлегласьці ідуць зоры. Дык вось на нашым прыкладзе, дзе зямля — гарошынка, а прамер усяе сонечнае сыстэмы мае 4 кілёмэтры, бліжэйшая да нас зорка знаходзілася-б на адлегласьці 18 тысяч кілёмэтраў — паўтара прамеры земнае кулі. І гэта<noinclude></noinclude> pxcwzx3j9530rxdpbso6m9zj2oidij9 Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/54 104 126500 292247 2026-07-14T19:47:44Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «самая бліжэйшая зорка, якая аддалена ад нас на 300 тысяч раз далей, чым сонца. А рэшта-ж зор знаходзіцца нават у тысячу раз далей за гэтую бліжэйшую зорку. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{|Пытаньні}}.''' Якія плянэты ходзяць вакол сонца? Што яшчэ за целы ходзяць у ня...» 292247 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>самая бліжэйшая зорка, якая аддалена ад нас на 300 тысяч раз далей, чым сонца. А рэшта-ж зор знаходзіцца нават у тысячу раз далей за гэтую бліжэйшую зорку. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{|Пытаньні}}.''' Якія плянэты ходзяць вакол сонца? Што яшчэ за целы ходзяць у нябеснай прасторы? {{gap|1.5em}}'''{{|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Вылічыць, за колькі часу прамень сонца даляціць да зямлі?</br> {{gap|1.5em}}2. Каб стухла самая бліжэйшая ад нас зорка, то колькі часу яшчэ мы бачылі-б яе на небе?</br> {{gap|1.5em}}3. Прачытайце аб Бруно ў кніжцы К. Гарабурды — „Як стварыўся сьвет і зямля“, стар. 19—21.</br> {{gap|1.5em}}4. У часе экскурсіі ў поле пабудуйце схэму сонечнага сьвету. Камень у паўтара мэтры хай будзе сонца, гарошынка на 60 мэтраў ад яго — зямля, а там узгорачак ці дрэва, ці вёска — іншыя плянэты. </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''{{разьбіўка|Сонца}}}}</center> {{gap|1.5em}}'''{{|Заданьні}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Паглядзеце на сонца праз закуранае шкло, ці ня ўбачыце вы на ім вялікіх сонечных плям. Калі ўбачыце, то запішэце аб гэтым і замалюйце іх у сшытак, зазначыўшы дзень, месяц і гадзіну нагляданьня і становішча плям на сонцы.</br> {{gap|1.5em}}2. Паўтарэце гэтае нагляданьне праз некалькі дзён. Параўнайце па вашых запісах і малюнках гэтыя нагляданьні. </div> {{gap|1.5em}}З папярэдняга мы ўжо ведаем, што параўнаўча невялікая група нябесных цел, на адным з якіх мы жывем, утварае невялікую сонечную сям‘ю і што ў гэтай сям‘і вядзе лад сонца.</br> {{gap|1.5em}}Няма нічога шпарчэй думкі. Падумалі, і ўжо мы на сонцы. Але, каб мы захацелі забрацца на сонца з целам, дык гэта шмат-бы грошай каштавала.</br> {{gap|1.5em}}Хай да сонца пракладзена чыгунка: адзін-бы білет каштаваў больш за паўтара мільёна рублёў. Кур‘ерскі поезд, які ідзе няўпынна па 100 кілёмэтраў у гадзіну, дайшоў-бы да сонца толькі праз 160 год. Памрэш, покі даедзеш!</br><noinclude></noinclude> 0b6wbrgcrhzczbp66lyseq13rbq58ml 292248 292247 2026-07-14T19:48:43Z RAleh111 4658 292248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>самая бліжэйшая зорка, якая аддалена ад нас на 300 тысяч раз далей, чым сонца. А рэшта-ж зор знаходзіцца нават у тысячу раз далей за гэтую бліжэйшую зорку. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Якія плянэты ходзяць вакол сонца? Што яшчэ за целы ходзяць у нябеснай прасторы? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Вылічыць, за колькі часу прамень сонца даляціць да зямлі?</br> {{gap|1.5em}}2. Каб стухла самая бліжэйшая ад нас зорка, то колькі часу яшчэ мы бачылі-б яе на небе?</br> {{gap|1.5em}}3. Прачытайце аб Бруно ў кніжцы К. Гарабурды — „Як стварыўся сьвет і зямля“, стар. 19—21.</br> {{gap|1.5em}}4. У часе экскурсіі ў поле пабудуйце схэму сонечнага сьвету. Камень у паўтара мэтры хай будзе сонца, гарошынка на 60 мэтраў ад яго — зямля, а там узгорачак ці дрэва, ці вёска — іншыя плянэты. </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''{{разьбіўка|Сонца}}}}</center> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Заданьні}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Паглядзеце на сонца праз закуранае шкло, ці ня ўбачыце вы на ім вялікіх сонечных плям. Калі ўбачыце, то запішэце аб гэтым і замалюйце іх у сшытак, зазначыўшы дзень, месяц і гадзіну нагляданьня і становішча плям на сонцы.</br> {{gap|1.5em}}2. Паўтарэце гэтае нагляданьне праз некалькі дзён. Параўнайце па вашых запісах і малюнках гэтыя нагляданьні. </div> {{gap|1.5em}}З папярэдняга мы ўжо ведаем, што параўнаўча невялікая група нябесных цел, на адным з якіх мы жывем, утварае невялікую сонечную сям‘ю і што ў гэтай сям‘і вядзе лад сонца.</br> {{gap|1.5em}}Няма нічога шпарчэй думкі. Падумалі, і ўжо мы на сонцы. Але, каб мы захацелі забрацца на сонца з целам, дык гэта шмат-бы грошай каштавала.</br> {{gap|1.5em}}Хай да сонца пракладзена чыгунка: адзін-бы білет каштаваў больш за паўтара мільёна рублёў. Кур‘ерскі поезд, які ідзе няўпынна па 100 кілёмэтраў у гадзіну, дайшоў-бы да сонца толькі праз 160 год. Памрэш, покі даедзеш!</br><noinclude></noinclude> 1uhc9vr5ytli8lk4n2wknyhcm2me0t6 292249 292248 2026-07-14T19:49:10Z RAleh111 4658 292249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>самая бліжэйшая зорка, якая аддалена ад нас на 300 тысяч раз далей, чым сонца. А рэшта-ж зор знаходзіцца нават у тысячу раз далей за гэтую бліжэйшую зорку. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Якія плянэты ходзяць вакол сонца? Што яшчэ за целы ходзяць у нябеснай прасторы? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Вылічыць, за колькі часу прамень сонца даляціць да зямлі?</br> {{gap|1.5em}}2. Каб стухла самая бліжэйшая ад нас зорка, то колькі часу яшчэ мы бачылі-б яе на небе?</br> {{gap|1.5em}}3. Прачытайце аб Бруно ў кніжцы К. Гарабурды — „Як стварыўся сьвет і зямля“, стар. 19—21.</br> {{gap|1.5em}}4. У часе экскурсіі ў поле пабудуйце схэму сонечнага сьвету. Камень у паўтара мэтры хай будзе сонца, гарошынка на 60 мэтраў ад яго — зямля, а там узгорачак ці дрэва, ці вёска — іншыя плянэты. </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''{{разьбіўка|Сонца}}}}</center> <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Заданьні}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Паглядзеце на сонца праз закуранае шкло, ці ня ўбачыце вы на ім вялікіх сонечных плям. Калі ўбачыце, то запішэце аб гэтым і замалюйце іх у сшытак, зазначыўшы дзень, месяц і гадзіну нагляданьня і становішча плям на сонцы.</br> {{gap|1.5em}}2. Паўтарэце гэтае нагляданьне праз некалькі дзён. Параўнайце па вашых запісах і малюнках гэтыя нагляданьні. </div> {{gap|1.5em}}З папярэдняга мы ўжо ведаем, што параўнаўча невялікая група нябесных цел, на адным з якіх мы жывем, утварае невялікую сонечную сям‘ю і што ў гэтай сям‘і вядзе лад сонца.</br> {{gap|1.5em}}Няма нічога шпарчэй думкі. Падумалі, і ўжо мы на сонцы. Але, каб мы захацелі забрацца на сонца з целам, дык гэта шмат-бы грошай каштавала.</br> {{gap|1.5em}}Хай да сонца пракладзена чыгунка: адзін-бы білет каштаваў больш за паўтара мільёна рублёў. Кур‘ерскі поезд, які ідзе няўпынна па 100 кілёмэтраў у гадзіну, дайшоў-бы да сонца толькі праз 160 год. Памрэш, покі даедзеш!</br><noinclude></noinclude> a07vpizbp8u3carh2904usuygfzimx7 292250 292249 2026-07-14T19:49:53Z RAleh111 4658 292250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>самая бліжэйшая зорка, якая аддалена ад нас на 300 тысяч раз далей, чым сонца. А рэшта-ж зор знаходзіцца нават у тысячу раз далей за гэтую бліжэйшую зорку. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Якія плянэты ходзяць вакол сонца? Што яшчэ за целы ходзяць у нябеснай прасторы? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Вылічыць, за колькі часу прамень сонца даляціць да зямлі?</br> {{gap|1.5em}}2. Каб стухла самая бліжэйшая ад нас зорка, то колькі часу яшчэ мы бачылі-б яе на небе?</br> {{gap|1.5em}}3. Прачытайце аб Бруно ў кніжцы К. Гарабурды — „Як стварыўся сьвет і зямля“, стар. 19—21.</br> {{gap|1.5em}}4. У часе экскурсіі ў поле пабудуйце схэму сонечнага сьвету. Камень у паўтара мэтры хай будзе сонца, гарошынка на 60 мэтраў ад яго — зямля, а там узгорачак ці дрэва, ці вёска — іншыя плянэты. </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''{{разьбіўка|Сонца}}}}</center> <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Заданьні}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Паглядзеце на сонца праз закуранае шкло, ці ня ўбачыце вы на ім вялікіх сонечных плям. Калі ўбачыце, то запішэце аб гэтым і замалюйце іх у сшытак, зазначыўшы дзень, месяц і гадзіну нагляданьня і становішча плям на сонцы.</br> {{gap|1.5em}}2. Паўтарэце гэтае нагляданьне праз некалькі дзён. Параўнайце па вашых запісах і малюнках гэтыя нагляданьні. </div> {{gap|1.5em}}З папярэдняга мы ўжо ведаем, што параўнаўча невялікая група нябесных цел, на адным з якіх мы жывем, утварае невялікую сонечную сям‘ю і што ў гэтай сям‘і вядзе лад {{разьбіўка|сонца}}.</br> {{gap|1.5em}}Няма нічога шпарчэй думкі. Падумалі, і ўжо мы на сонцы. Але, каб мы захацелі забрацца на сонца з целам, дык гэта шмат-бы грошай каштавала.</br> {{gap|1.5em}}Хай да сонца пракладзена чыгунка: адзін-бы білет каштаваў больш за паўтара мільёна рублёў. Кур‘ерскі поезд, які ідзе няўпынна па 100 кілёмэтраў у гадзіну, дайшоў-бы да сонца толькі праз 160 год. Памрэш, покі даедзеш!</br><noinclude></noinclude> dwuba7vzgv6scno0f6j35liz8q8mmk8 Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/55 104 126501 292251 2026-07-14T19:52:04Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Сонца, як асяродкавы член плянэтнае сям‘і, павінна быць большым за ўсе плянэты, інакш яно-б не магло весьці лад у сваёй сям‘і, бо ня мела-б выстарчальнай сілы прыцягненьня. Так яно ёсьць і сапраўды (гл. мал. 25 і 26). {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Велічыні сонц...» 292251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Сонца, як асяродкавы член плянэтнае сям‘і, павінна быць большым за ўсе плянэты, інакш яно-б не магло весьці лад у сваёй сям‘і, бо ня мела-б выстарчальнай сілы прыцягненьня. Так яно ёсьць і сапраўды (гл. мал. 25 і 26). {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Велічыні сонца адпавядае і яго ёмасьць. З сонечнай матэрыі можна выляпіць 1.300.000 земных куль.</br> {{gap|1.5em}}Агромністая сонечная куля складзена з тэй-жа самай матэрыі, як і куля зямлі: тут ёсьць жалеза, медзь і іншыя мэталі, ёсьць складніковыя часткі розных парод каменьня, ёсьць тлен, вадарод ды іншыя газы. Але сонечная куля,<noinclude></noinclude> dut5am9tcrkn2xoqi8myc244o5ektjt Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/56 104 126502 292252 2026-07-14T19:55:03Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «паводле свае велічыні, ня вельмі ўжо цяжкая: яна цягне толькі чуць больш таго, колькі пацягнула-б такая-ж вялізная куля з лёду або колькі пацягнула-б такая-ж вялізная кропля вады. Тлумачыцца гэта тым, што матэрыя на сонцы знаходзіцца ў газаватым стане. Та...» 292252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>паводле свае велічыні, ня вельмі ўжо цяжкая: яна цягне толькі чуць больш таго, колькі пацягнула-б такая-ж вялізная куля з лёду або колькі пацягнула-б такая-ж вялізная кропля вады. Тлумачыцца гэта тым, што матэрыя на сонцы знаходзіцца ў газаватым стане. Там надзвычайна горача, так горача, што каб наша зямля як-небудзь звалілася на сонца, дык яна растала-б, як тане на агні сьняжынка.</br> {{gap|1.5em}}Сонца — гэта распаленая газаватая куля. Для вока яно выглядае бліскучым люстэркам. Калі-ж глянуць на яго ў добры тэлескоп, то нашае вока ўбачыць іншы малюнак (мал. 27). Паверхня сонца будзе мець зярнёвы выгляд.</br> {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Разьмер зернят дасягае 2.000 кілёмэтраў. Яны займаюць усю паверхню сонца і шпарка па ёй плаваюць. Ад гэтых „зернят“, галоўным чынам, мы атрымліваем і сьвятло і цяпло. Вучоныя даводзяць, што гэтага сьвятла<noinclude></noinclude> 7slztz5vnb2pw2zz3s60fcmyk5adcck Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/57 104 126503 292253 2026-07-14T19:59:13Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «і цяпла хопіць яшчэ на шмат часу. Сонца сьвеціць і грэе ўжо 20 мільёнаў год, і цяпла яго хопіць яшчэ на шмат мільёнаў год.</br> {{gap|1.5em}}Уся матэрыя на сонцы знаходзіцца ў першапачатковым стане. Яна палае і бушуе, вагаецца то памерна, то раптам закіпае, бурліць;...» 292253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>і цяпла хопіць яшчэ на шмат часу. Сонца сьвеціць і грэе ўжо 20 мільёнаў год, і цяпла яго хопіць яшчэ на шмат мільёнаў год.</br> {{gap|1.5em}}Уся матэрыя на сонцы знаходзіцца ў першапачатковым стане. Яна палае і бушуе, вагаецца то памерна, то раптам закіпае, бурліць; {{Няма выявы}} ад гэтых віхур на сонцы зьяўляюцца ямы, упадзіны, якія ў тэлескоп выглядаюць плямамі (мал. 28).</br> {{gap|1.5em}}Яны надта вялікія. Даўжыня іх часамі дасягае да 80.000 кілёмэтраў. Некаторыя плямы трымаюцца толькі некалькі дзён, некаторыя некалькі тыдняў і месяцаў.</br> {{gap|1.5em}}Наглядаючы за плямамі, вучоныя знайшлі, што сонца абарачваецца наўкола сябе ў правы бок. Прычым поўны абарот яно робіць за 25-26 дзён.</br> {{gap|1.5em}}Час-ад-часу з сонечнае масы вырываюцца распаленыя слупы прухкіх газаў і пары. Страшэнна шпарка яны імчацца ўгару. Паднімаюцца на тысячы кілёмэтраў, але сіла цяжэньня зноў цягне іх уніз, на сонца, дзе яны, ахалоджаныя, выклікаюць яшчэ большую завіруху (мал. 29).</br> {{gap|1.5em}}Гэтыя слупы часам можна бачыць і простым вокам. Толькі трэба глядзець праз задыменае шкло, каб не папсуць вочы. А яшчэ лепей, калі ў каго ёсьць пакой, які ўдзень можна зацямніць шчыльнай вакяніцай, або чым-небудзь іншым. Пракруціўшы ў зацямненьні дзірачку таўшчынёю на аловак і пачакаўшы, покі праменчык сонца трапіць у дзірачку, мы самі ўгледзім тое, аб чым ужо<noinclude></noinclude> t72790dz38y5bwzxm407xqqugpt0nsl Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/58 104 126504 292254 2026-07-14T20:02:38Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «гаварылася. Для гэтага толькі трэба злавіць сонечны праменчык на аркуш паперы. {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Тады мы ўбачым і сонечныя плямы. Наглядаючы-ж іх цярпліва, мы можам заўважыць, як яны паволі рухаюцца па сонечным кругу (сапраўды абарачаецца сонца, а ня п...» 292254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>гаварылася. Для гэтага толькі трэба злавіць сонечны праменчык на аркуш паперы. {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Тады мы ўбачым і сонечныя плямы. Наглядаючы-ж іх цярпліва, мы можам заўважыць, як яны паволі рухаюцца па сонечным кругу (сапраўды абарачаецца сонца, а ня плямы рухаюцца).</br> {{gap|1.5em}}Сонца абарачаецца ня толькі наўкола сябе. Яно яшчэ разам з сваёй сям‘ёй імчыцца ў сусьветнай прасторы {{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> 62379jfor0ofwxe21anckjvc0bbypb4 Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/59 104 126505 292255 2026-07-14T20:10:32Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «ў кірунку да сузор‘я Ліры. Дзякуючы гэтаму нашая зямля, куляй абарачаючыся наўкол сонца, рухаецца не па сапраўднай акружыне, а вырабляе лінію, як на шрубе (мал. 30).</br> {{gap|1.5em}}Рухаецца сонца страшэнна хутка: штогод яно адлятае ўперад на 230 мільёнаў кілёмэт...» 292255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>ў кірунку да сузор‘я Ліры. Дзякуючы гэтаму нашая зямля, куляй абарачаючыся наўкол сонца, рухаецца не па сапраўднай акружыне, а вырабляе лінію, як на шрубе (мал. 30).</br> {{gap|1.5em}}Рухаецца сонца страшэнна хутка: штогод яно адлятае ўперад на 230 мільёнаў кілёмэтраў. Але адлегласьць да бліжэйшых зор такая вялікая, што патрэбны самыя дакладныя прылады і шмат цярплівасьці, каб заўважыць за цэлыя месяцы і гады, што мы падыходзім бліжэй да адных зор, а другія пакідаем. Даволі сказаць — калі сонца і мы будзем імчацца да сузор‘я Ліры па простай лініі, то мы прыляцім туды толькі праз мільён год. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Як вялікае сонца? З чаго складаецца сонца? У якім стане матэрыя на сонцы? Што гэта за сонечныя плямы? Да якога сузор‘я імчыцца сонца? Як шпарка рухаецца сонца? Цераз колькі год мы даляцім з сонцам да сузор‘я Ліры? За колькі дзён абарачаецца вакол свае восі сонца? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.''' Вылічце:</br> {{gap|1.5em}}а) за колькі год дайшоў-бы падарожнік да сонца, калі-б ён ішоў па 40 кілёмэтраў у суткі?</br> {{gap|1.5em}}б) за колькі-б часу даляцела да сонца бомба з гарматы (а яна ляціць <sup>1</sup>/<sub>2</sub> кілёмэтра ў сэкунду)? </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''Сонечная цяплыня}}</center> {{gap|1.5em}}Колькі цяплыні даюць нам праменчыкі сонца? Сонца нас грэе, дае нам сілу. Узімку, калі сонца, ходзіць нізка, праменчыкі сонца толькі чуць ліжуць зямлю, і таму слаба яе награюць. У нас тады холадна, рэчкі і вазёры ўбіраюцца лёдам, зямля засьцілаецца сьнегам, расьліны спыняюць свой рост. Але вось вясна. Сонца ідзе па небе ўсё вышэй і вышэй. Усё прачынаецца. Гіне лёд і сьнег. Пачынаюць булькаць крынічкі ды рэчкі. Зелянее лес.</br> {{gap|1.5em}}Вельмі многа трэба было-б спаліць дроў, каб растапіць сьнег, што выпаў у нашай вёсцы ці мясцовасьці. А сонца гэта робіць за некалькі дзён. Але цяплыня сонца ня толькі ідзе на адтаваньне сьнегу і лёду, яна робіць яшчэ вялікую працу.</br><noinclude></noinclude> arefak9xh527moba7pd3jjkzctwqasg Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/60 104 126506 292256 2026-07-14T20:11:58Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 292256 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}} Кожны наглядаў рух халоднага паветра, калі адчыніць дзьверы з цёплага пакою ў халодны. Халоднае паветра ідзе нізам у цёплы пакой, а цёплае выходзіць з яго- уверсе. Таксама адбываецца і вецер па зямлі. Адно месца на зямлі награецца праменямі сонца больш, чым дру- гое. Паветра ў гэтым выпадку ня можа застацца спакой- ным. Яно пачынае рухацца: пачынаецца вецер. Чым боль- шая розьніца ў награваньні, тым мацнейшы вецер. Вецер- жа мае вялізную сілу. Ён надзьмухае парусы і гоніць нашыя лодкі ды караблі. Ён круціць крыльлі мільёнаў ветракоў і меле наша збожжа. Вялікі-ж вецер можа на- рабіць і бяды-вырывае з каранём дрэвы, зьдзірае стрэхі з хат і нават разбурае цэлыя гарады. Уся гэтая сіла--ад сонечнай цяплыні.</br> {{gap|1.5em}}Сонечная ж цяплыня паднімае ваду з мора, рэчак і ва- зёр у выглядзе пары высока ў паветры. Там гэтая пара робіцца туманам, утварае хмары, з якіх потым ідзе на зямлю дождж і палівае яе. Вада ідзе ў глебу, зьбіраецца ў ручайкі ды рэчкі. З рэчак вада ідзе ў мора і нясе на сабе плыты, віціны, людзей.</br> {{gap|1.5em}} Пры гэтым рэчкі падмываюць берагі, прыносяць у сваё вусьце пясок і ўтвараюць вялікія плыткія месцы, а потым і цэлыя выспы.</br> {{gap|1.5em}}Рэчкі размываюць нават вялізныя горы, а часам зусім змываюць вялікія прасторы на зямлі. Усё гэта ідзе ў мора.</br> {{gap|1.5em}}Мора ад гэтага робіцца больш плыткім і паверхня зямлі больш гладкай. На месцы мора зьяўляюцца шырокія нізіны. Сотні і тысячы год ідуць на такую работу. Работа гэта вялізная, а крыніца яе — цяплыня сонца.</br> {{gap|1.5em}}Калі мы палім печы, спальваем дровы, мы атрымліваем цяплыню. Але расьліны растуць толькі пад уплывам пра- меняў сонца, таму, падпальваючы печ, МЫ грэемся ўласна коштам цяплыні сонца. Сонца назьбірала для нас вялізныя запасы апалу ў выглядзе нашых аграмадных лясоў.</br> {{gap|1.5em}} Яшчэ больш апалу ў нетрах зямлі. Там ляжаць тоў- стыя пласты каменнага вугалю, торфу, крыніцы нафты, - усё гэта ўтварылася з расьлін, якія раней расьлі на зямлі і захавалі ў сабе сонца.</br> {{gap|1.5em}}<noinclude></noinclude> 7u44gk53o5ujw98snpx3a6tk3l8vycg 292257 292256 2026-07-15T05:49:18Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 292257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Кожны наглядаў рух халоднага паветра, калі адчыніць дзьверы з цёплага пакою ў халодны. Халоднае паветра ідзе нізам у цёплы пакой, а цёплае выходзіць з яго — уверсе. Таксама адбываецца і вецер па зямлі. Адно месца на зямлі награецца праменямі сонца больш, чым другое. Паветра ў гэтым выпадку ня можа застацца спакойным. Яно пачынае рухацца: пачынаецца вецер. Чым большая розьніца ў награваньні, тым мацнейшы вецер. Вецер-жа мае вялізную сілу. Ён надзьмухае парусы і гоніць нашыя лодкі ды караблі. Ён круціць крыльлі мільёнаў ветракоў і меле наша збожжа. Вялікі-ж вецер можа нарабіць і бяды — вырывае з каранём дрэвы, зьдзірае стрэхі з хат і нават разбурае цэлыя гарады. Уся гэтая сіла — ад сонечнай цяплыні.</br> {{gap|1.5em}}Сонечная-ж цяплыня паднімае ваду з мора, рэчак і вазёр у выглядзе пары высока ў паветры. Там гэтая пара робіцца туманам, утварае хмары, з якіх потым ідзе на зямлю дождж і палівае яе. Вада ідзе ў глебу, зьбіраецца ў ручайкі ды рэчкі. З рэчак вада ідзе ў мора і нясе на сабе плыты, віціны, людзей.</br> {{gap|1.5em}}Пры гэтым рэчкі падмываюць берагі, прыносяць у сваё вусьце пясок і ўтвараюць вялікія плыткія месцы, а потым і цэлыя выспы.</br> {{gap|1.5em}}Рэчкі размываюць нават вялізныя горы, а часам зусім змываюць вялікія прасторы на зямлі. Усё гэта ідзе ў мора.</br> {{gap|1.5em}}Мора ад гэтага робіцца больш плыткім і паверхня зямлі больш гладкай. На месцы мора зьяўляюцца шырокія нізіны. Сотні і тысячы год ідуць на такую работу. Работа гэта вялізная, а крыніца яе — цяплыня сонца.</br> {{gap|1.5em}}Калі мы палім печы, спальваем дровы, мы атрымліваем цяплыню. Але расьліны растуць толькі пад уплывам праменяў сонца, таму, падпальваючы печ, мы грэемся ўласна коштам цяплыні сонца. Сонца назьбірала для нас вялізныя запасы апалу ў выглядзе нашых аграмадных лясоў.</br> {{gap|1.5em}}Яшчэ больш апалу ў нетрах зямлі. Там ляжаць тоўстыя пласты каменнага вугалю, торфу, крыніцы нафты, — усё гэта ўтварылася з расьлін, якія раней расьлі на зямлі і захавалі ў сабе сонца.</br><noinclude></noinclude> 7hfhnsth1v1i3s8vyy2xregkigk6fyz Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/61 104 126507 292258 2026-07-15T06:00:04Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Такім чынам, уся праца чыгунак, параходаў, фабрык ды заводаў адбываецца дзякуючы захаванай у апале цяплыні сонца.</br> {{gap|1.5em}}Жывёлы харчуюцца расьлінамі, чалавек таксама харчуецца некаторымі расьлінамі і мясам жывёл. Цяплыня нашага цела падтры...» 292258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Такім чынам, уся праца чыгунак, параходаў, фабрык ды заводаў адбываецца дзякуючы захаванай у апале цяплыні сонца.</br> {{gap|1.5em}}Жывёлы харчуюцца расьлінамі, чалавек таксама харчуецца некаторымі расьлінамі і мясам жывёл. Цяплыня нашага цела падтрымліваецца дыханьнем, пры якім спальваецца вугаль, што трапіў у нашу кроў, з ежы. Працаваць чалавек можа толькі калі харчуецца, значыцца — зноў коштам схаванай цяплыні сонца.</br> {{gap|1.5em}}Жыцьцё і рух жывёл ды чалавека магчыма толькі пры існаваньні сонечнай цяплыні і сьвятла. Дзейнасьць чалавечай мысьлі магчыма толькі пры правільнай працы мазгоў і нэрваў, якая залежыць ад харчаваньня ўсяго організму, што было-б немагчыма бяз сонца.</br> {{gap|1.5em}}Такім чынам, мы самі жывем, працуем і мысьлім, дзякуючы сонечнай цяплыні і сьвятлу.</br> {{gap|1.5em}}Сонца — крыніца нашага жыцьця, нашай фізычнай і разумовай працы і жыцьця ўсяго, што жыве на зямлі. Прамені сонца прыносяць нам вялізарную колькасьць цяплыні. Адкуль-жа бярэ сонца гэтую цяплыню і ці надоўга яе хопіць?</br> {{gap|1.5em}}Цяплыня ідзе ад сонца не таму, што сонца гарыць, а таму, што матэрыя сонца, распадаючыся на складніковыя часткі, вылучае вялізную колькасьць цяплыні і, апрача таго, сонца заўсёды сьціскаецца, пры гэтым яго часьціны рухаюцца, труцца адна аб адну і гэтым утвараюць цяплыню. Сьціскаючыся, сонца паступова астые. Велічыня-ж сонца аграмадная, і таму запасу гэтай цяплыні вельмі і вельмі многа: яе хопіць яшчэ на шмат мільёнаў год. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Што дае нам сонца? Ад чаго залежыць рух паветра? Як вялікая сіла ветру? Чаму ідуць дажджы? Што гэта рухае плыты па рэчцы? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Напішэце, як цяплыня сонца робіцца ветрам?</br> {{gap|1.5em}}2. Напішаце, чаму хмары ёсьць вынік работы сонца?</br> {{gap|1.5em}}3. Раскажэце пра работу рэчак?</br><noinclude></noinclude> pihevw0nds4fhscqd0v0ydobky28lpf Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/62 104 126508 292259 2026-07-15T06:06:16Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{gap|1.5em}}4. Растлумачце, чаму ўся нашая тэхніка ды прамысловасьць ёсьць вынік сонечнай цяплыні ды сьвятла?</br> {{gap|1.5em}}5. Напішэце, чаму чалавек можа думаць і працаваць толькі дзякуючы сонцу? </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''{{разьбіўка|Плянэты}...» 292259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size:92%"></noinclude>{{gap|1.5em}}4. Растлумачце, чаму ўся нашая тэхніка ды прамысловасьць ёсьць вынік сонечнай цяплыні ды сьвятла?</br> {{gap|1.5em}}5. Напішэце, чаму чалавек можа думаць і працаваць толькі дзякуючы сонцу? </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''{{разьбіўка|Плянэты}}}}</center> <center>МЭРКУРЫ</center> {{gap|1.5em}}Зусім недалека ад сонца (50 мільёнаў кілёмэтраў) рухаецца плянэта Мэркуры. Гэтым імем даўнейшыя людзі звалі аднаго свайго бога, які ў іх лічыўся весьнікам волі другіх багоў. Атрымала яго плянэта за сваю шпаркасьць. Яна абягае сонца за 88 дзён. Папярочнік Мэркурыя складае 4.700 кілёмэтраў. У параўнаньні з зямлёю Мэркуры — кулька невялікая. Яна-б магла цалкам зьмясьціцца ў нашым Атлянтычным акіяне (мал. 31). {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Ні адна хмарка не хавае ад нас „твару“ Мэркура. І ўсё-ж такі астрономы нічога ня ведаюць аб яго паверхні: ён заўсёды палошчыцца ў сонечных праменчыках і наглядаць яго вельмі цяжка, падыходзячы-ж блізка да зямлі, ён хавае свой твар ад нас. Мэркуры — цела цьвёрдае.<noinclude></noinclude> rowq7prk2yqtqlt26hih59togiqfif5 292260 292259 2026-07-15T06:08:26Z RAleh111 4658 292260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size:92%"></noinclude>{{gap|1.5em}}4. Растлумачце, чаму ўся нашая тэхніка ды прамысловасьць ёсьць вынік сонечнай цяплыні ды сьвятла?</br> {{gap|1.5em}}5. Напішэце, чаму чалавек можа думаць і працаваць толькі дзякуючы сонцу? </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} {{c|{{larger|'''{{разьбіўка|Плянэты}}}}}} <center>МЭРКУРЫ</center> {{gap|1.5em}}Зусім недалека ад сонца (50 мільёнаў кілёмэтраў) рухаецца плянэта Мэркуры. Гэтым імем даўнейшыя людзі звалі аднаго свайго бога, які ў іх лічыўся весьнікам волі другіх багоў. Атрымала яго плянэта за сваю шпаркасьць. Яна абягае сонца за 88 дзён. Папярочнік Мэркурыя складае 4.700 кілёмэтраў. У параўнаньні з зямлёю Мэркуры — кулька невялікая. Яна-б магла цалкам зьмясьціцца ў нашым Атлянтычным акіяне (мал. 31). {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Ні адна хмарка не хавае ад нас „твару“ Мэркура. І ўсё-ж такі астрономы нічога ня ведаюць аб яго паверхні: ён заўсёды палошчыцца ў сонечных праменчыках і наглядаць яго вельмі цяжка, падыходзячы-ж блізка да зямлі, ён хавае свой твар ад нас. Мэркуры — цела цьвёрдае.<noinclude></noinclude> k4ofu2rpv182ux8dlq66llv5v6hj3g7 Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/63 104 126509 292261 2026-07-15T06:17:05Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «<div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' За што атрымала гэта плянэта назву Мэркуры? За колькі дзён яна абягае сонца? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Працы}}.''' Вылічце, як доўгі шлях Мэркурыя вакол сонца. </div> <center>ВЭНЭРА</center> <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіў...» 292261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' За што атрымала гэта плянэта назву Мэркуры? За колькі дзён яна абягае сонца? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Працы}}.''' Вылічце, як доўгі шлях Мэркурыя вакол сонца. </div> <center>ВЭНЭРА</center> <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Заданьні}}.</br> {{gap|1.5em}}Наглядайце Вэнэру адразу пасьля захаду сонца. Калі ў вас ёсьць падзорная труба, то вы можаце заўважыць і квадры Вэнэры. </div> {{gap|1.5em}}Яскравай, дзіўна бліскучай зоркай зьзяе яна часам раніцою, а часамі ўвечар на небаскляпеньні. За гэтае яе дзіўнае зьзяньне даўнейшыя людзі далі ёй імя сваёй багіні прыгожасьці — Вэнэры. Праўда, зьзяе яна ня ўласным сьвятлом, а як і кожная плянэта, адсьвечвае толькі сонечнае сьвятло (мал. 32).</br> {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Велічынёю з нашу зямлю, Вэнэра абарачаецца наўкола сонца з захаду на ўсход і праходзіць свой шлях за 225 дзён. Яна абкружана тоўстым пластам паветра, або інакш — атмосфэры. З гэтае прычыны на ёй заўсёды шмат хмарак. Усё гэта перашкаджае вучоным бачыць паверхню плянэты. Таму аб ёй можна выказваць толькі дагадкі. Сонца там сьвеціць удвойчы яскравей, чым у нас, але ясных дзён на Вэнэры амаль ня бывае. Калі-б мы там радзіліся, дык ніколі ня бачылі-б дзіўных малюнкаў зоркавага неба.</br> {{gap|1.5em}}На Вэнэры няма вады, няма і тлену. Хмары яе, мабыць, нішто іншае, як пыл, які ўзьнімаюць віхры, што там існуюць.</br> {{gap|1.5em}}Знаходзіцца яна ад сонца на адлегласьці 108 мільёнаў кілёмэтраў. Яна бадай роўная зямлі (прамер яе складае 0,97 прамеру зямлі).</br><noinclude></noinclude> dduyucmfrip60vit7cwfqbhtngl38yr Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/64 104 126510 292262 2026-07-15T06:23:28Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «<div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' За колькі дзён праходзіць свой шлях Вэнэра? Чым абкружана Вэнэра? Ці ёсьць на Вэнэры вада і тлен? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Працы}}.''' Вылічце, колькі нашых месяцаў складаюць год Вэнэры. </div> <center>{{разьбіўка|MAPC}}</cen...» 292262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude><div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' За колькі дзён праходзіць свой шлях Вэнэра? Чым абкружана Вэнэра? Ці ёсьць на Вэнэры вада і тлен? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Працы}}.''' Вылічце, колькі нашых месяцаў складаюць год Вэнэры. </div> <center>{{разьбіўка|MAPC}}</center> {{gap|1.5em}}Гэта чацьвертая плянэта сонцавай сям‘і. Яна мае падабенства з зямлёю. Таксама зьмяняе часы году; дзень і ноч на ёй амаль гэткія-ж, як і на зямлі, толькі год яе ўдвая даўжэйшы. Але праменчыкі сонца грэюць на ёй удвая слабей, чым у нас; значыцца, там вельмі холадна. Яна адсьвечвае ад сябе крывава-чырвонае сьвятло, за які і атрымала імя бога вайны — Марса.</br> {{gap|1.5em}}Гэта адна з самых маленькіх плянэт нашае сыстэмы. Яна ў 7 раз меншая ад зямлі, але шчыльнасьць мае аднолькавую з зямлёй. Паветра Марса ўдвойчы радзейшае за {{Няма выявы}} наша паветра і мае ў сабе пару вады, але яе там мала. Каля канцавосьсяў планэта мае на сабе як-бы белыя шапкі (мал. 33). Яны то зьмяншаюцца (улетку), то павялічваюцца (узімку) (мал. 34). Гэта ўсё напамінае нашыя зіму і лета. Паверхня плянэты ў некаторых мясцох чырвонаватая, а ў некаторых мае сінявата-зеленаватыя плямы. Аб чырвонаватай паверхні вучоныя згодна думаюць, што гэта сухазем‘е, што-ж тычыцца сіняватых плям, дык шмат<noinclude></noinclude> degqoll4h3m2jnz1mlnv6yrfp9erngu Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/65 104 126511 292263 2026-07-15T06:28:39Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «хто з вучоных думае, што гэта моры, якія ўжо мільёны год пакрыты тоўстым пластам лёду.</br> {{gap|1.5em}}Самую цікавую загадку плянэты Марса складае адна падрабязнасьць на яго паверхні. Гэта ледзь прыкметныя цьмяныя палоскі, якія зрэзалі плянэту па простых кір...» 292263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>хто з вучоных думае, што гэта моры, якія ўжо мільёны год пакрыты тоўстым пластам лёду.</br> {{gap|1.5em}}Самую цікавую загадку плянэты Марса складае адна падрабязнасьць на яго паверхні. Гэта ледзь прыкметныя цьмяныя палоскі, якія зрэзалі плянэту па простых кірунках (мал. 35). Наукола гэтых палосак ідуць гарачыя {{Няма выявы}} спрэчкі астрономаў. Нейкі просты парадак, які маюць палоскі, так званыя каналы, зьдзівіў вучоных. Шмат хто з вучоных думае, што каналы пабудаваны разумнымі асобамі, але гэтак сама шмат хто з вучоных думае, што гэтыя каналы — мана вока. Спрэчкі дазволяць адшукаць праўду. А тымчасам ня лішняе ведаць, што ўмовы, у якіх знаходзіцца плянэта Марс, прымушаюць нас думаць, што жыцьцё на плянэце красуе, праўда, мо‘ мала падобнае да нашага жыцьця.</br> {{gap|1.5em}}Марс мае двох спадарожнікаў.</br> {{gap|1.5em}}Абарачаецца ён вакол сонца за 1 г. 322 дні. Адлегласьць яго ад сонца складае 228 мільёнаў кілёмэтраў. Прамер яго складае 0,54 прамеру зямлі. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Чым падобен Марс да зямлі? Што вы ведаеце пра шапкі на Марсе? Што гэта за каналы на Марсе? Ці ёсьць на Марсе жыцьцё?</br><noinclude></noinclude> go9lgnwm4kj98v3xozxqp54p6u28p9k Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/66 104 126512 292264 2026-07-15T06:35:29Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Вылічце прамер Марса.</br> {{gap|1.5em}}2. Прачытайце ў кнізе „Наш сьцяг“ артыкул „Ці магчыма жыцьцё на Марсе“.</br> {{gap|1.5em}}3. Намалюйце плянэту Марс і Зямлю. </div> <center>{{разьбіўка|ЮПІТАР}}</center> {{gap|1.5em}}Снуючы за думкай па сон...» 292264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size:92%"></noinclude> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Вылічце прамер Марса.</br> {{gap|1.5em}}2. Прачытайце ў кнізе „Наш сьцяг“ артыкул „Ці магчыма жыцьцё на Марсе“.</br> {{gap|1.5em}}3. Намалюйце плянэту Марс і Зямлю. </div> <center>{{разьбіўка|ЮПІТАР}}</center> {{gap|1.5em}}Снуючы за думкай па сонечнай сям‘і, мы мелі справу з невялікімі сьветамі, памеры якіх былі меншыя за разьмер нашае зямлі. Мы аддаліліся ад сонца толькі на адну дзесятую частку ўсяго шляху. Да мяжы сонцавае сям‘і застаецца яшчэ дзевяць гэткіх частак. На нашым шляху пачынаецца царства аграмадзін, першай з якіх зьяўляецца Юпітар (мал. 36).</br> {{gap|1.5em}}Юпітар знаходзіцца ад сонца ў пяць раз далей, чым зямля, і зьзяе роўным жоўтым сьветам.</br> {{gap|1.5em}}Ёмасьць яго ў 1.300 раз перавышае ёмасьць зямлі. Але шчыльнасьць яго ў чатыры разы меншая за шчыльнасьць зямлі. Адгэтуль трэба зрабіць вынік, щто матэрыя Юпітара знаходзіцца ў вадкім і газаватым стане, гэта знача ў стане распаленым. Абарачаецца наўкола сонца Юпітар на працягу нашых 12 год. Наўкола-ж сваёй восі ён абарачаецца за 10 гадзін. Каб гэтак хутка абарачалася наўкола сваёй восі зямля, дык на яе-б экватары паветра, вада, усе прадметы былі-б скінуты. Але на Юпітары гэта ня здарыцца, бо ён уладае сілай прыцягненьня ўдвойчы большай, чымся зямля.</br> {{gap|1.5em}}Юпітар — гэта напалову астылае сонца, якое ўжо ня мае ўласнага сьвятла, але яно яшчэ гарачае і не пасьпела пакрыцца скарынкай. Ён падобен да сонца. На ім няма ні сухазем‘яў, ні мораў: скрозь пашыран акіян вадкаватых мас, захвачаных віхурамі. У густым паветры Юпітара снуюць непразрыстыя хмары нейкіх газаў і пара вады.</br> {{gap|1.5em}}З гэтае прычыны ён мае паласаты выгляд. У гэтым стане калісьці была і нашая зямля. Тое, што нашая зямля перажыла, Юпітар толькі пачынае перажываць.</br> {{gap|1.5em}}Падабенства з сонцам Юпітар мае яшчэ і ў тым, што наўкола яго снуе цэлая сям‘я спадарожнікаў — месяцаў.<noinclude></noinclude> bnx79rfdodkgtf4d1qtr6scijawrgvg Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/67 104 126513 292265 2026-07-15T06:37:25Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Ён вядзе лад у 9 меншых сьветах. Адзін з яго падарожнікаў, каб абыйсьці наўкола сваго ўладара, траціць больш трох {{Няма выявы}} год. Можна думаць, што былі часы, у якія Юпітар зьяўляўся да сваіх спадарожнікаў сонцам, даючы ім цяплыню і сьвятло, якога яны ня...» 292265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Ён вядзе лад у 9 меншых сьветах. Адзін з яго падарожнікаў, каб абыйсьці наўкола сваго ўладара, траціць больш трох {{Няма выявы}} год. Можна думаць, што былі часы, у якія Юпітар зьяўляўся да сваіх спадарожнікаў сонцам, даючы ім цяплыню і сьвятло, якога яны ня могуць, дзякуючы далячыні, атрымаць ад сонца. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Як вялік Юпітар? У якім стане знаходзіцца Юпітар? Што-б здарылася ў нас на экватары, каб зямля рухалася<noinclude></noinclude> ccx5uw2ds1w3eo2w0k8vfobibur6dz6 Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/68 104 126514 292266 2026-07-15T06:42:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «так хутка, як Юпітар? Чаму гэта ня здарыцца на Юпітары? У чым падабенства Юлітара з сонцам? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Вылічце, у колькі раз сонца большае за Юпітар.</br> {{gap|1.5em}}2. Намалюйце для параўнаньня сонца, Юпітар і зямлю. </div> <center>{{разьб...» 292266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /><div style="font-size:92%"></noinclude>так хутка, як Юпітар? Чаму гэта ня здарыцца на Юпітары? У чым падабенства Юлітара з сонцам? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Вылічце, у колькі раз сонца большае за Юпітар.</br> {{gap|1.5em}}2. Намалюйце для параўнаньня сонца, Юпітар і зямлю. </div> <center>{{разьбіўка|САТУРН}}</center> {{gap|1.5em}}Яшчэ меней сьвятла і цяплыні пасылае сонца наступнай плянэце — Сатурну. Гэты бліжэйшы сусед Юпітара аддален ад плянэты аграмадзіны амаль настолькі, наколькі Юпітар аддален ад сонца.</br> {{gap|1.5em}}Але Сатурну цяпло ня вельмі патрэбна. Ён гэтак сама, як Юпітар, напалову астылае сонца. Ва ўсім ён падобен да Юпітара. Толькі яго год раўняецца 29<sup>1</sup>/<sub>2</sub> нашым гадом, {{Няма выявы}} а вакол сваёй восі ён абарачаеца бадай за 10 гадзін. У яго, гэтаксама як і ў Юпітара, шмат спадарожнікаў — месяцаў (10), якія раскінуты на розных адлегласьцях ад плянэты і абарачаюцца наўкола яго ў розныя тэрміны.</br><noinclude></noinclude> nah2xmdvpvfsbm94j466q1fohrfqewx Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/69 104 126515 292267 2026-07-15T06:48:59Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Асабліва цікавы Сатурн тым, што ён мае наўкола сябе абручы (мал. 37). Яны ня суцэльныя, а складзены з драбнейшых цьвёрдых частак матэрыі і роем уюцца наўкола Сатурна. Гэтыя абручы вельмі падобны да паласы астэроідаў, якія кружацца наўкола сонца.</br>...» 292267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Асабліва цікавы Сатурн тым, што ён мае наўкола сябе абручы (мал. 37). Яны ня суцэльныя, а складзены з драбнейшых цьвёрдых частак матэрыі і роем уюцца наўкола Сатурна. Гэтыя абручы вельмі падобны да паласы астэроідаў, якія кружацца наўкола сонца.</br> {{gap|1.5em}}Сатурн знаходзіцца яшчэ ў вадкім стане.</br> {{gap|1.5em}}Папярэчнік Сатурна ў 9<sup>1</sup>/<sub>2</sub> раз большы за папярэчнік Зямлі. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Чым падобен Сатурн да Юпітара? Што ён мае вакол сябе? Колькі ў яго спадарожнікаў? У якім стане яго матэрыя? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.''' Вылічце папярэчнік Сатурна. </div> <center>УРАН І НЭПТУН</center> {{gap|1.5em}}Доўгі час Сатурн лічыўся апошнім членам сонечнае сям‘і. Але 200 год таму назад адзін вучоны вынайшоў яшчэ адну плянэту. Яе назвалі Уранам (мал. 38). Восем- {{Няма выявы}} дзесят год павінен імчацца Уран у напалову цёмнай прасторы сусьвету, каб абыйсьці свой шлях наўкола сонца. Гэтая плянэта прычыніла шмат клопатаў вучоным. Яны ўсё абмеркавалі, вылічылі яе вагу і велічыню, вызначылі і яе шлях. Дакладна адзначылі, у які час дзе яна павінна быць: а яе няма і няма — не дайшла. Шукалі памылак у вылічэньнях — усё правільна. А калі гэта так, дык плянэта павінна быць у адзначаным месцы сэкунда ў сэкунду. Аднак Уран пазьніўся. Больш за 50 год біліся над гэтай зьявай вучоныя. Нарэшце, адзін вучоны зрабіў дагадку,<noinclude></noinclude> o9gad672sk5x188573uo46sl7eoqy1k Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/70 104 126516 292268 2026-07-15T06:56:55Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «што плянэта Уран позьніцца не па сваёй віне: яе затрымлівае нейкая невядомая вучоным плянэта. Некалькі год затраціў гэты вучоны на вылічэньне, але затое давёў, што сапраўды на плянэту Уран робіць уплыў нявынайдзеная плянэта. Ён вылічыў, што яна знаходз...» 292268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>што плянэта Уран позьніцца не па сваёй віне: яе затрымлівае нейкая невядомая вучоным плянэта. Некалькі год затраціў гэты вучоны на вылічэньне, але затое давёў, што сапраўды на плянэту Уран робіць уплыў нявынайдзеная плянэта. Ён вылічыў, што яна знаходзіцца ў 30 раз далей ад сонца, чым нашая зямля. Прамер невядомай плянэты больш за земны прамер у чатыры разы. Год-жа гэтае плянэты складае 165 нашых гадоў. Ён азначыў месца, дзе яна знаходзіцца. Вучоныя навялі ў тое месца тэлескопы і сапраўды ўбачылі новую плянэту, якой далі імя — Нэптун.</br> {{gap|1.5em}}Як мы бачым, каб вынайсьці гэтую плянэту, вымераць, зважыць яе, вучонаму чалавеку нат не патрэбна было на яе спачатку паглядзець. Законы нябеснай мэханікі былі ўжо так дасьледжаны, што па руху аднае плянэты стала магчымым знайсьці другую плянэту і яе, нябачную, зважыць, зьмерыць і з усёй дакладнасьцю азначыць месца, дзе яна павінна быць.</br> {{gap|1.5em}}Абедзьве плянэты Уран і Нептун па сваім фізычным стане, як і Сатурн, падобны да Юпітара. Яны маюць, трэба думаць, атмосфэру, аб якой цяжка меркаваць што- небудзь, маюць і спадарожнікаў: Уран — 4, а Нэптун — 1. Магчыма, яны маюць і болей спадарожнікаў, але, каб іх угледзець, нашыя тэлескопы пакуль што слабыя. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Як вучоныя знайшлі Нэптуна? Як далёка ад сонца Нэптун? У якім стане знаходзяцца Уран і Нэптун? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1. Намалюйце плян сонечнае сыстэмы.</br> {{gap|1.5em}}2. Выпішце з разьдзелу „Плянэты“ ўсе плянэты, іх гады, спадарожнікаў, прамер. </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''Зацьменьне сонца і месяца}}</center> {{gap|1.5em}}Іншы раз у часе поўня, г. зн. тады, калі месяц здаецца цэлым кругам, ён неспадзявана пачынае цямнець. Спачатку цямнее невялікая частка яго, потым палавіна, далей — тры чвэрці і, нарэшце, увесь ён прападае. Мінае некалькі гадзін,<noinclude></noinclude> a2apqdmhe3dnhklga8isdizxwzkmbbg 292269 292268 2026-07-15T06:57:47Z RAleh111 4658 292269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>што плянэта Уран позьніцца не па сваёй віне: яе затрымлівае нейкая невядомая вучоным плянэта. Некалькі год затраціў гэты вучоны на вылічэньне, але затое давёў, што сапраўды на плянэту Уран робіць уплыў нявынайдзеная плянэта. Ён вылічыў, што яна знаходзіцца ў 30 раз далей ад сонца, чым нашая зямля. Прамер невядомай плянэты больш за земны прамер у чатыры разы. Год-жа гэтае плянэты складае 165 нашых гадоў. Ён азначыў месца, дзе яна знаходзіцца. Вучоныя навялі ў тое месца тэлескопы і сапраўды ўбачылі новую плянэту, якой далі імя — Нэптун.</br> {{gap|1.5em}}Як мы бачым, каб вынайсьці гэтую плянэту, вымераць, зважыць яе, вучонаму чалавеку нат не патрэбна было на яе спачатку паглядзець. Законы нябеснай мэханікі былі ўжо так дасьледжаны, што па руху аднае плянэты стала магчымым знайсьці другую плянэту і яе, нябачную, зважыць, зьмерыць і з усёй дакладнасьцю азначыць месца, дзе яна павінна быць.</br> {{gap|1.5em}}Абедзьве плянэты Уран і Нептун па сваім фізычным стане, як і Сатурн, падобны да Юпітара. Яны маюць, трэба думаць, атмосфэру, аб якой цяжка меркаваць што- небудзь, маюць і спадарожнікаў: Уран — 4, а Нэптун — 1. Магчыма, яны маюць і болей спадарожнікаў, але, каб іх угледзець, нашыя тэлескопы пакуль што слабыя. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Як вучоныя знайшлі Нэптуна? Як далёка ад сонца Нэптун? У якім стане знаходзяцца Уран і Нэптун? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1.{{gap|0.5em}}Намалюйце плян сонечнае сыстэмы.</br> {{gap|1.5em}}2.{{gap|0.5em}}Выпішце з разьдзелу „Плянэты“ ўсе плянэты, іх гады, спадарожнікаў, прамер. </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''Зацьменьне сонца і месяца}}</center> {{gap|1.5em}}Іншы раз у часе поўня, г. зн. тады, калі месяц здаецца цэлым кругам, ён неспадзявана пачынае цямнець. Спачатку цямнее невялікая частка яго, потым палавіна, далей — тры чвэрці і, нарэшце, увесь ён прападае. Мінае некалькі гадзін,<noinclude></noinclude> sd56u3egmhv9ypddeoeoz7zd9hdq4gi 292270 292269 2026-07-15T06:58:40Z RAleh111 4658 292270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>што плянэта Уран позьніцца не па сваёй віне: яе затрымлівае нейкая невядомая вучоным плянэта. Некалькі год затраціў гэты вучоны на вылічэньне, але затое давёў, што сапраўды на плянэту Уран робіць уплыў нявынайдзеная плянэта. Ён вылічыў, што яна знаходзіцца ў 30 раз далей ад сонца, чым нашая зямля. Прамер невядомай плянэты больш за земны прамер у чатыры разы. Год-жа гэтае плянэты складае 165 нашых гадоў. Ён азначыў месца, дзе яна знаходзіцца. Вучоныя навялі ў тое месца тэлескопы і сапраўды ўбачылі новую плянэту, якой далі імя — Нэптун.</br> {{gap|1.5em}}Як мы бачым, каб вынайсьці гэтую плянэту, вымераць, зважыць яе, вучонаму чалавеку нат не патрэбна было на яе спачатку паглядзець. Законы нябеснай мэханікі былі ўжо так дасьледжаны, што па руху аднае плянэты стала магчымым знайсьці другую плянэту і яе, нябачную, зважыць, зьмерыць і з усёй дакладнасьцю азначыць месца, дзе яна павінна быць.</br> {{gap|1.5em}}Абедзьве плянэты Уран і Нэптун па сваім фізычным стане, як і Сатурн, падобны да Юпітара. Яны маюць, трэба думаць, атмосфэру, аб якой цяжка меркаваць што- небудзь, маюць і спадарожнікаў: Уран — 4, а Нэптун — 1. Магчыма, яны маюць і болей спадарожнікаў, але, каб іх угледзець, нашыя тэлескопы пакуль што слабыя. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Пытаньні}}.''' Як вучоныя знайшлі Нэптуна? Як далёка ад сонца Нэптун? У якім стане знаходзяцца Уран і Нэптун? {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Работы}}.</br> {{gap|1.5em}}1.{{gap|0.5em}}Намалюйце плян сонечнае сыстэмы.</br> {{gap|1.5em}}2.{{gap|0.5em}}Выпішце з разьдзелу „Плянэты“ ўсе плянэты, іх гады, спадарожнікаў, прамер. </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''Зацьменьне сонца і месяца}}</center> {{gap|1.5em}}Іншы раз у часе поўня, г. зн. тады, калі месяц здаецца цэлым кругам, ён неспадзявана пачынае цямнець. Спачатку цямнее невялікая частка яго, потым палавіна, далей — тры чвэрці і, нарэшце, увесь ён прападае. Мінае некалькі гадзін,<noinclude></noinclude> tajwcxi5ds74rw7zz7skn3v9l8uf7vc Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/71 104 126517 292271 2026-07-15T07:03:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «і месяц зноў паказваецца: вось засьвяціў маленькі яго акрайчык, які робіцца ўсё большы і большы. Далей ужо відаць палавіна месяца. Праходзіць яшчэ некаторы час, і поўны месяц зноў сьвеціць па-ранейшаму; ён зусім такі-ж сьветлы і круглы, якім быў за некаль...» 292271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>і месяц зноў паказваецца: вось засьвяціў маленькі яго акрайчык, які робіцца ўсё большы і большы. Далей ужо відаць палавіна месяца. Праходзіць яшчэ некаторы час, і поўны месяц зноў сьвеціць па-ранейшаму; ён зусім такі-ж сьветлы і круглы, якім быў за некалькі гадзін да гэтага.</br> {{gap|1.5em}}Тое-ж самае, толькі далёка радзей, бывае і з сонцам. Яно неспадзявана пачынае зьмяркаць, і страшная імгла агортвае тады зямлю. Жывёла пачынае непакоіцца: іншы {{Няма выявы}} раз цэлы статак, равучы, бяжыць з выгану ў вёску. Нават на несьвядомых людзей нападае страх, калі яны бачаць, што сонца раптам пачарнела і зорачкі сярод дня заблішчалі на пацямнелым небе (мал. 39).</br> {{gap|1.5em}}Возьмем кулю і лямпу; хай куля стане паміж вамі і лямпай, як становіцца месяц паміж зямлёю і сонцам у новамесячча. Калі вы пры гэтым будзеце трымаць кулю крыху вышэй або ніжэй, то яна не заслоніць сабою лямпу, але вы можаце і так яе паставіць, што яна якраз заслоніць ад вас лямпу і нібы насунецца на яе ў выглядзе цёмнага круга. Потым вазьмеце процілеглае становішча кулі, калі асьветленая частка яе відаць поўным сьветлым кругам. Тут вы можаце так паставіць кулю, што, наадварот, ваша галава заслоніць сьвятло, якое падае ад лямпы<noinclude></noinclude> fjhy37t9qe0yiz6wnfjh034m3m20kz7 Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/72 104 126518 292272 2026-07-15T07:07:59Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «на кулю. Тады на поўны асьветлены круг кулі нібы насунецца цень і заслоніць яго на некаторы час. Гэтая практыка нам паказвае, што зацьменьне сонца і месяца таксама, як і квадры месяца, адбываюцца з прычыны руху месяца вакол зямлі.</br> {{gap|1.5em}}Паўстае яшчэ п...» 292272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>на кулю. Тады на поўны асьветлены круг кулі нібы насунецца цень і заслоніць яго на некаторы час. Гэтая практыка нам паказвае, што зацьменьне сонца і месяца таксама, як і квадры месяца, адбываюцца з прычыны руху месяца вакол зямлі.</br> {{gap|1.5em}}Паўстае яшчэ пытаньне: чаму зьмену квадраў месяца мы сапраўды можам наглядаць кожны месяц, а зацьменьні бываюць вельмі рэдка? Чаму-ж мы не наглядаем іх кожнае новамесячча і кожнае поўня? З нашага досьледу мы бачылі, што куля можа засланіць ад нас лямпу толькі ў тым выпадку, калі лямпа, куля і нашае вока разьмесьцяцца на аднэй простай лініі. Так было-б і з месяцам у кожнае новамесячча, калі-б месяц хадзіў вакол зямлі ў той самай роўніцы, як і зямля вакол сонца. Але сапраўды шлях месяца крыху нахілен да шляху зямлі. Таму ў большай частцы месяц у новамесячча або поўня ідзе крыху вышэй або ніжэй лініі, якая ідзе ад зямлі да сонца. Зацьменьне здарыцца тады, калі месяц, ходзячы вакол зямлі, перасячэ роўніцу шляху зямлі вакол сонца, стаўшы адначасна якраз паміж сонцам і зямлёю.</br> {{gap|1.5em}}Трэба зьвярнуць увагу на тое, што паміж зацьменьнем сонца і месяца ёсьць вялікая розьніца. Сонца само сьвеціць, і калі яго засланяе месяц для якога-небудзь месца зямлі, то ў другіх месцах сонца сьвеціць, як заўсёды. Таму зацьменьне сонца бывае відаць не на ўсёй зямлі і неаднолькава: у некаторых месцах усё сонца заслонена — поўнае зацьменьне, у другіх толькі частка сонца заслонена — частковае зацьменьне сонца, а, урэшце, і зусім няма ніякага зацьменьня. Апрача таго, з тае прычыны, што месяц рухаецца, то і зацьменьне нібы перамяшчаецца па зямлі, покі ня сойдзе з зямлі.</br> {{gap|1.5em}}Што-ж тычыцца зацьменьняў месяца, то тут справа адбываецца так: калі ўжо зямля засланіла сабою сьвет ад сонца да месяца, то месяц зробіцца цёмны, і ніадкуль яго ня відаць. Значыць, зацьменьне месяца з усіх месц зямлі відаць аднолькава (зразумела, бачыць яго можна толькі з тэй палавіны зямлі, на баку якой у гэты час знаходзіцца месяц). Калі месяц увесь хаваецца ў цень ад<noinclude></noinclude> 8ivzj8xvr8u74cu00y4kes1itu591vc Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/73 104 126519 292273 2026-07-15T07:39:22Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «зямлі, то бывае поўнае зацьменьне месяца. А здараецца і так, што цень зямлі закране толькі край месяца і тады адбываецца частковае зацьменьне месяца. Але наогул для ўсіх месц зацьменьне месяца наступае ў адну і тую гадзіну і хвіліну.</br> {{gap|1.5em}}Частка мес...» 292273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>зямлі, то бывае поўнае зацьменьне месяца. А здараецца і так, што цень зямлі закране толькі край месяца і тады адбываецца частковае зацьменьне месяца. Але наогул для ўсіх месц зацьменьне месяца наступае ў адну і тую гадзіну і хвіліну.</br> {{gap|1.5em}}Частка месяца, што трапіць у цень, звычайна ня зусім прападае, а сьвеціць яшчэ нейкім слабым чырвонаватым сьвятлом. Гэтае асьвятленьне атрымліваецца ўжо ад праменьняў сонца, якія прайшлі праз земную атмосфэру і трапілі на паверхню месяца.</br> {{gap|1.5em}}Бліжэйшае поўнае зацьменьне сонца будзе відаць у СССР 19 ліпня 1939 году.</br> {{gap|1.5em}}Даўнейшыя людзі думалі, што зацьменьне сонца здараецца з наступнае прычыны: на сонца нападае вялізная хмара і хавае яго ад людзей сваім чорным целам. Яна хоча яго зьесьці. Па іх думцы, трэба было-б як-небудзь вызваліць беднае сонца. Духавенства карысталася выпадкам, служыла малебны аб збавеньні ад страшнага суду. Цёмны-ж народ выходзіў на вуліцу і стараўся гармідарам напалохаць хмару: стралялі, крычалі, білі ў бубны і скавароды. А ў Кітаі гэтае самае рабіла само духавенства. Як толькі народ выходзіў на вуліцы, выходзіла і яно з сваімі прычындаламі. Вытлумачыўшы народу, што гэта злы дух — „дракон“ хоча зьесьці сонца і што з гэтае прычыны трэба шчыра памаліцца і прынесьці ахвяры, каб прагнаць дракона, духоўныя асобы дзялілі між сабою працу — „адны шчыра маліліся“, а другія трашчалі трашчоткамі, а можа „дракон“ спалохаецца, а трэція проста гралі на сьвятых дудах і бубнілі ў сьвятыя бубны. Як-жа не дайсьці гэткім пацерам да бога? Ці то пад уплывам багоў з неба, ці то гучных пацер з зямлі „дракон“ пачынае разумець, што сонца есьці ня можна і пакідае свае замеры.</br> {{gap|1.5em}}Сапраўды-ж, як мы ведаем, няма ніякае хмары, ніякага дракона. Месяц, падлягаючы законам нябеснае мэханікі, праходзіць між сонцам і зямлёю і закрывае ад нас сонца. Зацьменьне канчаецца. Цёмны люд прыходзіць да памяці. А духавенства за сваю „працу“ зьбірае шмат ахвяр. І будзе зьбіраць, покі будуць зацемнены людзкія мазгі,<noinclude></noinclude> 4me0nlourg95g96cp8flslmzeymlwyb Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/74 104 126520 292274 2026-07-15T07:46:58Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «покі навука не пашырыцца сярод гарапашных мас і не разьвее дурман веры. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Заданьні}}.''' Прачытайце ў кніжцы В. Лункевіча — „Неба і зоры“, на стар. 1—7 з артыкулу „Зацьменьне“ і зрабеце так, як раіць кніжка. </div> {{накіравал...» 292274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>покі навука не пашырыцца сярод гарапашных мас і не разьвее дурман веры. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Заданьні}}.''' Прачытайце ў кніжцы В. Лункевіча — „Неба і зоры“, на стар. 1—7 з артыкулу „Зацьменьне“ і зрабеце так, як раіць кніжка. </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''Як далёка да зор}}</center> {{gap|1.5em}}Мы ведаем, што да зор вельмі далёка. Уявіць адлегласьці, на якіх яны знаходзяцца ад нас, вельмі цяжка. Гэтак сама цяжка ўявіць сабе і іх велічыню. Праўда, прамер некаторых зорак у 30 раз менш за прамер сонца. Але ёсьць зоры большыя за сонца ў некалькі тысяч раз. Гэтак, адна з самых вялікіх зорак, якія ведаюць вучоныя, Канопус, мае ёмасьць у 2<sup>1</sup>/<sub>2</sub> мільёны раз большую, чым ёмасьць сонца (мал. 40 і 41). {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Сьвятло ад гэтае зоркі ідзе да зямлі цэлых 489 год.</br> {{gap|1.5em}}Простае вока паказвае нам у паўночнай палове неба каля 3.000 зор. Але калі глянеш на неба ў тэлескоп, дык яно літаральна загарыцца соткамі тысяч зорак. Дзе простае вока паказвае нам каля паўтара дзесятка зор (мал. 42), там у тэлескоп відны сотні (мал. 43).</br><noinclude></noinclude> gckaikzrgdcmh0rnn4govxwtn973rhk Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/75 104 126521 292275 2026-07-15T07:51:08Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Што-ж такое зоры?</br> {{gap|1.5em}}Гэта — сонцы, але яны ў шмат выпадках куды большыя за нашае сонца, больш яскрава сьвецяць і маюць большую гарачыню.</br> {{gap|1.5em}}Пазіраючы на зоры, мы бачым, што адны з іх сьвецяць белым сьветам, другія жоўтават...» 292275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Што-ж такое зоры?</br> {{gap|1.5em}}Гэта — сонцы, але яны ў шмат выпадках куды большыя за нашае сонца, больш яскрава сьвецяць і маюць большую гарачыню.</br> {{gap|1.5em}}Пазіраючы на зоры, мы бачым, што адны з іх сьвецяць белым сьветам, другія жоўтаватым, трэція чырвонаватым.</br> {{gap|1.5em}}Зойдзем у кузьню, там распалім жалеза — яно сьвеціцца белым сьвятлом. А як толькі яно пачне стынуць, дык сьвятло будзе жаўцець, потым чырванець і, нарэшце, зьнікне. Жалеза астыла, яно ўжо ня сьвеціць.</br> {{gap|1.5em}}Вось белыя зоры знаходзяцца ў больш распаленым стане, чым нашае сонца. На іх вельмі вялікая гарачыня. Чым больш бела сьвеціць зорка, тым большую гарачыню яна мае. Белыя зоры самыя маладыя.</br> {{gap|1.5em}}Жоўтыя зоры якраз падобны да нашага сонца. Яны гэтак сама, як сонца, сьвецяць жоўтым сьвятлом і маюць тую-ж самую матэрыю. Іх юнацтва кончылася, яны зрабіліся дарослымі.</br> {{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> qx385y8y3lf02t117wrdtwiemneu3pt Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/76 104 126522 292276 2026-07-15T07:53:39Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Шмат якія зоры сьвецяць чырвонаватым сьвятлом. Яны ужо ідуць, значыцца, да старасьці, стынуць. Наўкола іх ужо ўтварылася халоднае паветра. {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Такім чынам, нашае сонца — не маладая, але і не старая зорка. </div> {{накіравальная рыса|4em...» 292276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Шмат якія зоры сьвецяць чырвонаватым сьвятлом. Яны ужо ідуць, значыцца, да старасьці, стынуць. Наўкола іх ужо ўтварылася халоднае паветра. {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Такім чынам, нашае сонца — не маладая, але і не старая зорка. </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''Некаторыя сузор‘і нашага неба}}</center> {{gap|1.5em}}Шмат тысяч год да нас людзі ня мелі ні гадзіньніка, ні календара. Яны па зорках пазнавалі ўначы час, а наглядаючы зоры і сонца, умелі прадказваць, калі прыдуць поры году: вясна, лета, восень і зіма.</br><noinclude></noinclude> cz5n8tkmqs5o0ptfs98m0653w1zdckm Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/77 104 126523 292277 2026-07-15T08:00:54Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Каб ня зблудзіць у моры, мораплаўцы ўночы па зорах накіроўвалі свае караблі, а пастухі яшчэ ў самыя старажытныя часы ўмелі па зорах знаходзіць сабе дарогу ў неаглядных стэпах.</br> {{gap|1.5em}}Паступова людзі навучыліся ня толькі адрозьніваць зоры, а...» 292277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Каб ня зблудзіць у моры, мораплаўцы ўночы па зорах накіроўвалі свае караблі, а пастухі яшчэ ў самыя старажытныя часы ўмелі па зорах знаходзіць сабе дарогу ў неаглядных стэпах.</br> {{gap|1.5em}}Паступова людзі навучыліся ня толькі адрозьніваць зоры, але і заўважылі, што яны захоўваюць паміж сабою адно і тое самае палажэньне. Людзі заўважылі такім чынам, што зоры разьмяшчаюцца на небе рознымі фігурамі, і што гэтыя фігуры заўсёды аднолькавыя. Гэтыя фігуры, або групы зор, называюцца {{разьбіўка|сузор‘ямі}}. Ім людзі давалі розныя назвы. Умеючы адрозьніваць зоры, чалавек пачаў даваць назвы і асобным зорам.</br> {{gap|1.5em}}Каб умець знаходзіць зоры і сузор‘і на небе, трэба ведаць хоць-бы адно сузор‘е.</br> {{gap|1.5em}}Вось сузор‘е, якое, напэўна, ведаюць усе. Гэта — сузор‘е Вялікая Мядзьведзіца. Калі неба будзе зорнае сёньня ўвечар, то адшукайце на небе гэтае сузор‘е.</br> {{gap|1.5em}}У гэтым сузор‘і сем яскравых зорак разьмешчаны ў выглядзе кашаля з ручкаю: яны адразу зварачаюць на сябе ўвагу. Шукаць гэтае сузор‘е трэба або над сваёй галавою, або ў паўночнай частцы неба.</br> {{gap|1.5em}}Калі злучыць у думках лініяй дзьве крайніх зоркі Вялікай Мядзьведзіцы — насок кашаля — і адмераць гэтую лінію 5 раз, прынамсі, на адлегласьць ад наска да канца ручкі кашаля, як паказана на малюнку (гл. мал. 44), то мы знойдзем самую важную зорку нашага неба, так званую Полярную Зорку, або {{разьбіўка|Полюс Сьвету}}.</br> {{gap|1.5em}}З усіх зор адна толькі гэтая зорка заўсёды відаць на адным і тым самым месцы, — недалёка ад сярэдзіны неба, проста на поўнач. Па гэтай зорцы ў кожную гадзіну ночы можна паказаць дзе поўнач.</br> {{gap|1.5em}}Калі стаць тварам да Полярнай Зоркі, то проста перад намі на горызонце будзе поўнач, ззаду нас — поўдзень, направа — усход, а налева — захад. Таму вось на ўсіх плянах і картах зямлі поўнач зьмяшчаецца ўверсе, поўдзень — унізе, усход направа, захад налева.</br><noinclude></noinclude> hw4jo2a0orpstb8lmgq9ju9920nndul 292278 292277 2026-07-15T08:01:24Z RAleh111 4658 292278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Каб ня зблудзіць у моры, мораплаўцы ўночы па зорах накіроўвалі свае караблі, а пастухі яшчэ ў самыя старажытныя часы ўмелі па зорах знаходзіць сабе дарогу ў неаглядных стэпах.</br> {{gap|1.5em}}Паступова людзі навучыліся ня толькі адрозьніваць зоры, але і заўважылі, што яны захоўваюць паміж сабою адно і тое самае палажэньне. Людзі заўважылі такім чынам, што зоры разьмяшчаюцца на небе рознымі фігурамі, і што гэтыя фігуры заўсёды аднолькавыя. Гэтыя фігуры, або групы зор, называюцца {{разьбіўка|сузор‘ямі}}. Ім людзі давалі розныя назвы. Умеючы адрозьніваць зоры, чалавек пачаў даваць назвы і асобным зорам.</br> {{gap|1.5em}}Каб умець знаходзіць зоры і сузор‘і на небе, трэба ведаць хоць-бы адно сузор‘е.</br> {{gap|1.5em}}Вось сузор‘е, якое, напэўна, ведаюць усе. Гэта — сузор‘е Вялікая Мядзьведзіца. Калі неба будзе зорнае сёньня ўвечар, то адшукайце на небе гэтае сузор‘е.</br> {{gap|1.5em}}У гэтым сузор‘і сем яскравых зорак разьмешчаны ў выглядзе кашаля з ручкаю: яны адразу зварачаюць на сябе ўвагу. Шукаць гэтае сузор‘е трэба або над сваёй галавою, або ў паўночнай частцы неба.</br> {{gap|1.5em}}Калі злучыць у думках лініяй дзьве крайніх зоркі Вялікай Мядзьведзіцы — насок кашаля — і адмераць гэтую лінію 5 раз, прынамсі, на адлегласьць ад наска да канца ручкі кашаля, як паказана на малюнку (гл. мал. 44), то мы знойдзем самую важную зорку нашага неба, так званую Полярную Зорку, або {{разьбіўка|Полюс Сьвету}}.</br> {{gap|1.5em}}З усіх зор адна толькі гэтая зорка заўсёды відаць на адным і тым самым месцы, — недалёка ад сярэдзіны неба, проста на поўнач. Па гэтай зорцы ў кожную гадзіну ночы можна паказаць дзе поўнач.</br> {{gap|1.5em}}Калі стаць тварам да Полярнай Зоркі, то проста перад намі на горызонце будзе поўнач, ззаду нас — поўдзень, направа — усход, а налева — захад. Таму вось на ўсіх плянах і картах зямлі поўнач зьмяшчаецца ўверсе, поўдзень — унізе, усход направа, захад налева.</br><noinclude></noinclude> nka0lw1qu70fodfioqz9ej4t35tk2sl Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/78 104 126524 292279 2026-07-15T08:05:38Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «</br> {{gap|1.5em}}Полярная Зорка належыць да сузор‘я, якое называецца Малая Мядзьведзіца. Сузор‘е гэтае таксама падобна да кашаля, толькі ён меншы і павернуты ў другі бок. Полярная Зорка знаходзіцца ў самым канцы ручкі гэтага кашаля, і калі знайсьці яе на неб...» 292279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude></br> {{gap|1.5em}}Полярная Зорка належыць да сузор‘я, якое называецца Малая Мядзьведзіца. Сузор‘е гэтае таксама падобна да кашаля, толькі ён меншы і павернуты ў другі бок. Полярная Зорка знаходзіцца ў самым канцы ручкі гэтага кашаля, і калі знайсьці яе на небе, як паказана на малюнку (гл. мал. 44), то лёгка знайсьці і ўсё сузор‘е Малой Мядзьведзіцы. {{Няма выявы}} {{gap|1.5em}}Каб пазнаць і другія сузор‘і, якія знаходзяцца каля Вялікай Мядзьведзіцы, трэба толькі, як паказана на малюнку (мал. 44), праводзіць такія самыя лініі ў думках па небе. Напрыклад, працягваючы хвост Вялікай Мядзьведзіцы, як паказана на малюнку (мал. 44), мы знойдзем прыгожае сузор‘е Волапаса з яскравай чырвонаватай зоркай Арктурам. Гэта вядомы паганяты мядзьведзяў, якога людзі яшчэ ведалі ў самыя старажытныя часы. Паглядзеце на неба і знойдзеце Арктура і гэтае сузор‘е Волапаса.</br> {{gap|1.5em}}Над Волапасам у выглядзе місы знаходзіцца сузор‘е Паўночнай Кароны, з яскравай зоркай — Гемай.</br><noinclude></noinclude> izqyhtzq0eezc2anvmtd4ut2ftdf7k7 Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/79 104 126525 292280 2026-07-15T08:12:47Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Працягваючы верхні край кашаля Вялікай Мядзьведзіцы, як паказана на малюнку, вы знойдзеце пяцікутнік з яскравых зор. Гэта сузор‘е — Возьнік, у якога самай яскравай зоркай будзе Капэля, або Каза.</br> {{gap|1.5em}}Калі правесьці ў думках лінію праз дзьв...» 292280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Працягваючы верхні край кашаля Вялікай Мядзьведзіцы, як паказана на малюнку, вы знойдзеце пяцікутнік з яскравых зор. Гэта сузор‘е — Возьнік, у якога самай яскравай зоркай будзе Капэля, або Каза.</br> {{gap|1.5em}}Калі правесьці ў думках лінію праз дзьве крайнія зоркі кашаля Вялікай Мядзьведзіцы не да Полярнай Зоркі, а ў процілеглы бок, то мы ўгледзім на небе адваротны пытальнік з зорак. Гэта — Грыва Льва. Цяпер ужо лёгка адрозьніць і ўсё сузор‘е Льва ды знайсьці самую яскравую зорку гэтага сузор‘я, якая называецца Рэгул, або Львінае сэрца. Колер яе блакітна-белы.</br> {{gap|1.5em}}Калі-ж правесьці лінію праз кашэль Вялікай Мядзьведзіцы з рогу на рог, як паказана на малюнку, то мы знойдзем сузор‘е Блізьнюкі з яскравымі зорамі: Полукс і Кастор. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьібўка|Заданьні}}.</br> {{gap|1.5em}}1.{{gap|0.5em}}Найдзеце сузор‘е Вялікай Мядзьведзіцы і замалюйце ў сшытак становішча яго.</br> {{gap|1.5em}}2.{{gap|0.5em}}Знайдзеце ў сузор‘я Малая Мядзьведзіца самую выдатную зорку ва ўсім сьвеце — так званую Полярную зорку, або Полюс Сьвету.</br> {{gap|1.5em}}3.{{gap|0.5em}}Выпішце з гэтага разьдзелу сузор‘і, знайдзеце іх на небе ды параўнайце самыя яскравыя зоркі ў іх.</br> {{gap|1.5em}}4.{{gap|0.5em}}Прачытайце пра зоры ў кніжцы В. Лункевіча — „Неба і зоры“, стар. 22—27. </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''{{разьбіўка|Комэты}}}}</center> {{gap|1.5em}}Нашае вока прызвычаілася да жыцьця небаскляпеньня і вось раптам, праўда, гады ў гады, на небе зьяўляецца як быццам новая зорка. Праз дзень, другі яна робіцца ўсё большай і яскравай. У яе зьяўляецца невялікі хвост. Гэта і ёсьць комэта. Дзень ада дня яна ўсё расьце і распускае свой хвост. Нарэшце, галава робіцца велічынёю з месяц, а часамі і большай, хвост-жа займае амаль цэлую<noinclude></noinclude> 0wmpzywa678vntp4fqnx2z9p2eyhxtf 292281 292280 2026-07-15T08:14:36Z RAleh111 4658 292281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Працягваючы верхні край кашаля Вялікай Мядзьведзіцы, як паказана на малюнку, вы знойдзеце пяцікутнік з яскравых зор. Гэта сузор‘е — Возьнік, у якога самай яскравай зоркай будзе Капэля, або Каза.</br> {{gap|1.5em}}Калі правесьці ў думках лінію праз дзьве крайнія зоркі кашаля Вялікай Мядзьведзіцы не да Полярнай Зоркі, а ў процілеглы бок, то мы ўгледзім на небе адваротны пытальнік з зорак. Гэта — Грыва Льва. Цяпер ужо лёгка адрозьніць і ўсё сузор‘е Льва ды знайсьці самую яскравую зорку гэтага сузор‘я, якая называецца Рэгул, або Львінае сэрца. Колер яе блакітна-белы.</br> {{gap|1.5em}}Калі-ж правесьці лінію праз кашэль Вялікай Мядзьведзіцы з рогу на рог, як паказана на малюнку, то мы знойдзем сузор‘е Блізьнюкі з яскравымі зорамі: Полукс і Кастор. <div style="font-size:92%"> {{gap|1.5em}}'''{{разьбіўка|Заданьні}}.</br> {{gap|1.5em}}1.{{gap|0.5em}}Найдзеце сузор‘е Вялікай Мядзьведзіцы і замалюйце ў сшытак становішча яго.</br> {{gap|1.5em}}2.{{gap|0.5em}}Знайдзеце ў сузор‘я Малая Мядзьведзіца самую выдатную зорку ва ўсім сьвеце — так званую Полярную зорку, або Полюс Сьвету.</br> {{gap|1.5em}}3.{{gap|0.5em}}Выпішце з гэтага разьдзелу сузор‘і, знайдзеце іх на небе ды параўнайце самыя яскравыя зоркі ў іх.</br> {{gap|1.5em}}4.{{gap|0.5em}}Прачытайце пра зоры ў кніжцы В. Лункевіча — „Неба і зоры“, стар. 22—27. </div> {{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}} <center>{{larger|'''{{разьбіўка|Комэты}}}}</center> {{gap|1.5em}}Нашае вока прызвычаілася да жыцьця небаскляпеньня і вось раптам, праўда, гады ў гады, на небе зьяўляецца як быццам новая зорка. Праз дзень, другі яна робіцца ўсё большай і яскравай. У яе зьяўляецца невялікі хвост. Гэта і ёсьць комэта. Дзень ада дня яна ўсё расьце і распускае свой хвост. Нарэшце, галава робіцца велічынёю з месяц, а часамі і большай, хвост-жа займае амаль цэлую<noinclude></noinclude> ndtipur2fl0c15u38zwymjf5eih397h Старонка:Сусьвет і зямля (1929).pdf/80 104 126526 292282 2026-07-15T08:16:21Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 292282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude>76 палову неба (мал. 45). Праз некаторы час комэту відаць і сярод белага дня. Потым разьмер комэты пакрысе зьмян- шаецца; яна ўбывае і, нарэшце, ко Мал. 45. Вялікая комэта § 1812 г. мэта хаваецца ад нас: выглядае ма- ленькай, нявіднай для вока. Потым яе нельга бачыць і ў тэлескопы; яна пакінула сонечную сям'ю і па- вандравала да іншых сем'яў. Комэты болей чымся ўсе іншыя нябесныя падарожнікі зьдзіўлялі ча- лавека. Яны заўсёды палохалі яго і нават наводзілі жуду.</br> {{gap|1.5em}} А тымчасам комэта-гэткі-ж ня- бесны падарожнік, як іншыя сьвя- цілы. Толькі яна інакш пабудована: яна складзена з асобых цьвёрдых, буйных і малых, часьцін пылу і газу.</br> {{gap|1.5em}}Комэты зьяўляюцца да нас з другіх сусьветаў. Сонца і плянэты прыцягваюць іх, захопліваюць у сваю сям'ю. Адны комэты назаўсёды застаюцца ў сонечнай сям'і, пачынаюць рухацца наўкола сонца разам з плянэтамі. Другія-ж комэты імчацца вельмі шпарка, дзякуючы чаму сонца не пасьпявае закруціць іх наўкола сябе. Яны па- дыходзяць да сонца, праносяцца віхурай міма яго, лятуць далей у нязьмерную прастору сусьвету, і ніколі не звара- чаюцца да нас. Гэта - госьці з іншых сьветаў. Шмат комэт ходзіць і наўкола сонца, але ня ўсе з іх можа бачыць простае вока.</br> {{gap|1.5em}} Комэты часта зьмяняюць свой выгляд. Ні адна комэта не зварачаецца да нас зусім гэткай, якой яна зьяўлялася раней. Так, у лістападзе 1872 году астрономы чакалі аднае комэты, якая за трынаццаць год перад гэтым праходзіла каля зямлі. І, заместа комэты, зьявілася шмат падаючых зор (мал. 46). З гэтага часу вучоныя ня бачылі болей гэтае комэты, але толькі кожны год каля 21 лістапада зьяўлялася шмат падаючых зор, якія ляцелі ўсё з аднаго месца.<noinclude></noinclude> t552cpodvpk4z04kc3geety694hcvnm Сусьвет і зямля (1929)/I 0 126527 292310 2026-07-15T11:35:29Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = I. Зямля ў сонечнай сыстэме | аўтар = Кастусь Гарабурда | год = 1929 год | пераклад = | секцыя = Падручнік зорніцтва | папярэдні = [[Сусьвет і зямля (1929)/Прадмова|Прадмова]] | наступны = [[Сусьвет і зямля (1929)/II|II. Сонечная сыстэма]] | а...» 292310 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = I. Зямля ў сонечнай сыстэме | аўтар = Кастусь Гарабурда | год = 1929 год | пераклад = | секцыя = Падручнік зорніцтва | папярэдні = [[Сусьвет і зямля (1929)/Прадмова|Прадмова]] | наступны = [[Сусьвет і зямля (1929)/II|II. Сонечная сыстэма]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Сусьвет і зямля (1929).pdf" from="9" to="46" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніваньне-канец}} 8wbrv9nhln8s8i94g4j6r0svpskzk21 Сусьвет і зямля (1929)/II 0 126528 292311 2026-07-15T11:38:00Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = II. Сонечная сыстэма | аўтар = Кастусь Гарабурда | год = 1929 год | пераклад = | секцыя = Падручнік зорніцтва | папярэдні = [[Сусьвет і зямля (1929)/I|I. Зямля ў сонечнай сыстэме]] | наступны = [[Сусьвет і зямля (1929)/III|III. Дадатак]] | анатац...» 292311 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = II. Сонечная сыстэма | аўтар = Кастусь Гарабурда | год = 1929 год | пераклад = | секцыя = Падручнік зорніцтва | папярэдні = [[Сусьвет і зямля (1929)/I|I. Зямля ў сонечнай сыстэме]] | наступны = [[Сусьвет і зямля (1929)/III|III. Дадатак]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Сусьвет і зямля (1929).pdf" from="47" to="82" /> {{Выроўніваньне-канец}} gztgercpi4by94zyg3b2ho2osz86jwd