Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 10 9260 293017 291508 2026-07-18T09:59:13Z Gleb Leo 2440 293017 wikitext text/x-wiki :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFA0A0" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту|Патрэбнае распазнаванне тэксту]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFE867" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы|Патрэбная вычытка]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#AFAFFF" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі|‎Гатовая да супастаўлення і падзелу]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#90FF90" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы|Вычытаныя, але патрабуюць праверкі]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы}}}}) :<span style="padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#00137F" title="{{{1}}}">&nbsp;</span> [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы‎|Правераныя]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы}}}}) <hr/> Калі ласка, перад вычытваннем азнаёмцеся з [[Вікікрыніцы:Дапамога#Афармленьне_індэксаў|парадамі]] да гэтага. <div class="center">'''Вычытваецца цяпер'''</div> На дадзены момант на Вікікрыніцах вычытваюцца наступныя буйныя творы, з якімі Вы б маглі дапамагчы: * Бѣлорусскій сборникъ. {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3|Выпускъ 3]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf}} [[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Еўдакіма Раманава]] (1887) * {{Скан|[[Краязнаўства (1929)|Краязнаўства]]|Краязнаўства (1929).pdf}} [[Аўтар:Мікалай Каспяровіч|Міколы Касьпяровіча]] (1929) * {{Скан|[[Сучасная рэлігійнасьць (1930)|Сучасная рэлігійнасьць]]|Сучасная рэлігійнасьць (1930).pdf}} [[Аўтар:Сямён Вальфсон|Сямёна Вальфсона]] (1930) * {{Скан|[[Будучыня (1947)|Будучыня]]|Будучыня (1947).pdf}} [[Аўтар:Эдуард Самуйлёнак|Эдуарда Самуйлёнка]] (1947) <div class="center">'''Варта праверыць'''</div> Ніжэйпададзеныя творы варта праверыць. Магчыма, там ёсць памылкі друку, дапушчаныя ў часе вычытвання. * {{Скан|[[Патрэбнасць нацыанальнаго жыцьця для беларусау і Самаадзначэньня народу (1918)|Патрэбнасць нацыанальнаго жыцьця для беларусау і Самаадзначэньня народу]]|Патрэбнасць нацыянальнага жыцця для беларусаў і самаадзначэння народа.pdf}} [[Аўтар:Фабіян Шантыр|Фабіяна Шантыра]] (1918) * {{Скан|[[Беларускі рух ад 1917 да 1920 году (1920)|Беларускі рух ад 1917 да 1920 году]]|Язэп Варонка.pdf}} [[Аўтар:Язэп Варонка|Язэпа Варонкі]] (1920) * {{Скан|[[Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski (1925)|Doktar Francišak Skaryna — pieršy drukar biełaruski]]|Doktar Francišak Skaryna pieršy drukar biełaruski.pdf}} [[Аўтар:Адам Станкевіч|Адама Станкевіча]] (1925) * {{Скан|[[Нябесныя бегі (1931)|Нябесныя бегі]]|Драздовіч Нябесныя бегі.pdf}} [[Аўтар:Язэп Драздовіч|Язэпа Драздовіча]] (1931) * {{Скан|[[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)|Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu]]|Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf}} [[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнта Гадлеўскага]] (1933) <noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> suhyaj7rfvz12zegx52ycmvbt2qakod 104 12098 293032 286309 2026-07-18T11:46:30Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><center><span style="font-size: 18px;">'''БЕЛАРУСКАЯ ВАЙСКОВАЯ КАМІСІЯ.'''</span></center> <center><span style="padding:10px 30px; border-bottom:4px #000; font-size: 16px;">РЭГУЛЯМІНОВА-ШКОЛЬНАЯ</span></center> <center><span style="padding:10px 30px; border-bottom:4px #000; font-size: 16px;">ПАДКАМАСІЯ.</span></center> {{Накіравальная рыса|30em|height=1px}} {{Накіравальная рыса|25em|height=1px}} {{Накіравальная рыса|20em|height=1px}} <center><span style="font-size: 20px; font-weight: bold;">Восемтыднёвая Праграма<br/>Вышкаленьня Рэкрута Пяхоты</span></center> [[Файл:Лягатып Выдавецтва Беларускай Вайсковай Камісіі.png|200px|center]] <center>ЛОДЗЬ.</center> <center>Друкарня З. Шаладаеускага.</center> <center>1921</center><noinclude></noinclude> rcw5mflqdw77ud0gj2n7p3t1ry65eiy 0 12138 293033 286272 2026-07-18T11:47:27Z Gleb Leo 2440 293033 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Восемтыднёвая Праграма Вышкаленьня Рэкрута Пяхоты | безаўтара = | год = 1921 год | пераклад = | секцыя = Навучальная праграма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Восемтыднёвая Праграма Вышкаленьня Рэкрута Пяхоты.pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Восемтыднёвая Праграма Вышкаленьня Рэкрута Пяхоты.pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Восемтыднёвая Праграма Вышкаленьня Рэкрута Пяхоты.pdf" from="4" to="4" /> {{Пераклад-ліцэнзія|арыгінал={{PD-old}}|пераклад={{PD-old}}}} [[Катэгорыя:Беларуская вайсковая камісія]] [[Катэгорыя:Ананімныя пераклады]] [[Катэгорыя:Пераклады з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Адукацыйныя праграмы]] [[Катэгорыя:Творы 1919 года]] [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Лодзі]] jtmeltsau529rz2bqzbzcyrp60mj8t6 106 25093 292946 187823 2026-07-18T06:33:23Z Gleb Leo 2440 292946 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)|Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu]] |Language=be |Volume= |Author=Mahistar Teolohii ks. [[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Wincent Hadleŭski]] |Translator= |Editor= |Illustrator=[[Аўтар:Гюстаў Дарэ|Hiustaŭ Dare]], [[Аўтар:Геліядор Пізан|Hielijador Pizan]], [[Аўтар:Уладзіслаў Паўлюкоўскі|Uładzisłaŭ Paŭlukoŭski]] |School= |Publisher=Wydańnie „Biełaruskaha Katalickaha Wydawiectwa“ |Address=Wilnia |Year=1933 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks={{Хутка выдаліць|1=Перанёс на лепшы скан}} |Width= |Header= |Footer= }} bw4snnq43bt8y6kymk2i1wru4z4lvti 104 29676 292533 129400 2026-07-17T21:14:25Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/4]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/9]] 129400 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude><i>PRADMOWA I METODYČNÝJA ŬWAHI Mety nawučańnia jak Staroha tak i Nowaha Zakonu adnolkawy: {{Разбіўка|dać paznańnie historyi Božaha Abjaŭleńnia}}. Paznajučy historyju Božaha Abjaŭleńnia, my paznajom tak-ža hałoŭnyja asnowy chryścijanskaj relihii. Abodwa Zakony: Stary i Nowy łučyć adna ideja ideja Mesyjanskaja. Stary Zakon, abwieščany Boham praz Majsieja, byŭ tolki pryhatawańniem da Nowaha, jaki ŭstanawiŭ abiacany praz prarokaŭ Mesyjaš. U Starym Zakonie padajecca historyja raźwićcia idei Mesyjanskaje ad zary istnawańnia čaławiečaha rodu až da apošních časaŭ pierad prychodam Mesyjaša (padabienstwy, praroctwy), a ŭ Nowym Zakonie - užo spoňnienaja ideja Božaha Słowa, jakoje stałasia Ciełam i prabywała pamiž nami. Zatym hałoŭnaj metaj nawučańnia Historyi św. Nowaha Zakonu budzie paznańnie ŭžo pryjšoŭšaha na hety świet Mesyjaša-Jezusa Chrysta, jaho asoby, žyćcia, cudaŭ i jahonaj nawuki. Asobu Chrystusa wučni pawinny dobra paznać, pačynajučy ad dziacinstwa jahonaha, a kančajučy na śmierci, uskrašeńni i dalejšym prabywańni tutaka na ziamli až da Ušeścia nieba. Paznańnie asoby Jezusa i jahonaba žyćcia maje wialikaje pedahobičnaje znučeńnie, bo peŭnie-ž, treba Jezusa pieradusim dobra paznać, kab potym mahčy Jaho miławać. Treba pradstawić wučniam Jezusa nia tolki jak Boha, ale i jak čaławieka, katory niekali prabywaŭ razam z ludźmi, katory ŭmieŭ miławać ludziej, spabadać im, nawat płakać nad niadolaj ludzkoju i ŭrešcie ciarpieć. Razam z hetym treba nawučyć, što Chrystus jość Synam Božym, druhoj asobaj Najświaciejšaj Trojcy, katory moža čynić cudy takija, jakija moža čynić tolki sam Boh. Urešcie treba źwiarnuć wialikuju ŭwahu na Jahonuju nawuku, tak, kab hetaja nawuka Božaja astałasia ŭ pamiaci wučnia na ŭsio žyćcio i była jamu pakazčykam praŭdziwaha chryścijanskaha žyćcia. Ukancy wučni pawinny zrazumieć - </i><noinclude></noinclude> jnn6oscg4zy2q7qvxrfc9jshod700ht 104 29677 292535 88372 2026-07-17T21:14:45Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/5]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/10]] 88372 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude><i>pawodle swaich hadoŭ i raźwićcia značeńnie zakładzin chryścijanskaj suspolnaści Kaścioła Chrystusowaha, jaho ŭstrojstwa i hierarchičnych asnowaŭ. {{Разбіўка|Dyk paznańnie i razam umiławannie asoby Chrystusa, Boha-Čaławieka, paznańnie Jahonaj nawuki, cudaŭ i naahuł cełaha žyćcia, zrazumiennie Jahonaj śmierci jak achwiary za hrachi ŭsiaho paŭšaha čalawiectwa, a ŭrešcie zaznajamlennie z załožanaj Im chryścijanskaj suspolna ściaj, katoruju my nazywajem Kaściotam i da katoraj my naležym heta i budzie metaj nawučańnia św. Historyi Now. Zakonu.}} Kab hetaje nawučańnie było bolej zrazumiełym i pryniasto pažadanuju karyść, treba wučniaŭ zaznajomić z kartaj Palestyny, pakazwajučy na joj pry wykładańni hałaŭniejšyja miajscy (miesty, hory, wazicry, reki i b. d.), ab jakich idzie hutarka. Biaz hetaha zaznajamleńnia z kartaj nawučańnie budzie wisieć jak-by u pawietry, nie traplajučy da waabražeńnia wučnia. Reč usim pedahoham wiadomaja, što, prachodziačy z wučniami historyju (užo nie haworačy ab hieohrafii) abo-apiswajučy pryrodu jakoj-niebudź krainy, zaŭsiody dobra mieć kala siabie kartu abo jakija malunki, pramaŭlajučyja da waabražeńnia wučniaŭ. Taksama i tut, karta Palestyny zaŭsiody ablahčyć wykładańnie, uniasie u lekcyju niejkuju raznastajnaść i hetym paddaść wučniam bolej achwoty da nawuki. Pry karcie možna z bolšaj karyściaj padać źmiest lekcyi i raskazwanych padziejaŭ. Zatym pieršy parahraf u hetaj knižcy paświačajecca ahulnamu (nie padrabiaznamu) zaznajamleńniu z hieohrafičnym pałažeńniem Palestyny. Z hetym pałažeńniem Palestyny ahulna biaručy, jak heta kažuć, z ptušynaha lotu treba wučniaŭ kaniečna zaznajomić (dzie jana lažyć, u jakoj čaści świetu, jak da jaje možna było-b dajechać, jakija hranicy maje i h. d.), hetakim paradkam my ich jak-by "ŭwiadziom" u hety światy kraj, dzie žyŭ Chrystus. Dyk usie wažniejšyja miajscowaści, jakija spatykajucca ŭ knižcy, treba abawiazkawa pakazwać na karcie, łučačy apawiadańnie z hieotrafičnymi pakazańniami. Usiu hieohrafičnuju drabiazu - wiedama treba prapuskać, kab nie nakładać lišniaha ciažaru na maładžawuju pamiać dziaciej, a brać tol-</i><noinclude></noinclude> hiah6o80zzuopudpivbav94hrvt10lm 104 29678 292518 129405 2026-07-17T21:02:56Z Gleb Leo 2440 292518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude><i>ki patrabniejšaje i bolej wažnaje, pamiatujučy, što hieohrafija pawinna {{Разбіўка|pamahać}}, a nie ŭtrudžać u nawucy. Pry ŭsim hetym treba pomnić, što św. Historyja jość sapraŭdy {{Разбіўка|historyjaj}}, zatym treba pawodle mahčymaści zatrymacca ŭ adpawiednych chwilinach nad tahačasnym histaryčnym pałažeńniem Palestyny, asabliwa prachodziačy kurs z starejšymi wučniami, zwažajučy peŭnie-ž na stupień raźwićcia i padhatawannie wučniaŭ. Na histaryčnuju suwiaź Now. Zakonu z tahačasnymi ahulnymi padziejami źwiarnuŭ uwahu ŭžo św. Łukaš, jaki na samym pačatku swajej ewanelii daje dakładnuju abrysožku tahačasnych histaryčnych abstawin. Dobra było-b tak-ža zaznajomić wučniaŭ praktyčna z św. Pisańniem, čytajučy im (abo dajučy čytać) lahčejšyja i bolej zrazumiełyja miajscy z Ewanelijaŭ i Apostalskich Dziejaŭ, roŭnalehła z prachodžańniem kursu z padručnika. Aproč usiaho hetaha dobra było-b karystacca malunkami, pradstaŭlajučymi ŭschodniaje, palestynskaje žyćcio z tahačasnymi ludźmi, ich wopratkami, sialibami i h. d., katoryja tak rožnilisia ad našych, ciapierašnich. Ale na wialiki žal dobrych biblijnych malunkaŭ wielmi mała, dyk treba karystacca tymi, jakija jość u padručnikach. Choć hetyja apošnija časam i nie dajuć dobraha pradstaŭleńnia ab uschodnim, sapraŭdy biblijnym žyćci, to ŭsio-ž taki i pry takich malunkach wyjaśnieńni wučyciela mohuć prynieści wialikuju karyść. Historyja św. Nowaha Zakonu dzielicca na 5 častak: Čaść I-aja: Jezus ukryty, " II-ja: Jezus Wučyciel, a) adkrytaje i publičnaje wystupleánie Jezusa, b) Jezus nawučaje ŭ Halilei, c) Jezus nawučaje ŭ Judei, " III-ja: Jezus achwiara, " IV-ja: Jezus uskrosšy, " V-ja: Dziei pačatkawaha Kaścioła. </i> [[File:Hołas dušy (1926). Малюнак 9.png|200px|center]]<noinclude></noinclude> t2cy85mc2kq1p611px9vwnsni0y0hjw 292519 292518 2026-07-17T21:03:13Z Gleb Leo 2440 292519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude><i>ki patrabniejšaje i bolej wažnaje, pamiatujučy, što hieohrafija pawinna {{Разбіўка|pamahać}}, a nie ŭtrudžać u nawucy. Pry ŭsim hetym treba pomnić, što św. Historyja jość sapraŭdy {{Разбіўка|historyjaj}}, zatym treba pawodle mahčymaści zatrymacca ŭ adpawiednych chwilinach nad tahačasnym histaryčnym pałažeńniem Palestyny, asabliwa prachodziačy kurs z starejšymi wučniami, zwažajučy peŭnie-ž na stupień raźwićcia i padhatawannie wučniaŭ. Na histaryčnuju suwiaź Now. Zakonu z tahačasnymi ahulnymi padziejami źwiarnuŭ uwahu ŭžo św. Łukaš, jaki na samym pačatku swajej ewanelii daje dakładnuju abrysožku tahačasnych histaryčnych abstawin. Dobra było-b tak-ža zaznajomić wučniaŭ praktyčna z św. Pisańniem, čytajučy im (abo dajučy čytać) lahčejšyja i bolej zrazumiełyja miajscy z Ewanelijaŭ i Apostalskich Dziejaŭ, roŭnalehła z prachodžańniem kursu z padručnika. Aproč usiaho hetaha dobra było-b karystacca malunkami, pradstaŭlajučymi ŭschodniaje, palestynskaje žyćcio z tahačasnymi ludźmi, ich wopratkami, sialibami i h. d., katoryja tak rožnilisia ad našych, ciapierašnich. Ale na wialiki žal dobrych biblijnych malunkaŭ wielmi mała, dyk treba karystacca tymi, jakija jość u padručnikach. Choć hetyja apošnija časam i nie dajuć dobraha pradstaŭleńnia ab uschodnim, sapraŭdy biblijnym žyćci, to ŭsio-ž taki i pry takich malunkach wyjaśnieńni wučyciela mohuć prynieści wialikuju karyść. Historyja św. Nowaha Zakonu dzielicca na 5 častak: Čaść I-aja: Jezus ukryty, " II-ja: Jezus Wučyciel, a) adkrytaje i publičnaje wystupleánie Jezusa, b) Jezus nawučaje ŭ Halilei, c) Jezus nawučaje ŭ Judei, " III-ja: Jezus achwiara, " IV-ja: Jezus uskrosšy, " V-ja: Dziei pačatkawaha Kaścioła. </i> [[File:Hołas dušy (1926). Малюнак 9.png|150px|center]]<noinclude></noinclude> fjkm2ev0u699pd3tuv3vzq1mxsix8p1 292537 292519 2026-07-17T21:14:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/6]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/11]] 292519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude><i>ki patrabniejšaje i bolej wažnaje, pamiatujučy, što hieohrafija pawinna {{Разбіўка|pamahać}}, a nie ŭtrudžać u nawucy. Pry ŭsim hetym treba pomnić, što św. Historyja jość sapraŭdy {{Разбіўка|historyjaj}}, zatym treba pawodle mahčymaści zatrymacca ŭ adpawiednych chwilinach nad tahačasnym histaryčnym pałažeńniem Palestyny, asabliwa prachodziačy kurs z starejšymi wučniami, zwažajučy peŭnie-ž na stupień raźwićcia i padhatawannie wučniaŭ. Na histaryčnuju suwiaź Now. Zakonu z tahačasnymi ahulnymi padziejami źwiarnuŭ uwahu ŭžo św. Łukaš, jaki na samym pačatku swajej ewanelii daje dakładnuju abrysožku tahačasnych histaryčnych abstawin. Dobra było-b tak-ža zaznajomić wučniaŭ praktyčna z św. Pisańniem, čytajučy im (abo dajučy čytać) lahčejšyja i bolej zrazumiełyja miajscy z Ewanelijaŭ i Apostalskich Dziejaŭ, roŭnalehła z prachodžańniem kursu z padručnika. Aproč usiaho hetaha dobra było-b karystacca malunkami, pradstaŭlajučymi ŭschodniaje, palestynskaje žyćcio z tahačasnymi ludźmi, ich wopratkami, sialibami i h. d., katoryja tak rožnilisia ad našych, ciapierašnich. Ale na wialiki žal dobrych biblijnych malunkaŭ wielmi mała, dyk treba karystacca tymi, jakija jość u padručnikach. Choć hetyja apošnija časam i nie dajuć dobraha pradstaŭleńnia ab uschodnim, sapraŭdy biblijnym žyćci, to ŭsio-ž taki i pry takich malunkach wyjaśnieńni wučyciela mohuć prynieści wialikuju karyść. Historyja św. Nowaha Zakonu dzielicca na 5 častak: Čaść I-aja: Jezus ukryty, " II-ja: Jezus Wučyciel, a) adkrytaje i publičnaje wystupleánie Jezusa, b) Jezus nawučaje ŭ Halilei, c) Jezus nawučaje ŭ Judei, " III-ja: Jezus achwiara, " IV-ja: Jezus uskrosšy, " V-ja: Dziei pačatkawaha Kaścioła. </i> [[File:Hołas dušy (1926). Малюнак 9.png|150px|center]]<noinclude></noinclude> fjkm2ev0u699pd3tuv3vzq1mxsix8p1 104 29679 292540 129407 2026-07-17T21:15:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/7]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/13]] 129407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude><center>'''I ČAŚĆ. JEZUS UKRYTY.'''</center> <center>§ I. HIEOHRAFIČNAJE PAŁAŽEŃNIE PALESTYNY.</center> U Azii, na ŭschodnim bierahu Mižziemnaha mora lažyć niewialiki kraj, jaki zawiecca Palestyna. Upraciahu wiakoŭ nasiŭ jon jašče inšyja nazowy, jak: Kanaan, Abiacanaja ziamla, ziamla Izrailawa abo Judejskaja. Udaŭžki (h. zn. ad poŭnačy na poŭdzień) hety kraj maje kala 250 kilometraŭ, a ŭšyrki (z zachadu na ŭschod) kala 100 klm., značyć usiaho kala 25.000 kw. klm. Na hetym prastory žyło za časaŭ Chrystusa da dwuch miljonaŭ ludziej. Uwieś kraj dzielicca rakoj Jardanam na dźwie čaćci: zachodniuju i ŭschodniuju. Zachodniaja čaść składajecca z troch prawincyjaŭ: Halileji (na poŭnačy), Judeji (na poŭdni) i Samaryi (pasiaredzinie); a ŭschodniaja čaść nazywałasia Perea abo prosta Zajardańnie. Jardan, najbolšaja raka Palestyny, biare pačatak u Libanskich horach, praciakaje praz dwa woziery, z katorych adno, bolšaje, zawiecca Genezaret. Hetaje woziera ŭ św. Historyi N. Zakonu maje wialikaje značeńnie, bo tut, u akaličnych miaścinach (Kafarnaum i inš.), Jezus najbolej prabywaŭ, nawučaŭ i twaryŭ cudy. Woziera Genezaret, dziela swajej wialičyni, zawiecca časam Halilejskim abo Tyberyadzkim moram. Z woziera Genezaret raka Jardan (šyrynioju kala 50 metraŭ) pływie ŭ pryhožaj dalinie praz usiu badaj Palestynu i ŭpadaje ŭ Miertwaje mora. U hetym mory abo lepš - u wialikim woziery - wada takaja salonaja, što tam nia moža raści nijakaja raścina i žyć nijakaja žywiolina. Aproč Jardanu ŭ Palestynie jość jašče šmat niewialikich rečak i ručajkou, z jakich najsłaŭniejšy Cedron, jaki praciakaje blizka miesta Jeruzalimu. Jeruzalim - stalica Palestyny. Akružany byŭ jon toŭstymi i mocnymi ścienami, u katorych było 12 bram, praz jakija možna było ŭwajści ŭ horad. U samym horadzie było šmat bahatych i słaŭnych budynkaŭ, pasiarod jakich wyznačaŭsia pałac Herada i asabliwa światynia Božaja, zbudawanaja paśla pawarotu žydoŭ z babilonskaje niawoli, a pawialičanaja i pryazdoblenaja Heradam. Uświatyni, u miejscy Światym, pierad zanawiesam, addzialajučym miejsca Światoje ad Najświaciejšaha, stajaŭ aŭtar, na hetym aŭtary była pasudzina z haručymi wuhlami, na hetyja wuhli štodzień — rana i wiečar -<noinclude></noinclude> 0ehq1oi8hnmgc9g6yjlox0cn052355v 104 29680 292542 88375 2026-07-17T21:16:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/8]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/14]] 88375 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>światar (kapłan), na jakoha pawodle kalejki wypadała adpraŭlać Słužbu Božuju ŭ światyni, sypaŭ pawodle Majsiejewaha zakonu pachnučaje kadziła, prosiačy ŭ Boha bahasławienstwa dla narodu i pasłańnia abiacanaha Mesyjaša. Na poŭdzień ad Jeruzalimu lažyć miastečka Betlejem, dzie radziusia Jezus. Aproč Jeruzalimu i Betlejemu, jakija lažać u Judeji, jość jašče niekalki wažnych miestaŭ, jakija lažać u Halileji, jak napr.: Nazaret, dzie žyů i pracawaŭ Jezus, až pakul nia wyšaŭ nawučać ludziej; Kafarnaum, nad wozieram Genezaret, dzie P. Jezus najčaściej nawučaŭ i šmat inšych, ale ab ich budzie hutarka dalej pry apisańni žyćcia, nawuki i cudaŭ P. Jezusa. Palestyna - ziamla harystaja. Tam hory i ŭzhorki raskidany paŭsiudy. Pamiž hetymi horami widniejucca wioski z winahradnikami i aliŭkawymi sadami; na ŭzhorkach pasucca wialikija stady bydła i awiečak, a ŭ dalinach ciakuć ručajki i rečki, jakiją zwyčajna letam wysychajuć. Kraj hety byŭ niekali duža pryhožy i ŭradžajny i dziela hetaha časta nazywaŭsia ŭ św. Pisańni "apływajučym u miod i małako". Woś hety kraj byŭ wybrany Boham, kab u im naradziusia, žyů i ciarpieŭ Jezus Chrystus. Pa hetym krai chadziu niekali naš Zbaŭca, Jaho światyja stopy datykalisia da hetaj ziamli, tam astalisia pamiatki Jahonaha žyćcia i śmierci zatym hety kraj zawiecca „Ziamla Świataja". Žyŭ P. Jezus na hetaj ziamli ŭžo bolej jak 19 sotak hadoŭ tamu nazad. <center>________________</center> <small><poem>'''Pryjšou P. Jezus na hety świet kala 750 hodu ad zakładzin horadu Rymu. Ad hetaha času pačynajecca nowaja rachuba času, uwiedzienaja paźniejšymi chryścijanskimi wučonymi. '''Katory ciapier hod ad Naradžeńnia Chrysta?'''</poem></small> Pad toj čas uwieś biaz mała tahačasny świet byŭ pad uładańniem cezara rymskaha Aktawiana Aŭhusta. Hety cezar złučyŭ pad saboju ŭsie krainy, lažačyja kala Mıžziemnaha moI choć čara i prawiŭ imi pry pomačy swaich namieśnikaŭ. sam byli pa addzielnych krainach swaje karali, adnak hetyja karali nia mieli niezaležnaści i wa usim musieli słuchać Rymu. Takim, zaležnym ad Rymu karalom, u Palestynie byů Herad, katory byŭ nia z žydoŭ, ale z susiedniaha narodu Idumejaŭ. Herad, ahoć pawialičyŭ i pryazdobiŭ Jeruzalim i światyniu Božuju, adnak dziela swajej srohaści i čužackaha pachodžańnia byŭ źnienawidžany praz usich žydoŭ. Na hety fakt, što ŭłada adyšła ad rodu Judy (syna Jakuba) a pierajšła da čužynca, žydy hladzieli jak na zapawiedź skoraha prychodu Mesyjaša, pawodle znanaha praroctwa patryjarchi Jakuba, što tahdy prydzie Mesyjaš, kali berła ad patomkaŭ Judy piarejdzie da čužych. Urešcie i čas, aznačany<noinclude></noinclude> qxsi98iuuv4hjntpyupsudrfu3n6t7a 104 29682 292544 88377 2026-07-17T21:18:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/9]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/15]] 88377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>praz praroka Daniłu (70 tydniaŭ hadoŭ) užo prybližaŭsia da kanca- zatym usie tahdy, nia tolki žydy ale i pahancy, wyhladali i čakali Zbaŭcy świetu. Nakaniec adno zdareńnie pakazała, što ŭžo čas prychodu Mesyjaša blizka - a hetym zdarenniem było źwiestawańnie ab prychodzie na świet Jana Chryściciela, katory mieŭ papiaradzić Mesyjaša, pryhatowić ludziej da pryniaćcia Syna Božaha i nawat pakazać im Jaho. § 2. ŹWIESTAWAŃNIE PRYCHODU NA ŚWIET JANA CHRYŚCICIELA, PAPIAREDNIKA P. JEZUSA. Na poŭdni Palestyny, u Judejskaj ziamli, za panawańnia karala Herada, žyů u mieście Hebronie adzin starazakonny światar (kapłan) na imia Zacharyjaš, sa swajej žonkaj Elžbietaj. Žyli jany świata pawodle zakonu Majsieja i spaŭniali ŭsie prykazańni Božyja. Byli jany ŭžo pastareŭšy i nia mieli dziaciej i choć užo nie spadziewalisia ich mieć, adnak časta zwaročwalisia da Boha z prośbaj, kab Boh daŭ im syna. Boh pačuŭ ich malitwy i paslaŭ archanieła Habryjela, kab jon aznajmiŭ Zacharyjašu prychod Jana Chryściciela. U toj čas Zacharyjašu wypała pa čarzie iści u Jeruzalim i tam adpraŭlać u światyni słužbu Božuju. Kali jon uwajšoŭ u światyniu i padyjšoŭ da kadzilnaha aŭtara, kab pasypać na haručyja wuhli kadziła, a uwieś narod maliůsia ŭ časie kadžeńnia na dziadzincy pierad światyniaj, żjawiusia jamu aniel, staŭšy pa prawaj staranie kadzilnaha aŭtara. Uhledzieŭšy anieła Zacharyjaš wielmi spałochaŭsia i źniaŭ jaho wialiki strach. Ale anieł skazaŭ jamu: „Nia bojsia Zacharyjaš, bo wysłuchana malitwa twaja i žonka twaja Alžbieta rodzić tabie syna i dasi jamu imia Jan. Budzie jon wialiki pierad Boham i budzie napoŭnieny Ducham światym jašče u łonie matki swajej. I mnohich synoŭ Izrailawych nawiernie da.Boha i projdzie pierad im u duchu i sile Haljaša“. Pačuušy takija słowy, Zacharyjaš nie chacieŭ wieryć i spytaŭsia ŭ aniela: ,,Pa čym ža ja paznaju hetaje? Bo ja ŭžo stary i žonka maja u hadoch pažyłych". Ale na hetaje anieł skazaŭ jamu: „Ja jość Habryjel, katory pierad Boham staju i pasłany hawaryć z taboju i abwiaścić tabie hetaje. I woć budzieš niamy i nia budzieš mahčy hawaryć -až da taho dnia, kali hetaje staniecca - za toje, što ty nie pawieryŭ maim sławam". Skazaŭšy hetaje anieł źnik, a Zacharyjaš astaŭsia niamy. Narod tymčasam čakaŭ na Zacharyjaša i na jahonaje bahasławienstwa, jakoje jon dawaŭ narodu paśla nabaženstwa i wielmi dziwiŭsia, što jon hetak doŭha marudzić u światyni. Kali-ž Zacharyjaš wyšaŭ i nia moh da ich prahawaryć, dyk usie zdahadalisia, što jon musiŭ mieć niejkaje widžeńnie ŭ światyni, a jon tolki dawaŭ im znaki.<noinclude></noinclude> d3av3u25pmx0x3xh2ospqc3l5u3n6ml 104 29683 292546 165361 2026-07-17T21:18:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/10]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/16]] 165361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ssvb" /></noinclude>{{Водступ|2|em}}Kali skončylisia dni pasłuhawańnia pry światyni, Zacharyjaš wiarnuŭsia ŭ swoj dom. <center>______________</center> <b>{{Водступ|2|em}}Izraelity wielmi sumawali, kali nia mieli patomstwa, a dziaciej uwažali za bahasławienstwa Božaje, zatym zrazumiełaja dla nas budzie malitwa ŭsich starazakonnych baćkoŭ, kab Boh daŭ im patomstwa. {{Водступ|2|em}}Swiatynia Božaja dzialiłasia zasłonaju — tak jak i daŭniej — na miesca Światoje i Najświaciejšaje (Światoje światych). U miescy Światym stajaŭ siamiświetačny lichtar; stoł na achwiarnyja chlaby i, pierad samaj zasłonaj, aŭtar dla kadžeńnia. Narod u światyniu nia ŭchodziŭ, a stajaŭ na dziadzincy{{абмылка||.}} Dziadzincaŭ kala światyni było 4: dziadziniec dla kapłanaŭ, dzie stajaŭ aŭtar dla cełapalnych achwiaraŭ, dziadziniec dla Izraila, katory swaim paradkam dzialiŭsia na dźwie čaści: dziadziniec dla mužčyn i dziadziniec dla žančyn — i ŭrešcie dziadziniec dla pahanaŭ, kudy mieli prawa ŭwachodzić i nie žydy. Kožny dziadzinieć byŭ akružany raskošnaj kalumnadaj (budyninaj na staŭboch). Łahodny klimat Palestyny dawaŭ mahčymaść narodu malicca na dziadzincy abo pad kalumnadaj. {{Водступ|2|em}}Službu božuju ŭ światyni adpraŭlali światary (kapłany) pa čarzie, padzielanyja na 24 addzieły abo źmieny. Nia ŭsie światary žyli pry światyni, wialikaja čaść ich žyła pa roznych haradoch i miastečkach Palestyny; kali prychodziła na ich čarha adpraŭlać nabaženstwa, jany išli ŭ światyniu i tam adpraŭlali swaju pawinnaść. Adny składali achwiary krywawyja na dziadzincy, druhija dahledali, kab była aliwa ŭ świetačach lichtara, a adzin z ich pasłuhawaŭ pry kadzilnym aŭtary. Woś hetaja słužba wypała jak-raz Zacharyjašu. {{Водступ|2|em}}U miescy Najświaciejšym, dzie daŭniej stajała Arka Umowy, ciapier było pusta, bo arka była źniščana pry ŭziaćci Jeruzalima Nabuchadanazoram. U Now. Zakonie, u našych ciapierašnich światyniach, u miescy Najświaciejšym zamiest staradaŭnaj Arki staić Tabernakulum (jak-by damok, šacior), u katorym pierachowywajecca Najświaciejšy Sakrament. {{Водступ|2|em}}Ci wy bačyli Tabernakulum? Jak jano wyhladaje? Što pierad im haryć?</b> {{Цэнтар|{{Разьбіўка|§ 3. ŹWIESTAWAŃNIE PRYCHODU NA ŚWIET JEZUSA CHRYSTA.}}|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Paśla taho, jak było abwieščana Zacharyjašu, možna było zrazumieć, što Boh niaŭbawie pašle i abiacanaha Mesyjaša-Chrystusa, bo-ž Jan mieŭ być jahonym papiarednikam i pryhatowić jamu darohu. Ale chto-ž mieů być matkaj jahonaj, jakoju pawodle praroka Izajaša mahła być tolki Dziewa? {{Водступ|2|em}}U tym časie žyła ŭ Halilejskaj krainie, u miastečku Nazaret, čystaja dziawica, swajačka św. Elžbiety, na imia Maryja. Jana była z rodu Dawida, baćkami jaje byli św. Jachim i św. Hanna. Woś-ža hetuju čystuju dziawicu Boh wybraŭ na matku swajmu Synu. {{Водступ|2|em}}Adzin raz, kali Najśw. Dziewa Maryja maliłasia da Boha, staŭ pierad jej pasłany ad Boha anieł Habryjel i skazaŭ jej: „Prywitana budź, Maryja, poŭnaja łaski, Pan z taboju, bahasłaŭlena ty miž žančynaŭ“. Pačuŭšy hetyja słowy, Maryja strywožyłasia i nia wiedała, što-b mieła značyć hetaje prywitańnie. Ale anieł skazaŭ jej: „Nia bojsia Maryja, bo ty znajšła łasku u Boha, woś pačnieš u łonie i rodziš syna i dasi jamu imia Jezus. Jon budzie wialiki i budzie nazwany Synam<noinclude></noinclude> s24jwrppa50fivqsw9lx560blk36vfc 104 29684 292548 287382 2026-07-17T21:19:02Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/11]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/17]] 287382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>Najwyšejšaha". Ale Maryja spytała, jakža-ž heta staniecca, kali jana muža nia znaje? I adkazaŭ jej aniel: „Duch światy najdzie na ciabie i moc Najwyšejšaha achinie ciabie i zatym {{Няма выявы}} światoje, što z ciabie narodzicca, budzie nazwana Synam Božym. Bo i swajačka twaja Alžbieta - hawaryů dalej aniel i jana začała ŭ staraści swajej, bo u Boha niama ničoha niemahčymaha". Tady Maryja skazała aniełu: Woś ja słuha<noinclude></noinclude> prtqawpp5sbr9y9rk4ckm96uutjkohz 292964 292548 2026-07-18T07:06:14Z Gleb Leo 2440 292964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>Najwyšejšaha". Ale Maryja spytała, jakža-ž heta staniecca, kali jana muža nia znaje? I adkazaŭ jej aniel: „Duch światy najdzie na ciabie i moc Najwyšejšaha achinie ciabie i zatym [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 1.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Zwiestawańnie Najśw. Dziewy Maryi.}}'''}} światoje, što z ciabie narodzicca, budzie nazwana Synam Božym. Bo i swajačka twaja Alžbieta - hawaryů dalej aniel i jana začała ŭ staraści swajej, bo u Boha niama ničoha niemahčymaha". Tady Maryja skazała aniełu: Woś ja słuha<noinclude></noinclude> b63zhqt1guhni426xgf0rrbs5prou5j 104 37786 292550 106299 2026-07-17T21:19:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/12]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/18]] 106299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>majho Pana, niachaj mnie staniecca pawodle twajho słowa". I ŭ hetaj časinie N. Dziewa Maryja stałasia za sprawaj Ducha św. matkaj Syna Božaha — Słowa Božaje stałasia cielam i aniel adyšoŭ ad jaje. Hetaje było ŭ šeść miesiacaŭ paśla Zacharyjašawaha widžeńnia ŭ światyni. <center>___________</center> <small> Na pamiatku taje časiny, kali aniel Habryjel prynios ad Boha wiestku, što N. Dziewa Maryja staniecca matkaj Božaj, Kaścioł u dzień 25 sakawika abchodzić uračystaść Zwiestawańnia N. Dz. Maryi. Chacia ŭ hety dzień świata niama, adnak pa kaściołach adpraŭlajucca nabaženstwy, kab prypomnić ludziam ab tej wažnaj časinie, kali Syn Božy pryniaŭ ludzkoje ciela. A ci Syn Božy isnawaŭ pierad tym, jak staŭsia čaławiekam? Najśw. Dziewa Maryja chacia i była wydana zamuž za św. Jazepa, adnak šlubawala Bohu dziawoctwa i zatym skazała da aniela: jakža ž heta staniecca, kali ja muža nia znaju? Z hetaha widać, što św. Jazep byŭ tolki apiakunom P. Jezusa, a Ajca P. Jezus mieŭ u niebie. Słowy anieła Habryjela my paŭtarajem štodnia ŭ pacierach, adhawarwajučy Anielskaje Prywitannie: Prywitana budź, Maryja, poŭnaja łaski, Pan z taboju, bahasłaŭlena ty miž žančynaŭ". Hetyja słowy aproć taho świedčać, što N. Dz. Maryja była biaz winy pierwarodnaha hrechu (łaski poŭnaja) i zatym my jaje nazywajem "Niepawinna Začataj". Na pamiatku Zwiestawańnia i razam z hetym Učaławiečańnia Syna Božaha h. zn. pryniaćcia Boham ciela našaha, my adhawarwajem malitwu "Aniel Božy", dzie razwažajem wialikuju tajnicu prychodu Boha na hety świet i paŭtarajem wažniejšyja słowy, jakija byli pry hetym skazany. Pieradusim haworym: "Aniel Božy źwiestawaŭ Dziewie Maryi i pačała z Ducha światoha", a potym dadajom: "Prywitana budź". Dalej paŭtarajem słowy Maryi da aniela: "Woś-ža ja słuha majho Pana, niachaj mnie staniecca pawodle twajho slowa" (Prywitana budź). Urešcie z pašanaj zhinajučy kaleni kažam: "A Słowa stałasia Cielam i prabywała pamiž nami", h. zn., što Syn Božy, druhaja Asoba Najśw. Trojcy, staŭsia čaławiekam i žyŭ pasiarod ludziej (Prywitana budź). A ŭ kancy haworym jašče: „Wiečny supakoj daj im Boža", paručajučy Bohu dušy ludziej pamioršych. Ci wy ŭmiejecie adhawarwać "Anieł Božy"? Adhawarwajučy hetu malitwu treba razwažyć wialikuju tajnicu Učaławiečańnia Syna Božaha, katory z lubowi da rodu ludzkoha staŭsia čaławiekam i žyu pasiarod ludziej. Wialikaja heta tajnica našaj wiery: Boh staŭsia čalawiekam, kab zdabyć dla Siabie ŭsio čaławiectwa. </small> §. 4 ADWIEDZINY ŚW. ALŽBIETY. NARADZINY ŚW. JANA. '''Adwiedziny św. Alžbiety'''. Zaraz paśla taho, jak anieł źwiestawaŭ N. Dziewie Maryi, što jana budzie matkaj Boha, pajšła jana da swajej ciotki św. Alžbiety, kab adwiedać jaje i pawiedamić ab tym, što skazaŭ jej anieł. Kali Maryja ŭwajšła ŭ dom Alžbiety i prywitała jaje, Alžbieta, jak tolki pačuła prywitannie, Ducham Božym paznała, što Maryja jość matkaj Syna Božaha i skazała: „Bahasłaŭlena ty miž žančynaŭ i bahasłaŭlen płod ułońnia twajho. Adkul-ža mnie heta, što pryšła matka Pana majho da mia-<noinclude></noinclude> 6oi1torovkk8voeyu7xugdu0zxc6ecl 104 37787 292552 106301 2026-07-17T21:20:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/13]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/19]] 106301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>nie! Bahasłaŭlena ty, što pawieryła, bo spoŭnicca toje, što tabie skazana ad Boha". A Maryja, pačuŭšy hetyja słowy, z wialikaj radaści i padziaki pierad Boham, zapiajała hymn, jaki i ciapier piajecca ŭ časie Niešparaŭ i jaki pačynajecca ad słowa "Magnificat" — "Sławić duša maja Pana i ŭzradawaŭsia duch moj u Bohu Zbaŭcy maim. Bo uzhlanuŭ na pakornaść słužki swajej: woś adhetul bahasłaŭlenaj buduć nazywać mianie ŭsie narody. Bo wialikija rečy ŭčyniŭ mnie Toj, katory mocny jość i światoje Imia Jaho i h. d. Prabywała N. Dziewa Maryja ŭ domie Alžbiety praz try miesiacy i wiarnułasia potym u swoj dom u Nazaret. '''Naradziny św Jana'''. Zhodna z tym, jak skazaŭ Zacharyjašu anieł, Alžbieta mieła syna. Swajaki i susiedzi, pačuŭšy ab hetym, zyšlisia, kab razam z jeju ciešycca z takoha wialikaha ščaścia, a kali pryšou wośmy dzień, chacieli dać dziciaci baćkawa imia Zacharyjaš. Ale Alžbieta adkazała: nie; nazwać jaho treba Jan. I pačali jej hawaryć, što niama nikoha ŭ cełaj familii, chto-b nasiŭ hetaje imia. Dyk spytali ŭ baćki, jak-by jon chacieŭ nazwać dzicia. Zacharyjaš zažadaŭ tablički i na jej napisaŭ: Jan imia jahonaje. I zaraz-ža rasčynilisia wusny jaho i pačaŭ hawaryć, sławiacy i wialičajučy Boha hetakimi sławami: "Bahasłaŭleny Pan Boh Izrailaŭ, bo Jon adkupiŭ narod swoj. A ty, dziciatka, budzieš nazwanaje prarokam Najwyšejšaha, bo pojdzieš pierad woblikam Božym, kab pryhatowić darohi Jamu". Usie ludzi, jakija byli świedkami hetaha zdareńnia, hawaryli pamiž saboju: što heta budzie za dzicia? Bo ruka (moc) Božaja jość z im. A dzicia rasło i nabirała siły i ad rannich hadoŭ swaich žyło ŭ pustyni až da taho času, kali mieła źjawicca pierad Izrailam, kab pakazać jamu Chrystusa. <center>______________</center> <small> Praročyja słowy Zacharyjaša pradkazwali, što Jan budzie pryhataŭlać Izrailski narod da spatkańnia Chrystusa. Św. Alžbieta spatkała N. Dz. Maryju sławami: Bahasłaŭlena ty miž žančynaŭ i bahasłaŭlen płod ułońnia twajho" i hetyja słowy dalučajucca da słoŭ archaniela Habryjela: "Prywitana budź, Maryja, poŭnaja laski, Pan z taboju. Dyk malitwa, jakuju my nazywajem "Anielskaje Prywitannie" składajecca z troch častak: 1) prywitannie archaniela Habryjela, 2) prywitannie Alžbiety i 3) malitwy, jakuju dadaŭ Kaścioł. Kaścioł dadaŭ takija słowy: "Jezus. Świataja Maryja maci Boža, malisia za nas hrešnych ciapier, i u časinu śmierci našaj. Amen. Ciapier, kali piajecca ŭ časie Niešparaŭ "Magnificat", to ludzi, dałučajučysia da radaści N. Dz. Maryi, na słowy hetaj pieśni ŭstajuć i słuchajuć jaje na znak pašany stojačy. Ci wy čuli, jak piajecca ŭ niešparach hetaja pieśnia? Ci wiedali čamu ludzi ŭstajuć na holas hetaj pieśni? Ci sami ŭstawali? </small><noinclude></noinclude> 974ts60kjtpcim6paulknpgsqj12d7f 104 37788 292554 287385 2026-07-17T21:20:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/14]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/20]] 287385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> §. 5 NARADŽENNIE JEZUSA CHRYSTA. U tym časie, kali ŭžo mieŭ pryjści na hety świet P. Jezus, Rymski cezar Aŭhust wydaŭ zahad śpisać uwieś narod u swajej dziaržawie. A kab lahčej było rabić śpis, kožny žychar pawinien byŭ zapisacca tam, adkul byŭ rodam. Dyk pajšli ŭsie zapiswacca, kožny ŭ swajo miesta. A jak N. Dz. {{Няма выявы}} Maryja i św. Jozef byli z domu Dawida, dyk musieli iści z Nazaretu až u Betlejem, kab tam zapisacca. U Betlejemie było ŭžo stolki najšoŭšy narodu, što św. Jozef i N. Dz. Maryja nie mahli znajści dla siabie načlehu - dyk wyšli za miesta i tam znajšli dla siabie prypynak u budynku, dzie pastuchi zahaniali bydła. Kali jany tam prabywali, N. Dz. Ma-<noinclude></noinclude> 2jo6jdu8c7p9eecvg4mu7u1wr9obuk5 292965 292554 2026-07-18T07:06:37Z Gleb Leo 2440 292965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> §. 5 NARADŽENNIE JEZUSA CHRYSTA. U tym časie, kali ŭžo mieŭ pryjści na hety świet P. Jezus, Rymski cezar Aŭhust wydaŭ zahad śpisać uwieś narod u swajej dziaržawie. A kab lahčej było rabić śpis, kožny žychar pawinien byŭ zapisacca tam, adkul byŭ rodam. Dyk pajšli ŭsie zapiswacca, kožny ŭ swajo miesta. A jak N. Dz. [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 2.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Naradžeńnie Jezusa Chrysta.}}'''}} Maryja i św. Jozef byli z domu Dawida, dyk musieli iści z Nazaretu až u Betlejem, kab tam zapisacca. U Betlejemie było ŭžo stolki najšoŭšy narodu, što św. Jozef i N. Dz. Maryja nie mahli znajści dla siabie načlehu - dyk wyšli za miesta i tam znajšli dla siabie prypynak u budynku, dzie pastuchi zahaniali bydła. Kali jany tam prabywali, N. Dz. Ma-<noinclude></noinclude> fcmhcq742wxfhhr6feham79sqs1p0gw 292966 292965 2026-07-18T07:06:56Z Gleb Leo 2440 292966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> §. 5 NARADŽENNIE JEZUSA CHRYSTA. U tym časie, kali ŭžo mieŭ pryjści na hety świet P. Jezus, Rymski cezar Aŭhust wydaŭ zahad śpisać uwieś narod u swajej dziaržawie. A kab lahčej było rabić śpis, kožny žychar pawinien byŭ zapisacca tam, adkul byŭ rodam. Dyk pajšli ŭsie zapiswacca, kožny ŭ swajo miesta. A jak N. Dz. [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 2.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Naradžeńnie Jezusa Chrysta.}}'''}} Maryja i św. Jozef byli z domu Dawida, dyk musieli iści z Nazaretu až u Betlejem, kab tam zapisacca. U Betlejemie było ŭžo stolki najšoŭšy narodu, što św. Jozef i N. Dz. Maryja nie mahli znajści dla siabie načlehu - dyk wyšli za miesta i tam znajšli dla siabie prypynak u budynku, dzie pastuchi zahaniali bydła. Kali jany tam prabywali, N. Dz. Ma-<noinclude></noinclude> kzj9u9b3e847fz35opb8hqvq55l8668 104 37789 292557 106303 2026-07-17T21:22:04Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/15]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/21]] 106303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>ryja radziła swajho syna, spawiła jaho ŭ pialonki i pałažyła ŭ žolabie na sienie. Jakraz u tej staranie byli tahdy pastuchi, jakija na poli wartawali ŭnačy kala swaich stadaŭ. I woś raptam źjawiŭsia im aniel Božy i jasnaść adusiul ich aświaciła ― dyk jany wielmi spałochalisia. Ale anieł skazaŭ im: „Nia bojciesia, bo woś abwiaščaju wam wialikuju radaść, jakaja budzie dla ŭsiaho narodu: u mieście Dawida naradziŭsia wam Chrystus Pan. A hety daju wam znak: znojdziecie dziciatka spawitaje ŭ pialonki i pałožanaje ŭ žołabie. I ŭ hetu chwilinu źjawiłasia z aniełam šmat inšych duchaŭ niabiesnych, jakija sławili Boha i piajali: "Chwała Bohu na wyšynach, a na ziamli supakoj ludziam dobraje woli". Kali aniely źnikli, pastuchi z achwotaj i paśpiecham pajšli ŭ Betlejem, dzie ŭ stajency znajšli dzicia z Maryjaj i Jazepam - tak jak im skazaŭ aniel. Addaŭšy pakłon, wiarnulisia da swaich stadaŭ, chwalačy Boha za ŭsio, što widzieli i čuli. A na wośmy dzień pa naradžeńni Božaha dziciaci dali jamu imia '''Jezus''', što panašamu aznačaje ''Zbaŭca''. <center>______________</center> <small> Pamiatku prychodu na świet Syna Božaha my abchodzim 25 śniežnia (Božaje Naradžeńnie abo Kalady). Pa kaściołach a poŭnačy abo ranicaj adpraŭlajecca Imša św. zwanaja "Pastyrka", na tuju pamiatku, što ab naradzinach Božaha dziciaci pieršyja byli ŭwiedamleny pastuški i jany pieršyja addali jamu pakłon. Kaladnym časam až da Siamidziesiatnicy (2 tydni pierad zapustami) piajucca pieśni (kaladki) ab nowanarodžanym Dziciaci, ustrajwajucca batlejki, pradstaŭlajučyja naradziny Syna Božaha, prybirajucca jolki i h. d. Na piaredadni Božaha Naradžeńnia abchodzim Kućciu, h. zn. wiačeru, katoraja nam taksama prypaminaje ab naradžeńni P. Jezusa. Na kućciu kładuć na stoł siena, a na sienie, zasłanym čystym nastolnikam, kladuć apłatki, jakija prypaminajuć P. Jezusa, spawitaha ŭ pialonki i pałožanaha ŭ žolabie na sienie. Kućciu pačynajuć zaŭsiody ad dzialeńnia apłatkami ― usie chatnija dzielacca apłatkam na toj znak, što ŭsie ludzi pamiž saboju braty i što hetaj bratniaj miłaści nawučyŭ nas Chrystus. Takija wiačery chryścijanie adpraŭlali ŭžo ŭ pieršych wiakach chryścijanstwa (Agapy). U wihiliju ― 24 śniežnia Kaścioł abchodzić pamiatku pieršych našych baćkoŭ Adama i Ewy i hetym choča pakazać, što jak praz pieršaha Adama hrech pryjšou na świet, tak praz druhoha Adama, h. zn. J. Chrysta pryjšło adkupleńnie. Jolka prybirajecca na pamiatku taho drewa, jakoje było zabaroniena ŭ Rai, na jołcy raźwiešwajucca roznyja cacki i bliskučki na pamiatku tych pladoŭ, praz jakija pajšła zhuba dla ludziej. Ale razam z hetym jolka prypaminaje i toje drewa, na jakim P. Jezus pamior (kryž), kab pakazać, što jak praz drewa my stracili lasku Božuju, tak praz drewa zdabyli jaje. Dyk našto Syn Božy staŭsia čaławiekam? Syn Božy staŭsia čaławiekam natoje: 1) kab moh pryblizicca da nas i dać nam prykład, jak my majem žyć na hetym świecie, 2) kab moh jak čaławiek za nas pamierci i hetym nas adkupić. Syn Božy, staŭšysia čaławiekam, nie pierastaŭ być Boham, ale jašče pryniaŭ dušu i ciela abo inakš kažučy ŭsiu {{Разбіўка|naturu}} ludzkuju i staŭ sia da nas padobnym čaławiekam. Hetak Syn Božy złučyŭ dźwie natury: boskuju i ludzkuju ŭ adnej Boskaj asobie. A katoraja heta asoba Najśw. Trojcy ― Syn Božy? </small><noinclude></noinclude> qr017mdqc22pc3gvl78zkhcrbuqz1x1 104 37790 292559 151586 2026-07-17T21:22:30Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/16]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/22]] 151586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> §. 6 ACHWІARAWAŃNІE JEZUSA Ŭ ŚWІATYNІ І AČYŠČEŃNІE NAJŚW. DZІEWY MARYІ. Pawodle Majsіejewaha zakonu treba było na sarakawy dzіeń paśla naradzіnaŭ prynіeścі kožnaha pіeršarodnaha chłopčyka ŭ śwіatynіu і tam jaho achwіarawać Bohu. Aproč hetaha kožnaja matka paśla radzіn praz 40 dzіon uwažałasіa za nіačystuju і treba było jej pa 40 dnіach pryjścі ŭ kaścіoł і tam za swajo ačyščeńnіe złažyć achwіaru: kalі była bahataja, to składała barančyka, a kalі bіednaja ― dyk paru halubkoŭ abo synaharlіcaŭ (turkoŭ). Woś-ža і N. Dzіewa Maryja na sarakawy dzіeń pryšła ŭ Jeruzalіmskuju śwіatynіu, nіasučy na rukach Božaje dzіcіatka, kab jaho achwіarawać Bohu. U hetym časіe žyŭ u Jeruzalіmіe adzіn stareńkі śwіatar, na іmіa Symon. Byŭ jon wіelmі pabožny і z wіalіkaj tuhoj wyhladaŭ abіacanaha Chrystusa. Duch św. abjawіu jamu, što jon nіe pamre, pakul nіa ŭhledzіć na swaje wočy Mesyjaša. І woś cіapіer, kalі N. Dzіewa Maryja і św. Jozef uwajšlі ŭ kaścіoł, jon, natchnіony Ducham Božym, paznaŭ u prynіesіenym dzіcіacі Chrystusa, uzіaŭ jaho na rukі, sławіŭ Boha і kazaŭ: "Cіapіer Boža, pazwol mnіe ŭžo pamіercі pawodle słowa Twajho ŭ supakoі, bo wočy maje ahladalі zbaŭlennіe Twajo, jakoje Ty pryhatowіu dla ŭsіch narodaŭ; śwіatło dla aśwіačeńnіa pahanaŭ і sławu dla narodu Twajho Іzraіlskaha". A źwіarnuŭšysіa da Maryі і Jazepa, bahasławіŭ іch і skazaŭ hetakaje praroctwa ab dzіcіacі: "Woś hety praznačany na ŭpadak і paŭstańnіe mnohіch u Іzraelі і na znak, jakomu pracіwіcca buduć. A twaju dušu - źwіarnuŭsіa jon da Maryі ― prabje mіeč". Tam pry śwіatynі była taksama praročyca Hanna, udawa, majučaja hadoŭ 84, jana nіe adchodzіła ad śwіatynі, postam і malіtwaju słužačy Bohu ŭ dzіeń і ŭ nočy. І jana pryjšla ŭ toj čas і, uwіdzіeŭšy Jezusa, sławіła Boha і raskazwała ab dzіcіacі ŭsіm, što ždalі prychodu Mesyjaša. <center>______________</center> <small> Sa słoŭ Symona і Hanny my možam zrazumіeć, jakoje było tahdy ahulnaje і sіlnaje čakańnіe Mesyjaše. Nawat malіlіsіa, kab možna było pabačyć jaho pіerad śmіercіaj. Pamіatku achwіarawańnіa P. Jezusa і razam z hetym ačyščeńnіa Macі Božaj abchodzіm 2 lutaha ― u dzіeń M. B. Hramnіčnaj. U hety dzіeń z kožnaha domu nіasuć u kaścіoł śwіečku, jakuju tam paśwіačajuć і zapalwajuć u časіe pracesіі, ewanelіі і kanonu. Śwіečka heta prypamіnaje nam P. Jezusa, jakoha ŭ hety dzіeń unіesla ŭ kaścіoł N. Dz. Maryja і jakі jość, taksama jak і zapalenaja śwіečka, śwіatłom dla ludzіej. Hetu śwіečku zapalwajuć taksama ŭ časіe bury і hrymotaŭ (adhetul Hramnіca), a tak-ža dajuć umіrajučamu ŭ rukі, kab była jamu śwіatłom na darohu da žyćcіa wіečnaha. Symon zatym і nazwaŭ P. Jezusa śwіatłom dla pahancaŭ, bo Jaho nawuka mіeła być śwіatłom dla ŭsіch narodaŭ. A N. Dzіewіe Maryі pradkazaŭ, što jaje čakaje nіa tolkі radaść, ale і cіarpіeńnі, bo mіeč prabje jaje dušu z pryčyny muk і śmіercі jaje syna.<noinclude></noinclude> mm91cdlxclrkgyusu9yso0bq58ak8cj 104 37791 292561 287384 2026-07-17T21:23:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/17]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/23]] 287384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Wіelmі wažnyja taksama słowy Symona ab tym, što P. Jezus jość pastaŭleny na znak, jakomu pracіwіcca buduć ― і sapraŭdy, u pracіahu wіakoŭ adny šukalі praz jaho zbaŭleńnіa, a druhіja іznoŭ nіenawіdzіelі jaho cełaj dušoj, nіa hledzіačy na toje, što Jezus wіaścіŭ zaŭsіody tolkі luboŭ. </small> § 7. PAKŁON TROCH KARALOŬ. UCІEKІ Ŭ EHІPІET. [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598295740).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Ucioki ŭ Ehipiet.}} Kalі Jezus naradzіŭsіa ŭ Betlejemіe, woś mudracy z uschodu prybylі ŭ Jeruzalіm і pytalіsіa: Dzіe toj, što nara-<noinclude></noinclude> j5ipeqcp3fxy4kza77v5z4atadoxm83 292970 292561 2026-07-18T07:26:11Z Gleb Leo 2440 292970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Wіelmі wažnyja taksama słowy Symona ab tym, što P. Jezus jość pastaŭleny na znak, jakomu pracіwіcca buduć ― і sapraŭdy, u pracіahu wіakoŭ adny šukalі praz jaho zbaŭleńnіa, a druhіja іznoŭ nіenawіdzіelі jaho cełaj dušoj, nіa hledzіačy na toje, što Jezus wіaścіŭ zaŭsіody tolkі luboŭ. </small> § 7. PAKŁON TROCH KARALOŬ. UCІEKІ Ŭ EHІPІET. [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 3.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Try karali jeduć u Betlejem.}}'''}} Kalі Jezus naradzіŭsіa ŭ Betlejemіe, woś mudracy z uschodu prybylі ŭ Jeruzalіm і pytalіsіa: Dzіe toj, što nara-<noinclude></noinclude> 0fadbyceobv157pyql7ndrajzug8ssn 292972 292970 2026-07-18T07:27:29Z Gleb Leo 2440 292972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Wіelmі wažnyja taksama słowy Symona ab tym, što P. Jezus jość pastaŭleny na znak, jakomu pracіwіcca buduć ― і sapraŭdy, u pracіahu wіakoŭ adny šukalі praz jaho zbaŭleńnіa, a druhіja іznoŭ nіenawіdzіelі jaho cełaj dušoj, nіa hledzіačy na toje, što Jezus wіaścіŭ zaŭsіody tolkі luboŭ. </small> § 7. PAKŁON TROCH KARALOŬ. UCІEKІ Ŭ EHІPІET. [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 3.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Try karali jeduć u Betlejem.}}'''}} Kalі Jezus naradzіŭsіa ŭ Betlejemіe, woś mudracy z uschodu prybylі ŭ Jeruzalіm і pytalіsіa: Dzіe toj, što nara-<noinclude></noinclude> rrwubrq01c773t97oi2mkbnhlzjcesl 104 37792 292563 106308 2026-07-17T21:23:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/18]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/24]] 106308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>dziŭsia karol Judejski, bo my bačyli jahonu zorku na ŭschod sonca i pryšli pakłanicca jamu. Karol Herad, páčuŭšy ab hetym, mocna strywožyŭsia. Jon paklikaŭ da siabie staršych duchoŭnych i wučonych u Zakonie i pytaŭsia ich, dzie mieŭ Chrystus naradzicca. Jany jamu skazali, što ŭ Betlejem, bo ŭ praroka Michieja hetak napisana: "I ty Betlejemie, ziamla Judejskaja, ničym ty nia mienšaja spasiarod sialib Judejskich, bo z ciabie wyjdzie pawadyr, katory budzie kirawać narodam maim Izrailskim". Tahdy Herad tajkom paklikaŭ da siabie mudracoŭ, pilna ich raspytaŭ ab časie, kali im pakazałasia zorka i, pasyłajučy ich u Betlejem, skazaŭ: "Idziecie i pilna raspytwajcie pra dzicia, a kali znojdziecie, dajcie mnie znać, kab i ja moh pajści i pakłanicca jamu". Mudracy, wysłuchaŭšy karala, adjechali i woś iznoŭ taja zorka, jakuju jany bačyli na ŭschod sonca, pajšła pierad imi, až pakul nie zatrymałasia nad tym miescam, dzie było dzicia. Uhledzieŭšy zorku, jany wielmi ŭściešylisia. I ŭwajšoušy ŭ dom, znajšli dzicia z Maryjaj matkaj jahonaj i, upaŭšy, pakłanilisia jamu. Potym adčynili skarby swaje i achwiarawali jamu zołata, kadziła i myrru. Addaŭšy pakłon, jany chacieli waročacca da Herada, ale ŭ śnie atrymali wiestku ad Boha, kab nie waročalisia da jaho, dyk inšaj darohaj wiarnulisia ŭ swoj kraj. Kali mudracy adjechali, źjawiŭsia Jazepu ŭ śnie aniel Božy i skazaŭ jamu: „Ustań, biary dzicia i matku jahonu i ŭciakaj u Ehipiet i budź tam až pakul nie skažu tabie — bo Herad budzie šukać dziciaci, kab zahubić jaho". Pačuŭšy hetakuju wiestku, św. Jozef ustaŭ, uziaŭ dzicia i matku jahonu ŭnočy i rušyŭ u Ehipiet i byŭ tam až da Heradawaj śmierci. A Herad tymčasam čakaŭ na mudracoŭ i, nia mohučy ich dačakacca, zrazumieŭ, što mudracy źwiali jaho i ŭžo nia wiernucca. Tahdy zahniewaŭsia mocna i, pasłaŭšy wojska, zahadaŭ wybić usich dzietak u Betlejemie i wakolicach jaho, ad dwuch hadoŭ i mienš, zhodna z časam, ab jakim dawiedaŭsia ad mudracoŭ. Hetakim sposabam jon spadziewaŭsia pamiž inšymi dzietkami zabić i dzicia Jezus. Ale daremna, świataja siamiejka ŭžo prybližalasia da hranic Ehiptu. <center>______________</center> <small> Try mudracy abo, jak my ich nazywajem, karali, byli rodam z Chaldeji, dzie wučonyja ludzi taho času zajmalisia dośledami nad bieham zorak. Tady ludzi wieryli, što zory majuć wialiki ŭpłyŭ na ludziej i na losy ŭsiaho čaławiectwa zatym pilna sačyli za ŭsimi niabiesnymi źjawami. A treba wiedać, što na ŭschodzie wiedali ab praroctwie Balaama, što "paŭstanie zorka z Jakuba", dyk, jak tolki ŭhledzieli nowuju zorku, zaraz skirawalisia ŭ toj kraj, dzie žyli patomki Jakuba i tam šukali abiacanaha Mesyjaša ― karala Žydoŭskaha.<noinclude></noinclude> nku5f375jgrdnkaqwmgg9o9b168fd21 104 37793 292565 287383 2026-07-17T21:23:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/19]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/25]] 287383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Mudracy, składajučy Chrystusu {{Разбіўка|zołata}}, pryznali ŭ im karala waładara, jakomu naležycca zołata ŭ daninie; składajučy {{Разбіўка|kadziła}}, pryznali ŭ im Boha, jakomu achwiaroŭwajecca na aŭtaroch kadziła, a treci dar ― [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14782647364).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Ucioki ŭ Ehipiet.}} {{Разбіўка|myrra}} ― pakazwała, što Chrystus jość i čaławiekam, bo myrraj namaščali daŭniej ciela niaboščyka, kab nia psułasia pa śmierci - i myrraj namaścili taksama cieła Chrystusa pry składańni jaho ŭ hrob. Ciapier pa kaściołach u dzień Troch Karaloŭ (6 studnia) paświačajuć<noinclude></noinclude> qolc1gzlvumxkjqxk8c09pbvuf7hnb2 292971 292565 2026-07-18T07:26:37Z Gleb Leo 2440 292971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Mudracy, składajučy Chrystusu {{Разбіўка|zołata}}, pryznali ŭ im karala waładara, jakomu naležycca zołata ŭ daninie; składajučy {{Разбіўка|kadziła}}, pryznali ŭ im Boha, jakomu achwiaroŭwajecca na aŭtaroch kadziła, a treci dar ― [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 4.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Ucioki ŭ Ehipiet.}}'''}} {{Разбіўка|myrra}} ― pakazwała, što Chrystus jość i čaławiekam, bo myrraj namaščali daŭniej ciela niaboščyka, kab nia psułasia pa śmierci - i myrraj namaścili taksama cieła Chrystusa pry składańni jaho ŭ hrob. Ciapier pa kaściołach u dzień Troch Karaloŭ (6 studnia) paświačajuć<noinclude></noinclude> k9ch0hywj532pv4on9ot3063tz7r271 292973 292971 2026-07-18T07:27:44Z Gleb Leo 2440 292973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Mudracy, składajučy Chrystusu {{Разбіўка|zołata}}, pryznali ŭ im karala waładara, jakomu naležycca zołata ŭ daninie; składajučy {{Разбіўка|kadziła}}, pryznali ŭ im Boha, jakomu achwiaroŭwajecca na aŭtaroch kadziła, a treci dar ― [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 4.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Ucioki ŭ Ehipiet.}}'''}} {{Разбіўка|myrra}} ― pakazwała, što Chrystus jość i čaławiekam, bo myrraj namaščali daŭniej ciela niaboščyka, kab nia psułasia pa śmierci - i myrraj namaścili taksama cieła Chrystusa pry składańni jaho ŭ hrob. Ciapier pa kaściołach u dzień Troch Karaloŭ (6 studnia) paświačajuć<noinclude></noinclude> 9bvbvoo887rbbydy9ge3aiit9l2a6d8 104 37794 292567 287386 2026-07-17T21:23:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/20]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/26]] 287386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>krejdu (zamіest zołata), a tak-ža kadzіła і myrru. Wіernyja, wіarnuŭsysіa, paśla paśwіačeńnіa z kaścіoła, pіšuć kredaj na dźwіarach swaіch damoŭ try lіtary: K. M. B.―і heta buduć pіeršyja lіtary іmіonaŭ troch karaloŭ, katoryja pawodle tradycyі, nazywalіsіa: Kaspar, Melchіar і Baltazar. A pіšucca hetyja {{Няма выявы}} try lіtary nad dźwіaramі zatym, što hetyja try karalі bylі pіeršymі z pahancaŭ, jakіja ŭwіerylі ŭ Jezusa, znajšlі jaho і hetym jak-by pakazalі nam darohu da Chrystusa. </small> § 8. DWANACCACІHADOWY JEZUS U ŚWІATYNІ. U Ehіpcіe prabyŭ P. Jezus kala troch hadoŭ, až da Heradawaj śmіercі. Kalі pamіor Herad, anіel Božy іznoŭ źjawіŭsіa ŭ śnіe Jazepu і skazaŭ jamu: "Ustań, waźmі dzіcіa і matku jaho і jdzі ŭ zіamlu Іzraіlskuju, bo ŭžo pamіorlі tyja, što šukalі dušy dzіcіacі". Jazep, pasłušny wolі Božaj, ustaŭ, uzіaŭ dzіcіa і jahonuju matku і pajšoŭ u zіamlu Judejskuju. Ale jak pačuŭ, što Archelauš (syn Herada) panuje na mіesca swajho baćkі, pa-<noinclude></noinclude> hc4qwyft5bhuwlgjndiwa2vl16y5ymk 292974 292567 2026-07-18T07:30:40Z Gleb Leo 2440 292974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>krejdu (zamіest zołata), a tak-ža kadzіła і myrru. Wіernyja, wіarnuŭsysіa, paśla paśwіačeńnіa z kaścіoła, pіšuć kredaj na dźwіarach swaіch damoŭ try lіtary: K. M. B.―і heta buduć pіeršyja lіtary іmіonaŭ troch karaloŭ, katoryja pawodle tradycyі, nazywalіsіa: Kaspar, Melchіar і Baltazar. A pіšucca hetyja [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 5.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|J. Chrystus u Ehipcie.}}'''}} try lіtary nad dźwіaramі zatym, što hetyja try karalі bylі pіeršymі z pahancaŭ, jakіja ŭwіerylі ŭ Jezusa, znajšlі jaho і hetym jak-by pakazalі nam darohu da Chrystusa. </small> § 8. DWANACCACІHADOWY JEZUS U ŚWІATYNІ. U Ehіpcіe prabyŭ P. Jezus kala troch hadoŭ, až da Heradawaj śmіercі. Kalі pamіor Herad, anіel Božy іznoŭ źjawіŭsіa ŭ śnіe Jazepu і skazaŭ jamu: "Ustań, waźmі dzіcіa і matku jaho і jdzі ŭ zіamlu Іzraіlskuju, bo ŭžo pamіorlі tyja, što šukalі dušy dzіcіacі". Jazep, pasłušny wolі Božaj, ustaŭ, uzіaŭ dzіcіa і jahonuju matku і pajšoŭ u zіamlu Judejskuju. Ale jak pačuŭ, što Archelauš (syn Herada) panuje na mіesca swajho baćkі, pa-<noinclude></noinclude> sn5bro0uvlfdm4tsrfbhpjtmxvs0cka 104 37795 292569 287387 2026-07-17T21:25:26Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/21]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/27]] 287387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>bajaŭsіa tudy іścі, dyk nawučany ŭ śnіe, skіrawaŭsіa ŭ Halіleju і, pryšoŭšy tudy, staŭ žyć u Nazarecіe, kab spoŭnіlіsіa słowy prarokaŭ, što budzіe zwacca Nazarejskіm. {{Няма выявы}} Baćkі Jezusa chadzіlі štohod na wіalіkodnyja śwіata ŭ Jeruzalіm da kaścіoła. Kalі Jezus mіeŭ užo 12 hadoŭ, pajšou і jon razam z іmі.<noinclude></noinclude> 0gse2l9iruvh32mqu9hy9xaaul8ruey 292975 292569 2026-07-18T07:32:34Z Gleb Leo 2440 292975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>bajaŭsіa tudy іścі, dyk nawučany ŭ śnіe, skіrawaŭsіa ŭ Halіleju і, pryšoŭšy tudy, staŭ žyć u Nazarecіe, kab spoŭnіlіsіa słowy prarokaŭ, što budzіe zwacca Nazarejskіm. [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 6.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|12-ci hadowy Jezus u światyni.}}'''}} Baćkі Jezusa chadzіlі štohod na wіalіkodnyja śwіata ŭ Jeruzalіm da kaścіoła. Kalі Jezus mіeŭ užo 12 hadoŭ, pajšou і jon razam z іmі.<noinclude></noinclude> jy76rq3soucrsu9ma3lzotzzjwn2v0f 104 37801 292571 106349 2026-07-17T21:25:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/22]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/28]] 106349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Kali-ž skončylisia świata, Maryja z Jazepam pajšli damoŭ, a chłopčyk Jezus astaŭsia ŭ Jeruzalimie. Zaŭwažyli heta Maryja i Jazep, ale dumali, što jon idzie z druhimi, adnak, kali ŭwajšli dzień darohi, a Jezusa nia było, pačali jaho šukać pamiž swajakami i znajomymi, ale Jezusa nie znajšli. Tahdy z wialikim žalem u sercy wiarnulisia ŭ Jeruzalim, dzie praz try dni jaho šukali - i ŭrešcie znajšli ŭ światyni. Jon siadzieŭ pamiž wučonych u Zakonie, słuchaŭ ich i dawaŭ pytanni, a ŭsie, što słuchali, dziwilisia z rozumu i adkazaŭ jahonych. Matka padyšła da jaho i skazała: "Synok, što-ž ty heta nam zrabiŭ? Woś ajciec twoj i ja z žalem šukali ciabie". A Jezus adkazaŭ im: „Našto-ž wy mianie šukali? Ci-ž wy nia wiedali, što mnie treba być u sprawach Ajca majho?" Ale jany nie zrazumieli jahonych słoŭ. Tahdy jon pajšoŭ z imi i pryjšoŭ u Nazaret i byŭ im pasłušny. Matka jaho ŭsie hetyja słowy zachawała ŭ sercy swaim, a Jezus ros u mudraści i ŭ hadoch, u lascy ŭ Boha i ludziej. <center>__________</center> <small> U Jeruzalimskaj światyni, asabliwa ŭ wialikija światy, wučonyja ŭ Zakonie birali narod i nawučali jaho asnoŭ Majsiejewaj relihii i wyjaśniali trudniejšyja miajscy z św. Pisannla. Kala wučycialoŭ źbiralisia hramadki ludziej, starejšych i maładziažy, jakija słuchali wykładaŭ wučonaha ŭ Zakonie. Woś ža da adnej z takich hramadak dałučyŭsia chłopčyk Jezus i skora swaimi adkazami i pytańniami źwiarnuŭ na siabie ahulnuju ŭwahu. Nawat ludzi wučonyja dziwilisia z jaho rozumu. Hetym Jezus adkryŭ trochi zasłonu, jakaja akrywała jaho Boskaje pachodžańnie i pakazaŭ ludziam, chto jon sapraŭdy jość. Jakoje było dalejšaje žyćcio P. Jezusa (ad 12 hadoŭ da 30), my mala wiedajem, bo ewanelii ab hetym žyćci wielmi mała pišuć. Ewanelija św. Łukaša piša tolki toje, što byŭ pasłušny Maryi i Jazepu i što ŭzrastaŭ u hadoch, i ŭ lascy ŭ Boha i ludziej. Ale z taho, što my potym bačym i z taho što hawaryli i jak adnosilisia da jaho žydy, my wiedajem, što Jezus byŭ zaniaty pracaju. Hawaryli ab im, jak ab synie cieśli; jak syn cieśli jon pamahaŭ św. Jazepu ŭ jaho pracy, nia čuraŭsia štodziennych zaniatkaŭ, ale z achwotaj ich spaŭniaŭ. Hetym nawučyŭ nas, što i my pawinny pracawać, kožny pawodle swajej mahčymaści. Hetaje žyćcio P. Jezusa ŭ Nazarecie zawiecca časta žyćciom ukrytym, kab adrožnić ad žyćcia adkrytaha, publičnaha, kali Jezus, nie ŭkrywajučysia ŭžo, publična wystupiŭ nawučać ludziej. </small> AHULNY PAHLAD DA ŬKRYTAJE ŽYĆCIO JEZUSA. Užo wiedajem, što ŭ Starym Zakonie praroki ni ab čym inšym nie prarakawali, jak tolki ab časach mesyjanskich. Pačaŭšy ad pieršaha abiacańnia, dadzienaha Boham u Rai, mesyjanskaja dumka prajaŭlajecca ŭwa ŭsich časach i epokach, na praciahu ŭsiej biblijnaj historyi, pryhataŭlajučy žydoŭski narod i ŭsio čaławiectwa na pryniaćcie Taho, "katory maje<noinclude></noinclude> o4bx0todyq6jcqyh32hx29e3cbqci87 104 37802 292573 106336 2026-07-17T21:25:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/23]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/29]] 106336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>pryjści". Z bieham času heta mesyjanskaja ideja wystupaje što-raz jaśniej i wyraźniej: praroctwy Jakuba i Daniły padajuć užo nawat čas prychodu Chrystusa, a praroctwa Micheja―miesca naradzinaŭ. A prarok Aggiej paśla pawarotu z Babilonskaje niawoli i adbudowie światyni paciašaje starych izraelitaŭ, jakija pomnili światyniu Salamona i smucilisia, što hetaja adbudawanaja światynia nia takaja strojnaja, jak taja Salamona i kazaŭ, što sława hetaj światyni budzie bolšaja, jak taje pieršaj, bo ŭ jaje ŭwojdzie abiacany Mesyjaš. Značyć ― Mesyjaš mieŭ pryjści ŭ časie ''pierad'' zbureńniem hetaj druhoj światyni (što stałasia ŭ 70 hodzie pa Naradž. Chrystusa) i ''paśla'' taho, jak ułada nad narodam žydoŭskim pierajšła z ruk patomkaŭ Judawych ŭ ruki čužynca (što stałasia ŭ 40 hodzie da Naradž. Chrysta). Dyk prychod Jezusa pawodle hetych praroctwaŭ mieŭ nastupić u časie pamiž 40-wym hodam da našaj (chryścijanskaj) ery i 70-tym hodam paśla hetaj ery. Dyk niama ničoha dziŭnaha, što ŭ hetych časach čakańnie Mesyjaša stałasia ahulnym. Bo nia tolki berła panawańnia było adniata ad patomkaŭ Judy i pieradana čužyncu Heradu, ale i ceły kraj byŭ pad niawolaj. Hetaja ziamla, katoruju Boh daŭ Abrahamu, Izaaku i Jakubu, katoraja była baćkaŭščynaj žydoŭskaha narodu, na katoraj stajała światynia božaja ― hetaja ziamla stałasia ŭłasnaściu pahancaŭ-rymlan. Nad światyniaj bliščeli rymskija arły, a pahanskija znaki, jakija byli na rymskich štandarach, byli ŭniesieny ŭ światy horad. Žydy nie mahli pahadzicca z tym, što jany - wolnyja syny Abrahama i Jakuba (Izraila) - prymušany służyć pahancam i płacić im daninu. Dyk jany ŭsiej dušoju wyhladali Mesyjaša, katory, pawodle ich prakanańniaŭ, mieŭ zwolnić ich ad čužackaha panawańnia. Zatym Mesyjaša jany čakali nia takoha, jakoha abrysawali praroki, ale takoha, jakoha stwaryła ich narodna-relihijnaja dumka. Žydy ŭ wialikaj swajej masie čakali Mesyjaša jak wialikaha zawajewalnika, katory pieramoža Rym i załožyć suświetnaje žydoŭskaje waładarstwa. U časie takoha ahulnaha čakańnia, kali nadyjšoŭ čas, aznačany prarokami, pryjšoŭ na hety świet Mesyjaš Syn Božy i stausia čaławiekam. Naradziŭsia ŭ Betlejemie, mieście<noinclude></noinclude> amr6bbvqjy09rnuyg6ftrpf2y9rigln 104 37803 292575 106337 2026-07-17T21:25:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/24]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/30]] 106337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>Dawida, žyŭ i ŭzhadawaŭsia ŭ Halilei ŭ miastečku Nazaret, wyras u rabotnickaj siamji, jak prosty rabotnik. Nia majem nijakich wiestak, ci chadziŭ u školu; uzros i pracawaŭ nikomu niawiedamy, nie nawučaŭ tahdy i nia čyniŭ cudaŭ. Žyćciom swaim chacieŭ być padobnym da akružajučaha jaho narodu. Chto jon - nichto nia wiedaŭ, aproč jahonaj matki. Tolki niekatoryja fakty świedčyli ab jahonym niazwyčyjnym pachodžańni: cudoŭnyja źjawiščy pry jaho naradzinach, pakłon mudracoůŭ, rozum jahony, prajaŭleny na 12-tym hodzie žyćcia ŭ Jeruzalimskaj światyni. Jaho cudoŭnaje začaćcie ŭ dziawočym łonie Maryi i bostwa było zakryta ad ludzkich wačej. Ludzi nazywali jaho "synam cieśli", nia wiedajučy, chto jon. Hetak pražyŭ Jezus u Nazarecie da 30 hadu swajho žyćcia. U hetym časie praŭdapadobna pamior jahony apiakun św. Jozef, bo ŭ paźniejšyin časie, paśla publičnaha wystuplennia Jezusa, my ab św. Jozafie nia majem nijakich wiestak, Jezus astaŭsia adzin sa swajej matkaj, zarablajučy jak prosty rabotnik, dla siabie na chleb i dla swajej matki. Hetym daŭ prykład ludziam, kab nia čuralisia pracy, bo praca nia panižaje ludziej, ale padymaje ich na wyšyniu karysnych hramadzian pierad Boham i ludźmi. Paśla swajho publičnaha wystupleńnia Chrystus kidaje fizyčnuju pracu, a addajecca razumowaj: jon udzień nawučaje narod praŭdy Božaj, a ŭnočy idzie na asobnaje miesca, kab tam pamalicca Bohu. <center>__________</center><noinclude></noinclude> ki798fpu94revluj9g2kxgxtw73mic8 104 37804 292577 132864 2026-07-17T21:26:26Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/25]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/31]] 132864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude><center>II ČAŚĆ. JEZUS WUČYCIEL.</center> <small> Kali Jezus mieŭ 30 hadoŭ, jon pakidaje Nazaret i swaje štodziennyja zaniatki i wystupaje pierad narodam, jak {{Разбіўка|wučyciel}}. Za hetyja 30 hadoŭ, ličačy ad jahonaha naradžeńnia až da času publičnaha i adkrytaha wystupleńnia, šmat čaho pieramianiłasia na świecie. Na tronie rymskich cezaraŭ pa śmierci Aktawijana Aŭhusta panawaŭ Tyberyjuš, a ŭ Palestynie nia było ŭžo taho srohaha Herada, jaki zahadaŭ pazabiwać dzietak u Betlejemie, a panawali jahonyja syny. Jahonaje karaleŭstwa było padzielena pamiž troch synoŭ: Archelauś byŭ atrymaŭšy Judeju, Herad Antypa ― Halileju, a Filip ― Bataneju (što na poŭnačy ad Halileji). Najlepšym z ich byu Filip ― jon byŭ dobraha i łahodnaha charaktaru i na jaho ziemlach Chrystus časam šukaŭ schowaŭ ad swaich worahaŭ. Herad Antypa swajeju srohaściu byŭ padobny da swajho baćki Herada W. i nawat zahadaŭ u časie bankietu ściać św. Jana Chryściciela; treci Archelauś za swaju žorstkaść byŭ pa niekulkich hadoch skinuty rymlanami z tronu, a Judeja była dalučana da Rymskaj dziaržawy jak prostaja prawincyja. Hetaj prawincyjaj kirawali namieśniki rymskaha cezara, jakija mieli šmat kłopatu z hordymi synami Izraila. U toj čas, kali wystupiŭ Jezus, namieśnikam (z tytułam prakuratara) byŭ Pontius Pilatus, abo ― jak my jaho ciapier nazywajem ― Ponski Piłat. U sprawach relihijna-narodnych žydouskim narodam kirawali Annaš i Kaifaš, jak najwyšejšyja światary. Jany pa čarzie kožny hod spraŭlali archiświatarskuju ŭładu. U takich palityčnych i histaryčnych abstawinach wystupiŭ Jezus, jak wučyciel. Spačatku idzie jon da swajho papiarednika Jana, kab ad jaho pryniać chrost, a potym nawučaje ŭ Halileji, a ŭkancy ŭ Judeji. </small> <center> '''1. ADKRYTAJE I PUBLIČNAJE WYSTUPLENNIE JEZUSA.''' §9. WYSTUPLEŃNIE JANA CHRYŚCICIELA. CHROST P. JEZUSA. </center> Užo ad wiakoŭ Boh pastanawiŭ, kab św. Jan pryhatowiŭ darohu dla majučaha pryjści Mesyjaša. Dyk ad maładych let św., Jan pajšoŭ na pustyniu i tam wioŭ žyćcio pakutnika: nasiŭ adziežu z hruboj wiarbludawaj šerści, padpiarazwaŭsia ramiennym pajasom, jadoj jaho była šaranča i lasny miod. Doŭhi čas žyŭ jon daloka ad ludziej i mała chto ab im wiedaŭ, ale woś pryšła taja para, kali treba było pakinuć pustyniu i wyjści apawieščać narodu ab nabližajučymsia Waładarstwie Božym. Dyk wyjšaŭ jon na bierah raki Jardanu i pačaŭ zaklikać ludziej da pakuty: „Pakutu čyniecie - kazaŭ jon mocnym hołasam ― bo ŭžo prybliziłasia Waładarstwa Božaje". Jaho haračyja pramowy zrabili wialikaje ŭražańnie: ŭžo 400 hadoŭ žydy nia mieli praroka, a tut źjaŭlajecca wialiki pustynnik i pakutnik, jaki śmieła wykidaje narodu jaho prawiny i zaklikaje da pakuty i paprawy žyćcia.<noinclude></noinclude> ajw4tnegxf772puvgghbrskk367qd6b 104 37805 292579 287389 2026-07-17T21:26:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/26]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/32]] 287389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Dyk pajšoŭ narod da jaho cełymi hramadamı - i z Jeruzalimu i z usich wakoličnych miestaŭ i wiosak; słuchajučy jahonych nawukaŭ, ludzi ščyra kajalisia i žaleli za swaje [[File:DoreJohntheBaptistPreachingintheWilderness.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Jan Chryściciel u pustyni.}} hrachi, spawiadalisia z ich i byli chryščany ŭ Jardanie. A św. Jan u swaich nawukach zaklikaŭ i kazaŭ: "Pryhatujcie darohu dla Pana, prostymi rabiecie ściežki dla Jaho. Usiaki doł<noinclude></noinclude> agnmavvdc33rj5xuq4qv475hi11voh9 292977 292579 2026-07-18T07:46:45Z Gleb Leo 2440 292977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Dyk pajšoŭ narod da jaho cełymi hramadamı - i z Jeruzalimu i z usich wakoličnych miestaŭ i wiosak; słuchajučy jahonych nawukaŭ, ludzi ščyra kajalisia i žaleli za swaje [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 1.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Jan Chryściciel u pustyni.}}'''}} hrachi, spawiadalisia z ich i byli chryščany ŭ Jardanie. A św. Jan u swaich nawukach zaklikaŭ i kazaŭ: "Pryhatujcie darohu dla Pana, prostymi rabiecie ściežki dla Jaho. Usiaki doł<noinclude></noinclude> 7lulacn0bl7hwgij2lc7vbm1634oey7 292978 292977 2026-07-18T07:46:56Z Gleb Leo 2440 292978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Dyk pajšoŭ narod da jaho cełymi hramadamı - i z Jeruzalimu i z usich wakoličnych miestaŭ i wiosak; słuchajučy jahonych nawukaŭ, ludzi ščyra kajalisia i žaleli za swaje [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 7.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Jan Chryściciel u pustyni.}}'''}} hrachi, spawiadalisia z ich i byli chryščany ŭ Jardanie. A św. Jan u swaich nawukach zaklikaŭ i kazaŭ: "Pryhatujcie darohu dla Pana, prostymi rabiecie ściežki dla Jaho. Usiaki doł<noinclude></noinclude> 8leiil4sh9qtu8swbujd048lj08jhvb 104 37806 292581 287390 2026-07-17T21:26:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/27]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/33]] 287390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>niachaj zapoŭnicca i ŭsiakaja hara i ŭzharak niachaj źniziccca, krywyja miajscy chaj buduć prostymi, a niaroŭnyja šlachi chaj buduć hładkimi. I kožny čaławiek ahladaje zbaŭleńnie Božaje". [[File:Gustave Dore - John the Baptist baptizes Jesus.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Chrost J. Chrysta.}} Takija nawuki św. Jana a tak-ža świataść jahonaha žyćcia rassławili jaho pa ŭsiej krainie, tak, što niekatoryja pačali dumać, ci nia jon jość abiacanym Chrystusam-Mesyjašam,<noinclude></noinclude> frn9cynb5400yda1m36h5ruhownf3m6 292979 292581 2026-07-18T07:47:30Z Gleb Leo 2440 292979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>niachaj zapoŭnicca i ŭsiakaja hara i ŭzharak niachaj źniziccca, krywyja miajscy chaj buduć prostymi, a niaroŭnyja šlachi chaj buduć hładkimi. I kožny čaławiek ahladaje zbaŭleńnie Božaje". [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 8.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Chrost J. Chrysta.}}'''}} Takija nawuki św. Jana a tak-ža świataść jahonaha žyćcia rassławili jaho pa ŭsiej krainie, tak, što niekatoryja pačali dumać, ci nia jon jość abiacanym Chrystusam-Mesyjašam,<noinclude></noinclude> e3gx32xr64ofrr46qxnjy5eie0c1bf9 104 37807 292583 106342 2026-07-17T21:27:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/28]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/34]] 106342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>Nawat światary z Jeruzalimu wysłali da jaho pasolstwa spytacca, ci jon jość Chrystus? Ale Jan adkazaŭ, što jon nia jość Chrystus. Tahdy spytalisia ŭ jaho pasłancy: „Čamu-ž ty chryściš, kali ty nia jość Chrystus? I adkazaŭ im Jan: "Ja chryšču wadoju, ale pasiarod was stanuŭ, katoraha wy nia znajecie, katoramu ja nia hodzien raźwiazać ramień abutku jaho. Jon was budzie chryścić Ducham św. i ahniom". U hety čas, nad Jardanam, dzie św. Jan chryściŭ, pasiarod hramady ludziej źjawiusia i Chrystus. Pačynajučy swaju dziejnaść, pryjšoŭ jon da światoha Jana, kab achryścicca ŭ jaho. Ale Jan baraniusia ad hetaha i kazaŭ: Ja pawinien achryścicca ŭ ciabie, a ty idzieš da mianie? Ale Jezus adkazaŭ: „Pazwol ciapier, bo hetak treba, kab my spoŭnili ŭsiu sprawiadliwaść". I tahdy Jan dazwoliŭ jamu ŭwajści ŭ wadu i achryściŭ jaho. Kali Jezus paśla chrostu wyjšaŭ z wady, woś adčynilisia niabiosy nad im i św. Jan uwidzieŭ Ducha św., katory spusciusia jak hałubok i supačyŭ na Jezusie. I adazwaŭsia holas z nieba, kažučy: "Heta Syn moj miły, u katorym mnie da ŭspadoby". <center>__________</center> <small> Chrost Jezusa Chr. adbyŭsia ŭ 15 hodzie panawańnia Tyberyja cezara. Ad hetaj uračystaj časiny Jezus wystupaje publična pierad narodam. Skončylasia ŭžo jaho ŭkrytaje žyćcio jak prostaha halilejskaha cieśli, a nastała nowaje, poŭnaje ŭsialakich trudoŭ, žyćcio wučyciela-Rabbi. Chrost św. Jana nie adpuščaŭ hrachoŭ, bo nia byŭ sakramentam, a byŭ tolki pryhatawańniem da sakramentalnalia chrostu, jaki ustanawiŭ Chrystus. Pry chroście P. Jezusa abjawilisia ŭsie try asoby Boskija: Boh Ajciec, Boh Syn i Boh Duch św. Boh Ajciec daŭ holas z nieba, Syn Božy chryściŭsia ŭ Jardanie, a Duch św. zjawiŭsia, pryniaŭšy formu hałubka. Hetyja try asoby i jość Najświaciejšaj Trojcaj ― i chacia try Asoby, ale adzin Boh. </small> § 10. POST I KUŠEŃNIE JEZUSA Ŭ PUSTYNI. Paśla chrostu Jezus adyjšoŭ u pustyniu i tam paściŭ praz sorak dzion i sorak načej. Ukancy pačuŭ hoład. Tahdy prystupiŭ da jaho niačysty i skazaŭ jamu: „Kali ty Syn Božy, to skažy, kab hetyja kamieńni stalisia chlebam". Ale Jezus adkazaŭ jamu: „Nie adnym chlebam čaławiek žywie, ale ŭsiakim słowam, jakoje wychodzić z wusnaŭ Božych". Tahdy ŭziaŭ jaho niačysty ŭ światy horad (Jeruzalim), pastawiŭ jaho na wiarchu światyni i skazaŭ jamu: „Kali ty Syn Božy, to kińsia ŭniz, bo jość napisana: Aniołam swaim zahadaŭ ab tabie i buduć nasić ciabie na rukach, kab prypadkam nia ŭderyŭ nahi swaje ab kamień". Ale Jezus adkazaŭ jamu: "Tak-ža napisana; nie spakušwaj Pana Boha twajho".<noinclude></noinclude> s2oatsbpelocztgzaa243mcbqz2o27y 104 37808 292585 287391 2026-07-17T21:27:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/29]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/35]] 287391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Ŭznoŭ uziaŭ jaho niačysty na haru wielmi wysokuju i adtul pakazaŭ jamu ŭsie carstwy świetu i sławu ichniuju i skazaŭ jamu: "Usio heta addam tabie, kali ŭpaŭšy pakłoniśsia mnie". Tahdy skazaŭ jamu Jezus: „Adydzi proč šata- [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14784654082).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Kušeńnie J. Chrysta.}} nie, bo jość napisana: Panu Bohu twajmu kłaniacca budzieš i jamu adnamu służyć budzieš". Tahdy adyšoŭ ad jaho niačysty, a anieły prystupili i słužyli jamu.<noinclude></noinclude> psjby36xxjeuptq2a9eknrfbo5m5hwg 292980 292585 2026-07-18T07:47:51Z Gleb Leo 2440 292980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Ŭznoŭ uziaŭ jaho niačysty na haru wielmi wysokuju i adtul pakazaŭ jamu ŭsie carstwy świetu i sławu ichniuju i skazaŭ jamu: "Usio heta addam tabie, kali ŭpaŭšy pakłoniśsia mnie". Tahdy skazaŭ jamu Jezus: „Adydzi proč šata- [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 8.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Kušeńnie J. Chrysta.}}'''}} nie, bo jość napisana: Panu Bohu twajmu kłaniacca budzieš i jamu adnamu służyć budzieš". Tahdy adyšoŭ ad jaho niačysty, a anieły prystupili i słužyli jamu.<noinclude></noinclude> d7wygioorcarvgoxr6f9yfxo6r4vetr 292981 292980 2026-07-18T07:48:03Z Gleb Leo 2440 292981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Ŭznoŭ uziaŭ jaho niačysty na haru wielmi wysokuju i adtul pakazaŭ jamu ŭsie carstwy świetu i sławu ichniuju i skazaŭ jamu: "Usio heta addam tabie, kali ŭpaŭšy pakłoniśsia mnie". Tahdy skazaŭ jamu Jezus: „Adydzi proč šata- [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 9.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Kušeńnie J. Chrysta.}}'''}} nie, bo jość napisana: Panu Bohu twajmu kłaniacca budzieš i jamu adnamu służyć budzieš". Tahdy adyšoŭ ad jaho niačysty, a anieły prystupili i słužyli jamu.<noinclude></noinclude> 93bw1b18784i0quitb4ufoblb6vhnc9 104 37809 292587 129326 2026-07-17T21:27:25Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/30]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/36]] 129326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> <small> Pačynajučy wialikuju sprawu adkupleńnia i adradžeńnia ŭsiaho čaławiectwa, P. Jezus pačynaje ad postu i malitwy. Ad postu pačynali swaju dziejnaść Majsiej i Haljaš. Boskaja moc paddzieržywała Jezusa ŭ praciahu ŭsiaho postu, ale ŭrešcie ludzkaja natura zažadała jeści i Chrystus pačuŭ hoład. Tahdy prystupiŭ da jaho niačysty i pačaŭ jaho kusić usialakaj manoju hetaha świetu. Ale Jezus pieramoh usie pakusy i hetym nas pawučyŭ, jak my majem pieramahać našu prahawitaść, pažadliwaść i pychu, a tak ža ŭsie inšyja pakusy, a imknucca da strymliwaści, sprawiadliwaści i dabraty. Chrystus dapuściŭ da siabie pakusy, bo chacieŭ, jak čaławiek, być wa ŭsim da nas padobnym, nawat u spakušeńni. Zły duch widać chacieŭ wyprabawać, ci P. Jezus jość Mesyjašam i Synam Božym; znaŭ jon dobra naturu ludzkuju i zatym padsouwaŭ jej takija rečy, jakija najbolej jej padabajucca: ježa, sława pierad ludźmi i ŭrešcie ułada. Na pamiatku postu P. Jezusa Kaścioł ustanawiŭ sarakadniowy post pierad Wialikadniem (ad Papialca až da Wialikaj Suboty. u W. Subotu a hadzinie dnia post končycca). </small> § 11. ŚW. JAN PAKAZWAJE NA CHRYSTUSA, JAK NA PRAŬDZIWAHA MESYJAŠA. PIERŠYJA WUČNI CHRYSTUSA. Paśla sarakadniowaha postu i spakušeńnia P. Jezus pakinuŭ pustyniu i padyjšou da taho miesca, dzie św. Jan dalej nawučaŭ i chryściŭ ludziej. Jak tolki Jan ubačyŭ Jezusa, źwiarnuŭsia da swaich wučniaŭ i narodu i pakazwajučy na Jezusa, skazaŭ: "Woś Baranak Božy, woś toj, katory znosić hrachi świetu". Pačuŭšy hetyja słowy, dwuch wučniaŭ św. Jana pajšli za im. A Jezus abiarnuŭšysia da ich, spytaŭsia: "Čaho wy šukajecie". Jany adkazali jamu: "Wučyciel; dzie ty žywieš? Jezus skazaŭ im: "Idziecie i pahladziecie". Jany pajšli, pahladzieli, dzie jon žywie i astalisia pry im praz uwieś dzień. Adzin z ich byŭ Andrej, brat Symona Piotry, a druhi – Jan, syn Zebedeja, jašče zusim małady chłapiec i heta byli pieršyja wučni Chrystusa. Skora paśla hetaha Andrej znajšoŭ swajho brata Symona i skazaŭ jamu: My znajšli Mesyjaša ― i prywioŭ jaho da Jezusa. Jezus uzhlanuŭ na jaho i skazaŭ: Ty jość Symon, syn Jony, ty budzieš nazywacca Piotr (heta znača: skała). Na druhi dzień P. Jezus śkirawaŭsia ŭ Halileju i pa darozie spatkaŭ Filipa i skazaŭ jamu: „Idzi za mnoju". Jon z achwotaj pajšoŭ za Chrystusam. Filip mieŭ pryjaciela Natanaela (abo Baŭtramieja) i, pryjšoušy da jaho, skazaŭ jamu, što znajšoŭ Mesyjaša, ab jakim pisaŭ Majsiej i praroki i što hetym Mesyjašam jość Jezus z Nazaretu. Ale Natanael nie pawieryŭ jaho sławam i skazaŭ: "Ci moža być što dobraje z Nazaretu"? A Filip adkazaŭ: "Idzi i pahladzi". Natanael pajšoŭ. Kali jon užo byŭ blizka, P. Jezus źwiarnuŭsia da jaho i skazaŭ: "Woś praŭdziwy Izraelčyk, u katorym niama zdrady". Ździwiŭsia Natanael i spytaŭsia: Adkul-ža mianie znaješ? Adkazaŭ jamu Jezus: Pierad tym, jak Filip paklikaŭ ciabie, ja bačyŭ, jak ty byŭ pad fihawym drewam. Tut Nata-<noinclude></noinclude> 56o0embvk7m3wxmu14egygc51r5auec 104 37810 292649 168543 2026-07-17T21:38:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/191]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/199]] 168543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>{{цэнтар|'''{{Разьбіўка|ŹMIEST.}}'''|памер=140%}} {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{справа|''Str.''}} {{Dotted TOC||[[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/Pradmowa i metodyčnyja ŭwahi|Pradmowa i metodyčnyja ŭwahi]]|III|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|[[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/I|I ČAŚĆ. JEZUS UKRYTY]].|памер=100%}} {{Dotted TOC|§ 1.|Hieohrafičnaje pałažeńnie Palestyny|1|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 2.|Źwiestawańnie prychodu na świet Jana Chryściciela, papiarednika P. Jezusa|3|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 3.|Źwiestawańnie prychodu na świet Jezusa Chrysta|4|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 4.|Adwiedziny św. Alžbiety. Naradziny św. Jana|6|3}} {{Dotted TOC|§ 5.|Naradžeńnie Jezusa Chrysta|8|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 6.|Achwiarawańnie Jezusa ŭ światyni i Ačyščeńnie Najśw. Dziewy Maryi|10|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 7.|Pakłon Troch Karaloŭ. Ucieki ŭ Ehipiet|11|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 8.|Dwanaccacihadowy Jezus u światyni|14|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||{{gap|3em}}Ahulny pahlad na ŭkrytaje žyćcio Jezusa|16|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|[[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/II|II ČAŠĆ. JEZUS WUČYCIEL]].|памер=100%}} {{Цэнтар|1. {{Разбіўка|Adkrytaje i publičnaje wystupleńnie Jezusa}}}} {{Dotted TOC|§ 9.|Wystupleńnie Jana Chryściciela. Chrost P. Jezusa|19|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 10.|Post i kušeńnie Jezusa ŭ pustyni|22|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 11.|Św. Jan pakazwaje na Chrystusa, jak na praŭdziwaha Mesyjaša. Pieršyja wučni Chrystusa|24|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 12.|Pieršy cud u Kanie Halilejskaj|25|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 13.|Jezus wyhaniaje handlaroŭ z światyni|26|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 14.|Hutarka P. Jezusa z Nikodymam. Wučni św. Jana Chr.|27|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 15.|Hutarka P. Jezusa z Samarankaj|29|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|2. {{Разбіўка|Jezus nawučaje ŭ Halilei.}}}} {{Dotted TOC|§ 16.|Jezus u Kafarnaum. Jezus nia pryniaty ŭ Nazarecie|31|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 17.|Cudoŭnaja łoŭla ryby|33|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 18.|Jezus azdaraŭlaje sparaližawanaha čaławieka ŭ Kafarnaum. Paklikańnie mytnika Lewi|34|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 19.|Dačka Jaira. Azdaraŭlennie chworaj žančyny|35|3}} {{Dotted TOC|§ 20.|Nahornaja nawuka|37|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 21.|Azdaraŭlennie słuhi sotnika. Uskrašeńnie chłopca z Naim. Pasolstwa ad Jana Chryściciela|42|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 22.|Pakutnica Maryja Mahdalena ŭ noh Jezusa|43|3|col3-width=2.5em}}<noinclude></noinclude> 2f9ygrklneqf6o2tmem90r5ipp3nggm 0 37811 292766 129419 2026-07-17T21:55:46Z Gleb Leo 2440 292766 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = I čaść. Jezus Ukryty | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/Pradmowa i metodyčnyja ŭwahi|Pradmowa i metodyčnyja ŭwahi]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/II|II čaść. Jezus Wučyciel]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="13" to="30" /> {{Выроўніванне-канец}} l5tvb2ts3tauwkfn2tn8ohub2zdbsd8 104 37814 292589 132872 2026-07-17T21:27:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/31]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/37]] 132872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>nael zrazumieŭ, što P. Jezus widzić skrytyja ad woka ludzkoha rečy i ŭskryknuŭ: Rabbi (Wučyciel), ty jość Syn Božy, ty jość karol Izrailski. I adkazaŭ jamu Jezus: Ty wieryš zatym, što ja skazaŭ, što bačyŭ ciabie pad fihawym drewam ― dyk pabačyš bolšyja rečy. Sapraŭdy kažu wam: ubačycie nieba adčynienaje i aniołaŭ Božych, uschodziačych i zychodziačych na Syna čaławiečaha. Takim čynam mieŭ P. Jezus užo 5 wučniaŭ: Andreja, Jana, Piatra, Filipa i Natanaela (Baŭtramieja). Z imi pajšoŭ Jezus da Halileji i pryjšoŭ da swajho miesta Nazaretu. <center>__________</center> <small> Św. Jan Chryściciel, pakazwajučy na Jezusa i haworačy: "Woś Baranak Božy, katory znosić hrachi świetu", prypomniŭ praroctwy i padabienstwy z St. Zakonu, a asabliwa Wialikodnaha barančyka, jakoha Izraelity zabili pierad wychadam z Ehiptu i jakoha krywioj značyli ŭšaki dźwiarej u swaich chatach. Henaja kroŭ baranka ratawała pierwarodnych izrailskich ad śmierci. tak kroŭ Chrystusa mieła wyratawać usio čaławiectwa ad zhuby wiečnaj znosiačy hrachi ŭsich ludziej. Słowy św. Jana ŭspaminajucca ŭ malitwach, litanijach i kaścielnych. nabaženstwach. Kali kapłan razdaje kamuniju, to źwiarnuŭšysia da narodu i trymajučy ŭ rukach Najśw. Sakrament, kaža: "Ecce Agnus Dei ― Woś Baranak Božy, katory znosić hrachi świetu"... Wučni, jakich paklikaŭ P. Jezus, pakul što nie prabywali zaŭsiody razam z swaim Wučycielem - jany časta adychodzili da swaich haspadarskich zaniatkaŭ (rybałoŭstwa), a tolki ŭžo poślej pakinuli swaje chaty i sieci i pajšli za Jezusam nazaŭsiody. Pieršyja wučni, taksama jak i Jezus, byli rodam z Halilei: Piotr i Andrej z Kafarnaum, Jakub i Jan z Betsaidy; idučy ad Jana Chr. u Halileju Jezus zaklikaje jašče dwuch wučniaŭ: Filipa i Natanaela. </small> § 12. PIERŠY CUD U KANIE HALILEJSKAJ. Kali P. Jezus prabywaŭ u Nazarecie, zdaryłasia tak, što susiednim miastečku Kanie adbywałasia wiasielle, na jakoje byŭ prošany Jezus, Matka jahonaja i wučni. (Św. Jozefa ŭžo nia było pry žyćci, jon pamior jašče pierad wychadam P. Jezusa na publičnaje nawučańnie). Na wiasielli było mnoha haściej, a jak małady byŭ čaławiek niebahaty, dyk nie chapiła wina. Najświaciejšaja Dz. Maryja, bačačy kłopat haspadaroŭ, źwiarnułasia da swajho syna i skazała jamu: Wina nia majuć. Ale Jezus adkazaŭ jej: "Žančyna, mnie pakiń heta. Jašče nie nadyšła maja hadzina". Najśw. Matka zrazumieła hety adkaz i skazała słuham: Što tolki wam zahadaje, toje i rabiecie. A stajała tam 6 kamiennych staŭbunoŭ (jak-by wialikich zbankoŭ), z katorych kožny ŭmiaščaŭ pa dwa abo pa try wiadry wady. Jezus skazaŭ słuham: "Napoŭnicie ich wadoju“. I nalili roŭna z bierahami. Tahdy skazaŭ Jezus: "A ciapier začerpcie i zaniasiecie maršałku wiasiella". Jany začerpili i zaniaśli. Kali maršałak paprabawaŭ wady, što stała-<noinclude></noinclude> g9yu6vqeg4k8zivefktdcj5x521qzzx 104 37815 292591 106364 2026-07-17T21:27:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/32]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/38]] 106364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>sia winom, źwiarnuŭsia da maładoha i skazaŭ jamu: „Kožny čaławiek spačatku stawić dobraje wino, a kali hości padapjuć, tady horšaje, a ty dobraje wino zachawaŭ až na sam kaniec"? Ale i małady nia wiedaŭ, adkul uziałosia takoje dobraje wino i tolki ad słuh dawiedaŭsia ab usim. Hetaki pačatak cudaŭ zrabiŭ Jezus u Kanie Halilejskaj i hetym abjawiŭ swaju boskuju moc ― i ŭwieryli ŭ Jaho jahonyja wučni. <center>__________</center> <small> Pieršy swoj cud Jezus učyniŭ na prośbu swajej Matki. Heta dla nas nawuka, što i my pawinny harnucca da jaje matčynaj apieki ŭ trudnych chwilinach našaha žyćcia. Maryja maje wialikuju moc pierad Boham i zatym zawiom jaje: Zastupnicaj, Apiekaj i Paciechaj našaj. Jana nikoha nia kidaje, chto tolki da jaje abarony horniecca i jaje pomačy prosić. Jakuju wy znajecie malitwu da Matki Božaj? Zaraz na pačatku swajej dziejnaści Jezus pakazaŭ, što spačuwaje ludzkim patrebam i niedastatkam. Aproč hetaha, swajej prysutnaściu na wiasielli, P. Jezus pawučyŭ nas, što zabawy i hulni, zwiazanyja z wiasielnym abradam, Boham nie zabaronieny, kali tolki jany nia majuć u sabie ničoha drennaha. Naahul zabawa nia jość błahoj rečaj, a nawet moža być Bohu milaj, kali tolki jana adbywajecca prystojna i nie maje ŭ sabie ničoha błahoha ni pierad Boham ni pierad ludźmi. Dobraja zabawa nawat karysna dla zdaroŭja dušy i cieła, bo adrywaje ad drennych dumak i ŭzmacniaje fizyčna. </small> § 13. JEZUS WYHANIAJE HANDLAROU Z ŚWIATYNI. Prybližałasia ŭžo Pascha (Wialikodnyja świata), dyk P. Jezus razam sa swaimi wučniami pajšoŭ u Jeruzalim. Uchodziačy ŭ światyniu, uhledzieŭ tamaka šmat handlaroŭ, jakija ŭ światym miescy zajmalisia handlam: adny pradawali žywiolu na achwiaru - wały, awiečki, hałuby; a druhija, siedziačy pry stałoch, mianiali zahraničnyja hrošy na žydoŭskija. U światyni čuwać było homan, kryk i brazhańnie hrašmi. Uwidzieušy ŭsio heta, zahniewaŭsia P. Jezus, zrabiŭ bič z wiarowak i wyhnaŭ usich handlujučych z światyni razam z ich wałami awiečkami, papierawaročwaŭ stały mianialnikaŭ i rassypaŭ ich hrošy. A da pradajučych hałuby skazaŭ: Wyniaście heta z światyni i nie rabiecie domu Ajca majho domam handlarstwa. Tady padyjšli da Jezusa staršyja nad światyniaj i spytali ŭ jaho: Jakim prawam heta robiš i jaki znak pakažaš nam, što ty maješ prawa hetaje rabić? A Jezus adkazaŭ im: „Razwalecie hetu światyniu, a ja ŭ try dni jaje pastaŭlu". A žydy, nie zrazumieŭšy hetych słoŭ, adkazali jamu: "Sorak šeść hadoŭ budawali hetu światyniu, a ty ŭ try dni jaje pastawiš?" Jany nia wiedali, što jon im kazaŭ ab światyni cieła swajho, katoraje budzie zabitaje lažać praz try dni ŭ hrobie, a potym ažywie. I tolki potym, jak Jezus ustaŭ z umierłych, wučni zrazumieli hetyja jaho słowy.<noinclude></noinclude> 3a84sjmr5ui8cq1nr6xwkaq5gb7835d 104 37816 292593 132873 2026-07-17T21:28:02Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/33]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/39]] 132873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Jezus, budučy ŭ Jeruzalimie praz usie wialikodnyja świata, čyniŭ šmat cudaŭ i mnoha ludziej, bačačy cudy, uwieryła ŭ jaho. <center>__________</center> <small> Pieršy raz Jezus wystupaje pierad usim narodam u światyni jak Mesyjaš, majučy ŭładu i nad światyniaj. Chacia kupcy zajmalisia handlam na dziadzincy, zwanym dziadzincam pahancaŭ (tudy mahli ŭchodzić i pahancy), to adnak hety dziadziniec naležaŭ užo da światyni i ŭ im nia možna było zawodzić handlu. Staršyja nad światyniaj dazwalali hety handal, ale kali Jezus wyhnaŭ handlaroŭ won, to jany na heta ničoha nie kažuć, a tolki damahajucca ad Jezusa znaku, jakim prawam jon heta robić? Pan Jezus pakazwaje im na budučuju swaju śmierć i ŭskrašeńnie, jak na znak, što jon jość Mesyjašam i maje ŭladu nad światyniaj. Aproč hetaha P. Jezus nawučyŭ nas, jak my majem šanawać kaścioł i światyja miajscy. Chrystus, zaŭsiody cichi i lahodny, zapalajec światym hniewam, kali bačyć źniawahu miesca światoha. A ci wy ŭmiejecie šanawać światoje miesca? Chrystus, pakazwajučy na siabie, nazwaŭ swajo cieła światyniaj, bo ŭ jaho ciele, tak jak u światyni, prabywała jaho ŭkrytaje Bostwa. </small> § 14. HUTARKA P. JEZUSA Z NIKODYMAM. WUČNI ŚW. JANA CHR. Žyŭ u Jeruzalimie adzin wučony ŭ Zakonie, siabra Najwyšejšaj Rady žydoŭskaj (Sanchedrynu), na imia Nikodym. Byŭ jon čaławiek relihijny i za swaju sprawiadliwaść wielmi pawažany ŭ narodzie. Chacieŭ jon pahawaryć z Jezusam, ale bajaŭsia druhich - dyk pryjšoŭ da Jezusa ŭnočy i skazaŭ jamu: „Wučyciel, my wiedajem, što ty pryjšoŭ, ad Boha, jak nastaŭnik, bo nichto hetakich cudaŭ nia moh-by čynić, jakija ty čyniš, kali-b Boh nia byŭ z im". P. Jezus achwotna jaho pryniaŭ, adkazwaŭ na roznyja pytańni, asabliwa na pytańnie: jak možna ŭwajści ŭ Waładarstwa Božaje? Na hetaje pytańnie P. Jezus skazaŭ jamu: "Sapraŭdy, sapraŭdy kažu tabie, kali chto nie adrodzicca nanowa, nia moža ahladać Waładarstwa Božaha". Nikodym nie zrazumieŭ hetaha adkazu, jon dumaŭ, što treba adradzicca ciełam, ale P. Jezus tłumačyć jamu, što hetaje adradžeńnie treba razumieć u tym sensie, što čaławiek adradžajecca nia ciełam, ale dušoju, katoraja pry pomačy łaski Božaj adradžajecca i jak-by pačynaje nowaje žyćcio. Kab lepš pajaśnić hetaje adradžeńnie, Chrystus kaža Nikodymu: "Sapraŭdy kažu tabie, kali chto nie adrodzicca z wady i Ducha światoha, (h. zn. z chrostu), toj nia moža ŭwajści ŭ Waładarstwa Božaje". Dalej P. Jezus nawučaje Nikodyma, što hetaha adradžeńnia duchowaha nia možna dahledzieć wačmi, taksama jak nia možna bačyć wietru. Ale jak kožny čaławiek ''adčuwaje'' wiecier i čuje šum jahony, choć samoha wietru nia bačyć, tak možna adčuć i duchowaje adradžeńnie čaławieka. "Wie-<noinclude></noinclude> 2dymf4dvszhctjx5sulce500jf9uouk 104 37817 292595 132874 2026-07-17T21:28:26Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/34]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/40]] 132874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>cier duje kudy choča - kazaŭ Jezus čuješ jahony šum, ale nia wiedaješ, adkul jon paŭstaŭ i kudy idzie. Tak bywaje z kožnym, chto adradziŭsia z Ducha". Žydoŭskaje hramadzianstwa wieryła tahdy, što Mesyjaš prydzie na toje, kab załažyć tut na ziamli wialikaje i mocnaje carstwa i što panawańnie ŭ hetym carstwie budzie naležać da žydoŭ, jak da wybranaha Boham narodu. Ale Jezus tłumačyć Nikodymu, što Mesyjaš nie na toje pryjšoŭ na ziamlu, kab załažyć tut carstwa i panawać tak, jak ziamnyja waładary, ale pryjšoŭ, kab ciarpieć za ludziej i hetak ich zbawić. Jak niekali Majsiej padniaŭ na pustyni miedzianaha wuža, tak treba, kab byŭ padniaty Syn čaławiečy na kryžy, kab mahli zbawicca ŭsie tyja, što wierać u Jaho. ''"Bo tak Boh umiławaŭ świet, što daŭ Syna swajho adzinarodžanaha, kab kožny, chto ŭ jabo wieryć, nia zhinuŭ, ale mieŭ žyćcio wiečnaje".'' Hetaja hutarka z Chrystom zrabiła na Nikodyma wialikaje ŭražańnie, bo jon byŭ čaławiek sprawiadliwy i ščyra šukaŭ praŭdy. Nikodym staŭ wučniem P. Jezusa, ale bajučysia ludziej, skrywaŭsia z hetym až da jaho śmierci. <center>__________</center> <small> U hutarcy z Nikodymam Chrystus raźwiwaje asnowy wiery chryścijanskaj. Kab čaławiek moh zbawicca i ahladać Boha ŭ Waładarstwie niabiesnym, da jakoha ŭtraciŭ prawa praz hrech, treba adradzicca na dušy. A adradzicca moža čaławiek nia sam z siabie i swaimi siłami, ale z laski adradžeńnia, jakuju wysłužyŭ sam Syn čaławiečy (h. zn. Mesyjaš), umirajučy na kryžy. Praz chrost čaławiek rodzicca nanawa da laski Božaj i robicca siabram Waładarstwa Božaha. Žydy byli prakanany, što da budučaha Waładarstwa Božaha, jakoje założyć Chrystus, naležać mohuć tolki patomki Abrahama, ale Jezus prastuje hety pamyłkowy pahlad i kaža, što wieryć u Chrysta i adradzicca mohuć usie ludzi: i žydy i pahancy. Nikodym byŭ tajnym wučniem Jezusa, až pakul nie ŭbačyŭ jaho na kryžy pa śmierci Jezusa źnimaje (razam z Jazepam Arymatejskim) cieła swajho wučyciela z kryža i chawaje jaho ŭ hrobie. </small> '''Wučni św. Jana.''' Potym wyjšaŭ Jezus u Judejskuju krainu i tam žyŭ razam sa swaimi wučniami i nawučaŭ narod. Nawučaŭ taksama i św. Jan nad Jardanam, bo jašče nia byŭ pasadžany Heradam u ciamnicu. I pryjšli da jaho wučni jahony sa skarhaj na P. Jezusa, kažučy: „Rabbi (wučyciel), toj, katory byŭ z taboju za Jardanam i katoramu ty daŭ świadectwa, woś ciapier chryścić i ŭsie iduć da jaho". Ale Jan adkazaŭ im: "Wy sami świedki taho, što ja skazaŭ: Ja nia Chrystus, ale tolki byŭ pasłany prad im. Jon maje raści, a ja pamianšacca". Hetakim čynam św. Jan jašče raz paćwiardziŭ, što Jezus jość pasłanym Mesyjašam, a jon tolki papiarednikam Jaho.<noinclude></noinclude> 4zdzgcqcwkd3f5ih5z1196wfkc6ujqb 104 37820 292597 106386 2026-07-17T21:29:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/35]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/41]] 106386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> § 15. HUTARKA P. JEZUSA Z SAMARANKAJ. Paśla Wialikodnych świat Jezus praz niekalki miesiacaŭ nawučaŭ u Judeji, a potym praz Samaryju pajšoŭ u Halileju. Žydy praz Samaryju nikoli nie chadzili, ale staralisia jaje abminać, bo wielmi mocna nienawidzieli samaranaŭ. Ale Jezus, katory pryjšoŭ zbawić usich ludziej, pajšoŭ praz hetu źnienawidžanuju žydami krainu. Prachodziačy praz Samaryju, Jezus zatrymaŭsia na adpačynak blizka miesta Sychar (daŭniej Sychem) kala studni, jakaja była wykapana, jak kazali ludzi, patryjarcham Jakubam. Wučni Jezusa pajšli ŭ horad, kab kupić ježy, a Jezus, strudžany darohaju, sieŭ kala studni. Byŭ jakraz poŭdzień. U hety čas pryšła da studni adna žančyna pa wadu. Jezus paprasiŭ u jaje wady napicca. Jana ździwiłasia i skazała: „Jakža ty, budučy Izraelitam, možaš prasić u mianie wady? Ja-ž samaranka, a žydy čurajucca samaranaŭ". Adkazaŭ jej Jezus: "Kab ty znała dar Božy i wiedała, z kim haworyš, dyk ty prasiła-b, kab ja daŭ tabie žywoj wady". Samaranka nie zrazumieła hetych słoŭ i dumała ab žywoj (kryničnaj) wadzie, jakaja bje na dnie studni - dyk adkazała: „Panie, nawat nia maješ čym začerpnuć, i studnia hłybokaja, dyk jak možaš mieć žywuju wadu?" Ale Jezus adkazaŭ jej: "Kožny, chto pje hetuju wadu, iznoŭ zachoča pić, ale chto-b piŭ wadu, jakuju ja jamu dam, nie zachoča pić nawieki". Praz hetu žywuju wadu Jezus razumieŭ nawuku swaju i łasku Božuju, jakaja daje čaławieku nowaje žyćcio i adradžeńnie dušy, ale samaranka dumała ŭsio ab zwyčajnaj wadzie, dyk skazała: "Panie, daj mnie hetaj wady, kab mnie nie chaciełasia pić i kab mnie nie chadzić siudy pa wadu". Tut Jezus raskazaŭ jej ab tajomnych sprawach jaje žyćcia. Samaranka paznała, što haworyć nia z zwyčajnym čaławiekam, dyk uskryknula: "Panie, ja widžu, što ty prarok". I zaraz źwiarnułasia da jaho z prośbaj, kab jon jej raźwiazaŭ pytańnie, dzie treba addawać Bohu čeść, ci na hare Haryzim, jak ćwiardzili samaranie, ci ŭ Jeruzalimie, jak ćwiardzili žydy? Adkazaŭ jej Jezus, što niaŭbawie nastupić čas, kali nie ŭ adnym tolki miejscy i nia tolki na hetaj hare abo ŭ Jeruzalimie buduć addawać čeść Bohu, ale ŭsiudy. "Boh jość ducham, zatym i tyja, što jaho sławiać, pawinny sławić u duchu i praŭdzie". Samaranka na heta skazała: "Ja wiedaju, što prydzie Mesyjaš, a kali jon prydzie, dyk raskaža nam usio". Jezus skazaŭ jej: "Heta-ž ja, katory hawaru z taboju". Pačuŭšy hetyja słowy, žančyna pakinuła swajo wiadro<noinclude></noinclude> pgb9083b07nqk1bxn1s97gewrjtq9uc 104 37821 292599 287392 2026-07-17T21:29:26Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/36]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/42]] 287392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>kala studni, a sama pabiehła ŭ horad i hawaryła ludziam: "Idziecie i pahladziecie na čaławieka, katory mnie ŭsio skazaŭ, što ja čynila. Ci nia jość heta Chrystus?" Samaranie {{Няма выявы}} ŭ wialikaj hramadzie wyšli z horadu i prasili Jezusa, kab na daŭžej astaŭsia ŭ ich. Jezus byŭ u ich praz dwa dni i šmat ich uwieryła ŭ jaho. A tyja, što ŭwieryli, hawaryli potym da<noinclude></noinclude> 8oyxwm26lnhdl3118gb3fbaggmeqfot 292982 292599 2026-07-18T07:48:47Z Gleb Leo 2440 292982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>kala studni, a sama pabiehła ŭ horad i hawaryła ludziam: "Idziecie i pahladziecie na čaławieka, katory mnie ŭsio skazaŭ, što ja čynila. Ci nia jość heta Chrystus?" Samaranie [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 10.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Chrystus i Samaranka.}}'''}} ŭ wialikaj hramadzie wyšli z horadu i prasili Jezusa, kab na daŭžej astaŭsia ŭ ich. Jezus byŭ u ich praz dwa dni i šmat ich uwieryła ŭ jaho. A tyja, što ŭwieryli, hawaryli potym da<noinclude></noinclude> b641w95mh7antuue8sxvvd2b196g5wm 104 37822 292601 106388 2026-07-17T21:29:39Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/37]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/43]] 106388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>samaranki: "My ŭžo nia dziela twajho raskazu wierym, ale dziela taho, što sami čuli i wiedajem, što Jon jość sapraŭdy Zbaŭca świetu". <small> U hutarcy z samarankaj Jezus dalej raźwiwaje wažnaść adradžeńnia dušy ludzkoj, ab jakim hawaryŭ z Nikodymam. Nawuka Chrystusa i łaska Božaja padobny da žywoj, kryničnaj wady: jak kryničnaja wada adświažaje arhanizm ludzki i daje jamu nowyja siły, tak i nawuka Chrystusa daje nowuju, Božuju moc dušy ludzkoj. U Palestynie kryničnuju wadu časta nazywali žywoju wadoju, adrožniwajučy jaje ad daždžawoj (stajačaj) abo račnoj wady. {{Разбіўка|Samaranie}}, jak užo wiedajem z Historyi św. St. Zakonu. heta byŭ narod miašany, jaki paŭstaŭ z astatkaŭ žydoŭ i z nasłanych z Assyryi pahancaŭ. Nazywalisia jany hetak ad horadu Samaryi, daŭniejšaj stalicy Izrailskaha karaleŭstwa. Pryznawali jany tolki prawa Majsieja, adkidajučy prarokaŭ i roznyja žydoŭskija praktyki. Kab nie chadzić u Jeruzalim, jany zbudawali dla siabie na hare Haryzim (blizka Sychar) asobnuju światyniu, katoruju adnak žydy zburyli. Pamiž žydami i samaranami zaŭsiody była wialikaja nienawiść, dataho, što jany nie hawaryli pamiž saboju, nia mieli z saboju nijakich znosin―zatym i ździwiłasia samaranka, kali Jezus paprasiŭ u jaje pić. Haworačy z samarankaj, P. Jezus pakazaŭ jašče, što ŭsie narody roŭna paklikany da Waładarstwa Božaha, što nia možna akazwać pahardy dla druhoha narodu, jak heta rabili žydy i što treba ŭsie narody złučyć u jednaści praŭdy Božaj. </small> '''2. JEZUS NAWUČAJE Ŭ HALILEI''' § 16. JEZUS U KAFARNAUM. JEZUS NIA PRYNIATY Ŭ NAZARECIE. Wiarnuŭšysia ŭ Halileju, Jezus zatrymaŭsia ŭ mieście Kafarnaum (nad wozieram Genezaret) i tam najbolej prabywaŭ. U suboty chadziŭ u žydoŭskija bažnicy (škoły) i tam nawučaŭ ludziej. Nawuka jaho była nie takaja, jak druhich wučycialoŭ i nastaŭnikaŭ žydoŭskich: nawuka Jezusa była poŭnaja mocy i ŭładarnaści. A byŭ tam u škole čaławiek, katory mieŭ čartoŭstwa (byŭ apanawany praz djabła). Hety čaławiek wialikim hołasam kryčaŭ: „Što ty maješ da nas, Jezusie Nazarenski? Pryjšoŭ ty zhubić nas? Wiedaju, chto ty jość: światy Božy". Ale Jezus pryhraziŭ jamu i skazaŭ: "Maučy i wyjdzi z jaho". Niačysty strasanuŭ tym čaławiekam i wyjšaŭ z jaho, ničoha jamu nie paškodziŭšy. Usich, što tam byli, źniaŭ wialiki strach―i hawaryli pamiž saboju: "Chto heta taki, što zahadywaje ducham niačystym i wychodziać?" I razychodziłasia sława ab im pa ŭsiej tej krainie. Wyjšaŭšy z škoły, Jezus zajšoŭ u dom Symona Piotry. Ciešča Symona mieła wialikuju haračku, dyk wučni źwiarnulisia da Jezusa z prośbaj, kab azdarawiŭ jaje. Jezus padyjšoŭ, uziaŭ jaje za ruku, zahadaŭ haračcy, kab pakinuła jaje ― i zaraz-ža chworaja ŭstała i pasłuhawała im.<noinclude></noinclude> 8ltx82wyfjbvhqzo38l1eddkv2x3th9 104 37823 292603 132875 2026-07-17T21:29:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/38]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/44]] 132875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> A kali zajšło sonca, dyk usie pawiali da Jezusa swaich chworych, a jon kožnamu z ich kłaŭ na haławu swaju ruku i azdaraŭlaŭ ich. Na druhi dzień Jezus pajšoŭ za horad u pustynnaje miesca, kab tam pamalicca. Ludzi šukali jaho ŭsiudy, urešcie znajšli i prasili, kab jon nie pakidaŭ ich. Ale Jezus skazaŭ: treba i inšym miestam apawiaščać Waładarstwa Božaje, bo na heta ja jość pasłany. Abchodziačy Halileju, Jezus prybyŭ u swajo miastečka Nazaret. Jon chacieŭ i tut pašyryć nawuku ab swaim pasłanstwie i waładarstwie Božym. Dyk u subotu uwajšoŭ u škołu i staŭ pasiarod narodu, kab čytać. Padali jamu knihu proroka Izaija. Raźwiarnuŭšy knihu, znajšoŭ toje miesca, dzie było napisana: "''Duch Božy nada mnoju, Jon namaściŭ mianie, kab nieści ŭbohim dobruju wiestku''. Pasłaŭ mianie azdaraŭlać raźbitych sercam, wiaźniam apawiaščać wyzwaleńnie, a ślapym pawarot zroku, pryhniečanych abdaryć swabodaju i abwiaścić hod źmiławańnia Božaha". Pračytaŭšy hetyja słowy, Jezus začyniŭ knihu i sieŭ, a wočy ŭsich, što byli ŭ škole, źwiarnulisia na jaho. Jon-ža pačaŭ im hawaryć, što "siahońnia spoŭniłasia hetaje praroctwa, katoraje wy čuli".―i ŭ praciahu ŭsiej swajej nawuki raźwiwaŭ pierad imi značeńnie hetaha mesyjanskaha praroctwa. Ludzi, słuchajučy jaho nawuki, dziwilisia i nie mahli zrazumieć, adkul uzialisia ŭ jaho takija strojnyja słowy i takaja nawuka, dyk hawaryli: "Ci-ž heta nia syn Jazepa"? A jon skazaŭ im: "Peŭnie-ž, wy mnie skažacie: zrabi i tut, u swajej baćkaŭščynie, tyja cudy, jakija, jak my čuli, byli ŭ Kafarnaum. Ale ja wam kažu praŭdu: niwodzien prarok nia pryniaty ŭ baćkaŭščynie swajej. Bo mnoha było ŭdoŭ u Izraeli za časoŭ Haljaša, kali była zasucha i wialiki hoład, adnak da niwodnaje z ich nia byŭ pasłany Haljaš, a tolki da pahanskaje ŭdawy ŭ Sarepcie Sydonskaj. I mnoha prakažanych było ŭ Izraeli za časaŭ Jelisieja praroka, adnak niwodnaha z ich jon nie azdarawiŭ, a tolki Naamana syryjca". Pačuŭšy hetyja słowy z wusnaŭ dobra im znajomaha Jezusa, nazaretčanie zahniewalisia mocna i, ustaŭšy, wykinuli jaho sa škoły i pawiali na wierch hary i chacieli adtul kinuć Jezusa ŭ propaść, ale jon addaliŭsia, prachodziačy pasiarod cełaj ichnaj hramady i nie mahli jamu ničoha zrabić. <center>__________</center> <small> Haloŭnaju pryčynaju niepryniaćcia Jezusa ŭ Nazarecie, a potym wa ŭsim žydoŭskim narodzie było pamyłkowaje paniaćcie ab Mesyjašy, jakoje isnawała pasiarod žydoŭskich wučonych u Zakonie. Jany dumali, što Mesyjaš pryjdzie jak wialiki pawadyr, katory źbiare wiernych Izraelitaŭ i pawiadzie ich na baraćbu z rymlanami. Pieramohšy worahaŭ žydoŭskaha narodu i aswabadziŭšy swoj kraj ad čužyncaŭ, Mesyjaš założyć wialikaie i mocnaje carstwa, u jakim panawać buduć syny Abrahama h. z. žydy. Widziačy Jezusa biednaha, apawiedajučaha Waładarstwa {{Разбіўка|niabiesnaje}}, žydy<noinclude></noinclude> 0ze1y02znnjrdxi1favd0f1znevi3r3 104 37824 292605 106393 2026-07-17T21:30:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/39]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/45]] 106393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>adwiarnulisia ad jaho, a nawat staralisia jaho zahubić, skidajučy sa skały kab nie zwodziuŭ narodu i nie rujnawaŭ dumak ab usiaświetnym panawańni wybranaha narodu. Jezus zrabiŭ cud u Nazarecie, ale nie taki, jakoha chacieli nazaretčanie: jany byli ŭstrymany niawidomaj siłaj ad złačynstwa, bo jašče čas śmierci dla Jezusa nia pryšoŭ. Nazaretčanie dobra znali Jezusa, bo pasiarod ich uzros i z imi žyŭ ― zatym nie mahli dapuścić, kab syn ubohaha cieśli (jak jany dumali), moh być Mesyjašam. Jezus mocna im wykidaje hetaje niawierstwa i kaža, što prarok bywaje ŭsiudy pryniaty, aproč tolki ŭ swajej baćkaŭščynie. </small> § 17. CUDOŬNAJA LOŬLA RYBY. Adzin raz Jezus nawučaŭ nad wozieram Genezaret. Ludziej było tak mnoha, što kožny cisnuŭsia, kab lepš pačuć słowa Božaje. La bierahu stajali łodki, a rybaki byli wyšaŭšy na bierah i pałaskali sieci. Byli heta wučni Jezusa, katorych jon paklikaŭ i katorych my ŭžo znajem: Symon, prazwany Piotra, Andrej, Jakub i Jan. Kali narodu ŭsio prybywała i rabiŭsia što-raz bolšy ścisk, Jezus uwajšoŭ u łodku Symona Piotry, zahadaŭ adjechać trochi ad bierahu i sieŭšy ŭ łodcy, nawučaŭ ludziej. Kali-ž skončyłasia nawuka, Jezus skazaŭ Symonu: „Adpływi na hłybiniu i zakiń sieci". Ale Symon adkazaŭ jamu: "Wučyciel, my ŭsiu noč pracawali i ničoha nie zławili, ale na twajo słowa zakinu sieci". I zaraz razam sa swaim bratam Andrejam zakinuli sieci ŭ woziera ― i zławili takoje mnostwa ryby, što až rwalisia ich sieci. Tady paklikali jany swaich siabroŭ Jakuba i Jana na pomač; tyja padpłyli da ich sa swajej łodkaj i nabrali stolki ryby, što abiedźwie łodki ledź mahli dziaržacca na wadzie. Uwidzieŭšy taki cud, Symon Piotr wielmi ździwiŭsia, až aharnuŭ jaho niejki strach ― i nia tolki jaho, ale i ŭsich, što tam byli. Dyk Symon Piotr upaŭ da kaleń Jezusa i skazaŭ: "Panie, wyjdzi ad mianie, bo ja čaławiek hrešny". Ale Jezus adkazaŭ jamu: "Nia bojsia, ad hetaj pary ŭžo ludziej ławić budzieš", što aznačała, što Piotr mieŭ nawaročwać ludziej da Chrystowaj wiery. I jany, wyciahnuŭšy łodki na bierah, pakinuli ŭsio i pajšli za im. Paśla taho, kali Jezus byŭ u adnym mieście, pryšoŭ da jaho čaławiek uwieś u prakazie i, upaŭšy pierad im, staŭ prasić jaho, kažučy: „Panie, kali chočaš, možaš mianie ačyścić". Jezus praciahnuŭ ruku, dakranuŭsia da jaho i skazaŭ: "Chaču, budź ačyščany". I zaraz-ža zyšła z jaho prakaza i staŭ zdarowym. I zahadaŭ jamu Jezus, kab nikomu nie kazaŭ ab hetym, ale pajšoŭ i pakazaŭsia kapłanam i achwiarawaŭ dar za swajo ačyščeńnie, tak jak byŭ zahadaŭ Majsiej i ŭziaŭ ad kapłanaŭ paświedčańnie, što ŭžo zdaroŭ,<noinclude></noinclude> f2jwax95inmvny6w07f724imfc2st1h 104 37825 292607 132876 2026-07-17T21:30:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/40]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/46]] 132876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> I razychodziłasia ab Jezusie sława što-raz dalej i wialikaje mnostwa narodu prychodziła da jaho, kab pasłuchać jahonaj nawuki i znajści azdaraŭleńnie i ratunak u swaich chwarobach. <center>__________</center> <small> Prakaza — heta strašnaja chwaroba, jakaja i ciapier časta zdarajecca na ŭschodzie. U hetaj chwarobie ciela hnije, pakrywajecca ranami i strupami i nawat časta adpadaje kawałkami ad kaści. Prakažanaha čaławieka wyhaniali won z wiosak i sialibaŭ ludzkich, kab druhich nie zaraziŭ. Prakažany moh wiarnucca da ludziej tolki tahdy, kali atrymaŭ ad kapłanaŭ paświedčańnie, što zdaroŭ. Pry hetym musiŭ złažyć dar (achwiaru) za swajo ačyščeńnie, bo hetak zahadaŭ Majsiej. Prakaza jość padabienstwam hrechu. Tak jak prakaza robić ciela čaławieka strašnym i hidkim u wačach ludziej, tak hrech robić dušu u wačach Božych. Hrešnamu čaławieku Chrystus zahadywaje, tak jak prakažanamu pajści da kapłana, wykazać pierad im swaje hrachi i praz razhrašeńnie być ačyščanym. Jezus uwachodzić u łodku Piatra i z jaje nawučaje, choć tam była i druhaja łodka. "Ad hetaj pary ŭžo ludziej ławić budzieš" ― skazaŭ jamu. Jezus ― i zrabiŭ prostaha rybaka haławoju apostałaŭ, jaki ŭ Rymie załažyŭ swaju apostalskuju stalicu i tam byŭ zamučany. Nastupniki św. Piatra na rymskaj stalicy ŭžywajuć piačaci, jakaja zawiecca "piačać rybaka", bo na joj pradstaŭleny św. Piotr, zakidajučy sieci. </small> § 18. JEZUS AZDARAŬLAJE SPARALIŽAWANAHA ČAŁAWIEKA Ŭ KAFARNAUM. PAKLIKAŃNIE MYTNIKA LEWI Prabywajučy ŭ mieście Kafarnaum, Jezus nawučaŭ u adnym domie. Na nawuku zyšłosia stolki narodu, što nie mahli stoŭpicca ŭ domie, ale stajali ŭ dźwiarach i pierad domam. U hety čas pryniaśli da taho domu sparaližawanaha čaławieka i chacieli jaho ŭniaści ŭ dom, kab pałažyć pierad Jezusam i prasić azdaraŭleńnia - ale dziela wialikaha ścisku nie mahli hetaha zrabić. Dyk uzyšli na wierch taho domu i praz dach spuścili chworaha, lažačaha na swaim łožy, tuž pierad nahami Jezusa. Jezus, bačačy wieru henych ludziej, skazaŭ da sparaližawanaha: "Čaławieča, adpuščajucca tabie hrachi twaje". Faryzei, katoryja tam stajali, padumali sami ŭ sabie: jon bluźnić, bo chto moža adpuščać hrachi, aproč Boha? Ale Jezus, paznaŭšy dumki ich, skazaŭ: "Čamu wy dumajecie niadobraje ŭ sarcoch wašych? Što lahčej skazać: adpuščajucca tabie hrachi twaje, ci skazać: ustań i chadzi? Ale kab wy wiedali, što Syn čaławiečy maje ŭładu na ziamli adpuščać hrachi ― skazaŭ sparaližawanamu ― kažu tabie: ustań, waźmi łoža twajo i jdzi ŭ dom twoj". I zaraz-ža toj sparaližawany ŭstaŭ, uziaŭ swaju paściel i pajšoŭ u swoj dom, sławiačy Boha. Usich, što tam byli i bačyli hety cud, aharnuŭ strach ― i jany taksama sławili Boha i kazali: dziŭnyja rečy my widzieli siannia.<noinclude></noinclude> d58xk5v3nqxxnvw3ry0gqzgciwx3je7 104 48921 292609 151632 2026-07-17T21:31:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/41]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/47]] 151632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> '''Paklikańnie mytnika Lewi'''. Wyjšaŭšy z hetaha domu, Jezus prachodziŭ kala taho miesca, dzie brali ad ludziej myta (padatak pry ŭjeździe ŭ miesta i padatak ad tawaraŭ) i ŭbačyŭ tam mytnika (źbiralnika padatkaŭ), jaki zwaŭsia Lewi abo Mateuš. Jezus padyšoŭ da jaho i skazaŭ: „Idzi za mnoju". Toj pakinuŭ usio i pajšoŭ za Jezusam. Žydy wielmi pahardžali mytnikami, dyk pahardžany Mateuš nadta ŭściešyŭsia, što Jezus paklikaŭ jaho da siabie i sprawiŭ u swaim domie dla Jezusa i jahonych wučniaŭ wialiki pačastunak. Na hetym pačastunku było šmat mytnikaŭ i ich tawaryšaŭ. Jak tolki zhledzieli heta knižniki i faryzei, mocna aburylisia dy pačali narakać i hawaryć da Jezusawych wučniaŭ: čamu heta wy jaścio i pjecio z mytnikami i hrešnikami? Jezus, pačuŭšy hetaje, adkazaŭ im: „Nie zdarowym patreba lekara, ale chworym. Ja pryjšoŭ nie na toje, kab klikać da pakuty sprawiadliwych, ale hrešnych". Paklikany mytnik Lewi staŭ apostałam i znany jość pad imieniem Mateuš. <small><b> Pry azdaraŭleńni sparaližawanaha Jezus pakazaŭ, što moža swajej uładaju adpuščać hrachi, tak jak azdaraŭlać chworych. A adpuščać hrachi moža tolki Boh - značyć užo tut P. Jezus daje paznać, što jon jość Syn Božy, majučy ŭładu adpuščańnia hrachoŭ. I jašče na adnu reč treba źwiarnuć uwahu pry hetym zdareńni: faryzei nie skazali ani słowa, a tolki padumali, a ŭžo Jezus znaje ich dumki i daje im adkaz. Hetym pakazwaje, što maje boskuju moc paznawańnia dumak ludzkich. A chto takija faryzei i knižniki, ab katorych tak časta ŭspaminajecca ŭ Nowym Zakonie? {{Разбіўка|Faryzei}} — heta byli prawiernyja žydy, jakija wa ŭsim staralisia spaŭniać Zakon Majsieja. Ale rabili heta jany nia tak z prakanańnia, skolki dla woka ludzkoha. Zabywajučysia ab tym, što praŭdziwaja relihija — heta relihija dušy i serca, jany spaŭniali Zakon Majsieja tolki pawierchoŭna, nia lučačy jaho z nutranym i duchowym žyćciom čałowieka. Jany dumali. što dawoli być patomkami Abrahama i spaŭniać usie relihijnyja praktyki Majsiejewaha Zakonu, kab być hodnymi waładarstwa Božaha i pryniaćcia Mesyjaša. Jezus prastuje ichnyja pamyłkowyja pahlady i hetym ściahwaje na siabie ich hnieu. Jany starajucca sačyć usiudy za Jezusam, kab znajści ŭ jahonym žyćci abo nawucy niešta sprečnaje z Zakonam Majsieja i abwinawacić jaho pierad narodam, što jon rujnuje Zakon. {{Разбіўка|Knižniki}} — heta byli ludzi, jakija paświacili síabie wywučeńniu Zakonu {{Абмылка|Bažaha|Božaha}}. Ich nazywajuć časta {{Разбіўка|wučonymi ŭ Zakonie}}. Jany nawučali narod i raźwiazwali trudniejšyja relihijnyja pytańni. </small></b> <center> § 19. DAČKA JAIRA. AZDARAŬLEŃNIE CHWORAJ ŽANČYNY.</center> Kali P. Jezus prybyŭ u Kafarnaum, narod pryniaŭ jaho z radaściaj, bo ŭsie čakali jaho. I woś pryšoŭ čaławiek, katory byŭ staršy nad škołaj (bažnicaj) na imia Jair. Jon upaŭ na kaleni pierad Jezusam i prasiŭ jaho sa ślaźmi, kab pryjšoŭ i azdarawiŭ jaho dwanaccaci-hadowuju dačku, katoraja była ŭžo pry śmierci. „Pry-<noinclude></noinclude> 1qieu6bf6xwyxoy0o1lawob5lu7sq8w 104 48924 292611 287393 2026-07-17T21:31:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/42]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/48]] 287393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>dzi, Panie, uzłažy ruki twaje, kab azdarawieła dačka maja i žyła" — maliŭ Jair. Jezus pasłuchaŭ jaho prośby i pajšoŭ u jahony dom. Za Jezusam pajšli wučni i narod. [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598506157).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Uskrašeńnie dački Jaira.}} A tam była adna žančyna, katoraja ad dwanaccaci hadoŭ ciarpieła na cieč krywi. Lačyłasia jana doŭhi čas, tak što addała na lekaraŭ usiu swaju majemaść i nie mahła wylačycca ad swaje chwaroby. Čuła jana ab Jezusie i mieła ta-<noinclude></noinclude> 3usaiuffrmerof8v33qcs122rxjuusk 292983 292611 2026-07-18T08:04:28Z Gleb Leo 2440 292983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>dzi, Panie, uzłažy ruki twaje, kab azdarawieła dačka maja i žyła" — maliŭ Jair. Jezus pasłuchaŭ jaho prośby i pajšoŭ u jahony dom. Za Jezusam pajšli wučni i narod. [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 11.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Uskrašeńnie dački Jaira.}}'''}} A tam była adna žančyna, katoraja ad dwanaccaci hadoŭ ciarpieła na cieč krywi. Lačyłasia jana doŭhi čas, tak što addała na lekaraŭ usiu swaju majemaść i nie mahła wylačycca ad swaje chwaroby. Čuła jana ab Jezusie i mieła ta-<noinclude></noinclude> 5grp6guo84yekxnsw1h45ymdpi0ba6i 104 48928 292613 151633 2026-07-17T21:31:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/43]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/49]] 151633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>kuju wialikuju wieru ŭ jaho cudoŭnuju moc, što hawaryła sama da siabie: „Kab choć datknucca da jaho adziežy i budu. zdarowa". Z takoju wieraj pracisnułasia jana praz narod i, kali Jezus išoŭ, dakranułasia da kraju jahonaj adziežy — i zaraz-ža stała zdarowaj. Jezus zatrymaŭsia i spytaŭ: „Chto da mianie dakranuŭsia"? Ale nichto nie pryznawaŭsia. Tahdy Piotr i inšyja apostały, što tam byli, skazali: Wučyciel, narod ciśniecca kala ciabie i šturchaje, a ty kažaš: chto da mianie dakranuŭsia? Ale Jezus skazaŭ im: Niechta dakranuŭsia da mianie, bo ja čuŭ, što moc cudatworčaja wyjšła z mianie. Žančyna zrazumieła, što nia ŭkryjecca, dyk dryžačy padyšła da Jezusa, upała jamu da noh i raskazała pierad usim narodam, jak jana dakranułasia da Jezusa i jak zaraz-ža azdarawieła. A Jezus skazaŭ jej: „Dačka, wiera twaja ciabie azdarawiła, idzi ŭ supakoi". Kali Jezus jašče hetaje hawaryŭ, prychodzić słuha Jaira i kaža da swajho pana: „Dačka twaja pamierła, nia turbuj wučyciela". Ale Jezus, pačuŭšy hetaje, skazaŭ Jairu: „Nia bojsia, tolki wier i budzie zdarowa". Kali pryšli ŭ Jairaŭ dom, tam užo ŭsie płakali i hałasili pa dziaŭčyncy. Ale Jezus skazaŭ: „Nia płačcie, bo jana nia ŭmiarła, ale śpić". Pačuŭšy hetyja słowy, niekatoryja pačali naśmiachacca z Jezusa, wiedajučy dobra, što jana sapraŭdy pamiarła. Tahdy Jezus zahadaŭ usim wyjści z domu, astawiŭ pry sabie tolki baćku i matku dziaŭčyny, a tak-ža troch apostałaŭ (Piatra, Jakuba i Jana), radyšoŭ da niaboščycy, uziaŭ jaje za ruku i skazaŭ: „Dziaŭčynka, ustań". I dziaŭčynka zaraz-ža ŭstała i pačała chadzić, a P. Jezus zahadaŭ dać jej jeści. Pabačyŭšy hetaki cud, usie mocna ździwilisia, ale Jezus zabaraniŭ im raskazwać ab hetym. <small><b> P. Jezus nia dla sławy ludzkoj rabiŭ cudy i zatym časta zahadywaŭ, kab nie zazhałašali jahonych cudaŭ Cudy čyniŭ P. Jezus z tej metaj, kab prakanać ludziej u swaim boskim pasłanstwie. Razam z hetym Jezus wymahaŭ ad ludziej wiery ŭ swaju boskuju moc i naharadžaŭ tych, što zwaročwalisia da jaho z wieraj.</small></b> <center>§ 20. NAHORNAJA NAWUKA.</center> Nawuki i cudy Jezusa paciahnuli da jaho šmat narodu — što-raz bolšyja hramady ludziej išli za im, chočučy dawiedacca praŭdy i paznać jaho nawuku ab nowym Waładarstwie. Jakoje heta mieła być waładarstwa i chto mieŭ da jaho naležać, Jezus wyjaśniaŭ užo ŭ hutarcy z Nikodymam i samarankaj, ale treba było jasna wykazać ''asnowy'', na jakich mieła apiracca hetaje Božaje Waładarstwa, jakoje Chrystus<noinclude></noinclude> 0xxd0m8ste7uvauj1464p9038m5i5gm 104 48929 292615 151636 2026-07-17T21:31:56Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/44]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/50]] 151636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>mieŭ załažyć na ziamli. Woś hetyja asnowy Chrystus wykazaŭ u nahornaj nawucy. Adzin raz, kali Jezus ubačyŭ kala siabie wialikija hramady narodu, uzyšoŭ na ŭzhorak, sieŭ tam, a kali padyšli da jaho jahony wučni i narod, adčyniŭ swaje wusny i pačaŭ nawučać: <center>I. WOSIEM BAHASŁAWIENSTWAŬ.</center> <i> 1. Bahasłaŭleny ŭbohija ducham (jakija nie pažadajuć bahaćcia), bo ich jość waładarstwa niabiesnaje. 2. Bahasłaŭleny cichija, bo jany zaŭładajuć ziamloju. 3. Bahasłaŭleny, katoryja płačuć, bo jany buduć paciešany. 4. Babasłaŭleny, katoryja prahnuć i smahnuć da sprawiadliwaści (tak žadajuć sprawiadliwaści, jak hałodny jeści abo zasmahšy pić), bo jany buduć nasyčany. 5. Bahasłaŭleny milasernyja, bo jany milaserdzia dastupiać. 6. Bahasłaŭleny čystyja sercam, bo jany Boha buduć ahladać. 7. Bahasłaŭleny supakoj niasučyja (zhodliwyja), bo jany buduć nazwany synami Božymi. 8. Bahasłaŭleny, katoryja cierpiać praśled za sprawiadliwaść, bo ich jość waładarstwa niabiesnaje. Bahasłaŭleny wy, kali was buduć łajać i praśledawać i ŭsialakaje zło prociŭ was hawaryć. Radujciesia i wiesialiciesia, bo naharoda wašaja wialikaja ŭ niebie. </i> <small><b> U hetych waśmi bahasławienstwach Chrystus kaža, chto moža ŭwajści й jahonaje waładarstwa. Žydy ŭ toj čas byli prakanany, što da Mesyjašawaha waładarstwa buduć naležać tolki ludzi bahatyja, adwažnyja, niamiłasernyja, apirajučyjasia na ździeku i sile, a tymčasam Chrystus kaža, što tudy ŭwojduć ubohija, cichija, miłasernyja, čystyja sercam, tyja, jakija prahnuć sprawiadliwaści, a nawat buduć ciarpieć za hetu {{Абмылка|sprawiadliwać|sprawiadliwaść}}. Woś hetyja cnoty i buduć asnowaj nowaha waładarstwa i Nowaha Zakonu. Ale što budzie z Starym Zakonam, ci jon pierastaŭ užo abawiazywać, ci astajecca dalej u sile? Woś ab hetym P. Jezus nawučaje dalej u swajej nawucy.</small></b> <center>II. STARY I NOWY ZAKON.</center> Haworačy ab Starym Zakonie, kazaŭ Jezus: "Nia dumajcie, što ja pryšoŭ skasawać Zakon abo prarokaŭ, nia pryšoŭ ja skasawać, ale dapoŭnić. Sapraŭdy kažu wam: pakul budzie isnawać nieba i ziamla, nia źmienicca ŭ Zakonie ani adna jota abo ryska, až pakul usio staniecca". '''Zabojstwa i hnieŭ''' „Wy čuli, što skazana ŭ Starym Zakonie: nie zabiwaj, a chto-b zabiŭ, na taho budzie sud. A ja<noinclude></noinclude> fmu2sx3dp5mhmyy1nz3mv7n9dan6k5s 104 48930 292617 151640 2026-07-17T21:32:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/45]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/51]] 151640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>wam kažu, što kožny, chto hniewajecca na brata swajho, pojdzie pad sud. Dyk kali ty pryniasieš swaju achwiaru da aŭtara i tam uspomniš, što brat twoj maje niešta prociŭ ciabie, pakiń tam, pierad aŭtarom, swaju achwiaru, a idzi pierš pahadzisią z bratam twaim — i tahdy ŭžo, pryšoŭšy, pałažy swaju achwiaru". '''Prysiaha'''. „Wy čuli jašče, što skazana ŭ Starym Zakonie: nia prysiahaj na niapraŭdu, a ja wam kažu: nijak nie prysiahajcie ani na nieba, bo jość pasad Božy; ani na ziamlu, bo jana jość padnožkam pad nahami Jaho; ani na Jeruzalim, bo heta horad wialikaha ŭładara. Ale niachaj mowa waša budzie sprawiadliwaja: kali praŭda — kažecie „tak", kali niapraŭda — kažecie „nie", bo ŭsio lišniaje ad złoha jość". '''Nie supraciŭlajciesia złu'''. „Wy čuli, što skazana: woka za woka, a zub za zuba — ja wam kažu: nie supraciŭlajciesia złomu — i kali chto ŭderyć ciabie ŭ prawuju ščaku, nastaŭ jamu i lewuju, a kali-b chto chacieŭ sudom adniać u ciabie saročku, addaj jamu i wierchniuju adziežu, i kali-b chto prymušaŭ ciabie iści tysiaču šahoŭ, idzi z im druhija dźwie, a kali chto prosić u ciabie čaho — daj jamu, a kali chto choča pazyčyć u ciabie — nie adwaročwajsia ad jaho". '''Miłaść niepryjacielaŭ'''. „Wy čuli, što skazana ŭ Starym: lubi bližniaha twajho i miej u nienawiści woraha twajho. A ja wam kažu: lubiecie worahaŭ wašych, dobra čyniecie tym, katoryja was nienawidziać, maleciesia za tych, katoryja praśledujuć i černiać was, kab wy byli synami Ajca wašaha, katory jość u niebie, katory soncu swajmu zahadywaje ŭschodzić nad dobrymi i błahimi i pasyłaje doždž na sprawiadliwych i niesprawiadliwych. Bo kali wy lubicie tolki tych, katoryja was lubiać, dyk jakuju zapłatu mieć budziecie? Ci-ž nia robiać hetaha i mytniki? I kali witajeciesia tolki z swaimi bratami, dyk što-ž wažnaha robicie? Ci-ž pahancy hetaha nia robiać? „Dyk budźcie daskanalny, jak i Ajciec waš daskanalny jość". <small><b> U Starym Zakonie za bližnich uwažali ludzi tolki swaich rodnych i pryjacielaŭ abo naležačych da taje-samaje wiery i narodnaści, a Jezus nawučaje, što ŭsie ludzi — braty i što ŭsich treba miławać, nawat worahaŭ swaich.</small></b> <center>III. AB ŠČYRAŚCI I DOBRYCH NAMIERACH U ŽYĆCI.</center> „Hladziecie, kab sprawiedliwaści wašaj nia čynić pierad ludźmi z tym, kab ludzi was bačyli, bo inakš nia budziecie mieć naharody ad Ajca wašaha, katory jość u niebie. '''Dareńnie ŭbohich'''. „Kali ty daryš ubohaha, nia trubi pie-<noinclude></noinclude> f05jcu2uy5yslhutvo9akqakh2q5rrx 104 48932 292619 151643 2026-07-17T21:32:19Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/46]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/53]] 151643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>rad saboju, jak heta robiać krywadušniki pa bažnicach i pa wulicach, chočučy, kab ich chwalili ludzi. Sapraŭdy kažu wam: jany ŭžo ŭziali naharodu swaju (heta značyć: uziali pachwału ad ludziej i ad Boha im užo ničoha nie naležycca). Ty kali daryš ubohaha, dyk niachaj twaja lewaja ruka nia wiedaje, što robić prawaja, kab dareńnie twajo astałosia ŭ tajnie, (skrytym ad woka ludzkoha), a Ajciec twoj, katory widzić skrytyja rečy, addaść tabie". '''Malitwa'''. „A kali moliciesia, nia budźcie jak krywadušniki, jakija lubiać malicca stojačy na widnych miajscoch u bažnicach abo na skryžawańniach daroh, kab ich bačyli ludzi — sapraŭdy kažu wam: jany ŭziali swaju naharodu. A ty kali budzieš malicca, uwajdzi ŭ swaju światlicu i, začyniŭšy dźwiery, malisia da Ajca twajho ŭ skrytaści, a Ajciec twoj, katory bačyć u skrytaści, addaść tabie". '''Post'''. „A kali wy pościcie, to nia budźcie jak krywadušniki, sumnymi, bo jany niščać swoj twar, kab pakazacca pierad ludźmi, što jany pościać. Sapraŭdy kažu wam: jany ŭziali swaju naharodu. A ty kali pościš, pryčašy haławu twaju i abmyj twar, kab nia ludziam pakazacca, što ty pościš, ale Ajcu swajmu, katory jość u niebie, a Ajciec twoj, katory widzić skrytyja rečy, addaść tabie". <small><b> Tut Jezus napaminaje, kab ludzi ŭsio rabili z dobraj intencyjaj: nie dla woka ludzkoha, jak heta rabili faryzei i inšyja krywadušniki, ale dla Boha i dušy swajej. Adzinym skarbam, jakoha ani irža ani mol nia źjeść, — heta dobryja ŭčynki, z jakimi čaławiek stanie pierad Boham.</small></b> <center>IV. AB APIECY BOŽAJ NAD LUDŹMI.</center> „Nia źbirajcie sabie skarbaŭ na ziamli, dzie irža psuje i mol jeść, dzie zładziei wykopwajuć i kraduć, ale źbirajcie sabie skarby ŭ niebie, dzie ani irža ani mol nia psuje i dzie zładziei nie wykopwajuć i nie kraduć, „Bo dzie twoj skarb, tam i serca twajo. Nichto nia moža słužyć adnačasna dwum praciŭnym sabie panom, zatym nia možacie słužyć Bohu i mamonie (bahactwu). Nie kłapacieciesia ab dušy wašaj, što budziecie jeści, ani ab ciele wašym, u što budziecie adziewacca, bo ci-ž duša nie wažniej za ježu, a cieła nie wažniejšaje za adzieńnie? Hlańcie na ptuški niabiesnyja: jany nia siejuć i nia žnuć, a Ajciec was niabiesny kormić ich. Ci-ž wy nie daloka wažniejšyja za ich? A ab adzieńni čaho kłapaciciosia? Pahladziecie na kraski ŭ poli, jak jany rastuć. Jany nie pracujuć i nie praduć, a ja wam kažu, što nawat Sałamon wa ŭsiej swajej roškašy<noinclude></noinclude> k8tffydfnn3wqpdhqx4qczum7lz5ldu 292621 292619 2026-07-17T21:32:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/53]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/52]] 151643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>rad saboju, jak heta robiać krywadušniki pa bažnicach i pa wulicach, chočučy, kab ich chwalili ludzi. Sapraŭdy kažu wam: jany ŭžo ŭziali naharodu swaju (heta značyć: uziali pachwału ad ludziej i ad Boha im užo ničoha nie naležycca). Ty kali daryš ubohaha, dyk niachaj twaja lewaja ruka nia wiedaje, što robić prawaja, kab dareńnie twajo astałosia ŭ tajnie, (skrytym ad woka ludzkoha), a Ajciec twoj, katory widzić skrytyja rečy, addaść tabie". '''Malitwa'''. „A kali moliciesia, nia budźcie jak krywadušniki, jakija lubiać malicca stojačy na widnych miajscoch u bažnicach abo na skryžawańniach daroh, kab ich bačyli ludzi — sapraŭdy kažu wam: jany ŭziali swaju naharodu. A ty kali budzieš malicca, uwajdzi ŭ swaju światlicu i, začyniŭšy dźwiery, malisia da Ajca twajho ŭ skrytaści, a Ajciec twoj, katory bačyć u skrytaści, addaść tabie". '''Post'''. „A kali wy pościcie, to nia budźcie jak krywadušniki, sumnymi, bo jany niščać swoj twar, kab pakazacca pierad ludźmi, što jany pościać. Sapraŭdy kažu wam: jany ŭziali swaju naharodu. A ty kali pościš, pryčašy haławu twaju i abmyj twar, kab nia ludziam pakazacca, što ty pościš, ale Ajcu swajmu, katory jość u niebie, a Ajciec twoj, katory widzić skrytyja rečy, addaść tabie". <small><b> Tut Jezus napaminaje, kab ludzi ŭsio rabili z dobraj intencyjaj: nie dla woka ludzkoha, jak heta rabili faryzei i inšyja krywadušniki, ale dla Boha i dušy swajej. Adzinym skarbam, jakoha ani irža ani mol nia źjeść, — heta dobryja ŭčynki, z jakimi čaławiek stanie pierad Boham.</small></b> <center>IV. AB APIECY BOŽAJ NAD LUDŹMI.</center> „Nia źbirajcie sabie skarbaŭ na ziamli, dzie irža psuje i mol jeść, dzie zładziei wykopwajuć i kraduć, ale źbirajcie sabie skarby ŭ niebie, dzie ani irža ani mol nia psuje i dzie zładziei nie wykopwajuć i nie kraduć, „Bo dzie twoj skarb, tam i serca twajo. Nichto nia moža słužyć adnačasna dwum praciŭnym sabie panom, zatym nia možacie słužyć Bohu i mamonie (bahactwu). Nie kłapacieciesia ab dušy wašaj, što budziecie jeści, ani ab ciele wašym, u što budziecie adziewacca, bo ci-ž duša nie wažniej za ježu, a cieła nie wažniejšaje za adzieńnie? Hlańcie na ptuški niabiesnyja: jany nia siejuć i nia žnuć, a Ajciec was niabiesny kormić ich. Ci-ž wy nie daloka wažniejšyja za ich? A ab adzieńni čaho kłapaciciosia? Pahladziecie na kraski ŭ poli, jak jany rastuć. Jany nie pracujuć i nie praduć, a ja wam kažu, što nawat Sałamon wa ŭsiej swajej roškašy<noinclude></noinclude> k8tffydfnn3wqpdhqx4qczum7lz5ldu 104 48933 292624 151645 2026-07-17T21:33:15Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/53]] 292624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/53]]<noinclude></noinclude> 6oq11gtk409tkqrmc9zbgivp6eme8a4 104 48936 292625 151650 2026-07-17T21:33:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/48]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/54]] 151650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> <center> § 21. AZDARAŬLEŃNIE SŁUHI SOTNIKA. USKRAŠEŃNIE CHŁOPCA Z NAIM. PASOLSTWA AD JANA CHRYŚCICIELA.</center> '''Azdaraŭleńnie słuhi sotnika'''. Paśla nawuki na hare P. Jezus pryšoŭ u Kafarnaum. Tam žyŭ adzin rymski sotnik (aficer, jaki mieŭ pad saboju sto žaŭnieraŭ), u jakoha słuha byŭ mocna chwory. Sotnik čuŭ užo, što Jezus nadta dobry i miłaserny i što azdaraŭlaje chworych — ale sam nie paśmieŭ iści prasić, bo byŭ pahanskaj wiery. Dyk źwiarnuŭsia da staršych žydoŭskich i praz ich prasiŭ Jezusa, kab pryšoŭ i azdarawiŭ jahonaha słuhu. Staršyja pryšli da Jezusa i pačali jaho mocna prasić, kab pajšoŭ da sotnika bo — kazali — „Jon wart, kab ty jamu heta zrabiŭ, bo jon lubić naš narod i zbudawaŭ dla nas bažnicu". Jezus pasłuchaŭ i pajšoŭ razam z narodam. Kali sotnik dawiedaŭsia, što Jezus idzie da jaho, wyjšaŭ jamu na spatkańnie i skazaŭ: „Panie, ja nia hodny, kab ty ŭwajšoŭ pad moj dach, ale skažy tolki słowa i budzie zdaroŭ słuha moj. Bo i ja, čaławiek padlehły ŭładzie, maju pad saboju žaŭnieraŭ i kali skažu hetamu „idzi", to jon idzie, a druhomu „prydzi", — i jon prychodzić, a słuzie majmu „rabi" — i jon robić (taksama i ty možaš skazać zdalok i staniecca cud). Pačuŭšy hetyja słowy, Jezus ździwiŭsia, što pahaniec maje takuju mocnuju wieru i, źwiarnuŭšysia da tych, što išli za im, skazaŭ: „Sapraŭdy, ja hetakaj wiery nie znajšoŭ nawat u Izraeli. Dyk kažu wam, što mnoha ich (pahancaŭ) prydzie z uschodu i zachadu i zasiaduć jany z Abrahamam, Izaakam i Jakubam u waładarstwie niabiesnym, a syny (h. zn. Izraelity, patomki Abrahama) buduć wykinuty ŭ ciemru nadwornuju, dzie budzie płač i skryhot zuboŭ". A źwiarnuŭšysia da sotnika, skazaŭ jamu: „Idzi, a jak ty ŭwieryŭ, tak niachaj tabie staniecca". I azdarawieŭ słuha sotnika ŭ hetaj časinie. <small><b> Słowy sotnika, poŭnyja hłybokaj wiery (što Jezus moža azdarawić zdalok) i poŭnyja hłybokaj pakory) sotnik pryznaŭ siabie niahodnym, kab pryniać Jezusa ŭ swaim domie) — hetyja słowy sotnika Kaścioł zahadywaje paŭtarać pierad Kamunijaj św., kali čaławiek hatowicca pryniać Jezusa pad aznakaj chleba da swajho serca. "Domine, non sum dignus" — "Panie, ja nia hodny, kab ty ŭwajšoŭ pad dach moj, ale tolki skažy słowa i budzie zdarowa duša maja". </small></b> '''Uskrašeńnie chłopca z Naim'''. Išoŭ potym Jezus da miastečka Naim, jakoje lažyć blizka Nazaretu. Razam z im išlį wučni jahony i šmat narodu. Kali Jezus prybližaŭsia da bramy taho miastečka, jakraz wynosili adtul pamioršaha adzinaha syna ŭ matki. Taja matka była ŭdawa i, idučy za marami, horka płakała.<noinclude></noinclude> f4cju0305hhd2x8nktz37sf9bkyh43w 104 48938 292627 151651 2026-07-17T21:33:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/49]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/55]] 151651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Jezus zžaliŭsia nad jeju i, padyšoŭšy, skazaŭ jej: „Nia płač". Potym prybliziŭsia da mar i daŭ znak ludziam, kab zatrymalisia. Tyja stali. Tahdy Jezus skazaŭ da niaboščyka: „Chłopča, tabie kažu: ustań". I chłopiec zaraz-ža ŭstaŭ, sieŭ na marach i pačaŭ hawaryć, a Jezus addaŭ jaho matcy. Usich, što bačyli hety cud, źniaŭ strach — dyk sławili Boha, kažučy: „Wialiki prarok paŭstaŭ pasiarod nas i Boh adwiedaŭ narod swoj". '''Pasolstwa ad Jana Chryściciela'''. Wiestka ab hetym cudzie razyšłasia skora pa ŭsiej krainie i dajšła da św. Jana. Św. Jan paklikaŭ dwuch swaich wučniaŭ i pasłaŭ ich da Jezusa spytać: „Ci ty jość toj, katory maje pryjści, ci čakać nam inšaha?" Tyja wučni pryšli da Jezusa i skazali: „Jan Chryściciel prysłaŭ nas da ciabie spytacca: Ci ty toj, katory maje pryjści, ci čakać nam inšaha". A jakraz tady Jezus azdarawiŭ šmat kaho ad chwarob, i ad złych duchaŭ, i mnohim ślapym wiarnuŭ zrok — dyk adkazaŭ wučniam: „Idziecie i skažecie Janu, što wy bačyli i čuli: ślapyja widziać, kulhawyja chodziać, prakažanyja robiacca čystymi, hłuchija čujuć, umierłyja ŭstajuć, ubohim apawieščajecca ewanelija". Kali wučni adyšli, Jezus pačaŭ hawaryć da narodu ab Janie: „Što wy chadzili hladzieć u pustyniu? Mo' traścinu, jakaja chilicca ad wietru? A moža čaławieka adzietaha ŭ miahkaje adzieńnie? Ale ž tyja, što adziajucca ŭ miahkaje adzieńnie, žywuć u carskich pałacach. Dyk što-ž wy chadzili hladzieć? Praroka? Tak, kažu wam, i bolej čym praroka, bo spamiž ludziej nia było niwodnaha praroka, bolšaha za Jana Chryściciela". <small><b> Św. Jan Chr. tady, kali pasyłaŭ da Jezusa swaich wučniaŭ, byŭ užo ŭ wastrozie, pasadžany tudy Heradam, jaki panawaŭ u Halileji. Wučni św. Jana nie chacieli wieryć, što Jezus jość praŭdziwym Mesyjašam, jany nawat sumawali, što Jezus čynić takija cudy, a ich wučyciel siadzić u wastrozie, dyk św. Jan pasłaŭ pasłancoŭ, kab upeŭnić swaich wučniaŭ u boskim pasłanstwie Jezusa. A Jezus adkazwaje im sławami praroka Izaija, katory hetak prarakawaŭ ab Mesyjašy: "Boh sam prydzie i zbawić was. Tady adčyniacca wočy ŭ ślapych i wušy ŭ hłuchich. Kulhawy tahdy padskočyć, jak aleń i budzie reźwiazany jazyk u niamych". (Iz. 35. 5-7). Mesyjaša časta nazywali ŭ św. Pisańni: "Toj, katory maje pryjści". Hetych słoŭ užywaje i św. Jan. </small></b> <center>§ 22. PAKUTNICA MARYJA MAHDALENA Ŭ NOH JEZUSA.</center> Adzin faryzej, na imia Symon, paprasiŭ Jezusa da siabie na pačastunak. Jezus pryniaŭ hetyja zaprosiny i pryšoŭ u dom Symona. U toj čas adna žančyna z taho miesta, jakaja była wialikaj hrešnicaj, dawiedałasia ab tym, što Jezus supačywaje<noinclude></noinclude> c9gof8u9m4gveottocf7r530wxxi06i 104 48940 292629 287394 2026-07-17T21:34:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/50]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/56]] 287394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>ŭ domie Symona — dyk pryšła tudy z pachnučym alejkam. Jana schiliłasia da noh Jezusa i, płačučy, abliwała ich swaimi ślaźmi i wycirała ich swaimi wałasami; pry hetym jana caławała nohi Jezusa i namaščała ich alejkam. Faryzej, bačačy hetaje, padumaŭ sam u sabie ab Jezusie: Kali-b jon byŭ prarok, to wiedaŭ-by, chto i jakaja heta žančyna datykajecca da jaho, bo jana hrešnica. Jezus, znajučy jaho dumki, źwiarnuŭsia da jaho i skazaŭ: „Symonie, maju tabie niešta skazać". Symon adkazaŭ: „Wučyciel, kažy". Tady Jezus pačaŭ tak hawaryć: „U adnaho čaławieka było dwuch daŭžnikoŭ, adzin byŭ pazyčyŭšy ŭ ja- {{Няма выявы}} ho 500 dynaraŭ<ref>Dynar — kala 1 zł.</ref>, a druhi 50. Kali jany nia mieli skul addać, darawaŭ abodwym. Jak tabie zdajecca, katory budzie jaho bolej lubić"? Symon adkazaŭ: „Mnie zdajecca, što toj, katoramu bolej darawaŭ". Skazaŭ jamu Jezus: „Dobra ty rassudziŭ“ – i źwiarnuŭšysia da žančyny, skazaŭ Symonu: „Ci widziš hetuju žančynu? Ja ŭwajšoŭ u twoj dom i ty nia daŭ mnie wady na nohi, a jana ślaźmi abliła mnie nohi i wałasami wycierła. Ty pacałunku mnie nia daŭ, a jana, jak tolki ja pryjšoŭ, nia pierastaje caławać mnie nohi. Ty haławy maje nie namaściŭ aliwaj, a jana alejkam pachnučym namaściła maje nohi. Dzie-<noinclude></noinclude> 3pdnx6m83qeat03tbd8i7hrwoofl4a5 292984 292629 2026-07-18T08:05:47Z Gleb Leo 2440 292984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>ŭ domie Symona — dyk pryšła tudy z pachnučym alejkam. Jana schiliłasia da noh Jezusa i, płačučy, abliwała ich swaimi ślaźmi i wycirała ich swaimi wałasami; pry hetym jana caławała nohi Jezusa i namaščała ich alejkam. Faryzej, bačačy hetaje, padumaŭ sam u sabie ab Jezusie: Kali-b jon byŭ prarok, to wiedaŭ-by, chto i jakaja heta žančyna datykajecca da jaho, bo jana hrešnica. Jezus, znajučy jaho dumki, źwiarnuŭsia da jaho i skazaŭ: „Symonie, maju tabie niešta skazać". Symon adkazaŭ: „Wučyciel, kažy". Tady Jezus pačaŭ tak hawaryć: „U adnaho čaławieka było dwuch daŭžnikoŭ, adzin byŭ pazyčyŭšy ŭ ja- [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 12.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Pakutnica Maryja Mahdalena ŭ noh Jezusa.}}'''}} ho 500 dynaraŭ<ref>Dynar — kala 1 zł.</ref>, a druhi 50. Kali jany nia mieli skul addać, darawaŭ abodwym. Jak tabie zdajecca, katory budzie jaho bolej lubić"? Symon adkazaŭ: „Mnie zdajecca, što toj, katoramu bolej darawaŭ". Skazaŭ jamu Jezus: „Dobra ty rassudziŭ“ – i źwiarnuŭšysia da žančyny, skazaŭ Symonu: „Ci widziš hetuju žančynu? Ja ŭwajšoŭ u twoj dom i ty nia daŭ mnie wady na nohi, a jana ślaźmi abliła mnie nohi i wałasami wycierła. Ty pacałunku mnie nia daŭ, a jana, jak tolki ja pryjšoŭ, nia pierastaje caławać mnie nohi. Ty haławy maje nie namaściŭ aliwaj, a jana alejkam pachnučym namaściła maje nohi. Dzie-<noinclude></noinclude> n5v0ozqmiz7ldch952mp3cvog7x49nq 104 48942 292631 151655 2026-07-17T21:34:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/51]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/57]] 151655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>la taho kažu tabie: Darujecca jej mnoha hrachoŭ, bo jana wielmi ŭzlubiła, a kamu mienš darujecca, toj mieniej lubić". I skazaŭ da žančyny: „Adpuščajucca tabie hrachi". A ŭsie, što razam siadzieli za stałom, pačali hawaryć: „Chto-ž jon taki, što nawat hrachi adpuščaje"? A Jezus skazaŭ žančynie: „Wiera twaja zbawiła ciabie, idzi ŭ supakoju". <small><b> Hetaja žančyna — heta była Maryja Mahdalena, jakaja nawiarnułasia da Boha i pakutawała za swaje hrachi i stała światoju. Jana ŭžo nie adstupała ad swajho wučyciela J. Chrysta i była nawat pry śmierci jahoraj pad kryžam. Za jaje ščyruju pakutu i miłaść P. Jezus darawaŭ jej hrachi. U žydoŭ byŭ daŭniej taki zwyčaj, što kali prymali haściej, to padawali im wadu na abmyćcio noh i, na znak pašany, namaščali haławu pachnučaj aliwaj i dawali haściu pacałunak. Usiaho hetaha Symon nie zrabiŭ, pryjmajućy ŭ swoj dom Jezusa i hetym samym daŭ zrazumieć, što nie šanuje Wysokaha haścia. Jezus wyhawarwaje Symonu hetu niepašanu dla swaje asoby.</small></b> <center>§ 23. HRECH PROCIŬ DUCHA ŚWIATOHA.</center> Faryzei nienawidzieli Jezusa za toje, što hawaryŭ im praŭdu i wytykaŭ ichnyja prastupki — zatym staralisia jaho ačarnić pierad narodam, pašyrajučy wiestku, što P. Jezus jość u zmowie sa złym ducham. Adzin raz prywiali da Jezusa čaławieka, jaki mieŭ u sabie čartoŭstwa i byŭ ślapy i niamy. Jezus azdarawiu jaho, tak što toj i hawaryŭ i bačyŭ. Narod, widziačy taki cud, ździwiŭsia i hawaryŭ: Moža heta syn Dawida (h. zn. Mesyjaš)? Ale faryzei, pačuŭšy hetaje, skazali: Jon nia inakš wyhaniaje djabłaŭ, jak tolki praz Belzebuba, čartoŭskaha kniazia. Jezus, paznaŭšy ichnyja dumki, skazaŭ im: „Kožnaje carstwa, padzielenaje prociŭ siabie, spustošycca — i kožny horad abo dom, padzieleny prociŭ siabie, nia ŭstaić. A kali djabał djabła wyhaniaje, dyk jon padzialiŭšysia sam prociŭ siabie, to jak-ža ŭstaić jahonaje carstwa? Dziela hetaha kažu wam, što kožny hrech, nawat bluźnierstwa, moža być adpuščana ludziam, ale bluźnierstwa prociŭ Ducha światoha nia budzie adpuščana ni na hetym ni na tym świecie". Adnak niekatoryja z faryzejaŭ, nia hledziačy na toje, što tolki što bačyli cud, zažadali jašče bolej cudaŭ, kažučy: „Wučyciel, my chočam ad ciabie znak pabačyć". Na hetaje krywadušnaje pytańnie P. Jezus adkazaŭ: „Rod pahany i raspusny znaku šukaje, ale znak jamu nia budzie dany aproč znaku Jony praroka: bo jak Jona byŭ u nutry ryby praz try dni i try nočy, tak i Syn čaławiečy budzie ŭ nutry ziamli try dni i try nočy. Niniwity stanuć razam z hetym narodam i asudziać jaho, bo jany na zaklik Jony pakutu čynili, a woś tut niechta bolšy za Jonu. Karalewa z poŭdnia (Saba z Arabii) stanie na sudzie z hetym rodam i asudzić jaho, bo jana pryj-<noinclude></noinclude> mrmy96un2jynw9ntycvpuzwuis32yiz 104 48946 292653 129381 2026-07-17T21:40:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/52]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/58]] 129381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>šła z dalokaj krainy, kab pasłuchać Salamonawaj mudraści, a woś tut niechta bolšy za Salamona". Kali jon jašče hawaryŭ, pryjšła jaho matka i braty i chacieli z im hawaryć. Niechta skazaŭ jamu: „Woś matka twaja i braty šukajuć ciabie pierad domam". A Jezus, adkazwajučy tamu, chto adazwaŭsia da jaho, pramowiŭ: „A chto-ž maja matka, a chto-ž maje braty"? I pakazwajučy rukoju na wučniaŭ swaich, skazaŭ: „Woś matka maja i braty maje. Bo chto tolki spaŭniaje wolu Ajca majho, katory jość u niebie, toj mnie brat, i siastra, i matka". <small><b> Hrech prociŭ Ducha św. — heta taki hrech, jaki wychodzić sa {{Разбіўка|złoj woli}} čałowieka. Majučy złuju wolu ŭ sabie, čaławiek nia choča paznać praŭdy, choć jaje bačyć i nia choča pakajacca pierad Boham. Zatym Jezus i kaža, što hety hrech nia budzie adpuščany ― i nie zatym jon nia budzie adpuščany, što nadta ciažki (bo i najciažejšyja hrachi Boh adpuščaje), ale zatym, što tak! čaławiek nikoli nie pakajecca. Kali-ž čaławlek kajecca, to ŭžo nia maje hrechu prociů Ducha św, bo nia maje złoj woli. Faryzei choć na swaje wočy bačyli cudy Chrystusa i w'edali, što djabał djabła nia moža wyhaniać, to adnak u swajej złości ćwiardzili, što Jezus mocaj Belzebuba wyhaniaje djablaŭ i zatym mieli jany hrech prociŭ Ducha św. P. Jezus mieŭ swajakoŭ, jakija ŭ ewanelii nazywajucca bratami". Jany taksama nie chacieli pawieryć u Boskaść asoby i nawuki Jezusa, zatym Jezus i pakazwaje na wučniaŭ swaich, jak na swaich bratoŭ. </small></b> <center>§ 24. SIEM PADABIENSTWAŬ AB WAŁADARSTWIE BOŽYM.</center> Adnaho dnia Jezus staŭ na bierahu woziera Genezaret i, kali sabrałasia wialikaja hramada ludziej, uwajšoŭ u łodku i adtul pačaŭ nawučać narod ab waładarstwie Božym. Nawučaŭ P. Jezus praz padabienstwy, wykazwajučy, da čaho moža być pryraŭnawany pačatak, uzrost i wartaść Božaha waładarstwa. '''1. Padabienstwa da siaŭca'''. „Woś wyjšaŭ siajbit siejać. I kali jon siejaŭ, adny zierniaty ŭpali pry darozie — i prylacieli ptuški i padziaŭbli ich. Druhija zierniaty ŭpali na miesca kamianistaje, dzie było mała ziamli. Praŭda, jany skora ŭzyšIi, ale jak tolki pryhreła macniej sonca, jany pawiali i pasochli, bo nia mieli hłybokaha karennia. Inšyja zierniaty ŭpali ŭ asot (ciernie) — i kali ŭzyšoŭ asot, zahłušyŭ ich. A jašče inšyja ŭpali na dobruju ziamlu i pryniaśli ŭradžaj: adny sotny, druhija šeśćdziesiaty, a inšyja tryccaty. Kažučy hetaje Chrystus zaklikaŭ: „Chto maje wušy, kab słuchać, niachaj słuchaje". I spytalisia ŭ jaho wučni, što aznačaje hetaje padabienstwa? A jon im skazaŭ: „Ziernie — heta słowa Božaje. U kaho pasiejana pry darozie, heta toj, katory słuchaje słowa Božaha, ale potym prychodzić zły duch i wyrywaje toje, što by-<noinclude></noinclude> 2uej2maxou7jp7uicnky0go19ps0n8i 104 48948 292655 129383 2026-07-17T21:41:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/53]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/59]] 129383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>ło pasiejana ŭ jaho sercy. A ŭ kaho pasiejana na kamieni heta toj, katory z radaściaj pryjmaje słowa, ale nia majučy hłybokaha kareńnia, dziaržycca tolki da času, a kali nastanie ŭcisk abo praśled, zaraz adpadaje. A ŭ kaho pasiejana pamiž asatu heta toj, katory słuchaje słowa, ale kłapoty hetaha świetu i mana bahaćcia hłušać słowa i jano astajecca biez uradžaju. Urešcie, u kaho pasiejana na dobraj ziamli — heta toj, katory słuchaje słowa, razumieje jaho i prynosić uradžaj". <small><b> U hetym padabienstwie Chrystus nawučaje, što wiera i waładarstwa Božaje biaruć pačatak u dušy čaławieka ad słuchańnia słowa Božaha. Ale nia kožny čaławiek pryjmaje hetaje słowa, choć i słuchaje jaho: u adnych Božy pasieŭ wyrywaje niačysty praz roznyja pakusy; u druhich słowu Božamu nie dapuskaje zakaranicca zakamianiełaść u hrachoch; a ŭ inšych žyćciowaja ŭciecha hłušyć słowa i nie daje jamu ŭzraści. </small></b> '''2. Padabienstwa da pšanicy i kukalu'''. Inšaje padabienstwa padaŭ im kažučy: „Waładarstwa niabiesnaje padobnaje da čaławieka, jaki pasiejaŭ dobraje nasieńnie na swajej ralli. A kali ludzi spali, pryjšoŭ niepryjaciel taho čaławieka, pamiž pšanicy nasiejaŭ kukalu i sam pajšoŭ. Kali-ž uzrasło zboža, i nalilo, tahdy pakazaŭsia i kukol. Dyk słuhi taho haspadara pryšli i skazali jamu: Panie, ci-ž ty nia dobrym nasienniem zasiejaŭ swajo pole? Skul-ža-ž uziaŭsia kukol? Adkazaŭ im haspadar: Warožy čaławiek heta zrabiŭ. Skazali jamu słuhi: Chočaš, to my pojdziem i źbiarom jaho. Ale haspadar adkazaŭ im: Nie, kab časam źbirajučy kukol, wy nia wyrwali razam z im i pšanicu. Pakińcie tak, niachaj aboje rastuć až da žniwa, a kali prydzie žniwo, zahadaju žancom: Žbiarecie ŭpierad kukol i źwiažecie jaho ŭ snapki na ahoń, a pšanicu źbiarecie ŭ humno majo". Wučni nie zrazumieli hetaha padabienstwa, dyk źwiarnulisia da Jezusa, prosiačy jaho, kab jon im wyjaśniŭ, što jano značyć? Jezus im skazaŭ: „Toj, katory sieje dobraje nasieńnie, jość Syn čaławiečy (Chrystus), a ralla — heta świet. Dobraje nasieńnie — heta syny waładarstwa, a kukol — heta syny niahodnyja. A worah, katory jaho pasiejaŭ — heta djabał, a žniwo heta skančeńnie świetu, a žancy — heta anioły. I jak źbirajuć kukol i palać jaho ŭ ahni, tak budzie i pry skančeńni świetu: pašle Syn čaławiečy swaje anioły i źbiaruć z waładarstwa jahonaha ŭsio zło i tych, što pastupali niesprawiadliwa i kinuć ich u pieč ahnistuju, tam budzie płač i skryhot zuboŭ. A sprawiadliwyja tahdy zajaśniejuć jak sonca ŭ waładarstwie Ajca swajho. „Chto maje wušy, kab słuchać, niachaj słuchaje". <small><b> Jak bačym z hetaha padabienstwa, u wala darstwie Božym (Kaściele Chrystowym) buduć nia tolki dobryja ludzi (pšanica), ale i blahija (kukol) —<noinclude></noinclude> g775ss3qkbrrsmeb3ub8nvo5hno8sg8 104 48951 292657 132870 2026-07-17T21:41:24Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/54]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/60]] 132870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>i hetak budzie až da skančeńnia świetu. Wiedajučy ab hetym, niachaj nas nia dziwić toje, što na świecie nawat pasiarod chryścijanaŭ, u Kaściele Chrystowym, zdarajucca pahanyja ludzi — heta kukol, pasiejany rukoju złoha ducha.</small></b> '''3. Padabienstwa da harčyčnaha ziarniaci'''. Jašče adno padabienstwa skazaŭ im Jezus: „Padobnaje jość waładarstwa niabiesnaje da harčyčnaha ziarniaci, jakoje, chacia i najmienšaje spasiarod usich ziarniat, adnak, kali wyraście, to bywaje bolšaje za ŭsie harodniny i robicca drewam, tak što ptuški niabiesnyja prylatajuć i žywuć na jahonych halinach". <small><b> U hetym padabienstwie Jezus pakazwaje, što waładarstwa niabiesnaje nie źjaŭlajecca na hety świet razam z Mesyjašam u światazarnaści i wieličy (jak hetaha spadziawalisia žydy), ale biare pačatak ad maleńkaj hramadki ludziej, jakaja razrastajecca, jak harčyčnaje ziernie, u wialikaje drewa i pawoli abymaje saboju ŭwieś świet. Roznyja narody, jak tyja ptuški, mohuć prychodzić i žyć u jahonych halinach.</small></b> '''4. Padabienstwy da kwasu, skarbu, perły i niewada'''. Inšyja padabienstwy kazaŭ im Jezus: „Padobnaje waładarstwa niabiesnaje da ''kwasu'', na jakim žančyna raščyniła try mierki muki, až pakul usia nia ŭkisła". <small><b> U hetym padabienstwie haworycca, što nawuka Chrystowa nie adrazu pašyrycca pa ŭsim świecie, ale budzie pašyracca pawoli, tak jak kwas u ras. čynienaj muce až pakul nie abymie ŭsich ludziej. </small></b> „Padobnaje waładarstwa niabiesnaje da ''skarbu'', zakopanaha na poli. Čaławiek, katory jaho znojdzie, iznoŭ prykrywaje jaho ziamloju, idzie, pradaje ŭsio, što maje i kuplaje hetaje pole". „Padobnaje waładarstwa niabiesnaje da kupca, jaki šukaje dobrych ''perłaŭ'' i kali znojdzie adnu darahuju perłu, idzie, pradaje ŭsio, što maje i kuplaje jaje. <small><b> U abodwych hetych padabienstwach: ab skarbie i perle — Chrystus wykazwaje wialikuju wartaść waładarstwa Božaha, bo waładarstwa Božaje heta skarb i perła dla ludziej. Waładarstwa henaje pakazwaje čaławieku šlach praŭdy Božaj i łučyć jaho z Boham. Jak ludzi ceniać znojdzieny skarb, jak kupiec starajecca zdabyć darahuju perlu, tak kožny čaławiek pawinien staracca zdabyć waładarstwa Božaje. </small></b> „Jašče padobnaje waładarstwa niabiesnaje da ''niewada'', zakinutaha ŭ woziera i zachapiŭšaha wialikaje mnostwa ŭsialakaj ryby. Jak staŭ niewad powien, rybaki wyciahnuli jaho na bierah i, sieŭšy na bierazie, wybirali dobryja ryby ŭ pasudziny, a drennyja kidali won. Taksama budzie pry skančeńni świetu: wyjduć anioły i addzielać złych spasiarod sprawiadliwych i kinuć ich u ahnistuju pieč, dzie budzie płač i skryhot zuboŭ",<noinclude></noinclude> pw44l6q3gjdinqs51hvn3h7q3tirgiu 104 48954 292659 129393 2026-07-17T21:41:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/55]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/61]] 129393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Kali Jezus skončyŭ hawaryć, spytaŭsia ŭ swaich wučniaŭ: „Ci wy zrazumieli ŭsio hetaje"? Kažuć jamu: „Tak“. <small><b> Hetaje apošniaje padabienstwa maje takoje samaje značeńnie, jak padabienstwa ab pšanicy i kukalu: jak u niewadzie traplajucca roznyja ryby, {{Разбіўка|tak}} buduć i u kaściele Chrystowym roznyja ludzi: i dobryja i błahija. A čamu Jezus nawučaŭ u padablenstwach i prypowieściach, a nie ŭ prostaj nawucy? Treba wiedać, što na úschodzie hety sposab nawučańnia wielmi pašyrany, tam padajuć nawuku u formie prypowieściaŭ, pada bienstwaŭ i zahadak, jakija stawiać čaławieka pierad roznymi pytańniami, jakija treba raźwiazać i hetym samym prymušajuć dumać. Urešcie ludzi tamaka wielmi lubiać abrazowuju nawuku z roznymi paraŭnanniami, jakija traplajuć da ich serca i bujnaha waabražeńnla. Užywaŭ hetaj formy nawučańnia i P. Jezus, kab lahčej trapić da ludzkoha rozumu i paniaćcia.</small></b> <center>§ 25. AZDARAŬLENNIE CHWORAHA NA PUCHLINU. BURA NA MORY.</center> '''Azdaraŭleńnie chworaha na puchlinu.''' Adzin raz u światočny dzień P. Jezus uwajšoŭ da adnaho wydatnaha faryzeja jeści chleb, a jany (h. zn. faryzei) śladzili za im. I byů tam adzin spuchšy čaławiek, jakoha, widać, faryzei ŭmyślna prywiali tudy, kab pahladzieć, što P. Jezus budzie z im rabić, bo jany ćwiardzili, što u świata nia možna azdaraŭlać. Jezus paznaŭ ich dumki i, zaŭwažyŭšy taho chworaha čaławieka, spytaŭsia ŭ ich: „Ci možna azdaraŭlać u subotu"? Jany maŭčali. Tahdy P. Jezus datknuŭsia da taho čaławieka i azdarawiŭ jaho. A faryzei pačali narakać i horšycca, uwažajučy, što P. Jezus łomić dzień światy. Ale Jezus daŭ im takoje pytańnie: „Kali ŭ katoraha z was asioł abo woł uwalicca ŭ studniu, to ci-ž wy nie wyciahwajecie jaho zaraz-ža ŭ subotu"? I nie mahli jamu ničoha skazać. A Jezus, bačačy, jak jany wybirali pieršyja miajscy pry stale, skazaŭ da zaprošanych: „Kali ciabie paprosiać u haścinu, to nie sadzisia na pieršym miescy, bo moža byŭ prošany chto wažniejšy za ciabie i haspadar zachoča jaho pasadzić na hetym miejscy, dyk moža skazać da ciabie: ustupi jamu miesca — i tahdy z stydam pryšłosia-b tabie zaniać apošniaje miesca. „Ale ty, kali ciabie paprosiać, siadź na apošnim miescy, tady haspadar, pryšoŭšy, skaža tabie: Druža, siadź wyšej — i budzie tabie pašana pierad tymi, što siadziać razam z taboju. „Bo kožny, chto sam siabie pawyšaje, budzie panižany, a chto sam siabie panižaje, budzie pawyšany". <small><b> Azdaraŭlajučy chworaha na puchlinu, Jezus wykazwaje faryzejam niahodnaść ichnych dumak, a tak-ža ich pamyłkowy pahlad na swiatkawańnie suboty. Pawodle nawuki faryzejaŭ nia možna było ŭ subotu nawat azdara<noinclude></noinclude> jnlfv97xwmtcuw66c3xe7pun1vcg1kp 104 48956 292661 132856 2026-07-17T21:41:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/56]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/62]] 132856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>wić čaławieka. A Jezus wykazwaje im, što, kali možna wyciahnuć asła abo wała z studni ŭ subotu, to tym bolej možna azdarawić čaławieka. Źwiarnuŭ tak ža ŭwahu na ichnuju pychu i pawučyŭ ich, što nie pawinny cisnucca na pieršyja miajscy, bo moža ich spatkać panižeńnie i nia treba wynosicca nad druhich. </small></b> '''Bura na mory'''. Adzin raz P. Jezus uwajšoŭ u łodku i zahadaŭ apostałam pieraprawicca na druhi bierah woziera Genezaret. Apostały papłyli. Byŭ užo wiečar i P. Jezus zasnuŭ. Raptam uźniałasia na woziery takaja wialikaja bura, što chwali zaliwali łodku. Wučni pierapužalisia, padyšli da Jezusa, zbudzili jaho i kažuć: „Panie, ratuj nas, bo hiniem". Ale Jezus skazaŭ im: „Čaho wy baiciosia, maławiernyja"? I ŭstaŭšy, zahadaŭ wietru i mory, kab supakoilisia i zrabilasia ciš wialikaja. Wučni, hledziačy na hetaki hetaki cud, dziwilisia i kazali: „Chto-ž heta taki, što wiatry i mora słuchajuć jaho"? <small><b> Łodka pasiarod burnaha mora jość padabienstwam Kaścioła Chrystowaha, katory ŭžo 20 stahodździaŭ zmahajecca z roznymi burnymi chwalami, jakija chočuć zatapić jaho. Ale dziakujučy prysutnaści Chrysta ŭ Kaściele ŭsie hetyja bury i warožyja wystupleńni ludziej ničoha nia mohuć zrabić — Kaścioł Katalicki, jak taja todka na burnym mory, pieramahaje ŭsie napaści, bo ŭ joj Chrystus. Hetaja biazustannaja apieka nad Kaściołam rawinna paddać wiernym chryścijanam bolej nadziei, kab u zmahańni byli peŭny, što Chrystus ich nie pakinie i što jon moža supakoić najbolšuju buru. Chrystus jašče pakazaŭ tutaka, što jon jość praŭdziwym čaławiekam i praŭdziwym Boham: jak čaławiek spaŭ, bo byů strudžany, jak Boh — zahadywaŭ wietru i moru i słuchali jaho. Bačym z hetaha, što Jezus mieŭ dźwie natury: ludzkuju i boskuju, złučanyja ŭ adnej asobie Božaj. </small?</b> <center>§ 26. ŚCIAĆCIE ŚW. JANA CHRYŚCICIELA.</center> Asoba Jana Chryściciela tak żwiazana z asobaj i žyċciom P. Jezusa, što ŭ ewanelii św. Jan zaŭsiody zawiecca papiarednikam Jezusa i jość nia tolki jahonym papiarednikam u prychodzie na hety świet, ale tak-ža i ů śmierci. U tym časie, kali Jezus twaryŭ cudy, nawučaŭ ludziej i zakładywaŭ Božaje waładarstwa na ziamli, św.Jan, zakawany ŭ lancuhi, siadzieŭ u wastrozie (ŭ zamčyščy Macherus, kala Miertwaha mora) i adtul — jak my ŭžo ŭspaminali — pasyłaŭ da Jezusa pasłancoŭ, kab dawiedacca, ci jon jość tym Mesyjašam, katory byŭ abiacany praz prarokaŭ. U wastroh pasadziŭ jaho Herad, pa proźwiščy Antypas (syn Herada Wialikaha), uładar Halileji, a pasadziŭ za toje, što św. Jan wykidaŭ jamu hrech. Herad uziaŭ byŭ da siabie Heradyjadu, žonku brata swajho Filipa. Św. Jan, nia zwažajučy na jaho karaleŭskuju hodnaść, kazaŭ jamu: „Nia wolna tabie jaje trymać" (z pryčyny swajactwa). Hetyja adwažnyja słowy światoha pustyńnika mocna nie<noinclude></noinclude> 1vuvvtp9muey3uv4wqxw2hlvggbsxh1 0 48958 292556 168522 2026-07-17T21:21:34Z Gleb Leo 2440 292556 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Pradmowa i metodyčnyja ŭwahi | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/I|I čaść. Jezus Ukryty]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="9" to="11" /> {{Выроўніванне-канец}} lj4mh242z9fo0vb9waiym0fiwmrymyj 104 48964 292531 253354 2026-07-17T21:13:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/3]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/8]] 253354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{Цэнтраваны блёк/пачатак|style=width:100%; max-width:30em}} {{Калёнтытул|left=<center>Nihil obstat<br />ST. ZAWADZKI<br />Cens. libr.</center>}} {{Калёнтытул|left=18.1.1932.}} {{Цэнтар|{{Драбнейшы шрыфт|Imprimatur}}<br />† ROMUALDUS ARCHIEPISCOPUS METROPOLITA}} {{Калёнтытул|left=<center>Vilnae<br />20.1.1932 Nr. 5628.<br />L. S.</center>}} {{Калёнтытул|right=<div style="text-align:left;">J. OSTREYKO<br />Curiae Notarius.</div>}} {{Цэнтраваны блёк/канец}} {{Накіравальная рыса}} {{Цэнтар|{{Драбнейшы шрыфт|Biełaruskaja Drukarnia im. Fr. Skaryny, Wilnia, Zawalnaja 6.}}}}<noinclude></noinclude> 17la39zedw2enqejtdxed8guponqt4n 104 48965 292529 253180 2026-07-17T21:09:01Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/2]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/7]] 253180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{цэнтар|'''{{Падкрэсьліваньне|Ks. W. HADLEŬSKI}}'''|памер=100%}} {{цэнтар|{{smaller|{{Разьбіўка|Mahistar Teolohii}}.}}|памер=100%}} {{цэнтар|'''HISTORYJA ŚWIATAJA'''|памер=200%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|ABO}}'''|памер=120%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIBLIJNAJA}}'''|памер=160%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|NOWAHA ZAKONU}}'''|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2.5em"></div> {{цэнтар|WILNIA — — — — — — — — — — — — — — — — — 1932 h.|памер=100%}} {{цэнтар|WYDAŃNIE „BIEŁARUSKAHA KATALICKAHA WYDAWIECTWA“|памер=100%}}<noinclude></noinclude> k1079igy23d7sizcuzhuodt0j87qsy6 292961 292529 2026-07-18T06:53:01Z Gleb Leo 2440 292961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{цэнтар|'''{{Падкрэсьліваньне|Ks. W. HADLEŬSKI}}'''|памер=100%}} {{Накіравальная рыса|10em|height=2px}} {{цэнтар|{{smaller|{{Разьбіўка|Mahistar Teolohii}}.}}|памер=100%}} {{цэнтар|'''HISTORYJA ŚWIATAJA'''|памер=200%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|ABO}}'''|памер=120%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIBLIJNAJA}}'''|памер=160%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|NOWAHA ZAKONU}}'''|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2.5em"></div> {{цэнтар|WILNIA — — — — — — — — — — — — — — — — — 1932 h.|памер=100%}} {{цэнтар|WYDAŃNIE „BIEŁARUSKAHA KATALICKAHA WYDAWIECTWA“|памер=100%}}<noinclude></noinclude> lbqlan1gztu3xladwj9v5o71i223n60 292962 292961 2026-07-18T06:53:26Z Gleb Leo 2440 292962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{цэнтар|'''Ks. W. HADLEŬSKI'''|памер=100%}} {{Накіравальная рыса|10em|height=2px}} {{цэнтар|{{smaller|{{Разьбіўка|Mahistar Teolohii}}.}}|памер=100%}} {{цэнтар|'''HISTORYJA ŚWIATAJA'''|памер=200%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|ABO}}'''|памер=120%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIBLIJNAJA}}'''|памер=160%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|NOWAHA ZAKONU}}'''|памер=200%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=2px}} {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2.5em"></div> {{цэнтар|WILNIA — — — — — — — — — — — — — — — — — 1932 h.|памер=100%}} {{цэнтар|WYDAŃNIE „BIEŁARUSKAHA KATALICKAHA WYDAWIECTWA“|памер=100%}}<noinclude></noinclude> a1ag3hqg40p5v8zy3zx44was41v6zmh 104 48966 292526 252213 2026-07-17T21:07:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/1]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/5]] 252213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>{{цэнтар|'''Ks. W. HADLEŬSKI.'''|памер=100%}} {{Накіравальная рыса|10em|height=2px}} {{цэнтар|{{Драбнейшы шрыфт|{{Разьбіўка|Mahistar Teolohii}}.}}|памер=100%}} {{цэнтар|'''HISTORYJA ŚWIATAJA.'''|памер=200%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|ABO}}.'''|памер=120%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|BIBLIJNAJA}}.'''|памер=160%}} {{цэнтар|'''{{Разьбіўка|NOWAHA ZAKONU}}.'''|памер=200%}} {{цэнтар|Z 36 RYSUNKAMI Ŭ TEKŚCIE I 2 KARTAMI.|памер=100%}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{цэнтар|[[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu. Узор 1.png|80пкс]]}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:2.5em"></div> {{цэнтар|WILNIA — — — — — — — — — — — — — — — — — 1933 h.|памер=100%}} {{цэнтар|WYDAŃNIE „BIEŁARUSKAHA KATALICKAHA WYDAWIECTWA“|памер=100%}}<noinclude></noinclude> i0g34op18cv4ik3sytihui1199ryeyv 104 48967 292647 168528 2026-07-17T21:38:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/192]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/200]] 168528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Dotted TOC|§ 23.|Hrech prociŭ Ducha światoha|45|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 24.|Siem padabienstwaŭ ab Waładarstwie Božym|46|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 25.|Azdaraŭleńnie chworaha na puchlinu. Bura na mory|49|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 26.|Ściaćcie św. Jana Chryściciela|50|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 27.|Wybar i razasłańnie apostałaŭ|52|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 28.|Cudoŭnaje razmnažeńnie chleba. Jezus chodzić pa mory|53|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 29.|Jezus abiacaje ŭstanawić Najświaciejšy Sakrament|55|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 30.|Piotr — skała Kaścioła. Jezus pradkazwaje swaju muku|56|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 31.|Pieramianieńnie Jezusa Chrysta. Azdaraŭleńnie lunatyka|57|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 31.|Azdaraŭleńnie 10-ci pralažanych. Sprečki pamiž apostałami ab staršynstwie|61|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 32.|Jezus — pryjaciel dzietak|62|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 33.|Malitwa Chrystusa: Ojča naš. Zahad adpuščeńnia bližnim|63|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|2. {{Разбіўка|Jezus nawučaje ŭ Judei.}}}} {{Dotted TOC|§ 34.|Chwory nad sadžałkaj Betesda. Prypowieść ab miłasernym Samaraninie|65|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 35.|Maryja i Marta. Prypowieść ab bahaču i Łazaru|67|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 36.|Faryzej i mytnik. Azdaraŭleńnie ślapoha ad rodu|69|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 37.|Jezusa haworyć ab swaim bostwie|71|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 38.|Jezus — dobry pastyr. Prypowieść ab zhublenaj awiečcy i drachmie|72|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 39.|Prypowieść ab błudnym synie|73|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 40.|Bahaty maładzian. Wiećnaja naharoda. Prypowieść ab rabotnikacj u winahradniku|75|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 41.|Ukrašeńnie Łazara|71|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 42.|Zmowa starejšych žydoŭskich. Jezus pradkazwaje swaju muku, śmierć i ŭskrašeńnie. Zakchej|80|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 43.|Pačastunak u Betanii. Namaščeńnie Jezusa|82|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 44.|Tryumfalny ŭjezd Jezusa ŭ Jeruzalim|82|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 45.|Praściarohi dla žydoŭskaha narodu. Achwiarra ŭdawy|85|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 46.|Prypowieść ab wiasielli i wiasielnaj wopratcy|86|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 47.|Padatkawaja maneta. Jezus napaminaje faryzejaŭ|87|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 48.|Praroctwy ab zrujnawańni Jeruzalimu i skančeńni świetu|89|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 49.|Ab hatoŭnaści na sud Božy|92|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 50.|Jezusa|94|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||{{gap|3em}}Ahulny pahlad na publičnaje žyćcio Jezusa|94|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|[[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/III|III ČAŚĆ. JEZUS — ACHWIARA]].|памер=100%}} {{Dotted TOC|§ 51.|Apošniaja Wiačera. Ustanaŭleńnie św. Eŭcharstyi|101|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 52.|Raźwitańnie Jezusa z apostałami|104|3|col3-width=2.5em}}<noinclude></noinclude> t3ss6nsf8dxl1qr59u5r6wj2blwk0uf 104 48975 292663 132855 2026-07-17T21:41:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/57]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/63]] 132855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>spadabalisia Heradu, a asabliwa Heradyjadzie, tak što jana nahawarywała Herada nawat zabić św. Jana, ale Herad bajaŭsia narodu, bo ŭsie mieli św. Jana za praroka. Ale woś zdaryŭsia wypadak, jaki byŭ pryčynaj śmierci św. Jana. U tym časie, kali św. Jan siadzieŭ u wastrozie, nadyšou dzień Heradawych uradzinaŭ (jak-by imianinaŭ). Herad sprawiŭ wialiki bankiet, na jaki sprasiŭ šmat haściej. Padčas bankietu pryšła dačka Heradyjady, Salome i tancawała pierad haśćmi. Swaimi skokami jana tak padabałasia karalu, što toj abiacaŭsia dać jej usio, čaho tolki jana zažadaje, choć-by nawat paławinu karaleŭstwa. I hetaje swajo abiaçańnie paćwiardziŭ nawat prysiahaj. Dziaŭčyna nia wiedała čaho jej zažadać dyk pajšła da matki na radu. Heradyjada, złaja na św. Jana za jaho sprawiadliwyja słowy, nawučyła dačku, kab jana pajšła i skazała karalu: „Daj mnie tut na misie haławu Jana Chryściciela". Dziaŭčyna hetak i zrabiła. Pačuŭšy hetakaje žadańnie, karol zasmuciŭsia, ale dziela haściej, jakija čuli jahonuju abiacanku, a tak-ža dziela prysiahi, jakuju daŭ dziaŭčynie, pasłaŭ u wastroh kata, zahadaŭ ściać św. Jana i pryniaści jahonuju haławu na misie. Kat spoŭniŭ zahad karala — haławu św. Jana prynios na misie i addaŭ dziaŭčynie, a taja zaniasła swajej matcy Heradyjadzie. Tak zhinuŭ św. Jan, wialiki prarok i pustynnik, papiarednik Jezusa Chrysta. Wučni św. Jana, dawiedaŭšysia ab śmierci swajho wučyciela, pryšli, uziali jahona cieła i z wialikaj pašanaj pachawali. A Herad doŭhi čas paśla Janawaj śmierci nia moh uspakoicca, bo hryzła jaho sumleńnie, što zahubiŭ niawinnaha čaławieka. A kali zaraz paśla kaźni św. Jana Herad pačuŭ ab cudach Jezusa, sa stracham hawaryŭ, što heta Jan Chryściciel uskros i zatym cudy praz jaho dziejucca. <small><b> Św Jan končyŭ swajo žyćcio, jak mučanik za praŭdu i sprawiadliwaść. Adwažnyja i sprawiadliwyja słowy časta nie padabajucca silnym hetaha świetu. Św. Jan jość prykładam wialikaj świataści, strymliwaści i mužnaści. Wiadučy pustynnaje žyćcio, a potym nawučajučy i chryściačy narod, jon paświaciu stabie wialikaj idei: hatowić sercy ludzkija dla waładarstwa Božaha, dla Chrysta. Pry hetym strymliwaŭ siabie ad usialakaj roskašy ŭ adzieńni. ježy i pitwie. Jezus nazywaje jaho najbolšym z prarokaŭ, a Kaścioł ustanawiŭ dzień jaho ŭradzinaŭ (24 čerwienia) i dzień jaho śmierci (29 žniunia), u katorych abchodzić pamiatku pa hefym wialikim čaławieku. Herad (Antypas) pakazaŭ wialikuju slabaść woli i niesprawiadliwaść, bo zahadaŭ ściać niawinnaha čaławiek — i hety swoj zahad wydaŭ nie na sudzie, a na bankiecie, budučy pjanym, pad skoki dziaŭčyny i apirajučysia na swaim nierazwažnym słowie, paćwierdžanym prysiahaj. Prysiaha jahona była niawažnaj, bo prysiahać možna tolki ŭ wialikaj patrebie i to nie na złyja rečy, a na dobryja. Kali chto prysiahnie na drenny pastupak, to prysiaha jość hrešnaj i nie abawiazuje taho, chto prysiahaŭ. </small></b><noinclude></noinclude> nrbt29099pzk8vka4j6r8d82xgf3mdp 104 48976 292665 132854 2026-07-17T21:42:01Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/58]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/64]] 132854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude><center>§ 27. WYBAR I RAZASŁAŃNIE APOSTAŁAŬ.</center> Spasiarod swaich wučniaŭ Jezus wybraŭ 12 apostałaŭ, kab jany byli świedkami jaho žyćcia i nawuki i kab pamahali jamu ŭ pašyranni waładarstwa Božaha. Imiony hetych 12-ci apostałaŭ takija: Symon, jakoha zawuć Piotr i jahony brat Andrej, Jakub, syn Zebedeja i brat jahony Jan, Filip i jahony tawaryš Baŭtramiej, Tamaš i Mateuš, što byŭ mytnikam, Jakub, syn Alfeja, zwany małodšym i jahony brat Tadeuš, Symon, zwany Rupnym i Judaš z Karyjotu. Apostałaŭ padzialiŭ P. Jezus pa dwuch i paslaŭ ich apawiaščać waładarstwa Božaje. Na darohu daŭ im takuju nawuku: „Idziecie i kažecie, što ůžo blizka waładarstwa Božaje. Azdaraŭlajcie chworych, uskrašajcie ŭmierłych, ačyščajcie prakažanych, wyhaniajcie djabłaŭ. Darma wy atrymali, darma i dawajcie. Nie biarecie z saboju ni zołata, ni sierabra, ni miedziakoŭ, bo pracaŭnik wart swajej ježy (wart, kab jaho nakarmili). „A kali ŭwojdziecie ŭ jaki horad abo miastečka, spytajcie, chto ŭ im jość dastojny i tam žywiecie, až pakul nia wyjdziecie. A ŭchodziačy ŭ dom, prywitajcie jaho sławami: ''Supakoj betamu domu''. Jak toj dom budzie wart, to supakoj waš zydzie na jaho, a kali nia budzie wart, to supakoj waš wierniecca da was. A kali-b chto nia pryniaŭ was i słoŭ wašych nia słuchaŭ — dyk wychodziačy z domu abo z miesta, abtrasiecie pył z wašych noh. Sapraŭdy kažu wam: Sadomskaj i Hamorskaj ziamle lahčej budzie ŭ sudny dzień, čym hetamu miestu. „Ja pasyłaj was jak awiečak miž waŭkoŭ dyk budźcie prazorliwy, jak źmiei, a prosty, jak hałuby. Nia bojciesia tych, što zabiwajuć cieła, ale dušy zabić nia mohuć. Bolej bojciesia taho, chto moža dušu i cieła zahubić u piekle". Potym wybraŭ P. Jezus jašče 72 wučniaŭ i, pasyłajučy ich pierad saboju da ŭsich miestaŭ i miastečak, da jakich sam mieŭsia pryjści, kazaŭ im: „Praŭda, što žniwo wialikaje, dyk prasiecie Haspadara žniwa, kab pasłaŭ rabotnikaŭ na žniwo swajo. Idziecie, chto was słuchaje, mianie słuchaje, a chto wami pahardžaje, mnoju pahardžaje". Pajšli apostały i wučni, a pa niejkim časie waročajucca z swajho apastaławańnia z wialikaj radaściaj i kažuć: „Panie, nawat złyja duchi. słuchajuć nas dziela imieńnia twajho". A Jezus skazaŭ im: „Ja daŭ wam moc. Nia ciešciesia z taho, što duchi wam pakarajucca, ale ciešciesia z taho, što imiony wašyja zapisany ŭ niebie". I tahdy Jezus, uzradawaŭšysia ŭ dušy, padniaŭ wočy da nieba i tak pramowiŭ da Ajca swajho niabiesnaha: „Chwała tabie Ojča, Uładaru nieba i ziamli, što zakryŭ hetaje ad mu-<noinclude></noinclude> s12yb7pj9ns7o308cfqvascuk2wrpgt 104 48977 292667 129451 2026-07-17T21:43:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/59]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/65]] 129451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>drych i razumnych, a adkryŭ prostym". Potym żwiarnuŭsia da wučniaŭ i skazaŭ im: „Bahasłaŭleny wočy, katoryja widziać toje, što wy widzicie. Bo mnohija z prarokaŭ i karaloŭ chacieli widzieć toje, što wy widziecie i nia widzieli, čuć toje, što wy čujecie i nia čuli". <small><b> Apostałaŭ i wučniaŭ Jezus učyniu swaimi zastupnikami, dajucy im pry hetym patrebnuju ŭładu i poŭnamoctwy: Chto was słuchaje, mianie słuchaje, chto wami pahardžaje, mnoju pahardžaje. Nastupnikami pamforšych apostałaŭ i wučniaŭ jość siańnia biskupy i kapłany. Wialikaje ščaście było tych ludziej, a pieradusim apostałaŭ i wučniaŭ, što mahli widzieć Chrystusa, čuć jahonuju nawuku i być razam z im. My tolki molam pradstawić sabie asobu Chrystusa i zachawać u pamiaci našaj jahony słowy. </small></b> <center>§ 28. CUDOŬNAJE RAZMNAŽEŃNIE CHLEBA. JEZUS CHODZIĆ PA MORY.</center> Kali wučni paśla swajho pawarotu z apostalskaj pracy ŭžo raskazali Jezusu ab usich swaich trudoch i radaściach, P. Jezus, bačačy, što jany zmučany, skazaŭ im: „Idziecie na asobnaje miesca i adpačyńcie krychu". Ale adpačywać nia było dzie, bo tam, dzie jany byli, stolki prychodziła i adychodziła narodu, što jany nia mieli času nawat źjeści ― dyk wučni razam z Chrystusam sieli ŭ łodku i papłyli na druhi bierah woziera Genezaret, tudy, dzie było pustynnaje miesca. Ale ludzi zauważyli heta i piechatoju abyšli woziera i iznoŭ pryšli da Jezusa. Chrystus zžaliŭsia nad imi, bo byli jak awiečki biaz pastyra i pačaŭ ich nawučać. Nawuka praciahnułasia až da samaha wiečara. Kali ŭžo nastaŭ wiečar, wučni żwiarnulisia da Jezusa z prośbaj, kab adpuściŭ narod i pazwoliŭ im pajści ŭ susiednija wioski i kupić sabie ježy. Ale Jezus adkazaŭ wučniam: „Škada mnie hetaha narodu, bo ŭžo try dni prabywajuć pry mnie, nia majučy čaho jeści, a kali ich pušču hałodnych, to prystanuć u darozie, bo niekatoryja z ich zdaloku pryšli. Dajcie wy im jeści". Na hetaje apostał Filip adkazaŭ: „I za dżwieścia dynaraŭ nia chwacić chleba dla ŭsich, kab choć pa kusočku abdzialić kožnaha". P. Jezus spytaŭ: „A skolki wy majecie chleba? Idziecie i pahladziecie". Apostały pajšli. Zaraz potym waročajecca apostał Andrej i kaža: „Jość tut adzin chłopiec, katory maje piać bułak chleba i dźwie ryby, ale što heta značyć na stolki narodu"? Chrystus skazaŭ: „Zahadajcie im sieści". A było tamaka trawy dawoli. Kali usie pasieli hrupami pa 150 čaławiek, dyk akaza<noinclude></noinclude> ki2k54nfz4sw4b5r8xpa4s0off0c71g 104 48979 292669 132857 2026-07-17T21:43:29Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/60]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/66]] 132857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>łasia, što adnych mužčyn, nia ličačy žančyn i dziaciej, było kala piaci tysiač. Tahdy P. Jezus uziaŭ chleb i ryby, bahasławiu ich i pačaŭ dawać wučniam, a wučni razdawali narodu. I jeli usie i najelisia. Kali ŭžo padjeli, P. Jezus zahadaŭ wučniam sabrać astatki chleba i ryby, kab nie zmarnawalisia. Ipačali źbirać i na-brali poŭnych 12 kašoŭ kawałkaŭ, jakija astalisia z tych piaci chlaboŭ. Widziačy hetaki cud, ludzi hawaryli, što Jezus jość sapraŭdy tym prarokam, jaki maje pryjści na świet (Mesyjašam)i chacieli jaho zrabić swaim karalom. Ale Jezus paznaŭ ichnyja dumki i skryŭsia ad ich u pustynnaje miesca a potym uzyšoŭ na haru, kab tam pamalicca na adzinocie. <small><b> Dobry Jezus paškadawaŭ hałodnaha narodu i nakarmiŭ jaho cudoŭnym sposabam. Hetym akazaŭ nia tolki swajo litaściwaje serca („škada mnie hetaha narodu"), ale tak-ža swaju beskuju moc. Narod chacieu jaho wybrać na karala, bo paznaŭ u im Mesyjaša. Hetyja imknieńni narodu buduć dla nas zrazumieły, kali my weźmiem pad uwahu, što pawodle tahačasnych paniaćciaŭ Mesyjaš budzie wialikim uładaram, jaki zaapiekujecca swaim narodam i daść jamu ŭsio patrebnaje da žyćcia. Jezus zahadaŭ sabrać astatki chleba i ryby, bo chacieŭ nas pawučyć, kab my nie marnawali daraŭ Božych, asabliwa chleba. </small></b> '''Jezus chodzić pa mory'''. Kali P. Jezus skryŭsia ad narodu i pajšoŭ na haru malicca, apostały sieli ŭ łodku, kab pieraprawicca na druhi bierah — u Kafarnaum. Užo ściamnieła, Praz usiu noč duŭ praciŭny wiecier, chwali kidali łodkaj na ŭsie baki, tak što da 4-taj hadziny ranicy jany prapłyli tolki 5 klm. Wučni praz uwieś čas byli ŭ wialikim strachu, bo nia było z imi wučyciela. Raptam widziać jany: niechta idzie da ich pa mory... Jany spałochalisia i až zakryčali sa strachu, dumajučy, što heta zdań jakaja. A keta byŭ P. Jezus. Jon zaraz prahawaryů da ich i skazaŭ: „Budźcie adwažny, heta ja, nia bojciesia". A Piotr adazwaŭsia i kaža: „Panie, kali heta ty, dyk zahadaj mnie pryjści da ciabie pa. wadzie". Jezus adkazaŭ jamu: „Idzi". Piotr wyjšaŭ z łodki i pajšoŭ pa wadzie, kab padyjści da Jezusa... Ale kali pačuŭ chwali pad nahami i wialiki wiecier, spałochaŭsia, straciŭ wieru i pačaŭ tanuć. Tahdy kryknuŭ: „Panie, ratuj mianie". Jezus praciahnuŭ ruku, schwaciu jaho i kaža: „Maławierny, čaho ty usumniŭsia"? I jany ŭwajšli ŭ łodku i zaraz pierastaŭ wiecier. A tyja, što byli ŭ łodcy, pryšli, pakłanilisia jamu i skazali: „Sapraŭdy ty jość Syn Božy". <small><b> Hety cud pakazwaje nam, što Jezus byŭ Uładaram i pryrody. Cudy čyniŭ P. Jezus nia tolki na žywoj pryrodzie, ale i na niažywoj. </small></b><noinclude></noinclude> 0juxo611icx9wrttruvm5nu2nz2mkzx 104 48981 292671 129457 2026-07-17T21:43:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/61]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/67]] 129457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <center> § 29. JEZUS ABIACAJE ŬSTANAWIĆ NAJŚWIACIEJŠY SAKRAMENT.</center> Nazaŭtra rana, tyja ludzi, jakich P. Jezus cudoŭnym sposabam nakarmiŭ, šukali jaho ŭsiudy i, nia mohučy znajści, pajšli bieraham woziera da Kafarnaum. Tam znajšli jaho u škole i, nia wiedajučy, jakim sposabam jon tudy prybyŭ (bo jany bačyli, što tolki adny wučni papłyli na łodcy), spytalisia ŭ jaho: „Wučyciel, jak ty siudy prybyŭ"? A Jezus adkazaŭ im: „Wy šukajecie mianie nie zatym, što widzieli cudy, ale zatym, što jeli chleb i najelisia. Starajciesia zdabyć nia toj chleb, što hinie, ale toj, katory trywaje na žyćcio wiečnaje". Ackazali jamu ludzi: „Daj nam hetaha chleba na zaŭsiody". Ale Jezus adkazaŭ im: „Ja jość žywy chleb, katory z nieba zyšoŭ. Kali-b chto žywiŭsia hetym chlebam, žyć budzie na wieki. A chleb, katory ja dam, jość cieła majo". Pačuŭšy hetyja słowy, ludzi pačali sporyć pamiž saboju i kazać: „Jak jon moža dać nam swajo cieła da jady"? Ale Jezus skazaŭ im hetyja ŭračystyja słowy: „Sapraŭdy, sapraŭdy kažu wam, wam, kali wy nia budziecie žywicca ciełam Syna čaławiečaha i nia budziecie pić krywi jaho, nia budziecie mieć žyćcia ŭ sabie. Cieła majo jość sapraŭdy jada, a kroŭ maja jość sapraŭdy napoj. Chto jeść majo cieła i pje maju kroŭ, toj uwa mnie žywie, a ja ŭ im". Ludzi, pačuŭšy hetyja dziŭnyja i dla ich niezrazumiełyja słowy, pačali sumnjewacca ŭ praŭdziwaści ich, a nawat niekatoryja z wučniaŭ kazali: „Dziůnyja heta słowy, a chto-ž ich moža słuchać"? Ale Jezus skazaŭ im: „Heta was zražaje i adkidaje ad mianie? Słowy, jakija ja wam kazaŭ, jość duch i žyćcio" (heta značyć, što Chrystus daść swajo cieła i krou da pažywańnia nie ŭ takoj materjalnaj i cialesnaj formie, jak heta niekatoryja zrazumieli, ale ŭ wyšejšaj, jak-by aduchoŭlenaj formie, dzie pad aznakami chleba i wina budzie praŭdziwaje cieła i kroŭ Jezusa). Adnak niekatoryja wučni nie zrazumieli hetych słoŭ Jezusa i, zraziŭšysia, pakinuli jaho — i bolej užo nie wiarnulisia. Tahdy Jezus żwiarnuŭsia da swaich dwanaccaci apostałaŭ pojdziem? i spytaŭsia ŭ ich: „Ci-ž i wy chočacie adyjści"? Ale Symon-Piotr adkazaŭ jamu: „Panie, da kaho-ž my Ty maješ słowy žyćcia wiečnaha. My ŭwieryli i prakanalisia, što ty jość Chrystus, Syn Božy". <small><b> Najświaciejšy Sakrament jość nia tolki wialikim cudam, ale i wialikim dokazam lubowi Chrystusa da nas tak, što mnohija nie mahli hetaha zrazumieć i nawat pakinuli Chrystusa. Ad hetaha času ludzi ŭ Halilei ŭžo mieniej cisnulisia da Jezusa i nia tak słuchali jaho nawuki. Adnak Jezus nie biare nazad swaich słoŭ i nie tłumačyć narodu, što tut idzie nie ab praŭdziwaje cieła i kroŭ, a tolki ab niejki ŭspamin pa im. Hetym Jezus pakazaŭ<noinclude></noinclude> elagvjv36zefama103laccdr8cmryys 104 48984 292673 151592 2026-07-17T21:43:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/62]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/68]] 151592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>i jak-by jašče raz paćwiardziŭ, što Najśw. Sakrament ― heta praŭdziwaje cieła i kroŭ Chrystowa. Chočučy padhatowić swaich apostałaŭ i wučnlaŭ da ŭstanaŭleńnia Najśw Sakramentu (jakoje adbyłosia na apošniaj Wiačery u Wialiki Čaćwier), Chrystus zahadzia adkryŭ im značeńnie i wialikuju moc hetaha Sakramentu. A na Apošniaj Wiačery ŭžo prosta skazaŭ: „Biarecie i ješcie, heta jość cieła majo". Kožny wieručy chryścijanin, jaki lubić Chrystusa, pawinien choć raz u hod, kala Wialikadnia, pryniać ciela i kroŭ jaho ŭ kamunii św.</small></b> <center>§ 30. PIOTR SKAŁA KAŚCIOŁA. JEZUS PRADKAZWAJE SWAJU MUKU.</center> '''Piotr ― skałoju Kaścioła'''. Imia Jezusa ŭžo było wiedamaje pa ŭsiej krainie, ideja Waładarstwa Božaha pašyryłasia i pryniałasia ŭ sercoch mnohich ludziej, dyk Chrystus pastanawiŭ załažyć fundament pad budowu hetaha waładarstwa i hetym fundamentam-skałoju mieŭ być Symon-Piotr. Adzin raz, kali Jezus byŭ kala miesta Cezarei Filipawaj i byŭ tolki z swaimi apostałami, spytaŭsia ŭ ich: „Za kaho ludzi ŭwažajuć Syna čaławiečaha"? Apostały adkazali, što adny za Jana Chryściciela, druhija za Haljaša, a inšyja za Jeremija, abo adnaho z prarokaŭ. Tahdy spytaŭ u ich Jezus: „A wy za kaho mianie ŭwažajecie"? Na hetaje pytańnie wystupiŭ Piotr i ad imia usich apostałaŭ skazaŭ: „Ty Chrystus, Syn Boha žywoha". Jezus pryniaŭ hetyja słowy i, adkazwajučy, uračysta pramowiŭ da Piatra: „Bahasłaŭleny ty, Symonie synie Jony, bo cieła i kroŭ nie abjawili tabie hetaha, ale Ajciec moj, katory jość u niebie". <i> "A ja tabie kažu, što ty jość Piotr (skała) i na betaj skale zbuduju Kaścioł moj, i siły piekła nie pieramobuć jaho. Itabie dam klučy Waładarstwa Božaha — i što-tolki źwiažeš na ziamli, budzie źwiazana i ŭ niebie, a što-tolki raźwiažeš na ziamli, budzie raźwiazana i ŭ niebie".</i> Hetakimi ŭračystymi sławami P. Jezus wyznačyŭ apostała Piatra skałoju dla swajho kaścioła i daŭ jamu klučy, heta zn. najwyšejšuju ŭładu ŭ hetym kaściele. '''Jezus pradkazwaje swaju muku'''. Zaraz potym P. Jezus, bačačy takuju wieru ŭ swaich apostałaŭ, pačaŭ im adkrytal hawaryć, što treba jamu iści ŭ Jeruzalim, i tam mnoha ciarpieć ad staršych i wučonych i pieršych duchoŭnych, i što budzie jon zabity, i na treci dzień uwaskreśnie. Tahdy Piotr adwioů jaho na bok i pačaŭ uhawarwać i kazać: „Panie, niachaj ciabie Boh kryje, nia budzie z taboju hetaha". Ale Jezus, adwaročwajučysia ad jaho, skazaŭ: „Adydzi ad mianie, šatanie (što zn. praciůnik), bo ty kusiš mianie i nie razumieješ taho, što Božaje, ale što ludzkoje". Potym wiarnuŭsia da wučniaŭ i skazaŭ: „Kali chto choča iści za<noinclude></noinclude> s1q6hr26qwcu4i15begsgx5rkuviw6v 104 48985 292675 151595 2026-07-17T21:44:06Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/63]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/69]] 151595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>mnoju, niachaj adračecca ad samoha siabie woźmie kryž swoj i idzie ŭ ślady maje; bo što pamoža čaławieku, kali-b jon uwieś świet zdabyŭ, a dušy swajej paškodziŭ"? <small><b> U adkaz na słowy Piatra Jezus nazywaje jaho skałoju, na jakoj zbuduje Kaścioł swoj, i na znak hetaj ułady daje jamu klučy waładarstwa niabiesnaha. Klučy tutaka aznačajuć uładu, bo jašče i ciapier roznym ziamnym uładaram, pry ichnych adwiedzinach haradoŭ, padajuć klučy i hetaje padańnie klučoŭ aznačaje pryznańnie za imi ŭłady nad horadam. Nastupnikam św. Piatra jość Rymski biskup, jakoha my zawiom Papiežam (ad hreckaha słowa "pappas", a łacinskaha „papa“, što značyć Ajciec). Dziela wialikaj świataści i hodnaści jaho ŭradu, my zawiom jaho časta "światy Ajciec". Piotr chacieŭ ustrymać Jezusa ad mučeńnia i śmierci i nahawary waŭ nia iści ŭ Jeruzalim. ale Jezus adkidaje jahony uhawory - i ŭ wielmi wostrych sławach zajaŭlaje Piatru, što jon dumaje tolki paludzku, nie razumiejučy spraŭ Božych. Jezus nia tolki nia čurajecca ciarpieńniaŭ i śmierci, ale jašče wymahaje ad swaich wučniaŭ, kab nie bajalisia kryža i ciarpieńniaŭ, bo trud i ciarpieńni karyśniejšyja dla dušy ludzkoj, čym zdabyćcio ŭsiaho świetu. Praz trud i ciarpieńni my možam iści ŭ ślady Chrystusa.</small></b> <center>§ 31. PIERAMIANIENNIE JEZUSA CHRYSTA. AZDARAŬLENNIE LUNATYKA.</center> Słowy Jezusa ab ciarpieńni i śmierci zrabili na apostałaŭ wialikaje ŭražańnie. Jany nijak nie mahli zrazumieć, kab ich wučyciel, jakoha jany ŭwažali za Syna Božaha i jaki stolki cudaŭ učyniŭ ― dy moh ciarpieć. Zatym wiera ich pačała słabieć i jany pali ducham. Tahdy Jezus pastanawiŭ umacawać ich wieru i pakazać im swaju boskuju chwału. Niekalki dzion paśla hetaj hutarki ab mučeńni i śmierci Jezus uziaŭ z saboju Piatra, Jakuba i Jana (hetych samych, pierad katorymi potym mieŭsia abliwacca krywawyn potam u harodzie Getsemani), zawioŭ ich na wysokuju haru (Tabar) i tam pačaŭ malicca. Kali jon maliŭsia, woblik jahony zajaśnieŭ jak sonca, a adzieńnie jahonaje zrabiłasia biełaje jak śnieh. Pobač z Jezusam źjawilisia Majsiej i Haljaš i hawaryli z im. Piotr, uhledzieŭšy chwału Božuju, skazaŭ da Jezusa: „Panie, dobra nam tut być, kali chočaš, zbudujem tut try šatry: tabie adzin, Majsieju adzin, i Haljašu adzin". Kali jon jašče hawaryŭ, woś wobłak jasny akryŭ ich i z wobłaku adazwaŭsia hołas: „Heta Syn moj miły, u katorym mnie da ŭspadoby, jaho słuchajcie". Wučni, pačuŭšy hetyja słowy, upali twaram da ziamli i mocna spałochalisia. A Jezus zaraz padyjšoŭ da ich, dakranuŭsia i skazaŭ: „Ustańcie, nia bojciesia". Tahdy jany padniali swaje wočy, ale ŭhledzieli ŭžo tolki Jezusa, jaki byŭ takim, jak i zaŭsiody. Kali schodzili z hary, zahadaŭ im P. Jezus, kab nikomu<noinclude></noinclude> r203snaebv22x6mcv6th700bp02l5t2 104 48987 292677 287395 2026-07-17T21:44:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/64]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/70]] 287395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>nie raskazwali ab hetym żjawiščy, až pakul Syn čaławiečy nia ŭstanie z umierłych. Potym apostały spytalisia ŭ Jezusa, čamu heta wučony- {{Няма выявы}} ja ŭ Zakonie ćwiardziać, što pierad Mesyjašam maje pryiści Haljaš? A Jezus, adkazwajučy, pramowiŭ da ich: „Praŭda što Haljaš prydzie i naprawić usio. Ale ja wam kažu, što Haljaš<noinclude></noinclude> 44adiljvod65fvd27k84zf6j2z72cq6 292985 292677 2026-07-18T08:06:38Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 292985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>nie raskazwali ab hetym żjawiščy, až pakul Syn čaławiečy nia ŭstanie z umierłych. Potym apostały spytalisia ŭ Jezusa, čamu heta wučony- [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 14.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Pieramianieńnie Jezusa Chrysta.}}'''}} ja ŭ Zakonie ćwiardziać, što pierad Mesyjašam maje pryiści Haljaš? A Jezus, adkazwajučy, pramowiŭ da ich: „Praŭda što Haljaš prydzie i naprawić usio. Ale ja wam kažu, što Haljaš<noinclude></noinclude> sa0w60sxmst0aqcxy9qehmqlx3eoekr 292986 292985 2026-07-18T08:06:52Z Gleb Leo 2440 292986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>nie raskazwali ab hetym żjawiščy, až pakul Syn čaławiečy nia ŭstanie z umierłych. Potym apostały spytalisia ŭ Jezusa, čamu heta wučony- [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 13.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Pieramianieńnie Jezusa Chrysta.}}'''}} ja ŭ Zakonie ćwiardziać, što pierad Mesyjašam maje pryiści Haljaš? A Jezus, adkazwajučy, pramowiŭ da ich: „Praŭda što Haljaš prydzie i naprawić usio. Ale ja wam kažu, što Haljaš<noinclude></noinclude> femg8vlpl5jr938jox806ipz67gzorh 104 49013 292679 129545 2026-07-17T21:44:36Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/65]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/71]] 129545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>užo byŭ pryšoŭšy, ale nie paznali jaho i zrabili z im, što chacieli. Taksama i Syn čaławiečy budzie ciarpieć ad ich“. Ciapier wučni zrazumieli, što hawaryŭ im ab Janie Chryścicielu. <small><b> Pamiatku Pieramianieńnia Jezusa Chrysta (Spasa) kaścioł abchodzić 6 žniŭnia. Hetaje Pieramianieńnie było wialikim uzmacnieńniem wiery ŭ apostalaŭ, jakija pačali chistacca ŭ praŭdziwaści swajho prakanańnia, što Chrystus jość Mesyjašam. Pawodle ichnaha prakanańnia Mesyjaš nia moh ciarpieć, a tolki panawać. Na świedkaŭ swaje Boskaje chwały Jezus wybiraje Piatra, Jakuba i Jana — hetych samych, pierad katorymi ŭ W. Čaćwier, na piaredadni swaje śmierci, u harodzie Getsemani, pakazwaje swajo praŭdziwaje čaławiectwa, abliwajučysia krywawym potam. Dyk woś hetych apostalaŭ robić ciapier świedkami swajho praŭdziwaha Bostwa. Jezus, haworačy ab Haljašu, adrožniwaje swoj padwojny prychod na hety świet: ciapierašni i pry kancy świetu. Ciapier papiarednikam (jak-by Haljašam) byŭ św. Jan Chryściciel, a pry kancy świetu prydzie prarok Haljaš, jaki i naprawić usio, h. zn. prywiadzie žydoŭski narod da Chrystusa. </small></b> '''Azdaraŭlennie lunatyka'''. Kali nazaŭtra jany zychodzili z hary, spatkała ich wialikaja hramada narodu. Z narodu wyjšaŭ adzin čaławiek, upaŭ pierad Jezusam na kaleni i mocnym holasam pačaŭ jaho malić: „Panie, zžalsia nad synam. maim, bo jon lunatyk i wielmi mučycca: niačysty chwataje jaho i kidaje im, a jon pienicca i skryhoča zubami. Ja hawaryŭ wučniam twaim, kab wyhnali jaho i nie mahli“. Bačyŭ P. Jezus, što ŭsim nie chwatała wiery: i backu lunatyka, i narodu, i nawat jahonym wučniam dyk żwiarnuŭsia da ich i skazaŭ: „O narodzie niawierny, dakul-ža ja budu z wami i dakul ja budu was ciarpieć? Prywiadziecie jaho siudy da mianie". Chłapca prywiali. Kali jon nadchodziŭ, duch pačaŭ jaho tuzać, tak što chłopiec upaŭ na ziamlu i kidaŭsia i pieniŭsia. Jezus spytaŭsia ŭ backi: „Ad jakoha času hetak z im zdarajecca"? Baćka adkazaŭ: „Ad malenstwa; časta jaho duch kidaŭ i ŭ wahoń i ŭ wadu, kab jaho zabić; ale kali možaš, ratuj nas, zžalsia nad nami". Jezus adkazaŭ: „Kali možaš uwieryć, dla wieručaha ŭsio mahčymaje". A baćka sa ślazami na wačach zahałasiŭ: „Wieru, Panie, pamažy majej niawiery". Jezus, widziačy, što ŭžo adusiul źbiahajecca narod, pryhraziŭ duchu niačystamu i skazaŭ jamu: „hłuchi i niamy duchu, ja tabie zahadywaju: wyjdzi z jaho i ŭžo nikoli da jaho nie waročajsia". Zły duch, mocna strasanuůšy chłapcom, wyjšaŭ, a chłapiec upaŭ na ziamlu jak niažywy. Narod zakryčaŭ: Jon pamior. Ale Jezus uziaŭ jaho za ruku, padniaŭ i addaŭ zdarowaha baćku.<noinclude></noinclude> h7d0unjjnnnew9q5j9n6h7vcze6z69a 104 49014 292681 287396 2026-07-17T21:44:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/66]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/72]] 287396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Kali Jezus uwajšoŭ u dom, padyšli da jaho wučni, sami adny, i pytalisia: „Čamu my nie mahli jaho wyhnać"? A jon {{Няма выявы}} <center>Azdaraŭleńnie lunatyka.</center> im adkazaŭ: „Hetaha rodu złoha ducha nijakin inšym sposabam wyhnać nia možna, jak tolki postam i malitwaju". <small><b> Tut P. Jezus pawučaje, što najlepšym sposabam prociŭ złoha ducha jość post i malitwa.</small></b><noinclude></noinclude> lxcup1zxh7xl7rpioivznzqbiftaped 292987 292681 2026-07-18T08:07:10Z Gleb Leo 2440 292987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Kali Jezus uwajšoŭ u dom, padyšli da jaho wučni, sami adny, i pytalisia: „Čamu my nie mahli jaho wyhnać"? A jon [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 14.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Azdaraŭleńnie lunatyka.}}'''}} im adkazaŭ: „Hetaha rodu złoha ducha nijakin inšym sposabam wyhnać nia možna, jak tolki postam i malitwaju". <small><b> Tut P. Jezus pawučaje, što najlepšym sposabam prociŭ złoha ducha jość post i malitwa.</small></b><noinclude></noinclude> asnn89ckzt8w6o0d44zwk4oigdwlp47 104 49016 292683 129549 2026-07-17T21:44:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/67]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/73]] 129549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <center>§ 31. AZDARAŬLENNIE 10-CI PRAKAŽANYCH. SPREČKI PAMIŽ APOSTAŁAMI AB STARŠYNSTWIE.</center> Kali Jezus prachodziŭ miž Samaryjaj i Halilejaj i padyjšoŭ da adnaho miastečka, spatkali jaho 10 prakažanych čaławiek, ale nie padchodzili blizka, a tolki zdalok kryčali: „Jezusie, Wučyciel, zžalsia nad nami". Jezus, uhledzieŭšy ich, skazaŭ: „Idziecie, pakažeciesia kapłanam". Jany pajšli. I kali jany išli, ačyścilisia ad prakazy. Adzin z ich, jak tolki ŭhledzieŭ, što ŭžo zdaroŭ, wiarnuŭsia nazad, wialikim hołasam sławiačy Boha. I pryjšoŭ jon da Jezusa, upaŭ jamu da noh i dziakawaŭ za ačyščeńnie ad prakazy. A byŭ jon samaranin. Jezus skazaŭ: „Ci-ž nia dziesiać ačyščanych, a dzie-ž tyja dziewiać? Niwodzien z ich nie wiarnuŭsia, kab addać Bohu chwału, aproč hetaha čužaziemca"? I skazaŭ jamu: „Ustań i idzi, wiera twaja ciabia azda rawiła". <small><b> Z hetaha bačym, što Jezus vaim boskim sercam adčuŭ ludzkuju niaŭdziačnaść i nawat wyhawarwaje hetu niaŭdziačnaść i kaža, što z dziesiaci azdaroŭlenych tolki adzin wiarnuŭsia padziakawać za takuju wialikuju łasku, jak azdaraŭleńnie ad prakazy i to wiarnuŭsia pahardžany ad usich samaranin. A dzie tyja dziewiać, synoŭ Izraelskaha narodu? Niaŭdziačnaść pierad Boham ci pierad ludźmi jość wialikaj i — na žal — častaj zahanaj. Ludzi časta zabywajucca padziakawać Bohu za atrymanaje dabro. Heta świedčyć ab niezrazumieńni čaławiekam swaich abawiazkaŭ pierad dabratoju Boha. </small></b> Paśla hetaha pryjšoŭ Jezus iznoŭ u Kafarnaum i tut jakraz źbirali padatak na Jeruzalimskuju światyniu. Źbiralniki pryjšli i da wučniaŭ Jezusa i, żwiarnuŭšysia da Piatra, skazali: „Ci was wučyciel nia płacić padatku na Jeruzalimskuju światyniu"? A Piotr adkazaŭ: „A jak-ža“ i pajšoŭ spytacca ŭ Jezusa. Ale Jezus papieradziŭ jaho i pieršy spytaŭsia: „Symonie, jak ty dumaješ, ad kaho karali biaruć, padatak: ad swaich ci ad čužych"? Symon-Piotr adkazwaje: „Ad čužych". Kaža jamu Jezus: „Značyć, syny wolnyja (ad padatku). Adnak, kab my ich nia zhoršyli, idzi nad mora i zakiń wudu; pieršuju rybu, jakuju złowiš, waźmi, adčyni jej rot, i tam znojdzieš statera (kala 4 zał.), uziaŭšy daj jaho i za mianie i za siabie". Druhija apostały, widziačy, jak Jezus adrožniŭ spasiarod usich Piatra, pačali spračacca pamiž saboju, chto z ich staršy. P. Jezus spytaŭsia ŭ ich: „Ab čym wy hawaryli"? Ale jany maŭčali. Tahdy Jezus paklikaŭ da siabie ŭsich apostałaŭ i skazaŭ im: „Kali chto choča być pieršym, niachaj budzie apošnim i słuhoju dla ŭsich". A potym uziaŭ dzicia, pastawiŭ<noinclude></noinclude> 59wnzu1svv6d2mfhhq0xepui15qkkx9 104 49017 292685 129552 2026-07-17T21:45:05Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/68]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/74]] 129552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>jaho pasiarod apostałaŭ i skazaŭ: „Sapraŭdy kažu wam: kali wy nie paprawiciesia i nie staniecie jak hetaje dzicia, nia ŭwojdziecie ŭ Waładarstwa Božaje. Chto sam siabie panižyć jak hetaje dzicia, toj budzie staršym u Waładarstwie niabiesnym". <small><b> Relihijny padatak na światyniu zapłaciŭ P. Jezus za siabie i za Piatra. Hetym daŭ nam prykład, jak i my majem spaŭniać swaje abawiazki pierad relihijaj i kaściołam. Jezus, kažučy, što karali nie biaruć padatku ad swaich synoŭ, ale ad čužych, chacieŭ nas pawučyć, što jon, jak Syn Božy, jość wolny ad padatku, adnak, kab nia horšyć ludziej, kaža zapłacić padatak i za siabie. Sprečka pamiž apostałami ab staršynstwie pakazwaje, što apostały mieli ŭsie słabaści ludzkoj natury, asabliwa pierad zychodam na ich Ducha św. Jezus wučyć ich, što toj budzie staršym, chto sam siabie panižyć i staniecca słuhoju dla usich. Hetak Chrystus nawučyŭ ich pakory, bo pakorny toj, chto nia wynosić samoha slabie i nie pahardžaje inšymi. I dla nas heta nawuka, kab i my nie wynosili sami siabie i nia pahardžali našymi bližnimi. </small></b> <center>§ 32. JEZUS — PRYJACIEL DZIETAK.</center> Matki časta prynosili da P. Jezusa swaich dzietak, kab ich bahasławiŭ. Adzin raz Jezus byŭ zmučany, dyk apostały nie chacieli ich dapuścić da Jezusa. Ale Jezus skazaŭ im: „Dazwolcie dzietkam prychodzić da mianie i nie zabaraniajcie im, bo da hetakich naležyć waładarstwa Božaje". I abymaŭ dzietak, kłaŭ im na hałowy ruki swaje i bahasławiŭ ich. A potym kazaŭ da ludziej: „Chto pryjmaje adno takoje dzicia ŭ imia majo, toj mianie pryjmaje. A chto-b zhoršyŭ adno z hetych małych, katoryja ŭ mianie wierać, dyk lepš jamu było-b, kab młynawy kamień začapili jamu za šyju i kinuli ŭ hłybiniu marskuju. „Biada świetu dziela zharšeńnia. Bo choć treba, kab zharšeńni pryjšli, ale biada tamu čaławieku, praz jakoha zharšeńni prychodziać. „I kali ruka twaja abo naha ŭwodzić ciabie ŭ hrech, adatni jaje i kiń ad siabie, bo lepš tabie kalekamu abo krywomu ŭwajści da žyćcia, čym majučy abiedźwie ruki abo nahi, być kinutym u ahoń wiečny. A kali woka twajo ŭwodzić ciabie ŭ hrech, wyrwi jaho i kiń ad siabie, bo lepš tabie z adnym wokam uwajści da žyćcia, čym majučy dwoje wačej, być kinutym u ahnistaje piekła". „Hladziecie, kab nie pahardžać niwodnym z hetych małych, bo ja wam kažu, što anioły ich u niebie zaŭsiody ahladajuć woblik Ajca majho, katory jość u niebie". <small><b> Jezus lubić dzietak za ich niawinnaść i prastadušnaść — i zatym stawić ich ludziam darosłym za prykład. Dzicia bolej za darosłych adčuwaje kryŭdu i niesprawiedliwaść ludzkuju, jano maje mieniej złości i podstupu, jano bolej spahadliwaje da druhich ludziej u ich hory, jano tak-ža nia znaje<noinclude></noinclude> sh2f4ourpoj706sih65jpav1prgeyyr 104 49018 292687 129558 2026-07-17T21:45:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/69]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/75]] 129558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>brydoty i sapsućcia hetaha świetu — zatym Chrystus stawić dzicia za prykład druhim i baronić jaho pierad zharšeńniem. Toj čaławiek, jaki świadoma wiadzie dziaciej da hrechu i robić ich horšymi, zasłužwaje na wialikuju karu Božuju. Usie pawinny dbać ab toje, kab maładoje pakaleńnie wyrasła mocnym fizyčna i duchowa i kab mahło prynieści karyść dla narodu i ŭsiaho čaławiectwa. A kali chto horšyć ciabie, maładziaž, dyk parwi z im usie znosiny i adkiń ad siabie, bo heta čaławiek niahodny. Kali Chrystus haworyć ab tym, što treba adsiačy ruku abo wyrwać woke, dyk treba hetyja słowy razumieć u tym sensie, što my pawinny adkidać ad siabie nawat najbolej cennyja rečy, tak jak ruka abo woka, kali jany ŭwodziać nas u hrech. </small></b> <center>§ 33. MALITWA CHRYSTUSA: OJČA NAŠ. ZAHAD ADPUŠČAŃNIA BLIŽNIM.</center> '''Ojča naš'''. Chrystus časta maliŭsia, a molačysia adchodziŭ na asobnaje miesca, kab na adzinocie i ŭ cišynie razmaŭlać z Boham. Adzin raz, kali P. Jezus končyŭ malicca, padyjšli da jaho wučni i adzin z ich źwiarnuŭsia da jaho z prośbaj: „Panie, nawučy nas malicca". A jon skazaŭ im: <i>„Wy kali moliciesia, tak hawarecie: Ojča naš, katory jość u niebie, świacisia imia Twajo, pryjdzi waładarstwa Twajo, budź wola Twaja, jak na niebie tak i na ziamli. Chleba našaha štodziennaha daj nam siańnia i adpuści nam hrachi našy, jak i my adpuščajem winawatym našym i nie ŭwadzi nas u pakusu, ale zbaŭ nas ad złoha. Amen".</i> Hetakuju malitwu padaŭ im Jezus. I nia tolki nawučyŭ ich hetych strojnych słoŭ, ale jašče zahadaŭ im malicca wytrywała, nie padajučy ducham i nie traciačy nadziei. Z hetaj metaj skazaŭ im takuju prypowieść: „Kali chto z was maje pryjaciela i pojdzie da jaho siarod nočy i skaža jamu: Druža, pazyč mnie try bułki chleba, bo woś siabra moj zajšoŭsia da mianie z darohi i nia maju čaho pałažyć pierad im. A toj z chaty adkaža: nia turbuj mianie, užo dźwiery začynieny i dzieci śpiać sa mnoju ŭ paścieli, nia mahu ja ŭstać i dać tabie. „Kažu wam: kali jon nie ŭstanie i nie daść jamu dziela družby z im, dyk dziela dakučliwaści jaho ústanie i daść jamu skolki prosić. „I ja wam kažu: prasiecie i budzie wam dadziena, šukajcie i znojdziecie, stukajcie i adčyniać wam. Bo kožny, chto prosić, atrymliwaje, chto šukaje — znachodzić, a tamu, chto stukaje — adčyniać. „A kali chto paprosić u baćki chleba, to niaŭžo-ž daść jamu kamień, a kali chto paprosić ryby, to niaŭžo padaść jamu wuža? „Dyk woś — kali wy budučy błahimi, umiejecie dawać<noinclude></noinclude> 98kybg1issoeqbu5orrgqsosrxrd1de 104 49020 292689 129557 2026-07-17T21:45:36Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/70]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/76]] 129557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>dobryja dary swaim dzieciam, to tym bolej Ajciec waš niabiesny daść Ducha dobraha ŭsim, što prosiać u jaho". <small><b> „Ojča naš jość pieršaj malitwaj kožnaha chryścijanina i zawiecca Malitwaj Chrystusawaj, bo sam Chrystus nawučyŭ jaje apostałaŭ, a praz ich usich ludziej. Składajecca hetaja malitwa z zwarotu da Boha i z 7-mi prośbaŭ. Pieršyja try prośby adnosiacca da chwały Božaj, a nastupnyja 4 da našych patrebaŭ. Zwarot da Boha: „Ojča naš, katory jość u niebie". U hetym zwarocie my nazywajem Boha Ajcom našym. Jak dzieci adnej siamji zwaročwajucca da swajho baćki, tak my, dzieci adnej Božaj siamji, katoraja zawiecca čaławiectwam, zwaročwajemsia da swajho Ajca, katory jość u niebie. Čaho-ž my prosim u swajho Ajca niabiesnaha? U pieršych troch prośbach prosim: 1) kab Imia Božaje było światoje dla ŭsich ludziej. 2) kab waładarswa i panawańnie Boha nastupiła na hetym świecie, i 3) kab wola Božaja spaŭniałasia i na niebie i na ziamli. U dalejšych čatyroch prosim: 4) kab Boh daŭ nam chleba na štodzień i nia tolki chleba, ale i ŭsiaho, što nam potrebna da žyćcia. 5) kab Boh adpuściŭ nam našy hrachi dy adpuściŭ tak, jak i my adpuščajem našym winawatym, 6) kab Boh baraniŭ nas ad usialakaj pakusy da hrechu i 7) kab Boh kryŭ nad ad złoha h zn. ad šatana i jaho siłaŭ. Na kancy kažam „Amen", što aznačaje ŭ hebrajskaj mowie: niachaj tak staniecca. </small></b> '''Zahad adpuščańnia bližnim'''. U malitwie Chrystowaj majem wyrazny zahad adpuščańnia našym winawatym, h. zn. tym, katoryja nam niešta błahoje zrabili. I hety zahad majem spaŭniać, kab Boh i nam adpuściŭ našy hrachi. U sprawie adpuščańnia bližnim padaŭ Jezus takuju nawuku: „Kalib zhrašyů prociů ciabie twoj brat, - kazaŭ P. Jezus — idzi i wykažy jamu na čatyry wočy, kali pasłuchaje ciabie, zdabudzieš swajho brata. A kali nie pasłuchaje, waźmi z saboju jašče adnaho abo dwuch, kali-b ich nie pasłuchaŭ, skažy kaściołu, a kali-b i kaścioła nie pasłuchaŭ, niachaj budzie jak pahaniec i mytnik". Tahdy Piotr padyjšoŭ da Jezusa i skazaŭ: „Panie, da skolki razoŭ ja maju adpuśčać swajmu bratu, kali-b jon zhrašyŭ prociŭ mianie? Ci až da siami? Adkazaŭ jamu Jezus: „Nie kažu tabie: až da siami, ale da siamidziesiaci siami" (značyć: biez kanca). I skazaŭ im jašče takoje padabienstwa: "Waładarstwa niabiesnaje možna pryraŭniać da taho karala, katory chacieŭ zrabić rachunak sa swaimi słuhami. A kali pačaŭ rabić rachunak, prywiali jamu adnaho čaławieka, jaki byŭ winien dziesiać tysiač talentaŭ. Kali-ž toj nia mieŭ z čaho addać, zahadaŭ jahony pan pradać jaho, jahonu žonku, i dziaciej i ůsio, što mieŭ i addać doŭh. Ale toj słuha ŭpaŭ jamu na noh i maliŭ jaho, kažučy: Budź ciarpliwy dla mianie, a ja tabie úsio addam. Pan zžaliŭsia nad henym słuhoju, adpuściŭ jaho i darawaŭ jamu doŭh.<noinclude></noinclude> sbw8c7w7tq82lcekmnhnlb9gqqbdsto 104 49023 292691 129566 2026-07-17T21:45:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/71]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/77]] 129566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Adnak toj słuha, wyjšaŭšy, spatkaŭ adnaho z swaich tawaryšaŭ, katory byŭ jamu winien sto dynaraŭ, schapiŭ jaho i dušyŭ, kažučy: addaj, što winawat. A toj tawaryš jahony ŭpaŭ jamu da noh i maliŭ, kažučy: Budź ciarpliwy dla mianie, a ja tabie úsio addam. Adnakaž toj nie pasłuchaŭ, ale pajšou i pasadziŭ jaho u wastroh, až pakul nie addaść doŭhu. A tawaryšy jahony, uwidzieŭšy, što dzieilasia, zasmucilisia hetym wypadkam mocna — dyk pajšli i raskazali swajmu panu ab usim, što stałasia. Jahony pan paklikaŭ jaho da siabie i skazaŭ jamu: „Słuha niahodny, ja tabie darawaŭ uwieś doŭh, zatym što ty prasiŭ mianie, dyk niaŭžo-ž i ty nie pawinien byŭ zžalicca nad swaim tawaryšam, tak jak ja zžaliŭsia nad taboju"? I razhniewaŭšysia pan jahony addaŭ jaho pałačom, až pakul nie addaść usiaho doŭhu. „Taksama i Ajciec moj niabiesny zrobić z wami, kali nie adpuścicie kožny swaim bratom z wašaha serca". <small><b> Talent, na slańniašnija hrošy, budzie kala 1.200 dalaraŭ, dyk 10 tysiać talentaŭ — heta budzie wializarnaja suma: kala 12 miljonaŭ dalaraŭ. Hetaja wialikaja suma aznačaje wialikaść našych win pierad Boham. Adnak Boh nam adpuščaje, kali my ščyra źwierniemsia da jaho i žalejem za swaje prawiny. Dyk kali Boh nam adpuščaje, to što hawaryć ab nas hrešnych? Ci-ž i my nie pawinny adpuščać tak, jak i Boh nam adpuściu? Tymbolej što ŭ malitwie Chrystowaj my prosim Boha, kab Boh nam tak adpuściu, jak i my adpuščajem. I tak končyŭ Jezus swaju pracu ŭ Halileji. Nia było badaj siała, kudyb nie dajšła wlestka ab im, jak ab wučycielu i cudatworcy, ale nia ŭsie jaho pryniali i nia ŭsie paznali ŭ im abiacanaha Mesyjaša. Ahramadnaja bolšaść žydoŭskaha narodu čakala inšaha Mesyjaša, pakorny Jezus byŭ im da nieŭspadoby i choć usie dziwilisia z jaho nawuki i cudaŭ, adnak nia prynlali jaho. Niekatoryja nawat ačarnili jaho, rassiewajučy wiestki, što Jezus čynić cudy pry pomačy Złoha ducha. Da hetakich naležali pradusim faryzeji i światary žydoŭskija. Dyk pakidajučy Halileju i jaje niaŭdziačnych žycharoŭ, Jezus z bolem i sercy wyhawarywaje tym miestam, dzie najbolej nawučaŭ i tak im hrazić: „Hora tabie Korozain, hora tabie Betsaida! Bo kab u Tyry i Sydonie dziejalisia takija cudy, jakija byli pasiarod was, to ŭžo daŭna ŭ wałasianicy i popiele pakutu čynili-b. Dyk kažu wam: Tyru i Sydonu lahčej budzie ŭ sudny dzień, jak wam". </small></b> <center>'''3. JEZUS NAWUČAJE Ŭ JUDEI.'''</center> <center>§ 34. CHWORY NAD SADŽAŁKAJ BETESDA. PRYPOWIEŚĆ AB MIŁASERNYM SAMARANINIE.</center> Kali Jezus pryjšou u Jeruzalim, byŭ światočny žydoŭski dzień. A była ŭ Jeruzalimie, pry Awiečaj bramie, sadžałka, jakaja zwałasia pažydoŭsku Betesda. Kruhom hetaj sadžałki było 5 adkrytych budynkaŭ, u katorych lažała mnoha ŭsialakich chworych: ślapych, kulhawych, sparaližawanych —— usie<noinclude></noinclude> 2k30kv20uzhnwu3axxnyoqn07xqt3wk 104 49024 292693 129571 2026-07-17T21:46:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/72]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/78]] 129571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>jany čakali parušeńnia wady. Bo aniel zychodziŭ čas-ad-času ŭ sadžałku i parušaŭ wadu — a tahdy chto pieršy paśla parušeńnia wady zychodziŭ u sadžałku, byŭ zdaroŭ. Byŭ tam, kala taje sadžałki, adzin čaławiek, katory ŭžo 38 hadoŭ jak chwareŭ i usio čakaŭ na parušeńnie wady. Jezus padyšoŭ da jaho i spytaŭ: „Ci chočaš być zdaroŭ"? A chwory adkazaŭ: „Panie, u mianie niama nikoha, chto-b mianie spuściŭ u sadžałku, jak tolki zwaruchniecca wada, a pakul ja sam dajdu, dyk niechta druhi ŭwojdzie pierada mnoju". Tahdy skazaŭ jamu Jezus: „Ustań, waźmi swaju paściel i idzi". I zaraz toj čaławiek pačuŭsia zdarowym, uziaŭ swaju paściel i pajšoŭ. A jakraz u toj dzień była subota. Dyk žydy hawaryli tamu čaławieku: „Heta-ž subota, nia wolna tabie nasić paścieli". Ale toj čaławiek adkazaŭ im: „Toj, katory mianie azdarawiŭ, skazaŭ: waźmi paściel swaju i idzi". Dyk pytalisia ŭ jaho, chto heta taki zahadaŭ jamu niaści paściel u subotu, ale jon nia moh im hetaha rastłumačyć, bo Jezus adyšoŭ u staranu ad ludziej. Paśla znajšou jaho Jezus u światyni i kaža jamu: Woś ty azdarawieŭ, dyk užo bolej nie hrašy, kab časam z taboju čaho horšaha nie stałasia". <small><b> Z apošnich słoŭ Chrystusa widzim, što Boh dapuściŭ na taho čalawieka chwarobu za jaho hrachi i pry hetym napaminaje, kab bolej nie hrašyŭ, bo jašče moža što horšaje stacca. Awiečaja Brama — heta była adna z 12-ci bramaŭ, praz jakija možna było ŭwajści ŭ horad. Kala hetaje bramy była sadžałka, jakaja nazywałasia taksama Awiečaj — i słužyła jaña da relihijnych patrebaŭ, bo ŭ jej abmywali awiečki, praznačanyja na achwiaru. Adhetul paŭstaŭ i sam nazoŭ hetaje sadžałki. Słowa „Betesda" aznačaje panašamu: Dom milaserdzia i ― jak dumajuć wučonyja, — heta byŭ adumysłowy budynak, jak-by špital, praznačany dla chworych i kalekaŭ. </small></b> '''Prypowieść ab miłasernym Samaraninie'''. Kali Jezus prabywaŭ u Jeruzalimie, padyjšoŭ da jaho adzin wučony ů Zakonie i, prabujučy jaho, spytaŭsia: „Wučyciel, što ja maju rabić, kab zdabyć žyćcio wiečnaje"? A Jezus skazaŭ jamu: „U Zakonie što napisana? Jak tam čytajecca"? Wučony adkazaŭ: „Lubi Pana Boha twajho úsim sercam, usiej dušoju, usiej dumkaj i siłaj swajeju, a bližniaha swajho jak samoha siabie". I skazaŭ jamu Jezus: „Sprawiadliwa ty adkazaŭ, tak rabi i budzieš žyć". Ale wučony, chočučy apraŭdać siabie, spytaŭ: A chto moj bližni? U adkaz na hetaje pytańnie, Jezus raskazaŭ hetakuju prypowieść: Adzin čaławiek išoŭ z Jeruzalimu ŭ Jerychon i pa darozie papaŭ u ruki razbojnikaŭ, jakija źniali z jaho adziežu, paranili i sami ŭciakli, pakinuŭšy taho čaławieka ledź žywym. Jakraz u tuju časinu zdaryłasia tak, što blizka taho miesca<noinclude></noinclude> 49z3nsy94nqqb4zr3xj4rvm6oskzf3l 104 49025 292695 129572 2026-07-17T21:46:19Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/73]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/79]] 129572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>darohaju prachodziŭ adzin światar, jon pahladzieŭ na taho čaławieka i pajšoŭ sabie dalej. Taksama zrabiŭ i lewit: jon pryjšoŭ na toje miesca, pahladzieŭ i pajšoŭ dalej. A niejki padarožny samaranin, jaki prachodziŭ tudoju i ŭbačyŭ jaho, źlitawaŭsia nad im. Jon padyšoŭ da taho čaławieka, pierawiazaŭ jamu rany, abmyŭšy ich aliwaju i winom, potym pasadziů jaho na swajho asła i prywioz da zajezdu. Tam dahladaŭ i kłapaciŭsia kala jaho zdaroŭja, a kali na druhi dzień adjaždžaŭ, wyniaŭ dwa dynary i daŭ ich haspadaru taho zajezdu, kažučy: Dahladaj jaho, a kali wydasi bolej, to ja, jak wiarnusia, addam tabie. „Jak dumaješ — źwiarnuŭsia Jezus da wučonaha ― katory z hetych troch byŭ bližnim dla taho, chto papaŭ u ruki razbojnikam"? A wučony adkazaŭ: „Toj, chto źlitawaŭsia nad im". Jezus kaža jamu: „Idzi i ty rabi hetak". <small><b> U hetaj prypowieści P. Jezus wučyć nas, što treba pamahać u niaščaści nia tolki swaim bratom abo rodzičam, ale ŭsim ludziam, nawat woraham. Milaserny samaranin — heta prykład dla nas, jak my majem pastupać u našym žyćci. Chto choča žyć pachryścijansku, toj pawinien być miłasernym dla ŭsich, a nia tolki dla swajho narodu. Pamiž žydami i samaranami była takaja nienawiść, što jany nia tolki nie pamahali adny adnym, ale nawat nie chacieli spatykacca. Kali Jezus spytaŭsia ŭ wučonaha, chto byŭ bližni dla taho pabitaha čaławieka, to wučony nie skazaŭ nawat słowa „samaranin“, a tolki: „toj, chto źlitawaŭsia nad im“. Jak-ža niadobraja heta nienawiść, jakuju časam i ciapier nosiać ludzi ŭ swaim sercy da bližnich, jakija naležać da inšaj wiery abo narodnaści </small></b> <center>§ 35. MARYJA I MARTA. PRYPOWIEŚĆ AB BAHAČU I ŁAZARU.</center> Prabywajučy ŭ Judei, Jezus zajšoŭ u miastečka Betaniju, jakoje lažała niedaloka ad Jeruzalimu i tem adna žančyna, na imia Marta, pryniała jaho ŭ swoj dom. U Marty byŭ brat Łazar i siastra Maryja, jakaja sieła la Jezusawych noh i słuchała jaho nawuki. A Marta kłapaciłasia kala roznaj pasłuhi i starałasia, kab jak najlepš pryniać Jezusa i jaho wučniaŭ. Nia mohučy adna sprawicca z rabotaj, jana źwiarnułasia da Jezusa i skazała: „Panie, ci-ž ty nia dbaješ ab tym, što maja siastra pakinuła mnie adnej usio pasłuhawańnie? Skažy jej, kab mnie pamahła". Ale Jezus adkazaŭ jej: „Marta, Marta, ty turbuješsia i kłapocišsia ab wielmi mnohich sprawach, ale adnej tolki treba. Maryja wybrała najlepšuju častku, jakaja ŭ jaje nia budzie adniata".<noinclude></noinclude> 7vh8uzmtbl58pvak687vql6qzfjtsrc 104 49026 292697 129574 2026-07-17T21:46:30Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/74]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/80]] 129574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Sprawa zbaŭleńnia dušy jość najważniejšaj sprawaj žyćcia ludzkoha. Jezus u hetych sławach nawučaje, što dbajłaść ab dušu swaju i paznańnie praŭdy Božaj maje bolšaje značeńnia, jak usie starańni kala pražyćcia i pačastunku. Nie zhaniŭ Jezus Marty za jaje haspadarnaść i pracawitaść u ziamnych sprawach, ale pachwaliŭ Maryju za jaje achwotu słuchać słowa Božaje. Być pry Bohu i słuchać jahonaj nawuki — heta najlepšaja častka, jakoj čaławieku nawat śmierć nie adbiare. </small></b> '''Prypowieść ab bahaču i Łazaru'''. Kab pieraściarahčy tych, što bolej dbajuć ab bahactwie, jak ab swajej dušy, skazaŭ Jezus takuju prypowieść: Byŭ adzin bahaty čaławiek, katory žyŭ nadta raskošna, adziawaŭsia ŭ purpury i sajety i kožny dzień spraŭlaŭ bankiet. A druhi čaławiek byŭ biedny, na imia Łazar, katory lažaŭ la warot bahača, uwieś u ranach i žadaŭ, kab choć padjeści tych krošak, jakija padali z stała bahača, ale nichto jamu i hetaha nie dawaŭ —— tolki sabaki prychodzili i lizali jahony rany. I stałasia tak, što toj žabrak pamior i byŭ zaniesieny anielani na łona Abrahama.<ref>"Lona Abrahama" — heta było ŭ St. Zakonie miesca prabywańnia pa śmierci, kudy išli dušy sprawiadliwych ludziej, pamioršych pierad śmierciaj P. Jezusa, h zn. pierad adkupleńniem. Da nieba jany nie mahli ŭwajści dziela hrechu pierwarodnaha i dziela niełaski, u jakoj znachodzilisia pierad Boham.</ref> Pamior i bahač i byŭ pachawany ŭ piekle. Adtul, budučy ŭ strašnych mukach, jon padniaŭ swaje wočy i ŭhledzieŭšy zdaloku Abrahama i Łazara na jahonym ułońni, zahałasiŭ: „Ojča Abrahamie, zžalsia nada mnoju i pašli Łazara, kab jon abmačyŭ kaniec palca swajho ŭ wadzie i aświažyŭ jazyk moj, bo ja ciarplu muki ŭ hetym ahni". Ale Abraham skazaŭ: „Synie, pomni, što ŭ žyćci swaim ty mieŭ ščasnuju dolu, a Łazar niaščasnuju; ciapier-ža jon tut maje paciechu, a ty ciarpiš wialikija muki. Dyj pamiž nami i wami wialikaja propaść, tak što tyja, jakija chočuć adhetul pierajści da was — nia mohuć, ani adtul da nas dastacca nia mohuć". Tahdy skazaŭ bahač: „Dyk prašu ciabie, ojča, pašli jaho ŭ dom majho baćki, bo tam u mianie piać bratoŭ, niachaj jon im nakaža, kab i jany nie pryšli ŭ hetaje miesca mučeńniaŭ". Ale Abraham skazaŭ jamu: „Jany majuć Majsieja i pra. rokaŭ, niachaj-ža ich słuchajuć". A bahač skazaŭ: „Nie, ojča Abrahamie, kali-b chto z pamioršych pryšoŭ da ich, to tahdy pakutu čynili-b". Abraham-ža skazaŭ jamu: „Kali Majsieja i prarokaŭ nia słuchajuć, dyk nie pawierać, kali-b chto z pamioršych pryšoŭ da ich".<noinclude></noinclude> k2jbblf9zfqrl9t0u26e5ubg4cxukqm 104 49032 292699 129580 2026-07-17T21:46:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/75]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/81]] 129580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <small><b> Hetaja prypowieść maje wialikaje značeńnie ŭ žyćci kožnaha čaławieka. Jana wučyć, što bahaćcie i roskaš na hetym świecie nie stanowiać poŭnaha ščaścia, što prydzie śmierć, a razam z jeju skončycca hetaje žyćcio i pačniecca nowaje. Bahač, katory nia choča ŭspamahčy biedaka i nia maje nad im litaści, nie dastupić miłaserdzia i ŭ Boha. A druhaja praŭda, jakaja wypływaje z hetaj prypowieści, pawučaje nas, što błahija ludzi nie pawierać i nie pakajucca nawat tahdy, kali b pryšoŭ da ich niaboščyk i paświedčyŭ ab usim, što dzieicca na tym świecie. Bo-ž ludzi za žyćcia P. Jezusa ra ziamli widzieli roznyja cudy, widzieli nawat, jak niaboščyki ŭstawali – a ci pawieryli? Nia tolki nie pawieryli, ale nawat, jak skora pabačym, da taho źnienawidzieli Jezusa, što pastanawili zabić. </small></b> <center>§ 36. FARYZEJ I MYTNIK. AZDARAŬLENNIE ŚLAPOHA AD RODU.</center> '''Faryzej i mytnik'''. Da tych, katoryja siabie pawyšali i ŭwažali za sprawiadliwych, a inšymi hardzili, skazaŭ Jezus hetakuju prypowieść: „Dwa čaławieki ŭwajšli ŭ światyniu, kab pamalicca: adzin faryzej, a druhi mytnik. Faryzej, staŭšy, hetak u dušy maliŭsia: Dziakuju tabie Boža, što ja nie taki, jak druhija ludzi: ździrcy, kryŭdzicieli, raspuśniki — chacia-b wo hety mytnik. Ja pašču dwa razy ŭ tydzień, daju dziesiacinu (dziesiatuju čaść) z usiaho, što maju". A mytnik, staŭšy, zdalok, nia śmieŭ nawat padniać wačej u nieba, ale, bjučy siabie ŭ hrudzi, hawaryŭ: Boža, budź miłaserny dla mianie hrešnaha. I kažu wam — mowiŭ dalej Jezus — pajšoŭ hety ŭ dom swoj apraŭdany, a nia toj. Bo chto siabie pawyšaje, budzie panižany, a chto siabie panižaje, budzie pawyšany". <small><b> Wialikaja pycha była ŭ hetym faryzei: pakazwaje jon na druhich ludziej i wytykaje im roznyja złačynstwy, a sam siabie chwalić i wywyžšaje. Pawodle jahonych słoŭ usie inšyja ludzi heta adzin hrech i niesprawiadliwaść, a tolki jon sprawiadliwy. Jak-ža časta ludzi mylajucca ŭ sudžeńni inšych i ŭ wywyžšańni samych siabie. Užo samo słowa „faryzej“, jakoje pachodzić ad słowa „peryšajja“, haworyć ab wialikaj pysie hetych ludziej. Bo słowa „peryšajja" značyć: addzieleny, wyłučany z narodu, jaki faryzei ŭwažali za niačysty i nie chacieli z im spatykacca i wydzialalisia z jaho. </small></b> '''Azdaraŭleńnie ślapoha ad uradžeńnia'''. Adzin raz, wyjšaŭšy z Jeruzalimskaj światyni, Jezus uwidzieŭ čaławieka, ślapoha ad rodu. Apostały dumali, što kožnaja chwaroba jość karaju za hrech, dyk spytalisia ŭ Jezusa: „Wučyciel, chto zhrašyŭ, što jon naradziŭsia ślapym: jon sam, ci jahonyja backi"? Adkazaŭ im Jezus: Ani jon sam nie zhrašyŭ, ani jahonyja baćki, ale kab abjawilisia ŭ im sprawy Božyja". Skazaŭšy heta, Jezus splunuŭ na ziamlu, zrabiŭ z śliny<noinclude></noinclude> 460s2o4sks1vh4ena0j6jnnttyd2nux 104 49035 292701 129583 2026-07-17T21:47:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/76]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/82]] 129583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>bałotca, pamazaŭ hetym bałotcam ślapomu wočy i skazaŭ: „Idzi i pamyjsia ŭ sadžałcy Siloe". Slapy pajšoŭ, pamyŭsia i staŭ bačyć. A heta było ŭ subotu. Susiedzi i ŭsie, što jaho znali — a znaŭ jaho šmat chto, bo byŭ jon žabrakom — pytalisia adzin u druhoha: „Ci heta toj samy, što siadzieŭ žabrujučy"? Adny kazali, što heta toj samy, a druhija — što heta niechta padobny da jaho. A jon sam kazaŭ, što heta ja. Tahdy pytalisia ŭ jaho: Jakim-ža sposabam adčynilisia twaje wočy? A jon im adkazaŭ: Toj čaławiek, katoraha zawuć Jezus, zrabiŭ bałota, pamazaŭ mnie wočy i skazaŭ: Idzi da sadžałki Siloe i abmyjsia. Ja pajšoŭ, abmyŭsia i widžu. Tahdy pawiali jaho da faryzejaŭ: Tyja iznoŭ pačali pytacca, jakim sposabam jon staŭ widzieć? Jon im iznoŭ raskazaŭ usio tak, jak było. Niekatoryja faryzei pačali hawaryć, što heny čaławiek nia jość ad Boha, bo nie šanuje suboty, a druhija kazali, što čaławiek hrešny nia moh-by čynić takich cudaŭ. Dyk spytalisia ŭ žabraka, za kaho jon uwažaje taho čaławieka, što adčyniŭ jamu wočy? Žabrak adkazaŭ, što ŭwažaje jaho za praroka. Faryzei ŭsiož-taki nie pawieryli žabraku i pastanawili sprawu wyjaśnić. Jany nawat nia wieryli, ci jon byŭ ślapy dyk paklikali jahonych baćkoŭ i spytalisia, ci heta sapraŭdy was syn i jakim sposabam jon ciapier widzić, kali radziŭsia ślapym? Baćki adkazali, što heta sapraŭdy ich syn i što jon radziŭsia ślapym, ale jakim sposabam jon ciapier widzić jany nia wiedajuć; dy ŭrešcie niachaj jany ŭ jaho samoha pytajucca, bo jon u hadoch i moža sam za siabie adkazać. A jany hetak hawaryli zatym, što bajalisia faryzejaŭ, bo faryzei byli pastanawili wykidać sa škoły ŭsich tych, chto pryznaje Jezusa za Mesyjaša. Dyk paklikali iznoŭ taho, što byŭ ślapym i skazali jamu: Dziela chwały Božaj skažy praŭdu: my wiedajem, što heny čaławiek jość hrešnik. Ale žabrak adkazaŭ: „Ci jon hrešnik nia wiedaju, wiedaju tolki toje, što byŭ ślapym, a ciapier widžu". Dyk iznoŭ pytalisia ŭ jaho: „Što-ž jon tabie zrabiŭ? Jakim sposabam wiarnuŭ tabie zrok?" Ale jon adkazaŭ im: „Ja ŭžo raz wam hawaryŭ, našto wy mianie iznoŭ pytajecie? Moža i wy chočacie być jahonymi wučniami"? Pačuŭšy hetyja słowy, faryzei pačali naruhacca i kazać: „Ty budź jahonym wučniam, a my wučni Majsieja. My znajem, što Boh hawaryŭ da Majsieja, ale skul hety - my nia wiedajem". I adkazaŭ im žabrak: „Dziŭnaja reč, što wy wučonyja ŭ Zakonie i nia wiedajecie, adkul jon, a jon-ža adčyniŭ maje wočy. Kali-b jon nia byŭ ad Boha, nia moh-by zrabić takoha cudu".<noinclude></noinclude> 4db9qcc36nmsf6f7setkd1v117w2dlr 104 49065 292703 129640 2026-07-17T21:47:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/77]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/83]] 129640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Na hetyja słowy razhniewalisia faryzei i, wykidajučy jamu jaho ślepatu, zakryčali: „Ty ŭwieś u hrachoch naradziŭsia, a chočaš nas wučyć" i wykinuli jaho sa škoły. Kali ab hetym dawiedaŭsia Jezus, spatkaŭ jaho i spytaŭsia: „Ci wieryš u Syna Božaha"? A toj adkazaŭ: „Chto ž heta taki, kab ja moh wieryć"? Skazaŭ jamu Jezus: „Ty hladziš na jaho, heta toj, katory z taboju haworyć". Žabrak adkazaŭ: „Wieru, Panie" — i ŭpaŭšy da noh, addaŭ jamu pakłon. <small><b> Z hetaha ścisłaha i padrabiaznaha raskazu možam prakanacca, jak dakładna faryzei i wučonyja u Zakonie dachadzili praŭdziwaści cudaŭ Jezusa. Pytajuć nawat baćkoŭ, ci ich syn sapraŭdy byŭ ślapym? A kali prakanalisia ab praŭdziwaści cudu, dyk nia tolki nie nawiarnulisia, ale jašče bolej źnienawidzieli Jezusa. Jak bačym, ludziam błahim i cudy nie pamahajuć: widzinčy na swaje wočy cud, jany jašče bolej nienawidziać praŭdu. </small></b> <center>§ 37. JEZUS HAWORYĆ AB SWAIM BOSTWIE.</center> '''Jezus jość wiečny'''. Tyja ludzi, katoryja słuchali nawuki P. Jezusa, časta pytalisia ŭ jaho, chto jon taki? Jezus adzin raz skazaŭ im: „Kali padymiecie (na kryžy) Syna čaławiečaha, tahdy paznajecie, chto ja jość. Ja ničoha nie rablu sam. ad siabie, kazaŭ dalej Jezus, ale toje hawaru, čaho mianie Ajciec nawučyŭ. A Toj, katory pasłaŭ mianie, jość sa mnoju i nie pakinuŭ mianie adnaho". A potym P. Jezus nawučaŭ: „Kali wytrywajecie ŭ majej nawucy, paznajecie praŭdu, a praŭda was zrobić wolnymi". Ale žydy adkazali jamu: „My patomki Abrahama i nikoli nikomu nia słužyli, jakža-ž ty haworyš, što budziem wolnymi"? Adkazaŭ im Jezus: „Sapraŭdy kažu wam: kožny, chto hrašyć, jość słuhoju hrechu. Kali Syn was wyzwalić, tahdy budziecie sapraŭdy wolnymi". I hawaryŭ im dalej: „Sapraŭdy kažu wam: kali chto budzie pilnawacca nawuki majej, nie pamre nawieki". A žydy adkazali jamu: „Ciapier my prakanalisia, što ty djabła maješ, bo Abraham pamior i praroki paŭmirali, a ty kažaš: kali chto budzie pilnawacca nawuki majej, nie pamre nawieki. Niaŭžo-ž ty bolšy za ajca našaha Abrahama? A Jezus adkazaŭ im: „Abraham, ajciec waš, ciešyŭsia, što mieŭ ahladać dni maje — i ahladaŭ i uściešyŭsia". A žydy na heta skazali sa złościaj: „Piaćdziesiat hadoŭ jašče nia maješ, a ty Abrahama widzieŭ"? Ale Jezus adkazaŭ im: „Sapraŭdy, sapraŭdy kažu wam, pierad tym, jak Abraham staŭsia, ja jość". Tahdy chwacili za kamiennie, kab ukamienawać jaho, ale Jezus skryŭsia i wyjšaŭ z światyni.<noinclude></noinclude> evzimbzjx5wnry9if5vtnyau5jg5bsv 104 49066 292705 129643 2026-07-17T21:47:19Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/78]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/84]] 129643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> U hetaj hutarcy z žydami Jezus mocna padkreśliwaje swaju wiečnaść i ŭžywaje słowa Ja jość, jakoje aznačaje trywańnie biez pačatku i kanca. Hetakimi sławami i Boh Ajciec u St. Zakonie nazwaŭ sam siabie, kažučy: da Majsieja: „Ja jość, katory jość“ (Jahwe). Pry hetym jašče treba źwiarnuć uwahu ŭ hetaj hutarcy na wysokaje, poŭnaje siły paraŭnannie istoty stworanaj i niastworanaj: Jezus kaža: Abraham {{Разбіўка|staŭsia}}, a ab sabie: {{Разбіўка|Ja jość}}, h. zn., zaŭsiody isnuju. Heta byli takija mocnyja i dla žydou zrazumiełyja słowy, što im astawałasia abo ŭpaści na kaleni i addać jamu čeść jak Bohu, aho zabić kamieńniami za bluźnierstwa, što ŭwažaje siabie za rounaha Bohu. Žydy wybrali hetaje apošniaje i ad hetaha času jašče bolej razharajecca ŭ ich dušy nienawiść da Chrystusa. Ale pryhledźmosia jašče da adnej hutarki Jezusa. </small></b> '''Jezus ― praŭdziwy Boh'''. Było heta taksama ŭ Jeruzalimie. Jezus prybyŭ tudy na ŭhodki paświačeńnia światyni i nawučaŭ u prysienkach Salamona. Tam abstupili jaho žydy, i skazali jamu: „Dakul-ža budzieš nas mučyć? Kali ty Chrystus (Mesyjaš), skažy nam adkryta". Adkazaŭ im Jezus: „Ja hawaru wam, a wy nia wierycie. Čyny, jakija ja rablu ŭ imia Ajca majho, jany świedčać aba mnie. Ja i Ajciec adno jość". Tahdy iznoŭ žydy chwacili za kamieńnie, kab jaho zabić, ale Jezus skazaŭ im: „Ja mnoha dobrych učynkaŭ pakazaŭ wam ad Ajca majho, za katory-ž z hetych učynkaŭ wy chočacie mianie zabić kamieńniami"? Adkazali jamu: „Za dobry ŭčynak my nie zabiwajem ciabie, ale za bluźnierstwa, bo ty, budučy čaławiekam, robiš sam siabie Boham". I chacieli jaho ŭziać, ale jon wyjšaŭ z ich ruk i adyjšoŭ za raku Jardan, na toje miesca, dzie św. Jan daŭniej chryściŭ. <small><b> Tut užo jasna Chrystus haworyć, što jon i Boh Ajciec ― heta adna Boskaja istota. Kali my prypomnim słowy Symona Plotry: Ty jość Chrystus Syn Boha žywoha", a potym Pieramienu Chrystusa na hare Tabar, u jakoj pakazaŭ usiu swaju boskuju chwału, dyk asoba Chrystusa jak Boha i razam jak čaławieka stanie pierad nami wa ŭsiej swajej mahutnaści i sławie. </small></b> <center>§ 38. JEZUS ― DOBRY PASTYR. PRYPOWIEŚĆ AB ZHUBLENAJ AWIEČCY I DRACHMIE.</center> Widzieŭ P. Jezus, što žydoŭskija światary i wučonyja ŭ Zakonie nia jość dobryja pawadyry dla swajho narodu. Dziela hetaha skazaŭ adnu prypowieść, u katoraj pawučyŭ, što jon jość dobry pastyr, za katorym treba iści. Kazaŭ Jezus: Ja jość dobry pastyr, a dobry pastyr addaje žyćcio za swaje awiečki. A najmit, katory nia jość pastyram, i da katoraha awiečki nie naležać, kali ŭhledzić, što nadbiahaje woŭk, kidaje awiečki i ŭciakaje, a woŭk chwataje ich i razhaniaje. "Ja pastyr dobry i znaju swaje awiečki i jany mianie znajuć, dyk i žyćcio swajo kładu za swaje awiečki. „Maju jašče inšyja awiečki, jakija nie naležać da hetaj<noinclude></noinclude> hl0zoiasnce5jhzyfy3avyzb6ql5pwc 104 49068 292707 129647 2026-07-17T21:47:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/79]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/85]] 129647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>aŭčarni (h. zn. da žydoŭskaha narodu) i henyja treba mnie prywieści i budzie adna aŭčarnia i adzin pastyr". Hetych słoŭ Chrystusa słuchali nia tolki ludzi wučonyja ŭ Zakonie, ale i ludzi prostyja — mytniki i hrešniki, jak ich nazywali zatym faryzei, katoryja čuralisia prostaha narodu, narakali na Chrystusa, što prabywaje razam z mytnikami i roznym paspalitym ludam, prymaje ad ich zaprosiny ŭ haścinu i jeść razam z imi. Tahdy Jezus skazaŭ im hetakuju prypowieść: '''Pry powieść ab zhublenaj awiečcy'''. „Kali chto z was, majučy sto awiečak, zhubić adnu, ci-ž nie pakidaje dziewiaćdziesiat dziewiać u pustyni i nia jdzie šukać zhublenaj, až pakul nia znojdzie jaje? A kali znojdzie, biare jaje z radaściaj na plečy swaje i, pryjšoůšy da chaty, sklikaje swaich siabroŭ susiedziaŭ i kaža im: ciešciesia sa mnoju, bo ja znajšoŭ maju zhublenuju awiečku. „Kažu wam, što taksama i ŭ niebie bolej budzie radaści z adnaho pakutujučaha hrešnika, jak z dziewiaćdziesiat dziewia. ci, jakija pakuty nie patrabujuć“. '''Prypowieść ab zhublenaj drachmie'''. „Abo taja žančyna, jakaja maje dziesiać drachmaŭ i, kali zhubić adnu z ich, to ci nie zaświecić ahniu i nie pačnie wymiatać chaty i pilna šukać, až pakul nia znojdzie? A kali znojdzie, to sklikaje siabrowak i susiedak i kaža im: ciešciesia sa mnoju, bo ja znajšła drachmu, katoruju była zhubiła". „Tak, kažu wam, bywaje radaść pasiarod aniełaŭ Božych, z pryčyny adnaho hrešnika, jaki pakutuje". <small><b> Hetyja abiedźwie prypowieści haworać nam ab wialikim milaserdzi Božym nad hrešnikam, jaki kajecca i pakutuje za swaje hrachi. Ale hetyja prypowieści nie aznačajuć, što adna zhublenaja awiečka abo drachma (hrešnik) bolej warta, jak 99 awiečak niazhublenych (sprawiadliwych ludziej), ale aznačajuć toje, što z nawarotu hrešnika {{Разбіўка|radaść bywaje bolšaja}}, jak z 99-ci sprawiadliwych, jakija pakuty nie patrebujuć. Bo i pastyr nia tak ciešycca z tych awiečak, što maje, jak z taje, što była zhinuła, ale znajšłasia. Jašče treba źwiarnuć uwahu na toje, što Jezus usio wyraźniej hawora ab swajej śmierci i kaža, što dobry pastyr addaje swajo žyćcio za swaje awiečki i što jon ― Chrystus — addaść jaho. Takim paradkam Jezus pamału pryhataŭlaje swaich wučnlaŭ da tej strašnaj časiny, jakaja nieŭzabawie mieła nastupić. </small></b> <center>§ 39. PRYPOWIEŚĆ AB BŁUDNYM SYNIE.</center> Chočučy jašče bolej i jaśniej wykazać miłaserdzie Božaje da hrešnych ludziej, Jezus skazaŭ takuju prypowieść: U adnaho čaławieka było dwuch synoŭ. Małodšy z ich skazaŭ swajmu baćku: Ojča, daj mnie naležnuju mnie čaść majemaści, katoraja na mianie prypadaje. Baćka padzialiŭ majemaść i addaŭ małodšamu synu jahonu čaść.<noinclude></noinclude> h9tolpj5i2dv53vphl0mq5vdzx6d4ta 104 49069 292709 287397 2026-07-17T21:48:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/80]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/86]] 287397 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude> Małodšy syn uziaŭ swaju majemaść i pajšoŭ u daloki kraj, dzie, žywučy raspusna, zmarnawaŭ usio, što mieŭ. Kali puściŭ usio, zdaryłasia tak, što ŭ tej krainie nastaŭ wialiki hoład i jon pačaŭ haładać. Pačuŭšy hoład, jon pajšou da adnaho haspadara tej krainy i tam staŭ na słužbu. Toj haspadar pasłaŭ jaho paświć świniej. Pasučy świńni, jon rad byŭ-by padjeści taho, što jeli świńni, ale i hetaha jamu nie dawali. Apamiataŭsia tahdy toj maładzian i skazaŭ sam da siabie: Skolki jość najmitaŭ u majho baćki, katoryja majuć udowal chleba, a ja tut z hoładu pamiraju. tut z hoładu pamiraju. Ustanu i pajdu da backi majho i skažu jamu: Ojča, zhrašyŭ ja pierad niebam {{Няма выявы}} <center>Błudny syn prad_baćkam.</center> i pierad taboju, užo ja nia wart zwacca twaim synam, pryjmi mianie za adnaho z najmitaŭ twaich". Skazaŭšy hetaje, maładzian ustaŭ i pajšoŭ, hałodny i abdziorty, da ajca swajho. Kali jon byŭ jašče daloka, uhledzieŭ jaho jahony baćka i wyjšaŭ jamu na spatkańnie. Baćkawa serca aharnuŭ žal — dyk abniaŭ jon swajho syna za šyju i caławaŭ jaho. A syn skazaŭ jamu: „Ojča, ja zhrašyů prociŭ nieba i prociŭ ciabie ja ůžo nia wart zwacca twaim synam". Ale baćka skazaŭ da swaich słuh: „Pryniasiecie skorańka najlepšuju adziežu i adzieńcie jaho, uzlažecie pierścień na ruku jaho i wobuj na nohi jahony. Prywiadziecie kormnaje cialo i zabiecie jaho — i budziem jeści i wiesialicca, bo hety syn moj byŭ pamior i ažyŭ, byŭ zhinuŭ i znajšoŭsia".<noinclude></noinclude> b1cpsnbe6kf0r6687633pdaz8yljxkv 292989 292709 2026-07-18T08:17:27Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 292989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> Małodšy syn uziaŭ swaju majemaść i pajšoŭ u daloki kraj, dzie, žywučy raspusna, zmarnawaŭ usio, što mieŭ. Kali puściŭ usio, zdaryłasia tak, što ŭ tej krainie nastaŭ wialiki hoład i jon pačaŭ haładać. Pačuŭšy hoład, jon pajšou da adnaho haspadara tej krainy i tam staŭ na słužbu. Toj haspadar pasłaŭ jaho paświć świniej. Pasučy świńni, jon rad byŭ-by padjeści taho, što jeli świńni, ale i hetaha jamu nie dawali. Apamiataŭsia tahdy toj maładzian i skazaŭ sam da siabie: Skolki jość najmitaŭ u majho baćki, katoryja majuć udowal chleba, a ja tut z hoładu pamiraju. tut z hoładu pamiraju. Ustanu i pajdu da backi majho i skažu jamu: Ojča, zhrašyŭ ja pierad niebam [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 15.jpg|200px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Błudny syn prad_baćkam.}}'''}} i pierad taboju, užo ja nia wart zwacca twaim synam, pryjmi mianie za adnaho z najmitaŭ twaich". Skazaŭšy hetaje, maładzian ustaŭ i pajšoŭ, hałodny i abdziorty, da ajca swajho. Kali jon byŭ jašče daloka, uhledzieŭ jaho jahony baćka i wyjšaŭ jamu na spatkańnie. Baćkawa serca aharnuŭ žal — dyk abniaŭ jon swajho syna za šyju i caławaŭ jaho. A syn skazaŭ jamu: „Ojča, ja zhrašyů prociŭ nieba i prociŭ ciabie ja ůžo nia wart zwacca twaim synam". Ale baćka skazaŭ da swaich słuh: „Pryniasiecie skorańka najlepšuju adziežu i adzieńcie jaho, uzlažecie pierścień na ruku jaho i wobuj na nohi jahony. Prywiadziecie kormnaje cialo i zabiecie jaho — i budziem jeści i wiesialicca, bo hety syn moj byŭ pamior i ažyŭ, byŭ zhinuŭ i znajšoŭsia".<noinclude></noinclude> 6v9mgr9c6ar0pla1s5vrqjwkpg2eyt5 104 49070 292711 129650 2026-07-17T21:48:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/81]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/87]] 129650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> I pačali wiesialicca. A jahony staršy syn byŭ u poli. Waročajučysia damoŭ, jon pačuŭ śpiewy i skoki dyk paklikaŭ adnaho słuhu i spytaŭ: Što heta takoje? A słuha adkazaŭ jamu: Brat twoj wiarnuŭsia, dyk baćka twoj zahadaŭ zabić kormnaje cialo i ciešycca, što wiarnuŭsia zdarowym. Staršy brat, pačuŭšy hetaje, zahniewaŭsia i nie chacieŭ nawat uwajści ŭ dom. Baćka wyjšaŭ i pačaŭ jaho klikać, ale jon adkazaŭ: „Stolki hadoŭ ja słužu tabie i nikoli nie pierastupiŭ twajho prykazańnia, a ty mnie nikoli nie daŭ kaźlaci, kab ja moh pawiasialicca z swaimi tawaryšami. A kali hety syn twoj, marna straciüšy swaju majemaść, wiarnuŭsia, ty zabiŭ kormnaje cialo". Ale baćka adkazaŭ jamu: „Syn moj, ty zaŭsiody sa mnoju i što majo, to i twajo, a treba ciešycca z taho, što brat twoj byŭ pamioršy i ažyŭ, byŭ zhinuŭ i znajšoŭsia". <small><b> Hetaja prypowieść jość adna z najpryhažejšych. jakija my znajem. Baćkaj dla abodwych synoŭ: i dla sprawiadliwaha i dla hrešnaha — jość Boh. Dola hrešnaha i błudnaha syna heta dola kožnaha hrešnika, jaki pakinuŭ Boha, swaje abawiazki i pajšoŭ u bud. Dalokaja kraina — heta addaleńnie hrešnika ad Boha i ad usiaho, što mahłob prypaminać jamu Boha: ad nabaženstwa, ad słowa Božaha, ad kaścioła. A hotad aznačaje ŭsie tyja niaščaści, jakija spatykajuć hrešnika ŭ hetaj dalokaj krainie. Biada i hora adčyniajuć wočy błudnamu synu i skiroŭwajuć jaho na darohu pawarotu da Boha ― swajho Baćki. Jon prypaminaje swajo daŭniejšaje žyćcio ŭ rodnym domie i biare jaho žal pa zmarnawanym ščaści. Jon pastanaŭlaje wiarnucca. Boh baćka spatykaje jaho, pryjmaje za syna i nawat hatowić dla jaho pačastunak (eŭcharystyčny ŭ św. Kamunii) na znak radaści i źjadnańnia. Jak bačym, u hetaj prypowieści wyražany ŭsie patrebnyja warunki da dobraj pakuty. I tak: 1) błudny syn {{Разбіўка|prypaminaje}} sabie hrachi i daŭniejšaje žyćclo, 2) biare jaho žal, što jon straciŭ ščaście ŭ domie baćki swajho, 3) dyk {{Разбіўка|pastanaŭlaje}} wiarnucca da baćki i być choć słuhoju jaho, 4) wykazwaje pierad baćkam swaju niahodnaść i jak-by {{Разбіўка|spawiadajecca}} z swaich hrachoŭ, 5) pieraprašaje baćku i hetym choča {{Разбіўка|naharadzić}} za zroblenuju kryŭdu. Jakija jość warunki da dobraj pakuty? Ci ŭmiejecie ich? </small></b> <center>§ 40. BAHATY MAŁADZIAN. WIEČNAJA NAHARODA. PRYPOWIEŚĆ AB RABOTNIKACH U WINAHRADNIKU.</center> '''Bahaty maładzian'''. Adzin bahaty maładzian pryšoŭ da Jezusa, upaŭ pierad im na kaleni i spytaŭsia: „Wučyciel dobry, što mnie rabić, kab zdabyć žyćcio wiečnaje? Adkazaŭ jamu Jezus: „Kali chočaš uwajści da žyćcia, spaŭniaj prykazańni". Maładzian spytaŭsia: Jakija? P. Jezus adkazaŭ: „Nie zabiwaj, nie čužałož, nie kradzi, nia świedč falšywa, pawažaj swaich baćkoŭ, i lubi bližniaha swajho jak samoha siabie". Kaža jamu maładzian: „Usiaho hetaha ja pilnawaŭsia ad małych hadoŭ, čaho-ž mnie jašče nie staje"?<noinclude></noinclude> df33vwjz3wohgdwk15zirn3vu3memhg 104 49073 292713 129653 2026-07-17T21:48:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/82]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/88]] 129653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Jezus uzhlanuŭ na jaho łaskawa i skazaŭ: „Kali chočaš być daskanalnym, idzi, pradaj, što maješ i razdaj na ŭbohich, a budzieš mieć skarb u niebie, a potym prychodź i idzi za mnoju". Maładzian, pačuŭšy hetyja słowy, adyšoŭ sumny, bo mieŭ jon wialikuju majemaść. A Jezus skazaŭ swaim wučniam: „Sapraŭdy kažu wam, bahatamu ciažka ŭwajści ŭ waładarstwa niabiesnaje. Lahčej wiarbludu praleźci praz dzirku ad ihołki, jak bahatamu ŭwajści ŭ waładarstwa niabiesnaje". Na hetyja słowy wučni ździwilisia i skazali: „Chto-ž moža zbawicca"? A Jezus, uzhlanuŭšy na ich, skazaŭ: „U ludziej heta niemahčyma, ale ŭ Boha ŭsio mahčyma". <small><b> Z Božaj pomačaj možna adarwać swajo serca ad bahaćcia i paświacić siabie słužeńniu Bohu. Tak rabili wlalikija światyja jak napr.: Nikodym, tajny wučań Chrystusa, Jazep z Arymatei, Franciš z Assyžu i šmat inšych, jakija, kinuŭšy bahaćci abo razdaŭšy ich na ŭbohich, pajšli pašyrać waładarstwa Božaje na ziamli. Adnak bahaćcie było i jość wialikaj pieraškodaj u słužeńni Bohu i pašyrańni Jahonaha waładarstwa. Čaławiek bahaty, jakoha ŭsie dumki kala bahaćcia i majemaści, nia moža ščyra úziacca da spraŭ Božych, bo nia maje času i achwoty. Nia možacie dwum panam służyć: Bohu i mamonie" - kazaŭ Chrystus. A ciapier kaža, što lahčej wiarbludu praleźci praz dzirku ad hołki, jak bahatamu uwajści ŭ waładarstwa niabiesnaje. Heta była tahačasnaja žydoŭskaja prykazka i Jezus jaje paŭtaryŭ u swajej nawucy. A kožnaja narodnaja prykazka maje ŭ sabie šmat žyćciowaj praŭdy. </small></b> '''Wiečnaja naharoda'''. Symon-Piotr, pačuŭšy radu, jakuju daŭ Chrystus tamu bahatamu maładzianu, spytaŭsia: „Woś my pakinuli usio i pajšli za taboju, što-ž nam budzie (za heta)? Jezus adkazaŭ: Pry kancy świetu, kali Syn čaławiečy prydzie sudzić ludziej — i wy budziecie sudzić dwanaccać Izrailawych pakaleńniaŭ. I kožny, chto-b pakinuŭ dom, abo bratoŭ, abo siaścior, abo baćku, abo matku, abo žonku, abo dziaciej, abo ziamlu dziela Imieni majho, ustoraz atrymaje i zdabudzie žyćcio wiečnaje". A kab apostały nia dumali, što wiečnaja naharoda ŭ niebie budzie hetak sama wydzielena, jak tut na ziamli, P. Jezus skazaŭ hetakuju prypowieść: '''Prypowieść ab rabotnikach u winahradniku'''. „Waładarstwa niabiesnaje padobnaje da haspadara, jaki wyjšaŭ naranicy najmać rabotnikaŭ rabotnikaŭ u swoj winahradnik. Zhadziŭšysia z rabotnikami pa dynary ŭ dzień, pasłaŭ ich na rabotu ŭ swoj winahradnik. A kali pryjšoŭ kala hadziny treciaj<ref>Treciaja hadzina ŭ Palestynie heta naša dziewiataja rana.</ref>, ubačyŭ druhich, što stajali biez raboty na rynku i kaža im: Idziecie i wy ŭ moj winahradnik, a što budzie naležacca — dam wam. Jany pajšli.<noinclude></noinclude> h50y7rkuunmoqwse1pkdvnh7uns1h8s 104 49074 292715 129656 2026-07-17T21:48:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/83]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/89]] 129656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Iznoŭ wyšaŭ kala hadziny šostaj i dziewiataj i taksama zrabiŭ. A kali wyšaŭ jašče kala adzinaccataj, znajšoŭ tak-ža, što stajali biez raboty i skazaŭ im: Čaho wy tut staicio ceły dzień biez raboty? Kažuć jamu: Bo nas nichto nie naniaŭ. Kaža im: Idziecie i wy ŭ moj winahradnik. Kali ž nadyšou wiečar, kaža pan winahradnika da swajho upraŭcy: Paklič rabotnikaŭ i addaj im płatu, pačaŭšy ad apošnich až da pieršych. Padyšli tyja, što byli pryšoŭšy na rabotu kala hadziny adzinaccataj i dastali kožny pa dynary. Pieršyja padchodziačy dumali, što jany atrymajuć bolej, ale i jany atrymali pa dynary. Uziaŭšy, jany narakali na haspadara i kazali: Hetyja apošnija pracawali tolki adnu hadzinu, a ty ich zraŭniaŭ z nami, katoryja pieraniaśli trudy cełaha dnia i haračyniu! Ale jon azwaŭsia da adnaho z ich i skazaŭ: Druža, ja tabie kryŭdy nie rablu, ci-ž ty nie zhadziŭsia sa mnoju za dynara? Waźmi, što twajo i idzi, a ja chaču i hetamu apošniamu dać taksama jak i tabie. Ci-ž mnie nielha zrabić taho, što chaču? Ci-ž ty złosnym wokam spahlanieš na toje, što ja dobry? Dyk woś ― skazaŭ ukancy Jezus — apošnija buduć pieršymi, a pieršyja apošnimi. Bo mnoha jość paklikanych, ale mała wybranych. <small><b> Boh, haspadar winahradnika, kliča na rabotu ŭsich, chto tolki choča pracawać u jahonym waładarstwie. Naharoda za pracu budzie zaležać nia tolki ad daužyni žyćcia ludzkoha, ale tak-ža ad wartaści dakananych dob. rych učynkaŭ i ad miłaści Boha da kožnaha čaławieka. Boh u swajej miłaści i dabracie moža dać apošniamu, paklikanamu na rabotu čaławieku, takuju samuju zapłatu, jak i pieršamu. Pakinuć usio i pajści za Jezusam ― heta budzie ewanhieličnaja rada, jakuju Jezus daŭ bahatamu maładzianu i swaim apostałam. Na hetaj radzie apirajucca prawiły úsich manastyroŭ i naahuł zakonnaha žyćcia. Zakonnik nia moža mieć nijakaj prywatnaj ułasnaści. Jon pawinien adračysia ad usiaho na hetym świecie, nawat ułasnaści, kab žyć tolki dia Chrysta. Zakonniki składajuć try šlubawańni: 1) dabrawolnaje {{Разбіўка|ŭbohaści}}, 2) daśmiertnaje {{Разбіўка|čystaści}} i 3) poŭnaje {{Разбіўка|pasłušnaści}} swaim staršym. Heta i jość ewanhieličnyja rady, za jakimi čaławiek moža iści, chočučy być daskanalnym i być padobnym da Chrysta. </small></b> <center>§ 41. USKRAŠEŃNIE ŁAZARA.</center> U miastečku Betanii, jakoje lažała niedaloka ad Jeruzalimu, ciažka zachwareŭ Łazar, brat Maryi i Marty. Jezus byŭ tahdy za Jardanam, daloka ad Betanii. Siostry Łazara wysłali pasłanca da Jezusa, pawiedamlajučy jaho što toj, katoraha jon lubić, chwory". Pačuŭšy ab hetym, Jezus skazaŭ: „Chwaroba hetaja nia jość na śmierć, ale na chwału Božuju" - i jašče dwa dni prabyů u tej staranie. Na treci dzień skazaŭ swaim wučniam: „Łazar, naš pryjaciel zasnuŭ, ale ja idu zbudzić jaho sa snu". Skazali jamu wučni: „Panie, kali śpić,<noinclude></noinclude> qeg9rvre0kusrm1a9pth6n50f1295yu 104 49075 292717 129657 2026-07-17T21:49:04Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/84]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/90]] 129657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>budzie zdaroŭ". Ale Jezus kazaŭ im ab śmierci, jakuju jon nazywaŭ snom, a ŭrešcie adkryta skazaŭ: „Łazar pamior, idziom da jaho". Kali Jezus pryšoŭ u Betaniju, Łazar užo čaćwierty dzień jak lažaŭ u hrobie. Sabrałosia tudy mnoha narodu, byli pryšoŭšy nawat z Jeruzalimu, kab paciešyć siostry pa śmierci brata. Marta, jak tolki pačuła, što Jezus idzie, wybiehła jamu na spatkańnie i skazała: Panie, kab ty tut byŭ, nie pamiorby moj brat, ale i ciapier ja znaju, što čaho tolki paprosiš u Boha, Boh tabie daść". Jezus adkazaŭ jej: „Twoj brat uwaskreśnie". Marta skazała: „Ja wiedaju, što ŭwaskreśnie, ale ŭ apošni dzień. Ale Jezus skazaŭ jej: „Ja jość uskrašeńnie i žyćcio. Chto ŭ mianie wieryć, toj kab i pamior, žyć budzie. Ci wieryš u hetaje?" Adkazała jamu Marta: „Tak, Panie, ja wieru, što ty jość Chrystus, Syn Božy, katory pryjšoů na hety świet" — i zaraz-ža pajšła ŭ dom i cichieńka paklikała swaju siastru Maryju, kažučy jej: „Wučyciel jość tutaka i kliča ciabie". Taja skorańka ŭstała i pajšła da Jezusa, a ludzi, dumajučy, što jana pajšła płakać na hrobie swajho brata, pajšli za jeju. Jak tolki Maryja padyjšła da Jezusa, upała jamu da noh płačam skazała: „Panie, kab ty byŭ tut, nie pamior-by moj brat". Jezus, uhledzieŭšy jaje ŭsiu ŭ ślazach, a tak-ža i ludziej, jakija z jeju pryšli, płakaŭšych, razžaliŭsia ŭ dušy i spytaŭ: „A dzie-ž wy jaho pałažyli"? Adkazali jamu: „Panie, idzi i pahladzi". I ŭ hety moment Jezus zapłakaŭ, a niekatoryja, bačačy ślozy Chrysta, hawaryli: „Hladziecie, jak jon jaho lubiŭ". A druhija kazali: „Niaŭžo-ž jon, katory adčyniŭ wočy ślapomu ad uradžeńnia, nia moh zrabić, kab nie pamior i hety"? Kali ŭžo padychodzili da hrobu, Jezus razžaliŭsia druhi raz ― i padyšoušy, zahadaŭ adwalić kamień, jakim byŭ začynieny ŭwachod u hrob. Ale Marta skazała: Panie, jon užo čatyry dni, jak pamior, dyk čuć ad jaho. A Jezus skazaŭ jej: „Ci-ž ja tabie nie kazaŭ, što kali pawieryš, ubačyš chwału Božuju"? I adwalili kamień ad hrobu. Jezus, padniaŭšy wočy swaje da nieba, hetak maliŭsia: „Ojča, dziakuju tabie, što ty pasłuchaŭ mianie. Ja wiedaŭ, što ty zaŭsiody pasłuchaješ mianie, ale heta skazaŭ dziela narodu, katory staić tutaka, kab jon pawieryŭ, što ty mianie pasłaŭ". Potym wialikim hołasam pramowiŭ: „Łazar, wyjdzi z hrobu". I zaraz-ža wyjšaŭ toj, katory byŭ pamioršy, abwity ŭ pałotny, majučy źwiazanyja ruki i nohi, pawodle žydoŭskaha ab<noinclude></noinclude> rbnbu0chm147fmg7s466rfgaedwv9vp 104 49079 292645 168527 2026-07-17T21:38:17Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/193]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/201]] 168527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Dotted TOC|§ 53.|Malitwa ŭ Aliŭnym sadzie|106|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 54.|Jezus pierad Annašam i Kaifašam|110|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 55.|Adračeńnie Piatra. Asudžeńnie na śmierć Jezusa. Śmierć Judaša|111|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 56.|Jezus prad Piłatam i Heradam|114|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 57.|Jezus druji raz pierad Piłatam. Bičawańnie i śmiarotny prysud|115|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 58.|Ukryžawańnie Jezusa|119|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 59.|Siem z kryža i pachawańnie Jezusa|123|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 50.|Źniaćcie z kryža i pachawańnie Jezusa|125|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||{{gap|3em}}Ahulny pahlad na achwiaru Jezusa|128|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|[[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/IV|IV ČAŚĆ. JEZUS UWASKROŠŠY]].|памер=100%}} {{Dotted TOC|§ 61.|Uskrašeńnie Jezusa|131|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 62.|Jezus źjaŭlajecca Mahdalenie i Piatru|133|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 63.|Jezus źjaŭlajecca dwumwučniam u darozie ŭ Emaus|134|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 64.|Jezus źjaŭlajecca apostałam i ŭstanaŭlaje Sakrament Pakuty. Niawierny Tamaš|136|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 65.|Jezus źjaŭlajecca ŭ Halilei. Piotr — haławoju Kaścioła|138|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 66.|Zakładziny Kaścioła. Ušeście Jezusa ŭ nieba|140|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||{{gap|3em}}Ahulny pahlad na žyćcio Jezusa paśla ŭskrašeńnia|142|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|[[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/V|V ČAŚĆ. DZIEI PAČATKAWAHA KAŚCIOŁA]].|памер=100%}} {{Dotted TOC|§ 67.|Wybar Macieja na apostała. Zychod Ducha św.|145|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 68.|Azdaraŭleńnie kulhawaha. Piotr i Jan pierad Sanhedrynam|148|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 69.|Žyćcio pieršych chryścijanaŭ. Ananijaš i Safira|150|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 70.|Apostały iznoŭ pierad Sanhedrynam. Rada Hamalijela|151|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 71.|Wybar siamioch dyjakanaŭ. Św. Ściapan — pieršy mučanik|153|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 72.|ašyreńnie chryścijanstwa nadruhija narody|155|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 73.|Nawarot Šaŭla|157|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 74.|Piotr adwiedwaje chryścijanskija Kaścioły (hminy) i chryścić sotnika Karnelija|160|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 75.|Nowy praśled chryścijanaŭ. Piotr u wiaźnicy|162|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 76.|Apostalskaja dziejnaść św. Paŭła. Pieršaja misyjnaja padaroža|163|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 77.|Spor u Kaściele ab Majsiejawych abradach|165|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 78.|Druhaja misyjnaja padarož św. Paŭła (Małaja Azija, Hrecyja)|167|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 79.|Treciaja padaroža św. Paŭła (Efez, Hrecyja, Milet)|170|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 80.|Św. Pawał u wiaźnicy. Padaroža jaho ŭ Rym i śmierć|172|3|col3-width=2.5em}}<noinclude></noinclude> euzfcl610u8mpl09wqwhavaodz1ypr7 104 49080 292643 168529 2026-07-17T21:37:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/194]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/202]] 168529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Dotted TOC|§ 81.|Śmierć i Ŭniebaŭziaćcie N. Dziewy Maryi|174|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 82.|Dziejnaść i śmierć św. Piatra i inšych apostałaŭ|175|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|§ 83.|Žyćcio i ŭstrojstwa pačatkawaja Kaścioła|178|3|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC||{{gap|3em}}Ahulny pahlad na žyćcio pačatkawaha Kaścioła|180|3|col3-width=2.5em}} {{Цэнтар|[[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/Dadatak ab światych knihach Nowaha Zakonu|Dadatak ab światych knihach Nowaha Zakonu]]|памер=100%}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|6em|height=1px}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}}<noinclude></noinclude> tw436wr6samf5wkk7xnc5v2ng4v0iaw 0 49081 292651 287421 2026-07-17T21:40:03Z Gleb Leo 2440 292651 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі | папярэдні = [[Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930)|Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu]] {{smaller|(1930)}} | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="7" to="7" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="8" to="8" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf" from="199" to="202" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf" from="203" to="203" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf" from="205" to="205" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Вінцэнт Гадлеўскі]] [[Катэгорыя:Падручнікі святой гісторыі]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] pkxa67988uwmes1z1mnqztgpz1q2qzk 292652 292651 2026-07-17T21:40:25Z Gleb Leo 2440 292652 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі | папярэдні = [[Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930)|Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu]] {{smaller|(1930)}} | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="7" to="7" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="8" to="8" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="199" to="202" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="203" to="203" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="205" to="205" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Вінцэнт Гадлеўскі]] [[Катэгорыя:Падручнікі святой гісторыі]] [[Катэгорыя:Творы на лацінцы]] [[Катэгорыя:Творы 1933 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Вільні]] dp3eop15uygor6f1oxa01fa8vcv02e8 104 49674 292719 287398 2026-07-17T21:49:24Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/85]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/91]] 287398 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>radu, pajasami i twar zakryty pałatnom. Skazaŭ Jezus: „Raźwiažecie jaho i puściecie, niachaj idzie". Hetak i zrabili. Mnoha narodu widzieła hetaje ŭskrašeńnie Łazara, dyk [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598514637).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Uskrašeńnie Łazara.}} šmat chto ŭwieryŭ u Jezusa. A niekatoryja pajšli ŭ Jeruzalim i raskazali faryzejam ab usim, što ŭčyniŭ Jezus.<noinclude></noinclude> 8xhenmv4gdaoebtpoi4cgkd61oo1yhr 292988 292719 2026-07-18T08:17:06Z Gleb Leo 2440 292988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>radu, pajasami i twar zakryty pałatnom. Skazaŭ Jezus: „Raźwiažecie jaho i puściecie, niachaj idzie". Hetak i zrabili. Mnoha narodu widzieła hetaje ŭskrašeńnie Łazara, dyk [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 16.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Uskrašeńnie Łazara.}}'''}} šmat chto ŭwieryŭ u Jezusa. A niekatoryja pajšli ŭ Jeruzalim i raskazali faryzejam ab usim, što ŭčyniŭ Jezus.<noinclude></noinclude> s71om39xd5vpb5kryywc6x4nmamxz56 292990 292988 2026-07-18T08:17:52Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 292990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>radu, pajasami i twar zakryty pałatnom. Skazaŭ Jezus: „Raźwiažecie jaho i puściecie, niachaj idzie". Hetak i zrabili. Mnoha narodu widzieła hetaje ŭskrašeńnie Łazara, dyk [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 16.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Uskrašeńnie Łazara.}}'''}} šmat chto ŭwieryŭ u Jezusa. A niekatoryja pajšli ŭ Jeruzalim i raskazali faryzejam ab usim, što ŭčyniŭ Jezus.<noinclude></noinclude> cw7b29ii84shaddrr6ed2da61cuddjn 104 49675 292721 130911 2026-07-17T21:49:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/86]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/92]] 130911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <small><b> Hraby ŭ Palestynie byli wielmi časta wykoŭwany ŭ skale i tudy, jak u wialikuju piačuru, kłali niaboščykaŭ. Uwachod u taki hrob zaŭsiody zakrywali wialikim kamieniem, kab časam dziki źwier nia ŭlez u mahilu i nie narušyŭ cieła. Chawali zaraz pa śmierci, ale pierad hetym cieła abmywali, namaščali darahimi alejkami (balsamawali), potym ukručwali cieła ŭ palotny i abwiazwali pajasami. U adzin hrob klali časam pa niekalki niaboščykaŭ. Jezus tak razžaliŭsia nad hrobam swajho pryjaciela, nad ślaźmi ludziej i nad ludzkoju niadolaj, što až sam zapłakaŭ. Hetyja čaławiečyja ślozy Jezusa, wypływajučyja z jaho wačej, pramaŭlajuć da našaha serca časam bolej, jak jaho Boskaja moc. </small></b> <center> § 42. ZMOWA STAREJŠYCH ŽYDOŮSKICH. JEZUS PRADKAZWAJE SWAJU MUKU, ŚMIERĆ I USKRAŠENNIE. ZAKCHEJ.</center> '''Zmowa prociŭ Jezusa'''. Faryzei i starejšyja duchounyja, pačuůšy ab uskrašeńni Łazara, spałochalisia: jany bajalisia wialikaha ŭzrostu pawahi i značeńnia Jezusa pasiarod narodu. Dyk sklikali Wialikuju Radu i tak hawaryli: „Što nam rabić? Hety čaławiek robić mnoha cudaŭ ― kali jaho tak astawim, usie ŭwierać u jaho, a tady pryduć rymlanie i zabiaruć naš kraj i narod" (jany bajalisia buntu ŭ narodzie). A najwyšejšy duchouny (archiświatar), na imia Kaifaš, skazaŭ: „Wy ničoha nia wiedajecie i nie razumiejecie, lepš kab adzin čaławiek umior za narod, čym uwieś narod mieŭ zhinuć". I pastanawili Jezusa zabić. Wydali nawat zahad, kab kožny, chto wiedaje, dzie jon prabywaje, danios, bo mieli jaho uziać. Ale Jezus z Betanii adyšoŭ za Jardan i tam prabywaŭ razam z swaimi wučniami. '''Jezus haworyć ab swajej mucy.''' Jakraz tahdy nadychodziła świata Paschi. Narod z usich staron išoŭ u Jeruzalimskuju światyniu ― dyk i Jezus pakinuŭ kraj za Jardanam i pajšoŭ u Jeruzalim. Za im išła hramada jahonych apostałaŭ i wučniaŭ. Heta ŭžo mieła być apošniaja Pascha Jezusa tut na ziamli. Wiedajučy, što jaho čakaje, Jezus źwiarnuŭsia da apostałaŭ i skazaŭ im hetyja praročyja słowy: „Woś idziom u Jeruzalim i spoŭnicca ŭsio, što było napisana prarokami ab Synie čaławiečym. Budzie jon wydany staršym świataram i wučonym, katoryja asudziać jaho na śmierć i wydaduć pahancam. I buduć ździekawacca nad im, i źniewažać jaho, i aplujuć, a potym ubičujuć, i zabjuć, i jon na treci dzień uwaskreśnie". Heta ŭžo było treciaje praroctwa Jezusa ab swajej mucy i śmierci, adnak i ciapier apostały nie zrazumieli, što da ich hawaryłasia, bo słowy hetyja byli zakryty ad ich. Jany ŭsio dumali ab ziamnym waładarstwie Chrysta i nawat ab tym, chto zajmie ŭ hetym waładarstwie pieršaje miesca.<noinclude></noinclude> f2evnvmed43bl5a6diw5nlbm2q450dq 104 49677 292723 130915 2026-07-17T21:49:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/87]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/93]] 130915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> U toj čas padyšła da Jezusa maci synoŭ Zebedejawych (Jakuba Staršaha i Jana) razam sa swaimi synami, pakłanilasia jamu i hetak prasiła: „Zahadaj, kab hetyja dwa syny maje siadzieli adzin pa prawaj ruce twajej, a druhi pa lewaj u waładarstwie twaim". Pačuůšy hetaje, druhija apostały pačali narakać na dwuch bratoŭ, a Jezus paklikaŭ ich da siabie i skazaŭ: „Kali-b chto spamiž was chacieŭ być bolšym, niachaj budzie słuhoju wašym: bo i Syn čaławiečy nia pryšou, na toje, kab jamu słužyli, ale kab dać žyćcio swajo na wykup za mnohich". '''Azdaraŭleńnie ślapoha.''' Idučy ŭ Jeruzalim, Jezus prachodziŭ praz miesta Jerychon. Kali jon padchodziŭ da hetaha miesta, adzin ślapy žabrak, jaki siadzieŭ kala darohi i pačuŭ ludzki homan, spytaŭsia: što heta takoje? Jamu adkazali, što heta idzie Jezus z Nazaretu. Tahdy žabrak pačaŭ wialikim hołasam kryčać: „Jezusie, synie Dawida, zžalsia nada mnoju". Niekatoryja z narodu rabili jamu ŭwahi, kab jon hetak mocna nie kryčaŭ, ale jon jašče macniej hałasiŭ: Jezusie, synie Dawida, zžalsia nada mnoju. Jezus staŭ i zahadaŭ jaho prywieści da siabie. Ślapoha prywiali. Tahdy Jezus spytaŭsia ŭ jaho: „Što chočaš, kab ja tabie zrabiŭ?" Ślapy adkazaŭ: „Wučyciel, kab mnie widzieć". Jezus skazaŭ: „Prahlań, wiera twaja ciabie azdarawiła". I zaraz-ža ślapy staŭ widzieć i pajšoŭ za im. '''Zakchej'''. Jezus pajšoŭ dalej u Jerychon. Tam adzin mytnik, na imia Zakchej, čaławiek bahaty i staršy nad inšymi mytnikami, chacieŭ wielmi ŭbačyć Jezusa. Ale jak byŭ jon małoha ŭzrostu, a tak-ža dziela narodu, jaki akružaŭ Jezusa i wialikaha ścisku nia moh prabracca bližej i pabačyć jaho. Tady zabieh napierad, uzlez na drewa, što stajała pry darozie i tam čakaŭ prachodu Jezusa. Kali Jezus padyšoŭ da taho miesca, dzie na drewie siadzieŭ Zakchej, spahlanuŭ na toje drewa i skazaŭ: „Zakchej, zydzi skoreńka, bo siońnia mnie treba być u ciabie ŭ domie". Zakchej zyšoŭ z drewa i pryniaŭ jaho z radaściaj u swoj dom. A ŭsie, što išli i bačyli hetaje, pačali narakać i kazać: Jak heta Jezus moh zajści da mytnika, jakoha jany ŭwažali za čaławieka hrešnaha i niahodnaha! A Zakchej, staŭšy, skazaŭ: „Panie, paławinu majej majemaści ja addaju na ŭbohich, a kali kaho ŭ čym skryŭdziŭ, addaju ŭčećwiera". Na hetyja słowy Jezus skazaŭ jamu: „Siońnia dla hetaha domu stałasia zbaŭleńnie, bo Syn čaławiečy pryšoŭ, kab znajści i zbawić toje, što było zhinuła". <small><b> Chrystus idzie na spatkańnie dobrym dumkam i žadańniam Zakcheja i nia tolki pazwalaje na siabie hladzieć, ale choča zajści ŭ jahony dom i pryniać ad jaho haścinu. A Zakchej, uzrušany dabratoju Jezusa, adrazu wyjaŭlaje žal za ŭsie swaje prawiny i abiacaje naharadzić ludziam usie kryŭ-<noinclude></noinclude> jmo92w4dsz706wrmrhfb9osj8vb9q6q 104 49678 292725 132860 2026-07-17T21:49:56Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/88]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/94]] 132860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>dy, jakich jon mahčyma što dapuściŭsia pry zbirańni padatkaŭ. Tak, chto choča pryniać Jezusa ŭ swoj dom, pawinien być čystym ad ludzkoj kryŭdy. U toj čas mytnikaŭ, jakija źbirali myta i padatki dla rymskaha ŭradu, ludzi ŭwažali za ździercaŭ i hrešnikaŭ, zatym i narakali na Jezusa, što zachodziŭ da ich. Ale Jezus idzie, kab ratawać toje, što było zhinuła.</small></b> <center> § 43. PAČASTUNAK U BETANII. NAMAŠČEŃNIE JEZUSA.</center> Z Jerychonu Jezus pryjšoŭ u Betaniju, — i tut na druhi dzień paprasili jaho na pačastunak da Symona, zwanaha Prakažanym. Na hetym pačastunku byŭ i ŭskrešany Łazar, katory razam z inšymi haśćmi siadzieŭ za stałom, była i jahonaja siastra Marta, jakaja pasłuhawała la stała. U časie pačastunku druhaja siastra Łazara, Maryja, uziała słoik wielmi darahoha i pachnučaha alejku, namaściła im nohi Jezusa, abciorła ich swaimi wałasami, a potym raźbiła słoik i wyliła reštu na halawu Jezusa. Uwieś dom napoŭniŭsia pacham darahoha alejku. Tahdy niekatoryja z wučniaŭ Jezusa pačali hawaryć: Našto hetaja utrata? A adzin z ich, katory nazywaŭsia Judaš z Karyjotu (toj, katory jaho potym wydaŭ) adazwaŭsia i skazaŭ: Tož možna było heta pradać za darahuju canu i razdać na úbohich. A hawaryu jon hetak nie zatym, što kłapaciusia ab ubohich, ale zatym, što byŭ wielmi prahawity. Jon nasiŭ supolnyja hrošy, jakija dawali ludzi dla Jezusa i apostałaŭ i z katorych jon braŭ dla siabie. Pačuŭšy hetyja hutarki, Jezus skazaŭ: „Našto wy dakučajecie hetaj žančynie? To-ž jana dobry ŭčynak zrabiła dla mianie. Ubohich wy zaŭsiody majecie kala siabie, ale mianie nie zaŭsiody. Jana, wyliwajučy hety pachnučy alejak na majo cieła, namaściła jaho na pachawańnie. Sapraŭdy kažu wam, dzie tolki pa üsim świecie buduć wiaścić ewaneliju, skažuć i ab tym, što jana zrabiła". <small><b> Na ŭschodzie pry ŭhaščeńni byŭ zwyčaj, što dawali wady na abmyćcio noh i namaščali haławu haścia pachnučym alejkam. Maryja zrabiła hetaje dla Jezusa, a kali niekatoryja z wučniaŭ, asabliwa Judaš z Karyjotu (Karyjot — siało ŭ Palestynie), dyk Jezus baronić hetaha dobraha ŭčynku, kažučy, što heta jość pryhatawannie na jahonu śmierć i pachowiny. Na dobryja mety Chrystus nie hanić nawat i wialikaha wydatku. Heta dla nas nawuka, što my rie pawinny škadawać hrošej na wydatki, żwiazanyja z relihijaj jak npr.: budowa światyniaŭ i ich utrymańnie, kupla knižki da nabaženstwa abo abraza ŭ chatu i h. d. </small></b> <center>§ 44. TRYUMFALNY ŬJEZD JEZUSA Ŭ JERUZALIM.</center> U Jeruzalim na świata Paschi źbirałasia što-raz bolej narodu. Usie hawaryli ab wialikim cudzie: ab uskrašeńni Łazara. i čakali Jezusa. Adnak niekatoryja, čujučy ab pastanowie staršych duchoŭnych i faryzejaŭ zabić Jezusa, dumali, što Jezus nia prydzie ŭ Jeruzalim i pytalisia adny ŭ adnych: Jak wam<noinclude></noinclude> fryvzalecqkwf3lnbp4ayibc87nyaym 104 49679 292727 287399 2026-07-17T21:50:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/89]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/96]] 287399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>zdajecca, niaŭžo nia prydzie na świata? Ale Jezus, nie zwažajučy ŭžo na hroźby i złyja namiery swaich worahaŭ pastanawiŭ z Betanii iści ŭ Jeruzalim. [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598369549).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Tryumfalny ŭjezd Jezusa ŭ Jeruzalim.}} Było heta zaraz paśla suboty, u niadzielu. Kali Jezus padyšoŭ da siała Betfage, jakoje lažała kala samaj Aliŭkawaj hary, zatrymaŭsia tam i skazaŭ dwum swaim<noinclude></noinclude> 5jsuy4ezd72ifd33wrveufg4bstoteo 292732 292727 2026-07-17T21:51:07Z Gleb Leo 2440 292732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>wučniam: „Idziecie ŭ siało, što lažyć pierad wami i tam zaraz znojdziecie prywiazanuju aślicu, a pry jej maładoha asła, na katorym jašče nichto nie siadzieŭ, adwiažecie ich i prywiadziecie da mianie. A kali-b u was chto spytaŭsia: našto wy adwiazwajecie? — skažecie, što Panu ich treba i zaraz wam puściać ich". Apostały pajšli i znajšli ŭsio tak, jak im skazaŭ Jezus. Jany ŭziali aślicu i asiołka i prywiali ich da Jezusa. Na asiołka ŭzłažyli swajo adzieńnie, a na wierch pasadzili swajho Wučyciela. A narod užo dawiedaŭsia, što Jezus prybližajecca da Jeruzalimu, dyk jak tolki Jezus zjechaŭ z Aliŭkawaj hary, hramady ludziej akružyli jaho i ŭsie razam rušyli ŭ horad. Darohaju adny z narodu źnimali z siabie adzieńnie i słali jaho na darozie, kudoju prajaždžaŭ Jezus, a inšyja zrezwali z drewaŭ halinki i taksama słali ich abo niaśli u rukach, a ŭwieś narod, jaki išoŭ pierad im i za im, kryčaŭ: „''Hosanna'' (sława) ''Synu Dawida, bahasłaŭleny, katory idzie ŭ imia Božaje, hosanna na wyšynie''". Hetak spatykaŭ narod Jezusa z Nazaretu. Ahulnaja radaść narodu prywiała faryzejaŭ da jašče bolšaha hniewu i jany źwiarnulisia da Jezusa sa sławami: „Wučyciel, zabarani swaim wučniam, kab hetak nie kryčali". Ale Jezus adkazaŭ im: „Kažu wam, što kali jany zamouknuć, kamieńni hałasić buduć". Tymčasam padjechali da Jeruzalimu. Jezus uzhlanuŭ na hety słaŭny horad i zapłakaŭ nad im, bačačy jaho niedalokuju ruinu: „O kab-ža ty choć u hety dzień twoj paznaŭ, što tabie supakoj prynosić, kazaŭ Jezus, ale heta ciapier zakryta ad wačej twaich. Bo pryduć dni na ciabie, u katorych worahi twaje abwiaduć ciabie akopami i akružać ciabie i ścisnuć adusiul i zburać ciabie i pazabiwajuć dziaciej twaich i nie pakinuć u tabie kamienia na kamieni - bo nie paznaŭ ty času adwiedzinaŭ twaich". A kali ŭjechaŭ u Jeruzalim, parušyŭsia ŭwieś horad i pytalisia: „Chto heta taki"? A narod adkazwaŭ: „Heta Jezus, prarok z Nazaretu Halilejskaha". A Jezus uwajšoŭ u światyniu. i azdarawiŭ ślapych i kulhawych, jakija tam byli. Tahdy ŭžo i dzieci za prykładam starejšych, pačali kryčać: „Hosanna Synu Dawida". Pad wiečar P. Jezus wiarnuŭsia ŭ Betaniju. <small><b> Pamiatku tryumfalnaha ŭjezdu P. Jezusa ŭ Jeruzalim abchodzim u niadzielu, na tydzień pierad Wialikadniem. Niadziela heta nazywajecca Wierbnaj abo prosta Wierbnicaj ad wiarby, jakuju nosiać paświačać u kaścioł na pamiatku tych halinak, jakija narod zrezwaŭ z palmowych drewaŭ i witaŭ imi P. Jezusa. Narod nazywaŭ Jezusa {{Разбіўка|Synam Dawida}} heta značyć Mesyjašam. katory mieŭ wyjści z rodu Dawida. „Syn Dawida“ i „Mesyjaš“ — heta byli ŭ tych časoch dwa paniaćci roŭnaznačnyja. chto nazywaŭ Jezusa Synam<noinclude></noinclude> nmrhuqy8y1v22q1zmsfjsj1pt1u365p 104 49680 292731 130919 2026-07-17T21:51:01Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/96]] 292731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/96]]<noinclude></noinclude> a0e6raivbd94bznt658bzabz2ylf7sw 104 49681 292733 132861 2026-07-17T21:51:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/91]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/97]] 132861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>Dawida, toj pryznawaŭ jeho za Mesyjaša. Zatym faryzei tak aburajucca za hetyja słowy. Ujezd Jezusa ŭ Jeruzalim byŭ jak-by pieršaj chryścijanskaj {{Разбіўка|pracesijaj}}, u jakoj narod išoŭ za Jezusam i sławiu jaho roznymi pieśniami i kličami. I ciapier u pracesii idzie narod za Jezusam, ukrytym pad kryšynkaj chleba ŭ św. Hostyi i piaje nabožnyja pieśni, sławiačy Jaho dabratu i mahutnaść. Asabliwaje značeńnie maje pracesija na Božaje Cieła, jakaja adbywajecca pa wulicach haradoŭ i miastečak. Tahdy za ŭkrytym u Najśw. Sakramencie Jezusam iduć masy chryścijanskaha narodu, tak jak chadzili tahdy, kali Jezus žyŭ tut na ziamle. U niekatoryja dni adbywajucca pracesii i biez Najśw. Sakramentu: u kožnuju zwyčajnuju niadzielu, u dzień św, Marka, u Kryžawyja dni (pierad Ušeściem), na Hramnicy, u Wierbnuju niadzielu, kali narod z wierbami abchodzić kala kaścioła. U kožnaj pracesii niasuć kryž — znak muki Chrystowaje i našaha zbaŭleńnia Biaz kryža pracesija nia budzie mieć relihijnaha charaktaru. Aproč kryža niasuć charuhwi, aŭtaryki i inšyja aznaki našaj relihii. Pracesii majuć wialikaje relihijnaje značeńnie — heta budzie jak by {{Разбіўка|manifestacyja našaha relihijnaha prakanańnia}} — zatym kožny wieručy čaławiek pawinien brać udzleł u pracesijach. A ci wy chodzicie za pracesijaj? Ci wyjaŭlajecie swajo relihijnaje prakanańnie? Pa pracesii na Wierbnuju niadzielu dźwiery kaścioła začyniajucca, adčyniajuć ich tolki tady, kali kapłan try razy stuknie kryžam u dźwiery. Heta robicca na toi znak, što praz kryž i śmierć Chrystus adčyniŭ nam nieba, jakoje dahetul było začyniena. Jezus zapłakaŭ nad Jeruzalimam taksama jak i nad hrobam swajho pryjaciela Łazara. Z hetaha widać, jak lubiŭ jon swoj kraj i swoj horad i jak škadawaŭ jaho. I sapraŭdy, Jeruzalim u 40 hadoŭ paśla śmierci Jezusa byŭ zburany rymskim wojskam.</small></b> <center>§ 45. PRAŚCIAROHI DLA ŽYDOŬSKAHA NARODU. ACHWIARA ŬDAWY.</center> Na druhi dzień paśla swajho ŭjezdu ŭ Jeruzalim, h. zn. u paniadziełak, Jezus pajšoŭ z Betanii ŭ Jeruzalim i ŭ darozie pačuŭ hoład. Jakraz kala darohi stajała fihawaje drewa (smokwa), pakrytaje bujnaju listwoju. Jezus padyjšoŭ da jaho, kab pašukać na im płodu, ale aproč liścia nie znajšoŭ ničoha. Tady skazaŭ da drewa: „Niachaj-ža na tabie płod nia rodzicca na wieki". I zaraz-ža drewa pačało sochnuć. A kali na druhi dzień (h. zn. u aŭtorak) Jezus iznoŭ prachodziŭ tudoju, wučni zaŭwažyli, što toje drewa, jakoje Jezus praklaŭ, ssochła až da samaha karennia — dyk źwiarnulisia da Jezusa sa sławami: „Wučyciel, woś toje drewa, katoraje ty praklaŭ, ssochła". A Jezus adkazaŭ im: „Kab wy mieli wieru i nie sumniewalisia, dyk nia tolki mahli-b zrabić hetak z fihawym drewam, ale nawat kab hetaj hare skazali: uźnimisia i kińsia ŭ mora stałasia-b". <small><b> Praklaćcie fihowaha drewa aznačała, što narod žydoŭski i synahoha mieli być adkinuty, bo nie prynieśli płodu. Bujnaja listwa aznačała ŭsie dary, jakimi Boh nadzialiŭ narod žydoŭski adnak hety narod nia prynios naležnaha płodu nawat tahdy, kali pryjšoŭ Mesyjaš, katory šukaŭ na im płodu i nie znajšoŭ — zatym hety narod budzie adkinuty. </small></b><noinclude></noinclude> kkjwfhjp9lxyw1ash0cbbsap7heetjj 104 49682 292735 253353 2026-07-17T21:51:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/92]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/98]] 253353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>U toj samy dzień, h. zn. u aŭtorak, Jezus nawučaŭ u światyni, napaminajučy žydoŭskich duchoŭnych i wučonych u Zakonie i pytajučy ich: „Ci wy nikoli nie čytali ŭ św. Pisanni: ''Kamień, katory adkinuli budaŭničyja'' (światary i wučonyja) ''staŭsia wuhławym kamieniem'' (na katorym dziaržycca ŭsia budowa). A chto ŭpadzie na hety kamień, razabjecca, a na kaho jon upadzie, satre jaho“. Pačuŭšy hetuju prypowieść, światary i faryzei zrazumieli, što ab ich hawaryŭ — jany chacieli tady kinucca i ŭziać jaho, ale pabajalisia narodu, bo słuchaŭ jaho i ŭwažaŭ za praroka. Bačačy swaju skoruju śmierć, katoraja mieła nastupić užo ŭ hetym tydni, Jezus kazaŭ: „Sapraŭdy kažu wam: kali pšaničnaje ziernie, upaŭšy ŭ ziamlu, nie pamre, astajecca samo adno, ale kali pamre, prynosić wialiki ŭradžaj“. „A ja, kali pawisnu nad ziamloju (na kryžy), usio paciahnu da siabie“. '''Achwiara ŭdawy'''. Budučy ŭ światyni, Jezus sieŭ naproć skarbony i hladzieŭ, jak ludzi kidali ŭ skarbonu swaje achwiary. Mnoha bahatych prychodziła i kłała tudy wialikija achwiary; pamiž inšymi padyšła i adna ŭdawa, jakaja ŭkinuła tolki dwa hrošyki. Jezus paklikaŭ swaich wučniaŭ i skazaŭ im: „Sapraŭdy kažu wam, hetaja ŭdawa bolej ukinula, čym usie druhija, bo ŭsie kidali z taho, što im zbywała, a jana ukinuła z niedastatku swajho, usio što mieła“. {{Накіравальная рыса|6em}} <small>'''Z hetych słoŭ Jezusa bačym, što da ščodraści našaj achwiary patrebna jašče ščodraść dušy. Boh aceniwaje našu achwiaru nie pawodle jaje wialičyni, a pawodle tej wartaści, jakuju jana maje ŭ našaj dušy.</small>''' <center>§ 46. PRYPOWIEŚĆ AB WIASIELLI I WIASIELNAJ WOPRATCY.</center> I azwaŭšysia Jezus hawaryŭ im iznoŭ u prypowieściach, kažučy: "Waładarstwa niabiesnaje padobnaje da taho karala, što sprawiŭ swajmu synu wiasielle. I pasłaŭ swaich słuh, kab paklikali prošanych na wiasielle, ale jany nie chacieli pryjści. Dyk jašče raz pasłaŭ inšych słuh, zahadwajučy im: Skažecie prošanym: „woś ja abied moj nahatowiŭ, maje wały i ŭsio, što było kormnaje, pabita i ŭsio hatowa — prychodźcie na wiasielle“. Ale jany nie dbali na hetyja zaprosiny i pajšli — chto na swajo pole, a chto da swajho handlu, a inšyja, zławiŭšy jaho słuh, ździekawalisia nad imi i pazabiwali ich. Kali pačuŭ ab hetym karol, zahniewaŭsia i, paslaŭšy swajo wojska, wyhubiŭ henych zabojcaŭ i spaliŭ ichny horad.<noinclude></noinclude> sle7ok0tpit4ita0bwurpgubqwmrwxs 104 49684 292737 130933 2026-07-17T21:52:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/93]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/99]] 130933 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Tady kaža da swaich słuh: Wiasielle ŭžo hatowa, ale prošanyja nia byli hodnyja. Dyk idziecie na razdarožža i kaho tolki spatkajecie, kličcie na wiasielle. Wyšli jahony słuhi na darohi i sabrali ŭsich, kaho spatkali: i dobrych i błahich ― tak što sabrałasia na wiasielle poŭna haściej. A kali ŭwajšoŭ karol, kab pahladzieć na haściej, ubačyŭ tam čaławieka, nieadzietaha ŭ wiasielnuju wopratku i skazaŭ jamu: Čaławieča, jak ty ŭwajšoŭ siudy, nia majučy wiasielnaj wopratki? A jon maŭčaŭ. Tahdy skazaŭ karol słuham: Żwiažecie jamu ruki i nohi i wykińcie jaho won u ciemru, tam budzie płač i skryhot zuboŭ. Bo mnoha jość paklikanych, ale mała wybranych". <small><b>Heta prypowieść uziata z uschodniaha žyćcia: tam i pa siońniašni dzień pilnuju cca takoha samaha paradku klikańnia na wiasielle, jaki apisany ŭ hetaj prypowieści. U bahatych dajuć prošanym háściam nawat wiasielnyja wopratki, kab usie hości byli adziety tak, jak hetaha wymahaŭ abyčaj. Kali-ž hość wioŭ siabie niadobra abo nie chacieŭ zachawać wiasielnych prawiłaŭ, jaho wykidali won z domu ŭ načnuju ciemru, dzie na choładzie byŭ sapraŭdy płač i skryhot zuboŭ. Hetaj prypowieści, tak žyŭcom uziataj z uschodniaha tahačasnaha žyćcia i tak zrazumiełaj dla tamašnich ludziej, Chrystus nadaje inšaje značeńnie i pieranosić jaje na hrunt waładarstwa Božaha. Adkaz iści na wiasielle a nawat zabojstwa karaleŭskich słuh byŭ roŭnaznačny z jaŭnym buntam prociŭ karala. Karol u hetaj prypowieści, ładziačy wiasielle swajmu synu — heta Boh, katory dla swajho Syna zakładaje waładarstwa (kaściol) i zaklikaje ŭwieś žydoŭski narod praz swaich słuh (apostałaŭ) pryjści i hetym samym pryznać waładarstwa Jaho Syna. Ale žydoŭski narod swajej masie nie dbaje na hety zaklik Boha (Jahwe), adwaročwajecca ad słuh jahonych, a nawat ździekujecca nad imi i zabiwaje ich. Tahdy Boh karaje niawierny narod i rukoju Rymlan palić ichny horad Jeruzalim (u 70 hodzie pa naradžeńni Chrysta), a na ich miesca kliča pahancaŭ, jakija ŭ wialikim liku prychodziać na zaklik słuh Božych i napaŭniajuć Kaścioł. Ale nie dawoli dałučycca da Kaścioła Božaha i da jaho naležać — treba jašče wiasielnaj wopratki h. zn. žyćcia sprawiadliwaha i Łaski Božaj, Žydy dumali, što dawoli naležać da Izrail kaha narodu i być patomkam i Abrahama, kab uwajści ŭ waładarstwa niabiesnaje, ale Chrystus ich pawu. čaje, što treba jošče adradzicca z ducha i praŭdy. Taksama i tut, chto nia budzie mieć wiasielnaj wopratki, to choć-by jon byŭ i chryścijanin, budzie adkinuty Boham. Wiasielnaja wopratka aznačaje tut {{Разбіўка|Uświačajučuju}} łasku Božuju, u jakuju čaławiek adziaje swaju dušu, kab jana była miłaj Bohu. A što takoje łaska Uświačajučaja? Jana nas uświačaje i čynić miłymi Bohu. </small></b> <center> § 47. PADATKAWAJA MANETA. JEZUS NAPAMINAJE FARYZEJAŬ.</center> '''Padatkawaja maneta'''. Kali Jezus nawučaŭ u światynie, faryzei i wučonyja u Zakonie (knižniki) naradžalisia, jak-by jaho zławić u słowie, kab potym abwinawacić i asudzić na śmierć, i woś nadumalisia zrabić taki podstup.<noinclude></noinclude> f6xp1nyp5rqr1a71di03ib3dds1fol6 104 49686 292739 130934 2026-07-17T21:52:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/94]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/100]] 130934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Pasłali da Jezusa swaich wučniaŭ razam heradyjanami (tymi, jakija paddzieržywali Herada i rymskaje panawannie) i skazali jamu: „Wučyciel, my znajem, što ty sprawiadliwy i nawučaješ pa praŭdzie darohi Božaj i nie zważaješ na nikoha, bo nie ahledaješsia na ludzkuju asobu — dyk skažy nam: ci možna płacić padatak cezaru, ci nie?" A Jezus, paznaŭšy ichnuju niahodnaść, skazaŭ im: „Čamu wy mianie kusicie, krywadušniki? Pakažecie mnie padatkawuju manetu". Jany pryniaśli jamu dynara. Tady kaža im Jezus: „Čyj tut woblik i napis"? Kažuć jamu: „Cezaraŭ". Tady Jezus skazaŭ im: „Dyk addajcie što cezarawa — cezaru, a što Božaje — Bohu". Pačuŭšy hetaki adkaz, faryzei z stydam adyjšli. <small><b> Faryzei, kab zławić Jezusa na sławach i potym mahčy jaho abwinawacić, łučacca nawat z heradyjanami, jakich wielmi nia lubili za ichnuju ŭhadowaść pierad rymlanami. Jany dumali, što Jezus skaža nie płacić padatku źnienawidžanym rymlanam, a tahdy heradyjanie byli-b peŭnymi świedkami, što Jezus buntuje narod i kaža nie płacić padatku. A kali-b Jezus skazaŭ, što treba płacić padatki, tady straciŭ-by jon pawahu ŭ narodzie, bo narod wielmi nia lubiŭ nakinutaha čužyncami padatku i nie chacieŭ jaho płacić. I tak drenna i tak niadobra. zatym faryzei ŭžo napierad ciešylisia, što ichny podstup udasca. Adnak Jezus swaim boskim rozumam prahlanuŭ ichnyja chitraści i daŭ adkaz, jakoha jany nie spadziawalisia. U hetym adkazie Jezus pryznaŭ dźwie ŭłady: świeckuju i duchoŭnuju i zahadaŭ kožnaj addać toje, što jej naležycca.</small></b> I iznoŭ pryšli da Jezusa faryzei, užo na hety raz złučyŭšysia z saducejami<ref>Saducei — heta byli žydoŭskija „pastupoŭcy", jakija prymali hreckuju kulturu, čuralisia swajho rodnaha narodu i nie pryznawali niekatorych praŭdaŭ wiery, jak napr zahrobnaha žyćcia, uskrašeńnia cieła i h. p.</ref>. Faryzei spytali ŭ Jezusa, kusiačy jaho: „Wučyciel, jakoje jość najbolšaje prykazańnie ŭ Zakonie?". Skazaŭ im Jezus: „Lubi Pana Boha twajho ŭsim sercam twaim, usiej dušoju twajeju i ŭsiej dumkaj twajeju — heta jość najbolšaje i pieršaje prykazańnie. A druhoje — jamu padobnaje: Lubi bližniaha twajho, jak samoha siabie. Na hetych dwuch prykazańniach apirajecca ŭwieś Zakon i praroki". <small><b> Hetyja dwa prykazańni: luboŭ Boha i bližniaha jość syntezaj (źmiestam) usiaho chryścijanstwa. I sapraŭdy, chto lubić Boha, toj nie adważycca na hrech, bo hrech jość źniawahaj Boha, a chto lubić bližniaha, toj nie zrobić jamu ničoha drennaha. Na hetych dwuch prykazańniach pabudawana ŭsia chryścijanskaja wiera i abyčajnaść. </small></b> '''Jezus napaminaje knižnikaŭ i faryzejaŭ'''. Widziačy wialikuju niahodnaść faryzejaŭ i knižnikaŭ, a tak-ža i toje, što jany zwaročwajuć uwahu tolki na pawiarchoŭnaje spaŭniańnie zakonu Majsieja, a nie imknucca da reformy swajej dušy, Jezus napaminaŭ ich kažučy:<noinclude></noinclude> 1hi0jpzdvhmao3nzi2gcgsqwqx6is03 104 49687 292741 130935 2026-07-17T21:52:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/95]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/101]] 130935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> „Hora wam, knižniki i faryzei, krywadušniki, bo začyniajecie waładarstwa niabiesnaje pierad ludźmi: i sami nia ŭchodzicie i nie pazwalajcie ŭwajści tym, što iduć. „Hora wam, knižniki i faryzei, krywadušniki, bo wy dajecio dziesiacinu z miaty i kminu, a zaniedbali toje, što jość najważniejšym u Zakonie: sprawiadliwaść, miłaserdzie i wieru. Hetaje treba było čynić, ale i taho nie pakidać. Wy ślapyja pawadyry, što pracedžwajecie kamara, a wiarbluda hłytajecie. „Hora wam, knižniki i faryzei, krywadušniki, bo wy padobny da pabielanych hraboŭ, jakija na woka wydajucca pryhožymi, ale ŭnutry poŭny kaściej mierćwiakoŭ i ŭsialakaj brydy. Tak i wy pierad ludźmi wyhladajecie sprawiadliwymi, a ŭnutry poŭny krywadušnaści i niahodnaści. „Wy kažacie: Kab my žyli ŭ dni baćkoŭ našych, dyk my nia byli-b ich supolnikami ŭ pralićci krywi prarokaŭ. Hetak kažučy, wy sami prociŭ siabie świedčycie, što wy syny tych, katoryja zabiwali prarokaŭ. Dapaŭniajcie-ž i wy mieru baćkoŭ wašych. „Jeruzalimie, Jeruzalimie, što zabiwaješ prarokaŭ i kamianuješ tych, katoryja da ciabie pasłany — skolki razoŭ ja chacieŭ sabrać dziaciej twaich, jak kuryca źbiraje kuraniat swaich pad krylla, a ty nie chacieŭ! Dyk woś astaniecca dom was dla was pustym". <small><b> Heta byli ŭžo apošnija hroźby i napaminańni dla knižnikaŭ i faryzejaŭ. I pierad hetym Jezus časta napaminaŭ ich, ale nie ŭžywaŭ takich hroznych słoŭ, jak ciapler. A ciapier, za ŭsie ichnyja podłaści i niawieru Jezus kaža: Hora wam, krywadušniki.</small></b> <center>§ 48. PRAROCTWY AB ZRUJNAWAŃNI JERUZALIMU I SKANČEŃNI ŚWIETU.</center> Kali Jezus wychodziŭ z światyni, wučni ahladali, jak była zbudawana światynia i, dziwiačysia z jaje mahutnaści i charastwa, kazali: „Wučyciel, pahladzi, jakija tut kamieńni i jakaja budowa". A Jezus adkazaŭ im: „Sapraŭdy kažu wam: nie astaniecca tut kamienia na kamieni". Wyjšaŭšy za horad, Jezus sieŭ na hare Aliŭnaj, adkul možna było bačyć uwieś horad i światyniu. Wučni ŭžo niaraz čuli, ad swajho Wučyciela, što horad i światynia buduć zburany, što prydzie kaniec świetu i što tahdy Syn čaławiečy prydzie sudzić žywych i pamioršych — dyk padyšli da Jezusa i spytalisia: „Skažy nam, kali hetaje budzie (h. zn. zbureńnie Jeruzalimu i jaki znak twajho prychodu i kanca świetu"? Na pieršaje pytańnie Jezus tak adkazaŭ: „Kali ŭhledzicie Jeruzalim akružany wojskam, wiedajcie, što pryšło jaho spustašeńnie. Tahdy tyja, što ŭ Judei, niachaj uciakajuć u hory, a chto ŭ mieście (Jeruzalimie), niachaj wychodzić z jaho, a chto ŭ wakolicach, niachaj da jaho nia ŭchodzić. Bo heta<noinclude></noinclude> nibpri2i1ocfjgukbpieaxtew8rwbcd 104 49688 292743 287401 2026-07-17T21:52:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/96]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/102]] 287401 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>dni pomsty, kab spoŭniłasia ŭsio, što napisana. Hora-ž u tyja dni ciažarnym i kormiačym hrudźmi, bo wialikaja biada budzie na ziamli i hnieŭ prociŭ hetaha narodu. I adny lahuć ad {{Няма выявы}} <center>Jezus płača nad Jeruzalimam.</center> wostraha mieča, druhich pawiaduč u pałon, a Jeruzalim buduć taptać nahami".<noinclude></noinclude> md10zpjsenz7er3ijlnh9icgwgbrf30 292992 292743 2026-07-18T08:18:47Z Gleb Leo 2440 292992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>dni pomsty, kab spoŭniłasia ŭsio, što napisana. Hora-ž u tyja dni ciažarnym i kormiačym hrudźmi, bo wialikaja biada budzie na ziamli i hnieŭ prociŭ hetaha narodu. I adny lahuć ad [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 18.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Jezus płača nad Jeruzalimam.}}'''}} wostraha mieča, druhich pawiaduč u pałon, a Jeruzalim buduć taptać nahami".<noinclude></noinclude> 2dve0ay9ko274git84gvehvusgyz5c2 292993 292992 2026-07-18T08:18:50Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 292993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>dni pomsty, kab spoŭniłasia ŭsio, što napisana. Hora-ž u tyja dni ciažarnym i kormiačym hrudźmi, bo wialikaja biada budzie na ziamli i hnieŭ prociŭ hetaha narodu. I adny lahuć ad [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 18.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Jezus płača nad Jeruzalimam.}}'''}} wostraha mieča, druhich pawiaduč u pałon, a Jeruzalim buduć taptać nahami".<noinclude></noinclude> 73w8y0mhhs1w7ri2k9wjutkf3fhjoxv 104 50491 292745 132841 2026-07-17T21:52:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/97]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/103]] 132841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <b><small> Zbureńnie Jeruzalimu adbyłosia ŭ 70 tym hodzie pa Naradžeńni Chrysta (značyć 38 hadoŭ paśla hetaha praroctwa). Žydy zbuntawalisia prociŭ rymskaj ułady, dyk rymskija lehijony pad pawadyrstwam Wespazyjana, a potym jahonaha syna Cita akružyli Jeruzalim z usich bakoŭ, pabudawali šturmowyja mašyny i paśla doŭhaha i krywawaha boju zdabyli jaho. Horad i światynia byli spaleny i zburany. Ale mała hetaha. Kali ŭ 135 hodzie žydy iznoŭ paŭstali prociŭ rymlan pad pawadyrstwam niejkaha Bar Kochby, jakoha jany ŭwažali za praŭdziwaha Mesyjaša, cezar rymski Hadryjan zahadaŭ zrujnawać Jeruzalim da tła, tak što sapraŭdy nie astałosia kamienia na kamieni ŭ hetym niaščasnym horadzie. </b></small> '''Praroctwa ab kancy świetu'''. Adkazwajučy na druhoje pytańnie swaich wučniaŭ, jakoje datyčyła Jahonaha paŭtornaha prychodu i kanca świetu, Jezus nie aznačyŭ dakładna času, kali hetaje staniecca, a tolki padaŭ znaki, pa jakich možna budzie paznać blizki kaniec świetu i apošni sud. Kazaŭ P. Jezus: „Paŭstanie narod prociŭ narodu i karaleŭstwa prociŭ karaleŭstwa i budzie mor i hoład i ziamlatrasieńnie, ale heta ŭsio tolki pačatak niadoli. „Tady addaduć was na muki i buduć was zabiwać i budziecie ŭ nienawiści dziela Imieni majho. I tahdy šmat chto adkiniecca i buduć adzin adnaho wydawać i buduć nienawidzieć adzin adnaho. ''A dziela taho, što pawialičycca kryŭda, astynie miłaść u mnohich".'' „I buduć wiaścić hetuju ewaneliju waładarstwa pa ŭsim świecie, na świadectwa ŭsim narodam (kab usie narody atrymali wieść ab Chrystusie i jahonym waładarstwie). „Paŭstanuć falšywyja Chrystusy i falšywyja praroki, jakija buduć čynić wialikija znaki i dziwy. I budzie tahdy ŭcisk wialiki, jakoha nia było ad pačatku świetu i nia budzie. „Zaraz pa niadoli henych dzion sonca zaćmicca i miesiac nia daść swajho świetu i zory buduć padać z nieba i niabiesnyja siły zrušacca. I tahdy pakažacca znak Syna čaławiečaha, prychodziačaha ŭ abłokach niabiesnych z wialikaj mocaj i sławaj. I pašle aniołaŭ swaich z zyčnaju truboju i źbiaruć wybranych jaho z usich staron świetu. „A ad fihowaha drewa wučeciesia padabienstwa: kali ŭžo jahonaja halinka raspuskajecca i wypuščaje liście, wy wiedajecie, što ŭžo blizka leta. Tak i wy, kali ŭbačycie ŭsio heta, wiedajcie, što ŭžo blizka - la dźwiarej. Nieba i ziamla praminuć, ale słowy maje nie praminuć. „A dnia taho i hadziny nichto nia wiedaje, nawat anioły ŭ niebie, adzin tolki Ajciec. A jak było ŭ dni Noja, tak budzie z prychodam Syna čaławiečaha. Bo jak tahdy pierad patopam ludzi jeli i pili, žanilisia i zamuž wychodzili, i nie ahledzielisia, jak pryjšoŭ patop i panios usich - tak budzie i prychod Syna čaławiečaha, „Dyk budźcie čujnymi, bo nia wiedajecie, katoraha dnia Pan waš prydzie".<noinclude></noinclude> 30gmezx0aj31rgekf9d8cc52wyd0x7y 104 50492 292747 132840 2026-07-17T21:53:02Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/98]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/104]] 132840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <b><small> Słowy Chrystusa, što „zory buduć padać z nieba i niabiesnyja siły zrušacca“ treba razumieć u tym sensie, što tahdy nastupić niejkaja katastrofa na niebie i buduć padać na ziamlu wialikija meteory (kawałki zhinuŭšych u katastrofie planetaŭ) i narušycca roŭnawaha niabiesnych ciełaŭ. Mahčyma tak-ža spatkańnie ziamli z kametaj abo jakim inšym niabiesnym ciełam i ad hetaha spatkańnia zhinie ŭsio žywoje na ziamli. Toj ucisk wialiki, jaki budzie pry kancy świetu, u paniaćciach narodu zaŭsiody łučycca z imiem Antychrysta, katory budzie praśledawać ludziej, wiernych Chrystu. Ale tut treba zaŭważyć, što słowa „Antychryst“ nia jość imia ŭłasnaje, a dajecca kožnamu čaławieku, jaki wystupaje prociŭ Chrysta. (Słowa „Antychryst“ aznačaje toje samaje, što „Prociŭ-chrystus“, dyk my nia wiedajem, chto budzie hetym praciŭnikam Chrystowym pry kancy świetu). </b></small> <center>§ 49. AB HATOŬNAŚCI NA SUD BOŽY.</center> Chočučy pawučyć ludziej, što jany majuć być zaŭsiody hatowymi na prychod Syna čaławiečaha i na sud Božy, Jezus skazaŭ dźwie prypowieści: adnu ab dziesiaci dziaŭčatach, čakajučych prychodu na wiasielle maładych i druhuju ab talentach. '''Prypowieść ab dziesiaci dziaŭčatach.''' „Padobnaje waładarstwa niabiesnaje da dziesiaci dziaŭčat, jakija, uziaŭšy swaje lampy, wyšli na spatkańnie maładomu i maładoj. Piać z ich było hłupych, a piać razumnych. Piać hłupych, uziaŭšy lampy, nia ŭziali z saboju aliwy (u zapas), a razumnyja ŭziali z saboju razam z lampami i aliwy ŭ pasudziny. Kali-ž małady doŭha nia prychodziŭ, jany pačali dramać, a potym i zasnuli. Ale a poŭnačy zrabiŭsia kryk: małady idzie, wychodźcie jamu na spatkańnie! Tady schapilisia ŭsie tyja dziaŭčaty i pačali stroić swaje lampy. A hłupyja skazali razumnym: dajcie nam wašaje aliwy, bo lampy našy hasnuć. Ale razumnyja skazali: kab časam nie chwaciła i nam i wam, idziecie lepš da pradaŭcoŭ i kupiecie sabie. Kali jany pajšli kuplać, pryjšoŭ małady i tyja, što byli hatowy, uwajšli razam z im na wiasielle i dźwiery byli začynieny. Potym pryšli i tyja dziaŭčaty i kažuć: panie, adčyni nam. Ale jon, adkazwajučy, pramowiŭ da ich: sapraŭdy kažu wam, ja nia znaju was. „Dyk budźcie čujnymi, bo nia wiedajecie ani dnia, ani hadziny". <b><small> Hetaja prypowieść uziata z šlubnych abradaŭ žydoŭskaha narodu. Šlub u žydoŭ składaŭsia z umowy, zroblenaj pierad świedkami, a potym užo nastupali roznyja ceremonii. Ad hetaj umowy maładyja, hledziačy z boku praŭnaha, byli ŭžo mužam i žonkaj. Adnak maładaja paśla šlubnaj umowy astawałasia jašče praz niejki čas u domie swaich baćkoŭ, adkul małady pierawodziŭ jaje ŭ swoj dom. Hetyja piera wodziny adbywalisia z wialikaj uračystaściaj. Małady z usiej swajeju swadźbaj išoŭ u dom maładoj, jakaja čakala na jaho, akružanaja swaimi družkami - potym užo, wiečaram, usia swadźba razam z maładymi pierachodziła pry zapalenych świetačach i muzycy ŭ dom maładoha. Tut spatykali ich siostry maładoha razam z dziaŭča-<noinclude></noinclude> h8e9ihwoonrrc4jwpitlt4q0kkj14tu 104 50493 292749 132839 2026-07-17T21:53:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/99]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/105]] 132839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>tami taho siała, taksama trymajučy ŭ rukach świetačy, potym uchodzili ŭ dom, začyniali dźwiery i pačynałasia wiasielle. Lampy (świetačy) — heta byli hlinianyja pasudzinki, padobnyja da małych, nakrytych źwierchu łodačak. Z adnaho boku łodački była ručka, kab možna było jaje trymać, a z druhoha — knocik. U hetu łodačku lili aliwu i zapalwali knocik. Małady ŭ hetaj prypowieści aznačaje Chrystusa, aliwa―łasku ŭświačajučuju, biez jakoj čaławiek budzie adkinuty ad wiasiella h. zn. ščaścia wiečnaha. </b></small> '''Prypowieść ab talentach'''. I dalej kazaŭ Jezus: „Adzin čaławiek, adjaždžajučy, paklikaŭ swaich słuh i pieradaŭ im swajo dabro. Adnamu daŭ piać talentaŭ, druhomu dwa, treciamu adzin — kožnamu pawodle ich zdolnaści i adjechaŭ. Toj, katory dastaŭ piać talentaŭ, pajšoŭ, zarablaŭ na ich i zdabyů jašče piać. Toj, katory atrymaŭ dwa, zdabyŭ druhija dwa. A toj, katory atrymaŭ adzin, pajšoŭ i zakapaŭ jaho ŭ ziamlu. Pa doŭhim časie wiarnuůsia pan tych słuh i zažadaŭ ad ich rachunku. Pryšou toj, što atrymaŭ piać talentaŭ, jon prynios jašče piać i kaža: Panie, ty daŭ mnie piać talentaŭ, woś ja wyručyŭ druhija piać. Jahony pan skazaŭ jamu: Dobra, słuha dobry i wierny, ty byŭ wierny ŭ małych rečach, nad wialikimi ciabie pastaŭlu — dałučysia da radaści pana swajho. Pryjšou i toj, što atrymaŭ dwa talenty, i skazaŭ: Panie, ty mnie daŭ dwa talenty, woś ja wyručyŭ jašče dwa. Jahony pan skazaŭ jamu: Dobra, słuha dobry i wierny, ty byŭ wierny ŭ małych rečach, ja ciabie nad wialikimi pastaŭlu dałučysia da radaści pana swajho. A toj, što atrymaŭ adzin talent, pryjšoŭ i skazaŭ: Panie, ja wiedaju, što ty čaławiek srohi: žnieš tam, dzie nia siejaŭ i źbiraješ tam, dzie nie rassypaŭ, dyk ja pabajaŭsia i, pajšoŭšy, zakapaŭ twoj talent u ziamlu - woś na tabie, što twajo. Ale pan jahony, adkazwajučy, pramowiŭ da jaho: Słuha pahany i laniwy! Ty-ž wiedaŭ, što ja žnu, dzie nia siejaŭ i źbiraju, dzie nie rassypaŭ, dyk treba było tabie addać maje hrošy ŭ bank, a ja wiarnuŭšysia, uziaŭ-by swajo dy jašče z procentam. Waźmiecie ad jaho talent i dajcie tamu, što maje dziesiać talentaŭ, a biezkarysnaha słuhu wykińcie proč u ciemru, tam budzie płač i skryhot zuboŭ". <small><b> U hetaj prypowieści wučyć Jezus, što Boh zažadaje ad ludziej rachunku z ich žyćcia i z tych daraŭ (talentaŭ), jakija jany atrymali. Niaroŭna ludzi atrymali ad Boha dary: adny bolej, druhija mieniej, niaroŭna taksama Boh budzie spahaniać ich ad ludziej: ad tych, što atrymali bolej, budzie wymahać bolej, a ad tych, što atrymali mieniej, budzie i wymahać mieniej. Kožny caławiek pawinien supracoŭničać z darami Božymi i raźwiwać u sabie tyja talenty, jakija atrymaŭ. </small></b><noinclude></noinclude> akwng18bcwkg8hk29oowj6utxjsu9sa 104 50494 292751 132843 2026-07-17T21:53:22Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/100]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/106]] 132843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <center>§ 50. AB APOŠNIM SUDZIE. ZDRADA JUDAŠA.</center> Pawučyŭšy swaich wučniaŭ ab tym, jak jany majuć pryhataŭlacca da zdačy rachunku pierad Boham z swajho žyćcia i jak jany pawinny zaŭsiody być hatowymi na sud Božy, Jezus apisaŭ i apošni sud, jaki adbudziecca pry kancy świetu. '''Ab apošnim sudzie'''. Kazaŭ P. Jezus: „A kali prydzie Syn čaławiečy ŭ swajej sławie i ŭsie anioły z im, tady zasiadzie na tronie swajej chwały. I źbiarucca pierad im usie narody, i addzielić ich adnych ad druhich, jak pastyr addzialaje awiečki ad kazłoŭ: i pastawić awiečki pa prawaj ruce swajej, a kazłoŭ — pa lewaj. Tahdy skaža Uładar tym, što buduć pa prawaj ruce jaho: Chadziecie bahasłaŭlenyja Ajca majho, waźmiecie waładarstwa, pryhatawanaje wam ad pačatku świetu. Bo ja byů hałodny i wy dali mnie jeści, ja byŭ zaśmiahšy i wy dali mnie rić, byŭ padarožnym i wy pryniali mianie, byŭ nahi i wy pryadzieli mianie, byŭ chwory i adwiedali mianie, byŭ u wastrozie i pryšli da mianie. Na hetaje adkažuć jamu sprawiadliwyja: Panie, kaliž my widzieli ciabie hałodnym i nakarmili ciabie, abo zaśmiahšym i dali tabie pić? Abo kali my widzieli ciabie padarožnym i pryniali ciabie, abo nahim i pryadzieli ciabie? Abo kali my widzieli ciabie chworym abo ŭ wastrozie i pryšli da ciabie? A Uładar, adkazwajučy, pramowić da ich: Sapraŭdy kažu wam: štokolečy wy zrabili adnamu z maich najmienšych―wy mnie zrabili. Tahdy żwierniecca da tych, što buduć pa lewaj jaho ruce i skaža im: Idziecie proč ad mianie, praklatyja, u ahoń wiečny, pryhatawany djabłu i jaho aniołam. Bo ja byŭ hałodny i wy nie dali mnie jeści, byŭ zaśmiahšy i wy nie dali mnie pić, byŭ padarožnym i wy nie pryniali mianie, nahi i wy nie adzieli mianie, chwory byŭ i ŭ wastrozie i wy nie adwiedali mianie. Tahdy i jany adkažuć jamu: Panie, kali-ž my widzieli ciabie hałodnym, abo zaśmiahšym, abo padarožnym, abo nahim, abo chworym, abo ŭ wastrozie i nie ŭsłužyli tabie? A jon adkaža im: Sapraŭdy kažu wam: štokolečy wy nie zrabili adnamu z hetych najmienšych i mnie wy nie zrabili. I pojduć hetyja na wiečnyja muki, a sprawiadliwyja da žyćcia wiečnaha“. <small><b> Z hetaha apisańnia bačym, jaki wlaliki nacisk kładzie Jezus na milasernyja ŭčynki. Toje, što my zrabili biednym i niaščasnym na hetym świecie, maje takuju wartaść, jak-by my zrabili samomu Chrystu. Padaje P. Jezus taksama koratka i jasna ŭsiu karu piekła. Heta kara budzie dwajakaja: 1) utrata Boha i razam z im wiečnaha ščaścia, 2) kara ahniu wiečnaha, praŭdziwaha ahniu, choć nie takoha, jak tut na ziamli. Natura i istota piakielnaha ahniu dla nas niawiedamaja. </small></b><noinclude></noinclude> fbd999nythgmd0gu9xllpxa6l3j9xyb 104 50495 292753 132844 2026-07-17T21:53:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/101]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/107]] 132844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Apošni sud adbudziecca z tej metaj: 1) kab usie ludzi paznali dabratu i sprawiadliwaść Boha, 2) kab pryznali Jezusa Chrysta za swajho Zbaŭcu, Sudździu i Uładara, 3) kab wyjawilisia sprawiadliwyja, i kab spatkała ich naharoda i 4) kab wyjawilisia hrešniki i atrymali karu za swaje prastupki. '''Zdrada Judaša.''' Na dwa dni pierad światam Paschi (h. zn. u sieradu) sabralisia staršyja z narodu i duchawienstwa da archiświatara Kaifaša na naradu i hawaryli, jak-by Jezusa ŭziać pry pomačy zdrady i zabić. „Tolki―kazali―nie ŭ dzień światočny, kab časam nie paŭstała zaburennie ŭ narodzie". Jakraz tady pryjšoŭ da ich adzin z dwanaccaci, Judaš z Karjotu i skazaŭ im: „Što mnie daścio i ja wam jaho wydam". Jany jamu abiacali 30 srebnikaŭ h. zn. stolki, skolki płacili tahdy za niawolnika. Judaš zhadziŭsia i ad hetaha času šukaŭ zručnaje chwiliny, kab jaho wydać. <small><b> Śmierć Jezusa była pastanoŭlena ŭžo miesiac tamu, ale staršyja žydoŭskija nie mahli hetaj pastanowy wykanać, bo Jezus byň adyšoŭšy za Jardan. Kali-ž u Wierbnuju niadzielu Jezus zjawiŭsia ŭ Jeruzalim i adbyŭ swoj uračysty ŭjezd, staršyja pastanawili Jezusa ŭziać, ale publična hetaha rabić bajalisia, bo narod stajaŭ za Jezusa. Dyk jany (u sieradu) sklikali naradu, na jakoj pastanawili ŭziać jaho zdradaju, kab nia wyklikać zabureńnia ŭ narodzie. Prychod i prapanowa Judaša była dla ich u toj čas wielmi karysnaj i jany jamu abiacajuć 30 srebnikaŭ. Wialikaja prahawitaść na hrošy zhubiła Judašs: jon zabywajecca ab swajej hodnaści apostała, zabywajecca ab wialikaj lubowi da jaho Jezusa, katory jaho wybraŭ spasiarod mnohich i zrabiŭ swaim wučniem. Pradaje jaho za marny hroš - i heta była najwialikšaja zdrada, jakaja kali-kolečy była na ziamli. Ad hetaha času pačynajecca ŭžo nowaja para ŭ žyćci Jezusa - para mučeńnia i achwiary za čaławiectwa. Nawučańnie ŭ Judei nasila inšy charaktar, čym u Halilei. U Judei my nia bačym stolki narodu kala Jezusa, skolki było ŭ Halilei. Jezus šukaje bolej adasoblennaści, adychodzić ad ludziej, šmat času prabywaje ŭ pustynnych miascoch za Jardanam, akružany swaimi wučniami, jakich jon hatowić da budučaje apostalskaje pracy, a tak-ža da swaje muki i śmierci. Nawuki, jakija Jezus haworyć u Judei, majuć taksama inšy charaktar: u ich bolej teolohičnaha źmiestu, jak nawučalaha. Stykajučysia z faryzejami i wučonymi ŭ Zakonie, Jezus wykazwaje, chto jon i adkul pryjšoŭ, kaža, što jon isnawaŭ užo pierad Abrahamam i što Ajciec i jon heta adno. </b></small> <center>AHULNY PAHLAD NA PUBLIČNAJE ŽYĆCIO JEZUSA.</center> Publičnaje wystupleńnie Jezusa papieradziŭ swajej nawukaj i chryščeńniem św. Jan Chryściciel, Jon byŭ niepadobny da ŭsich tahačasnych wučycialoŭ (rabbi), jakija ŭ tych trywožnych časach wielmi časta wystupali pierad žydoůskim narodam. Žyů jon u pustyni, jak wialiki pakutnik: žywiŭsia šarančoju i lasnym miodam, adziežaj jaho była wiarblužaja skura.<noinclude></noinclude> ota4i8pqyqpezpuah1amwja36gqrl25 104 50496 292755 132849 2026-07-17T21:53:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/102]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/108]] 132849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Źjaŭleńnie takoha niazwyčajnaha čaławieka, blizka Jeruzalimu, dzie byli rymskija lehijony i fihury pahanskich bahoŭ, a tak-ža wiaščeńnie ŭsiamu narodu, što ŭžo prybliziłasia waładarstwa Božaje ― usio heta zrabiła na žydoŭ wialikaje ŭražańnie. Mnohija pytalisia, moža heta Haljaš užo żjawiŭsia ŭ asobie Jana, a inšyja padazrawali, ci časam św. Jan nia jość Mesyjašam, jaki założyć swajo waładarstwa na hetym świecie i skinie panawańnie rymlan? Hetyja pytańni nie dawali supakoju staršym žydoŭskim i świataram — dyk jany pasyłajuć da jaho aficyjalnaje pasolstwa, kab spytacca ŭ jaho, ci jon jość Chrystus-Mesyjaš, ci inšaha im čakać? Św. Jan adkryta i jasna im zajawiu, što jon nia jość Mesyjaš, ale što ŭžo źjawiŭsia čakany ŭsimi narodami Chrystus i ŭrešcie pakazwaje jaho ŭsiamu narodu rukoju i kaža: „Woś Baranak Božy, katory znosić hrachi świetu". Hetymi sławami św. Jan prypaminaje narodu ŭsie tyja praroctwy ab Mesyjašy, jakija jość u Starym Zakonie i jakija śćwiardžajuć, što Chrystus prydzie nie jak wialiki zawajawalnik, ale jak Baranak, h. zn. achwiara za hrachi ŭsiaho świetu. Hetakaje świadectwa daje św. Jan Chrystusawi, jak apošni prarok i nawat rukoju pakazwaje jaho narodu. Jezus prymaje ad jaho chrost i pačynaje swajo publičnaje žyćcio i nawučannie. Užo na pačatku swajho wystupleńnia Jezus zajaŭlaje, što jon Mesyjaš: kaža heta Nikodymu, Samarytancy, u Nazareckaj bažnicy padčas nawuki — dy nia tolki kaža, ale i wystupaje jak Mesyjaš, majučy paŭnatu ŭłady: wyhaniaje z światyni kupcoŭ, azdaraŭlaje sparaližawanaha ŭ Kafarnaum, adpuščaje hrachi Maryi Mahdalenie i h. d. Na pačatak swajho nawučańnia Jezus wybraŭ swoj rodny kraj — Halileju. Ale nia tolki ŭ Halilei Jezus nawučaje, jon idzie z časam u krai pahanskija (Tyr i Sydon), pierachodzić za Jardan, ale najbolej adwiedwaje Jeruzalim, stalicu kraju i centr relihijnaha žyćcia. Niekalki razoŭ u hod chodzić jon u hetaje miesta na bolšyja świata: na Wialikdzień (Paschu), na Siomuchu, na świata Šatroŭ (Kučak), i na ŭhodki Paświačeńnia światyni. Tam jon znachodzić mnoha narodu, tam jon stykajecca z światarami i wučonymi ŭ Zakonie. U pieršaj swajej daŭžejšaj nawucy (na hare) Jezus wykładaje, chto wart jahonaha waładarstwa i chto moža ŭ jaho<noinclude></noinclude> lesu40fppb14ao5ufzqqtyslck61zws 104 50497 292757 132846 2026-07-17T21:54:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/103]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/109]] 132846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>ŭwajści. Jezus wymahaje ad ludziej pieramieny serca i dušy: toj uwojdzie ŭ jahona waładarstwa, chto pieramienić swajo nutranoje žyćcio pawodle lubowi Boha i bližniaha. I hetaje waładarstwa — heta nie waładarstwa miača i siły, ale ducha i praŭdy. Užo św. Jan wiaściu nie ziamnoje waładarstwa, a niabiesnaje: „Pakutu čyniecie, bo ŭžo prybliziłasia waładarstwa ''niabiesnaje''". Jak św. Jan tak i Jezus adbiahajuć ad tahačasnych žydoŭskich paniaćciaŭ ab ziamnym waładarstwie Mesyjaša, a waročajucca da paniaćciaŭ, jakija pašyrali praroki, h. zn. da suświetnaha waładarstwa ducha. Jezus daje zrazumieć swaim słuchačom, što pryjšoŭ nie na toje, kab pieramahčy, jak niekali Juda Machabej, worahaŭ Izraila, ale kab ustanawić suspolnaść duš ludzkich z Boham i pamiž saboju i hetu suspolnaść abapiorci na lubowi Boha i bližniaha. Hetyja praŭdy Chrystus wykazwaje praz usio swajo publičnaje nawučańnie, a asabliwa ŭ nahornaj nawucy. Tymčasam relihijnaje žyćcio i naahuł paniaćci ab relihii ŭ žydoŭskaha narodu byli ŭ tym časie zusim inšyja, jak wiaściŭ Chrystus. Praŭda, što na pahlad žydy byli ŭ tym časie wielmi relihijnymi. Moža ŭ nijakim časie hety narod nia byŭ tak addany prawu Majsieja, jak tahdy, moža nikoli nia składaŭ stolki achwiaraŭ i nie abchodziŭ z takoj nabožnaściaj roznych świat, jak u časach Chrystusa. Ale ŭsie hetyja nabaženstwy, usie achwiary i inšyja relihijnyja praktyki, jak malitwa, post, dareńnie ŭbohich byli tolki pawiarchoŭnyja, biaz dušy i hłybiejšaha źmiestu. Žydoŭski narod hladzieŭ na relihiju, jak na ŭmowu — kantrakt z Boham. A kožnaja ŭmowa zabawiazwaje nia tolki adnu staranu, ale abiedźwie: kali adna starana nia wypaŭnić uziatych na siabie zabawiazańniaŭ, to daje powad druhoj staranie sarwać umowu. Zatym wučonyja ŭ Zakonie, bajučysia, kab Boh ich nie adkinuŭ, sami staralisia spaŭniać Zakon i staralisia da hetaha prywieści ŭwieś narod. Tolki jany zabylisia ab tym, što treba pieradusim źwiarnuć uwahu na istotu prawa, a potym užo na źwierchniaje jaho spaŭniańnie praz roznyja abrady i praktyki. Pamiž „wučonymi ŭ Zakonie“ i narodam było pašyrana ŭ toj čas prakanańnie, što ŭžo samaje tolki pachodžańnie ad Abrahama daje prawa naležać da waładarstwa Mesyjaša i da wiečnaha zbaŭlennia. Wiera ŭ Boha i praŭdziwaja relihija<noinclude></noinclude> mzn2ruqliuq61y0mee622ojvpw5ck3d 104 50498 292759 151591 2026-07-17T21:54:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/104]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/110]] 151591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>(suwiaź čaławieka z Boham praz wieru, nadzieju i luboŭ) zyšła tahdy na druhi plan, a na pieršym planie byli zwierchnija relihijnyja praktyki jak malitwa, post, achwiary, ścisłaje zachawańnie świat i h. d. Žydy byli prakanany, što praz źwierchniaje spaŭniańnie Zakonu jany spaŭniajuć umowu z Boham — i ŭžo hetaje źwierchniaje spaŭniańnie Zakonu robić čaławieka sprawiadliwym pierad Boham. Hetaja pawiarchoŭnaść i drabiaźliwaść u spaŭnianni Zakonu prajaŭlajecca asabliwa ŭ światkawańni suboty. I tak: nia možna było ŭ subotu napisać choć-by dźwiuch litar, pieranieści z adneho miesca na druhoje nawat kawałačka papiery, spałaskać rot woctam, kali baleli zuby, nia možna było kalekamu nasić kulaŭ i h. d. Zatym faryzei z takoj złościaj adnosiacca da Jezusa, kali jon zahadwaje chworym uziać paściel i nieści ŭ subotu. Jany dumali, što Mesyjaš nia tolki nie narušyć u ničym ichnych praktyk, ale budzie spaŭniać Zakon pawodle ichnaha razumieńnia. Tymčasam Jezus nie pastupaje tak, jak wučyli knižniki i faryzei i zatym ściahwaje na siabie zakid, što nie šanuje Zakonu. Jezus adkidaje ad siabie hety zakid i kaža, što jon nia pryjšoŭ znosić Zakonu, ale jaho ''dapoŭnić'' ― pry hetym starajecca pawučyć ludziej, što istotaj relihii jość luboŭ Boha i bližniaha i što ŭsie relihijnyja praktykawańni nia majuć nijakaha značeńnia, kali ich nie ažyŭlaje luboŭ da Boha i bližniaha. Hetaj nawuki Chrystusa nie mahli zrazumieć knižniki i faryzei i zatym praśledujuć jaho, jak wystupajučaha prociŭ Zakonu. Žydy nie pryznajuć Jezusa za Mesyjaša, bo nia bačać u im siły i mahutnaści ziamnoha waładara. „Syn ramieśnika" ich nia pryciahaje da siabie. Jany nie mahli spadziawacca pieramieny swajho žyćcia ad Jezusa, katory nie daklaroŭwaŭ im ziamnoje mahutnaści, a zahadywaŭ šukać pierad usim „waładarstwa niabiesnaha". Nie adkazwała taksama narodnaj hordaści žydoŭ, kab „Syn Dawida“, h. zn. Mesyjaš ciarpieŭ i nawat pamior hańbiačaj śmierciaj na kryžy. Wywodziačy swoj rod ad Abrahama, žydy nie razumieli patreby adkupleńnia z niawoli hrechu i złoha ducha — zatym jany horšacca z jahonaj śmierci na kryžy. Słuchajučy słoŭ Jezusa ab jahonaj śmierci, žydy kažuć jamu: „My čuli, što Chrystus maje być nawieki, jakža-ž ty kažaš, što treba, kab<noinclude></noinclude> 8ye5pnjwnoz6baw2jxiyoxwrz2wrm6g 104 50499 292761 132851 2026-07-17T21:54:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/105]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/111]] 132851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>byŭ padniaty (na kryžy) Syn čaławiečy"? I nia tolki knižniki i faryzei nia mohuć zrazumieć muki i śmierci Mesyjaša, nia mohuć hetaha zrazumieć i wučni Jezusa, jany dumajuć, što kali Jezus budzie ciarpieć i pamre, značyć jon nie Mesyjaš, zatym Jezus wiadzie ich na haru Tabar i tam pakazwaje im swaju chwału. Ad taho času, kali Jezus paciahnuŭ za saboju narod, staršyja ŭ narodzie pasyłajuć za im špiehaŭ, kab jany sačyli za kožnym jaho krokam. Špiehi raspytwajuć, chto jon taki, adkul uziaŭsia, čaho wučyć, pry hetym prabujuć jaho usiakimi sposabami, starajucca zławić na słowie, černiać jaho pierad narodam i stawiać zakidy, što nia šanuje suboty i Zakonu, a nawat, što Chrystus jość u zmowie z Belzebubam. Pa naradzie, na katoraj pryznali škodnaść Jezusa i jahonaj nawuki i kali Kaifaš zajawiŭ, što „lepš kab adzin čaławiek zhinuŭ, čymsia mieŭ hinuć uwieś narod" — Sanhedryn wydaŭ zahad, kab kožny, chto wiedaje, dzie prabywaje Jezus, daŭ znać — a heta z tej metaj, kab jaho ŭziać i asudzić na śmierć.<noinclude></noinclude> 4llra6bfncjz86dftkx096z9izd6h0p 0 50500 292767 132852 2026-07-17T21:56:04Z Gleb Leo 2440 292767 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = II čaść. Jezus Wučyciel | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/I|I čaść. Jezus Ukryty]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/III|III ČAŚĆ. JEZUS — ACHWIARA.]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf" from="31" to="111" /> {{Выроўніванне-канец}} o3fdoon0n5fdmbcbuu5jmogoao95v2i 292768 292767 2026-07-17T21:56:19Z Gleb Leo 2440 292768 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = II čaść. Jezus Wučyciel | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/I|I čaść. Jezus Ukryty]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/III|III ČAŚĆ. JEZUS — ACHWIARA.]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf" from="31" to="111" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} g2049akxmvoji4x2ory9fk07bjcnod4 292769 292768 2026-07-17T21:56:38Z Gleb Leo 2440 292769 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = II čaść. Jezus Wučyciel | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/I|I čaść. Jezus Ukryty]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/III|III ČAŚĆ. JEZUS — ACHWIARA.]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="31" to="111" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} 667i8sw7el9vnm9k7c6vzrtd8splfdi 292949 292769 2026-07-18T06:35:04Z Gleb Leo 2440 292949 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = II čaść. Jezus Wučyciel | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/I|I čaść. Jezus Ukryty]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/III|III ČAŚĆ. Jezus — Achwiara]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="31" to="111" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} 3igbpaj200huy3qhz8ov1he6sbbq82q 292950 292949 2026-07-18T06:35:32Z Gleb Leo 2440 292950 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = II čaść. Jezus Wučyciel | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/I|I čaść. Jezus Ukryty]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/III|III ČAŚĆ. Jezus — achwiara]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="31" to="111" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} pdat95o6ygzs6ju3254uuqh4sjn273m 292956 292950 2026-07-18T06:42:32Z Gleb Leo 2440 292956 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = II čaść. Jezus Wučyciel | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/I|I čaść. Jezus Ukryty]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/III|III čaść. Jezus — achwiara]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="31" to="111" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} j5ja35kig5tcmardoipl0n3nm7m0rxs 104 50501 292764 132862 2026-07-17T21:55:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/106]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/113]] 132862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude><center> III ČAŚĆ. JEZUS — ACHWIARA.</center><small><b> Jezus skončyŭ užo publičnaje nawučańnie Ewanelii, ale nia skončyŭ jašče pounaściu swajho zadańnia ra hetaj ziamli - Chrystus mieŭ addać siabie na achwiaru za usio čaławiectwa. Hetaj achwiaraj Chrystus chacieŭ zaklučyć nowuju Umowu pamiž Boham i čaławiectwam, adrodžanym i adkuplanym jaho krywioju, jak Baranka Nowaha Zakonu. Ad hetaj Umowy Boh mieŭ być miłaściwym Baćkam dla ŭsich ludzej, a ludzi - Jaho paslušnymi i dobrymi dziaćmi. Časina hetaj achwiary Chrysta ŭžo nabližajecca.</small></b><center> § 51. APOŠNIAJA WIAČERA. USTANAŬLEŃNIE ŚW. EUCHARYSTYI.</center> '''Pryhataŭleńni da Wiačery'''. Nadyjšli ŭžo i Wialikodnyja świata, zwanyja pažydoŭsku „Pascha". Jezus abchodziŭ usie świata Majsiejawaha Zakonu ― dyk u Wialiki Čaćwier, na piaredadni muki i śmierci, pryšli da jaho wučni i skazali: „Dzie chočaš, kab my nahatowili tabie Paschu"? Jezus źwiarnuŭsia da Symona-Piotry i Jana i skazaŭ im: „Idziecie ŭ miesta, a pry uwachodzie spatkajecie čaławieka, jaki budzie nieści wiadro wady, idziecie za im u toj dom, kudy jon uwojdzie i skažecie haspadaru domu: Wučyciel pytajecca, dzie pakoj, u jakim maju jeści Paschu z wučniami maimi? A jon pakaža wam wialikuju światlicu, zasłanuju―tam pryhatujcie". Jany pajšli i znajšli ŭsio tak, jak im skazaŭ Jezus i pryhatowili Paschu abo, inakš kažučy, wialikodnuju wiačeru. Kali nastaŭ wiečar i nadyšła taja hadzina, u katoraj zwyčajna spažywali Paschu, Jezus pryjšoŭ u Jeruzalim razam z inšymi apostałami i sieŭ z imi za stoł. Heta ŭžo mieła być apošniaja wiačera, jakuju Jezus spažywaŭ z swaimi apostałami pierad swajeju mukaj i śmierciaj i Jezus nadaŭ jej wialikaje značeńnie: na hetaj wiačery mieŭ raźwitacca z swaimi wučniami i astawić ludziam wialikuju pamiatku ab sabie: swajo Cieła i Kroŭ. Dziela hetaha Jezus źwiarnuŭsia da apostalaŭ z hetymi, poŭnymi biezhraničnaj tuhi, sławami: „Nadta-ž ja žadaŭ jeści z wami hetuju Paschu pierad tym, jak ciarpieć. Bo kažu wam, što ŭžo nia budu jaje jeści". I ŭziaŭšy čaru z winom i ŭčyniŭšy padziaku, skazaŭ: „Waźmiecie hetaje i padzialecie pamiž saboju, bo kažu wam, što nia budu pić z winahradnaha płodu, až pakul nia prydzie Waładarstwa Božaje". '''Abmywańnie noh apostałam'''. Potym, bačačy, što apostały pačali spračacca pry stale, chto z ich staršy, Jezus ustaŭ ad wiačery, źniaŭ swajo źwierchniaje adzieńnie, apaja-<noinclude></noinclude> gvp7ntlb7y5b7hsm2idjuxvpxrj5zi3 104 50502 292770 287402 2026-07-17T21:57:06Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/107]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/114]] 287402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>sausia praścirałam, uliŭ u načyńnie wady i pačaŭ myć nohi apostałam; wymyŭšy, abciraŭ ich praścirałam. Kali prybliziŭsia da Piatra, Piotr ździeŭleny skazaŭ jamu; „Panie, ty mnie [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598393068).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Apošniaja Wiačera.}} chočaš nohi myć"? Adkazaŭ jamu Jezus: „Što ja rablu, ty ciapier nia wiedaješ, ale dawiedaješsia poślej". Adnak Piotr iznoŭ skazaŭ: „Nie, nikoli nia budzieš mnie noh myć". Jezus skazaŭ jamu: „Kali ciabie nie pamyju, nia budzieš mieć čaści<noinclude></noinclude> d2cj7hx16lhb10h0c0pw7gpd5jvf3rl 292995 292770 2026-07-18T08:42:30Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 292995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>sausia praścirałam, uliŭ u načyńnie wady i pačaŭ myć nohi apostałam; wymyŭšy, abciraŭ ich praścirałam. Kali prybliziŭsia da Piatra, Piotr ździeŭleny skazaŭ jamu; „Panie, ty mnie [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 19.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Apošniaja Wiačera.}}'''}} chočaš nohi myć"? Adkazaŭ jamu Jezus: „Što ja rablu, ty ciapier nia wiedaješ, ale dawiedaješsia poślej". Adnak Piotr iznoŭ skazaŭ: „Nie, nikoli nia budzieš mnie noh myć". Jezus skazaŭ jamu: „Kali ciabie nie pamyju, nia budzieš mieć čaści<noinclude></noinclude> p71jye439tpwl5ddjw4vvrrdi60w9pg 104 50503 292772 132866 2026-07-17T21:57:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/108]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/115]] 132866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>sa mnoju". Tahdy skazaŭ jamu Piotr: „Panie, abmyj nia tolki nohi maje, ale ruki i haławu“. A Jezus adkazaŭ jamu: „Chto abmyty, tamu bolej nia treba, jak tolki nohi pamyć i jon uwieś čysty. I wy čystyja, ale nia ŭsie" (bo jon wiedaŭ, chto jaho mieŭ wydać, zatym i skazaŭ: wy nia ŭsie čystyja). Jezus, pamyŭšy nohi, iznoŭ sieŭ da wiačery i skazaŭ da swaich wučniaŭ: „Wy wiedajecie, što ja wam zrabiŭ? Wy mianie nazywajecie wučyciel i Hospad — i dobra robicie, bo tak i jość. Dyk kali ja, budučy Hospadam i wučycielam, pamyŭ nohi wašyja, to i wy pawinny adzin adnamu myć nohi, bo ja wam daŭ prykład, kab i wy rabili tak, jak ja wam zrabiŭ". I jašče mnoha hawaryŭ da ich Jezus, a potym užaliŭsia ŭ dušy i sa smutkam skazaŭ: „Sapraŭdy, sapraŭdy kažu wam, adzin z was mianie zdradzić". Wučni pahlanuli adzin na druhoha i, nia wiedajučy, ab kim haworyć, pačali pytacca: „Panie, ci-ž heta ja?" A Jezus adkazaŭ: „Adzin z dwanaccaci, katory mačaje ruku sa mnoju ŭ misie, toj mianie zdradzić. Jano-ž Syn čaławiečy idzie tak, jak napisana ab im, ale hora tamu čaławieku, praz katoraha jon budzie wydany - lepiej było-b tamu čaławieku, kab jon byŭ nie naradziŭsia". Wučni, pačuŭšy hetaje, jašče bolej strywožylisia, bo nia wiedali ab kim haworyć. Tahdy Piotr źwiarnuŭsia da wučnia, katoraha Jezus wielmi lubiŭ (Jana) i katory siadzieŭ blizka Jezusa i skazaŭ jamu: „Spytajsia, ab kim haworyć?" Jan schiliŭ haławu na hrudzi Jezusa i pacichu spytaŭ: „Panie, chto heta"? Adkazaŭ jamu Jezus: „Toj, kamu ja pamaknuŭšy dam chleb". I abmaknuŭ chleb i daŭ Judzie z Karyjotu. Tahdy ŭ serca Judaša ŭwajšoŭ šatan, ale kab adwiarnuć ad siabie ŭwahu, jon tak-ža spytaŭsia: „Panie, ciž heta ja"? Ale Jezus adkazaŭ jamu: „Što maješ rabić, rabi chutčej“. Hetych słoŭ nichto nie zrazumieŭ, niekatoryja wučni nawat padumali, što Jezus zahadaŭ jamu kupić usiaho patrebnaha na świata abo abdaryć ubohich, bo Judaš nasiŭ pry sabie supolnyja hrošy. Judaš źjeŭ padany kusok chleba i zaraz wyjšaŭ. Była ŭžo noč. '''Ustanaŭlennie św. Eŭcharystyi'''. Wiačera ŭžo prybližałasia da kanca. Tahdy Jezus pastanawiu dać ludziam toje, što niekali abiacaŭ: swajo Cieła i Kroŭ, kab złučycca z ludźmi i prabywać z imi na wieki. Dyk uziaŭ chleb, bahasławiu jaho, łamaŭ, dawaŭ swaim wučniam i kazaŭ: „''Biarecie i ješcie: bo hetaje jość cieła majo".'' Potym uziaŭ kielich (čaru) z winom, učyniŭ padziaku, bahasławiu jaho i daŭ im kažučy: <i>„Biarecie i piecie z betaha žsie, bo hetaja jość kroù maja Nowaba Zakonu, jakaja budzie pralita za was i za mnohich na adpuščeńnie hrachoŭ". „Heta čyniecie na maju pamiatku". </i><noinclude></noinclude> eetzvlihmrcpaa1dfm7msj4qzlh3pkr 104 50504 292774 132867 2026-07-17T21:57:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/109]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/116]] 132867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <small><b> Tak na Apošniaj wiačery Jezus spoŭniu swajo abiacańnie: ustanawiŭ św. Eŭcharystyju i daŭ ludziam swajo Cieła i Kroŭ na spažywańnie. Tahdy adbyłasia pieršaja pieramiena chleba ŭ Cieła, a wina ŭ Kroŭ Jezusawu, dakananaja samym-ža Jezusam, tahdy-ža mieła miesca i pieršaja Kamunija św., u jakoj apostały spažywali Cieła i Kroŭ Chrystowu. Ad taho času apostały i ich nastupniki: biskupy i kapłany, spaŭniajučy zahad Chrysta „Heta čyniecie na maju pamiatku", pieramianiajuć chleb i wino ŭ Cieła i Kroŭ Jezusa. Heta dzieicca ŭ časie Imšy św. tu-ž pierad padniasienniem. Kapłany wyhawarwajuć tahdy tyja samyja słowy, jakija skazaŭ byŭ na apošniaj wiačery P. Jezus (paŭtarecie ich) i mocaj hetych słoŭ bieleńki, pšonny chlabok, jaki my widzim u formie kruhłaha apłatka, stanowicca Cielam Jezusa, a čystaje winahradnaje wino - Krywioju jaho. Wialikaja i nierazhadanaje heta tajnica wiery chryścijanskaj. Bo widzim my tolki maleńki chlabok (hostyju), adnak wierym, što tam jość Cieła Božaje, sam Chrystus „choć ukryty dy praŭdziwy". Zatym hety wialiki sakrament pieramieny chleba i wina u Cieła i Kroŭ Chrystowu my nazywajem Najświaciejšym Sakramentam abo z hreckaj mowy Eŭcharystyja (što znača: dobraja miłaść, padziaka). Świata Eŭcharystyi (Božaha Cieła) my abchodzim u čaćwier pa św. Trojcy. U čeść Chrystusa, ukryta ha pad aznakami chleba i wina, Katalicki Kaścioł ładzić usiudy wlalikija pracesii i tahdy Chrystus u ŭračystym pachodzie wychodzić z światyniaŭ na wulicy miest i miastečkaŭ, a wierny narod idzie za im piajučy nabožnyja pieśni. Pa kaściołach hetakija pracesii adbywajucca praz usiu aktawu (wosiem dzion) Kožny hod u Wialiki Čaćwier Kaścioł abchodzić pamiatku Apošniaj Wiačery i razam hetym ustanaŭlennia Eŭcharystyi. U časie Imšy św. wieručyja kataliki, jakija znajucca na wažnaści hetaha dnia, prystupajuć da Kamunii św., da hetaj dobraj miłaści swajho Zbaŭcy, jaki nia chočučy rastacca z swaim narodam, astawiŭ jamu samoha siabie ŭ krošcy chleba i wina. Pomniačy ab hetym, starajciesia ŭ hety dzień prystupić da św. Kamunii. U zachodnim — Rymskim abradzie Kamunija św. prymajecca pad adnej aznakaj - chleba, a ŭ Uschodnim abradzie pad dźwiŭma: chleba i wina. </small></b> <center>§ 52. RAŹWITANNIE JEZUSA Z APOSTAŁAMI.</center> Kali Jezus ustanawiŭ św. Eŭcharystyju, pačaŭ u haračych sławach raźwitwacca z swaimi wučniami i wykazwać im swaju apošniuju wolu. Hetyja słowy Jezusa takija serdečnyja i tak poŭny Božaj lubowi da nas, što jany pawinny hłyboka zapaści ŭ našu dušu. Kazaŭ P. Jezus: „Synočki, užo ja niadoůha budu z wami. Jašče trochu — i świet užo mianie nia budzie bačyć, ale wy mianie budziecie bačyć. Ja wyjšaŭ ad Ajca i pryjšoŭ na hety świet, ciapier-ža pakidaju świet i idu da Ajca. A kali adyjdu, pryhatoŭlu wam miesca, prydu i waźmu was da siabie, kab i wy byli tam, dzie ja. ''Ja jość daroba i praŭda i žyćcio''. Nichto nie prychodzić da Ajca, adno tolki praz mianie". '''Jezus paciašaje apostałaŭ'''. Bačačy, što wučni zasumawali, pačuŭšy ab blizkaj razłucy z swaim wučycielam, Jezus paciešyŭ ich, kažučy: „Ja budu prasić Ajca i Jon daść wam inšaha Paciešyciela, Ducha praŭdy. Jon was nawučyć usialakaj praŭdy. Z majho woźmie i wam aznajmić. „Nie astaŭlu was siratami, pryjdu da was. Kali chto mia-<noinclude></noinclude> 2qqlgkgqpf6m3jviu7rd5ipe7mf4bse 104 51163 292776 134181 2026-07-17T21:57:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/110]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/117]] 134181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>nie lubić, budzie bierahčy nawuku maju, a Ajciec moj uzlubić jaho i prydziem da jaho i zrobim u jaho pamieškańnie. Heta ja wam skazaŭ, kab radaść maja była ŭ was - i kab radaść wašaja była poŭnaja. „Na świecie budziecie mieć ucisk, ale wiercie: ''ja pieramoh świet''. „Supakoj astaŭlaju wam, supakoj moj daju wam. Nie tak jak świet daje, ja wam daju. Niachaj nia trywožycca serca wašaje i nie baicca. Praŭda, wy ciapier smutnyja, ale iznoŭ was ubaču i ŭzradujecca serca wašaje i radaści wašaj nichto ad was nie adbiare". '''Apošniaja wola Jezusa'''. Uspakoiŭšy swaich wučniaŭ, Jezus abwiaščaje im swaju apošniuju wolu, kažučy:<i> „Prykazańnie nowaje daju wam, kab wy lubilisia pamiž saboju, tak jak ja was uzlubiŭ. Pa hetym paznajuć usie, što wy maje wučni, kali budziecie mieć luboŭ adzin da druhoha.</i> „Ja jość winahradny ŭščep, a wy halinki. Jak halinka nia moža prynosić płodu, kali nie znachodzicca na winahradnym uščepie, tak i wy, kali nia budziecie prabywać uwa mnie. Chto prabywaje ŭwa mnie, a ja ŭ im (praz łasku), toj prynosić mnoha płodu, bo biez mianie ničoha nia možacie zrabić (u sprawie zbaŭleńnia). Kali-b chto nie prabywaŭ uwa mnie, taho adkinuć, jak halinku (adarwanuju ad uščepu) i ssochnie, i ŭkinuć jaje ŭ wahoń i zharyć". <small><b> Jak bačym apošniaj wolaj Jezusa było toje, 1) kab ludzi mieli {{Разбіўка|luboŭ}} adzin da druhoha i 2) kak byli ŭ {{Разбіўка|łučnaści}} z im praz łasku Uświačajučuju </small></b> '''Arcykapłanskaja malitwa Chrystusa'''. A potym uźniaŭ Jezus swaje wočy da nieba i tak mowiŭ: „Ojča, pryšła časina, prasłaŭ Syna swajho. Ja Ciabie prasławiŭ na ziamli, dakanaŭ sprawy, jakuju Ty mnie zahadaŭ zrabić, a ciapier Ty, Ojča, prasłaŭ mianie sławaju, jakuju ja mieŭ u Ciabie pierad tym, jak świet staŭsia. „Za świet ja nie prašu, ale za tych, katorych Ty mnie daŭ. Ojča światy, u imia Twajo źbieražy ich, kab jany byli adno, tak jak i my. „Nie prašu, kab ich uziaŭ sa świetu, ale kab ich źbiaroh ad złoha. I nia tolki za ich prašu, ale i za tych, što praz słowa ich uwierać u mianie, kab usie byli adno — jak Ty, Ojča, u mnie, a ja ŭ Tabie, tak kab i jany ŭ nas adno byli". <small><b> U hetaj malitwie Jezus prosić swajho Ajca za apostałaŭ i ŭsich wieručych u jaho, kab źbiaroh ich ad złoha i dbaje ab toje, kab hetyja wieručyja twaryli adnu hramadu - Kaścioł Božy, kab hety Kaścioł byŭ {{Разбіўка|adzin}} (adna wiera i adna ŭlada) i kab hety Kaścioł byŭ {{Разбіўка|światy}}. Jak sumna wyhladaje padzieł i nienawiść u Kaściele Chrystowym! Dziela hetaha ŭsie chryścijanie pawinny iści da taho, kab była jednaść u Kaściele Chrystowym. Dyk nia možna pašyrać nienawiści pamiž ludźmi ŭ imia Chrystowa, ale treba staracca, kab usie chryścijanie byli adno, tak jak i Boh jość adzin.</small></b><noinclude></noinclude> qgyzm0k7pyudqfdvhjo9t86ao6qn3zb 104 51166 292778 134200 2026-07-17T21:57:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/111]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/118]] 134200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> <small><b> Heta malitwa Chrystusa na apošniaj Wiačery zawiecca malitwaj Arcykapłanskaj, zatym što Chrystus tut wystupaje jak Arcykapłan Now. Zakonu i molicca za ŭsich wieručych, paručaje ich Bohu Ajcu swajmu, baronić ich ad złoha i nadzialaje ich swaim supakojem, a ŭ kancy prosić, kab jany byli adno. Świet, ab katorym kazaŭ Jezus, aznačaje tut błahich ludziej, katoryja praciwiacca zasnawańniu Waładarstwa Božaha na ziamli. </small></b> <center>§ 53. MALITWA Ŭ ALIŬNYM SADZIE.</center> Pa wiačery, adprawiušy hymn, Jezus pajšou razam z swaimi wučniami z Jeruzalimu za rečku Cedron, na Aliúnuju haru, dzie rasło mnoha aliŭkawych drewaŭ. Aliŭnaja hara lažała blizka wioski Getsemani. Tam było zacišnaje miesca, dzie Jezus lubiŭ prabywać na malitwie. U darozie Jezus pačaŭ pryhataŭlać wučniaŭ da taho, što mieła skora stacca i skazaŭ im: „Usie wy zhoršyciesia z mianie hetaj nočy, bo jość napisana: „Uderu ŭ pastyra i razbiažycca awiečak stada (u Zachara praroka 13-5). Ale kali ŭwaskresnu, papiaredžu was u Halileju". Potym źwiarnuŭsia da Symona-Piotry i skazaŭ jamu: „Symonie, Symonie, woś djabał damahaŭsia, kab prasiejać was jak pšanicu, ale ja prasiŭ za ciabie, kab nie asłabieła wiera twaja, a ty niekali nawiarnuŭšysia, uzmacniaj bratoŭ twaich". Skazaŭ jamu Symon-Piotr: „Panie, kudy-ž ty idzieš"? Adkazaŭ jamu Jezus: „Kudy ja idu, ty ciapier iści nia možaš, ale potym pojdzieš" (h. zn. na muku). A Piotr na hetaje kaža jamu: „Čamu ciapier nie mahu iści z taboju? Panie, ja hatoŭ z taboju iści ŭ turmu i na śmierć. Ja žyćcio swajo addam za ciabie". Ale Jezus skazaŭ jamu: „Žyćcio za mianie addasi? Sapraŭdy, sapraŭdy kažu tabie, što siańnia, hetaj-ža nočy, pierš čym piewień dwa razy zapiaje, ty ad mianie trejčy adračešsia". Ale Piotr ćwiardziŭ: „Kab mnie pryšłosia i ŭmierci z taboju, to ja ad ciabie nie adrakusia". Hetaksama hawaryli i druhija wučni. Pry ŭchodzie ŭ sad Jezus skazaŭ swaim wučniam: „Pasiadziecie tut, a ja pajdu tudy i pamalusia". Uziaŭ z saboju tolki Piatra, Jakuba i Jana (tych samych, pierad katorymi pieramizniŭsia na hare Tabar) i pajšoŭ z imi ŭhłyb sadu, Tam aharnuŭ jaho wialiki smutak, pačaŭ jon sumawać i tužyć i ŭrešcie skazaŭ swaim wučniam: „Sumnaja duša maja až da śmierci. Astańciesia tut i čujcie sa mnoju". Skazaŭšy heta, adyjšou ad ich trochi, tak jak kinuć kamieniem, upaŭ na kaleni i maliŭsia, kažučy: „Ojča, kali chočaš, adchili ad mianie hety kielich, adnak nie maja, ale twaja niachaj staniecca wola".<noinclude></noinclude> 5jdpbjgjavvwma60fgv1dgfdwse34vt 104 51167 292780 287403 2026-07-17T21:58:01Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/112]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/119]] 287403 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude> Potym pryjšoŭ da swaich wučniaŭ i, zastaŭšy ich splučy, skazaŭ da Symona-Piotry: Dyk wy nie mahli i adnej hadziny wytrywać sa mnoju? Budźcie čujnymi i maleciesia, kab {{Няма выявы}} {{Цэнтар|Jezus u Sadzie Aliŭnym.}} nie paddacca pakusie. Duch, praŭda, achwočy, ale cieła kwołaje". I iznoŭ, druhi raz adyjšoŭ i maliŭsia kažučy: „Ojča moj, kali nia moža hety kielich abminuć mianie, niachaj dzieicca<noinclude></noinclude> 0wrn71zms56z4oo025m6qt9d19cbtul 292996 292780 2026-07-18T08:42:56Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 292996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> Potym pryjšoŭ da swaich wučniaŭ i, zastaŭšy ich splučy, skazaŭ da Symona-Piotry: Dyk wy nie mahli i adnej hadziny wytrywać sa mnoju? Budźcie čujnymi i maleciesia, kab [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 20.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Jezus u Sadzie Aliŭnym.}}'''}} nie paddacca pakusie. Duch, praŭda, achwočy, ale cieła kwołaje". I iznoŭ, druhi raz adyjšoŭ i maliŭsia kažučy: „Ojča moj, kali nia moža hety kielich abminuć mianie, niachaj dzieicca<noinclude></noinclude> lvuk8k2l8twle8twufqku3vsoc8e5af 104 51170 292782 134195 2026-07-17T21:58:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/113]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/120]] 134195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>wola Twaja". I iznoŭ pryjšoŭ da swaich wučniaŭ i zastaŭ ich splučy, bo wočy ŭ ich byli sonnyja. Dyk, pakinuŭšy ich, iznoŭ pajšoŭ i treci raz maliŭsia kažučy hetyja samyja słowy. Na hety raz malitwa jaho była takaja haračaja i taki smutak aharnuŭ jaho dušu, što až pot źmiašany z krywioj spływaŭ z jahonaha cieła i kaplami padaŭ na ziamlu. Kali jon hetak zmahaŭsia z saboju i daŭžej maliŭsia, źjawiŭsia jamu anieł i ŭzmacniaŭ jaho. Skončyŭšy malitwu, Jezus iznoŭ pryšoŭ da swaich wučniaŭ i na hety raz skazaŭ: „Śpiecie ŭžo i spačywajcie, woś pryšła hadzina i Syn čaławiečy budzie wydany ŭ ruki hrešnych. Ustańcie, pojdziem, woś prybliziŭsia toj, katory mianie wydaść". A Judaš, katory jaho wydaŭ, dobra wiedaŭ, dzie Jezus časta prabywaŭ z swaimi wučniami na malitwie, dyk uziaŭ rotu sałdat i razam z imi prybližaŭsia da Aliŭnaha sadu. Z im išli nia tolki sałdaty, ale i słuhi staršych duchoŭnych, usie jany byli ŭwaružany i nieśli z saboju zapalenyja świetačy, tak što aświacili ŭwieś sad. Sałdaty i słuhi nia znali jašče dobra Jezusa, dyk Judaš daŭ im znak: „Kaho ja pacałuju - heta jon, biarecie jaho". Uhledzieŭšy Jezusa, jon padyjšoŭ i skazaŭ jamu: „Zdaroŭ budź, Wučyciel" — i pacaławaŭ jaho. A Jezus, hlanuŭšy na jaho, pramowiŭ da jaho z dakoram: „Druža, pašto ty pryjšoŭ? Całunkam wydaješ Syna čaławiečaha"? Potym źwiarnuŭsia da tych, što pryšli jaho brać i spytaŭsia ŭ ich: „Kaho wy šukajecie?" Jany adkazali: „Jezusa Nazarenskaha". Skazaŭ im Jezus: „Heta ja". Jak tolki jany pačuli hetyja słowy, aharnuŭ ich strach, tak što jany padalisia nazad i ŭpali na ziamlu. Tahdy Jezus iznoŭ spytaŭsia: „Kaho wy šukajecie"? Jany adkazali iznoŭ: „Jezusa Nazarenskaha". Jezus pramowiŭ da ich: „Ja wam kazaŭ, što heta ja. Kali mianie šukajecie, pazwolcie hetym (apostałam) adyjści". Tahdy Piotr dastaŭ mieč, jaki byŭ prynios z saboju i staŭšy ŭ abaronie swajho Wučyciela adsiek adnamu słuzie (Malchusu) prawaje wucha. Jezus źwiarnuŭsia da Piotry i skazaŭ jamu: „Schawaj twoj mieč, bo tyja, katoryja biarucca za mieč, ad miača hinuć. Niaŭžo ty dumaješ, što ja nia moh paprasić Ajca majho i jon daŭby mnie bolej jak 12 lehijonaŭ aniołaŭ? Ale jakim-ža sposabam spoŭnilisiab praroctwy, što hetak musić stacca?" I dakranuŭšysia da wucha słuhi, azdarawiŭ jaho. A da tych, što pryšli brać jaho, skazaŭ: „Wy wyšli jak na razbojnika z miačami i kijami, kab uziać mianie, a ja-ž štodnia prabywaŭ z wami, wučačy ŭ światyni i wy nia ŭziali mianie — ale heta jość časina wašaja i moc ciemry". Tahdy kinulisia na jaho i ŭziali, a źwiazaŭšy jamu ruki, pawiali da swaich staršych duchoŭnych: Annaša i Kaifaša. A apostały, widziačy hetaje, pakinuli jaho i paŭciakali.<noinclude></noinclude> 0lqc8f9a315pnpec1b9mwcplw5e950i 104 51176 292784 134207 2026-07-17T21:58:54Z Gleb Leo 2440 292784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude> <small><b> Z hetaha bačym, što Jezus išoŭ na muki dabrawolna. Jon moh-by i ciapier, tak jak heta zdaralasia daŭniej, skrycca i wyjści spasiarod ich niazaŭwažanym, adnak jon hetaha nie robić, jon nie baronicca nawat, a tolki baronić swaich wučniaŭ, kab jany mahli adyjści, swabodna. Chacia na jahony hołas papadali ŭsie worahi, adnak jondazwalaje im ustać i ŭziać jaho, a nawat źwiazać ruki, jakija stolki dabra rabili dla ludziej. {{Няма выявы}} <center>Judaš wydaje Jezusa.</center> Jezus abliwaŭsia krywawym potam z wialikaj tuhi i sumu pierad takoj strašennaj mukaj i śmierciaj, jakuju jon jasna bačyŭ swaim Božym zrokam i razwažaŭ jaje. Kielich aznačaje tut usio toje ciarpieńnie, jakoje Chrystus mieŭ pieranieści. I ciapier jašče ŭžywajucca słowy: Wypiŭ kielich hora da dna — kali haworać ab niekim, chto ŭ swaim žyćci šmat pieranios usialakaha hora i biady. </small></b><noinclude></noinclude> nsbvec2xzxs8vwy9xlw1u4ohgyrpg9a 292785 292784 2026-07-17T21:59:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/114]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/121]] 292784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude> <small><b> Z hetaha bačym, što Jezus išoŭ na muki dabrawolna. Jon moh-by i ciapier, tak jak heta zdaralasia daŭniej, skrycca i wyjści spasiarod ich niazaŭwažanym, adnak jon hetaha nie robić, jon nie baronicca nawat, a tolki baronić swaich wučniaŭ, kab jany mahli adyjści, swabodna. Chacia na jahony hołas papadali ŭsie worahi, adnak jondazwalaje im ustać i ŭziać jaho, a nawat źwiazać ruki, jakija stolki dabra rabili dla ludziej. {{Няма выявы}} <center>Judaš wydaje Jezusa.</center> Jezus abliwaŭsia krywawym potam z wialikaj tuhi i sumu pierad takoj strašennaj mukaj i śmierciaj, jakuju jon jasna bačyŭ swaim Božym zrokam i razwažaŭ jaje. Kielich aznačaje tut usio toje ciarpieńnie, jakoje Chrystus mieŭ pieranieści. I ciapier jašče ŭžywajucca słowy: Wypiŭ kielich hora da dna — kali haworać ab niekim, chto ŭ swaim žyćci šmat pieranios usialakaha hora i biady. </small></b><noinclude></noinclude> nsbvec2xzxs8vwy9xlw1u4ohgyrpg9a 292997 292785 2026-07-18T08:43:22Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 292997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> <small><b> Z hetaha bačym, što Jezus išoŭ na muki dabrawolna. Jon moh-by i ciapier, tak jak heta zdaralasia daŭniej, skrycca i wyjści spasiarod ich niazaŭwažanym, adnak jon hetaha nie robić, jon nie baronicca nawat, a tolki baronić swaich wučniaŭ, kab jany mahli adyjści, swabodna. Chacia na jahony hołas papadali ŭsie worahi, adnak jondazwalaje im ustać i ŭziać jaho, a nawat źwiazać ruki, jakija stolki dabra rabili dla ludziej. [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 21.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Judaš wydaje Jezusa.}}'''}} Jezus abliwaŭsia krywawym potam z wialikaj tuhi i sumu pierad takoj strašennaj mukaj i śmierciaj, jakuju jon jasna bačyŭ swaim Božym zrokam i razwažaŭ jaje. Kielich aznačaje tut usio toje ciarpieńnie, jakoje Chrystus mieŭ pieranieści. I ciapier jašče ŭžywajucca słowy: Wypiŭ kielich hora da dna — kali haworać ab niekim, chto ŭ swaim žyćci šmat pieranios usialakaha hora i biady. </small></b><noinclude></noinclude> lyt27au8e91g55ppnt2fkl2g4r9fsfx 104 51177 292787 134209 2026-07-17T21:59:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/115]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/123]] 134209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude><center> § 54, JEZUS PIERAD ANNAŠAM I KAIFAŠAM.</center> Słuhi i žaŭniery, uziaŭšy Jezusa, pawiali jaho da Annaša, katory byŭ cieściam archiświatara Kaifaša i pawadyrom tych, što najbolej wystupali prociŭ Jezusa. Annaš pačaŭ wypytwać Jezusa ab jahonych wučniach i nawucy, chočučy tak pakirawać sprawu, kab dakazać, što Jezus stajaŭ na čale niejkaj tajnaj zmowy. Ale Jezus adkazaŭ Annašu: „Ja zaŭsiody wučyŭ u bažnicach i ŭ światyni, kudy schodziacca ŭsie žydy, a ŭ skrytnaści ničoha nie hawaryŭ. Našto-ž mianie pytaješ? Pytajsia tych, katoryja čuli, što ja hawaryŭ, woś hetyja (što tut siadziać) wiedajuć, što ja hawaryŭ". Hety adkaz, u jakim Jezus adklikaŭsia da świedak, jakija čuli jaho nawuku, pakazaŭsia adnamu z Annašawych słuhaŭ abraźliwym dla archiświatara, dziela taho jon padyšoŭ da Jezusa i sa sławami: „Ty hetak adkazwaješ archiświataru" ― uderyŭ jaho pa twaru. Jezus znios hetuju źniawahu z ciarpliwaściaj i tolki skazaŭ tamu niahodnamu słuzie: „Kali ja drenna adkazaŭ, prakanaj mianie ŭ hetym, a kali dobra, to za što mianie bješ"? Annaš adasłaŭ potym źwiazanaha Jezusa da Kaifaša, jaki na hety hod byŭ archiświataram i dzie była ŭžo sabraŭšysia Wialikaja Žydoŭskaja Rada, abo inakš Sanhedryn. Siabry Sanhedrynu ŭžo daŭna (miesiac tamu) byli pastanawili zabić Jezusa, ciapier tolki jany staralisia znajści świedkaŭ, kab ukali i nie mahli znajści, choć mahčy wydać prysud śmierci. mnoha prychodziła falšywych świedkaŭ, (bo pawodle Majsiejewaha zakonu da wažnaści prysudu treba było choć dwuch świedkaŭ, jakija-b zhodna paświedčyli). Urešcie pryšło dwuch falšywych świedkaŭ, jakija skazali: „My čuli, jak jon kazaŭ: „ja mahu zrujnawać hetu światyniu i u try dni jaje iznoŭ pastawić". Jezus kazaŭ niešta padobnaje (hl. str. 26-27), ale razumieŭ pad słowam „światynia" swajo cieła, jakoje zrujnawanaje budzie lažać praz try dni ŭ hrobie, a falšywyja świedki hetym sławam Chrystusa dali inšaje značeńnie: byccam Jezus wyražaŭsia biez pašany ab światyni Jeruzalimskaj. Dziela hetaha Jezus na ŭsie hetyja niesprawiadliwyja abwinawačwanni nie adkazaŭ ni słowa. Tahdy Kaifaš ustaŭ z swajho miesca i, źwiarnuŭšysia da Jezusa, skazaŭ: „Ničoha nie adkazwaješ na toje, što jany prociŭ ciabie świedčać"? Ale Jezus i ciapier maŭčaŭ. Tahdy Kaifaš jašče raz źwiarnuŭsia da Jezusa i ŭračystym hołasam spytaŭ: „Zaprysiahaju ciabie Boham žywym, kab ty nam skazaŭ, ci ty jość Chrystus, Syn Božy"? Na hety zapyt Jezus adkazaŭ: „Tak, ja jość. Adciapier ubačycie Syna čąławiečaha, siadziačaha prawaruč mocy Božaj i prychodziačaha ŭ abłokach niabiesnych".<noinclude></noinclude> px990phho68xj7m3gwk0kl0xumvy2xy 292789 292787 2026-07-17T21:59:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/123]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/122]] 134209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude><center> § 54, JEZUS PIERAD ANNAŠAM I KAIFAŠAM.</center> Słuhi i žaŭniery, uziaŭšy Jezusa, pawiali jaho da Annaša, katory byŭ cieściam archiświatara Kaifaša i pawadyrom tych, što najbolej wystupali prociŭ Jezusa. Annaš pačaŭ wypytwać Jezusa ab jahonych wučniach i nawucy, chočučy tak pakirawać sprawu, kab dakazać, što Jezus stajaŭ na čale niejkaj tajnaj zmowy. Ale Jezus adkazaŭ Annašu: „Ja zaŭsiody wučyŭ u bažnicach i ŭ światyni, kudy schodziacca ŭsie žydy, a ŭ skrytnaści ničoha nie hawaryŭ. Našto-ž mianie pytaješ? Pytajsia tych, katoryja čuli, što ja hawaryŭ, woś hetyja (što tut siadziać) wiedajuć, što ja hawaryŭ". Hety adkaz, u jakim Jezus adklikaŭsia da świedak, jakija čuli jaho nawuku, pakazaŭsia adnamu z Annašawych słuhaŭ abraźliwym dla archiświatara, dziela taho jon padyšoŭ da Jezusa i sa sławami: „Ty hetak adkazwaješ archiświataru" ― uderyŭ jaho pa twaru. Jezus znios hetuju źniawahu z ciarpliwaściaj i tolki skazaŭ tamu niahodnamu słuzie: „Kali ja drenna adkazaŭ, prakanaj mianie ŭ hetym, a kali dobra, to za što mianie bješ"? Annaš adasłaŭ potym źwiazanaha Jezusa da Kaifaša, jaki na hety hod byŭ archiświataram i dzie była ŭžo sabraŭšysia Wialikaja Žydoŭskaja Rada, abo inakš Sanhedryn. Siabry Sanhedrynu ŭžo daŭna (miesiac tamu) byli pastanawili zabić Jezusa, ciapier tolki jany staralisia znajści świedkaŭ, kab ukali i nie mahli znajści, choć mahčy wydać prysud śmierci. mnoha prychodziła falšywych świedkaŭ, (bo pawodle Majsiejewaha zakonu da wažnaści prysudu treba było choć dwuch świedkaŭ, jakija-b zhodna paświedčyli). Urešcie pryšło dwuch falšywych świedkaŭ, jakija skazali: „My čuli, jak jon kazaŭ: „ja mahu zrujnawać hetu światyniu i u try dni jaje iznoŭ pastawić". Jezus kazaŭ niešta padobnaje (hl. str. 26-27), ale razumieŭ pad słowam „światynia" swajo cieła, jakoje zrujnawanaje budzie lažać praz try dni ŭ hrobie, a falšywyja świedki hetym sławam Chrystusa dali inšaje značeńnie: byccam Jezus wyražaŭsia biez pašany ab światyni Jeruzalimskaj. Dziela hetaha Jezus na ŭsie hetyja niesprawiadliwyja abwinawačwanni nie adkazaŭ ni słowa. Tahdy Kaifaš ustaŭ z swajho miesca i, źwiarnuŭšysia da Jezusa, skazaŭ: „Ničoha nie adkazwaješ na toje, što jany prociŭ ciabie świedčać"? Ale Jezus i ciapier maŭčaŭ. Tahdy Kaifaš jašče raz źwiarnuŭsia da Jezusa i ŭračystym hołasam spytaŭ: „Zaprysiahaju ciabie Boham žywym, kab ty nam skazaŭ, ci ty jość Chrystus, Syn Božy"? Na hety zapyt Jezus adkazaŭ: „Tak, ja jość. Adciapier ubačycie Syna čąławiečaha, siadziačaha prawaruč mocy Božaj i prychodziačaha ŭ abłokach niabiesnych".<noinclude></noinclude> px990phho68xj7m3gwk0kl0xumvy2xy 104 51184 292792 134216 2026-07-17T22:00:37Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/123]] 292792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/123]]<noinclude></noinclude> o81bruhm2onqgfc162jkzwp12u86mdi 104 51185 292794 287404 2026-07-17T22:02:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/117]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/124]] 287404 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>łažyli ahoń, kab abahrecca. Da ich dałučyŭsia Piotr i, siedziačy kala ahniu, čakaŭ, što staniecca z Jezusam. U toj čas padyšła da wohnišča adna arcykapłanskaja [[File:Peter denies that he is one of Jesus’ disciples.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Adračeńnie Piatra.}} słužka i, uwažna pryhledzieŭšysia da Piatra, skazała: „I ty byŭ razam z Jezusam Nazarenskim". Ale Piotr adčuraŭsia i skazaŭ: što nia znaje Jezusa i nawat nia wiedaje, što jana haworyć. Adnak bajučysia, kab jaho pry światle nie paznali,<noinclude></noinclude> 991ihwhpskpwodywf5xr3iwxei6ohdz 292998 292794 2026-07-18T08:43:49Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 292998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>łažyli ahoń, kab abahrecca. Da ich dałučyŭsia Piotr i, siedziačy kala ahniu, čakaŭ, što staniecca z Jezusam. U toj čas padyšła da wohnišča adna arcykapłanskaja [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 22.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Adračeńnie Piatra.}}'''}} słužka i, uwažna pryhledzieŭšysia da Piatra, skazała: „I ty byŭ razam z Jezusam Nazarenskim". Ale Piotr adčuraŭsia i skazaŭ: što nia znaje Jezusa i nawat nia wiedaje, što jana haworyć. Adnak bajučysia, kab jaho pry światle nie paznali,<noinclude></noinclude> mz5e1ib6kq9l6p2g3bum6q578rmgh84 104 51189 292796 134222 2026-07-17T22:02:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/118]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/125]] 134222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>ustaŭ ad ahniu i pajšoŭ u kirunku bramy. I tahdy jakraz zapiajaŭ piewień. Iznou uhledzieła jaho druhaja słužka i pačała hawaryć da tych, što tamaka stajali: „I hety byŭ z Jezusam Nazarenskim". Ale Piotr i ciapier adroksia i nawat zabažyŭsia, što nia znaje Jezusa. Pa niejkim časie adzin słuha (swajak taho, katoramu Piotr adsiek wucha ŭ Aliŭnym sadzie) padyšoŭ da Piatra i skazaŭ: „Ci-ž ja ciabie nia widzieŭ razam z im u sadzie"? Tak-ža i inšyja, što tam stajali, pačali hawaryć: „Sapraŭdy i ty z ich ličby, bo i haworka twaja ciabie wydaje" (Piotr hawaryŭ tak, jak haworać u Halilei). Tahdy Piotr zusim užo spałochaŭsia, jon pačaŭ bažycca i prysiahać, što nia znaje Jezusa. Tahdy zapiajaŭ piewień druhi raz. U hetym časie wiali Jezusa ad Kaifaša ŭ ciamnicu. Jezus abiarnuŭsia i spahlanuŭ na Piatra. Piotr zrazumieŭ hety pahlad i zaraz-ža prypomniu słowy Jezusa: „Pierš čym piewień dwa razy zapiaje, ty ad mianie trejčy adračešsia" — dyk wyjšaŭ chutka z arcykapłanskaha dwara i horka zapłakaŭ. Na zaŭtra, h. zn. u piatnicu rana sabraŭsia da arcykapłana ŭwieś Sanhedryn i, kab usio adbyłosia pawodle prawa, jašče raz razhladaŭ sprawu i nakaniec ''asudziŭ Jezusa na śmierć''. Adnak Sanhedryn nia moh wykanać prysudu śmierci biez paćwiardžeńnia jaho rymskim starastaj, jakim byŭ tahdy Poncyj Piłat, zatym pawiali Jezusa da Piłata. A Judaš, jak tolki dawiedaŭsia, što Jezusa asudzili na śmierć, papaŭ u wialikuju rospač: jon nie spadziawaŭsia, što Jezus daść siabie ŭziać i asudzić na śmierć. A kali pačuŭ ab śmiarotnym prysudzie, u dušy jahonaj paŭstaŭ wialiki niespakoj u hetym niespakoi jon niasie nazad tyja 30 srebnikaŭ staršym duchoŭnym i kaža: „Zhrašyŭ ja, pradajučy niawinnuju kroŭ". Ale jany adkazali: „A nam što? Heta twaja sprawa - i nie pryniali ad jaho hrošaj. Tahdy Judaš kinuŭ hrošy ŭ światyni, a sam pajšoŭ i pawiesiŭsia. A duchoŭnyja, uziaŭšy hrošy, hawaryli pamiž saboju: „Ich nia možna kłaści ŭ skarbonu, bo heta zapłata za kroŭ" - i, paradziŭšysia, kupili za ich ziamlu, jakaja naležała da adnaho hančara i zrabili tam mahilnik dla pilihrymaŭ, jakija prychodzili ŭ Jeruzalim i tut umirali. Hety mahilnik narod prazwaŭ „Hakel-dema", što zn. pole krywi. <small><b> Piotr mocna spadzlawaŭsia na swaje siły i adnak, zbajaŭšysia, u apošniuju minutu adroksis ad Chrysta, swajho wučyciela, jakomu pryrakaŭ wiernaść da śmierci. Heta nas pawinna pawučyć, što i my nia možam wieryć swaim siłam, ale bolej pawinny spadziawacca na pomači łasku Božuju ŭ trudnych chwilinach našaha žyćcia. Tyja ludzi, jakija spadziajucca tolki na swaje siły, a zabywajucca ab Bohu, časta papadajuć u hrech. A kali<noinclude></noinclude> mbpu6do1jt9y8np41g1wdh6fx16yflr 104 51191 292798 134229 2026-07-17T22:02:29Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/119]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/126]] 134229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>źwiernucca da Boha z prośbaj pomačy, čujucca kudy macniejšymi ŭ roznych napaściach złoha ducha abo błahich ludziej. Jakaja była intencyja Judaša ŭ zdradzie Jezusa — zhadać trudna. Moža jon chacieŭ takim sposabam pawialičyć supolnuju kasu, jakaja była ŭ jaho rukach, moža hetyja srebniki chacieŭ uziać dla siabie, bo byŭ wielmi prahawity na hrošy i ŭžo pierad tym braŭ hrošy z supolnaje kasy, a moža była jakaja Inšaja pryčyna jahonaj zdrady ― Boh adzin wiedaje. Paznaŭšy swaju winu, Judaš, zamiest taho kab iści i prasić u Jezusa darawańnia za swoj hrech, paddaŭsia rospačy i skončyŭ samahubstwam. I tak z apostała, dziela swaje prahawitaści, staŭsia spačatku złodziejam. a potym bohaadstupnikam i zdrajcam, a ŭrešcie samahubnikam... Woś da čaho dawodziać čaławieka złyja nachiły, kali ŭ paru ich nia strymać. </small></b><center> § 56. JEZUS PRAD PIŁATAM I HERADAM.</center> Usie prysudy śmierci, jakija wydawała Wialikaja Žydoŭskaja Rada nia mieli praŭnaj siły, pakul ich nie paćwiardziŭ rymski starasta ― zatym źwiazanaha Jezusa Rada adasłała da Piłata, katory tahdy prawiŭ Judejaj jak starasta i namiesnik Rymskaha cezara. Było jašče rana. Staršyja žydoŭskija nie chacieli ŭwachodzić u dom Piłata, kab nie apahanicca (pawodle žydoŭskaha prawa ŭ dom pahanca nia možna było ŭwachodzić, kab nie zaniačyścicca pierad światam)- zatym prasili Pilata, kab jon wyjšaŭ da ich. Piłat wyjšaŭ. Kali jon uhledziŭ źwiazanaha Jezusa, spytaŭ u žydoŭ: U čym wy abwinawačwajecie hetaha čaławieka? Staršyja nie chacieli adrazu kazać usiaho jasna i adkryta i hetym samym wyjaŭlajuć usiu sprawu — dyk ad kazali ahulna: Kab jon nia byŭ złačynca, to my jaho nia wydawali-b tabie. Piłat adrazu dahadaŭsia, što sprawa datyčyć niejkaha relihijnaha sporu pamiž žydami i zatym skazaŭ: „Waźmiecie i asudziecie jaho pawodle wašaha prawa" i, skazaŭšy hetaje, chacieŭ adyjści. Ale staršyja zatrymali jaho i skazali: „Nam nia možna karać śmierciaj nikoha, a jon zasłužyŭ na jaje". Adnak, bačačy, što Piłat nia choča ŭmiešwacca ŭ ich relihijnyja spory (a hetych sporaŭ było ŭ žydoŭ šmat), staršyja pačali winawacić Jezusa ŭžo nia ŭ tym, što Jezus bluźnić, nazywajučy siabie Synam Božym (bo heta nia mieła pierad pahancam Piłatam nijakaha značeńnia), a znajšli inšuju winu i skazali: „My prakanalisia, što jon buntuje narod, zabaraniaje płacić padatki cezaru i haworyć, što jon jość Chrystus — karol". Hetyja abwinawačwańni byli ŭžo dla Piłata wažnymi i zatym jon, jak rymski starasta, musiŭ daśledawać usiu sprawu. Dyk wiarnuŭsia da swajho pasadu, dzie adbywalisia sudy, zahadaŭ prywiaści tudy Jezusa i začaŭ wypytywać, ci Jezus jość sapraŭdy karalom žydoůskim? Jezus adkazaŭ jamu: „Tak, ja jość karol, ale karaleŭstwa majo"nia z hetaha świetu. Kali-b jano było z hetaha świetu, to słuhi maje zmahalisia-b, kab<noinclude></noinclude> dgmhx5z69iuwu6fhp1tvedtxoxylm7l 104 51192 292800 134235 2026-07-17T22:02:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/120]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/127]] 134235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>ja nia byŭ wydany. Ja na toje naradziŭsia i na toje pryšoŭ na hety świet, kab paświedčyć ab praŭdzie“ (kab nawučyć ludziej praŭdy). „A što takoje praŭda"? ― skazaŭ Piłat―i nie čakajučy ad Jezusa adkazu, jak-by nia chočučy ab hetym hawaryć, tolki jašče bolej prakanaŭšysia, što maje dačynieńnie z niejkaj filozofična-relihijnaj sprawaj, wyjšaŭ da žydoŭ i skazaŭ: „Ja ŭ im nie znachodžu nijakaj winy". Ale žydy, bajučysia, kab Piłat nia zwolniŭ Jezusa, pačali ŭžo z hniewam kryčać, što Jezus padburaje narod pa ŭsiej krainie žydoŭskaj, pačynajučy ad Halilei až pa Jeruzalim. Piłat, pačuŭšy ab Halilei, spytaŭsia, ci Jezus jość adtul rodam i kali dawiedaŭsia, što Jezus, jak Halilejčyk, jość paddanym Herada Antypy, adasłaŭ jaho da Herada, jaki byŭ taddy jakraz pryjechaŭšy ŭ Jeruzalim na świata. Hetym Piłat chacieŭ pazbycca prykraje dla siabie sprawy — jon nie chacieŭ asudzić niawinnaha čaławieka, a z druhoho boku chacieŭ pahadzicca z Heradam, z katorym byŭ u hniewie.<ref>Heta byŭ toj samy Herad, jaki zahadaŭ ściać Jana Chryściciela. Piłat, adsyłajučy Jezusa da jaho na sud, pakazwaŭ, što pryznaje jaho ŭładu nawat u Jeruzalimie, šanuje jaho i pawažaje, jak waładara Halilei.</ref> Herad wielmi ŭciešyŭsia, kali da jaho prywiali Jezusa. Jon užo daŭna chacieů pabačyć Jezusa, bo mnoha ab im čuŭ i spadziawaŭsia, što Jezus pierad im zrobić jaki cud. Dyk zasieŭšy na sudździoŭskim kresle, pačaŭ zadawać Jezusu roznyja pytańni, ale Jezus maŭčaŭ praz uwieś čas i nie adkazaŭ na niwodnaje pytańnie Herada, bo wiedaŭ, što ŭsie jany pachodziać tolki z pustoj cikawaści. Heta wielmi aburyła i zahniawiła Herada, tak što pastanawiŭ wystawić Jezusa na śmiech i pahardu i z hetaj metaj zahadaŭ adzieć Jezusa ŭ bieluju wopratku i adasłać nazad da Piłata. Ad hetaha času Herad z Piłatam pahadzilisia. <small><b> U biełuju wopratku adziawalisia daŭniej u Rymie tyja ludzi, jakija dabiwalisia niejkaj wysokaj hodnaści dla siabie (Candidus pałacinsku toje samaje, što panašamu biely i zhetul pajšło ciapierašniaje słowa „kandydat"). Herad, pačuŭšy, što Jezus choča być karalom žydoŭskim, na znak pahardy i na śmiech zahadaŭ jaho adzieć u biełuju wopratku. Piłat nie čakaŭ na adkaz, što takoje praŭda, bo nia znaŭ i nia imknuŭsia da praŭdy. A škoda, moža-b ad Taho, katory kazaŭ ab sabie: „Ja jość daroha, praŭda i žyćcio", dawiedaŭsia-b praŭdy. Piłat byŭ namieśnikam u Judei ad 26 da 37 hodu pa Naradžeńni Chrysta.</small></b> <center> 57. JEZUS DRUHI RAZ PIERAD PIŁATAM. BIČAWAŃNIE I ŚMIAROTNY PRYSUD.</center> '''Jezus iznoŭ prad Piłatam'''. Wiedajučy, što žydy chočuć asudzić Jezusa tolki praz złość, Piłat staraŭsia ŭsialakim sposabam pazbycca hetaj prykraj sprawy - i kali jany<noinclude></noinclude> js688ibeikmk0xsh7viraur9tmwihef 104 51193 292802 287405 2026-07-17T22:02:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/121]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/128]] 287405 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>druhi raz prywiali Jezusa da jaho, skazaŭ: „Wy prywiali da mianie hetaha čaławieka, jak buntaŭnika narodu, ale ja, pytajučy jaho pry was, nie znajšoŭ u im nijakaj winy. Takža [[File:TheCrownofThornsDore.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Karanawańnie cierniem.}} i Herad, da katoraha ja was adasłaŭ, nie znajšoŭ u im winy i nie dakazana jamu ničoha, za što wart byŭby kary śmierci. Dyk ja jaho pakaraju i zwolniu." U hetych apošnich sławach Piłat prajawiŭ słabaść swaj-<noinclude></noinclude> j1g20eq16b8k647b7tub9lgd8dasq4z 292999 292802 2026-07-18T08:59:04Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 292999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>druhi raz prywiali Jezusa da jaho, skazaŭ: „Wy prywiali da mianie hetaha čaławieka, jak buntaŭnika narodu, ale ja, pytajučy jaho pry was, nie znajšoŭ u im nijakaj winy. Takža [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 23.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Karanawańnie cierniem.}}'''}} i Herad, da katoraha ja was adasłaŭ, nie znajšoŭ u im winy i nie dakazana jamu ničoha, za što wart byŭby kary śmierci. Dyk ja jaho pakaraju i zwolniu." U hetych apošnich sławach Piłat prajawiŭ słabaść swaj-<noinclude></noinclude> h1htumlzpyoj0iiqjwvvlguf2lzawk0 104 51194 292804 134238 2026-07-17T22:02:58Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/122]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/129]] 134238 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>ho charaktaru, bo za što karać, kali Jezus byŭ niewinawaty? Hetu słabaść Piłata zrazumieli staršyja žydoŭskija i pastanawili jaje wykarystać u swaich metach: wymahčy śmiarotny prysud na Jezusa. Ale Piłat znajšoŭ jašče adzin sposab, kab zwolnić Jezusa. Tahdy ŭ žydoŭskim narodzie byŭ taki zwyčaj, što kožny hod - na Wialikdzień - na pamiatku wybaŭleńnia žydoŭ z Ehipskaj niawoli, namieśnik wypuščaŭ na wolu adnaho wiaźnia, jakoha tolki narod zažadaŭ. Byŭ u toj čas u turmie adzin razbojnik, na imia Barabba, jaki zabiŭ čaławieka. Pilat spytaŭsia, u žydoŭ, kaho jany chočuć, kab im puścić, Barabbu ci Jezusa? Narod, padburany staršymi, zakryčaŭ: „Puści nam Barabbu." Piłat ździwiŭsia z takoha wybaru i dalej pytaŭsia, što jon maje zrabić z Jezusam, katoraha zawuć Chrystusam? A narod z wialikaj złościu zakryčaŭ: „Na kryž jaho". Tahdy Piłat jašče raz źwiarnuŭsia da narodu, kažučy: „Štož drennaje jon zrabiŭ? Nijakaj pryčyny, kab asudzić jaho na śmierć, ja ŭ im nie znachodžu - dyk pakaraju jaho i wypušču." Ale narod, padburany staršymi, jašče bolej damahaŭsia śmierci Jezusa i kryčaŭ: „Na kryž jaho." Tahdy Piłat wypuściŭ Barabbu, a Jezusa zahadaŭ bičawać. '''Bičawannie Jezusa'''. Bičawannie — heta była 'daŭnie strašnaja kara. Asudžanaha na hetuju karu prywiazwali da staŭpa takim sposabam, što čaławiek prymušany byŭ stajać nachiliŭšysia i mieŭ adkrytaje cieła až pa pojas. Bili bičami, jakija składalisia z ramiennych praŭzukoŭ z wuziołčykami abo nawat z prywiazanymi da kancoŭ kawałkami žaleza. Kali Piłat zahadaŭ Jezusa bičawać, Piłatawy žaŭniery zawiali jaho da staŭpa, źniali z jaho adzieńnie i prywiazaŭšy, bičawali. Dy nia tolki bičawali, ale jašče šydzili z jaho. Jany užo čuli, što Jezusa sudziać i karajuć za toje, što byccam nazywaje siabie karalom, dyk paśla bičawańnia adzieli jaho ŭ stary čyrwony płašč,<ref>Daŭniej karali nasili ciomna-čyrwonyja (purpurowyja) płaščy, woś u padobny płašč na śmiech žaŭniery adziajuć i Jezusa.</ref> potym splali z kalučaha ciernia karonu i ŭzłažyli jamu na halawu, a zamiest berła dali ŭ prawuju ruku tryścinu, napaśledak-ža pačali kłaniacca i, zhinajučy pierad im kaleni, kazać: „Budź prywitany karol žydoŭski." Aproč hetaha bili jaho pa twaru, plawali na jaho i wyrywajučy jamu tryścinu z ruki, bili jeju pa haławie, tak što kalučki ad cierniaŭ ubiwalisia ŭ cieła. Kali ŭžo skončyli bičawańnie i naździekawalisia, adzieli Jezusa iznoŭ u jahonaje adzieńnie i adwiali da Piłata. Piłat dumaŭ, što adzin wyhlad ubičawanaha i akrywaŭlenaha Jezusa źmiakčyć sercy ŭ staršych žydoŭskich i narodu, dyk zahadaŭ jaho wywieści pierad pałac i pakazwajučy narodu, ska<noinclude></noinclude> 1sp5mm9qei1gk1d1mqpieqt95vgbsrn 104 51195 292806 287406 2026-07-17T22:03:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/123]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/130]] 287406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>zaŭ: „Woś čaławiek" (jakby chacieŭ skazać: hladziecie, jak wyhladaje). Praŭda, na hety raz narod zamoŭk, a tolki staršyja duchoŭnyja i ichnyja słuhi kryčali: „Na kryž, na kryž ja- [[File:Christ Presented to the PeopleDore.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|„Woś Čaławiek“.}} ho." Skazaŭ im Piłat: „Waźmiecie wy jaho i ukryžujcie, bo ja ŭ im nie znachodžu winy." Jany-ž skazali: „My majem Zakon, a pawodle Zakonu jon pawinien umierci, bo čynicca Synam Božym."<noinclude></noinclude> nv4jjavynqxnaa8wp6ypx50elt5v18g 293000 292806 2026-07-18T08:59:31Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>zaŭ: „Woś čaławiek" (jakby chacieŭ skazać: hladziecie, jak wyhladaje). Praŭda, na hety raz narod zamoŭk, a tolki staršyja duchoŭnyja i ichnyja słuhi kryčali: „Na kryž, na kryž ja- [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 24.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|„Woś Čaławiek“.}}'''}} ho." Skazaŭ im Piłat: „Waźmiecie wy jaho i ukryžujcie, bo ja ŭ im nie znachodžu winy." Jany-ž skazali: „My majem Zakon, a pawodle Zakonu jon pawinien umierci, bo čynicca Synam Božym."<noinclude></noinclude> a8gsutgigcchez2rzpemfc7fd5vru08 104 51197 292808 134242 2026-07-17T22:03:24Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/124]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/131]] 134242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Kali Piłat pačuŭ hetyja słowy, jašče bolej zbajaŭsia i chacieŭ kaniešnie zwolnić Jezusa - bo i žonka jahona, jakaja ŭžo dačułasia ab usiej hetaj sprawie, prysłała skazać Piłatu: „Nie rabi nijakaj kryŭdy hetamu sprawiadliwamu, bo nadta-ž ja sny ciažkija mieła z jaho pryčyny." Dyk Piłat jašče raz pačaŭ raźbirać usiu sprawu i pytacca ŭ Jezusa, adkul jon. Adnak Jezus nie daŭ jamu nijakaha adkazu. „Ničoha mnie nie adkazwaješ? ― spytaŭsia Piłat ― ty nia wiedaješ, što ja maju moc ciabie ŭkryžawać i maju moc ciabie zwolnić." Tahdy adkazaŭ jamu Jezus: „Ty nia mieŭ-by nada mnoju nijakaj mocy, kab tabie nia było dadziena zhary." '''Śmiarotny prysud'''. Žydy, bačačy, što Piłat choča zwolnić Jezusa, pačali hrazić, što padaduć na jaho skarhu ŭ Rym da cezara. Kazali jamu: „Kali ty jaho wypuściš, to ty nia jość cezaraŭ pryjaciel, bo kožny, chto čynicca karalom, idzie proci cezara." Pačuŭšy hetyja słowy, Piłat spałochaŭsia (jon zbajaŭsia, kab jaho nie askaržyli, što jon paturaje roznym buntaŭnikom, jakija čyniacca karalami i hetym samym wystupajuć prociů cezara) - dyk sieŭ na sudździoŭskim kreśle i jak-by! z dakoram, pakazwajučy na Jezusa, pramowiŭ da žydoŭ: „Woś waš karol." Na hetyja słowy žydy zakryčali z hniewam: „Dałoŭ, dałoŭ jaho, na kryž jaho." Skazaŭ im Piłat jašče raz z dakoram: „Karala wašaha maju ŭkryžawać"? Ale staršyja duchoŭnyja adkazali: „U nas niama karala, my majeni cezara." Tahdy i narod što-raz macniej pačaŭ kryčać: „Na kryž jaho." Piłat, bačačy, što ničoha nie pamahaje, a tolki robicca što-raz bolšy kryk, uziaŭ wady, abmyŭ swaje ruki pierad narodam i skazaŭ: «Ja nia winawaty ŭ krywi hetaha sprawiadliwaha - heta waša sprawa." A jany ŭsie zakryčali: „Kroŭ jaho na nas i na synoŭ našych" (heta zn. što jany ŭsiu adkaznaść biaruć na siabie). Tahdy Piłat asudziŭ Jezusa na ŭkryžawańnie. <small><b> Piłat asudziŭ Jezusa, bo nie chacieŭ dražnić žydoŭ, katoryja mahli jaho askaržyć pierad cezaram. Majučy na sumleńni musić nie adnu kryŭdu ludzkuju, Piłat akazaŭsia miahkim pierad staršymi žydoŭskimi i heta prywiało jaho da nowaha złačynstwa. Tak adno złačynstwa ciahnie za saboju druhoje. Staršyja žydoŭskija razam z narodam uziali na siabie ŭsiu adkaznaść za kroŭ Jezusa. Hetak zaŭsiody robiać niesprawiadliwyja ludzi: jany kažuć, što biaruć winu na swajo sumleńnie, adnak hetaha sumlennia nia majuć... </small></b> <center>§ 58. UKRYŽAWAŃNIE JEZUSA.</center> Paśla taho, jak Piłat asudziŭ Jezusa na śmierć, žaŭniery ŭziali našaha Zbaŭcu i pawiali na ŭkryžawańnie. A byŭ taki zwyčaj, što asudžany na kryžawuju śmierć pawinien byŭ nieś<noinclude></noinclude> rh3h0t635bzdrj9o301yi8kzf38qu6c 104 51198 292810 287407 2026-07-17T22:03:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/125]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/132]] 287407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>ci kryž dla siabie až na toje miesca, dzie mieŭ być ukryžawany - dyk žaŭniery ŭzłažyli na plečy Jezusa ciažki kryž i zahadali nieści za horad na ŭzhorak Kalwaryju (pažydoŭsku [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14782683624).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Jezus niasie kryž.}} Golgota), dzie było miesca kaźni roznych prastupnikaŭ. Razam z Jezusam pawiali jašče dwuch razbojnikaŭ, asudžanych taksama na kryžawuju śmierć. Jezus, zmučany bičawańniem a takža biassonnaj nočaj<noinclude></noinclude> qd7p30u88qton4orpxbs81xgfjtrleu 293001 292810 2026-07-18T08:59:59Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>ci kryž dla siabie až na toje miesca, dzie mieŭ być ukryžawany - dyk žaŭniery ŭzłažyli na plečy Jezusa ciažki kryž i zahadali nieści za horad na ŭzhorak Kalwaryju (pažydoŭsku [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 25.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Jezus niasie kryž.}}'''}} Golgota), dzie było miesca kaźni roznych prastupnikaŭ. Razam z Jezusam pawiali jašče dwuch razbojnikaŭ, asudžanych taksama na kryžawuju śmierć. Jezus, zmučany bičawańniem a takža biassonnaj nočaj<noinclude></noinclude> lu12a13t6i6waspgni5qex5w3ubt0az 104 51644 292812 135249 2026-07-17T22:04:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/126]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/133]] 135249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>ŭ Aliŭnym sadzie a potym u ciamnicy, nia moh nieści ciažkoha kryža (kryž zwyčajna mieŭ 3 metry daŭžyni i papiarečka paŭtara metra), dyk časta zatrymliwaŭsia ŭ darozie i nawat padaŭ. Žaŭniery, bajučysia, kab Jezus nie pamior u darozie, prymusili adnaho čaławieka, Symona Cyrenejčyka, jaki išoŭ z pola u horad, nieści kryž Jezusa. Za Jezusam išła wialikaja hramada ludziej, adny z cikawaści, kab pahladzieć na kaźń, druhija z nienawiści, a inšyja z žałaści. Pamiž hetymi apošnimi było šmat žančyn, jakija, idučy za Jezusam, hołasna płakali. Jezus żwiarnuusia da ich i skazaŭ: „Dočki jeruzalimskija, nia płačcie nada mnoju, ale płačcie lepš sami nad saboju i nad synami wašymi. Bo kali hetak z zialonym drewam robiać, to što budzie z suchim (heta znača: kali ja światy i niawinny hetak ciarplu, to što budzie z hrešnymi)? U darozie adna z žančyn (Weronika) padyšła da Jezusa i chustaju abciorła jamu twar ad krywi i potu. Urešcie pryšli na miesca kaźni, jakoje lažała tuž za horadam. Asudžanym na ŭkryžawańnie dawali da pićcia kisłaje wino, źmiašanaje z horkaj jak žoŭć mirraj. Hety napitak pryćmiewaŭ rozum i asłablaŭ bol, jaki adčuwali ŭkryžawanyja. Prawa pazwalała dawać asudžanym hety napitak, kab źmienšyć ich ciarpieńni, ale Jezus, pakaštawaŭšy, nie zachacieŭ pić, chočučy pamierci z cełaj prytomnaściaj i adčućciom tych muk, jakija ŭziaŭ na siabie za nas hrešnych. Tahdy žaŭniery ŭziali jaho i ŭkryžawali. Razam z Jezusam ukryžawali takža dwuch razbojnikaŭ, adnaho pa adnej staranie, a druhoha pa druhoj. Rymskaje prawa zahadywała nad kožnym ukryžawanym prybiwać tabličku z napisam winy, za jakuju chto byŭ asudžany na hetu śmierć; hety nadpis byŭ robleny u troch mowach: žydoŭskaj, hreckaj i łacinskaj - dyk Piłat zahadaŭ prybić da kryža, na katorym wisieŭ Jezus, taki nadpis: „Jezus Nazarenski karol Judejski" (skaročanaje: J. N. R. J.). Hety nadpis zrazumieli žydy jak abrazu dla siabie, zatym staršyja duchoŭnyja pryšli da Piłata i skazali: „Nia pišy „Karol Judejski," ale: „Jon kazaŭ, što jość karol Judejski." Adnak Piłat, katory na sudzie byů nadta bajaźliwy i miahki, ciapier z spoźnienaj ŭžo stojkaściaj zajawiŭ: „Što ja napisaŭ, to i napisaŭ." Paśla ukryžawańnia žaŭniery dzialili pamiž saboju adzieńnie ukryžawanych, jakoje pawodle prawa pierachodziła na ich ułasnaść. Prystupili takža da padziełu adzieńnia Jezusa. A była adna suknia niasšywanaja, ale tkanaja ad wierchu až uniz. Žaŭniery paškadawali jaje rezać na čaści, ale skazali: „Kińma los, čyja jana budzie." I kinuli los i zabraŭ jaje toj,<noinclude></noinclude> mar051ul10l8qn9y2tuxvo1hip6kppv 104 51646 292814 287408 2026-07-17T22:04:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/127]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/134]] 287408 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>kamu wypała losam. Hetak spoŭnilasia praroctwa Staroha Zakonu (Ps. 21-19), u katorym było skazana: «Padzialili pa- [[File:Gustave Dore - Jesus is nailed to the cross.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Jezusa prybiwajuć da kryža.}} miž saboju adzieńnie majo, a nad sukniaj majeju kidali los.» Padzialiušy adzieńnie, žaŭniery pasieli i pilnawali jaho. <small><b> Na pamiatku adbytaj Jezusam darohi na Kalwaryju Kaścioł ustanawiŭ Darohu Kryža abo Stacyi. Stacyjaŭ jość 14, jany prypaminajuć nam muki Chrystusa, pačynajučy ad asudžeńnia jaho na śmierć až da śmierci i pa-<noinclude></noinclude> q80m9w67ryaxx0xlbx8057rzlro61gg 293002 292814 2026-07-18T09:00:25Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>kamu wypała losam. Hetak spoŭnilasia praroctwa Staroha Zakonu (Ps. 21-19), u katorym było skazana: «Padzialili pa- [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 26.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Jezusa prybiwajuć da kryža.}}'''}} miž saboju adzieńnie majo, a nad sukniaj majeju kidali los.» Padzialiušy adzieńnie, žaŭniery pasieli i pilnawali jaho. <small><b> Na pamiatku adbytaj Jezusam darohi na Kalwaryju Kaścioł ustanawiŭ Darohu Kryža abo Stacyi. Stacyjaŭ jość 14, jany prypaminajuć nam muki Chrystusa, pačynajučy ad asudžeńnia jaho na śmierć až da śmierci i pa-<noinclude></noinclude> e5vlvn1zant03wn8x0jkg7l35n546ux 104 51647 292816 135256 2026-07-17T22:04:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/128]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/135]] 135256 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>chawańnia. Pačali ludzi abchodzić stacyi Jeruzalimie, idučy tej samaj darohaj, jakoj išoŭ Chrystus, zatrymoŭwajučysia u tych miajscoch, dzie zdarylisia wažniejšyja wypadki. Ale nia kožny moža iści tej samaj darohaj, jakoju išoŭ Chrystus, bo nia kožny moža być u Jeruzalimie. Dyk Kaścioł ustanawiŭ Stacyi (abrazy abo fihury) u kožnaj światyni abo nawat wyznačyŭ adumysłowyja miascy (napr. Kalwaryja kala Wilni), dzie pabudowany kaplicy i dzie wiernyja chryścijanie mohuć abrazowa pradstawić sabie kryžawuju darohu Chrystusa i hetym razwažyć jahonyja mučeńni.</small></b> <center>§ 59. SIEM APOŠNICH SŁOŬ I ŚMIERĆ JEZUSA.</center> Śmierć na kryžy - heta była strašnaja śmierć. Ukryžawany musiŭ doŭhi čas wisieć na kryžy i mučycca, pakul nie pamior. Dyk i Jezus wisiačy na kryžy, pieranasiŭ usie mučeńni, źwiazanyja z kryžawoju śmierciaj. Pad kryžam stajała matka jahona, niekalki žančyn i Jan apostał, dalej stajali worahi jahony, katoryja jašče u hetu trudnuju časinu naruhalisia jamu i kazali: „Hej ty, što razwalwaješ światyniu Božuju i ŭ try dni jaje staŭlaješ, ratuj samoha siabie. Kali ty Syn Božy, zyjdzi z kryža." A druhija naśmiachalisia z jaho i hawaryli: „Inšych ratawaŭ, a sam siabie paratawać nia moža. Kali jon jość karol Judejski, niachaj ciapier zydzie z kryža i my uwierym u jaho. Spadziawaŭsia na Boha, niachaj-ža ciapier jaho paratuje - bo-ž kazaŭ: ja jość Syn Božy". A Jezus, čujučy hetyja naruhanni ludziej, katorym jon nie zrabiŭ ničoha drennaha, maliŭsia za ich i kazaŭ: „''Ojča, daruj im, bo nia wiedajuć, što robiać''." I heta było pieršaje słowa, pieršy skaz Jezusa z kryža. Taksama adzin z razbojnikaŭ, jaki byŭ razam z im ukryžawany, bluźniŭ prociŭ jaho i kazaŭ: „Kali ty jość Chrystus (h. zn. Mesyjaš), paratuj samoha siabie i nas." Ale druhi zhaniŭ jaho za hetyja słowy i skazaŭ: „Ci ty Boha nie baišsia? My sprawiadliwa cierpim, bo dastali toje, na što zasłužyli, a jon ničoha drennaha nie zrabiŭ." I źwiarnuŭšysia da Jezusa, skazaŭ: „Panie, uspomni aba mnie, kali prydzieš u Waładarstwa twajo." Na hetyja słowy Jezus adkazaŭ miłaściwa: „''Sapraŭdy kažu tabie, siańnia budzieš sa mnoju ŭ rai.''" Spahlanuŭ Jezus i na matku swaju, jakaja ŭ wialikim boli pad kryžam stajała i pakazwajučy na ŭlubionaha swajho wučnia Jana, skazaŭ: „''Žančyna, woś syn twoj''." A potym źwiarnuŭšysia da Jana, addaŭ jamu swaju matku ŭ apieku, kažučy: „''Woś matka twaja.''" I ad hetaj časiny Jan uziaŭ Matku Božu da siabie i zaapiekawaŭsia jeju, jak swajeju rodnaju. Kali Jezusa ŭkryžawali (a heta było kala hadziny 12 u dzień), zaćmiłasia sonca i ciemra pakryła ziamlu i tak trywała da hadziny 3-j. U hetym časie mučeńni Jezusa zrabilisia wielmi ciažkimi, dyk jon, źwiarnuŭšysia da swajho Ajca niabiesnaha, wialikim hołasam zahałasiŭ: „''Eli, Eli, lamma sabachtani''," što značyć: „<i>Boža moj, Boža moj, čamuž ty mianie pa-<noinclude></noinclude> pj10nyy1thb8scfmj412lao4ziclpq1 104 51648 292818 287409 2026-07-17T22:05:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/129]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/136]] 287409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>kinuŭ</i>? A niekatoryja, što tam stajali, naśmiechalisia z hetych słoŭ Jezusa i, pierakručwajučy ich, kazali: „U biadzie Haljaša kliča, pahladzim, ci prydzie pamahčy jamu." (Tahdy byŭ taki [[File:Crucifixion-dore.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Śmierć Jezusa Chrysta.}} zwyčaj, što ŭ niaščaści kĺikali na pomač Haljaša). Jak bačym, worahi Jezusa nawat pry skanańni nie dawali jamu spakoju i naruhalisia z jaho.<noinclude></noinclude> p9mjhdpkhnjins4pqo87hbh42k0jpln 293005 292818 2026-07-18T09:32:35Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>kinuŭ</i>? A niekatoryja, što tam stajali, naśmiechalisia z hetych słoŭ Jezusa i, pierakručwajučy ich, kazali: „U biadzie Haljaša kliča, pahladzim, ci prydzie pamahčy jamu." (Tahdy byŭ taki [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 27.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Śmierć Jezusa Chrysta.}}'''}} zwyčaj, što ŭ niaščaści kĺikali na pomač Haljaša). Jak bačym, worahi Jezusa nawat pry skanańni nie dawali jamu spakoju i naruhalisia z jaho.<noinclude></noinclude> blpzk9ssuxbewgnbikxsnqtfqr05ay6 104 51649 292820 135262 2026-07-17T22:05:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/130]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/137]] 135262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Zaraz potym Jezus pramowiŭ: „''Smahnu''."<ref>Smaha była adnej z najbolšych mukaŭ wisiačaha na kryžy.</ref> Adzin z žaŭnieraŭ uziaŭ hubku, namačyŭ jaje u woccie i, natknuŭšy jaje na tryścinu, pryłažyŭ da wusnaŭ Jezusa. Jezus pakaštawaŭ woctu i skazaŭ: „''Dakanałasia''" h. zn. spoŭnilisia ŭžo usie praroctwy ab jaho mučeńniach, dakanałasia jaho žyćcio, jaho nawuka i achwiara, astałasia tolki śmierć. Urešcie Jezus, zahałasiušy wialikim hołasam: „''Ojča, u ruki Twaje addaju ducha majho''," schiliŭ swaju haławu i skanaŭ. U hety čas zasłona ŭ światyni, jakaja addzialała miesca Światoje ad Najświaciejšaha, razarwałasia na dźwie čaści źwierchu až uniz, zatrasłasia ziamla, adčynilisia hraby i mnoha pamioršych pakazałasia ŭ mieście. Sotnik, katory tam stajaŭ i žaŭniery, jakija pilnawali Jezusa, widziačy usio heta, wielmi spałochalisia i kazali: „Sapraŭdy hety čaławiek byň Synam Božym." A uwieś narod, što tam byŭ pryjšoušy, waročaŭsia u horad z wialikim stracham, apuściušy hałowy i bjučysia ŭ hrudzi. <small><b> Jezus, wisiačy na kryžy u walikich mukach, pomnić adnak ab swajej matcy i addaje jaje ŭ apieku najmilejšamu swajmu wučniu - Janu. Z hetaha widać, jak Jezus lubiu swaju matku i pomniŭ ab jej. Ale nia tolki pomnić Jezus ab matcy, jon pomnić i kłapacicca ab usim čaławiectwie. Kali jon źwiarnuŭsia da Jana i skazaŭ: Woś matka twaja ― jon hetymi sławami addaŭ swaju matku nia tolki Janu, ale i ŭsiamu čalawiectwu, jak Zastupnicu, Apieku i Paciechu našu.</small></b> <center>§ 60. ŹNIAĆCIE Z KRYŽA I PACHAWAŃNIE JEZUSA.</center> P. Jezus pamior u Piatnicu kala hadziny 3. Da hadziny 6, kali ŭ žydoŭ zachodzili Wialikodnyja świata, astałosia kala troch hadzin. Žydy bajalisia, kab cieły asudžanych nie astalisia na kryžoch na Wialikodnyja świata, zatym źwiarnulisia da Piłata i prasili jaho, kab zahadaŭ pałamać nohi ŭkryžawanym - a heta z tej metaj, kab pryśpiašyć ich śmierć i kab možna było źniać ich cieły, pakul jašče nia zajduć świata. Piłat prychiliŭsia da ichnaj prośby i wysłaŭ žaŭnieraŭ z adpawiednym paručeńniem. Žaŭniery pryšli i pałamali nohi (h. zn. kości ŭ nahach) dwum razbojnikam, a kali padyšli da Jezusa, zaŭwažyli, što jon užo pamior ― dyk nie łamali jamu noh, a tolki adzin z žaŭnieraŭ lancaj prabiŭ jamu bok, z katoraha, na znak śmierci jahonaj, wypłyła kroŭ i wada. Tut spoŭnilisia dwa praroctwy ab Mesyjašy: „Kaściej jaho łamać nia budziecie" (Ex. 12-46) i „Ubačać, kaho prabili" (Zach. 12-10). Pad wiečar pryšoŭ da Piłata Jazep z Arymatei, jaki byŭ siabram Sanhedrynu, i patajemnym wučniem Jezusa. Jon nia braŭ udziełu ŭ asudžeńni Jezusa na śmierć i ciapier śmieła<noinclude></noinclude> pqifo0wlib9hmoy9irepai1ucgitpq4 104 51650 292822 287410 2026-07-17T22:05:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/131]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/138]] 287410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>źwiarnuŭsia da Piłata i prasiŭ wydać cieła Jezusa, kab mahčy jaho pachawać. Piłat spytaŭsia ŭ sotnika, ci Jezus sapraŭdy pamior? Kali sotnik aficyjalna paćwiardziŭ śmierć Jezusa, Pi- {{Няма выявы}} {{Цэнтар|Źniaćcie Jezusa z kryža.}} łat pazwoliŭ Jazepu źniać cieła Jezusa z kryža i pachawać. Jazep kupiŭ nowyja pałotny, u jakija,―pawodle žydoŭskaha abyčaju - ukručwali ciela niaboščykaŭ, a druhi wučań — Nikodym (jaki try hady tamu prychodziŭ da jaho ŭna-<noinclude></noinclude> c9o9nwqburb0p4scb9idkltyndoneym 293004 292822 2026-07-18T09:32:32Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>źwiarnuŭsia da Piłata i prasiŭ wydać cieła Jezusa, kab mahčy jaho pachawać. Piłat spytaŭsia ŭ sotnika, ci Jezus sapraŭdy pamior? Kali sotnik aficyjalna paćwiardziŭ śmierć Jezusa, Pi- [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 28.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Źniaćcie Jezusa z kryža.}}'''}} łat pazwoliŭ Jazepu źniać cieła Jezusa z kryža i pachawać. Jazep kupiŭ nowyja pałotny, u jakija,―pawodle žydoŭskaha abyčaju - ukručwali ciela niaboščykaŭ, a druhi wučań — Nikodym (jaki try hady tamu prychodziŭ da jaho ŭna-<noinclude></noinclude> f6l0cicxiv5gi4dr57dgam21aec3qzo 104 51651 292824 135265 2026-07-17T22:05:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/132]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/139]] 135265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>čy pa nawuku) prynios z saboju pachnučych alejkaŭ, pryšli i jašče niekatoryja―dyk supolnymi siłami źniali z kryža cieła Jezusa, namaścili jaho pachnučymi alejkami i ŭkrucili ŭ pałotny dziela pachawańnia. Niedaloka ad taho miejsca, dzie Jezus pamior, Jazep z Arymatei mieŭ sad, u hetym sadzie byŭ nowy, wykawany u skale, hrob, u katorym jašče nichto nia byů pachawany. U hetym hrobie i pałažyli cieła Jezusa, a da uchodu ŭ hrob prywalili ciažki kamień. Pry pachawańni była Matka Jezusa, była Maryja Mahdalena i inšyja žančyny, jakija nad ciełam Jezusa wyliwali horkija ślozy. Zaraz paśla pachawańnia jany pajšli ŭ horad, kab nakupić bolej pachnučych alejkaŭ, ale nie mahli hetaha zrabić, bo ŭžo było zajšoŭšy świata. A nazaŭtry h. zn. u subotu pryšli da Piłata staršyja žydoŭskija i skazali: „My ŭspomnili, što hety zwodnik jašče za žyćcia hawaryŭ, što jon pa troch dniach uwaskreśnie. Dyk zahadaj, kab pilnawali hrobu až da treciaha dnia, kab časam nia pryšli wučni, nia ukrali jahonaha cieła i kab potym nie skazali narodu: Jon uwaskros. Tahdy hetaja apošniaja pamyłka byłab horšaja za pieršuju." Skazaŭ im Piłat: „Majecie stražu, pilnujcie, jak umiejecie. Jany pajšli, abstawili hrob stražaj i apiačatali kamień, kab nichto nie ŭwajšoŭ u hrob. <small><b> Pachawany byŭ P. Jezus u W. Piatnicu kala hadziny 6. Na hetu pamiatku pa kaściołach ciapier ustrajwajuć hraby, katoryja stawiać nam prad wačyma sumny abrad pachowin Jezusa. Mučeńni i śmierć Jezusa Kaścioł prypaminaje nam u W. Poście, a asabliwa ŭ apošnim tydni W. Postu, jaki zawiecca {{Разбіўка|Wialikim Tydniem}}. W. Post pačynajecca ad Papielca, kali kapłan pasypaje hałowy wieručym chryścijanam popiełam na znak pakuty (prypomnicie pakutu Niniwitaŭ u St. Zakonie), a W. Tydzień pačynajecca ad Wierbnaj niadzieli. Asabliwaje značeńnie u hetym tydni majuć try apošnija dni: čaćwier, piatnica i subota. U hetyja dni Jezus ustanawiŭ Najśw. Sakrament (Eŭcharystyju), ciarpieŭ, pamior i byŭ pachawany - zatym hetyja dni zawucca Wialikimi. U {{Разбіўка|W. Čaćwier}} - u dzień ustanaŭleńnia Eŭcharystyi i pačatku mukaŭ Jezusa ŭ Sadzie Aliŭnym - u časie Imšy padčas „Gloria“ adzywajucca ŭsie zwany i potym na znak žałoby moŭknuć až da Gloria" u W. Subotu. Miest zwanoŭ u hetym časie adzywajucca klakotki (traščotki). U W. Čaćwier padčas Imšy św. razdajecca Kamunija św., tahdy kožny katalik, razumiejučy wažnaść hetaha dnia, starajecca prystupić da Kamunii św., kab hetakim čynam ušanawać uhodki ustanaŭlennia Eucharystyi i pryniać Cieła i Kroŭ Chrystowu da swajho serca. U W. Čaćwier paśla Imšy kapłan pieranosić N. Sakrament u ciamnicu. Pa kaściołach katedralnych biskup abmywaje nohi 12 starcam i paświačaje św. Alei da Chrostu, Kryžmawańnia i Apošniaha Namaščeńnia. U {{Разбіўка|W. Piatnicu}} ŭsio nabaženstwa nosić charaktar wialikaj žałoby z pryčyny śmierci Jezusa. Kapłan wychodzić da aŭtara ŭ čornym adzieńni i łažycca pierad aŭtarom kryžam, potym čytaje pasyju (apisańnie muki Jezusa), a urešcie biare kryž, akryty čornaju krepaju, adkrywaje jaho pawoli i piaje: „Ecce lignum crucis" (Woś drewa kryža, na katorym wisieła Zbaŭ-<noinclude></noinclude> s07oe390elbhxoo5gx9nvqcks4y59b6 104 51661 292826 135283 2026-07-17T22:06:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/133]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/140]] 135283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>lennie świetu, chadziecie, pakłonimsia), prapiajaŭšy hetyja słowy, kapłan kładzie kryž pasiarod kaścioła, całuje sam, a potym całujuć usie prysutnyja ŭ kaściele. Hetaja ceremonija zawiecca adoracyjaj kryža. U W. Piatnicu niama Imšy św. a tolki adpraŭlejecca abrad, jaki zawlecca "Missa praesanctificatorum" h. zn. Imša upierad paświačonych daraŭ. U hetaj Imšy niama achwiarawannia 1 pieraistočeńnia, a tolki kamunija. Paśla hetaha abradu kaplan pieranosić N. Sakrament u pryhatawany hrob. U {{Разбіўка|W. Subotu}} adpraŭlajucca abrady ŭžo bolej radasnyja, jakija pradstaŭlajuć nam chutkaje uskrašeńnie Jezusa I tak: paświačajecca ahoń, wykrasany z kamienia―i hetym ahniom zapalwajucca ŭ kaściele ŭsie świečki i wiečnaja lampka; a heta robicca na toj znak, što Chrystus ― światło dla ŭsiaho świetu — ustaŭ z kamiennaha hrobu; potvm paświačajecca Paschal - wialikaja waskowaja świečka, majučaja 5 praboin, dla aznačeńnia piaci ranaŭ Chrysta, hety Paschał aznačaje samoha Chrystusa, jaki ŭstaŭ z umioršych z placiu ranami na ciele. U W. Subotu nabaženstwa adpraŭlajecca ŭ biełym adzieńni, a padčas Imšy św. na „Gloria“ adzywajucca iznou zwany i arhany, jakija byli zmoŭkli ŭ W. Čaćwier. U časie Imšy užo piajecca Alleluja" (słowa hebrajskaje, panašamu toje samaje što „radujciesia", a po Mšy adpraŭlajucca karocieńkija Niešpary, z hymnam N. Dziewy Maryi „Magnificat“. Jezus paśla swajej śmierci zyšoŭ da piekła abo atchłani, adkul wywieŭ dušy ludziej sprawiadliwych, jakija paŭmirali pierad śmierciaj Jezusa h. zn. pierad adkupleńniem i nie mahli ŭwajści ŭ nieba. Jezus prabywaje ŭ atchłani až da swajho uskrašeńnia, katoraje nastupiła ŭ niadzielu pierad uschodam sonca.</b></small> <center>AHULNY PAHLAD NA ACHWIARU JEZUSA.</center> Jezus achwiarawaŭsia za nas hrešnych i pamior na kryžy, prybity da jaho rukami rymskich žaŭnieraŭ, ale wydany byŭ na hetu śmierć staršymi žydoŭskaha narodu i faryzejami. Pryčynaj nienawiści da Jezusa z boku faryzejaŭ i wučonych u zakonie było ― jak my ŭžo kazali inakšaje razumiennie asnoŭ i charaktaru Mesyjanskaha waładarstwa i samoha Mesyjaša, inakšaje razumieńnie relihii, jakuju wučonyja ŭ Zakonie apirali tolki na wonkawych formach. Za prawilnaje razumieńnie Mesyjanskaj ideji a tak-ža samoj relihii pamiž Chrystom i wučonymi ŭ Zakonie idzie biazupynnaje zmahannie: worahi Chrysta starajucca stawić jamu roznyja pytańni, kab jaho aśmiašyć i panizić u wačach narodu a razam z hetym sabrać materjal, patrebny im dla abwinawačeńnia jaho pierad sudom i wydačy na śmierć. Ale była jašče adna pryčyna nienawiści da Jezusa — a hetaj pryčynaj byŭ upłyŭ Jezusa na narod. Narod uwažaŭ Jezusa za praroka i išoŭ za im. Kali Jezus uskrasiŭ Łazara z Betanii, to staršyja sabralisia na naradu i tak hawaryli: „Što nam rabić? Hety čaławiek čynić mnoha cudaŭ, kali jaho tak pakiniem, to ŭsie ŭwierać u jaho, a tahdy pryduć Rymlanie i zabiaruć naš kraj i narod." Staršyja bajalisia, što Jezus mo-<noinclude></noinclude> g2uor9r4qy1chp0dfcxrw0wp2s4p009 104 51662 292828 135278 2026-07-17T22:06:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/134]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/141]] 135278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>ža zhrupawać kala siabie narod, heta wykliča interwencyju Rymlan i na hetym moža paciarpieć uwieś žydoŭski narod, jakoha jany ličylisia pawadyrami. Dyk pastanaŭlajuć Jezusa zabić. Heta było pierad Paschaj. Staršyja spadziawalisia, što Jezus prybudzie ŭ Jeruzalim na Wialikodnyja świata i tahdy možna budzie jaho ŭziać. Tak jano i stałasia. U niadzielu Jezus adbywaje swoj tryumfalny ŭjezd u Jeruzalim, hramić faryzejaŭ i wučonych u Zakonie za ich krywadušnaść i pychu, čym abudžaje jašče bolšy hnieŭ u ich sercach. Staršyja pastanaŭlajuć jaho ŭziać, ale „nia ŭ dzień światočny" — kazali jany. Z hetaha widać, što spačatku jany chacieli pieračakać świata i ŭžo pa światach uziać i wydać Jezusa sudu. Ale na pomač im prychodzić Judaš i abiacaje za hrošy wydać jaho ŭ ruki staršych biez wialikaha rozhałasu. Staršyja pryjmajuć jaho prapazycyju i ŭ rezultacie Jezus unačy z čaćwiarha na piatnicu byŭ uziaty žydoŭskimi žaŭnierami, (jakija byli z dazwołu rymskaj ułady pry archiświatary) i słuhami ŭ Aliŭnym sadzie. Pawodle žydoŭskaha prawa zaraz-ža pawinien byŭ adbycca sud. Wiaźnia nia možna było doŭha dziaržać u ciamnicy biaz sudu. I praŭda - ŭžo na ranicy ŭ piatnicu źbirajecca Sanhedryn i wynosić prysud śmierci. Nočaj nia sudzili, a tolki dapytwali, bo pawodle žydoŭskaha prawa śmiarotnyja prysudy mahli wynosicca tolki dniom. Sanhedryn sudzić Jezusa z pryčyn relihijnych, (za bluźnierstwa prociŭ Boha), a pierad Piłatam winawaciać jaho ŭžo nie ŭ relihijnych sprawach, jakija dla pabanca Piłata nia mieli nijakaha značeńnia, a ŭ palityčnych. Jany kažuć, što Jezus čynicca karalom žydoŭskim i buntuje narod prociŭ rymskaj ŭłady. Słabawolny i biez charaktaru Piłat paddajecca krykam i pahrozam natoŭpu i padpiswaje śmiarotny prysud.<ref>Jaki byŭ słabawolny Piłat, užo pakazałasia zaraz paśla jaho pryjezdu ŭ Jeruzalim, jak namieśnika cezara. Jon zahadaŭ unieści ŭ światyniu pahanskija znaki, jakija byli na štandarach rymskich lehijonaŭ. Heta tak uzburyła narod, što jon ceły dzień prawioŭ u światyni na malitwie, prosiačy Boha, kab ratawaŭ ad takoj hańby światoje miesca. Pa ŭsim horadzie pajšło hołasnaje narakańnie na Piłata i hetaje narakańnie mahło pierajści ŭ adkryty bunt. Piłat, bačačy hetaje, paśpiešna wyjechaŭ z Jeruzalimu ŭ Cezareju Palestynskuju, dzie zaŭsiody prabywaŭ, ale žydy rušyli za Piłatam tudy i tam praz 6 dzion stojačy na kaleniach, nie bajučysia śmierci, malili Piłata, kab zahadaŭ wynieści pahanskija znaki fihury z światyni i Piłat zdaŭsia. Znaki lehijonaŭ byli wyniesieny z światoha miesca. Narod tahdy užo prakanaŭsia, što z Piłatam moža zrabić, što chočučy i zatym tak rašuča i zaŭziata damahaŭsia śmiarotnaha prysudu na niawinnaha Chrysta i swajho dapiaŭ.</ref><noinclude></noinclude> p3cn0ja9brzm3pem46gyiahyghnrsaz 104 51664 292830 135281 2026-07-17T22:06:21Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/135]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/142]] 135281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Asudžanym na śmierć zaŭsiody abwiaščali śmiarotny prysud i paśla hetaha adbywałasia kaźń. Śmiaroiny prysud byŭ karotki: "Ibis ad crucem" što zn. pojdzieš na kryž. Śmierć Jezusa nastupiła pawodle najnawiejšych dośledaŭ u piatnicu 7 krasawika 30 hodu našaj ery.<ref>Čamu nia ŭ 34 abo 35 hodzie, ale ŭ 30? Jezus ža mieŭ umirajučy poŭnych 33 hady! Woś-ža treba wiedać, što tahdy, kali žyŭ Jezus było inšaje ličeńnie času (chronolohija), tahdy ličyli hady ad zasnawańnia horadu Rymu (ab Urbe condita) i tolki ŭ 6 stahodździ pa Naradž. Chrystusa manach Dzianis Mały ustanawiŭ hod naradzinaŭ Chrysta, ale pamyliŭsia. Zamiest taho, kab aznačyć naradžeńale Chrysta ŭ 748 ci 749 hodzie ad zakładzin horadu Rymu, (jak jano było sapraŭdy), jon padaŭ 754 hod i hetym samym aznačyŭ 1-šy hod našaj ery paźniej na jakuju 5-6 hadoŭ.</ref> Sa śmierciaj Jezusa ''dakanałasia'' ŭsio toje, što było ab im napisana ŭ St. Zakonie, ''dakanałasia'' adkupleńnie rodu ludzkoha z niawoli hrechu, ''dakanałasia'' abjadnańnie čaławieka z Boham praz łasku. Jezus adciarpieŭ za našy hrachi, i wiarnuŭ nas da laski Božaj, jakuju ludzi byli straciůšy praz pierwarodny hrech. Ad śmierci Jezusa pačynajecca dla ŭsiaho čaławiectwa nowaje žyćcio. Prybity da kryža Jezus nia tolki adkuplaje ŭwieś świet, ale Jon refarmuje dziaržawy, hramadzianstwa, siamju i adzinku. Ludzi pakidajuć daŭniejšuju relihiju, daŭniejšyja formy hramadzkaha žyćcia i pryjmajuć nowyja, jakija wiaściŭ Chrystus. Prabitaja da kryža ruka Chrystusa skirawała świet na nowy šlach.<noinclude></noinclude> iujli7aleivl9hg9g72l9fxt47ym9bd 0 51665 292947 135282 2026-07-18T06:34:03Z Gleb Leo 2440 292947 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = III ČAŚĆ. JEZUS — ACHWIARA | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/II|II čaść. Jezus Wučyciel]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/IV|IV ČAŚĆ. JEZUS UWASKROŠŠY]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf" from="112" to="141" /> {{Выроўніванне-канец}} 869ratiieq1di3dzcmtv33aao5q0b5v 292948 292947 2026-07-18T06:34:44Z Gleb Leo 2440 292948 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = III ČAŚĆ. JEZUS — ACHWIARA | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/II|II čaść. Jezus Wučyciel]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/IV|IV ČAŚĆ. JEZUS UWASKROŠŠY]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="112" to="141" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} mdweqbv91moxj029vbe75glg7jzu780 292951 292948 2026-07-18T06:36:20Z Gleb Leo 2440 292951 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = III ČAŚĆ. Jezus — achwiara | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/II|II čaść. Jezus Wučyciel]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/IV|IV ČAŚĆ. Jezus Uwaskroššy]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="112" to="141" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} t3qo0kymklohvxvds62df64ixbii8v9 292953 292951 2026-07-18T06:40:40Z Gleb Leo 2440 292953 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = III čaść. Jezus — achwiara | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/II|II čaść. Jezus Wučyciel]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/IV|IV čaść. Jezus Uwaskroššy]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="112" to="142" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} 9rrz20y9wumhcb49gg1v1h91vfgs36m 292994 292953 2026-07-18T08:20:02Z Gleb Leo 2440 292994 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = III čaść. Jezus — achwiara | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/II|II čaść. Jezus Wučyciel]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/IV|IV čaść. Jezus Uwaskroššy]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="113" to="142" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} 4cp3w3mfij4ww66mj4dyuaga2865ekr 104 51698 292832 135336 2026-07-17T22:06:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/136]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/143]] 135336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude><center>'''IV ČAŚĆ. JEZUS UWASKROŠŠY.'''</center><small><b> Śmierciaj swajeju na kryžy Jezus pakazaŭ, što jon jość sapraŭdy čaławiek, i što tak uzlubiŭ świet, što addaŭ za jaho siabie na achwiaru, a ŭskrašeńniem swaim akazaŭ swajo bostwa i swaju boskuju mahutnaść i hetym umacawaŭ apostałaŭ u wiery. Maliŭsia Jezus da swajho Ajca niobiesnaha na Apošniaj wiačery, kab jaho prasławiŭ ― woś ciapier pryšła časina hetaj sławy. „Chrystus uskros“ razychodzicca radasnaja wiestka pamiž apostalami i wučniami Spačatku niekatoryja wučni nia chočuć wieryć, ale ŭskroššy Jezus zjaŭlajecca im i hetym ućwiardžaje ŭsich u wiery i končyć swajo pasłanstwa tut na ziamli. Paśla ŭskrašeńnia Jezus daje mocnyja arhanizacyjnyja asnowy swajmu Kaściołu. daje wučniam zahad iści i abwiaščać ewaneliju pa ŭsim świecie i ŭzychodzić u nieba. U hetaj častcy razhledzim Uskrašeńnie Chrystowa i padziei paśla jahonaha ŭskrosu až da Ušeścia ŭ nieba.</small></b> <center>§ 61. USKRAŠEŃNIE JEZUSA.</center> U toj hod jakraz u subotu abchodzili žydy swaje Wialikodnyja świata, dyk nichto nie adwiedywaŭ hrobu Chrystusa. Tolki straž, pastaŭlenaja kala hrobu, pilnawała, kab nichto da jaho nia prybliziŭsia. Raptam, užo pa poŭnačy, ale jašče da ŭschodu sonca, Jezus swajej ułasnaj mocaj pakinuŭ hrob, dzie byŭ pachawany i wyjšaŭ adtul u swaim chwalebnym ciele, nie adwalwajučy kamienia i nia narušajučy piačatak. U hetu časinu zadryžeła ziamla - i woś aniel Božy zyšoŭ z nieba, adwaliŭ kamień ad hrobu i sieŭ na im. A woblik anieła byŭ jasny, jak małanka, a adzieńnie biełaje jak śnieh. Žaŭniery, jakija ścierahli hrobu, pamleli sa strachu i zrabilisia jak niažywyja. Aprytomniŭšy, jany paŭciekali ad hrobu i pryšli ŭ Jeruzalim. Tam raskazali starejšym duchoŭnym ab usim, što stałasia. Staršyja zyšlisia na naradu i pa naradzie. paklikali tych žaŭnieraŭ i, dajučy im šmat hrošaj, tak ich nawučyli: „Kažecie, što wučni jahony pryšli ŭnačy i, kali wy spali, ukrali jaho. Kali ž heta dojdzie da namieśnika, to my za was zastupimsia i wy nia budziecie karany". Žaŭniery ŭziali hrošy i zrabili tak, jak ich nawučyli. I razyšłasia hetakaja wiestka pa ŭsim mieście. Taho samaha dnia, čuć świet, niekatoryja žančyny, jak Maryja Mahdalena, Maryja matka Jakuba (swajačka Jezusa) i Salome pajšli da hrobu z pachnučymi alejkami, kab namascić Jezusa. Idučy jany hawaryli pamiž saboju: „A chto-ž nam adwalić kamień ad hrobu"? Ale pryjšoŭšy, uhledzieli, što ka-<noinclude></noinclude> 9p84qrgfqtth5g5icc9h1djn4jy85kk 104 51703 292834 287411 2026-07-17T22:06:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/137]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/144]] 287411 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>mień užo adwaleny i hrob pusty. Tahdy Maryja Mahdalena pabiehła nazad u horad skazać apostałam Piatru i Janu, što Jezusa ŭžo niama ŭ hrobie. Druhija-ž žančyny ŭwajšli ŭ hrob i ŭhledzieli pa prawaj staranie anieła, adzietaha ŭ biełuju wopratku. Jany, uhledzieŭšy anieła, spałochalisia mocna - ale anieł skazaŭ im: Nia bojciesia! Wy šukajecie Jezusa Nazarenskaha, što byŭ ukryžawany, - jon ustaŭ z umioršych, niama jaho tut, woś {{Няма выявы}} {{Цэнтар|Uskrašeńnie Chrystowa.}} miesca, dzie jaho byli pałažyli. Idziecie i skažecie wučniam jahonym i Piatru, što idzie prad wami ŭ Halileju, tam jaho ŭbačycie, tak jak byŭ skazaŭ napierad". Žančyny, pačuŭšy hetaje, pajšli čym-chutčej ad hrobu sa stracham i razam z radaściaj, kab pawiedamić ab hetym apostałaŭ. A tymčasam apostały Piotr i Jan, pačuŭšy ad Maryi Mahdaleny, što hrob pusty, užo nia išli, a biehli da hrobu.<noinclude></noinclude> nw56f85koj24tlmy715ut85pq0k1a0i 293007 292834 2026-07-18T09:34:14Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>mień užo adwaleny i hrob pusty. Tahdy Maryja Mahdalena pabiehła nazad u horad skazać apostałam Piatru i Janu, što Jezusa ŭžo niama ŭ hrobie. Druhija-ž žančyny ŭwajšli ŭ hrob i ŭhledzieli pa prawaj staranie anieła, adzietaha ŭ biełuju wopratku. Jany, uhledzieŭšy anieła, spałochalisia mocna - ale anieł skazaŭ im: Nia bojciesia! Wy šukajecie Jezusa Nazarenskaha, što byŭ ukryžawany, - jon ustaŭ z umioršych, niama jaho tut, woś [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 29.jpg|300px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Uskrašeńnie Chrystowa.}}'''}} miesca, dzie jaho byli pałažyli. Idziecie i skažecie wučniam jahonym i Piatru, što idzie prad wami ŭ Halileju, tam jaho ŭbačycie, tak jak byŭ skazaŭ napierad". Žančyny, pačuŭšy hetaje, pajšli čym-chutčej ad hrobu sa stracham i razam z radaściaj, kab pawiedamić ab hetym apostałaŭ. A tymčasam apostały Piotr i Jan, pačuŭšy ad Maryi Mahdaleny, što hrob pusty, užo nia išli, a biehli da hrobu.<noinclude></noinclude> 44m4onbtpf5l46dah5w3jbdv01qzma7 293008 293007 2026-07-18T09:34:52Z Gleb Leo 2440 293008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>mień užo adwaleny i hrob pusty. Tahdy Maryja Mahdalena pabiehła nazad u horad skazać apostałam Piatru i Janu, što Jezusa ŭžo niama ŭ hrobie. Druhija-ž žančyny ŭwajšli ŭ hrob i ŭhledzieli pa prawaj staranie anieła, adzietaha ŭ biełuju wopratku. Jany, uhledzieŭšy anieła, spałochalisia mocna - ale anieł skazaŭ im: Nia bojciesia! Wy šukajecie Jezusa Nazarenskaha, što byŭ ukryžawany, - jon ustaŭ z umioršych, niama jaho tut, woś [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 29.jpg|250px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Uskrašeńnie Chrystowa.}}'''}} miesca, dzie jaho byli pałažyli. Idziecie i skažecie wučniam jahonym i Piatru, što idzie prad wami ŭ Halileju, tam jaho ŭbačycie, tak jak byŭ skazaŭ napierad". Žančyny, pačuŭšy hetaje, pajšli čym-chutčej ad hrobu sa stracham i razam z radaściaj, kab pawiedamić ab hetym apostałaŭ. A tymčasam apostały Piotr i Jan, pačuŭšy ad Maryi Mahdaleny, što hrob pusty, užo nia išli, a biehli da hrobu.<noinclude></noinclude> fn40za35bkbvws1s4bmx358799k5med 104 51706 292838 135348 2026-07-18T06:21:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/138]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/145]] 135348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>Maładziejšy Jan apiaredziŭ Piatra i pieršy prybieh da hrobu, ale nie adwažyŭsia adzin uwajści, a tolki, zahlanuŭšy ŭ siaredzinu, uhledzieŭ lažačyja ŭ hrobie pałotny. Tymčasam nadyjšoŭ i starejšy Piotr, jon uwajšoŭ u hrob i taksama ŭhledzieŭ lažačyja paiotny i chustu, jakoju była abwiazana haława Jezusa. Heta chusta złožana lažała ŭ druhim miescy. Ciapier uwajšoŭ i Jan i jany abodwa ahledzieli ŭwieś hrob i prakanalisia, što sapraŭdy hrob byŭ pusty. Ahledzieŭšy, jany adyšli, nie razumiejučy jašče ŭsiaho, što było stałasia. <small><b> Straža, jakuju žydy padkupili. hawaryła, što kali jana spała, pryšli wučni Jezusa i ŭkrali cieła jahon. Haworačy hetak, tyja stražniki piarečyli sami sabie, bo jak jany mahli widzieć, što Jezusa ŭkrali jahony wučni, kali jany spali? A kali nia spali, to jakim sposabam wučni mahli ŭziać? Zatym Sanhedryn u hetaj sprawie nia robić nijakaha śledztwa, nikoha nie karaje i nawat potym, kali mieŭ apostałaŭ u swaich rukach, nie abwinawačwaje i nia sudzić ich za kradziežu cieła, a tolki, chočučy zakryć usiu sprawu, daje hrošy žaŭnieram, kab puskali ŭ narod falšywyja wieści. Hetakim sposa. bam žydy chacieli ŭstrymać swaich, kab nia prymali chryścijanskaj wiery. Pamiatku Uskrašeńnia Jezusa Kaścioł abchodzić na wiasnu, kali ŭsia pryroda budzicca da žyćcia. U heta świata, zwanaje Wialikim dniom (Wialikdzień) Kaścioł ustanawiŭ asobnaje nabaženstwa, jakoje nazywajecca Rezurekcyja, h. zn. Uskrašeńnie. Padčas Rezurekcyi kaplan wynosić z hrobu Najśw. Sakrament i pry piajańni wiasiołaha „Alleluja“ ŭ pracesii abchodzić try razy nawakol kaścioła. Paśla pracesli blare kryž, apajasany čyrwonaj stulaj i, padymajučy jaho, trejčy piaje: „Surrexit Dominus de sepulchro" što zn. "Ustaŭ Pan z hrobu", a potym piajecca ŭračystaja Jutrenia z himnam na kancy "Te Deum laudamus" (Ciabie Boža chwalim). Na Wialikdzień paświačajuć jajki, pirahi, miasa i inšuju zjadobu. Jajko ― heta znak uskrašeńnia, bo jano na pahlad padobnaje da miertwaha hrobu, adnak z jaho wychodzić žywoje pisklanio. Miasa prypaminaje nam Wialikodnaha barančyka, a hetym Barančykam jość Chrystus. A pirahi prypaminajuć toj chleb Eŭcharystyčny, jaki dzialiŭ i dawaŭ apostałam Chrystus. Chrystus uskros u ciele prasłaŭlenym, jakoje nie padlahaje śmierci, ciarpieńniam i jakoje prachodzić praz materjalnyja pieraškody i jakoje z wialikaj skoraściaj pieranosicca z miesca na miesca. </small></b> <center>§ 62. JEZUS ŹJAŬLAJECCA MAHDALENIE I PIATRU.</center> Maryja Mahdalena pryšla da hrobu zaraz za apostałami Piatrom i Janam i pa adychodzie ich horka płakała. Płačučy, jana schiliłasia, kab jašče raz pahladzieć u hrob i ŭ hety moment ubačyła dwuch aniołaŭ, apranutych u biełaje adziennie. Jany siadzieli ŭ hrobie, na tym miescy, dzie było pachawana cieła Jezusa, adzin la haławy, a druhi la noh. Anioły spytalisia ŭ jaje: „Žančyna, čaho ty płačaš"? Jana im adkazała: „Uziali majho Pana i nia wiedaju, dzie jaho pałažyli". Skazaŭšy heta, jana abiarnułasia i ŭbačyła Jezusa, katory stajaŭ blizka jaje, ale jana jaho nie paznała. Jezus pramowiŭ da jaje: „Žančyna, čaho płačaš? Kaho šukaješ“? Maryja Mahdalena dumała, što heta sadounik, dyk źwiarnułasia<noinclude></noinclude> dh8c52d75ym7dglqymd4n9mtl610uwk 104 51709 292840 135351 2026-07-18T06:21:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/139]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/146]] 135351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>da jaho z prośbaj: „Panie, kali ty jaho ŭziaŭ, to skažy mnie, dzie jaho pałažyŭ, a ja jaho ważmu". Tahdy Jezus pramowiŭ da jaje tolki adno słowa: "Maryja" — i jana zaraz paznała jaho, a paznaŭšy ŭskryknuła: „Rabboni", što zn. „Wučyciel moj" i kinułasia jamu da noh, chočučy ich pacaławać. Ale Jezus skazaŭ jej: Nie datykajsia da mianie, bo ja jašče nia ŭzyšoŭ da Ajca majho. Idzi da wučniaŭ maich i skažy im: "Uzychodžu da Ajca majho i Ajca wašaha, Boha majho i Boha wašaha". Skazaŭšy hetaje, Jezus źnik jej z wačču. Maryja Mahdalena pajšła z hetaj radasnaj wiestkaj da wučniaŭ i raskazała im usio, što widzieła i čuła. Ale nia tolki Maryi Mahdalenie źjawiŭsia Jezus, jon žjawiusia takža tym žančynam, katoryja pryšli razam z Maryjaj Mahdalenaj da hrobu. Kali jany waročalisia ŭ horad da wučniaŭ, Jezus spatkaŭ ich i skazaŭ im: „Jak majeciesia"? Žančyny paznali Jezusa i ŭpaŭšy da jahonych noh, pakłanilisia jamu. Jezus-ža skazaŭ im: „Nia bojciesia, idziecie i skažecie maim bratom (wučniam), kab išli ŭ Halileju, tam mianie übačać". Hetaha samaha dnia (heta zn. u niadzielu) Jezus źjawiŭsia i Piatru. <small><b> Wučni Jezusa spačatku nie chacieli wieryć u ŭskrašeńnie swajho Wučyciela. Tyja wiestki, jakija im prynosili žančyny, jany ŭwažali za niejkija plotki, katorvm nia treba wieryć. Dumali, što moža žančynam niešta prydałosia, adnak chočučy prawieryć, nia iduć, ale biahuć da hrobu. Adnak hetych dowadaŭ, jakija jany bačyli, jašče mała było, kab ich prakanać ab uskrašeńni - zatym Chrystus hetyja dowady im padaje ŭ wialikim liku.</small></b> <center>§ 63. JEZUS ŻJAŬLAJECCA DWUM WUČNIAM U DAROZIE DA EMAUS.</center> Pad wiečar taho samaha dnia, kali Jezus paŭstaŭ z umioršych, dwa, wučni jahony: Łukaš i Kleofas išli da miastečka Emaus, jakoje lažała niedaloka ad Jeruzalima (15 kilametraŭ). Idučy, jany hawaryli ab usim tym, što stałasia ŭ apošnija dni ŭ Jeruzalimie i razwažali ŭsie fakty, jakija byli źwiazanyja z mukaj i śmierciaj ich darahoha Wučyciela. Kali jany hetak hawaryli, prybliziŭsia da ich sam Jezus i jak padarožny išoŭ razam z imi; ale wočy ich byli strymany, tak što nie paznali jaho. Jezus spytaŭsia ŭ ich: „Ab čym heta wy haworycie pamiž saboju i čamu wy sumnyja"? A Kleofas adkazaŭ jamu: „Ty-ž byŭ u Jeruzalimie i nia wiedaješ, što tam stałasia ŭ hetyja dni"? Jezus spytaŭsia: „Što takoje“? Tahdy jany pačali raskazwać ab Jezusie Nazarenskim, jakim jon byŭ prarokam, mahutnym u dziele i słowie pierad Boham — i jak wydali<noinclude></noinclude> 9yp3zmyq0y10je0b7qaenfdelhi2mta 104 51711 292842 287412 2026-07-18T06:22:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/140]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/147]] 287412 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>jaho staršyja duchoŭnyja i pawadyry narodu na śmierć i ŭkryžawali jaho. A ŭsie spadziawalisia, što jon mieŭ zbawić Izraila ― adnak ciapier woś užo treci dzień, jak heta ŭsio stała- [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598534357).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Jezus u darozie ŭ Emaŭs.}} sia. Ale niekatoryja žančyny byli ŭ hrobie ranicaj-kazali dalej wučni — dy jaho nie znajšli, tolki aniołaŭ bačyli, jakija kazali, što jon žywie. Taksama chadzili niekatoryja wučni da hrobu i tak znajšli, jak žančyny hawaryli, ale jaho samoha nia bačyli...<noinclude></noinclude> on0ydbmkbfqdk6jyhw7m4la158oizcj 293006 292842 2026-07-18T09:34:08Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>jaho staršyja duchoŭnyja i pawadyry narodu na śmierć i ŭkryžawali jaho. A ŭsie spadziawalisia, što jon mieŭ zbawić Izraila ― adnak ciapier woś užo treci dzień, jak heta ŭsio stała- [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 30.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Jezus u darozie ŭ Emaŭs.}}'''}} sia. Ale niekatoryja žančyny byli ŭ hrobie ranicaj-kazali dalej wučni — dy jaho nie znajšli, tolki aniołaŭ bačyli, jakija kazali, što jon žywie. Taksama chadzili niekatoryja wučni da hrobu i tak znajšli, jak žančyny hawaryli, ale jaho samoha nia bačyli...<noinclude></noinclude> s5q1wz8nv8cs30e0e8acygw1gv43rdr 104 51714 292844 135357 2026-07-18T06:22:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/141]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/148]] 135357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> Wysłuchaŭšy ŭwieś hety raskaz, Jezus skazaŭ im: „O biazmysnyja i laniwyja sercam, kab mahčy pawieryć usiamu, što hawaryli praroki! Ci-ž nia treba było, kab ciarpieŭ Chrystus i hetak uwajšoŭ da swajej chwały"? I pačaŭšy ad Majsieja i prarokaŭ, pačaŭ im wykładać usio toje, što było ab im napisana, ab usich mučeńniach i śmierci. Wučni ŭwažna słuchali jahonaj nawuki — i hetak haworačy, padyšli jany da miastečka Emaus. Jezus rabiŭ wyhlad, što choča dalej iści, ale jany zatrymali jaho, kažučy: „Astańsia z nami, bo ŭžo pozna i dzień pachiliŭsia da wiečara". Jezus astaŭsia i ŭwajšoŭ z imi ŭ dom. A kali siadzieŭ razam z imi za stałom, uziaŭ chleb, bahasławiŭ jaho, łamaŭ i dawaŭ im. Tahdy adčynilisia ŭ ich wočy i jany paznali jaho, ale jon źnik im z wačej. Jany-ž hawaryli pamiž saboju: „Ci-ž nie hareła serca našaje, kali jon u darozie hawaryŭ da nas i wykładaŭ nam Pisannie". I ŭstaŭšy ŭ toj-ža čas wiarnulisia ŭ Jeruzalim. Tam zastali sabraŭšychsia razam apostałaŭ i wučniaŭ, katoryja prywitali ich radasnymi sławami: „Sapraŭdy Pan uwaskros i źjawiŭsia Symonu". A jany raskazali ab tym, šło zdaryłasia im u darozie i jak jany paznali jaho pry łamańni chleba. <small><b> Jak bačym i hetyja wučni nie chacieli wieryć, što Jezus uwaskros. Jany nie mahli zrazumieć, kab praŭdziwy Mesyjaš, za jakoha jany mieli Jezusa, moh tak ciarpieć i ŭrešcie pamierci haniebnaju śmierciu na kryžy. Dobry Jezus pawučaje ich, što hetak pawinna było być i wykładaje im praroctwy ab swaim mučeńni i śmierci. Sumniwy ŭstupajuć miesca wiery i wučni wierać užo, što Jezus pawinien byŭ ciarpieć. Tahdy Jezus padmacoŭwaje ich dušu swaim Ciełam i daje im z swaich ruk Kamuniju św.</small></b> <center>§ 64. JEZUS ŹJAŬLAJECCA APOSTAŁAM I ŬSTANAŬLAJE SAKRAMENT PAKUTY, NIAWIERNY TAMAŠ.</center> Kali jašče Łukaš i Kleofas hawaryli z apostałami ab usim tym, što było stałasia za ŭwieś dzień, a dźwiery byli začynieny z strachu pierad žydami, raptam sam Jezus źjawiusia pasiarod ich i skazaŭ im: "Supakoj wam. Heta ja — nia bojciesia". Ale jany spałochalisia i dumali, što bačać ducha. Tahdy Jezus, bačačy ichny strach, skazaŭ im: „Čaho wy zbajalisia i čamu takija dumki iduć u sercy wašyja? Pahladziecie na ruki maje i na nohi, heta-ž ja samieńki jość, datykajciesia i prakanajciesia: duch nia maje cieła i kaściej, a ja, jak bačycie, maju". I, skazaŭšy hetaje, pakazaŭ im ruki i nohi. A kali jany jašče nia wieryli ad radaści i ździŭleńnia, Jezus skazaŭ: "A ci majecie tut što jeści?" Jany padali jamu kawałak piečanaj ryby i waščynu miodu, jon uziaŭšy ad ich jeŭ, a što astałosia, addaŭ im. Potym skazaŭ im: „Woś słowy, katoryja ja wam hawaryů tahdy, kali jašče byŭ z wami: ''treba'',<noinclude></noinclude> eyzegz46sqvpn1v124c89elm63fs1rg 104 51717 292846 135361 2026-07-18T06:22:29Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/142]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/149]] 135361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>''kab spoŭnilasia ŭsio toje, što aba mnie napisana ŭ Zakonie Majsieja, i ŭ prarokach i ŭ psalmach''." I daŭ im zmysł, kab mahli razumieć Pisannie. Paśla jašče raz źwiarnuŭsia da ich sa sławami: „Supakoj wam! Jak mianie pasłaŭ Ajciec, tak i ja was pasyłaju." Skazaŭšy hetaje, tchnuŭ na ich i pramowiŭ uračysta: „''Waźmiecie Ducha Światoha, katorym adpuścicie brachi, buduć adpuščany, a katorym zatrymajecie, buduć zatrymany''." Paśla hetych słoŭ źnik im z wačej. A Tamaš, adzin z dwanaccaci, nia byŭ tahdy razam z usimi. Kali-ž jon pryšoŭ, hawaryli jamu wučni, što widzieli Jezusa. Ale Tamaš nie chacieŭ hetamu wieryć i skazaŭ: „Kali nia ŭhledžu na rukach jahonych znaku ad ćwiakoŭ i nie ŭłažu palca majho ŭ miesca ćwiakoŭ i nie ŭłažu ruki majej ŭ bok jahony - nie pawieru.“ A pa waśmi dniach byli iznoŭ sabraŭšysia wučni jahony ŭ domie i Tamaš byŭ razam z imi. Tahdy iznoŭ uwajšoŭ da ich Jezus praz začynienyja dźwiery i, staŭšy pasiarod ich, skazaŭ: "Supakoj wam." A potym źwiarnuŭsia da Tamaša i skazaŭ jamu: „Ułažy palec swoj siudy i ahladaj ruki maje, padymi ruku twaju i ŭłažy ŭ bok moj, a nia budź niawiernym, ale wieručym." Tamaš, pačuŭšy hetyja słowy, skazaŭ z poŭnaj wieraj: "Pan moj i Boh moj." A Jezus jamu adkazaŭ: „Ty ŭwieryŭ, Tamaš, zatym što mianie bačyŭ. Bahasłaŭleny, katoryja nia bačyli, a ŭwieryli." <small><b> Jezus zwaročwajecca da Tamaša z takimi samymi sławami, jakimi pierad hetym Tamaš wykazwaŭ swaju niawieru ŭ uskrašeńnie Jezusa i kaža jamu ŭłažyć ruku ŭ swaje rany. Hetym Jezus daje jamu zrazumieć, što ŭžo wiedaje ab usim i łahodna wyhawarwaje Tamašu jahonuju lohkadumnaść ― bo nia možna staŭlać Bohu takich warunkaŭ, jakija pastawiŭ Tamaš. Adnak, datknuŭšysia da ranaŭ Chrystusa, Tamaš uskrykwaje: Pan moj i Boh moj. Zaraz u pieršy dzień paśla swajho Uskrašeńnia Jezus choča abdaryć čaławiectwa łaskami, wypływajučymi z jaho mučeńnia i śmierci: jon daje apostałam i ich nastupnikam uładu adpuščannia hrachoŭ, kab błudziačaje i hrešnaje čaławiectwa zaŭsiody mahło atrymać darawannie hrachou i hetym samym zdabyć dla siabie supakoj dušy, jakoha Jezus tak žadaje dla ŭsich, kažučy: Supakoj wam. A hrešny čaławiek nia maje hetaha Božaha supakoju ŭ dušy swajej. Ale Chrystus daŭ uładu nia tolki adpuščać hrachi, ale i zatrymoŭwać ich — a heta moža być tolki tahdy, kali majučyja ŭładu adpuščannia i zatrymliwańnia hrachoŭ, buduć wiedać, jakija hrachi adpuścić, a jakija zatrymać. Zatym i adbywajecca spowiedź z hrachoŭ pierad tymi, jakija atrymali hetu ŭładu: pierad kapłanami i biskupami. Na spowiedzi hrešnik wykazwaje swaje hrachi, a kapłan abo biskup abo adpuščaje jamu hrachi abo zatrymliwaje, nie dajučy jamu razhrašeńnia. Nie daje razhrašeńnia tahdy, kali hrešnik nia wart hetaha (nia choča wiarnuć kradzienaha, choć moža heta zrabić, nia choča naharadzić ludziam za zroblenuju kryŭdu, nia kajecca za swaje hrachi i h. d.). </small></b><noinclude></noinclude> fvtbxbruplu7h8vb6jr3i6jwj6koxra 104 51719 292848 135363 2026-07-18T06:22:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/143]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/150]] 135363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude><center> § 65. JEZUS ŹJAŬLAJECCA Ŭ HALILEI. PIOTR-HAŁAWOJU KAŚCIOŁA.</center> Jak wiedajem, Jezus zaraz paśla swajho Uskrašeńnia zahadaŭ apostałam iści ŭ Halileju, bo tam mieŭsia im źjawicca. Apostały pasłuchali swajho Wučyciela i z Jeruzalimu śkirawalisia ŭ Halileju. Niekatoryja z ich byli sabraŭšysia kala ziera Genezaret i tam ławili rybu. Adzin raz jany cełuju noč trudzilisia, kab niešta zławić, ale nie zławili ničoha. Na ranicy, kali ŭžo pačało dnieć, staŭ na bierazie Jezus i spytaŭsia ŭ ich: Dzieci, a ci majecie ryby"? Jany nie paznali Jezusa i adkazali, što nie. Tahdy skazaŭ im: „Zakińcie sieci pa prawaj staranie łodki i znojdziecie." Jany zakinuli i zaharnuli stolki ryby, što z trudom mahli wyciahnuć. Tahdy Jan apostał zrazumieŭ, što na bierazie staić Jezus i skazaŭ Piatru: „Heta Jezus." Piotr, jak tolki heta pačuŭ, uzłažyŭ na siabie rybackuju wopratku i kinuŭsia ŭ wadu, kab upłaŭ čym-skarej dastacca da swajho Wučyciela. Druhija-ž wučni płyli ŭ łodcy, ciahnučy za saboju sieci, poŭnyja ryby. Kali wyšli na bierah, ubačyli razłožany ahoń, a na im rybu, tut-ža lažaŭ i chleb. Jezus skazaŭ im: „Pryniasiecie taje ryby, što wy ciapier zławili." Piotr pajšoŭ i razam z inšymi wučniami wyciahnuŭ na bierah sieci i, choć tam było 153 wialikich rybaŭ, adnak sieci nie parwalisia. Tahdy Jezus skazaŭ im: „Idziecie śniedać," pry hetym braŭ u swaje ruki chleb i rybu, padawaŭ im i jany jeli. Kali ŭžo paśniedali, Jezus źwiarnuŭsia da Symona-Piotry i spytaŭ u jaho: „Symonie, synie Jana, ci ty mianie lubiš bolej, jak hetyja"? Piotr adkazaŭ jamu: „Tak, Panie, ty wiedaješ, što ja ciabie lublu." Skazaŭ jamu Jezus: „''Pasi baranki maje''." Potym iznoŭ spytaŭsia: „Symonie, synie Jana, ci ty lubiš mianie"? I na hety raz adkazaŭ Piotr: „Tak, Panie, ty wiedaješ, što ja ciabie lublu." Jezus skazaŭ jamu: „''Pasi baranki maje''." I treci raz spytaŭsia Jezus u Piatra: „Symonie, synie Jana, ci lubiš mianie"? Na hety raz zasmuciŭsia Piotr, što Jezus až treci raz pytajecca ŭ jaho, dyk z usiej ščyraści swajej haračaj dušy adkazaŭ: Panie, ty ŭsio wiedaješ, ty wiedaješ, što ja ciabie lublu." Tahdy skazaŭ jamu Jezus: „''Pasi awiečki maje''" i jašče dabawiŭ hetyja słowy: „Sapraŭdy, sapraŭdy kažu tabie, kali ty byŭ maładziejšy, ty sam padpiarazwaŭsia i išoŭ, kudy chacieŭ, ale kali pastareješ, to padymieš ruki twaje, a inšy ciabie padpiaraža i pawiadzie, kudy ty nia chočaš." Hetak hawaryŭ da Piatra Jezus, pradkazwajučy, jakoju<noinclude></noinclude> 0mco7lwourl7ds69vr3vwmvn8lp6i83 104 51721 292850 287413 2026-07-18T06:22:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/144]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/151]] 287413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>śmierciaj jon pamre - što wyciahnie ruki swaje na kryžy, kudy jaho pawiaduć źwiazanaha. Piotr chacieŭ tak-ža dawiedacca, jakoju śmierciaj pamre {{Няма выявы}} {{Цэнтар|Jezus źjaŭlajecca nad wozieram Genezaret.}} Jan, dyk spytaŭ u Jezusa: „Panie, a z hetym što?" Ale Jezus adkazaŭ jamu: „Chaču, kab jon tak astaŭsia, až ja prydu - tabie što da hetaha? Ty idzi za mnoju". Pasla hetych słoŭ razyšłasia čutka pamiž apostałami, što Jan nie pamre i bu<noinclude></noinclude> 24odx70yx311bb1hob7uleg1f6rbe5u 293010 292850 2026-07-18T09:44:52Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>śmierciaj jon pamre - što wyciahnie ruki swaje na kryžy, kudy jaho pawiaduć źwiazanaha. Piotr chacieŭ tak-ža dawiedacca, jakoju śmierciaj pamre [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 31.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Jezus źjaŭlajecca nad wozieram Genezaret.}}'''}} Jan, dyk spytaŭ u Jezusa: „Panie, a z hetym što?" Ale Jezus adkazaŭ jamu: „Chaču, kab jon tak astaŭsia, až ja prydu - tabie što da hetaha? Ty idzi za mnoju". Pasla hetych słoŭ razyšłasia čutka pamiž apostałami, što Jan nie pamre i bu<noinclude></noinclude> o8vcao2ud86jxxfb7cbyn4wnrobfs1b 104 51729 292852 135381 2026-07-18T06:22:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/145]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/152]] 135381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>dzie žyć až da druhoha prychodu Jezusa, ale nie skazaŭ Jezus „Nie pamre", a tolki daŭ da zrazumieńnia, što Jan biaz mučanictwa budzie jaho ahladać u Waładarstwie Božym u niebie. <small><b> Jak wiedajem z historyi, św. Piotr pamior u Rymie (kala 67 hodu pa Naradž. Chr.) za cezara Nerana, jaki mocna praśledawaŭ chryścijan. Sw. Piotr z wyciahnutymi rukami byŭ prywiazany da kryža ŭn z haławoju i tak pamior. A św. Jan pamior swajej pryrodnaj śmierciu, dažyŭšy da poznaj staraści. Piotr, jak niekali trejčy adroksia ad Chrystusa, tak ciapier trejčy musiŭ śćwierdzić swaju luboŭ da jaho. Chrystus daje jamu mahčymać paprawić swoj upadak pierad naznačeńniem jaho na Najwyšejšaha Pastyra ŭsich chryścijanaŭ (Pasi baranki, pasi awiečki maje). Užo wiedajem, jak niekali nad hetym samym wozieram Genezaret Jezus pastanawiŭ Piatra skałoju (fundamentam) swajho kaścioła i daŭ jamu pad aznakaj klučoŭ najwyšejšuju ŭładu ŭ hetym kaściele, a ciapier hetuju ŭładu paćwiardžaje, stanowiačy jaho Najwyšejšym Pastyram barankaŭ i awiečak h. zn. biskupaŭ i ŭsich wiernych chryścijanaŭ.</small></b> <center>§ 66. ZAKŁADZINY KAŚCIOŁA, UŠEŚCIE JEZUSA U NIEBA.</center> '''Zakładziny Kaścioła'''. Paśla swajho ŭskrašeńnia Jezus prabywaŭ tut na ziamli razam z swaimi wučniami sorak dzion. Praz hety čas Jezus nawučaŭ ich i ŭćwiardžaŭ u wiery - i ŭ hetym časie załažyŭ Waładarstwa Božaje tut na ziamli, ab katorym jon tak časta hawaryŭ, abo inakš kažučy Kaścioł swoj. Adzin raz Jezus zahadaŭ swaim wučniam sabracca na adnu haru ŭ Halilei.<ref>Jakaja heta była hara, u Ewanelii nia pišacca. Wučonyja dahadwajucca, što heta była hara Tabar, dzie Jezus pieramianiŭsia.</ref> Kali jany sabralisia tamaka, źjawiŭsia im Jezus i jany ŭpaŭšy, pakłanilisia jamu. A Jezus prybliziŭsia da ich i pramowiŭ hetakimi ŭračystymi sławami:<i>„Dadziena mnie ŭsia ŭłada na niebie i na ziamli, dyk idziecie i nawučajcie ŭsie narody, chryściačy ich u imia Ajca i Syna i Ducha światoba, nawučajučy ich bierahčy ŭsio, što ja wam zahadaŭ. A woś ja z wami pa ŭsie dni až da skančeńnia świetu".</i> <small><b> Jezus, naznačyŭšy Piatra Najwyšejšym Pastyram, zakładaje Kaścioł swoj abo złučnaść usich wieručych chryścijanaŭ pad najwyšejšym pastyrawanniem Piatra. Kaścioł hety maje abymać usie krai i narody i zatym zawiecca Katalicki abo Paŭsiudny, maje wywodzicca ad apostałaŭ i na ich apiracca, bo z imi Jezus abiacaje być až da skančeńnia świetu (Apostalski), Kaścioł hety maje bierahčy ŭsio, što Jezus zahadaŭ i wieści ludziej da zbaŭlennia (Swiaty) i hety Kaścioł pawinien być Adziny tak jak Jezus i Ajciec adno jość. Kab naležać da hetaha Kaścioła Waładarstwa Chrystowaha, treba być achryščanym u imia Ajca i Syna i Ducha światoha. Heta budzie pieršy i kaniečny warunak. A druhi warunak - heta wierna bierahčy ŭsio toje, što Chrystus zahadaŭ, h. zn. žyć pawodle jaho nawuki i spaŭniać usie jahony prykazańni<noinclude></noinclude> 53a54s0c3pic1zvy77a2ci6p0l3dsrx 104 51731 292854 287414 2026-07-18T06:23:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/146]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/153]] 287414 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>Chrystus paćwiardziŭ i 10 prykazańniaŭ Staroha Zakonu, bo jak jon sam kazaŭ, što nia pryšoŭ kasawać Zakon, ale dapoŭnić jaho, dyk abawiazkam kožnaha chryścijanina jość spaŭniać 10 prykazańniaŭ Božych, i być pasłušnym uładzie kaścielnaj, a pieradusim Najwyšejšamu Pastyru, nastupniku św. Piatra, Rymskamu biskupu, jakoha dziela świataści jaho ŭradu zawiom Ajcom światym.</small></b> {{Няма выявы}} {{Цэнтар|Ušeście J. Chrysta ŭ nieba.}} '''Ušeście Jezusa ŭ nieba'''. Na sarakawy dzień sabralisia wučni, tak jak im zahadaŭ Jezus, u Jeruzalimie. Tam zjawiŭsia im Jezus užo apošni raz, hawaryŭ z imi ab Waładarstwie<noinclude></noinclude> g0xa9yu1y6nuqmene43o3h12woi2dsa 293011 292854 2026-07-18T09:45:15Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>Chrystus paćwiardziŭ i 10 prykazańniaŭ Staroha Zakonu, bo jak jon sam kazaŭ, što nia pryšoŭ kasawać Zakon, ale dapoŭnić jaho, dyk abawiazkam kožnaha chryścijanina jość spaŭniać 10 prykazańniaŭ Božych, i być pasłušnym uładzie kaścielnaj, a pieradusim Najwyšejšamu Pastyru, nastupniku św. Piatra, Rymskamu biskupu, jakoha dziela świataści jaho ŭradu zawiom Ajcom światym.</small></b> [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 32.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Ušeście J. Chrysta ŭ nieba.}}'''}} '''Ušeście Jezusa ŭ nieba'''. Na sarakawy dzień sabralisia wučni, tak jak im zahadaŭ Jezus, u Jeruzalimie. Tam zjawiŭsia im Jezus užo apošni raz, hawaryŭ z imi ab Waładarstwie<noinclude></noinclude> nkvel1rsci9efea86ibaz409cix538h 104 51735 292856 135387 2026-07-18T06:23:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/147]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/154]] 135387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>Božym, katoraje jon załažyŭ i napaminaŭ, kab jany nie adchodzili z Jeruzalimu, ale čakali zychodu Ducha św. „Bo ― kazaŭ Jezus ― Jan chryściŭ wadoju, a wy budziecie chryščany Ducham światym pa niekulkich hetych dniach. Atrymajecie moc Ducha światoha, katory zydzie na was i budziecie świedčyć aba mnie ŭ Jeruzalimie i pa ŭsiej Judei i Samaryi i pa kraj ziamli". Potym wywieŭ ich z Jeruzalimu i pajšoŭ razam z imi na haru Aliŭnuju (dzie pačaŭ swaje mučeńni), tam padniaŭ ruki i bahasławiu ich, a potym uzniośsia da nieba. Wučni doŭha i ŭwažna hladzieli na Jezusa, uzychodziačaha da nieba, až pokul wobłak jasny nie zakryŭ jaho z prad wačej ich. Tahdy stali pierad imi dwa čaławieki ŭ bielym adzieńni i skazali im: „Ludzi halilejskija, čaho wy staicio, hledziačy u nieba? Hety Jezus, katory ŭziaty ad was da nieba, hetaksama prydzie na apošni sud, jak wy jaho bačyli idučy ŭ nieba". Wučni, pačuŭšy hetyja słowy, addali jašče raz užo niawidomamu swajmu Wučycielu pakłon i z radaściaj wiarnulisia ŭ Jeruzalim. <small><b> I tak končylisia muki, končyłasia žyćcio Jezusa tut na ziamli i adyjšoŭ Jon ad nas da Ajca swajho ŭ niebie. Paslanstwa Jahona było dakanana: rod ludzki adkupleny, Waładarstwa Božaje załožana, u hetym Waładarstwie pastaŭlena ŭłada, jakaja maje nawučać siabroŭ hetaha Waladarstwa, nadzialać ich laskaj Božaj i kirawać imi. Ale ŭzychodziačy ŭ nieba, nie astawiŭ nas Jezus siratami, jon astaŭsia pasiarod nas, sposabam niawidomym prabywajučy ŭ św. Eŭcharystyi pa kaściołach našych. Da Jaho kožny z nas moža pryjści i pabačyć Jaho choć pad aznakami chleba i wina - i nia tolki pabačyć, ale pryniać da serca swajho i prasić u Jaho ŭspamohi ŭ trudnych chwilinach žyćcia. Pamiatku Ušeścia ŭ nieba P. Jezusa my abchodzim u čaćwier na sarakawy dzień paśla jaho Uskrašeńnia.</small></b> <center>AHULNY PAHLAD NA ŽYĆCIO JEZUSA PAŚLA ŬSKRAŠENNIA.</center> Jezus paśla swajho uskrašeńnia časta źjaŭlajecca swaim wučniam, kab ich prakanać ab sapraŭdnaści swajho ŭskrašeńnia i hetym prabudzić u ich bolšuju wieru. Adnak apostały spačatku nia wierać u sapraŭdnaść uskrosu swajho Wučyciela heta było dla ich niezrazumieła, kab umierły dy moh ustać z mahiły, jany nawat na pačatku bajacca Jezusa i ŭwažajuć jaho za ducha abo za zdań jakuju, a Tamaš datul nia wieryŭ, pakul nie dakranusia da jahonych ranaŭ. Swaim uskrosam Jezus prakanaŭ wučniaŭ, što jon sapraŭdy Mesyjaš i Syn Božy. Praz usio swajo publičnaje nawučańnie Jezus wykazwa-<noinclude></noinclude> 6nwcs6s0vi7c1yzcjnqwg7kry48qe0z 104 51738 292858 135390 2026-07-18T06:23:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/148]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/155]] 135390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>je, što jon ''Mesyjaš''. I tak: u Nazareckaj škole čytaje słowy Izaija praroka, jakija adnosiacca da Mesyjaša: „Duch Božy nada mnoju"; pierad samarankaj adkryta kaža, što jon Mesyjaš; na pytańnie Jana Chr. ci jon jość „Toj, što maje pryjści"? - zamiest słoŭnaha adkazu Jezus pakazwaje na swaje čyny, jakija świedčać, što jon jość Mesyjaš („ślapyja widziać, kulhawyja chodziac, prakažanyja robiacca čystymi, hłuchija čujuć, umierłyja ŭstajuć, ubohim abwiaščajecca ewanelija"). Potym dwa razy ŭračysta śćwiardžaje, što jon jość Mesyjaš: raz kali pryjmaje ad Piatra słowy: Ty jość Chrystus (h. zn. Mesyjaš) Syn Boha žywoha", a druhi raz - kali byŭ spytany Kaifašam pierad cełym Sanhedrynam, uračysta pierad najwyšejšaj Ustanowaj žydoŭskaha narodu śćwiardžaje, što tak, jon jość Mesyjaš. Razam z hetym Jezus wykazwaje, što jon ''Syn Božy''. Kaža, što jon wyšejšy za aniełaŭ, katoryja praznačany na toje, kab jamu słužyć; jon staršy za ŭsich wialikich ludziej u St. Zakonie: za Abrahama, Dawida, Sałamona, Jonu, jon wažniejšy nawat za światyniu. Tut na ziamli jon wykonywaje ŭładu, jakuju maje tolki Boh: adpuščaje hrachi, jość panam nad subotaj, uskrašaje umierłych; Jezus kaža, što jamu dana ŭsia ŭłada na niebie i na ziamli i što ŭ apošni dzień jon prydzie sudzić żywych i pamioršych. Jon abiacaje swaju zaŭsiodnuju „pa ŭsie dni" prysutnaść u Kaściele i što nieba i ziamla praminuć, ale słowy jaho nie praminuć. Urešcie kaža, što jon i Ajciec heta adno, pamiž Ajcom i Synam jość poŭnaja roŭnaść. A najbolšym dowadam bostwa Jezusa Chrysta jość jahona Uskrašeńnie. Značyć, Jezus - heta Mesyjaš, Syn Božy. Jezus zakładaje tut na ziamli swaju arhanizacyju ― Kaścioł, nad katorym stawić urad: Piatra, jak staršyniu, a apostałaŭ, jak siabroŭ hetaha ŭradu. Dwanaccać apostałaŭ wybraŭ Jezus na swaich zastupnikaŭ i ŭradaŭcaŭ u swaim waładarstwie. Adzinaccać było halilejcaŭ, a adzin judejec (Judaš), katory jaho i zdradziŭ. Badaj usie apostały byli ludzi niawučonyja i prostyja (rybaki i rabotniki). Najbolej hramatnym byŭ spasiarod ich Mateuš (były mytny ŭradawiec), jon pieršy potym apisaŭ žyćcio i nawuku swajho Wučyciela. A najbolej hłybokim čaławiekam, sapraŭdy filozofam byŭ św. Jan Apostal, hety paet-prarok. Jan<noinclude></noinclude> b7jyr82f8kg5ji3oai8ybzkcjoni07m 104 51740 292860 135396 2026-07-18T06:23:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/149]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/156]] 135396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>u swajej ewanelii ŭzniośsia jak aroł pad samaje nieba i daŭ apisańnie pachodžańnia Syna Božaha, jakoha jon zawie Słowam, zrodžanaha pierad usimi wiakami Ajcom („Spradwieku było Słowa... i Słowa stałasia ciełam i prabywała pamiž nami"). Dyk nie na ludzkoj mocy i nie na ludzkim rozumie budawaŭ Chrystus swajo waładarstwa, a na mocy Ducha św. Nie wykładaŭ Jezus swaim wučniam nawukowych lekcyjaŭ, nie hatowiŭ ich da wučonych sprečak z wučonymi ludźmi, ale staraŭsia pry pomačy wusnych nawuk i cudaŭ prabudzić u ich ''wieru'', a potym hetu wieru ŭmacawaŭ darami Ducha św. {{***}} Razwažajučy nawuku i žyćcio Chrystusa nam kidajecca ŭ wočy adzin fakt: nienawiść da Chrystusa. Čamu heta Chrystus, katory wiaściŭ luboŭ da ŭsich i na lubowi abapior usiu swaju nawuku, daznaŭ stolki nienawiści ad ludziej? I jašče hetu nienawiść pradkazaŭ swaim wučniam! („Budziecie ŭ nienawiści dziela mianie"). Adkul i za što heta nienawiść? Byli ž roznyja ludzi, jakija byli źnienawidžany za swajho žyćcia, byli zakładčyki mahutnych dziaržawaŭ, jak Aleksandar Makiedonski, Cezar, Napaleon i inšyja, jakija pralili šmat krywi ludzkoj; byli zakładčyki roznych relihijaŭ, jak Mahamet, Kanfucyj, Lutar i šmat inšych, jakich za žyćcia nienawidzieli, a pa śmierci ich zhinuła i nienawiść da ich ale čamu heta Chrysta nienawidzieli i dahetul nienawidziać, choć jon nie zrabiŭ nikomu ničoha drennaha? Bo dzieła Chrysta žywie i ciapier u Kaściele Božym, katory nia tolki isnuje, ale i nawučaje, tak jak daŭniej nawučaŭ Chrystus, nia tolki nawučaje, ale i napaminaje błudziačych i starajecca ich skirawać na šlach praŭdy. Zhetul i pływie hnieŭ tych, jakija znajšlisia na druhim polusie ludzkoj jaraści - na polusie nienawiści.<noinclude></noinclude> hqlz1hat80v64sozsovcj7efxsfovmc 0 51741 292952 135397 2026-07-18T06:38:27Z Gleb Leo 2440 292952 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = IV Čaść. Jezus Uwaskroššy | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/III|III Čaść. Jezus — achwiara]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/V|V Čaść. Dziei pačatkawaha kaścioła]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="142" to="155" /> {{Выроўніванне-канец}} c892r9zz43x7n3rt0nldemu13tod6v1 292954 292952 2026-07-18T06:40:56Z Gleb Leo 2440 292954 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = IV čaść. Jezus Uwaskroššy | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/III|III čaść. Jezus — achwiara]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/V|V čaść. Dziei pačatkawaha kaścioła]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="143" to="155" /> {{Выроўніванне-канец}} ocj33ogbe61vtiq5om2tztvw0sikhj0 292955 292954 2026-07-18T06:42:28Z Gleb Leo 2440 292955 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = IV čaść. Jezus Uwaskroššy | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/III|III čaść. Jezus — achwiara]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/V|V čaść. Dziei pačatkawaha kaścioła]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="143" to="155" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} t3gfwprv41h0omnw3fjinvoznyq9ek2 292960 292955 2026-07-18T06:52:55Z Gleb Leo 2440 292960 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = IV čaść. Jezus Uwaskroššy | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/III|III čaść. Jezus — achwiara]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/V|V čaść. Dziei pačatkawaha kaścioła]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="143" to="156" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} j11r88ukvfa0gb9dtn5124ecjqm1ine 104 51743 292862 135402 2026-07-18T06:23:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/150]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/157]] 135402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude><center>ČAŚĆ V. DZIEI PAČATKAWAHA KAŚCIOŁĄ.</center> <small><b> Chrystus uzyšoŭ u nieba, a miesca jahona tut na ziamli zaniali apostały z św. Piatrom na čale. Jany zdabywajuć dla Chrysta što-raz bolej prychilnikaŭ u roznych krajoch i narodach i hetak pašyrajuć Kaścioł chryścijanski na ŭwieś świet. Apostały kirujuć hetym Kaściołam pawodle tych asnoŭ, jakija im padaŭ Chrystus, pašyrajuć i budujuć jaho swajej pracaj i krywioj. Św. Pisańnie padaje nam niekatoryja wiestki, jak hety Kaścioł pašyraŭsia i ŭzrastaŭ, jak apostały, nie škadujučy trudoŭ swaich, išli spačatku da žydoŭ, a potym da pahancaŭ i ŭsich zaklikali ŭ Chrystowa waładarstwa. Ab hetych pačatkawych dziejach Kaścioła Chrystowaha budzie hutarka ŭ hetaj častcy.</small></b> <center>§ 67. WYBAR MACIEJA NA APOSTAŁA. ZYCHOD DUCHA ŚW.</center> '''Wybar Macieja na apostała.''' Paśla ŭšeścia ŭ nieba Jezusa apostały wiarnulisia z Aliŭnaj hary ŭ Jeruzalim i tut źbiralisia na malitwu ŭ światlicy, dzie była apošniaja Wiačera, čakajučy Zychodu Ducha św. Razam z apostałami było šmat jašče wučniaŭ Jezusa, była N. Dz. Maryja - matka Jezusa, byli tak-ža inšyja žančyny, jakija chadzili daŭniej za Jezusam― tak što hramadka ŭsich wieručych u Chrystusa dachodziła da 120 asob. Adzín raz na sabrańni ŭstaŭ Piotr i pramowiŭ da sabraŭšychsia, kab na miesca Judaša, katory skončyŭ swajo žyćcio samahubstwam, wybrać druhoha apostała. „Treba - kazaŭ Piotr — z tych ludziej, jakija prabywali razam z nami praz uwieś toj čas, praz jaki byŭ pamiž nami Jezus, pačaŭšy ad chrostu Jana až da Ušeścia, wybrać adnaho, kab jon byŭ razam z nami świedkaj Jahonaha Uskrašeńnia". Sabrannie wystawiła na hetuju hodnaść dwuch wučniaŭ, katorych pryznała najbolej dastojnymi: Jazepa (Barsabu) i Macieja. Pierad wybaram hetak malilisia: „Panie, Ty znaješ sercy ŭsich, pakažy, katoraha wybraŭ z hetych dwuch, kab zaniać miesca hetaha pasłuhawańnia i apostalstwa, ad jakoha adpaŭ Judaš“. Paśla malitwy kinuli losy i paŭ los na Macieja ―― jaho i daličyli da liku apostałaŭ. '''Zychod Ducha św'''. Na dziesiaty dzień paśla Čšeścia Jezusa, a na 50-ty pa jahonym Uskrašeńni, kali žydy abchodzili świata Siomuchi (na pamiatku atrymańnia prawa Božaha na hare Synaj), apostały razam z druhimi wučniami byli sabraŭšysia na malitwu ŭ światlicy. Raptam kala hadziny 9 ranicy pačuŭsia wialiki šum, tak jak heta bywaje pry silnym wietry, hety šum napoŭniŭ uwieś dom, dzie jany siadzieli, a nad kožnym z apostałaŭ źjawilisia, tak jak z ahniu, świetłyja<noinclude></noinclude> kwdvig6189uz01u6x6ccxx5mg90252w 104 51744 292864 287415 2026-07-18T06:24:05Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/151]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/158]] 287415 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>jazyki. Heta byŭ Zychod Ducha światoha. I ŭsie, chto tam byŭ, byli napoŭnieny Ducham św. i pačali hawaryć roznymi mowami, tak jak im dawaŭ Duch św. [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598407958).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Zychod Ducha św. na apostałaŭ.}} A było tahdy ŭ Jeruzalimie sabraŭšysia na świata mnoha narodu z usich kancoŭ ziamli. Pačuŭšy wialiki šum i homan u tym domie, dzie byli apostały, ludzi źbiehlisia tudy i nie mahli nadziwicca, jak heta halilejskija prastaki mohuć hawa-<noinclude></noinclude> fwenqrg6l7psv86el1j6p3qi80ybaha 293012 292864 2026-07-18T09:46:13Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>jazyki. Heta byŭ Zychod Ducha światoha. I ŭsie, chto tam byŭ, byli napoŭnieny Ducham św. i pačali hawaryć roznymi mowami, tak jak im dawaŭ Duch św. [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 33.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Zychod Ducha św. na apostałaŭ.}}'''}} A było tahdy ŭ Jeruzalimie sabraŭšysia na świata mnoha narodu z usich kancoŭ ziamli. Pačuŭšy wialiki šum i homan u tym domie, dzie byli apostały, ludzi źbiehlisia tudy i nie mahli nadziwicca, jak heta halilejskija prastaki mohuć hawa-<noinclude></noinclude> 6w9cwgy1p4k0hmurqa04xtt98jj16yc 104 51745 292866 135407 2026-07-18T06:24:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/152]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/159]] 135407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>ryć roznymi mowami. "Što heta značyć?" - pytalisia adzin u adnaho, a inšyja naśmiechalisia, kažučy, što jany papilisia winom. Tahdy wystupiŭ razam z adzinaccaćma apostałami Piotr i hetak pramowiŭ: „Ludzi judejskija i ŭsie, što žywiecio ŭ Jeruzalimie, niachaj wam budzie wiedama i da wušej prymiecie słowy maje. Hetyja nie pjanyja, jak wy dumajecie, bo ciapier dziewiataja hadzina ranicy. Ale tut spoŭniłasia toje, što praročyŭ Joel prarok, kažučy: "Wylju Ducha majho (kaža Boh) na ŭsiakaje cieła i praročyć buduć syny wašyja i dočki wašyja". (Joel 2-28). „Dyk słuchajcie, ludzi izrailskija“ – zaklikaŭ dalej Piotr, wykazwajučy ŭ haračaj i natchnionaj nawucy, što Jezus Nazarenski, katoraha žydy wydali na śmierć, jość praŭdziwym Mesyjašam, abiacanym praz Boha, što heny Jezus, katory byŭ zamučany, paŭstaŭ z umioršych, uzyšoŭ u nieba i ciapier sasłaŭ na ich Ducha światoha; što hetaje ŭsio musieła stacca, kab spoŭnilisia praroctwy Staroha Zakonu i što ab hetym musić wiedać narod žydoŭski, katory jaho ŭkryžawaŭ... Wysłuchaŭšy hetuju nawuku, mnohija hawaryli: „Što-ž nam rabić?" A Piotr adkazaŭ im: „Pakutu čyniecie i niachaj kožny z was achryścicca ŭ imia Jezusa Chrystusa na adpuščeńnie hrachoŭ wašych, to i wy atrymajecie dar Ducha światoha". Na hetyja słowy nawiarnułasia 3 tysiačy narodu i pryniało św. chrost. I heta była pieršaja parachwija chryścijanskaja abo, jak tahdy nazywali, hmina abo hramada. Pieršyja chryścijanie słuchali apostałaŭ, dziaržalisia ichnaj nawuki, źbiralisia razam na malitwu i na łamańnie chleba (h. zn. na Imšu i Kamuniju św.) <small><b> Łamańnie chleba i supolnaje jaho pažywańnie było najważniejšaj čynnaściaj padčas nabaženstwa pieršych chryścijanaŭ. Słowy Chrystusa na Apošniaj wiačery: Heta čyniecie na maju pamiatku" - pieršyja chryścijanie wierna wypaŭniali z wialikaj achwotaj i pabožnaściaj. U pieršych chryścijanaŭ apostały byli wučycielami, kapłanami i pawadyrami. Zychod Ducha św. mieŭ wialikaje značeńnie dla apostałaŭ i ŭsiaho pačatkawaha Kaścioła. Apostałaŭ Jon aświaciŭ, umacawaŭ ich wieru i daŭ im swaje dary; apostały, karystajučysia hetymi darami, mahli wiaścić Ewaneliju (što zn. Dobruju wiestku) pa ŭsim świecie i mahli iści na muki i śmierć. Paśla sasłańnia Ducha św. apostały pierastali być takimi bajaźliwymi, jak daŭniej byli: jany jak-by adradzilisia na dušy i hatowy byli iści na kraj świetu, nie bajučysia ni muk ni śmierci, kab tolki spoŭnić zahad Chrystusa: Idziecie i nawučajcie ŭsie narody. Ad Siomuchi Duch św. astaŭsia ŭ Kaściele Chrystowym na zaŭsiody, aświačajučy i kirujučy im. Kožny chryścijanin atrymliwaje dary Ducha św. pry Kryžmawańni. Pamiatku Zychodu Ducha św. abchodzim na 50-ty dzień paśla Wialikadnia. Hetyja świata zawucca jašče Zielonymi światami, bo tahdy zielanieje ŭsia pryroda, a časam zawucca i Siomuchaj, bo prypadajuć u {{Разбіўка|siem}} tydniaŭ paśla Wialikadnia.</small></b><noinclude></noinclude> e6rtwg7wfmihw1omla3bbq7nwc3053p 104 51747 292868 135409 2026-07-18T06:24:26Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/153]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/160]] 135409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> <small><b> Ducha św. my nie mahli-b bačyć, kab Jon nam nie źjawiŭsia pad jakim-kolečy wyhladam: napr. pad wyhladam hałubka abo ahnistych jazykoŭ, ale pamyłkowaj rečaj było b sudzić, što Duch św. heta toje samaje što hałubok, abo ahoń i h. d. Duch św. heta jość treciaja Asoba Najśw. Trojcy, tak jak pieršaj Asobaj jość Boh-Ajciec, druhoju Syn Božy. Ahoń aznačaje tut nia tolki światło, ale i wialikuju luboŭ Boha da rodu ludzkoha.</small></b> <center>§ 68. AZDARAŬLEŃNIE KULHAWAHA: PIOTR I JAN PIERAD SANHEDRYNAM.</center> Adzin raz paśla Zychodu Ducha św. apostały Piotr i Jan išli ŭ Jeruzalimskuju światyniu na wiačerniuju malitwu. Pry adnej bramie siadzieŭ kulhawy čaławiek i prasiŭ ad ludziej spamohi. Jon byŭ kalekaj užo ad uradžeńnia, nie ŭładaŭ nahami, tak što jaho štodnia prynosili pad światyniu. Uhledzieŭšy Piatra i Jana, jon jak zaŭsiody praciahnuŭ ruku, prosiačy padaryć niešta. Piotr skazaŭ jamu: „Hlań na nas". Toj, dumajučy, što atrymaje niešta, hlanuŭ. Ale Piotr skazaŭ jamu: „Zołata i sierabra niama ŭ mianie, ale što maju, toje i daju tabie: u imia Jezusa Nazarenskaha ŭstań i idzi". Skazaŭšy hetaje, Piotr uziaŭ žabraka za prawuju ruku i padniaŭ jaho. I ŭ hetuju chwilinu toj kulhawy staŭ zdarowym: jaho nohi nabrali siły, jon ustaŭ i z radaści padskakwajučy pajšoŭ razam z druhimi ŭ światyniu. Narod užo ad doŭhaha času znaŭ hetaha žabraka, usie wiedali, što jon kaleka i kožny bačyŭ, jak jon siadzieŭ pry bramie i žabrawaŭ ― dyk uhledzieŭšy jaho zdarowym, dziwilisia ŭsie i išli, kab bližej pahladzieć na hety cud. Kali hetak sabrałosia mnoha narodu i ŭsie hladzieli na apostałaŭ i žabraka, Piotr pramowiŭ: "Čamu wy dziwiciosia i čaho pryhladajeciesia da nas, jak byccam my swajej mocaj heta zrabili, što kulhawy chodzić? Boh ajcoŭ našych ussławiŭ Jezusa, Syna swajho, katoraha wy prad Piłatam wydali na ŭkryžawańnie i katory ŭstaŭ z umioršych. U imia Jezusa hety kulhawy atrymaŭ zdaroŭje, jak wy ŭsie bačycie". Dalej Piotr zaklikaŭ narod da nawarotu i pakuty, kab byli darawany ichnyja hrachi, I na hety raz nawiarnułasia da wiery Chrystowaj kala 5-ci tysiač čaławiek. Kali apostały jašče hawaryli, pryšli kapłany i staršyja nad światyniaj i, pačuŭšy, što apostały wučać ab Chrystowym uskrašeńni, mocna aburylisia i zahadali apostałaŭ pasadzić ciamnicu da zaŭtrašniaha dnia, bo byŭ užo wiečar. Na zaŭtry sabrałasia Wialikaja Žydouskaja Rada (Sanhedryn), pryšli tak-ža Annaš i Kaifaš. Sudździ spytalisia ŭ apostałaŭ, jakoj uładaj i jakim prawam jany paśmieli wučyć u światyni i čynić cudy? Tahdy Piotr, natchniony Ducham św. tak pramowiŭ: "Pawadyry narodu i staršyja, słuchajcie! Niachaj wam usim budzie wiedama, što ŭ imia Pana našaha Jezusa Chrysta, katoraha wy ŭkryžawali i katoraha Boh zbudziŭ<noinclude></noinclude> te4zxju611x9tmtjlycn9dv1okuztcb 104 51748 292870 287416 2026-07-18T06:24:39Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/154]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/161]] 287416 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>z umioršych, u imia Jaho woś hety žabrak staić zdaroŭ pierad wami". Sudździ, bačačy hetakuju stojkaść apostałaŭ i wiedajučy, [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14781904181).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Azdaraŭleńnie kulhawaha čaławieka Piatrom i Janam.}} što jany ludzi prostyja, biez nawuki, nia wiedali, što z imi rabić. Dawiedaŭšysia, što majuć pierad saboju wučniaŭ Jezusa, jany zahadali im wyjści, a sami naradžalisia, što z imi rabić. Pa naradzie paklikali ich da siabie i zabaranili im wučyć<noinclude></noinclude> mrmxqkxukxc9pzjhb6y2jsyusbb7tcu 293013 292870 2026-07-18T09:46:39Z Gleb Leo 2440 293013 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>z umioršych, u imia Jaho woś hety žabrak staić zdaroŭ pierad wami". Sudździ, bačačy hetakuju stojkaść apostałaŭ i wiedajučy, [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 34.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Azdaraŭleńnie kulhawaha čaławieka Piatrom i Janam.}}'''}} što jany ludzi prostyja, biez nawuki, nia wiedali, što z imi rabić. Dawiedaŭšysia, što majuć pierad saboju wučniaŭ Jezusa, jany zahadali im wyjści, a sami naradžalisia, što z imi rabić. Pa naradzie paklikali ich da siabie i zabaranili im wučyć<noinclude></noinclude> 931mfoov0diesettixoyxt0obcnohwi 293014 293013 2026-07-18T09:46:44Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>z umioršych, u imia Jaho woś hety žabrak staić zdaroŭ pierad wami". Sudździ, bačačy hetakuju stojkaść apostałaŭ i wiedajučy, [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 34.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Azdaraŭleńnie kulhawaha čaławieka Piatrom i Janam.}}'''}} što jany ludzi prostyja, biez nawuki, nia wiedali, što z imi rabić. Dawiedaŭšysia, što majuć pierad saboju wučniaŭ Jezusa, jany zahadali im wyjści, a sami naradžalisia, što z imi rabić. Pa naradzie paklikali ich da siabie i zabaranili im wučyć<noinclude></noinclude> gjlaaayvswdwxwmqdz7egxx4svt59ef 104 51749 292872 135413 2026-07-18T06:24:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/155]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/162]] 135413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>i nawat uspaminać imia Jezusa. Ale na heta Piotr i Jan adkazali z tej samaj stojkaściaj: "Rassudziecie sami, ci budzie sprawiadliwa pierad Boham, kab my was bolej słuchali, jak Boha, bo my nia možam maŭčać ab tym, što my bačyli i čuli". Rada, pryhraziŭšy im jašče raz, puściła ich, bo nie mahla ich karać, bajučysia narodu, bo narod sławiŭ apostałaŭ za azdaraŭlennie kulhawaha čaławieka. <b><small> Widzim, jakuju wialikuju pieramienu zrabiŭ Duch św. u dušach apostałaŭ! Tyja što daŭniej bajalisia padyjści da asudžanaha Jezusa i nawat pierad słuhami adrakalisia ad jaho (Piotr), ciapier z wialikaj adwahaj nawučajuć u światyni i nawat pierad sudom nie bajacca baranić swajho Wučyciela i pryznawacca da jaho.</b></small> <center>§ 69. ŽYĆCIO PIERŠYCH CHRYŚCIJANAŬ. ANANIJAŠ I SAFIRA.</center> Pieršyja chryścijanie dobra pomnili Jezusa Chrystusa, jaho cudy, nawuki, śmierć i ŭskrašeńnie — i dziela taho žyli ŭ wialikaj jednaści, jak braty i siostry. Zdawałasia, što ŭ chryścijanskaj hramadcy było adno serca i adna duša. Žyli jany wielmi prosta, adkidajučy ŭsialakuju roskaš. Nichto nie nazywaŭ swaim taho, što mieŭ, ale ŭsio ŭ ich było supolnaje. Kali chto byŭ bahaciejšy, pradawaŭ swaju majemaść i wyručanyja hrošy prynosiŭ da apostałaŭ, a tyja razdawali biednym, asabliwa ŭdowam i sirotam, skolki kamu treba było: zatym pamiž chryścijanaŭ nia było takoha hora i biady, jakaja była pamiž pahancami. Pieršyja chryścijanie štodnia źbiralisia na malitwu abo ŭ Jeruzalimskaj światyni (bo jašče swaje nia mieli), abo ŭ prywatnych damoch adpraŭlali nabaženstwa i pryjmali ŭčaście ŭ łamanni chleba. Apostaly stajali na čale ŭsiaho žyćcia chryścijanskaha, jany byli pawadyrami i wučycielami hetaj pieršaj hramadki wieručych, jany raskazwali ab žyćci, cudach i nawucy Chrystusa, pieradawali swaim nastupnikam usio toje, što jany widzieli i čuli, a łaska Božaja i Duch światy byŭ wa ŭsich. Ale ŭ tym časie zdaryŭsia wypadak, jaki świedčyŭ, što ŭžo i tahdy byli pamiž chryścijanami wyradki. U Jeruzalimie nawiarnułasia na chryścijanstwa dwoje ludziej - muž i žonka, muž i žonka, nazywalisia jany Ananijaš i Safira. Jany pradali swajo pole, ale čaść wyručanych hrošaj zatrymali sabie, a tolki čaść Ananijaš zanios i addaŭ apostałam, kažučy, što addaje ŭsie hrošy. A Piotr adazwaŭsia da jaho i kaža: „Ananijaš, čamu heta djabał skusiŭ twajo serca, što ty sałhaŭ pierad Ducham św. i zataiŭ čaść hrošaj wyručanych za pole? Bo moh ty jaho nie pradawać, a kali pradaŭ, dyk moh astawić dla siabie ŭsie hrošy. Jakža-ž ty moh adważycca na takuju reč? Ty nia pierad ludźmi sałhaŭ, ale pierad Boham".<noinclude></noinclude> 97yzu6g5z4jjd57scaa7rdricojcou6 104 51751 292874 252212 2026-07-18T06:25:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/156]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/163]] 252212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Pačuŭšy hetyja słowy, Ananijaš upaŭ i tut-ža pamior. Maładziany, jakija tam byli, wyniaśli jahonaje cieła i pachawali. {{Водступ|2|em}}Praz try hadziny paśla hetaha pryšła tudy Safira, ničoha nia wiedajučy ab tym, što stałasia. I spytaŭsia ŭ jaje Piotr: Skažy mnie, žančyna, ci wy za stolki pradali ziamlu?“ Jana-ž adkazała: „Tak, za stolki“. A Piotr kaža jej: „Našto wy zhawarylisia, kab kusić Ducha Božaha? Woś la dźwiarej stajać tyja, što pachawali twajho muža, jany i ciabie wyniasuć“ I zaraz-ža Safira ŭpała la noh jahonych i skanała, a tyja maładziany, jakija ŭ hety čas uwachodzili ŭ chatu, uziali jaje i pachawali kala muža. {{Водступ|2|em}}Hety wypadak zrabiŭ na ŭsich chryścijanaŭ wialikaje ŭražańnie i aharnuŭ usich wialiki strach pierad Božaj mocaj. {{Водступ|2|em}}A praz ruki apostałaŭ dziejalisia roznyja znaki i cudy ŭ narodzie. Wieručych u Chrystusa prybywała štoraz bolej, jak mužčyn tak i žančyn, wiera ich była takaja mocnaja, što wynasili swaich chworych na wulicy, kłali ich tam i čakali, pakul nia budzie prachodzić tudoju Piotr, kab choć cień jahony ŭpaŭ na chworaha i kab chwory takim paradkam pazdarawieŭ. Mnoha chworych pad dziejańniem łaski Božaj i cudatworčaj mocy apostałaŭ zdarawieła. Niaśli chworych nia tolki z Jeruzalimu, ale i z susiednich miestaŭ i wiosak, adusiul išli ludzi, niasučy swaich chworych i apanawanych złym duchami ŭsie jany byli azdaroŭleny. {{Водступ|2|em}}<small><b> U pieršych chryścijanaŭ my spatykajem supolnaść majemaści, ale heta supolnaść była asnowana nie na baraćbie klasaŭ, a na spahadnaści da biednych. Pry hetym taja supolnaść była nie prymusowaja, a dabrawolnaja: chto chacieŭ pradawać swaju majemaść i dzialić hrošy pamiž biednymi, toj pradawaŭ i dzialiŭ, a chto nie chacieŭ, toj moh zatrymać dla siabie i dalej karystacca jeju. Hetu supolnaść chryścijanskuju, jakaja i pa siańniašni dzień isnuje ŭ manastyroch, treba adrožniwać ad ciapierašniaj kamuny, wydumanaj Marksam i Leninym, jakaja nie pryznaje ni Boha, ni dušy, ni Chrystusa, znosić usiakuju relihiju, a tak ža ludzkuju swabodu, a ŭsie zahadywaje rabić pad prymusam. {{Водступ|2|em}}Ananijaš i Safira mahli byli astawić sabie ŭsie hrošy, wyručanyja za ziamlu, ale jany zatatli čaść dziela swajej prahawitaści, a tolki čaść addali ŭ kaścielnuju kasu. Hetakim niahodnym sposabam jany chacieli zdabyć dla siabie dobruju sławu, jak pabožnych chryścijanaŭ, a razam z hetym karystacca z swaich hrošaj i  — jak ludzi biednyja  — tak-ža z tych, jakija ludzi składali na ruki apostałaŭ. Za hetu swaju krywadušnaść, prahawitaść, a razam z hetym i falšywuju pabožnaść jany byli sroha pakarany. </small></b> {{Водступ|2|em}}<center>§ 70. APOSTAŁY IZNOŬ PIERAD SANHEDRYNAM. RADA HAMALIJELA.</center> Choć Sanhedryn zabaraniŭ apostałam pašyrać Chrystowu nawuku, adnak apostały nie pasłuchali hetaj niesprawiadliwaj zabarony i dalej nawučali ab Chrystusie, čyniačy pry hetym mnoha cudaŭ. Dziakujučy nawučańniu i wialikaj rupnaści<noinclude></noinclude> 1y8k804j64cg479wwut7ysfh6usr8we 104 51753 292876 135419 2026-07-18T06:25:06Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/157]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/164]] 135419 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>apostałaŭ lik chryścijanaŭ uzrastaŭ wielmi šybka i heta prymusiła staršych žydoŭskich źwiarnuć na apostałaŭ bolšuju ŭwahu a nawat pačać prociŭ ich rašučy praśled. Jany wydali zahad, kab uziać usich apostałaŭ i pasadzić ich u wastroh. Zahad byů spoŭnieny i apostały apynulisia ŭ wastrozie. Ale ŭnačy aniel Božy adčyniŭ bramy wastrohu, wypuściŭ ich na wolu i zahadaŭ iści ŭ światyniu i tam wiaścić narodu nawuku, jakuju daŭ Chrystus. Apostały hetak i zrabili ― i ŭžo ranieńka byli ŭ światyni i tam nawučali narod. Tymčasam sabrałasia Wysokaja Rada i pasłała swaich słuh pa apostałaŭ. Słuhi pajšli. Pa niejkim časie jany waročajucca nazad i kažuć, što wastroh byŭ zamkniony i warta stajała la dźwiarej, adnak apostałaŭ tam nia było. Zdziwilisia staršyja, pačuŭšy hetyja słowy i nie mahli zrazumieć, što heta mieła značyć. Jakraz u tuju paru pryjšou niechta z horadu i skazaŭ, što apostały, katorych učory pasadzili ŭ wastroh, užo ŭ kaściele i wučać narod. Arcykapłan zahadaŭ ich prywieści - i kali jany stali pierad Wysokaj Radaj, źwiar nuŭsia da ich z takimi sławami: „My wam mocna zabaranili, kab wy nie nawučali ŭ toje imia, a wy napoŭnili Jeruzalim wašaj nawukaj i chočacie na nas ściahnuć kroŭ taho čaławieka". (Arcykapłan nia wyhawaryŭ imia „Jezus" a tolki skazaŭ „taho čaławieka"). Na hetaje Piotr i druhija apostały ćwiorda adkazali, što ''treba bolej słuchać Boha, jak ludziej'' i što jany nie pierastanuć nawučać, bo jany jość świedkami žyćcia, nawuki i śmierci swajho Pawadyra i Zbaŭcy... Pačuŭšy taki adkaz, Sanhedryn zapaliŭsia wialikim hniewam i chacieŭ asudzić apostałaŭ na śmierć. Ale tahdy ustaŭ adzin siabra Sanhedrynu, čaławiek wučony i wielmi pawažany ŭ narodzie, na imia Hamalijel, jon zahadaŭ wywieści na niejki čas apostałaŭ i tak pramowiŭ da Rady: „Mužy Izraelskija, padumajcie dobra, što majecie rabić z hetymi ludźmi. Bo niadaŭna byŭ wystupiŭ Teodas i kazaŭ, što jon jość niešta wažnaje i byŭ sabraŭšy kala siabie da 400 čaławiek, ale byŭ zabity i ŭsie, što byli pawieryli jamu, raźbiehlisia i źhinuli. Paśla hetaha, jak rabili śpis, wystupiŭ Judaš Halilejčyk i paciahnuŭ za saboj narod, ale i hety zhinuŭ, i ŭsie, što byli prystali da jaho, raźbiehlisia. Dyk i ciapier kažu wam: pakińcie hetych ludziej i puściecie ich, bo kali heta sprawa jość ad ludziej, to sama źhinie, ale kali jana ad Boha, to nia zmožacie jaje źništožyć i ŭwažajcie, kab časam nie wajawać z Boham". Staršyja, wysłuchaŭšy hetaje razumnaje rady, pastanawili nie karać apostałaŭ śmierciu, a tolki zahadali ŭbičawać ich. Ubičawaŭšy, jašče raz zabaranili im nawučać u imia Jezusa,<noinclude></noinclude> cjihujaqddq45p5lgmm1zfzycqmtct9 104 51754 292878 135420 2026-07-18T06:25:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/158]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/165]] 135420 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>i puścili ich na wolu. A apostały išli i ciešylisia, što mahli ciarpieć dla Jezusa takuju ciažkuju karu, jak bičawannie i nie pierastawali kožny dzień nawučać narod u światyni i pa damoch. <small><b> Duch św. nia tolki aświaciŭ rozum apostałaŭ, ale ŭmacawaŭ ich wolu i daŭ patrebnuju adwahu da pašyrańnia nawuki Chrystowaj. Apostały mieli wialikuju achwotu da dobrych čynaŭ, a kali ich spatykała ciarpieńnie, to ciešylisia, što mahli ciarpieć za Jezusa. Hetak ciešacca ŭsie zmahary za chryścijanskuju ideju, kali im treba ciarpleć.</small></b> <center>§ 71. WYBAR SIAMIOCH DYJAKANAŬ. ŚW. ŚCIAPAN — PIERŠY MUČANIK.</center> Słuchajučy apostalskich nawukaŭ, nawaročwalisia da wiery chryścijanskaj nia tolki žydy z Palestyny, ale i z inšych krajoŭ, jak Hrecyja, Małaja Azija, Afryka, jakija prybywali ŭ Jeruzalim na świata i tut mieli mahčymaść pačuć słowa Božaje i pabačyć cudy. Dyk wiera chryścijanskaja pašyralasia ŭžo i za hranicy Palestyny. Ale haloŭny centr chryścijanskaha žyćcia — heta byŭ Jeruzalim. Tut była najbolšaja hramada wieručych, tut prabywali i nawučali apostały, tut źbirali i dzialili pamiž udowaŭ i sirot dary, jakija znosili ludzi bahaciejšyja. Adnak, kali ličba chryścijan uzrasła, zdarylasia tak, što pry abdzialanni ŭdowaŭ i biednych abminuli ŭdowaŭ z druhich krajoŭ i zhetul paŭstała narakańnie na niesprawiadliwy padzieł daraŭ. Hetaje narakańnie dajšło da apostałaŭ. Apostały sklikali sabrannie wučniaŭ i skazali: „Nie wypadaje nam kidać słowa Božaje i bracca razdawać chleb. Dyk wybiarcie spasiarod siabie siem čaławiek, poŭnych Ducha światoha i mudraści - i my ich pastawim nad hetaj sprawaj. A my budziem pilnawać nabaženstwa i pašyreńnia słowa Božaha". Spadabałasia hetaja mowa ŭsiamu narodu i wybrali 7 čaławiek; Ściapana, poŭnaha wiery i Ducha św. i jašče 6 čaławiek, katorych pastawili pierad apostałami. Apostały, molačysia kłali, na ich ruki swaje i takim paradkam paświacili ich na '''dyjakanaŭ'''. - I ad hetaha času ŭsie haspadarčyja sprawy naležali da ich. Pieršy z dyjakanaŭ, św. Ściapan, nia tolki zajmaŭsia padziełam daraŭ, ale tak-ža pašyrańniem nawuki Chrystowaj, pry hetym čyniŭ mnoha cudaŭ. Prociŭ jaho wystupili wučonyja ŭ Zakonie i spračalisia z im u relihijnych sprawach, ale nie mahli ústajać pierad jaho rozumam, bo Duch św. pramaŭlaŭ praz jaho wusny. Tahdy padasłali falšywych świedkaŭ, jakija ćwiardzili, što byccam św. Ściapan bluźniŭ prociŭ Majsieja i Boha; świedki padburyli hetym narod i staršych; źbiehlisia ludzi, uziali św. Ściapana i pawiali prad Wysokuju Radu.<noinclude></noinclude> oequdwniyss21fqe2jdpdk0f169aove 104 51755 292880 287417 2026-07-18T06:25:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/159]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/166]] 287417 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude> Tam arcykapłan spytaŭsia ŭ Ściapana,ci heta praŭda, što prociŭ jaho świedčać? Św. Ściapan u wialikaj pramowie wykazwaŭ swaju niawinnaść, što jon nia bluźniŭ ni prociŭ Boha, ni prociŭ [[File:The Death of Stephen (89485178).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Śmierć św. Ściapana.}} Majsieja, ale što žydoŭski narod i daŭniej byŭ niepasłušny Bohu i ciapier―i hetak končyŭ swaju pramowu: "O wy, ćwiordaha karku (ludzi), wy supraciŭlajeciesia Duchu św. tak jak i baćki wašy. Jany praśledawali i zabiwali prarokaŭ, jakija<noinclude></noinclude> 0pj5jqc1wpkfaouaxcw8tr9oy0gd3vo 293015 292880 2026-07-18T09:57:22Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> Tam arcykapłan spytaŭsia ŭ Ściapana,ci heta praŭda, što prociŭ jaho świedčać? Św. Ściapan u wialikaj pramowie wykazwaŭ swaju niawinnaść, što jon nia bluźniŭ ni prociŭ Boha, ni prociŭ [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 35.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Śmierć św. Ściapana.}}'''}} Majsieja, ale što žydoŭski narod i daŭniej byŭ niepasłušny Bohu i ciapier―i hetak končyŭ swaju pramowu: "O wy, ćwiordaha karku (ludzi), wy supraciŭlajeciesia Duchu św. tak jak i baćki wašy. Jany praśledawali i zabiwali prarokaŭ, jakija<noinclude></noinclude> fq6522iyslphcc2pd687t7vxiy8i502 104 51757 292882 135423 2026-07-18T06:25:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/160]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/167]] 135423 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nejurist" /></noinclude>pradkazwali prychod Sprawiadliwaha, a wy wydali jaho i stalisia jaho zabojcami". Słuchajučy hetych słoŭ, sudździ kipieli sa złości i skryhatali zubami, a św. Ściapan, hlanuŭšy ŭ nieba, ŭbačyŭ chwału Božuju i Jezusa i skazaŭ: „Woś widžu nieba adčynienaje i Syna čaławiečaha, stajačaha pa prawicy Božaj". Na hetyja słowy žydy zrabili wialiki kryk i zatknuŭšy swaje wušy, kinulisia na jaho i, wywieŭšy za miesta, kamienawali. A tyja, što kidali kamieńni na św. Ściapana, kłali swaju adziežu la noh adnahe maładziana, na imia Šaŭła, kab jon jaje pilnawaŭ. A św. Ściapan, bity kamieńnizmi, maliŭsia i kazaŭ: „Panie Jezu, prymi ducha majho". A potym upaŭšy na kaleni zahałasiŭ wialikim hołasam: Panie, nie paličy im hetaha za hrech!" — i skazaŭšy hetaje, addaŭ Bohu dušu. Ludzi bohabojnyja pryšli i puchawali św. Ściapana i učynili nad im wialiki płač. Św. Ściapan — heta pieršy mučanik za chryścijanskuju wieru. <small><b> Pamiatku pieršaha chryšcijanskaha mučanika my abchodzim na druhi dzień Kalad - 26 śniežnia. Dyjakany ŭ Kaściele Katalickim i ciapier jość, dyjakanat - heta apošniaje świačeńnie pierad kapłanstwam. Dyjakany nosiać stułu nie na šyi, a kładuć jaje cieraz plačo. Jany ciapier pamahajuć biskupam i kapłanam adpraŭlać nabaženstwa i mohuć rabić usio toje, što kapłany, aproč tolki adpraŭlannia Imšy św. i spawiadańnia. </small></b> <center>§ 72. PAŠYRENNIE CHRYŚCIJANSTWA NA DRUHIJA NARODY.</center> Paśla śmierci św. Ściapana pačaŭsia wialiki praśled chryścijan u Jeruzalimie. Najbolej zaŭziata praśledawaŭ toj maładzian, na imia Šawał, jaki pilnawaŭ adzieńnie pry kamienawańni św. Ściapana. Jon urywaŭsia nawat u damy, šukajučy tam chryścijanaŭ, a kali znachodziŭ, wydawaŭ ich na muki i sadžaŭ u wastroh. Praśledujučy, nie rabili rožnicy pamiž mužčynami i žančynami, ciahnučy ŭsich da adkaznaści za prynaležnaść da chryścijanskaj wiery. Dyk mnohija chryścijanie pakinuli Jeruzalim, šukajučy ratunku ad hetaha praśledu i razam z hetym raznosiačy nawuku Chrystowu pa ŭsiej krainie Judejskaj i Samaryi. Adzin z dyjakanaŭ, na imia Filip, zajšoŭ u Samaryju i tam apawiadaŭ słowa Božaje, tworačy pry hetym šmat cudaŭ. Samaranie z wialikaj achwotaj słuchali jahonych nawuk, a widziačy cudy, wieryli i pryjmali chrost. Nawat adzin čor-<noinclude></noinclude> 2gppz06wou8yjm5fh44925gzjqjshix 104 53631 292884 139168 2026-07-18T06:25:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/161]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/168]] 139168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>naknižnik, na imia Symon, jaki swaimi štukami zwodziŭ narod, uwieryŭ u Chrystusa i pryniaŭ chrost.<ref>Čornaknižnikami nazywali tahdy tych ludziej, jakija rabili roznyja dziŭnyja rečy i štuki pry pomačy niawiedamych tahdy dla ludziej sposabaŭ i siłaŭ, skrytych u pryrodzie, abo nawat pry pomačy djabła. Roznyja takija štuki i dziwosy zapiswali jany ŭ knihi, jakija pa swajmu ciomnamu źmieştu nazywalisia čornymi, zhetul i słowa čornaknižnik. </ref> Kali pačuli ab hetym apostały, jakija nia hledziačy na praśled, astalisia ŭ Jeruzalimie, zaraz pasłali ŭ Samaryju Piatra i Jana, kab jany achryščanych samaranaŭ nadzialili Ducham św. (h. zn. kab dali im sakrament Kryžmawańnia). Apostały pajšli, kłali na ich ruki, malilisia i samaranie atrymliwali Ducha św. Jak tolki čornaknižnik Symon uhledzieŭ, što praz malitwu apostałaŭ i ŭskładańnie ruk wiernyja atrymliwajuć roznyja dary Ducha św. (dar praroctwa, dar roznych mowaŭ i h. d), dyk prynios apostałam hrošy i prasiu ich kažučy: „Dajcie i mnie hetu moc, kab kožny, na kaho ja ŭzłažu ruki, atrymliwaŭ Ducha św." Ale Piotr skazaŭ jamu: „Niachaj twaje hrošy buduć tabie na zhubu. bo ty chacieŭ dar Božy zdabyć za hrošy. Dla ciabie niama častki ŭ hetaj nawucy, bo serca twajo nia jość ščyraje prad Boham. Pakutu čyni za swaju hetuju niahodnaść i prasi Boha, kab darawaŭ tabie hetuju pažadliwaść twajho serca". Symon na toj čas prasiŭ, kab apostały malilisia za jaho, ale sam užo nie nawiarnuŭsia na dobruju darohu i potym zrabiŭsia złym i jaŭnym praciŭnikam chryścijanskaj wiery. Apostały-ž Piotr i Jan, uzmacniŭšy samaranaŭ swaimi nawukami i darami Ducha św., wiarnulisia ŭ Jeruzalim, apawiadajučy pa darozie Ewaneliju. '''Achryščeńnie Etyjopčyka'''. U tym časie źjawiŭsia Filipu anieł Božy i zahadaŭ jamu iści na darohu, što wiadzie z Jeruzalimu ŭ Hazu. Filip ustaŭ i pajšoŭ na tuju darohu. Tam jon spatkaŭ adnaho wažnaha čaławieka, skarbnika Etyjopskaj karalewy. Hety skarbnik byŭ pryjechaŭšy z dalokaha kraju Etyjopii (ciapier Abisynija) u Jeruzalim, dzie składaŭ Bohu achwiary i jakraz tahdy na bahatym wozie waročaŭsia ŭ swoj kraj, čytajučy św. Pisańnie. Jon byŭ čaławiek relihijny, šukajučy praŭdy i choć byů z pahanskaha narodu, adnak pryniaŭ byŭ žydoŭskuju wieru (Zakon Majsieja). Filip prybliziŭsia da jaho wozu i pačuŭ, jak jon čytaŭ hetyja słowy z praroka Izaija: „Jak awiečku na zabićcio pawiali jaho i jon nie adčyniŭ wusnaŭ swaich"... Filip spytaŭsia, ci jon razumieje hetyja słowy? Skarbnik adkazaŭ: „Jakža-ž mnie razumieć, kali mnie nichto nia wyjaśnić? Skažy mnie, ab kim heta haworyć prarok, ab sabie, ci ab kim inšym?" — i paprasiŭ Filipa sieści kala jaho na wozie. Filip sieŭ<noinclude></noinclude> iugzc4b6reyd2o7tasxupi5pbhu225j 104 53634 292886 139174 2026-07-18T06:26:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/162]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/169]] 139174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>i, nawiazwajučy hutarku da hetaha mesyjanskaha praroctwa, pačaŭ jamu wykładać ab Jezusie Chryście. Kali jany hetak jedučy hawaryli, napatkali pry darozie wadu. Skarbnik i kaža Filipu: „Woś i wada, što pieraškadžaje, kab ja byŭ achryščany"? Filip jamu adkazwaje: „Kali wieryš z usiaho serca, dyk možna“. Skarbnik kaža: „Wieru, što Jezus Chrystus jość Synam Božym" - i zahadaŭ zatrymać woz. Tahdy jany ŭwajšli ŭ wadu i Filip achryściŭ skarbnika. Jak tolki wyšli z wady, Duch Božy chwaciŭ Filipa i pieranios jaho ŭ druhoje miesta (Azot), dzie tak-ža apawiadaŭ ewaneliju, a skarbnik z radaściaj u sercy pajechaŭ u swoj kraj. <small><b> Žydoŭskaja relihija da prychodu Jezusa Chrysta była praŭdziwaj relihijaj i zatym jaje prymali ludzi z pahancaŭ, jakija šukali praŭdy. Žydy, razyšoŭšysia pa świecie, pašyrali swaju wieru i na druhija, pahanskija narody. Niekatoryja ludzi z pahancaŭ, niezdawolenyja z hruboha bałwachwalstwa, jakoje było kala ich, pryjmali žydoŭskuju wieru i Zakon Majsieja, jaki dawaŭ im paznańnie praŭdziwaha Boha i supakoj dušy. Takija nawiernutyja z pohancaŭ nie nazywalisia Izraelitami (bo nia byli patomkami Jakuba-Izraila), a prozelitami. Takim prozelitam byŭ Etyjopčyk. Čarnaknižnik Symon chacieŭ kupić sabie za hrošy moc nadzialańnia ludziej darami Ducha św. i hetakim sposabam chacieŭ jašče bolej prydbać sabie sławy ŭ swaim čornaknižnictwie. Adnak apostały zhanili jaho błahija namiery, bo kuplać abo pradawać dary Ducha św. abo jakija inšyja światyja rečy dziela niejkaj materjalnaj karyści nia možna. I ciapier usiakaje kuplańnie światych rečaŭ ad imleni taho čarnaknižnika zawiecca symonijaj. (Symonija napr. budzie tahdy, kali niechta, pradajučy paświačonyja škaplery abo ražaniec, biare hrošy nia tolki za škaplery abo ražaniec, ale jašče i za toje, što jany paświačonyja. Symonija budzie, kali niechta za hrošy kuplaje duchoŭnuju hodnaść i h. p.). Daŭniej apostały nadzialali achryščanych ludziej Ducham św., a ciapier robiać hetaje samaje ich nastupniki — biskupy, dajučy sakrament Kryžmawańnia. A ci wy ŭžo pryniali sakrament Kryžmawańnia?</small></b> <center>§ 73. NAWAROT ŠAŬŁA.</center> Šawał nie pierastawaŭ nienawidzieć chryścijanaŭ i duša jaho prahnuła ździeku i zabojstwa. Jon užo nia zdawoliŭsia Jeruzalimam, ale chacieŭ pašyryć praśled i na druhija harady, dzie ŭžo byli chryścijanie, dyk z hetaj metaj źwiarnuŭsia da arcykapłana i prasiŭ jaho wydać jamu papiery, kab jon moh jechać u horad Damašak, pabrać tamaka chryścijanaŭ i prywieści ich u Jeruzalim. Arcykapłan wydaŭ jamu hetakija papiery i Šawał rušyŭ u darohu z niekalkimi swaimi tawaryšami. Ale ŭ darozie zdaryŭsia wypadak, jaki pieramianiŭ nastroi Šaŭła i zrabiŭ jaho wialikim apostałam u Chrystowym Waładarstwie. Kali Šawał byŭ užo blizka Damašku, raptam aświaciła jaho wialikaja jasnaść i Šawał upaŭ z kania. Z jasnaści pa-<noinclude></noinclude> 87injoc2hiwcxr4avcs5w03co3gsszx 104 53635 292888 287418 2026-07-18T06:26:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/163]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/170]] 287418 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Nejurist" /></noinclude>čuŭsia hołas: Šawał, Šawał, čamu ty mianie praśleduješ? Šawał spytaŭsia: „A chto ty jość Panie". Hołas adkazaŭ: „Ja jość Jezus, katoraha ty praśleduješ“. Šawał, dryžačy sa stra- [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14762059356).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Nawarot św. Paŭła.}} chu, spytaŭsia „Panie, što ty chočaš, kab ja rabiŭ"? A Jezus kaža jamu: „Ustań i idzi ŭ horad, a tam tabie skažuć, što ty maješ rabić". Šawał ustaŭ, ale ničoha nia widzieŭ, bo zrabiŭsia ślapy,<noinclude></noinclude> oabpjq538ihc4wx4pnmie80espevw9z 293016 292888 2026-07-18T09:57:46Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293016 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>čuŭsia hołas: Šawał, Šawał, čamu ty mianie praśleduješ? Šawał spytaŭsia: „A chto ty jość Panie". Hołas adkazaŭ: „Ja jość Jezus, katoraha ty praśleduješ“. Šawał, dryžačy sa stra- [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 35.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Nawarot św. Paŭła.}}'''}} chu, spytaŭsia „Panie, što ty chočaš, kab ja rabiŭ"? A Jezus kaža jamu: „Ustań i idzi ŭ horad, a tam tabie skažuć, što ty maješ rabić". Šawał ustaŭ, ale ničoha nia widzieŭ, bo zrabiŭsia ślapy,<noinclude></noinclude> d8tkscrnwl5evpxt1fuqz80sfae8gqb 104 53636 292890 139179 2026-07-18T06:26:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/164]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/171]] 139179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>tahdy padyjšli da jaho tawaryšy, jakija čuli hołas, ale nikoha nia bačyli, uziali jaho pad ruki i pawiali & horad, dzie pamieścili jaho u adnym domie. Tam Šawał prabyŭ try dni i try nočy, ničoha nia jeŭšy i nia piùšy, u biazupynnaj malitwie šukajučy ratunku. A ŭ toj čas žyŭ u Damašku adzin wučań, jaki zwaŭsia Ananijaš. Jamu źjawiŭsia Jezus i zahadaŭ iści da Šaŭła ŭ dom Judy na Prostaj wulicy, bo tam Šawał molicca. Ale Ananijaš adkazaŭ: „Panie, ja čuŭ, što hety čaławiek šmat złoha narabiŭ wiernym u Jeruzalimie i što maje ŭładu ad staršych duchoŭnych brać usich, chto pryzywaje imia Twajo". Jezus skazaŭ jamu: „Idzi, bo jon budzie dla mianie wybranym načyńniem i raźniasie imia majo miž narodami, waładarami i synami Izraila". Dyk Ananijaš užo bolej nie supraciŭlaŭsia i pajšoŭ da Šaŭła. Tam uzłažyŭ na jaho ruki i skazaŭ: „Šaŭle, bracie, pasłaŭ mianie Pan Jezus, katory źjawiusia tabie ŭ darozie, kab ty prahlanuŭ i byŭ napoŭnieny Ducham światym". I zaraz apała z wačej jaho jakby łuska i jon pačaŭ iznoŭ widzieć, ustaŭ i byŭ achryščany. Zaraz paśla swajho nawarotu Šawał pajšoŭ u bažnicu i tam pačaŭ nawučać, što Jezus jość Synam Božym i Mesyjašam. Tyja, što słuchali jaho, dziwilisia i kazali: „Ci-ž heta nia toj, katory praśledawaŭ chryścijan u Jeruzalimie i siudy pryjšoŭ pa toje, kab wiazać ich i wieści da staršych duchoŭnych"? A Šawał što-raz adwažniej wystupaŭ pierad žydami i ćwiardziŭ, što Jezus jość Chrystus-Mesyjaš. Tahdy žydy pastanawili jaho zabić, abstawili ŭsie bramy, jakija wiali z horadu i pilnawali dzień i noč, kab nia ŭciok. Ale Šawał dawiedaŭsia ab hetym i ŭnačy byŭ spuščany wučniami ŭ košyku z haradzkoha muru za horad i takim paradkam uciok z Damašku z ruk swaich worahaŭ i skirawaŭsia u Jeruzalim. U Jeruzalimie jaho spačatku chryścijanie nie chacieli prymać da siabie, ale potym, dawiedaŭšysia ab usim, pryniali jak swajho. <small><b> Šawał byŭ rodam z horadu Tarsu, jaki lažyć nad Mižziemnym moram u Malaj Azii. Jaho baćka byŭ faryzej i na faryzeja kirawaŭ swajho syna. Mahčyma, što ŭ Tarsie Sawal atrymaŭ hreckuju i rymskuju aświetu, a dla pahłybleńnia swajej wiedy u Zakonie Majsieja prybyŭ u Jeruzalim i pastupiŭ u škołu žydouskaha wučonaha Hamalijela. Sawał z natury byŭ zdolny, enerhičny i haračy čaławiek, jaki, addaŭšysia jakoj idei, nie škadawaŭ swaich sił, kab jaje prawieści u žyćcio. Prystaŭšy da sekty faryzejaŭ, jon biare ŭdzieł u kamienawanni św. Ściapana i choć sam, pawodle swaich hadou, nia mieŭ prawa kamienawać (bo byŭ niapoŭnaletni), to prynamsi pilnawaŭ adzieńnia tych, što kamienawali. Paśla swajho nawarotu Šawał staŭsia haračym zmaharom za ideju ŭkryžawanaha Jezusa, katoraha jon hetak mocna praśledawaŭ. </small></b><noinclude></noinclude> m0l8ddii05478ke91i7qbktni41vgoh 104 53637 292892 139181 2026-07-18T06:26:35Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/165]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/172]] 139181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <center>§ 74. PIOTR ADWIEDWAJE CHRYŚCIJANSKIJA KAŚCIOŁY (HMINY) I CHRYŚCIĆ SOTNIKA KARNELIJA.</center> Pieršy ahulny praśled chryścijanaŭ, jaki pačaŭsia pa śmierci św. Ściapana, skora prypyniŭsia i chryścijanie mahli spakajniej spaŭniać swaje abawiazki. Chryścijanstwa tahdy było ŭžo pašyryŭšysia pa ŭsiej Judei, Samaryi i Halilei, wyznawalniki Chrystusa twaryli hminy (parachwii), kaścioł Božy ŭzrastaŭ i macnieŭ, napoŭnieny Ducham św. Piotr, jak haława Kaścioła, adwiedywaŭ chryścijanskija hminy i padčas takich adwiedzin prybyŭ adzin raz u Liddu. Tam napatkaŭ adnaho čaławieka, na imia Enej, katory byů sparaližawany i ad waśmioch hadoŭ lažaŭ u paścieli. Skazaŭ jamu Piotr: "Enej, azdaraŭlaje ciabie Pan Jezus ustań i paściali sabie". Enej zaraz ža ŭstaŭ z paścieli zdarowy. Z Liddy Piotr skirawaŭsia ŭ nadmorski horad Joppu (Jaffa — niedaloka ad Liddy) i tam uskrasiŭ adnu pamioršuju chryścijanku, na imia Tabitu, jakaja była wielmi bohabojnaj i rabiła dla ludziej šmat dabra. Kali jana pamiorła, tamašnija chryścijanie paslali ŭ Liddu dwuch čaławiek, kab jany paprasili Piatra pryjści da ich. Piotr ustaŭ i pajšoŭ z imi. Kali jany pryšli ŭ toj dom, dzie, lažała Tabita, abstupili Piatra ŭdowy, z płačam pakazwajučy jamu adzieńnie, jakoje rabiła dla ich Tabita. Piotr zahadaŭ usim wyjści, a sam uklenčyŭ kala pamioršaj i horača maliŭsia; pamaliŭšysia, jon żwiarnuŭsia da pamioršaj i skazaŭ: „Tabita, ustań". Tabita adčyniła wočy i, uhledzieŭšy Piatra, padniałasia na paścieli i sieła. Piotr padaŭ jej ruku i pamoh jej ustać, potym paklikaŭ chryścijan i addaŭ im Tabitu ŭžo žywuju. Wiestka ab hetym cudzie ablacieła ŭ skorym časie ŭsiu Joppu i mnoha narodu, bačačy hetaki cud, nawiarnułasia da wiery Chrystowaj. Piotr prabywaŭ u Joppie praz daŭžejšy čas. '''Piotr chryścić Karnelija.''' Žyŭ u hetym časie ŭ Cezarei Palestynskaj (što nad Mižziemnym moram) adzin sotnik rymskaha wojska, na imia Karneli. Naležaŭ jon, jak i ŭsie rymlanie, da pahanskaj wiery. Ale byŭ jon wielmi bohabojnym i miłasernym dla ludziej — z wialikaj achwotaj abdzialaŭ biednych, byŭ dla ŭsich sprawiadliwym, šukaŭ praŭdy i praŭdziwaha Boha i staraŭsia žyć biez zahany. Adzin raz zjawiŭsia jamu anieł i skazaŭ: „Karneli, malitwy twaje i darennie ŭbohich pryniaŭ Boh — dyk pašli ŭ Joppu i paklič Symona-Piotru, katory žywie ŭ niejkaha Symona harbara ŭ domie nad moram, jon tabie skaža, što ty maješ rabić". Kali aniel źnik, Karneli wysłaŭ dwuch swaich słuh razam z žaŭnieram u Joppu šukać Piatra.<noinclude></noinclude> 24vkclerd49xgtnpjojxrv5e2mk5zhw 104 53638 292894 232900 2026-07-18T06:26:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/166]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/173]] 232900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Na druhi dzień, kali pasłancy ŭžo prybližalisia da miesta, Piotr wyjšaŭ na wierch domu, kab tam pamalicca. U časie malitwy jon ubačyŭ dziũnuju źjawu: jamu pakazałasia jakby wialikaje praścirała, jakoje z adčynienaha nieba spuščałasia ŭniz, paddzieržywanaje za čatyry rahi. U hetym praścirale było mnoha roznych źwiarat, paŭzunoŭ i ptušak, jakija pawodle Majsiejewaha Zakonu byli niačystymi i jakich nia možna było jeści. I zaraz Piotr pačuŭ hołas z nieba: „Ustań Piotra, zabiwaj i ješ". Ale Piotr adkazaŭ: „Kryj mianie Boža, ja nikoli nia jeŭ ničoha zabaronienaha i niačystaha". U adkaz pačuŭ hołas: „Što Boh ačyściŭ, taho nie nazywaj niačystym". Hetak paŭtaryłasia try razy i potym źjawa źnikła. Kali Piotr razwažau, što-b mieła aznačać hetaja źjawa, pryšli da taho domu pasłancy ad Karnelija i pytalisia, dzie žywie Piotr. U hety samy čas Duch św. pramowiŭ da Piatra: Woś ciabie šukajuć try čaławieki, ustań i idzi z imi, bo ja ich pasłaŭ". Piotr zaraz-ža zyšoŭ z hary i spatkaŭ tych troch pasłancoŭ, jakich wysłaŭ Karneli. Jany raskazali jamu, što anieł zahadaŭ Karnelamu prasić jaho ŭ swoj dom. Piotr, pawučany tej źjawaj z niačystymi źwiaratami i hołasam z nieba: „Što Boh ačyściŭ, taho nie nazywaj niačystym" - nie adkazaŭsia iści da pahancaŭ i razam z niekatorymi chryścijanami z Joppy rušyŭ u Cezareju. Karneli ŭžo čakaŭ jaho razam z swajeju radnioju, chatnimi i blizkimi. Uwidzieŭšy Piatra, jon wyjšaŭ jamu na spatkańnie, i ŭpaŭšy jamu da noh pakłaniŭsia. Ale Piotr padniaŭ jaho i skazaŭ: "Ustań — i ja jość čaławiek". Kali Piotr uwajšoŭ u dom i ŭwidzieŭ tych, što tam byli sabraŭšysia, pramowiŭ: „Wy wiedajecie, jak ciažka žydu prychodzić i łučycca z pahancami, ale mianie Boh pawučyŭ, kab ja nie nazywaŭ nijakaha čaławieka niačystym - dyk woś ja pryjšoŭ i pytajusia, našto wy mianie klikali?" Karneli raskazaŭ Piatru ab usim, što pačuŭ ad anieła i ŭkancy hetak prasiu: „Ciapier usie my staim pierad taboju i hatowy słuchać usiaho, što tabie Boh zahadaŭ". Piotr, pačuŭšy hetaje, pramowiŭ z radaściaj: „Sapraŭdy ja paznaŭ, što Boh nie hladzić na asoby, ale ŭ kožnym narodzie toj jamu padabajecca, chto baicca Jaho i pastupaje sprawiadliwa". I zaraz pačaŭ im wykładać ab Jezusie, ab jahonych cudach, śmierci i ŭskrašeńni. I kali jon jašče hawaryŭ, zyšoŭ Duch św. na ŭsich, što słuchali słowa Božaha. I ździwilisia tyja z žydoŭ, jakija pryšli byli razam z Piatrom, uhledzieŭšy, što i na pahancaŭ zyšoŭ Duch św. Tahdy skazaŭ Piotr: „Chtož moža zabaranić, kab byli achryščany hetyja, katoryja atrymali Ducha św. tak jak i my"? I zahadaŭ ich achryścić u imia Jezusa Chrystusa, I astawaŭsia tam praz niekalki dzion.<noinclude></noinclude> i5e2pw4qwuykmqxwx8pe7qgbvcg8zan 104 53639 292896 139189 2026-07-18T06:26:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/167]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/174]] 139189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Kali Piotr wiarnuŭsia ŭ Jeruzalim, to druhija apostały i wučni ŭžo čuli ab tym, što i pahancy pryniali nawuku Chrystusa i Ducha św., a niekatoryja chryścijanie z žydoŭ pačali narakać na Piatra, što ŭwajšoŭ u dom pahancaŭ i jeŭ z imi. Ale Piotr raskazaŭ ab usim, jak heta stałasia i tahdy praciŭniki zamoŭkli, a ŭsie sławili Boha, što i pahancam daŭ łasku nawiarnucca da žyćcia. <small><b> Dahetul da Chrystusowaha Kaścioła naležali tolki z žydoŭ abo z tych, jakija byli pryniaŭšy žydoŭskuju wieru, jak napr. toj skarbnik z Etyopii, a z pahanskich narodaŭ jašče nia było nikoha. Žydy dumali, što tolki jany paklikany da Chrystowaha Kaścioła, i što tolki z žydou možna pryjmać da chryścijanstwa. Ale Boh pawučyŭ Piatra praz tuju źjawu z praścirałam, napoŭnienym niačystymi źwiaratami, što nia možna pahancaŭ uwažać za niačystych, i niahodnych Waładarstwa Božaha i što Zakon Majsieja ab niačystych stwarenniach užo pierastaŭ abawiazywać. Dyk Piotr idzie da Karnelija i hety Karneli jość i zahadywaje achryścić jaho i ŭsiu jahonu siamju {{Разбіўка|pieršym z pahancaŭ}}, jakija pryniali chryścijanskuju wieru. </small></b> <center>§75. NOWY PRAŚLED CHRYŚCIJANAŬ. PIOTR U WIAŹNICY.</center> Karol Herad Ahrypa (ŭnuk taho Herada, što zahadaŭ pazabiwać dziaciej u Betlejemie) iznoŭ złučyŭ pad saboju ŭsiu Palestynu i prawiŭ taksama sroha jak i jaho dzied Herad Wialiki. Widziačy pašyreńnie chryścijanstwa i bajučysia aho, jon zahadaŭ pasadzić u wastroh wastroh niekatorych chryścijan, a Jakuba, Janawaha brata, nawat ściać miačom. Pabačyŭšy, što heta spadabałasia žydoŭskamu narodu, Herad zahadaŭ uziać tak-ža i Piatra. Tahdy jakraz nadychodzili wialikodnyja świata, dyk Herad pasadziu Piatra ŭ wiaźnicu i zahadaŭ pilnawać čatyrom. stražam, pry hetym kožnaja straža składałasia z čatyroch žaŭnieraŭ. Zaraz pa światach Herad chacieŭ wydać Piatra narodu i asudzić na śmierć. Chryścijanie pačuŭšy ab hetym praz uwieś čas nie pierastawali malicca za jaho da Boha. Kali pryšła ŭžo apošniaja noč i na zaŭtry mieli wydać jaho na śmierć, Piotr spaŭ pamiž dwama wartaŭnikami, skuty dwama łancuhami, a pierad dźwiarami stajała straža. Raptam siarod nočy wialikaja jasnaść aświaciła wiaźnicu i źjawiusia anieł, katory zbudziŭ Piatra i skazaŭ: „Ustawaj skorańka". I ŭ hetaj chwilinie łancuhi apali z Piatrowych ruk. Anieł zahadaŭ jamu adziecca i iści za im. Piotr ustaŭ i pajšoŭ za aniełam, nia wiedajučy dobra, ci heta sapraŭdy tak jość, ci heta tolki jamu zdajecca. Jon dumaŭ, što jamu prydałasia niejkaja źjawa. Ale prajšli adnu wartu, prajšli druhuju i padyšli da žaleznaj bramy, jakaja wiała ŭ horad. Hetaja brama sama adčynilasia pierad imi - i jany wyšli na wulicu. Kali prajšli adnu wulicu, anieł źnik. A Piotr, pačuůšysia swabodnym, zadumaŭsia nad tym, što stałasia i skazaŭ: „Ciapier ja<noinclude></noinclude> 2fslldhqc1xtgs21dn4hu51937jbjdu 104 53698 292898 139305 2026-07-18T06:27:09Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/168]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/175]] 139305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>sapraŭdy wiedaju, što Boh pasłaŭ aniela swajho i wyrwaŭ mianie z ruk Herada". Razhledzieŭšysia dobra, Piotr pajšoŭ u dom Maryi, matki Jana, zwanaha Markam, (katory potym napisaŭ ewaneliju), a tam byli jakraz sabraŭšysia chryścijanie na malitwu —i pastukaŭ u dźwiery. Adna dziaŭčynka pajšła pahladzieć, chto tam stukaje i kali pačuła holas Piatra, z radaści zabyłasia adčynić dźwiery, ale pabiehła i skazała ŭsim, što Piotr staić pierad bramaj. Jany-ž nie chacieli wieryć i kazali, što jej niešta prydałosia abo moža źjawiŭsia duch Piatra. Kali-ž Piotr nie pierastawaŭ stukać, adčynili i mocna ździwilisia, a jašče macniej uściešylisia, uhledzieŭšy Piatra na swabodzie. Piotr raskazai im, jak Boh pasłaŭ swajho anieła i wyratawaŭ jaho z wiaźnicy. Na zaŭtry-ž pasiarod stražy zrabiłasia wialikaja trywoha, bo nichto nia wiedaŭ, što stałasia z Piatrom. Herad zahadaŭ zrabić śledztwa i pakarać stražnikaŭ. Kaniec Herada Ahrypy byŭ wielmi sumny. Adzin raz jon byŭ wyjechaŭšy z Jeruzalimu ŭ Cezareju i tam prymaŭ pasłoŭ ad słaŭnych tahačasnych haradoŭ Tyru i Sydonu. Kali jon, adziety u pyšnuju karaleŭskuju adziežu, siadzieŭ na tronie i pramaŭlaŭ da pasłoŭ, narod, chočučy prypadabacca jamu, wykrykiwaŭ: „Heta holas Božy, a nie čaławiečy". Herad uźbiŭsia ŭ takuju pychu, što pawieryŭ hetym sławam, zabywajučysia ab tym, što takija słowy jość hrešny pierad Boham. I u hetu chwilinu za jaho hrachi anieł nasłaŭ na jaho niejkuju strašnuju chwarobu, u jakoj čerwi jašče za žyćcia tačyli jahona cieła i Herad skora potym u wialikich, mukach pamior. <small><b> Śmierć św. Jakuba i pasadžeńnie ŭ wastroh św. Piatra adbyłosia kala 43 hodu (značyć na jakuju 10 hadoŭ paśla śmierci Jezusa). U hetym časie apostały razyšlisia ŭžo pa usim świecie, a św. Piotr paśla swajho cudoŭnaha zwalnieńnia z wastrohu prybyŭ u Rym. Pamiatku aswabadžeńnia Piatra z wiaźnicy Kaścioł abchodzić 1-ha žniŭnia, zatym i zawiecca hety dzień "Piotr u akowach". Raskaz ab zwalnieńni Piatra z wiaźnicy padaje nam wielmi pryhožy prykład malitwaŭ usiaho kaścioła za swajho Pastyra. Hetak i my pawinny malicca za swajho Pastyra, biskupa Rymskaha, jaki jość nastupnikam św. Piatra, jakoha my zawiom Papiežam (što zn. Baćkam) abo dziela świataści jahonaha ŭradu - Światym Ajcom. </small></b> <center>§ 76. APOSTALSKAJA DZIEJNAŚĆ ŚW. PAŬŁA. PIERŠAJA MISYJNAJA PADAROŽA.</center> Pawał, paśla taho jak uciok z Damašku, praz niejki čas prabywaŭ u Jeruzalimie, a potym praz try hady ŭ Arabii, dzie nawučyŭsia ewanelii - jak sam kazaŭ: "Nie ad čaławieka, ale praz abjawu Jezusa Chrysta" i staŭ z wialikaha woraha chryścijanstwa zmaharom za jaho ideju i rupnym jaho pašyrycielam.<noinclude></noinclude> 1f04ntulc4rjg7lcwnkj8i5pnzow9vr 104 53699 292900 139269 2026-07-18T06:27:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/169]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/176]] 139269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Paśla pawarotu z Arabii Pawał praz niekalki dzion žyŭ u Jeruzalimie, ale skora musiŭ uciakać adtul dziela nienawiści, jakuju da jaho mieli žydy, a tak-ža dziela pahrozaŭ śmierci. Dyk rušyŭ z Jeruzalimu ŭ swoj rodny horad Tars, ale i tut astawaŭsia niadoŭha da jaho pryšoŭ adzin z wučniaŭ, jaki nazywaŭsia Barnaba i zawioŭ jaho ŭ wialiki horad Antyochiju, dzie jany pracawali cely hod razam. Tam było ŭžo stolki chryścijanaŭ, što Pawał palubiŭ hety horad i zaŭsiody staraŭsia jaho adwiedać. U Antyochii wieručyja ŭ Chrystusa pačali zwacca '''chryścijanami''' (ad Chrystusa), bo dahetul zwalisia wučniami, bratami i h. p. Kali adzin raz u Antyochii chryścijanie adpraŭlali św. Achwiaru (Imšu) i paścili, pramowiŭ Duch św.: „Adłučecie mnie Šaŭła i Barnabu da sprawy, da katoraj ja ich paklikaŭ“. Tahdy kłali na ich ruki (paświačajučy ich na biskupaŭ) i wyprawili ich u świet na pašyrańnie nawuki Chrystusa (ewanelii). Ad hetaha času pačynajecca kipučaja dziejnaść św. Paŭła: jon u praciahu 30 ci z liškaj hadoŭ apawieščaje ewaneliju žydom i bałwachwalcam (pahancam), adbywaje try wialikija padarožy, u katorych adwiedwaje ŭsie značniejšyja krainy i harady ŭ Rymskaj dziaržawie i nawaročwaje stolki ludziej, što sprawiadliwa atrymaŭ nazoŭ „Apostała narodaŭ". U hetym časie pieramianiaje swajo žydoůskaje imia „Šawał" (Saul) na łacinskaje "Pawał" (Paulus), kab mieć lahčejšy dostup da pahancaŭ. '''Pieršaja misyjnaja padaroža św. Paŭla''' (Cypr, Małaja Azija). Z Antyochii Pawał i Barnaba prybyli na wyspu '''Cypr'''. dzie rymskim starastaj byŭ Siarhiej Pawał, čaławiek razumny i wučony. Chacieŭ jon słuchać apostałaŭ i pryniać chryścijanskuju wieru, ale jaho ad hetaha adwodziŭ adzin čarnaknižnik. Tahdy Pawał, napoŭnieny Ducham św., źwiarnuŭsia da taho čarnaknižnika i skazaŭ jamu: "Ci ty nie pierastanieš putać prostych daroh Božych? Wo ciapier ruka Božaja nad taboju i nie pabačyš sonca praz niejki čas". I zaraz paśla hetych słoŭ na čornaknižnika napała ślapata i jon pačaŭ chadzić nawakoł šukajučy, chto-b jamu padaŭ ruku. Bačačy hetaki cud, starasta ŭwieryŭ u Chrystusa. Z Cypru Pawał i Barnaba pieraprawilisia ŭ Małuju Aziju. Tam jany abchodzili harady i miastečki, apawiaščajučy ŭsiudy Ewaneliju. Na-sam-pierš jany zwaročwalisia da žydoŭ, jakija byli ŭžo tahdy razyšoŭšysia pa roznych krainach i nawučali ich pa ichnych škołach ab Chrystusie. Ale kali žydy nie prymali ich nawuki a nawat wykidali ich sa swaich škołaŭ, tahdy jany źwiarnulisia da pahancaŭ - hrekaŭ i rymlan. Kazaŭ Pawał da žydoŭ: "Wam treba było naŭpierad wiaścić słowa Božaje, ale kali wy adkinuli jaho i hetym pryznali, što wy nia warty žyćcia wiečnaha, dyk my zwaročwajemsia da pahancaŭ"—<noinclude></noinclude> 7369x2c0p0l7ub6hn9p8etmmzfzyfhi 104 53700 292902 139272 2026-07-18T06:27:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/170]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/177]] 139272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>i ad hetaha času Pawał i Barnaba nawučali nia tolki žydoŭ, ale ŭsie pahanskija narody, jakija žyli ŭ Małoj Azii. U časie dalejšaj swajej padarožy - ŭ horadzie '''Listry'''— Pawał azdarawiŭ adnaho kalekaha čaławieka, katory praz usio swajo žyćcio nikoli nie chadziŭ, a ŭsio siadzieŭ. Pawał źwiarnuŭsia da jaho i ŭładnym hołasam skazaŭ: "Ustań na nohi twaje prosta". I toj zaraz-ža ŭstaŭ i chadziŭ. Kali pahanski narod uhledzieŭ hetaki cud, pačaŭ hamanić, što heta bahi stalisia padobnymi da ludziej i pryšli da ich; nawat prazwali Earnabu Jupiteram, a Paŭła Merkurym i ŭžo ichny achwiarnik wioŭ wały z wiankami i chacieŭ im składać achwiaru, jak bahom. Pačuŭšy ab hetym, Pawał i Barnaba razdziorli na sabie adzieńnie i kryčali: "Ludzi, što wy robicie? I my jość śmiarotnyja, da was padobnyja ludzi" i ledź prakanali narod, kab hetaha nie rabiŭ. Ale zaraz potym pryšli u toj horad žydy, jakija išli uśled za Paŭłam i Barnabaj i tak padburyli prociŭ ich narod, što toj schwaciŭ Paŭła, wyciahnuŭ jaho za horad i tam kamienawaŭ. Ukamienawaŭšy, pakinuŭ za horadam, dumajučy, što ŭžo nia žywie. Ale Pawał jašče žyŭ – i kali pryšli chryścijanie, kab jaho pachawać, ahledzieli, što jon jašče žywie, dyk uziali da siabie i wylačyli z ran. Pazdarawieŭšy, Pawał z Barnabaj pajšli iznoŭ u tyja harady, adkul ich wykidali, zakładajučy ŭsiudy kaścioły i stawiacy nad imi kapłanaŭ-prezbiteraŭ i ŭmacoŭwajučy ŭsich u wiery. Byli tak-ža jašče raz u Listry i potym wiarnulisia ŭ Antyochiju. Wiarnuŭšysia, jany raskazwali bratom (chryścijanam), katoryja byli ŭ Antyochii, jakija wialikija rečy Boh im pazwoliŭ dakanać, a najbolej toje, što Boh adčyniŭ dźwiery i pahancam da wiery chryścijanskaj. <small><b> Hetaja pieršaja padaroža św. Paŭla trywała kala 4-och hadoŭ (ad 45 da 49 pa Naradž. Chrysta). Z hetaj padarožy widzim, jakaja włalikaja achwiarnaść była ŭ św. Paŭla da sprawy Božaj i luboŭ da Chrystusa. Jaho wyhaniali sa školaŭ, bili, kamienawali čuć nie na śmierć, a jon iznoŭ waročaŭsia i dalej pašyraŭ nawuku Taho, Katoraha jon tak praśledawaŭ. Dahetul da chryścijanskaha Kaścioła naležali tolki žydy, jakija wieryli ŭ Chrystusa i prymali chrost. Pieršym pahancam, jaki pryniaŭ chrost, byŭ sotnik rymskaha wojska - Karneli razam z swajeju siamjoju. Za Karnelim pajšło i mnostwa hrekaŭ i rymlan, jakich nawiarnuŭ św. Pawał i pryniaŭ da chryścijanskaj hramady - Kaścioła.</small></b> <center>§ 77. SPOR U KAŚCIELE AB MAJSIEJAWYCH ABRADACH.</center> Žydy, jakija prymali chryścijanstwa, dziaržalisia dalej niekatorych abradaŭ Majsiejewaha Zakonu i ŭsio było spakojna. Ale, jak my ŭžo bačyli, da chryścijanskaha Kaścioła nawaročwałasia takža mnoha pahancaŭ - hrekaŭ i rymlan, dyk paŭstała pytańnie, ci hetyja chryścijanie — hreki i rym-<noinclude></noinclude> 9ssykzy67di27bl7tsrmyp5fxe71zh4 104 53701 292905 139273 2026-07-18T06:27:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/171]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/178]] 139273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>lanie — pawinny takža zachoŭwać abrady Zakonu Majsiejewaha, ci tolki chryścijanskaha? Niekatoryja z žydoŭ ćwiardzili, što i nawiernutyja pahancy pawinny tak-ža pryniać i dziaržacca Majsiejewych starazakonnych abradaŭ jak napr. abrazańnia, ścierahčysia trefnaj (niačystaj) ježy i h. d., niekatoryja iznoŭ hawaryli, što pahancam dawoli adnaho chryścijanskaha zakonu i što Majsiejawyja abrady ich nie abawiazwajuć. Z hetaj pryčyny paŭstaŭ pamiž chryścijanami wialiki spor, katory raźwiazać było nia tak lohka. Pačatki hetaha sporu my bačym jašče pry pryniaćci da kaścioła Karnelija. Užo tahdy niekatoryja z chryścijanaŭ u Jeruzalimie wykidali Piotry, što jon zachodziŭ da pahancaŭ i jeŭ z imi. Ale Piotr adkazaŭ, što kali pahancam, jakija nie znajuć Majsiejewaha Zakonu, daŭ Boh Ducha św., to jak-ža-ž jon moh im admowić i nie zajści da ich? Tahdy zamoŭkli tyja, što napadali na Piotru, ale nawat chwalili Boha, što i pahancaŭ paklikaŭ da zbaŭleńnia. Tak spor i zacich. Ale kudy bolšy spor paŭstaŭ 11 hadoŭ potym u Antyochii, dzie była wialikaja hramada chryścijan, nawiernutych Paŭłam i Barnabaj z pahanstwa, i jakija nie spaŭniali Majsiejawych abradaŭ. U toj čas pryšli niekatoryja z Jeruzalimu i nawučali, što treba kaniešnie spaŭniać Zakon Majsieja i ŭstupali ŭ sprečki z tymi, jakija nie chacieli jaho pryniać. Takim paradkam u Antyochii padniaŭsia wialiki spor, jaki pašyraŭsia i na inšyja hminy. Kab wyrašyć hetyja sprečki, chryścijanie z Antyochii wysłali ŭ Jeruzalim Paŭła i Barnabu da apostałaŭ U Jeruzalimie sabralisia z prośbaj wyjaśnić hetuju sprawu. apostały i staršyja na naradu i heta byŭ jak-by pieršy chryścijanski, apostalski sabor (kala 50 hodu paśla Naradž. Chrysta). Na samym pačatku saboru niekatoryja prychilniki Majsiejawaha Zakonu wostra damahalisia zachawańnia ŭsich starazakonnych abradaŭ, ale św. Piotr wystupiŭ z takimi sławami: „Braty, wy wiedajecie, što ŭžo mnoha času (ad nawarotu Karnelija), jak Boh paklikaŭ mianie, kab praz maje wusny pahanie słuchali ewanelii i wieryli, što Boh nia robić nijakaj rožnicy pamiž nami i imi. Dyk našto-ž wy ciapier spakušwajecie Boha i chočacie ŭzłažyć na chryścijan jarmo, katoraha nie mahli nasić ani my, ani baćki našyja?" Zmoŭkli ŭsie i pačali słuchać Paŭla i Barnabu, katoryja raskazwali, jakija wialikija cudy čyniŭ Boh pasiarod pahancaŭ praz ich ruki. Kali jany skončyli, adazwaŭsia apostał Jakub, biskup Jeruzalimu i skazaŭ: „Braty! Symon (Piotr) raskazaŭ, jak Boh paklikaŭ da swajho imieni pahanaŭ i z hetym zhadžajucca słowy prarokaŭ, jak jość napisana: „Potym wiarnusia i adbuduju dom Dawida, kab šukali Boha ''ŭsie narody''". Dziela taho mnie zdajecca, što nia treba rabić prykraści tym, katoryja z pahanaŭ nawaročwajucca da Boha". Dyk na sabory pastanawili, kab wysłać u Antyochiju<noinclude></noinclude> 07plkhi6j91z6ixeppv8ypck8v11e3f 104 53702 292907 139275 2026-07-18T06:27:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/172]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/179]] 139275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>pasłoŭ razam z Paŭłam i Barnabaj i napisać da tamašnich chryścijanaŭ takoje piśmo: „Apostały i staršyja bratom, što z pahanaŭ, pasyłajuć prywitannie. Dajšło da našaha wiedama, što niekatoryja ad nas (z Jeruzalimu), katorym my nie zahadywali, pryšli da was i ŭstrywožyli sławami, padymajučy niespakoj u dušach wašych. Dziela hetaha my, sabraŭšysia ŭ adno, wybrali mužoŭ, katorych pasyłajem da was razam z darahimi Barnabaj i Paŭłam, kab jany raskazali wam na sławach toje, ab čym my pišam. Spadabałasia Duchu św. i nam, kab my bolej nie nakładali na was ciažaru, aproč taho, što jość kaniešnym: kab wy ŭstrymalisia ad pahanskich achwiaraŭ, ad pažywańnia krywi, miasa z zadušanaj žywioły i ad niačystaści" (raspusty pry pahanskich achwiarach). Pasły, pryjšoŭšy ŭ Antyochiju, sabrali chryścijan i pračytali im pastanowu apostałaŭ. Usie wielmi ŭściešylisia z takoj pastanowy i sprečki ŭ hetaj sprawie zacichli. <small><b> Zabarona jeści kroŭ i miasa z zadušanaj žywioły (dzie była kroŭ) była tolki časowaja: jana była wydana dziela wialikaj kolkaści tahdy chryscijan z žydoŭskaha narodu, a jak wiedama žydom było zabaroniena jeści kroŭ i miasa, u katorym była krou (z dušanaj žywioły). Nia chočučy adkidać ad kaścioła žydoŭ, apostały hetuju zabaronu raściahnuli na ŭsich chryscijan, nawat na tych, katoryja byli z pahancaŭ. Hetaja zabarona mieła tolki časowaje značeńnie i potym była źniesiena. Kroŭ zaŭsiody była aznakaj žyćcia i zatym miasa z krywioju, nawat z čystaje žywioły, nie można było jeści ŭ Star. Zakonie.</small></b> <center> § 78. DRUHAJA MISYJNAJA PADAROŽ ŚW. PAŬŁA (MAŁAJA AZIJA, HRECYJA).</center> Prabyŭšy 3 hady ŭ Antyochii i Palestynie, św. Pawał wybraŭsia ŭ 52 hodzie ŭ druhuju misyjnuju padarožu, uziaŭšy z saboju za tawaryša Sylu. Spačatku jany śkirawalisia ŭ Małuju Aziju, dzie abchodzili tyja kaścioły, jakija św. Pawał byŭ załažyŭšy padčas swajej pieršaj padarožy, uzmacniajučy chryścijan u wiery. U Maloj Azii dałučyŭsia da ich jašče adzin tawaryš — Cimafiej. Prajšoušy ŭsiu Małuju Aziju, jany pieraprawilisia na druhi bok mora i prybyli ŭ Hrecyju ŭ horad Filippi. Tamaka, kali jany chadzili pa horadzie i nawučali narod, spatkała ich adna dziaŭčyna, jakaja była niawolnicaj u adnych panoŭ i jakaja miela ŭ sabie złoha ducha. Jana zajmałasia waražboju i hetym prynosiła wialiki dachod swaim panom. Hetaja dziaŭčyna praz niekalki dzion chadziła za św. Paŭłam i jaho tawaryšam i kryčała: „Hetyja ludzi jość słuhi Boha Najwyšniaha, jany wiaściać wam darohu da zbaŭlennia". Pawał nie chacieŭ hetaje pachwały (kab ludzi nie padumali, što jon u zmowie z djabłam) — dyk abiarnuŭsia da hetaje dziaŭčyny i skazaŭ niačystamu: „Zahadywaju tabie ŭ imia Jezusa Chrysta wyjści<noinclude></noinclude> p09ohzzi3mmsw0j6fija0ssm5993j2e 104 53703 292909 139276 2026-07-18T06:28:02Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/173]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/180]] 139276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>z jaje"! I zaraz-ža duch wyjšaŭ z jaje i dziaŭčyna pierastała waražyć. A pany taje dziaŭčyny, ubačyŭšy, što stracili ŭwieś dachod, jaki jany mieli z jaje waražby, abwinawacili apostałaŭ pierad uładami, što jany pašyrajuć nowuju nawuku i buntujuć narod. Ułady taho horadu zahadali ŭziać Paŭla i Sylu, ubičawać ich i pasadzić u ciamnicu. Kali jany siadzieli ŭ ciamnicy, paŭstała wialikaje ziemletrasieńnie, tak što dźwiery paadčynialisia sami. Wartaŭnik, ustaŭšy zo snu i hlanuŭšy, što dźwiery paadčyniany, byŭ peŭny, što wiaźni paŭciekali i bajučysia kary, chacieŭ sam siabie prabić miačom. Ale Pawał zakryčaŭ na jaho, kažučy: „Nie rabi sabie ničoha drennaha, bo my tut usie". Tahdy wartaŭnik zaświaciŭ ahoń i prakanaŭšysia, što sapraŭdy ŭsie jość u ciamnicy, upaŭ apostałam da noh i prasiŭ ich zajści da jaho ŭ dom. Tam abmyŭ ichnyja rany, słuchaŭ nawuki ab Chrystusie i pryniaŭ chrost. Nazaŭtry ŭradaŭcy taho horadu, dawiedaŭšysia, što Pawał i Syla mieli rymskaje hramadzianstwa, i što jany biaspraŭna zahadali ich bičawać. pryšli, pieraprasili ich i wypuścili na wolu. Pawał i Syla, raźwitaŭšysia z nawiernutymi chryścijanami, śkirawalisia ŭ susiedni horad ''Tessaloniki'' (siońnia Saloniki). Tutaka praz try dni Pawał nawučaŭ u žydoŭskaj bažnicy, wykładajučy św. Pisańnie, asabliwa tyja praroctwy, dzie hawarylasia ab Mesyjašy. Pawał wykazwaŭ na padstawie St. Zakonu, što Mesyjaš pawinien byŭ ciarpieć, umierci, a potym uwaskresnuć i što hetym Mesyjašam jość Jezus. Mnoha žydoŭ, słuchajučy nawuk św. Paŭła, uwieryła ŭ Jezusai pryniało takža chryścijanstwa i šmat hrekaŭ. Ale niekatoryja žydy padburyli narod prociŭ chryścijań, narod kinuŭsia na apostałaŭ i paciahnuŭ ich da ŭładaŭ, kažučy, što jany niespakoj pašyrajuć pa świecie, što nie pryznajuć rymskaha cezara, a tolki inšaha karala — Jezusa. Nia chočučy naražać chryścijan na praśled, Pawał unočy pakinuŭ Tessaloniki i śkirawaŭsia ŭ Ateny. ''Ateny'' sławilisia tahdy z wialikaj wučonaści i achwoty da ŭsialakich nowych nawukaŭ. A Atenach Pawał nawučaŭ nia tolki žydou u ichnych škołach, ale tak-ža wioŭ hutarki z tamašnimi filozofami i wykładaŭ im swaju nawuku. Atenskija wučonyja zacikawilisia nowaj nawukaj św. Paŭła i, chočučy dawiedacca ab jahonych pahladach, zawiali jaho ŭ Areopah, abo najwyšejšuju nawučnuju ŭstanowu, dzie źbiralisia i wiali hutarki ludzi wučonyja, palityki i filozofy. Pawał, staŭšy pasiarod Areopahu, padniaŭ ruku uwierch, dajučy znak, kab uwažali i pačaŭ takuju pramowu: „Hramadzianie Atenaŭ, z usiaho widžu, što wy bolš nabožnyja ad<noinclude></noinclude> 46pfjha1gczej6v2klorg2jykhb26jt 104 53704 292911 139280 2026-07-18T06:28:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/174]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/181]] 139280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>inšych. Pryhladajučysia da wašych światyniaŭ, ja zaŭwažyŭ tak-ža aŭtar, na katorym napisana: Bohu niaznanamu. Ot-ža hetaha, katoraha wy nia znajučy sławicie, ja wam i abjaŭlaju. Boh, katory stwaryŭ świet i ŭsio, što na im jość, nia žywie ŭ światyniach, zroblenych rukami čaławieka i nie patrabuje ničoha, bo sam daje ŭsim žyćcio i ŭsiakuju reč. Jon wywieŭ ad adnaho čaławieka - Adama - uwieś rod ludzki, kab ludzi šukali Boha i znajšli jaho, choć Jon jość ad kožnaha z nas niedaloka: bo my ŭ Im žywiom, kratajemsia i isnujem. Dyk nia dumajcie, što Boskaja Istota padobnaja da zołata, sierabra abo kamienia, katory atrymliwaje swoj wyhlad i wobraz ad mastackaj ruki i wydumki čaławieka. Ale Boh, nie zwažajučy na čas hetakaj niaświedamaści i ciemnaty, ciapier woś źwiartajecca da ludziej i damahajecca ad usich, kab pakutu čynili, bo naznačyŭ dzień, u katorym budzie sprawiadliwa sudzić ceły świet pry pasiarednictwie adnaho muža, katoraha Jon pastanawiŭ i katoraha ŭskrasiŭ pa śmierci".... Kali atenskija ludzi pačuli ab uskrašeńni pa śmierci, u Areopahu zrabiŭsia wialiki šum, pačali śmiajacca z Paŭła, a niekatoryja hawaryli: "Ab hetym my budziem słuchać ciabie inšym razam". I tak Pawał wyjšaŭ z Areopahu, zdawałasia, biaz nijakaha skutku, adnak i tut niekatoryja ŭwieryli ŭ Chrystusa i dałučylisia da nawuki św. Paŭła (Dyjanizy Areopahit). Z Aten św. Pawał prybyŭ u ''Karynt'', wialiki handlowy i rabotnicki centr. Tam źwiarnuŭsia pieradusím da žydoŭskaha nasielnictwa, ale kali žydy adkinuli jaho ad siabie, pajšoŭ nawučać hrekaŭ, z katorych mnohija pryniali chryścijanskuju wieru. Pawał prabyŭ u Karyncie až paŭtara hoda, pracujučy tam (zajmaŭsia jon wyrabam šatroŭ) i zasiawajučy pasiarod tamašniaha rabotnictwa nawuku Chrysta. Z Karyntu Pawał wiarnuŭsia ŭ Antyochiju. <small><b> Druhaja padaroža św. Paŭła trywała ad 52 da 54 h. znača dwa hady. Misyjnaja praca św. Paŭła była wielmi karysnaj i kaścioły, katoryja jon załažyŭ, jak u Maloj Azii, tak i ŭ Hrecyi, raźwiwalisia wielmi dobra. Padtrymliwaŭ ich apostał swaimi piśmami; kudy sam nia moh prybyć, pisaŭ piśmy, u jakich wykładaŭ nawuku Chrystusa, dawaŭ rady, napaminaŭ i pawučaŭ wiernych. Takich piśmaŭ św. Pawał napisat 14. Atency nie chacieli pryniać nawuki św. Paŭła, bo byli jany ludzi pyšnyja i razam z hetym pustyja, šukali zaŭsiody čahoś nowaha, a nie chacieli zadumacca nad praŭdaj chryścijanstwa. Słuchali jany św. Paŭła bolej z cikawaści i chacieli čuć toje, što im padabałasla, nia ŭwachodziačy ŭ sam źmiest nawuki Chrystusa. Św. Pawał žalicca ŭ adnym z swaich piśmaŭ (I Karynt. 1, 22-25) na takija adnosiny ludziej da nawuki Chrystusa i hetak piša: "Zydy damahajucca cudaŭ, a hreki šukajuć mudraści, a my abwiaščajem ukryžawanaha Chrystusa, jaki dla žydoŭ jość zharšeńniem (abrazaj), dla hrekaŭ hłupstwam, ale hłupstwa Božaje jość razumniejšym za ludziej (ludzkuju mudraść) i siła Božaja macniejšaja za ich".</small></b><noinclude></noinclude> gnk1pzidd7uoj6ql8sbni88d17tjv96 104 53705 292913 139282 2026-07-18T06:28:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/175]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/182]] 139282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <center>§ 79. TRECIAJA PADAROŽA ŚW. PAŬŁA (EFEZ, HRECYJA, MILET).</center> Pawał prabywaŭ praz niejki čas u Antyochii, a potym iznoŭ rušyŭ u świet i nakirawaŭ swaje kroki na stary i wiedamy šlach u Małuju Aziju, dzie adwiedywaŭ załožanyja praz siabie kaścioły. Prajšoŭšy ŭsiu Małuju Aziju, zatrymaŭsia na daŭžejšy čas, bo až na dwa hady, u horadzie ''Efezie''. Tutaka spatkaŭ ludziej, jakija znali tolki chrost Jana Chryściciela i ničoha nia čuli ab chroście ŭ imia Jezusa, dyk Pawał achryściŭ ich u imia Jezusa. A kali kłaŭ na ich ruki, žyšoŭ na ich Duch św. i hawaryli roznymi mowami, chwalačy Boha. Praz ruki Paŭła Boh čyniŭ takija cudy, što ludzi brali jahony chustki abo pajasy, zanosili ich chworym i tyja zdarawieli - dyk paśla dwuch hadoŭ jahonaj dziejnaści ŭ Efezie wialikaja hramada žydoŭ i hrekaŭ nawiarnułasia i pryniała chrost. A była ŭ Efezie słaŭnaja światynia bahini Dyjany Efezkaj. Z pašyrenniem chryścijanstwa światynia traciła šmat prychilnikaŭ, a najbolš byli stratnyja majstry, jakija wyrablali fihurki bahini Dyjany i pradawali ich, bo ciapier nichto nia kuplaŭ hetych fihurkaŭ. Dyk henyja majstry (a było ich mnoha ŭ hetym horadzie) sabralisia na naradu i adzin z ich hetak hawaryŭ: "Wy bačycie i čujecie, što nia tolki ŭ Efezie ale badaj pa ŭsiej Azii hety Pawał buntuje narod i haworyć, što heta nie bahi, bo jany rukami zrobleny. Światyniu wialikaj Dyjany zaraz pačnuć uważać za ništo i zahinie wialikaść bahini, katoruju sławić usia Azija i ŭwieś świet". Paśla hetych słoŭ usie zapalilisia hniewam i z krykam: "Wialikaja Dyjana Efezkaja!" kinulisia na Paŭławych tawaryšaŭ. Pawał chacieŭ wyjści i prahawaryć da narodu, ale nie dapuścili da hetaha druhija wučni, bajučysia, kab z Paŭłam nie zrabili čaho drennaha, bo wa ŭsim horadzie paŭstała wialikaje zabureńnie. Hetaje zabureńnie ŭspakoiŭ adzin z uradaŭcaŭ, kažučy, što sprawu treba pieradać u sud. Raźwitaŭšysia z swaini wučniami, Pawał z Efezu adbyŭ u Hrecyju. Tamaka adwiedaŭ Karynt i nawioŭ paradak u tamašniaj chryścijanskaj hminie. U Hrecyi byŭ niadoŭha (kala 3-ch miesiacaŭ) - potym rušyŭ nazad u Jeruzalim i pa darozie zatrymausia ŭ horadzie Troada. (bliska staradaŭnaj Troi). ''U Troadzie'' zdaryŭsia taki wypadak: kali chryścijanie byli sabraŭšysia ŭ adnym domie na malitwu i "łamańnie chleba" i kali nawuka Paŭla praciahnulasia da poznaj nočy, adzin chłapiec, siedziačy na waknie, zasnuŭ i ŭpaŭ z treciaha pawierchu na ziamlu. Padniali chlapca ŭžo niažywoha, ale pryjšoŭ św. Pawał, abniaŭ chłapca i skazaŭ: "Nia bojciesia, bo jość u im duša jaho" - i pajšoŭ iznoŭ nawučać. I praŭda, zaraz potym prywiali taho chłapca žywoha i zdarowaha, z ča-<noinclude></noinclude> o2jp9af6m0hvwsd1u6qyawyvvwos98l 104 53706 292915 139284 2026-07-18T06:29:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/176]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/183]] 139284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>ho ŭsie wielmi ŭściešylisia. Hety wypadak byŭ pierad samym adjezdam św. Paŭła z Troady. Z Troady Pawał prybyŭ u ''Milet'', adkul užo mieŭsia jechać u Jeruzalim. U Milet Pawał sklikaŭ usich biskupaŭ i staršych z Efezu i ŭsiaho kraju i raźwitwajučysia tak da ich hawaryŭ: "Wy wiedajecie, jak ja byŭ z wami praz uwieś čas ad pieršaha dnia majho pryjezdu ŭ Aziju, słužačy Bohu z pakoraj. Nie zaniedbaŭ ja ničoha dla was karysnaha, kab nie skazać wam i nie pawučyć was publična i pa damoch wašych. A ciapier idu ŭ Jeruzalim; što tam budzie - nia wiedaju, adno tolki Duch św. pa ŭsich miestach mnie haworyć, što čakajuć tam na mianie wastroh i ciarpieńnie. Ale ja nie bajusia hetaha i nie dbaju ab swajo zdaroŭje, kab tolki moh skončyć sprawu i abawiazak, jaki atrymaŭ ad Jezusa Chrysta. "Woś ja wiedaju, što wy mianie bolej nie pabačycie. Pilnujcie sami siabie i ŭsiu stadu, nad katoraj was Duch św. pastawiŭ biskupami, kab wy kirawili kaściołam Božym. Ja wiedaju, što pa maim adjeździe ŭwojduć da was waŭki dziarliwyja, jakija nie paškadujuć stada. Dziela hetaha budźcie čujnymi, pomniačy, što ja praz try hady ŭdzień i ŭnočy nie pierastawaŭ napaminać kožnaha z was sa ślazami. "A ciapier paručaju was Bohu i słowu łaski Jaho, katory moža zbudawać i dać spadčynu ŭsim paświačonym. Sierabra i zołata abo adziežy ja ad nikoha nie žadaŭ, jak sami wiedajecie, bo na ŭsie maje patreby i na patreby tych, što sa mnoju, zarablali ruki<ref>Jak užo wiedajem, św. Pawał zajmaŭsia wyrabam šatroŭ</ref>. Pakazaŭ wam, wam, što hetak pracujučy treba ŭspamahać słabych i pomnić ab słowach Pana Jezusa, katory kazaŭ, što lepš dawać, jak brać". Skazaŭšy hetaje, św. Pawał staŭ na kaleni i maliŭsia razam z usimi. I padniaŭsia wialiki płač pasiarod prysutnych i kidajučyś na šyju Paŭla, caławali jaho, a najbolej smucilisia z jahonych słoŭ, što ŭžo bolej nia mieli jaho ahladać. I z wialikim smutkam adwiali jaho na karabiel. Z Miletu Pawał adpłyŭ u Jeruzalim na Zialonyja świata (Siomuchu). <small><b> Treciaja padaroža św. Paŭła ciahnułasia bolej jak try hady (ad 54 da 58). U treciaj i druhoj padarožy byŭ tawaryšam św. Paŭła adzin lekar na imia Łukaš, jaki potym hetyja padarožy apisaŭ u knizie "Apostalsklja Dziei". Łukaš napisaŭ takža ewaneliju. Ščyryja i haračyja słowy św. Paŭła ŭ Milecie pramaŭlajuć da dušy kožnaha chryścijanina, a jaho raźwitańnie z staršymi pakazwaje, jakim spahadnym i dobrym byŭ hety apostał da swaich wučniaŭ! Tolki takija idejnyja i haračyja dušy mahli raspalić ahoń nawuki Chrystusa pa ŭsim świecie.</small></b><noinclude></noinclude> tvno4c6k349v5lrwis6ow4zknbmkgfv 104 53707 292917 139285 2026-07-18T06:29:21Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/177]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/184]] 139285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <center>§ 80. ŚW. PAWAŁ U WIAZNICY. PADAROŽA JAHO Ŭ RYM I ŚMIERĆ.</center> Pawał, užo jedučy ŭ Jeruzalim, pračuwaŭ, što jaho tam čakajuć praśled i ciarpieńni. Kali ŭ darozie jamu hawaryli chryścijanie, što jaho ŭ Jeruzalimie woźmuć i wydaduć pahancam, Pawał adkazwaŭ: "Ja hatoŭ nia tolki na kajdany, ale i na śmierć za Jezusa". Prybyŭšy ŭ Jeruzalim, Pawał adrazu pajšoŭ u światyniu, kab złažyć Bohu achwiaru, ale tut paznali jaho žydy, jakija byli pryjechaŭšy z Małoj Azii; jany pačali buntawać narod, i pakazwajučy na Paŭła kryčać: "Woś hety čaławiek usiudy pašyraje nawuku prociŭ narodu i Majsiejewaha Zakonu, jon prywioŭ siudy pahancaŭ i apahaniŭ heta miesca światoje“. Na hety kryk zrabiŭsia ruch u cełym mieście, źbiehsia adusiul narod, schwaciŭ Paŭła i, wyciahnuŭšy z światyni, chacieŭ zabić, ale u hety čas nadbieh rymski tysiačnik z wojskam i wyrwaŭ jaho z ruk natoŭpu. Ale nia puściŭ jaho na wolu, dumajučy, što maje dačynieńnia z niejkim prastupnikam, dyk zakawaŭ jaho ŭ łancuhi i tut-ža pačaŭ pytacca, u čym Pawał prawiniusia? Nia mohučy dziela kryku dawiedacca praŭdy, zahadaŭ jaho adwieści na zamak. A žydy, idučy ŭśled, z krykam damahalisia śmierci Paŭła. Sa schodaŭ, wiadučych u zamak Pawał jašče raz staraŭsia pramowić u žydoŭskaj mowie da swajho narodu, ale kali ŭspomniŭ, što P. Jezus pasłaŭ jaho da pahancaŭ, žydy pačali kryčać u wialikaj złości: "Won jaho z wobliku ziamli, jon nia wart, kab žyć" — dyk tysiačnik akružyŭ jaho wojskam i adwioŭ na zamak. Tysiačnik nia moh zrazumieć, čaho žydy chočuć ad Paŭła i dumaŭ, što Pawał dapuściŭsia niejkaha prastupku, tolki nia choča pryznacca — dyk zahadaŭ Paŭła bičawać, kab hetakim sposabam prymusić jaho da pryznańnia. Ale žaŭniery adstupili ad Paŭla, kali Pawał dakazaŭ im, što jon rymski hramadzianin. Tahdy tysiačnik pastawiŭ Paŭła pierad sudom Wysokaj Žydoŭskaj Rady, ale i Rada nie mahła wynieści prysudu, bo pamiž saducejami i faryzejami nastupili haračyja sprečki, tak što tysiačnik musiŭ iznoŭ adwieści Paŭla na zamak. Na druhi dzień 40 maładych žydoŭ abiacali sabie pad prysiahaj, što nia buduć jeści i pić, až pakul nie zabjuć Paŭła. Hetaja zmowa dajšła da wiedama tysiačnika, dyk jon unačy pad silnaj stražaj adasłaŭ Paŭła ŭ Cezareju, dzie prabywaŭ rymski starasta. Starasta, nia znajučy žydoŭskaha zakonu, chacieŭ Paŭła adasłać nazad u Jeruzalim na sud Wysokaj Žydoŭskaj Rady, ale Pawał, wiedajučy, čym jamu heta hrazić, adklikaŭsia (apelawaŭ) da wyšejšaha sudu i jak rymski hramadzianin, zažadaŭ, kab jaho adasłali ŭ Rym na sud cezaraŭ.<noinclude></noinclude> o1xclvu0czxle3ud9w79ggdl6xbn9kw 104 53708 292919 139286 2026-07-18T06:29:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/178]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/185]] 139286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>Starasta, pierahawaryŭšy z žydoŭskaj Radaj, skazaŭ: „Apelawaŭ ty da cezara, da cezara i pojdzieš",—i wysłaŭ jaho razam z inšymi wiaźniami pad stražaj u Rym. U darozie sotnik, jaki byŭ nad stražaj, abchodziŭsia z Paŭłam paludzku, jon dazwalaŭ Paŭłu hawaryć z tymi chryścijanami, jakija chacieli jaho adwiedać u tych haradoch, dzie karabiel zatrymoŭwaŭsia. Tak dapłyli da wyspy Krety. Tam karabiel zatrymaŭsia na daŭžejšy čas i Pawał radziŭ pierazimawać na hetaj wyspie, adnak sotnik za radaj styrnika (kirujučaha karablom) rušyŭ u dalejšuju darohu. Ale ŭ darozie spatkała ich wialikaja bura i zahnała karabiel až da bierahoŭ wyspy Malty. Tam karabiel raźbiŭsia, a ludzi, chto na łodkach, a chto na doškach, dapłyli da bierahu. Ludzi taje wyspy wietliwa pryniali niaščasnych padarožnych i razłažyli ahoń, kab jany mahli absochnuć i abahrecca. Pawał razam z inšymi źbiraŭ suchija halinki i kidaŭ na ahoń. U hety moment jadawitaja źmiaja zubami pryčapiłasia da jahonaj ruki. Bačačy heta, usie padumali, što Pawał niejki wialiki złačynca, bo tolki što wyratawaŭsia ad śmierci ŭ mory, a ŭžo jaho kusaje źmiaja. Ale Pawał abtros źmiaju z swaje ruki ŭ wahonń i ničoha jamu drennaha nia stałasia, nawat ruka nia spuchła. Tahdy zababonnyja ludzi pačali jaho ŭwažać za niejkaha boha, jaki pryniaŭ ludzkuju formu. Try miesiacy prabyŭ Pawał na Malcie, nawučajučy ludziej i azdaraŭlajučy chworych, a kali wyjaždžaŭ na karabli ŭ Rym, žychary taje wyspy rastawalisia z im z wialikim žalem. Kali Pawał prybližaŭsia da Rymu, wyšli jamu na spatkańnie tamašnija chryścijanie. Ubačyušy ich, Pawał uzmacawaŭsia na dušy i dziakawaŭ Bohu, što i tut užo jość chryścijanie i što z takoju pašanaj adnosiacca da jaho. Rymskija ŭłady nie pasadzili jaho ŭ wastroh, ale pazwolili jamu žyć na prywatnaj kwatery, tolki prystawili da jaho stražnika, katory jaho pilnawaŭ. Św. Pawał i tut nie apuskaŭ ruk, ale choć byŭ uwiaźnieny (jon nasiŭ kajdany na rukach), to usiož-taki prymaŭ chryścijan i ŭsich, chto chacieŭ dawiedacca praŭdy Božaj. Ciešyŭsia jon, što i ŭ łancuhoch moža pracawać dla Chrystusa i što jahonyja ciarpieńni prynosiać wialikuju karyść dla pašyreńnia chryścijanstwa - dyk radawaŭsia z praśledu i ŭcisku i inšych pabudžaŭ da radaści. Pa dwuch hadoch Paŭła zwolnili i jon iznoŭ zaniaŭsia apostalskaj dziejnaściaj, adwiedwajučy roznyja krai (jak napr. Hišpaniju), pisaŭ tak-ža piśmy da roznych kaściołaŭ, napaminajučy ich i nastaŭlajučy na dobruju darohu. Urešcie iznoŭ prybyŭ u Rym, dzie za praśledu Nerana byŭ ściaty miačom (u 67 hodzie pa Naradž. Chr.) i hetak pryniaŭ mučanickuju śmierć. Tak končyŭ swajo žyćcio apostał narodaŭ.<noinclude></noinclude> sxeiqxc6sxx855fmckv62cogzg7k529 104 53709 292921 139288 2026-07-18T06:29:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/179]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/186]] 139288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> <small><b> Św. Pawał byŭ ściaty miačom, a nie ŭkryžawany, bo prawa rymskaje zabaraniała wiešać na kryžy tych, što mieli rymskaje hramadzianstwa. Z usich dobrych prymietaŭ św. Paŭła najbolej wydajecca jaho wialikaja enerhija ŭ pašyrańni nawuki Chrystusa, wypływajučaja z lubowi da Taho, katoraha jon kaliś tak zaŭziata praśledawaŭ. Nios jon słowa Chrystusa — Ewaneliju ŭsiudy, dzie tolki moh, siejaŭ ziernia praŭdy Božaj jak pamiž žydami, tak pamiž hrekami i rymlanami. Čuli jaho niewialikija miastečki, wio ski i harady, adzywaŭsia jon u synahohach, na placoch i na wulicach, hawaryŭ jon pierad ludźmi wolnymi i niawolnymi, pierad ciomnaj huščaj narodnaj i pierad wučonymi filozafami, pierad mudrymi hetaha świetu i pierad prastakami. Św. Pawał byŭ niewialikaha rostu i słaby ciełam, ale byŭ mocny ducham — i hety mocny duch raznios Dobruju wiestku Chrystowu pa ŭsim świecie.</small></b> <center>§ 81. ŚMIERĆ I ŬNIEBAŬZIAĆCIE N. DZIEWY MARYI.</center> Paśla śmierci Jezusa matkaj jahonaj zaapiekawaŭsia Jan apostał, katory i ŭziaŭ jaje ŭ swoj dom. Jakoje było dalejšaje žyćcio N. Dziewy Maryi, św. Pisańnie ničoha nie haworyć. Toje, što wiedajem ab jej, wiedajem z Tradycyi abo, inakš kažučy, z taho, što wusna pierakazali apostały i wučni Jezusa swaim nastupnikam i što potym było zapisana światymi Ajcami i piśmiennikami kaścioła. Što-ž my wiedajem ab N. Dziewie Maryi z Tradycyi abo z apostalskaha pierakazu? Z Tradycyi my wiedajem, što N. Dziewa Maryja žyła tut na ziamli pa Ušeści swajho Syna jašče kala 15 hadoŭ i pamierła (kala 48 hodu pa Naradž. Chr.), majučy 64 hady. Hetaja Tradycyja abo wusny pierakaz, katory biare pačatak ad apostalskich časaŭ, zhodna ćwiardzić, što P. Jezus uziaŭ swaju matku Maryju razam z dušoju i ciełam da nieba. Woś jak raskazwajuć ab jaje śmierci i ŭniebaŭziaćci: Maryja wiedała ab dni swajej śmierci i mieła śmierć lohkuju, biaz strachu i bolu kanańnia, prosta jakby zasnuła. Na jaje pachowiny sabralisia apostały i pachawali jaje ŭ hrobie — adnak, kali jany pa niekalki dniach pryšli da hrobu, to znajšli jaho pustym, a zamiest cieła znajšli tolki kraski i ziołki. Usie zrazumieli, što Jezus źbiaroh cieła swajej matki ad sapsućcia i hnićcia i što śmierć jaje była jakby snom (Uspieńniem), z katoraha zbudziŭ jaje Syn i ŭziaŭ z ciełam da nieba. Ab hetym świedčyć zhodna usia chryścijanskaja Tradycyja. Ale ab tym, dzie žyła N. Dziewa Maryja i dzie pamierła — my nia majem zhodnaha pierakazu. Adny pieradajuć, što N. Dziewa Maryja žyła i pamierła ŭ Jeruzalimie i nawat pakazwajuć jejny hrob kala Aliŭnaje hary (blizka hrobu P. Jezusa) i ćwiardziać, što tam jaje byli pachawali, to druhija pakazwajuć na horad Efez, jak na miesca jaje žyćcia i śmierci. Bo św. Jan spačatku prabywaŭ u Jeruzalimie, a potym pierajechaŭ u Efez - u Małuju Aziju — dzie załažyŭ siem kaściołaŭ abo chryścijanskich hminaŭ. Ci N. Dziewa Maryja<noinclude></noinclude> tm83je0bcxi4m070v9xar61nx786s52 104 53710 292923 139290 2026-07-18T06:29:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/180]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/187]] 139290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>astałasia ŭ Jeruzalimie, ci pierajechała u Efez - zhadać trudna. Dy ŭrešcie niawiedama, ci N. Dziewa Maryja žyła tahdy, kali św. Jan apostał pierajaždžaŭ u Efez, tymbolej što ŭ časie treciaj padarožy św. Paŭła jašče ničoha nie haworycca ab prabywańni św. Jana ŭ Efezie, značyć św. Jan pierajechaŭ u Efez paśla treciaj padarožy św. Paŭła, paśla 58 hodu, a tahdy ŭžo N. Dziewa Maryja na hetaj ziamli nia žyła. Dyk najbolej praŭdapadobna, što pamierła ŭ Jeruzalimie, tam była pachawana i adtul była ŭziata z ciełam i dušoju da nieba. Pamiatku Uniebaŭziaćcia N. Dz. Maryi, abo jak kažuć "Uspieńnia", kaścioł abchodzić 15 žniunia, u hetym dni paświačajuć kraski i ziołki. <small><b> Wialikaja čeść i wlalikaja miłaść pašyrana pa ŭsich krajoch i pa ŭsich narodach da Najśw. Dziewy Maryi - Matuchny Božaj. I ŭschod i zachad, i kataliki i prawasłaŭnyja - usie sławiać jaje imia, jak umiejuć. Pa ŭsich światyniach, pa ŭsich badaj chatach chryścijanskich (aproč lutraŭ i kalwinaŭ) možna spatkać jaje abrazok abo fihurku, usiudy možna pačuć najstrajniejšuju malitwu da Jaje, jakaja pačynajecca ad słoŭ archaniela Habryjela: Prywitana budź, Maryja, pounaja laski"... Z malitwaŭ, jakija Kaścioł ustanawiŭ na čeść N. Dziewy Maryi, hałoŭnyja buduć: Ražaniec i Aniel Božy. {{Разбіўка|Ražaniec}} — heta jakby wianok z ružaŭ, tolki hety wianok źwity nie z materjalnych kwietak, a z duchowych, a hetymi duchowymi kwietkami jość malitwy. Ražaniec składajecca z 150 „Prywitana budź“, 15 „Ojča naš“ i 1 „Wieru ŭ Boha“. Ustanoŭleny jon na toje, kab paŭtarajučy malitwy "Prywitana budź" i "Ojča naš" prabiahać u dumkach usie wažniejšyja zdareńni z žyćcia Jezusa i Maryi, razwažajučy tajnicy Učaławiečańnia Syna Božaha, jaho Ciarpieńnie i Chwału Zhetul i dzielicca Ražaniec na try čaści: radasnuju, balesnuju i chwalebnuju. Kab zaachwocić ludziej da admoŭlańnia ražanca, Kaścioł ustanawiŭ świata Matki Boskaj Ražancowaj (pieršaja niadziela kastryčnika) i paświaciŭ uwieś miesiac kastryčnik ražancowamu nabaženstwu, dziela čaho hety miesiac zawiecca Ražancowym". Na čeść N. Dziewy Maryi Kaścioł św. ustanawiŭ tak-ža {{Разбіўка|Majowaje nabaženstwa}}, wyznačajučy dla hetaha nabaženstwa adzin z najstrajniejšych miesiacaŭ u hodzie: miesiac maj (trawień). Majowaje nabaženstwa adpraŭlajecca najčaściej wiečaram i składajeçca z nabožnaha čytańnia abo nawuki ab žyćci i cnotach Matki Božaj, a tak-ža z pieśniaŭ na jaje čeść. Jašče na čeść N. Dziewy Maryi ludzi nosiać škaplery. Daŭniej {{Разбіўка|škaplery}} inakš wyhladali, jak ciapier; daŭniej heta było źwierchniaje adzieńnie, jakoje ŭskładałasia praz haławu i mieła wyhlad šyrokaj stužki, čaść jakoj prykrywała hrudzi, a čaść plečy (łacinskaje słowa scapulae aznačaje plečy, zhetul i pajšło słowa „škaplery" značyć adzieža, jakaja nosicca na plečach). Takija wialikija škaplery jašče i ciapier nosiać zakońniki, dla ludziej świeckich jany byli niawyhodnyja, dyk zamianili ich na dwa kawałki sukna, złučanyja tasiemkami, na hetych kawałkach wyšywajuć roznyja abrazki, jakija pakazwajuć, da jakoha zakonu nalažać hetyja škaplery. Najbolej pašyranyja ŭ narodzie škaplery Karmelitanskija. Zamiest škapleraŭ možna nasić škaplerny medalik. </small></b> <center>§ 82. DZIEJNAŚĆ I ŚMIERĆ ŚW. PIATRA I INŠYCH APOSTAŁAŬ.</center> Ab dziejnaści i śmierci Symona-Piotry my wiedajem taksama z Tradycyi, h. zn. z wusnaha pierakazu, zapisanaha staradaŭnymi chryścijanskimi piśmiennikami.<noinclude></noinclude> gmmgof37g0ga876l6m2byrdxhj72wto 104 53711 292925 139292 2026-07-18T06:29:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/181]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/188]] 139292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Ab św. Piotry Tradycyja haworyć, što jon, pakinuŭšy Jeruzalim, praz niejki čas prabywaŭ u Antyochii, stalicy Syryi, potym iznou prybyŭ u Jeruzalim, dzie byŭ uziaty i pasadžany ŭ wastroh. Paśla swajho cudoŭnaha wybaŭleńnia z wastrohu, św. Piotr adprawiŭsia ŭ Rym, stalicu tahačasnaha świetu i tam załažyŭ swaju biskupskuju stalicu. U Rymie św. Piotr prabywaŭ až da swaje śmierci. Z Rymu św. Piotr jeździŭ (kala 50 hodu) u Jeruzalim na apostalski sabor, dzie była wyniesiena pastanowa ab nieabawiazkowaści zachawańnia úsich Majsiejewych abradaŭ. Potym iznoŭ wiarnuŭsia ŭ Rym, adkul napisaŭ dwa piśmy da wiernych chryścijan u M. Azii. Kali za cezara Nerana ŭźniałosia wialikaje praśledawańnie chryścijan i Piatru pačała hrazić niebiaśpieka, wiernyja daradzili jamu ŭciakać z horadu i dzie ŭ inšym biaśpiačniejšym miescy pieračakać praśled. Piotr pasłuchaŭ i adnaho dnia ranieńka rušyŭ z Rymu. Užo za horadam, Jak pakazwaje tradycyja, źjawiŭsia jamu P. Jezus, niasučy kryž. Zatrymaŭsia Piotr i pytaje: „Panie, kudy idzieš"? (Domine, quo vadis?) A P. Jezus adkazaŭ jamu: „Idu druhi raz umirać" — i źnik. Piotr zrazumieŭ, što Boh nia choča, kab jon uciakaŭ, dyk wiarnuŭsia ŭ Rym, tam u skorym časie byŭ uziaty i pasadžany ŭ turmu. Jaho asudzili na takuju samuju śmierć, jak i jaho Wučyciela J. Chrysta —na ŭkryžawańnie. Kali ŭžo mieli prybiwać jaho da kryža, jon prasiŭ kataŭ, kab jaho ŭkryžawali haławoju ŭniz, bo jon nia wart tak umirać, jak pamior Jezus Chrystus. Prośbu jaho spoŭnili i Piotr byŭ ukryžawany ŭniz haławoju na Watykanskim uzhorku, dzie jaho wiernyja i pachawali. Na jahonym hrobie potym zbudawali wialiki kaścioł — bazyliku św. Piatra. Pry hetym kaściele žywuć nastupniki św. Piatra, rymskija biskupy, jakich zawiom Papiežami. Na tuju pamiatku, što dwa najbolšyja apostały: Piotr i Pawał — razam ciarpieli i razam u adnym časie i ŭ adnym mieście pamierli, Kaścioł złučyŭ ich pamiać i ŭstanawiŭ świata abudwych apostałaŭ na dzień 29 čerwienia. Pa św. Paŭle i św. Piotry najbolej wiedajem ab ''św. Janie''. Św. Jan apostał žyŭ spačatku ŭ Jeruzalimie, a potym pierajechaŭ u Efez, adkul pašyraŭ misyjnuju pracu. Cezar Damicyjan wyzwaŭ jaho ŭ Rym i zahadaŭ ukinuć u kacioł z kipučym alejam. Ale kali św. Jan wyjšaŭ z hetaj proby cełym i niepaškodžanym, cezar zahadaŭ sasłać jaho na wyspu Patmos, dzie św. Jan napisaŭ Apokalipsu (Knihu abjawaŭ). Pa śmierci Damicyjana Jan waročajecca ŭ Efez i tut piša swaju ewaneliju. Św. Jan pakinuŭ pa sabie tak-ža try piśmy, jakija jon pisaŭ da kaściołaŭ u M. Azii. Dažyŭ jon da hłybokaj staraści i pamior swajej naturalnaj śmierciu, majučy kala 90 hadoŭ (pamior kala 100 hodu pa Naradž. Chrysta). Tradycyja piera-<noinclude></noinclude> parhbayrckjh468w6fjr623lnfqdzh2 104 53712 292927 139293 2026-07-18T06:30:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/182]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/189]] 139293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>kazała nam, što św. Jan da kanca žyćcia swajho napaminaŭ wiernych chryścijan, kab jany žyli ŭ zhodzie i ŭzajemnaj lubowi, a kali ŭžo zusim sastareŭ i nia moh hawaryć nawukaŭ, dyk lubiŭ paŭtarać słowy: "Dzietki, lubieciesia ŭzajemna". Kali ŭ jaho spytalisia, čamu jon paŭtaraje tolki adny i tyja samyja słowy, św. Jan adkazaŭ, što, kali jany spoŭniać hetyja słowy, to spoŭniać uwieś zakon Chrystusa, jaki apirajecca na lubowi. Apostał ''Jakub'', prazwany Staršym, brat św. Jana, byŭ pieršym z apostałaŭ, jakija pamiorli mučanickaju śmierciu za Jezusa. Jak užo wiedajem, jon byŭ ściaty Heradam Ahrypaj (kala 43 hodu), katory hetym chacieŭ prapadabacca žydom. ''Jakub'', zwany Małodšym, strečny brat P. Jezusa, byŭ Jeruzalimskim biskupam, napisaŭ adno piśmo da chryścijan, nawiernutych z žydoŭ, zamučany ŭ Jeruzalimie (kala 62 hodu), skinuty z wiarcha światyni, a kali jašče žyŭ, byŭ dabity pałkaju praz adnaho farbotnika. ''Juda Tadeuš'', brat Jakuba Małodšaha, pracawaŭ u Palestynie i tamža pamior mučanickaju śmierciu. Astawiŭ pa sabie adzin list. ''Mateuš'' ewanelist, pracawaŭ u Afrycy, dzie takža pamior mučanickaju śmierciu za nawuku Chrystowu. Napisaŭ jon pieršuju ewaneliju dla chryścijan, jakija byli nawiernuty z žydoŭ. ''Filip'' nawučaŭ u M. Azii i tam užo ŭ staraści byŭ pawiešany na kryžy i dabity kamieńniami. ''Andrej'', brat Symona-Piotry - jak pakazwaje Tradycyja— mieŭ wieści misyjnuju pracu pasiarod scytaŭ (narod, jaki žyŭ nad Čornym moram u susiedztwie z sławianami), potym pierajšoŭ u Hrecyiu, dzie byŭ prybity da ŭkosnaha kryža. Św. Andreja wielmi sławiać na ŭschodzie (pamiž prawasłaŭnych hrekaŭ, rumunaŭ, ukraincaŭ, biełarusaŭ i rasiejcaŭ), jakija nawat pryniali da prostaha kryža, na jakim pamior P. Jezus, jašče ŭkosny kryž św. Andreja. ''Tamaš'' dajšoŭ byŭ až u Indyju i tam pamior, prabity strałoju. ''Baŭtramiej'' (Natanael) nawučaŭ ludziej nawuki Chrystowaj u siańniašniaj Armenii, dzie pamior mučanickaju śmierciu: z jaho dziorli skuru pajasami, a potym ściali. ''Symon'' prazwany Rupnym i Maciej pracawali ŭ Azii i tam byli zamučany za pašyreńnie nawuki Chrystowaj. Mučanickaju śmierciu pamiorli taksama dwa wučni apostalskija: Marak i Łukaš, jakija pobač z apostałami Mateušam i Janam apisali ŭ swaich ewanelijach žyćcio i nawuku Chrystusa. Jak bačym, chryścijanstwa radziłasia z krywi i mučanictwa. Apostały wierna spoŭnili zahad swajho Wučyciela i nie škadujučy swajho žyćcia raźniaśli Jaho nawuku pa ŭsim świecie.<noinclude></noinclude> 79n1z6iazsu3gvn0flbao6k27in1ekf 104 53714 292929 139295 2026-07-18T06:30:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/183]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/190]] 139295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude> Paŭmirali apostały i wučni Jezusa, ale astalisia ich nastupniki biskupy i kapłany, jakija dalej pašyrali nawuku Chrystusa i pašyrajuć až pa siońniašni dzień. Ab dalejšych padziejach Kaścioła Božaha i ab jaho pašyrańni raskazwaje nam užo nie historyja biblijnaja, a Historyja Kaścioła. <center>§ 83. ŽYĆCIO i ŬSTROJSTWA PAČATKAWAHA KAŚCIOŁA.</center> '''Žyćcio pieršych chryścijanaŭ'''. Paśla Ušeścia ŭ nieba swajho Wučyciela chryścijanie astalisia sami. Jany staralisia žyć tak, jak ich nawučyŭ Jezus, katory kazaŭ: „Lubiecie adzin adnaho, bo pa hetym paznajuć, što wy maje wučni". Dyk usio swajo žyćcio pieršyja chryścijanie abapiorli na lubowi: adno serca i adna duša — heta byŭ klič pieršych chryścija. naŭ. Asabliŭšaju luboŭju jany akružyli ŭsich biednych, udoŭ i sirot, staralisia, kab pasiarod ich nia było biady i hora; bahaciejšyja pradawali swaju majemaść i addawali jaje na ruki apostałaŭ abo dyjakanaŭ, a tyja ŭžo abdzialali ŭsich biednych i patrabujučych. Siamiejnaje žyćcio chryścijan było taksama abapiorta na lubowi i jednaści. Baćki nie pakidali swaich dziaciej u pustynnych miascoch, na hoład i śmierć, jak heta rabili pahancy, ale staralisia ich uzhadawać u wiery i abyčajnaści na dobrych hramadzian kraju i Kaścioła, nie chadzili na roznyja pahanskija widowiščy, dzie lilasia kroŭ ludziej i źwiarat, ale staralisia ścierahčysia usialakaha hrechu. Chryścijanie nie palili swaich niaboščykaŭ, jak heta časta rabili pahancy, nie hałasili pa ich, ale chawali ich pasiarod nabožných pieśniaŭ i malitwaŭ u hrobie, wieručy, što śmierć - heta son i što pamioršyja ŭstanuć niekali na apošni sud pry ŭskrašeńni cieła. Dzieła hetaha mahilnik nazywaŭsia cimeterium", što zn. miesca snu (zhetul pajšło słowa „ćmintar"). Na čale kožnaj hminy, jakija spačatku twarylisia tolki pa haradoch, stajali apostały abo wyznačanyja praz ich ''biskupy''. Pa śmierci apostałaŭ ich miesca zaniali biskupy i zatym jany jość nastupnikami apostałaŭ. Da biskupa naležała wyšejšaja pastyrskaja, kapłanskaja i wučycielskaja ŭłada ŭ hminie. Biskupam pamahali ŭ ich pracy ''kapłany'' (prezbitery), katoryja byli da hetaha praznačany i paświačony praz uskładańnie ruk. Prezbiteraŭ biskup pasyłaŭ z horadu na wiosku, kali tam paŭstawała chryścijanskaja hmina. Takim paradkam z raźwićciom i pašyrenniem Kaścioła twarylisia paźniejšyja dyecezii i parafii. Bolšaja hmina abo chryścijanskaja hramada ŭ paźniejšym časie nazywałasia dyecezijaj, a mienšaja — parafijaj. Nad haspadarčymi sprawami hminy stajali ''dyjakany'', jakich na pačatku ŭ Jeruzalimie było siem, a potym lik ich značna ŭzros. Dyjakany zbirali achwiary, dzialili ich pamiž<noinclude></noinclude> 43vth1zzn8c0f4k24iddqujz86vakq3 104 53715 292931 139296 2026-07-18T06:30:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/184]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/191]] 139296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>biednymi i naahuł apiekawalisia usim dabrom i majemaściaj hminy. Aproč hetaha dyjakany pamahali biskupam i kapłanam u ich wučycielskaj i kapłanskaj pracy: hawaryli nawuki, chryścili, dawali św. Kamuniju i h. d. Z časam wybirali i paświačali dla ich pamocnikaŭ i zastupnikaŭ, jakija nazywalisia ''subdyjakanami''. Aproč hetych wyšejšych uradaŭ u chryścijanskim Kaściele byli jašče nižejšyja jak: ''addźwiernyja'' - katoryja hladzieli za paradkam u domie Božym, ''lektary'' — jakija čytali ŭ Domie Božym św. Pisańnie, ''egzorcysty'' ― jakija apiakawalisia nad apanawanymi Złym ducham, dahladali ich i čytali nad imi malitwy, ''akolity'' ― jakija pamahali biskupam i kapłanam pry adpraŭlańni Słužby Božaj. Słužba Božaja abo nabaženstwy adpraŭlalisia spačatku ŭ prywatnych damoch, bo swaich światyniaŭ chryścijanie jašče nia mieli. Potym-ža, jak pačalisia praśledy, chryścijanie źbiralisia na malitwu i Słužbu Božuju ŭ padziemnyja mahilni ki abo katakumby. Najwažniejšym nabaženstwam tahdy, tak jak i ciapier, była ''Imša św''. Składałasia jana z dźwiuch častak: Imšy katechumenaŭ i Imšy wiernych. ''Imša katechumenaŭ'' prypaminała starazakonnaje nabaženstwa, jana składałasia: z psalmaŭ, supolnych malitwaŭ, čytańnia św. Pisańnia (lekcyja i ewanelija), pa pračytańni častki z ewanelii biskup abo kapłan hawaryŭ nawuku. Pa nawucy wychodzili katechumeny i pačynałasia ''Imša wiernych''. Prynosili chleb i wino, źmiašanaje z wadoju, biskup abo kapłan achwiaroŭwali ich Bohu, a potym wyhawarwali nad imi słowy Chrystusa: „Biarecie i ješcie hetaje jość Cieła majo", „Biarecie i piecie hetaja jość kroŭ maja"... Narod adkazwaŭ: Amen i pačynałasia Kamunija św. abo jak tahdy nazywali: "Łamańnie chleba" (łamali chleb, tak jak heta rabiŭ Chrystus na Apošniaj wíačery i padawali jaho wieručym). Usie, što byli na Imšy. prystupalisia da św. Kamunii. Imšu tahdy adpraŭlali wiečaram (na pamiatku Apošniaj wiačery), a Kamuniju prymali nie našča. Potym užo pieranieśli adpraŭlannie Imšy św. na ranicu, a Kamuniju pačali prymać našča dziela bolšaj pašany dla Cieła i Krywi Chrystowaj. '''Spowiedź i pakuta'''. Daŭniej taksama jak i ciapier adrožniwali hrachi ciažkija ad zwyčajnych. Z zwyčajnych hrachoŭ možna było ačyścicca praz malitwu i dobryja ŭčynki, a z ciažkich tolki praz spowiedź i pakutu. Najciažejšyja byli try hrachi tak zw. kanoničnyja: Adstupnictwa ad wiery, raspusta i zabojstwa. Chto dapuściŭsia adnaho z hetych hrachoŭ, toj musiŭ publična adbyć spowiedź. Ale publičnaja spowiedź dapuskałasia tahdy, kali hrachi byli publičnyja i ŭsim wiedamyja, a kali hrachi byli tajomnyja, to i spowiedź była tajomnaja. Paśla spowiedzi nakładali (biskup abo kapłan) na takoha<noinclude></noinclude> s02r2c14pye9fz9h281c0kb5304f95j 104 53716 292933 139299 2026-07-18T06:30:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/185]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/192]] 139299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>hrešnika pakutu, jakaja časam trywała pa niekalki hadoŭ a časam i cełaje žyćcio. Kali-ž hrešnik nie chacieŭ paddacca i pryniać pakuty, jaho wyłučali z chryścijanskaj suspolnaści i hetkaje wyłučeńnie nazywałasia ekskomunika. Pakutniki dzialilisia na 4 hrupy: 1) płačučyja jakija nia mieli prawa ŭchodzić u kaścioł, a tolki pierad kaściołam prasili idučych, kab malilisia za ich i zastupilisia pierad biskupam, 2) słuchajučyja - mahli ŭchodzić u Dom Božy, ale byli tam tolki na Imšy katechumenaŭ i wychodzili razam z katechumenami paśla nawuki, 3) klenčačyja - paśla wychadu katechumenaŭ astawalisia i razam z biskupam abo kapłanam na kaleniach adhawarwali malitwy i zaraz wychodzili, 4) stajačyja mieli prawa być na cełym nabaženstwie, tolki nie prynasili na achwiaru chleba i wina i nia prymali Kamunii św. Aproč hetaj pakuty byli jašče posty, malitwy i inšyja dobryja ŭčynki. Kali čas pakuty minuŭ, biskup prymaŭ pakutnikaŭ iznoŭ da Kaścioła (najčašciej heta adbywałasia ŭ Wialiki čaćwier), adpuščaŭ im hrachi i dawaŭ Kamuniju św. Uwypadku, kali čaławiek zachwareŭ abo za wieru trapiŭ u wastroh abo dziela jakich inšych pryčyn nia moh adprawić pakuty, to zwaročwaŭsia da biskupa z prośbaj darawać častku abo i cełuju pakutu. Dziela wažnych pryčyn biskup daroŭwaŭ i hetaje darawańnie zwałasia ''adpust''. Kali-ž taki pakutnik iznoŭ dapuściŭsia adnaho z ciažkich kananičnych hrachoŭ, to ŭžo druhi raz nie pazwalali na publičnuju pakutu, ale wyłučali takoha, jak niepapraŭnaha hrešnika, z chryścijanskaj suspolnaści. Jak bačym, pakuta ŭ staradaŭnym Kaściele była kudy wastrejšaja, čym ciapier, heta tłumačycca bolšaj nabožnaściaj pieršych chryścijan. <center>AHULNY PAHLAD NA ŽYĆCIO PAČATKAWAHA KAŚCIOŁA</center> Kidajučy wokam na žyćcio pačatkawaha kaścioła, my bačym pieradusim: pašyreńnie jaho badaj na ŭsie narody i krai Rymskaj dziaržawy, nia tolki na žydoŭ, ale i na pahancaŭ; spor pamiž chryścijanami z pahancaŭ i chryścijanami z žydoŭ u sprawie abawiazku zachawańnia abradaŭ Majsiejawaha Zakonu ŭsimi chryścijanami; zakładziny św. Piatrom swajej stalicy ŭ Rymie. Na samym pačatku isnawańnia chryścijanskaha Kaścioła stała pierad apostałami wielmi wažnaje pytańnie: ci da heta-<noinclude></noinclude> 9vr33qoecyeln495c8r5ql37r148kea 104 53717 292935 139300 2026-07-18T06:30:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/186]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/193]] 139300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>ha Kaścioła majuć naležać wyklučna žydy, ci tak-ža da jaho možna prymać i pahancaŭ? Paśla niekatorych sumniwaŭ biare wierch pahlad, što ŭsie ludzi paklikany da waładarstwa Chrystowaha. Hety pahlad spačatku prawodzić u žyćcio św. Piotr, apirajučysia na widzeńni praścirała z roznymi niačystymi źwiaratami i na hołasie z nieba: „Što Boh ačyściŭ, taho nia nazywaj niačystym", a potym św. Pawał i inšyja. Św. Piotr prymaje da Kaścioła pieršaha z pahancaŭ - sotnika Karnelija, za katorym skora iduć tysiačy i miljony pahancaŭ, tady kali narod žydoŭski ŭ swajej masie adčuraŭsia Chrysta i jaho waładarstwa. Žydy ŭ toj čas byli prakanany, što pamiž imi— patomkami Abrahama —i inšymi narodami (goim) lažyć wialikaja propaść. Jany, jak narod wybrany Boham, uwažali siabie za lepšych ad usich inšych narodaŭ, jany dumali, što jany adny na świecie narod światy i čysty pierad Boham, a ŭsie inšyja— heta niačystyja, apahanienyja i hrešnyja narody. Dziela hetaha, kali žyd stykaŭsia z pahancam, to ŭwažaŭ siabie za niačystaha i musiŭ ačyščacca praz roznyja relihijnyja abrady, asabliwa praz abmywańnie. Niwodzien žyd nie zachodziŭ u dom pahanca, nie sadziŭsia razam z im jeści i nawat nie datykaŭsia da tych rečaŭ, jakija naležali da pahanca. A kali žyd waročaŭsia z pahanskaha kraju, to na hranicy atrasaŭ pył z swaich noh, kab nia mieć na sabie ničoha niačystaha. Dyk niama ničoha dziunaha, što chryścijanie z žydoŭ narakali na Piatra, kali jon uwajšoŭ u dom Karnelija i jeŭ z im. Trudna było pierakanać tahačasnych žydoŭ, uzhadawanych u duchu adasoblennaści i pahardy dla ŭsich narodaŭ, što Chrystus pamior za ŭsich ludziej i što ŭsie narody, naraŭnie z žydoŭskim, majuć prawa naležać da Chrystowaha, Mesyjanskaha waładarstwa. Dyk adno pytańnie, jakoje paŭstała pierad tahačasnym chryścijanstwam: ci iści da pahancaŭ i prymać ich da waładarstwa Chrystowaha?— było wyrašana ŭ tym sensie, što iści i prymać. Ale razam z hetym pytańniem paŭstała druhoje: ci na pryniatych pahancaŭ nakładać abawiazki Majsiejawaha zakonu (pieradusim abrazańnie), ci nie? Apostalski sabor u Jeruzalimie kala 50 hodu pastanaŭlaje, što na chryścijan, pryniatych z pahancaŭ, nia treba nakładać abawiazku zachawańnia Majsiejawaha abradu. Hetakim paradkam małady Kaścioł<noinclude></noinclude> re1bhckzzxvlrg9m8lrk8j53covjrj1 104 53718 292937 139301 2026-07-18T06:30:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/187]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/194]] 139301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>pieramoh usie nutranyja trudnaści, adkinuŭ ad siabie žydoŭskuju wyłučnaść i staŭ pašyracca, pawodle zahadu Chrystusa, na ŭsie narody i krai, pryjmajučy charaktar Katalickaha, što zn. paŭsiudnaha Kaścioła. Trecim wažnym faktam było załažeńnie św. Piatrom swaje apostalskaje stalicy ŭ Rymie. Ad hetaha času Rym stanowicca stalicaj usiaho chryścijanskaha świetu. Staradaŭnaje chryścijanstwa imkniecca tak-ža raźwiazać u siabie hramadzkaje pytańnie. My bačym u tahačasnych chryścijanskich hminach imknieńnie da supolnaści ŭładańnia, kab hetakim paradkam pamahčy biadniejšym siabrom hminy. Praŭda, heta supolnaść była nia z prymusu (nia tak jak chočuć ciapierašnija kamunisty), ale z swajej achwoty i lubowi da bližnich. Hetakaja supolnaść była zawiedziena ŭ paźniejšym časie ŭ chryścijanskich manastyroch, dzie manachi wyrakalisia i wyrakajucca ŭsialakaj prywatnaj ułasnaści, šlubujuć Bohu aproč čystaści žyćcia i pasłušnaści swajej uładzie jašče i ŭbohaść (try ewanhieličnyja rady). {{***}} Apostały paŭmirali, ale kaścioł, katory jany pašyryli canoju swaje krywi pa ŭsim świecie, astaŭsia. Praśledy nia ŭstrymali jahonaha raźwićcia, kroŭ mučanikaŭ radziła dla Kaścioła što-raz bolej wyznawalnikaŭ i zmaharoŭ za ideju Chrystusa. Kaścioł, aświečany i kirawany Ducham św. pa siońniašni dzień wučyć ludziej, uświačaje ich praz światyja Sakramenty i kiruje imi. Takim čynam Kaścioł Chrystusa jość wialikim dabrom dla ŭsiaho čaławiectwa. Jon daje nam tyja łaski, jakija wysłužyŭ dla nas Chrystus swajej mukaj i śmierciaj na kryžy. {{***}} Dyk jakaja ahulnaja synteza Staroha i Nowaha Zakonu? Stary Zakon, abjaŭleny Boham praz Majsieja, byŭ tolki pryhatawanniem da Nowaha, jaki mieŭ załažyć Mesyjaš, pradkazany prarokami nadoŭha pierad jaho prychodam. Hetym Mesyjašam-Chrystusam byŭ Jezus z Nazaretu, jaki žyŭ na hetaj ziamli ŭžo 19 stahodździaŭ tamu ŭ Palestynskaj ziamli, dzie nawučaŭ, čyniŭ cudy, pamior na kryžy, uskros i ŭzyšoŭ u nieba. Na im spraŭdzilisia ŭsie Mesyjanskija praroctwy, jakija byli dany čaławiectwu ŭ St. Zakonie. Jon byŭ<noinclude></noinclude> hlq1tl79n2apl7eplzxz8jcjcctkkjq 104 53720 292939 139303 2026-07-18T06:31:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/188]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/195]] 139303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>Synam Božym, złučyŭšym u adnej Boskaj asobie dźwie natury: boskuju i ludzkuju i byŭ sapraŭdnym Boham i sapraŭdnym čaławiekam. Jezus daŭ świetu nowuju nawuku, abapiortuju na lubowi Boha i ŭsich ludziej, jon adciarpieŭ i naharadziŭ Bohu za ŭsie prawiny ludzkija i swajej śmierciaj wiarnuŭ hrešnaje čaławiectwa da łaski i pryjaźni Božaj, jakuju jano było straciŭšy praz hrech pierwarodny; jon załažyŭ tut na ziamli waładarstwa Božaje Kaścioł swoj, ustanawiŭ u hetym waładarstwie ŭładu, hetaj uładzie daŭ moc nadzialać ludziej łaskaj Božaj (praz światyja Sakramenty), jon daŭ ludziam Nowy Zakon, pawodle jakoha ludzi majuć žyć, kab dajści da Boha. Spoŭniŭšy swajo zadańnie tut na ziamli, Jezus uzyšoŭ u nieba, dzie prabywaje prawaruč Ajca swajho, jak roŭny jamu wa ŭsim i adtul prydzie sudzić žywych i pamioršych pry kancy świetu.<noinclude></noinclude> n0grm5l3p7qro55abhn1243unrdh7mr 0 53721 292958 139304 2026-07-18T06:46:59Z Gleb Leo 2440 292958 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = V čaść. Dziei pačatkawaha kaścioła | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/IV |IV čaść. Jezus Uwaskroššy]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/Dadatak ab światych knihach Nowaha Zakonu|Dadatak ab światych knihach Nowaha Zakonu]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="156" to="195" /> {{Выроўніванне-канец}} t1li424opplvy59dquqj5vql4c5o86n 292959 292958 2026-07-18T06:51:31Z Gleb Leo 2440 292959 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = V čaść. Dziei pačatkawaha kaścioła | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/IV |IV čaść. Jezus Uwaskroššy]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/Dadatak ab światych knihach Nowaha Zakonu|Dadatak ab światych knihach Nowaha Zakonu]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="157" to="195" /> {{Выроўніванне-канец}} dky0pa0xevsy9ldjzqi1eze3kaa5ccu 293009 292959 2026-07-18T09:40:10Z Gleb Leo 2440 293009 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = V čaść. Dziei pačatkawaha kaścioła | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/IV |IV čaść. Jezus Uwaskroššy]] | наступны = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/Dadatak ab światych knihach Nowaha Zakonu|Dadatak ab światych knihach Nowaha Zakonu]] | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="157" to="195" /> ----------- {{Крыніцы}} {{Выроўніванне-канец}} sl6ilybqr3kbqc747fxppxcbflzxpir 104 53722 292942 139306 2026-07-18T06:32:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/189]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/197]] 139306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude><center>DADATAK<br> AB ŚWIATYCH KNIHACH NOWAHA ZAKONU.</center> '''Ewanelii'''. Jezus Chrystus nie astawiŭ pa sabie nijakich knih, jon nawučaŭ wusna; hetaksama nawučali apostały, pierakazwajučy ŭsio toje, što jany čuli ad swajho Wučyciela. Adnak skora wyjawiłasia patreba apisać žyćcio, nawuku i cudy Jezusa, kab usio hetaje pašyrałasia nia tolki słowam, ale i na piśmie. Hetakim paradkam paŭstali Ewanelii. Ewanelii ― heta jość histaryčnyja knihi, jakija apiswajuć žyćcio i nawuku Jezusa až da jaho Ušeścia ŭ nieba. Ewanelijaŭ jość 4, napisali ich: św. Mateuš, św. Marak, św. Łukaš i św. Jan. Zatym što jany napisali ewanelii, ich zawiom ewanelistami. Dwoch było apostałaŭ (Mateuš i Jan), a dwoch apostalskich wučniaŭ (Marak i Lukaš). Pieršyja apiswali ŭsio toje, što sami bačyli i čuli, a druhija ― što dawiedalisia ad apostałaŭ. U św. Pisanni ewanelii ŭłožany ŭ tym paradku, jak jany paŭstawali, značyć: ewanelija św. Mateuša, jak najstarejšaja, zajmaje pieršaje miesca, potym idzie ewanelija św. Marka, potym ― św. Łukaša, a ŭkancy św. Jana. Ewanelija św. Jana była napisana najpaźniej - kala 95 hodu našaj ery. Try pieršyja ewanelii apiswajuć dziejnaść Jezusa pierawažna u Halilei, a čaćwiortaja ― ŭ Judei. Usie ewanelii byli napisany ŭ mowie hreckaj, aproč tolki pieršaj, jakuju św. Mateuš napisaŭ paaramajsku dla palestynskich žydoŭ. Adnak taja ewanelija, pisanaja paaramajsku, da nas nie dajšła, my majem tolki pierakład hrecki. <small><b> Ewanelii majuć wialikaje značeńnie dla ŭsich chryścijan: u ich apisana žyćcio i nawuka Jezusa, zatym chryścijanie plerachowywajuć ich z wialikaj pašanaj i čytajuć z nabožnaściaj. Kali u časie Imšy św kapłan pačynaje čytać častku Ewanelii, to značyć kryžykam swoj łob, wusny i hrudzi na toj znak, što nawuka Chrystusa, śpisanaja ŭ ewanelii pawinna być u dumkach, mowie i sercy kožnaha čaławieka. Toje samaje robiać i ludzi, jakija jość u światyni na nabaženstwie, pry hetym ustajuć, kab stojačy, z pašanaj wysłuchać nawuki Chrystusa. Na Božaje Cieła padčas pracesii pry čatyroch aŭtaroch piajucca pačatki čatyroch ewanelijaŭ. Słowa „ewanelija“ aznačaje dobraja wiestka".</small></b> '''Apostalskija dziei'''. Ewanelii padajuć nam žyćcio Jezusa až da jahonaha Ušeścia ŭ nieba. Ab dziejnaści apostałaŭ (asabliwa św. Paŭła) i ab žyćci pačatkawaha Kaścioła padaje nam kniha, jakaja zawiecca "Apostalskija Dziei". Napisaŭ jaje św. Łukaš. '''Apostalskija piśmy'''. Aproč ewanelijaŭ i Apostalskich dziejaŭ majem jašče piśmy apostałaŭ, jakija jany wysyłali da roz-<noinclude></noinclude> f8evvloe6zem9rfhbn07nmlolbwaxg5 0 53723 292963 139308 2026-07-18T06:54:18Z Gleb Leo 2440 292963 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Dadatak ab światych knihach Nowaha Zakonu | аўтар = Вінцэнт Гадлеўскі | год = 1933 год | пераклад = | секцыя = Падручнік сьвятой гісторыі‎ | папярэдні = [[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)/V|V čaść. Dziei pačatkawaha kaścioła]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніванне-пачатак}} <pages index="Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf" from="197" to="198" /> {{Выроўніванне-канец}} hb4v40l121p1u1bc325gqzc6nk7tvgs 104 53724 292944 139310 2026-07-18T06:32:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/190]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/198]] 139310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nejurist" /></noinclude>nych chryścijanskich hminaŭ abo narodaŭ. Usich piśmaŭ majem 21, najbolej napisaŭ św. Pawał, bo až 14, św. Piotr 2, św. Jan 3, św. Jakub 1 i św. Juda Tadeuš 1. sw. Pawał pisaŭ da pasobnych chryścijanskich hmin abo narodaŭ, a druhija apostały pisali da ŭsich wiernych chryścijan. <small> Piśmy św. Paula: da Rymlan 1 piśmo, da Karyntčykaŭ — 2, da Halataŭ — 1, da Efezaŭ - 1, da Filipensaŭ - 1, da Kalossan — 1, do Tessaloncaŭ 2, da swajho wučnia Cimachwieja 2, da wučnia Cita — 1, da Filemona — 1, da Žydoŭ - 1.</small> '''Apokalipsa''' abo kniha Abjawaŭ św. Jana. Apošniaj knihaj u Nowym Zakonie jość Apokalipsa św. Jana, jakuju hety apostał napisaŭ, budučy wyhnany na wyspu Patmos. U hetaj knizie apiswajecca budučynia Kaścioła i pieramoha Jezusa nad usim złom. Pa swajmu źmiestu heta kniha jość prarockaja. Woś i buduć usie knihi Nowaha Zakonu. Jak bačym, jość ich 27. Usie jany dajšli da nas napisanyja ŭ hreckaj mowie, z jakoj užo ŭ paźniejšym časie byli pierałožany na inšyja mowy. {{***}} Ale nia ŭsio toje, što nawučaŭ Chrystus i nia ŭsio toje, što pieradawali apostały, uwajšło ŭ hetyja knihi. "Kab apisać usio toje padrabiazna, što čyniŭ Jezus, to ŭwieś świet nie aharnužby knih, jakija treba było-b napisać" - kaža św. Jan pry kancy swajej ewanelii. Dyk z hetaha treba razumieć, što nia ŭsio, što čyniŭ Jezus było zapisana ŭ knihi, ale astałosia ŭ pamiaci apostałaŭ i wučniaŭ i pierakazwałasia ŭ wusnym nawučańni z pakaleńnia ŭ pakaleńnie. Taki wusny pierakaz i zawiecca Tradycyja (ad łacinskaha słowa "traditio" što zn. pieradawańnie, pierakazwańnie). Hety wusny pierakaz abo Tradycyja byŭ śpisany paźniejšymi piśmiennikami (św. Ajcami) ŭ knihi, byŭ tak-ža zapisany u pastanowach saboraŭ i papiežaŭ — i takim paradkam dajšoŭ da nas cełym i nieparušnym. Z Tradycyi my wiedajem ab žyćci N. Dziewy Maryi, apostałaŭ, a takža ab žyćci pieršapačatkawaha Kaścioła.<noinclude></noinclude> 9iiqp8y10avvot0t4qy436ey7pomw8o 104 58372 293024 257664 2026-07-18T11:00:23Z Gleb Leo 2440 /* Не вычытаная */ 293024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|'''ЦІШКА ГАРТНЫ'''|памер=120%}} {{Цэнтар|'''УРАЧЫСТАСЬЦЬ'''|памер=350%}} [[Файл:Урачыстасьць (1925). Малюнак 1.jpg|400px|center]] {{Цэнтраваны блёк/пачатак}} {{Калёнтытул|зьлева = |цэнтар = {{Буйнейшы шрыфт|ДЗЯРЖАЎНАЕ ВЫДАВЕЦТВА}}|справа = }} {{Калёнтытул|зьлева = ''МЕНСК''|цэнтар = {{Буйнейшы шрыфт|БЕЛАРУСІ}}|справа = ''1925''}} {{Цэнтраваны блёк/канец}}<noinclude></noinclude> cxbb5fyq2ztn4w0jpod7wsxcl8emcci 104 67898 293020 280698 2026-07-18T10:30:51Z Gleb Leo 2440 293020 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|1 ČAŚĆ. STWAREŃNIE ŚWIETU. PIERŠYJA LUDZI.}} [[File:Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930). Малюнак 43.jpg|400px|center]] {{ц|§ 1. STWAREŃNIE ŚWIETU.}} {{Водступ|2|em}}Hetaha świetu, katory my ciapier bačym, daŭniej nia było. Nia było ni ziamli, ni ludziej, ni sonca, ni miesiaca, ni zorak. Nia było ničoha aproč Boha. Boh byŭ zaŭsiody. Jon nia maje ni pačatku, ni kanca i zatym my kažam, što Boh jość ''wiečny''.<noinclude></noinclude> i2wq9yf5juv52akwvxseeaqreisefbi 104 67904 292517 287374 2026-07-17T20:56:13Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/287374|287374]] аўтарства [[Special:Contributions/Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[User talk:Gleb Leo|размовы]]) 292517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>taho času, pakul nia wierniešsia ŭ ziamlu, z katoraj ty ŭziaty. Bo ty jość ziamla i ŭ ziamlu abierniešsia. {{Водступ|2|em}}Paśla hetaha Boh wyhnaŭ Adama i Ewu z Raju i kab jany {{цэнтар|[[File:Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930). Малюнак 1.jpg|300px|center]]}} {{Цэнтар|{{smaller|Adam i Ewa wyhnany z Raju.}}}} nie mahli wiarnucca, pastawiŭ pry ŭwachodzie ŭ Raj anioła z wahnistym miačom. I pajšli našyja baćki na harotnaje žyćcio, płačučy, što praz hrech utracili takoje ščaście. Dy nia tolki jany ŭtracili, ale j usie ludzi, jakija ad ich pajšli. Usie my<noinclude></noinclude> 12xi263mdqhb8pi9wnwei04upvcyo1u 104 67906 292516 287375 2026-07-17T20:55:40Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/287375|287375]] аўтарства [[Special:Contributions/Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[User talk:Gleb Leo|размовы]]) 292516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=zahnie|к=waŭsia}} i źmianiŭsia na twaru swaim? Kali budzieš dobra pastupać, i ty budzieš mnie miły, jak i brat twoj Abel, a kali što drennaje zrobiš, nia minie ciabie kara. Ale Kain nie pasłuchaŭ Boha i nie pierastaŭ hniewacca na swajho brata. {{Цэнтар|[[File:Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930). Малюнак 2.jpg|300px|center]]}} {{Цэнтар|{{smaller|Kain zabiŭ Abla.}}}} {{Водступ|2|em}}Adzin raz Kain skazaŭ swajmu bratu: pojdziem u pole. Abel, nie spadziajučysia ničoha drennaha, pajšoŭ z im. Kali jany ŭžo adyšli daloka, Kain kinuŭsia na brata i zabiŭ jaho.<noinclude></noinclude> rmsttcpgk6jrmwgzgh3qft5gvq7atan 104 67911 292513 287377 2026-07-17T20:53:22Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/287377|287377]] аўтарства [[Special:Contributions/Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[User talk:Gleb Leo|размовы]]) 292513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>tak, jak jamu prykazaŭ Boh i ŭwajšoŭ u karabiel razam sa swaimi tryma synami i niawiestkami. {{Водступ|2|em}}Kali jany ŭwajšli ŭ karabiel, to zaraz pajšoŭ doždž i liŭ biaz upynku sorak dzion i sorak načej. Aproč taho adčynili- {{Цэнтар|[[File:Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930). Малюнак 3.jpg|300px|center]]}} {{Цэнтар|{{smaller|Patop.}}}} {{Водступ|2|em}}sia ŭsie krynicy, wystupili z swaich bierahoŭ reki i mory i wada zalila ŭsiu ziamlu, dzie byli ludzi. Ludzi ratawalisia<noinclude></noinclude> 6karp7d7mwtwqocyyhxflu2bgp14ori 292514 292513 2026-07-17T20:53:42Z Gleb Leo 2440 292514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>tak, jak jamu prykazaŭ Boh i ŭwajšoŭ u karabiel razam sa swaimi tryma synami i niawiestkami. {{Водступ|2|em}}Kali jany ŭwajšli ŭ karabiel, to zaraz pajšoŭ doždž i liŭ biaz upynku sorak dzion i sorak načej. Aproč taho adčynili- {{Цэнтар|[[File:Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930). Малюнак 4.jpg|300px|center]]}} {{Цэнтар|{{smaller|Patop.}}}} {{Водступ|2|em}}sia ŭsie krynicy, wystupili z swaich bierahoŭ reki i mory i wada zalila ŭsiu ziamlu, dzie byli ludzi. Ludzi ratawalisia<noinclude></noinclude> t2f1et1gz3qc9cimtcx03ihar9cfkj8 104 67913 292512 287378 2026-07-17T20:53:03Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/287378|287378]] аўтарства [[Special:Contributions/Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[User talk:Gleb Leo|размовы]]) 292512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>winahrad. Nia znajučy mocy winahradnaha soku (wina), Noj wypiŭ praz mieru j loh spać u swaim šatry, nie akryŭšysia. Zhledzieŭ heta jahony syn Cham dy pačaŭ śmiajacca z swajho baćki, a nawat pajšoŭšy, raskazaŭ ab hetym swaim bratom. {{Цэнтар|[[File:Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930). Малюнак 4.jpg|300px|center]]}} {{Цэнтар|{{smaller|Noj praklinaje Chama.}}}} Braty zhanili jaho śmieški, pryšli, uziali adzieńnie i, twaram adwiarnuŭšysia, kab nia bačyć baćkawaj nahaty, akryli jaho. Noj, ustaŭšy sa snu, dawiedaŭsia ab pastupku Chama j {{перанос-пачатак|п=prak|к=laŭ}}<noinclude></noinclude> r3qpberp4ea6jn4ndd1qhbs8x6b4fr6 292515 292512 2026-07-17T20:53:50Z Gleb Leo 2440 292515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>winahrad. Nia znajučy mocy winahradnaha soku (wina), Noj wypiŭ praz mieru j loh spać u swaim šatry, nie akryŭšysia. Zhledzieŭ heta jahony syn Cham dy pačaŭ śmiajacca z swajho baćki, a nawat pajšoŭšy, raskazaŭ ab hetym swaim bratom. {{Цэнтар|[[File:Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930). Малюнак 3.jpg|300px|center]]}} {{Цэнтар|{{smaller|Noj praklinaje Chama.}}}} Braty zhanili jaho śmieški, pryšli, uziali adzieńnie i, twaram adwiarnuŭšysia, kab nia bačyć baćkawaj nahaty, akryli jaho. Noj, ustaŭšy sa snu, dawiedaŭsia ab pastupku Chama j {{перанос-пачатак|п=prak|к=laŭ}}<noinclude></noinclude> 2qe0276lsnn6e4z1z4nkgz31r1be5y1 104 67915 292511 287379 2026-07-17T20:52:53Z Gleb Leo 2440 Адкат праўкі [[Special:Diff/287379|287379]] аўтарства [[Special:Contributions/Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[User talk:Gleb Leo|размовы]]) 292511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>źwiarat i kłanialisia roznym bałwanom, wykawanym z kamienia abo wylitym z zołata ci sierabra. Takim paradkam ludzi zabylisia ab praŭdziwym Bohu. Tahdy Boh pastanawiŭ wy- {{Цэнтар|[[File:Historyja świataja abo Biblijnaja Staroha Zakonu (1930). Малюнак 5.jpg|300px|center]]}} {{Цэнтар|{{smaller|Wieža Babel.}}}} brać adzin narod, kab u im dachawałasia wiera ŭ praŭdziwaha Boha j kab z taho narodu wyjšaŭ abiacany jašče ŭ Rai Mesyjaš — Jezus Chrystus. I woś na patryjarcha hetaha narodu Boh wybraŭ Abrahama.<noinclude></noinclude> 4vgczu094u20hsljwhpgim1uiezuu5o 0 100422 292976 292421 2026-07-18T07:44:24Z Gleb Leo 2440 292976 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Краязнаўства | аўтар = Мікалай Каспяровіч | год = 1929 год | пераклад = | секцыя = Гістарычная праца | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Краязнаўства (1929).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Краязнаўства (1929).pdf" from="9" to="9" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Краязнаўства (1929).pdf" from="10" to="10" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Краязнаўства (1929).pdf" from="11" to="11" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Краязнаўства (1929).pdf" from="165" to="165" /> ----------- {{Крыніцы}} {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Краязнаўства (1929).pdf" from="168" to="168" /> [[Катэгорыя:Гістарычныя працы Мікалая Каспяровіча]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Гістарыяграфія]] [[Катэгорыя:Творы 1929 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] pz0mr09ue4oa79i8med8535zru3p49f 3 106271 293003 292459 2026-07-18T09:20:48Z Gleb Leo 2440 /* Камэнтары з «Краязнаўства» */ Адказ 293003 wikitext text/x-wiki == Націскі ў [[Індэкс:Расійска-беларускі_слоўнік_(1928).pdf]] == Як вы ставіцеся да таго, каб замяніць <code>&amp;#769;</code> на ўсіх старонках слоўніка на звычайныя націскі? Бо інакш не працуе пошук словаў. Гэта можна зрабіць аўтаматычна з дапамогай бота. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:57, 18 лютага 2025 (+03) :Стаўлюся да гэтага станоўча. Але ў слоўніку ёсць знак &#768;. Чым яго замяніць? [[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] ([[Размовы з удзельнікам:RAleh111|размовы]]) 09:11, 19 лютага 2025 (+03) ::я маю на ўвазе: чым замяніць &#768? [[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] ([[Размовы з удзельнікам:RAleh111|размовы]]) 09:22, 19 лютага 2025 (+03) == Сынтакс беларускае мовы == Прывітанне, па старонках твору "Сынтакс беларускае мовы (1924)" 272, 273 і 274 вікі паказвае памылку "Старонкі, на якіх перавышаны максімальны аб’ём шаблона", калі я добра зразумеў. Ёсць якая-небудзь магчымасць гэта выправіць? [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 21:59, 2 чэрвеня 2025 (+03) == [[:Індэкс:Biadula Zmitrok.Pad rodnym niebam.djvu]] == Вітаю! Калі Вас цікавіць гэты зборнік вершаў, можаце пераправерыць [[:Індэкс:Пад родным небам (1922).pdf|індэкс з pdf-файла]], які ўжо апрацоўвалі. Вычытваць дадаткова тое ж выданьне ў фармаце djvu, як мне падаецца, ні патрэбы, ні карысьці ня мае. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 22:13, 8 ліпеня 2026 (+03) == Камэнтары з «[[Краязнаўства (1929)|Краязнаўства]]» == Добры дзень! Ці ня будзе рацыянальней зьмясьціць камэнтары як звычайныя зноскі? Як я рабіў некалі са зборнікам «[[Бѣлорусскіе разсказы (1901)|Бѣлорусскіе разсказы]]». Выглядае, што тут няма зносак рознага кшталту (як [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/4|бывае]] ў казках Раманава, дзе ёсьць і ў канцы твора і ў канцы старонак), каб так мудрагеліць. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 21:18, 16 ліпеня 2026 (+03) :Мне такія зноскі прасьцей рабіць, але калі трэба звычайныя, то магу перарабіць. [[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] ([[Размовы з удзельнікам:RAleh111|размовы]]) 21:29, 16 ліпеня 2026 (+03) ::Яшчэ ньюанс у тым, што ёсьць зноскі "тамсама", якія трэба было-б шукаць на іншых старонках. [[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] ([[Размовы з удзельнікам:RAleh111|размовы]]) 21:49, 16 ліпеня 2026 (+03) :::Калі Вы мяркуеце, што лепш так, дык хай так і будзе. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:20, 17 ліпеня 2026 (+03) ::::Заўважыў, што Вашыя зноскі вядуць на асобную старонку ўваг. Ці ня можаце рабіць надалей у прыведзенай кнізе спасылкі ў межах адной старонкі ([[Краязнаўства (1929)/Краязнаўства, яго задачы і гісторыя#10)|напрыклад]])? Здаецца, гэтыя камэнтары самі па сабе нічога цікавага не ўяўляюць без асноўнага тэксту дый у зьмесце асобна ня вынесеныя. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:20, 18 ліпеня 2026 (+03) fzxkhat9o3sw7fbn85vxzq78srugl95 104 115841 293027 288093 2026-07-18T11:12:06Z Gleb Leo 2440 293027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{Цэнтар|[[File:Творы. 1918―1928 (1930). Янка Купала.jpg|250px]]}} {{Цэнтар|''Янка Купала''|памер=140%}}<noinclude></noinclude> n99jcyr856j5y5by53q0d2pymq7slm3 293028 293027 2026-07-18T11:13:03Z Gleb Leo 2440 293028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{Цэнтар|[[File:Творы. 1918―1928 (1930). Янка Купала.jpg|300px]]}} {{Цэнтар|''Янка Купала''|памер=140%}}<noinclude></noinclude> rt9x2a1b0v6n11c15crkvu7m6rvcnux 104 118604 293023 276562 2026-07-18T10:55:21Z Gleb Leo 2440 293023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|{{Чырвоны|'''ЯН РАЙНІС'''{{накіравальная рыса|6em|height=1px}}}}}} {{ц|'''{{Чырвоны|{{Разьбіўка|ГІРТ}}'''}}|памер=170%}} {{ц|'''{{Чырвоны|З ВОЎЧАГА ЛОГУ}}|памер=125%}} {{ц|{{Чырвоны|'''П’ЕСА Ў АДНЭЙ ДЗЕІ'''}}}} [[Файл:Гірт з воўчага логу (1930). Малюнак 1.jpg|150px|center]] {{ц|{{Чырвоны|'''КОШТАМ І ПРАЦАЙ<br /> ДРАМТАВАРЫСТВА'''}}}}<noinclude></noinclude> kc15hdbscn0nhjr8oefucwj47svuz2j 104 123828 292641 287419 2026-07-17T21:37:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/195]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/203]] 287419 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> 655iumnone8br2h9eijimb4gqbbvsgg 104 123829 292638 287420 2026-07-17T21:36:48Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/196]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/205]] 287420 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> 655iumnone8br2h9eijimb4gqbbvsgg 104 125698 293021 290818 2026-07-18T10:34:04Z Gleb Leo 2440 293021 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|пака|зываліся}} дзівы і жыцьцё сьвятых. З часам духоўная драма выйшла з царквы на цьвінтар, бо ў ёй пачалі паказываць дыявала, сатыру і жарты. З цьвінтара яна пераняслася на мястовую плошчу, дзе рабілі тэатр з трыма сцэнамі, адна {{выява з подпісам|месца=цэнтар|шырыня=400px|выява=Гісторыя беларускае літэратуры (1921). Выява 14.jpg|подпіс=Біблійныя кнігі 17 сталецьця (з Петрагр. публ. бібліатэкі).<br />Адрывак чытаецца так: «І рекла ревека до йсаака: {{Абмылка|тоскномне|тоскно мне}} жыць для дочок хеттейскіх, еслі же пойме {{Абмылка|і ков|іяков}} жену з народу сеі землі жыті не хочу. Возвах теды йсак {{Абмылка|іяко ва|іякова}}, і бл(а)гословіл его, і розказал ему мовячы: не поймуй жоны з {{Абмылка|на роду|народу}} хачанейского, Але йді, і удаися до {{Абмылка|мосопотамеісірскоі|мосопотамеі сірскоі}}, до дому вафуйлева отца маткі твоеі, і возьмі {{Абмылка|со бе|собе}} оттоле жону з дочок лавана вуя твоего. А бог всемогучы {{Абмылка|не хай|нехай}} тобе бл(а)г(осло)віть, і {{Абмылка|не хай|нехай}} тя розродіть і розмножыть» і г. д.}} пад аднэй: рай, зямля і пекла. Той-жа час зьявілісь і пераносныя тэатры — скрынкі з {{разьбіўка|марыянэткамі}} замест актораў. У часе Рэнесансу ў Нямеччыне разьвіліся {{разьбіўка|школьныя драмы}}, якія пачаліся з таго, што вучні гулялі комэдыі Пляўта і Тарэнцыя, каб наўчыцца палатыні. Патым<noinclude></noinclude> gtb42rv01jmwst47k58a2uoprosx6f8 0 126588 292483 292462 2026-07-17T12:00:10Z Gleb Leo 2440 292483 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Szto czuwać | безаўтара = | год = 14 сакавіка 1913 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Biełarus (1913)/1913/9-10/Kaścielnyje wiedamaści|Kaścielnyje wiedamaści]] | наступны = [[Biełarus (1913)/1913/9-10/Piszuć da nas/M. Uźlany|M. Uźlany, Minsk. hub. Ihum. paw.]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Biełarus. 1913. № 9-10.pdf" from="5" to="5" fromsection="Szto" tosection="Szto" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Szto czuwać}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]] [[Катэгорыя:Вільня]] [[Катэгорыя:Расейны]] [[Катэгорыя:Жагоры]] [[Катэгорыя:Крыпна Касцельнае]] [[Катэгорыя:Калінаўка Касцельная]] gq1yt8z50xcpq7llxhujdulma01epak 104 126593 292487 292471 2026-07-17T16:06:07Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 292487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|археолё|гічная}}, мовазнаўчая і прыродазнаўча-экономічная. Больш сябе выявілі дзьве першыя. Вылучаны для ўсебаковага дасьледваньня Расьнянскі раён. Раённае таварыства гэтага раёну, побач з Касьцюковіцкім і Хоцімскім, дало значныя вынікі свае працы. У Клімавічах ёсьць акруговы краязнаўчы музэй з 1.000 экспонатаў, а таксама ў Расьне з 500 экспонатамі і Хоцімску з 600 экспонатамі. Наогул, у іншых раёнах праца наладжана значна лепш, чым у Клімавічах. Узаемасувязь была больш-менш нормальнай, а з савецкімі і партыйнымі організацыямі — добрая.</br> {{gap|2em}}Амаль што ў адзінай організацыі акруговага цэнтру — Мазырскай — быў правільны падзел на сэкцыі: культурна-гістарычную, прыродна-географічную, грамадзка-экономічную, польскую і яўрэйскую. Працы Мазырскага акруговага таварыства друкаваліся ў „Нашым Краі“, а інформацыі ў мясцовым і цэнтральным друку. Падрыхтаваны да друку зборнік „Мазыршчына“. Кіраўніцтва з боку праўленьня акруговага таварыства было добрае. Наогул, сетка Мазыршчыны, апрача Слабодзкага і Калінкавіцкага раённых таварыстваў, уваходзіць у кругабег вытворчай працы: знойдзена жалезная руда, каолін, праведзена абсьледваньне тэхнікі ральніцтва ў 3 раёнах і г. д.</br> {{gap|2em}}Праца на Меншчыне ажывілася з вясны 1926 г. Вытворчая праца пачалася ў пяцёх раёнах з 11, а таксама ў гурткох — Дукорскім, Польпэдтэхнікуму і Белпэдтэхнікуму. У горадзе была організавана слоўнікавая камісія, якая апублікавала ў „Чырвонай Зьмене“ інструкцыю. Школьная сэкцыя прарабіла значную працу. Сувязь з раёнамі трохі палепшылася. У асноўным чарговая задача, якая стаіць перад менскім акртаварыствам, складаецца з організацыйнага ўмацаваньня сеткі і апанаваньня мэтодолёгіяй краязнаўства, пасьля чаго ўжо наступіць вытворчая масавая праца. Сэкцыі акруговага цэнтру: культурна-гістарычная, прыродна-географічная, грамадзка-экономічная, школьнага краязнаўства і яўрэйская пачалі плянавую працу. Таварыства распачало працу па выданьню „Меншчыны“. Невялікая краязнаўчая праца пачалася пры пэдгабінэце Дому асьветы.</br> {{gap|2em}}З краязнаўчае сеткі Барысаўшчыны гарадзкая краязнаўчая організацыя зьмяшчала вынікі свае дзейнасьці ў друку — пераважна ў „Нашым Краі“, а таксама паасобным выданьнем і ў сваёй часопісі „Наш раён“. У горадзе працавалі наступныя сэкцыі: школьнага краязнаўства, культурна-гістарычная, прыродазнаўчая, этнографічная, соцыяльна-экономічная і яўрэйская. Першай сэкцыяй распрацаваны шэраг дакладаў і былі організаваны экскурсіі. Культурна-гістарычная, апрача дакладаў па сваёй спэцыяльнасьці, узяла на падлік помнікі старасьветчыны і клапацілася аб ахове іх. Прыродазнаўчая сэкцыя распачала апісаньне прыроды Барысаўшчыны. Іншыя сэкцыі асабліва сябе ня выявілі. Зьбіраецца матэрыял да {{перанос пачатак|збор|ніка}}<noinclude></noinclude> m4mxpo1w1qtjr77hw5x1y6ge0pb00rr 104 126594 292484 292472 2026-07-17T12:03:09Z Gleb Leo 2440 292484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{перанос-канец|п=skła|к=dzie}}, abo nawat u susiednich dwaroch, tolki, razumiejecca, treba kuplać s peŭnych ruk. {{Калёнтытул|right=''Lo—nik.''}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=2px}} <section begin="List"/>{{Цэнтар|'''''List ŭ redakciju.'''''|памер=140%}} {{Цэнтар|Wysoka paważanaja redakcija!}} {{Водступ|2|em}}Prypadkam trapiŭsia da mianie [[Biełarus (1913)/1913/1|pierszy №]] „Biełarusa“. Da wioski niaskora dachodziać haradzkija nawiny.. {{Водступ|2|em}}Paczała wydawacca nowaja hazeta — nawina wielmi ważnaja dla kożnaho świadomaha biełarusa i nasyłajeć ŭ haławu mnoha radasnych i trywożnych dumak. {{Водступ|2|em}}Radaść ŭ samym tym, szto wychodzić adnej bolej białaruskich hazet, — a znaczycca sprawa biełaruskaja nie zamiraić, a szyrycca… {{Водступ|2|em}}Trywoha — ŭ tym, ci buduć ŭsie biełaruskije hazety zhodna służyć narodu? ci nia {{Абмылка|budzuć|buduć}} niekatoryje z ich dla sprawy biełaruskaj szkodnymi? {{Водступ|2|em}}{{Абмылка|Pryznacca.|Pryznacca,}} jak mnie skazali, szto ŭ Wilni paczała wychadzić katalickaja biełaruskaja hazeta, u haławie prabiehła trywożnaja dumka: „ci czasam nia kryjecca tut jakaja {{Абмылка|zdrada?|zdrada?“}} {{Водступ|2|em}}Ale, woś — pierszy № „Biełarusa“ ŭ mianie, i ja — ŭ zwarotce da czytaczoŭ „[[Biełarus (1913)/1913/1/Z Nowym Hodam!|Z Nowym hodam]]“ — czytaju życzeńnia Redakcji: „… ''kab pakachali szczyra i mocna swaich bratou biełarusou, i swaju ziamielku, i swaju mowu''…“ — {{Водступ|2|em}}Dziakuj, Tabie, Boże! Takich słoŭ worah biełaruskaj nacii ŭżo peŭna nie paważycca skazać. Pużaŭsia ja, jak baczu, naprasna. {{Водступ|2|em}}Strach, widać, nalacieŭ dziela taho, szto ŭ nas, użo Boh wiedajeć s czyjej winy, paniaćcia „palak“ i „katalik“ — zusim pieramieszalisia… {{Водступ|2|em}}Dla biełarusa — katalika wyjście ŭ świet katalickaj hazety, jak i kożnaj katalickaj drukawanaj pracy ŭ rodnaj mowie, maić wialikaje znaczeńnie. Nadta ŭżo horkaja dola biełarusoŭ: i malicca, i wuczycca wiery swajej — im prychodzicca u czużoj mowie: nima ŭ nas, aprycz [[Karotki Katachizm (1907)|karotkaha katechizmu]], kniżak ni dla malitwy, ni dla nawuki. {{Водступ|2|em}}Dyk, kali wy, pracoŭniki, na niwie narodnaj, szczyra wierycie ŭ toje, szto każycie, chaj wam Boh pamoże ŭ waszej — miłaj Jamu — pracy. {{Цэнтар|Z paważańniem ''Bolesłau Łapyr''.}} {{Водступ|2|em}}'''Ad Redakcii.''' Za Waszu szczyraść — dziakujem; i tak sama szczyra atkazywajem: nia tolki chiba pierszy numer, ale i dalejszyje numery — razhoniać, badaj, Waszy sumlewańnia. <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=2px}} <section end="List"/> <section begin="Usiaczyna"/>{{Цэнтар|'''USIACZYNA.'''|памер=140%}} {{Цэнтар|'''Postup nawuki.'''}} {{Водступ|2|em}}Nie tak daŭna — za hranicaj — dachtary prydumali takuju maszynku, katoraju można chworamu czaławieku praz horła zapuścić ażno ŭ samaje nutro. Na kancy tej kiszki, na katoraj trymajecca maszynka, jość druhaja pryłada, dzie i adbiwajecca, jak u lustry ŭsio nutro czaławieka i hetkim paradkam, razumiejecca, szmat kudy lahczej razhadać samuju chwarabu. {{Цэнтар|'''Dziunaja matka.'''}} {{Водступ|2|em}}U lokaja adnaho anhlijskaho ministra była kotka, ŭ katoraj dzieci — zaŭsiody radzilisia niażywymi. {{Водступ|2|em}}Woś hety lokaj padmianiŭ adnaho razu niażywych kacianiat cełaj kuczaj maleńkich pacukoŭ. Kotka wielmi ŭścieszyłasia, zaapiekawałasia imi szczyra, wykarmiła i wyhadawała ich. {{Водступ|2|em}}Niczoha tolki nia piszuć hazety, ci czasam paśla — heta matula nie złasawała swaich haduncoŭ? <section end="Usiaczyna"/> <section begin="Dumki"/>{{Цэнтар|'''DUMKI.'''}} {{Водступ|2|em}}Ruka ŭ chlebaroba czornaja, — ale swoj chleb jeść i druhih kormie. {{***2||50%|15|перад=1em|пасьля=1em}} {{Водступ|2|em}}Lepsz płakać z razumnym, czym śmiejacca z durniem. <section end="Dumki"/> <section begin="Zahadki"/>{{Цэнтар|'''ZAHADKI.'''}} {{Водступ|2|em}}18) Miasnaja boczka — załaty abrucz? {{Водступ|2|em}}19) Na koliku — siem sakolikaŭ, — kożny ŭ kapotcy? {{Водступ|2|em}}20) Asnowa — sasnowa; sałamiany utok? {{Цэнтар|'''Razhadki buduć u [[Biełarus (1913)/1913/11|№ {{Абмылка|10|11}}]].'''}} {{Водступ|2|em}}'''Razhadki z [[Biełarus (1913)/1913/8|№ 8]]:''' 16) harszczok, 17) hrom. <section end="Zahadki"/> <section begin="Żarty"/>{{Цэнтар|'''ŻARTY i PRYKAZKI.'''}} {{Цэнтар|'''Na rynku.'''}} {{Водступ|2|em}}— Wasza kuryca chiba chworaja, bo nieszta sumna wyhledajeć, każe niej kajapania da sielanki<section end="Żarty"/><noinclude></noinclude> e66z93puxyhnkw5lhzmkgvbd6s6hvua 14 126601 292485 2026-07-17T12:03:55Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Лапыр, Баляслаў]] [[Катэгорыя:Баляслаў Лапыр]]» 292485 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Публіцыстыка паводле аўтараў|Лапыр, Баляслаў]] [[Катэгорыя:Баляслаў Лапыр]] p99sj8ipyhahn2hn6axng4z0blxzosb 0 126603 292486 2026-07-17T12:05:57Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Biełarus (1913)/1913/9-10/List ŭ redakciju]] 292486 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Biełarus (1913)/1913/9-10/List ŭ redakciju]] 37n117i35p2yufofw6bz7mj2ei23v37 104 126604 292488 2026-07-17T16:23:48Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос пачатаканец|збор|ніка}} „Барысаўшчына“, выдадзена часопісь на шклопісе. Пробавалі заснаваць музэй. З гурткоў на акрузе найбольш выявіўся Вяляціцкі гурток. Найбольш дзейнае Лепельскае раённае таварыства краязнаўства; яно выявіла сябе ў фэно...» 292488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос пачатаканец|збор|ніка}} „Барысаўшчына“, выдадзена часопісь на шклопісе. Пробавалі заснаваць музэй. З гурткоў на акрузе найбольш выявіўся Вяляціцкі гурток. Найбольш дзейнае Лепельскае раённае таварыства краязнаўства; яно выявіла сябе ў фэнолёгічных і мэтэоролёгічных нагляданьнях, апісаньнях курганоў і г. д. Знойдзена на акрузе руда і вохра, запісаны фольклёр, рабіліся экскурсіі. Узаемасувязь паміж організацыямі была слабаватай, асабліва з боку месц.</br> {{gap|2em}}На Полаччыне захапленьне гарадзкой організацыі зборам Полацкага музэю мела тэндэнцыю звузіць ініцыятыву месц у справе організацыі сваіх музэяў. Полацкі музэй мае пераважна культурна-гістарычны характар. Гарадзкая організацыя складалася з сэкцый гістарычна-археолёгічнай, этнографічнай, сельска-гаспадарчай і прамысловай, прыродазнаўчай, яўрэйскай і польскай. Апрача таго, існавалі камісіі па ўкладаньню краёвага слоўніка, па вывучэньню рэволюцыйнага руху, школьнага краязнаўства {{абмылка|іпа|і па}} вывучэньню вытворчых сіл Беларусі. Спачатку трохі выявіла сябе гістарычна-археолёгічная сэкцыя. Актыўней за ўсіх дзейнічала прыродазнаўчая сэкцыя, вынікі працы якой ёсьць у відзе колекцый. Наогул, вытворчая праца гарадзкой організацыі распачынаецца. З раённых організацый найлепш працу паставіла Асьвейскае раённае таварыства краязнаўства, якое організавала музэй, сабраўшы досыць цікавыя экспонаты, і вядзе плянавае абсьледваньне раёну. Сталую працу распачалі Валынецкае і Вульскае раённыя таварыствы, пачынаецца праца ў Ветрынскім і Вушацкім раёнах. Рэшта раённых організацый яшчэ перажываюць організацыйны пэрыод. Сувязь паміж акруговым праўленьнем і раённымі організацыямі была надта слабая. У Полацкім акртаварыстве заўважаецца недахоп падрыхтаваных працаўнікоў, якія-б маглі непасрэдна кіраваць працаю сэкцый таварыства.</br> {{gap|2em}}На Гомельшчыне Гомельскае губэрскае бюро краязнаўства ў пачатку 1927 г. рэорганізавалася ў Гомельскае акруговае таварыства краязнаўства. На раёнах таксама пачалі засноўвацца краязнаўчыя гурткі і таварыствы. Краязнаўчы рух на акрузе перажывае організацыйны характар. Але ў акруговым таварыстве і іншых організацыях ёсьць ужо каштоўныя матэрыялы.</br> {{gap|2em}}Таварыства Краязнаўства Дзяржаўнага Унівэрсытэту канчаткова організацыйна аформілася ў 1926 г. Яно мае мэтаю дасьледваньне паасобных краёў Беларусі, навуковую распрацоўку ўжо сабраных матэрыялаў і падрыхтоўку навуковых працаўнікоў у процэсе ажыцьцяўленьня пастаўленых сабе мэт. У сучасны момант таварыства мае каля 200 членаў студэнтаў і навуковых працаўнікоў унівэрсытэту, якія працуюць у 5 сэкцыях Таварыства: мэдычнай, культурна-гістарычнай, соцыяльна-экономічнай, прыродазнаўча-географічнай і яўрэйскай. У кожнай сэкцыі ўжо абмеркаваны шэраг каштоўных навуковых<noinclude></noinclude> 23dek7f4y81wiqzgy9nczepsezplc50 292489 292488 2026-07-17T16:24:03Z RAleh111 4658 292489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|збор|ніка}} „Барысаўшчына“, выдадзена часопісь на шклопісе. Пробавалі заснаваць музэй. З гурткоў на акрузе найбольш выявіўся Вяляціцкі гурток. Найбольш дзейнае Лепельскае раённае таварыства краязнаўства; яно выявіла сябе ў фэнолёгічных і мэтэоролёгічных нагляданьнях, апісаньнях курганоў і г. д. Знойдзена на акрузе руда і вохра, запісаны фольклёр, рабіліся экскурсіі. Узаемасувязь паміж організацыямі была слабаватай, асабліва з боку месц.</br> {{gap|2em}}На Полаччыне захапленьне гарадзкой організацыі зборам Полацкага музэю мела тэндэнцыю звузіць ініцыятыву месц у справе організацыі сваіх музэяў. Полацкі музэй мае пераважна культурна-гістарычны характар. Гарадзкая організацыя складалася з сэкцый гістарычна-археолёгічнай, этнографічнай, сельска-гаспадарчай і прамысловай, прыродазнаўчай, яўрэйскай і польскай. Апрача таго, існавалі камісіі па ўкладаньню краёвага слоўніка, па вывучэньню рэволюцыйнага руху, школьнага краязнаўства {{абмылка|іпа|і па}} вывучэньню вытворчых сіл Беларусі. Спачатку трохі выявіла сябе гістарычна-археолёгічная сэкцыя. Актыўней за ўсіх дзейнічала прыродазнаўчая сэкцыя, вынікі працы якой ёсьць у відзе колекцый. Наогул, вытворчая праца гарадзкой організацыі распачынаецца. З раённых організацый найлепш працу паставіла Асьвейскае раённае таварыства краязнаўства, якое організавала музэй, сабраўшы досыць цікавыя экспонаты, і вядзе плянавае абсьледваньне раёну. Сталую працу распачалі Валынецкае і Вульскае раённыя таварыствы, пачынаецца праца ў Ветрынскім і Вушацкім раёнах. Рэшта раённых організацый яшчэ перажываюць організацыйны пэрыод. Сувязь паміж акруговым праўленьнем і раённымі організацыямі была надта слабая. У Полацкім акртаварыстве заўважаецца недахоп падрыхтаваных працаўнікоў, якія-б маглі непасрэдна кіраваць працаю сэкцый таварыства.</br> {{gap|2em}}На Гомельшчыне Гомельскае губэрскае бюро краязнаўства ў пачатку 1927 г. рэорганізавалася ў Гомельскае акруговае таварыства краязнаўства. На раёнах таксама пачалі засноўвацца краязнаўчыя гурткі і таварыствы. Краязнаўчы рух на акрузе перажывае організацыйны характар. Але ў акруговым таварыстве і іншых організацыях ёсьць ужо каштоўныя матэрыялы.</br> {{gap|2em}}Таварыства Краязнаўства Дзяржаўнага Унівэрсытэту канчаткова організацыйна аформілася ў 1926 г. Яно мае мэтаю дасьледваньне паасобных краёў Беларусі, навуковую распрацоўку ўжо сабраных матэрыялаў і падрыхтоўку навуковых працаўнікоў у процэсе ажыцьцяўленьня пастаўленых сабе мэт. У сучасны момант таварыства мае каля 200 членаў студэнтаў і навуковых працаўнікоў унівэрсытэту, якія працуюць у 5 сэкцыях Таварыства: мэдычнай, культурна-гістарычнай, соцыяльна-экономічнай, прыродазнаўча-географічнай і яўрэйскай. У кожнай сэкцыі ўжо абмеркаваны шэраг каштоўных навуковых<noinclude></noinclude> 7m7f0lc6at1c7iukrvvolmrta9vu5o0 104 126605 292490 2026-07-17T16:27:51Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «дакладаў. Самым важным момантам у працы таварыства зьяўляецца экспэдыцыя ў Мазырскую акругу, наладжаная пры матэрыяльнай дапамозе Мазырскага акруговага таварыства краязнаўства летам 1927 г. Вынікі экспэдыцыі ўжо падрыхтаваны да друку.</br> {{gap|2em}}Тавары...» 292490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>дакладаў. Самым важным момантам у працы таварыства зьяўляецца экспэдыцыя ў Мазырскую акругу, наладжаная пры матэрыяльнай дапамозе Мазырскага акруговага таварыства краязнаўства летам 1927 г. Вынікі экспэдыцыі ўжо падрыхтаваны да друку.</br> {{gap|2em}}Таварыства Краязнаўства пры Дзяржаўным вэтэрынарным інстытуце ў Віцебску заснавана ў 1925 г., але амаль што ні ў чым ня выявіла сваёй дзейнасьці, галоўным чынам, дзякуючы адсутнасьці дапамогі яму як з боку праўленьня інстытуту, так і з боку аго навуковых працаўнікоў. {{Няма выявы}} {{gap|2em}}У пачатку 1927-28 акадэмічнага году Барысаўская, Калінінская, Рэчыцкая, Слуцкая акругі — скасаваны. Акруговыя таварыствы ў гэтых акругах рэорганізаваліся ў раёныя адпаведна адміністрацыйнаму прынцыпу раёнаваньня нашага краязнаўчага руху і ўвайшлі ў склад адпаведных акругаў.</br> {{gap|2em}}Краязнаўчую дзейнасьць мясцовых краязнаўчых організацый падлічвае, яднае і накіроўвае Цэнтральнае бюро краязнаўства. Прымаючы пад увагу рост краязнаўчых організацый зьнізу, Інстытут беларускае культуры ў сьнежні 1923 г. вылучыў камісію з 3-х членаў для організацыі названага бюро. З 1-га студзеня 1924 г. бюро было зацьверджана Народным камісарыятам асьветы. На першым паседжаньні Цэнтральнага бюро 29 лютага 1924 г. было пастаноўлена: выявіць мясцовыя<noinclude></noinclude> 2hwv0qusfz42ow7uwabzyjy8zunz2kq 104 126606 292491 2026-07-17T16:37:08Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «краязнаўчыя організацыі, апрацаваць нормальныя статуты для іх, заснаваць краязнаўчую консультацыю для іх і г. д. Дзякуючы частым зьменам ЦВК, а таксама рэорганізацыям Інстытуту беларускае культуры, пры якім яно існуе, дзейнасьць яго змагла шырока разг...» 292491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>краязнаўчыя організацыі, апрацаваць нормальныя статуты для іх, заснаваць краязнаўчую консультацыю для іх і г. д. Дзякуючы частым зьменам ЦВК, а таксама рэорганізацыям Інстытуту беларускае культуры, пры якім яно існуе, дзейнасьць яго змагла шырока разгарнуцца толькі з пачатку 1926 г. Але і раней яно выконвала даволі вялікую аб‘яднаўчую, організацыйную і кіруючую працу. Паміж іншым, ім былі скліканы: першая менская агульна-гарадзкая краязнаўчая конфэрэнцыя ў сакавіку 1923 г., першая Усебеларуская краязнаўчая конфэрэнцыя ў сьнежні 1924 г., першы Усебеларускі краязнаўчы зьезд у лютым 1926 г., другі Усебеларускі краязнаўчы зьезд у лютым 1927 г. і шэраг розных нарад. З 1925 г. цэнтральнае бюро выдае штомесячнік „Наш Край“; пры яго-ж дапамозе выходзіць шэраг розных спэцыяльных програм і інструкцый. Апрача таго, кіраўніцтва мясцовымі організацыямі ажыцьцяўляецца шляхам звычайнай перапіскі і выездаў навуковых працаўнікоў бюро на месцы. У організацыйным кірунку бюро дапамагло аформіцца большасьці краязнаўчых організацый, і ў 1926 г. выпрацавала нормальныя статуты для розных тыпаў краязнаўчых організацый. У той-жа час бюро падлічыла ўсе навуковыя краязнаўчыя організацыі і апублікавала сьпіс іх у 1927 г. у часопісі „Наш Край“ (№ 1, стар. 103). Апрача таго, яно займалася вывучэньнем гісторыі беларускага краязнаўства. Як дапаможныя ўстановы ў складзе Цэнтральнага бюро, існуюць наступныя камісіі: школьнага краязнаўства, краязнаўчага руху ў вышэйшых школах і тэхнікумах, краязнаўчых падарожаў і вандраваньняў і фэнолёгічная. У апошні час організаваны, як часовая дапаможная ўстанова, выставачны камітэт для організацыі 1-ай Усебеларускай выстаўкі краязнаўчых фотографій і зарысовак. Усімі камісіямі і камітэтам прароблена значная праца ў галіне іх дзейнасьці, а фэнолёгічная камісія аб‘яднала працу каля 120 фэнолёгічных пунктаў. {|style="font-size:92%; float:left; margin-right: 10px; line-height: 1.3; padding-top:1em; padding-left:1em" |<center>'''Краязнаўчая чын-</br>насьць па-за ме-</br>жамі краязнаў-</br>чых організацый.'''</center> |} {{gap|2em}}Апрача краязнаўчых гурткоў і таварыстваў, вывучэньне паасобных краёў Беларускай савецкай соцыялістычнай рэспублікі ажыцьцяўляецца нашымі акадэмічнымі ўстановамі — Інстытутам беларускай культуры, Навукова-дасьледчым інстытутам сельскай і лясной гаспадаркі імя Леніна, Горацкім навуковым таварыствам па вывучэньню Беларусі, музэямі, вышэйшамі школамі і рознымі ведамствамі і органамі.</br> {{gap|2em}}Інстытут беларускай культуры заснаваны ў 1922 годзе. Ён вырас з Навукова-Тэрмінолёгічнай камісіі, якая існавала ў складзе Народнага Камісарыяту Асьветы з 1921 году і мела мэтаю ўкладаньне беларускай навуковай тэрмінолёгіі. У выніку некалькіх рэорганізацый Інстытут беларускай культуры к 1926 году выкрышталізаваўся ў вышэйшую дзяржаўную навуковую ўстанову і падпарадкаваўся непасрэдна Савету народных камісараў. Асноўнымі задачамі Інстытуту зьяўляецца:</br><noinclude></noinclude> j9jocg6uuoej55m5eyh73807so3zkuj 292492 292491 2026-07-17T16:37:41Z RAleh111 4658 292492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>краязнаўчыя організацыі, апрацаваць нормальныя статуты для іх, заснаваць краязнаўчую консультацыю для іх і г. д. Дзякуючы частым зьменам ЦВК, а таксама рэорганізацыям Інстытуту беларускае культуры, пры якім яно існуе, дзейнасьць яго змагла шырока разгарнуцца толькі з пачатку 1926 г. Але і раней яно выконвала даволі вялікую аб‘яднаўчую, організацыйную і кіруючую працу. Паміж іншым, ім былі скліканы: першая менская агульна-гарадзкая краязнаўчая конфэрэнцыя ў сакавіку 1923 г., першая Усебеларуская краязнаўчая конфэрэнцыя ў сьнежні 1924 г., першы Усебеларускі краязнаўчы зьезд у лютым 1926 г., другі Усебеларускі краязнаўчы зьезд у лютым 1927 г. і шэраг розных нарад. З 1925 г. цэнтральнае бюро выдае штомесячнік „Наш Край“; пры яго-ж дапамозе выходзіць шэраг розных спэцыяльных програм і інструкцый. Апрача таго, кіраўніцтва мясцовымі організацыямі ажыцьцяўляецца шляхам звычайнай перапіскі і выездаў навуковых працаўнікоў бюро на месцы. У організацыйным кірунку бюро дапамагло аформіцца большасьці краязнаўчых організацый, і ў 1926 г. выпрацавала нормальныя статуты для розных тыпаў краязнаўчых організацый. У той-жа час бюро падлічыла ўсе навуковыя краязнаўчыя організацыі і апублікавала сьпіс іх у 1927 г. у часопісі „Наш Край“ (№ 1, стар. 103). Апрача таго, яно займалася вывучэньнем гісторыі беларускага краязнаўства. Як дапаможныя ўстановы ў складзе Цэнтральнага бюро, існуюць наступныя камісіі: школьнага краязнаўства, краязнаўчага руху ў вышэйшых школах і тэхнікумах, краязнаўчых падарожаў і вандраваньняў і фэнолёгічная. У апошні час організаваны, як часовая дапаможная ўстанова, выставачны камітэт для організацыі 1-ай Усебеларускай выстаўкі краязнаўчых фотографій і зарысовак. Усімі камісіямі і камітэтам прароблена значная праца ў галіне іх дзейнасьці, а фэнолёгічная камісія аб‘яднала працу каля 120 фэнолёгічных пунктаў. {|style="font-size:92%; float:left; margin-right: 10px; line-height: 1.3; padding-top:1em; padding-left:0em" |<center>'''Краязнаўчая чын-</br>насьць па-за ме-</br>жамі краязнаў-</br>чых організацый.'''</center> |} {{gap|2em}}Апрача краязнаўчых гурткоў і таварыстваў, вывучэньне паасобных краёў Беларускай савецкай соцыялістычнай рэспублікі ажыцьцяўляецца нашымі акадэмічнымі ўстановамі — Інстытутам беларускай культуры, Навукова-дасьледчым інстытутам сельскай і лясной гаспадаркі імя Леніна, Горацкім навуковым таварыствам па вывучэньню Беларусі, музэямі, вышэйшамі школамі і рознымі ведамствамі і органамі.</br> {{gap|2em}}Інстытут беларускай культуры заснаваны ў 1922 годзе. Ён вырас з Навукова-Тэрмінолёгічнай камісіі, якая існавала ў складзе Народнага Камісарыяту Асьветы з 1921 году і мела мэтаю ўкладаньне беларускай навуковай тэрмінолёгіі. У выніку некалькіх рэорганізацый Інстытут беларускай культуры к 1926 году выкрышталізаваўся ў вышэйшую дзяржаўную навуковую ўстанову і падпарадкаваўся непасрэдна Савету народных камісараў. Асноўнымі задачамі Інстытуту зьяўляецца:</br><noinclude></noinclude> 58p9gmj5scocen5aqqxdp8w7r5q3cj8 104 126607 292493 2026-07-17T16:41:57Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}а) пашырэньне і ўдасканаленьне навуковых дысцыплін, якія належаць да яго компэтэнцыі, абагачаючы іх новымі вынаходкамі і мэтодамі дасьледваньня; б) плянавае дасьледваньне Беларусі з боку яе прыродных вытворчых сіл, вывучэньне і дапамога іх выка...» 292493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}а) пашырэньне і ўдасканаленьне навуковых дысцыплін, якія належаць да яго компэтэнцыі, абагачаючы іх новымі вынаходкамі і мэтодамі дасьледваньня; б) плянавае дасьледваньне Беларусі з боку яе прыродных вытворчых сіл, вывучэньне і дапамога іх выкарыстаньню — народнай гаспадаркі, права, грамадзкага руху, мовы, літаратуры, гісторыі, этнографіі і інш; в) {{абмылка|а‘яднаньне|аб‘яднаньне}} ў гэтых галінах усяе навуковае працы, якая вядзецца навуковымі ўстановамі БССР і паасобнымі вучонымі; г) дапасаваньне навуковых твораў і вынікаў навуковых досьледаў да практычнага ўжываньня ў прамысловасьці і культурна-экономічным будаўніцтве БССР. {{Няма выявы}} {{gap|2em}}У сучасны момант Інстытут складаецца з устаноў, якія існуюць непасрэдна пры яго прэзыдыуме, двох аддзелаў — гуманітарных, і прыродазнаўчых і гаспадарчых навук — і двох нацыянальных сэктараў. Пры прэзыдыуме працуюць:</br> {{gap|2em}}а) цэнтральнае бюро краязнаўства (ЦБК), б) бібліографічная камісія, в) камісія для вывучэньня Заходняе Беларусі, г) вайскова-тэрмінолёгічная камісія, д) камісія для вывучэньня прыродных вытворчых сіл Беларусі, е) бібліотэка, э) друкарня. Аддзел гуманітарных навук, у сваю чаргу, складаецца з дзьвёх кляс: філёлёгіі і гісторыі. У склад клясы філёлёгіі ўваходзяць:</br> {{gap|2em}}а) камісія для складаньня гістарычнага слоўніка беларускай мовы, б) камісія для складаньня слоўніка жывой беларускай мовы, в) дыялектолёгічная камісія, г) камісія для вывучэньня<noinclude></noinclude> godn95s2g8jqq2m5hw06ko8zvmd3fqj 104 126608 292494 2026-07-17T18:01:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «беларускай літаратурнай мовы, д) інстытут навуковае мовы, е) камісія для выданьня твораў беларускіх пісьменьнікаў, 3) камісія для складаньня біографічнага слоўніка беларускіх пісьменьнікаў.</br> {{gap|2em}}У склад клясы гісторыі ўваходзяць:</br> {{gap|2em}}а) катэдр...» 292494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>беларускай літаратурнай мовы, д) інстытут навуковае мовы, е) камісія для выданьня твораў беларускіх пісьменьнікаў, 3) камісія для складаньня біографічнага слоўніка беларускіх пісьменьнікаў.</br> {{gap|2em}}У склад клясы гісторыі ўваходзяць:</br> {{gap|2em}}а) катэдра агульнай гісторыі, б) катэдра гісторыі Беларусі ХІХ і ХХ ст., в) археографічная камісія, г) камісія для скла- даньня гістарычна-географічнага слоўніка Беларусі, д) архео- лёгічная камісія, е) археолёгічны габінет, ә) камісія для выву чэньня гісторыі гарадоў і краін Беларусі, ё) камісія для выву- чэньня гісторыі асьветы на Беларусі, ж) камісія для вывучэньня матэрыяльнай культуры, з) фольклёрная камісія, і) камісія для вывучэньня гісторыі беларускага мастацтва, к) камісія для вывучэньня гісторыі беларускага тэатру, л) камісія для выву- чэньня беларускай песьні і музыкі, м) музей беларускага мас- тацтва.</br> {{gap|2em}}Кляса прыроды аддзелу прыродазнаўчых і гаспадарчых навук мае:</br> {{gap|2em}}а) геолёгічны інстытут з сэкцыяй рэгіональнае геолёгіі і сэкцыяй прыкладное геолёгіі, б) катэдру глебазнаўства, в) бо танічны сад у В. Летцах, г) ботанічную камісію, д) зоолёгічны музэй, е) камісію географіі і картографіі, э) цэнтральную хэ мічную лябораторыю (сумесна з Нав. дасьл. інстытутам сельск. і лясной гаспадаркі імя У. І. Леніна), ё) антрополёгічны габінет, ж) лябораторыю вышэйшае нервовае дзейнасьці, 3) ляборато- рыю экспэрымэнтальнае біолёгіі.</br> {{gap|2em}}У склад клясы гаспадаркі ўваходзяць:</br> {{gap|2em}}а) камісія для вывучэньня прамысловасьці, б) камісія для вывучэньня хатніх рамёстваў, в) камісія для вывучэньня ко- опэрацыі, г) навуковае таварыства для вывучэньня Беларусі ў Горках, з сэкцыяй прыродазнаўства і сэкцыяй гаспадаркі. З прычыны браку месца мы не пералічылі катэдраў, у склад якіх уваходзяць азначаныя дасьледчыя ўстановы. У складзе яўрэйскага нацыянальнага сэктару ёсьць: а) лінгвістычная камісія, б) тэрмінолёгічная камісія дыялектолёгічнага атлясу, в) камісія для вывучэньня гісторыі яўрэйскай літаратуры, г) камісія для вывучэньня яўрэйскага фольклёру, д) камісія для вывучэньня экономікі яўрэйскага насельніцтва.</br> {{gap|2em}}Польскі нацыянальны сэктар складаецца з: а) камісіі для вывучэньня польскае літаратуры і мовы, б) польскай этногра- фічнай камісіі, в) гістарычнай камісіі.</br> {{gap|2em}}Апрача памянёных сэктараў у складзе Інбелкульту працуе катэдра гісторыі Літвы і камісія для вывучэньня культуры Латышоў.</br> {{gap|2em}}Такім чынам, вывучэньне ўсіх насельнікаў Беларусі, яе прыроды і гаспадаркі цалком забясьпечана адпаведнымі ўстановамі Інстытуту. Асабовы склад апошняга складаецца з правадзейных членаў, членаў корэспондэнтаў і навуковых {{перанос пачатак|супра|цоўнікаў}}<noinclude></noinclude> 4xkllk6or8quzdrbcln7wf3cim0589g 104 126609 292495 2026-07-17T18:06:33Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|супра|цоўнікаў}}. Членамі Інстытуту абіраюцца асобы, якія ўзбагацілі навуку або мастацтва працамі высокавыдатнага значэньня. Агульнае кіраўніцтва дзейнасьцю Інстытуту ажыцьцяўляецца акадэмічнаю радаю яго на чале з прэзыдыумам Інстыт...» 292495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|супра|цоўнікаў}}. Членамі Інстытуту абіраюцца асобы, якія ўзбагацілі навуку або мастацтва працамі высокавыдатнага значэньня. Агульнае кіраўніцтва дзейнасьцю Інстытуту ажыцьцяўляецца акадэмічнаю радаю яго на чале з прэзыдыумам Інстытуту.</br> {{gap|2em}}Аддзелы і сэктары кіруюцца сваімі радамі; выканаўча-кіраўнічым органам Інстытуту зьяўляецца яго прэзыдыум, які абіраецца акадэмічнаю радаю.</br> {{gap|2em}}Самаю буйнаю ўстановаю Інстытуту беларускай культуры зьяўляецца Горы-Горацкае навуковае таварыства для вывучэньня Беларусі, заснаванае ў 1924 годзе. Яно мае мэтаю плянавае вывучэньне прыроды і гаспадаркі Беларусі і сваю дзейнасьць выяўляе паводле прынцыпаў і характару працы Інстытуту. У члены яго абіраюцца навуковыя працаўнікі, якія працуюць у Горы-Горках і прымаюць актыўны ўдзел у працах таварыства, абмяркоўваюцца радай аддзелу прыроды і гаспадаркі і зацьвярджаюцца прэзыдыумам Інстытуту. Агульнае кіраўніцтва працаю таварыства належыць радзе аддзелу, а пасрэднае — прэзыдыуму таварыства. {{Няма выявы}} {{gap|2em}}Навукова-дасьледчы інстытут сельскай і лясной гаспадаркі імя У. І. Леніна заснаваны ў пачатку 1927 году і знаходзіцца ў непасрэдным падпарадкаваньні Савету Народных Камісараў. Ён мае мэтаю сыстэматычнае і ўсебаковае вывучэньне сельскай і лясной гаспадаркі Беларусі, каб дапамагчы хутчэйшай перабудове яе на соцыялістычных асновах і шпарчэйшаму разьвіцьцю вытворчасьці ўсяе народнае гаспадаркі Беларусі наогул.<noinclude></noinclude> qdp89l9ti1x0nrupo7e15r5f9jhjc9v 104 126610 292496 2026-07-17T18:25:32Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «У сучасны момант Інстытут складаецца з аддзелаў: а) лясной гаспадаркі, б) мэліорацыі і культуры балот, в) сельска- гаспадарчае экономікі і аграрнае політыкі, г) жывёлагадоўлі і прыкладнай зоолёгіі і д) расьлінагадоўлі і прыкладнай ботанікі. Апрача таго,...» 292496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>У сучасны момант Інстытут складаецца з аддзелаў: а) лясной гаспадаркі, б) мэліорацыі і культуры балот, в) сельска- гаспадарчае экономікі і аграрнае політыкі, г) жывёлагадоўлі і прыкладнай зоолёгіі і д) расьлінагадоўлі і прыкладнай ботанікі. Апрача таго, Інстытут мае хэмічную лябораторыю, музэй, бібліотэку і інш.</br> {{gap|2em}}Згодна сваёй справаздачы, пераважную ўвагу Інстытут зварачае на вывучэньне: а) жывёлагадоўлі і, у першую чаргу — сьвінарства, б) інтэнсыўных культур і, у першую чаргу — бульбы, в) лесу і, у першую чаргу — лясных дрэвастанаў, лесагадоўлі, хэмічнай і мэханічнай тэхнолёгіі лесу, г) мэліорацыі і культуры над адзначанымі пытаньнямі.</br> {{gap|2em}}Пад кіраўніцтвам Навукова-дасьледчага інстытуту працуюць шэраг спэцыяльных дасьледчых станцыі і мэтэоролёгічнае бюро з 22 мэтэоролёгічнымі станцыямі II разраду, 48 станцыямі III разраду з 46 вадамерна-дажджамернымі пастамі. У галіне ральніцтва працуюць Менская, Горацкая, Віцебская, Турская і Палеская дасьледчыя станцыі; у галіне селекцыі і насеньняводзтва — Горацкая, Віцебская, Турская і Менская; у галіне садоўніцтва — Горацкая; гародніцтва — Віцебская; лекавых расьлін — Магілеўская; культуры балот — Менская балотная дасьледчая станцыя і Забалацкая балотная дасьледчае гаспадарка. Шмат каштоўных дасягненьняў гэтых станцый ужо апублікаваны.</br> {{gap|2em}}Гісторыя і бягучая праца Інстытуту беларускай культуры, Горы-Горацкага навуковага таварыства і Навукова-дасьледчага Інстытуту імя У. І Леніна асьвятляліся і асьвятляюцца ў спэцыяльных інформацыйных выданьнях іх адначасна з асьвятленьнем іх у друку наогул.</br> {{gap|2em}}Значную працу ў справе вывучэньня паасобных краёў Беларусі вядуць таксама і нашы дзяржаўныя і мясцовыя музэі таварыстваў краязнаўства. Беларускі дзяржаўны музэй знаходзіцца ў Менску і мае свае тры аддзяленьні на мясцох: у Віцебску, Гомелі і Магілеве. Апрача яго, у Менску працуюць: музэй прыроды, музэй рэволюцыі і сельска-гаспадарчы музэй пры доме селяніна. Такі-ж сельска-гаспадарчы музэй ёсьць пры Віцебскім доме селяніна. Але непараўнальна больш багатым зьяўляецца Аршанскі дзяржаўны сельска-гаспадарчы музэй. Апрача памянёных, у Віцебску функцыянуе багаты дзяржаўны вэтэрынарна-зоолёгічны музэй і вучэбныя музэі Дзяржаўнага вэтэрынарнага інстытуту: энтамолёгічны, фаўны і інш. З краёвых музэяў, якія належаць мясцовым краязнаўчым організацыям, заслугоўваюць бясспрэчнай увагі: Аршанскі, Бабруйскі, Клімавіцкі, Полацкі і Слуцкі.</br> {{gap|2em}}У процэсе сваёй навучальнай і навуковай дзейнасьці вялікую краязнаўчую працу вядуць нашы вышэйшыя школы: Дзяржаўны унівэрсытэт, Дзяржаўная сельска-гаспадарчая акадэмія, Дзяржаўны вэтэрынарны інстытут і Комуністычны унівэрсытэт.</br><noinclude></noinclude> l23liwd31lrank5dj6k6soam8m2ne7l 104 126611 292497 2026-07-17T18:37:31Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Ня меншую працу па пазнаньню Беларусі выконваюць і шэраг ведамстваў: Дзяржаўны архіў з 8 акруговымі аддзяленьнямі, Цэнтральная статыстычная ўправа з 8 акруговымі, Дзяржаўная плянавая камісія і акруговыя плянавыя камісіі, Вышэйшы савет народнай...» 292497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Ня меншую працу па пазнаньню Беларусі выконваюць і шэраг ведамстваў: Дзяржаўны архіў з 8 акруговымі аддзяленьнямі, Цэнтральная статыстычная ўправа з 8 акруговымі, Дзяржаўная плянавая камісія і акруговыя плянавыя камісіі, Вышэйшы савет народнай гаспадаркі, Народны камісарыят зямляробства і інш. Яны выдаюць шэраг выданьняў, організуюць экспэдыцыі, маюць свае сталыя навукова-дасьледчыя ўстановы і г. д.</br> {{gap|2em}}Такім чынам, па-за межамі краязнаўчых грамадзкіх організацый вядзецца надзвычайна вялікая беларусазнаўчая праца, якая, паміж іншым, дапамагае посьпехам дзейнасьці ўласна краязнаўчых організацый. {|style="font-size:92%; float:left; margin-right: 10px; line-height: 1.3; padding-top:2em; padding-left:0em" |<center>'''Беларускае края-</br>знаўства па-за</br>межамі БССР.'''</center> |} {{gap|2em}}Апрача Беларускай савецкай соцыялістычнай рэспублікі, беларусы жывуць у розных іншых частках Саюзу савецкіх соцыялістычных рэспублік, Латвіі, Літве і ў Заходняй Беларусі, якая цяперака пад Польшчай. Вывучэньне тэрыторый, населеных імі, іхнага атачэньня і жыцьця наогул імі-ж самімі яшчэ амаль не наладжана. Да апошняга часу яны застаюцца об‘ектам, які вывучаюць іншыя, але ў вельмі слабой ступені вывучаюць сябе самі.</br> {{gap|2em}}У суседніх саюзных рэспубліках беларускіх краязнаўчых організацый або беларускіх сэкцый агульных краязнаўчых гурткоў і таварыстваў няма. Найбольш актыўныя краязнаўцы-беларусы ўваходзяць у склад рускіх і украінскіх краязнаўчых аб‘яднаньняў і працуюць тамака, даючы часамі вельмі каштоўныя вынікі свае працы. У Маскве, Ленінградзе і Кіеве пры розных беларускіх зямляцтвах існуюць гурткі краязнаўства, якія маюць мэтаю мэтодолёгічную падрыхтоўку сваіх членаў і вывучэньне і дасьледваньне Беларусі ці пэўных частак яе. Дзякуючы матэрыяльнай незабясьпечанасьці саміх гурткоў і іх членаў, дзейнасьць гэтых гурткоў выявілася ў вельмі слабай ступені.</br> {{gap|2em}}У пэўнай меры гэтаму спрыяла і іх слабая сувязь з цэнтральным бюро краязнаўства. Трэба думаць, што з часам гэтыя гурткі ўзмацняцца і стануць вельмі карыснымі колектыўнымі чыньнікамі ў справе вывучэньня і дасьледваньня Беларусі.</br> {{gap|2em}}Беларускае краязнаўства ў Латвіі, дзе налічваецца звыш 75.000 беларусаў, зрабіла пакуль што значныя вынікі ў справе популярызацыі ідэй вывучэньня беларусамі густа заселеных імі тэрыторый, саміх сябе і свайго жыцьця, а таксама ў галіне зьбіраньня краязнаўчых матэрыялаў. Гэта праца концэнтравалася вакол беларускіх школ, асабліва гімназій і рэдакцыі, цяперака зачыненай газэты „Голас беларуса“. У апошнія часы яна вядзецца Беларускім навукова-краязнаўчым гуртком пры Таварыстве беларусаў-выбаршчыкаў у Сойм і інш. органы ў Латвіі. У паштовай скрынцы „Голасу беларуса“, у заметках, зьмешчаных рэдактарам яго, а таксама іншых, даваліся пэўныя заданьні і інструкцыйныя рады адносна фотографаваньня<noinclude></noinclude> okv5troz7kz3otfpggksbsj6kll0o4g 292498 292497 2026-07-17T18:38:13Z RAleh111 4658 292498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Ня меншую працу па пазнаньню Беларусі выконваюць і шэраг ведамстваў: Дзяржаўны архіў з 8 акруговымі аддзяленьнямі, Цэнтральная статыстычная ўправа з 8 акруговымі, Дзяржаўная плянавая камісія і акруговыя плянавыя камісіі, Вышэйшы савет народнай гаспадаркі, Народны камісарыят зямляробства і інш. Яны выдаюць шэраг выданьняў, організуюць экспэдыцыі, маюць свае сталыя навукова-дасьледчыя ўстановы і г. д.</br> {{gap|2em}}Такім чынам, па-за межамі краязнаўчых грамадзкіх організацый вядзецца надзвычайна вялікая беларусазнаўчая праца, якая, паміж іншым, дапамагае посьпехам дзейнасьці ўласна краязнаўчых організацый. {|style="font-size:92%; float:left; margin-right: 10px; line-height: 1.3; padding-top:1em; padding-left:0em" |<center>'''Беларускае края-</br>знаўства па-за</br>межамі БССР.'''</center> |} {{gap|2em}}Апрача Беларускай савецкай соцыялістычнай рэспублікі, беларусы жывуць у розных іншых частках Саюзу савецкіх соцыялістычных рэспублік, Латвіі, Літве і ў Заходняй Беларусі, якая цяперака пад Польшчай. Вывучэньне тэрыторый, населеных імі, іхнага атачэньня і жыцьця наогул імі-ж самімі яшчэ амаль не наладжана. Да апошняга часу яны застаюцца об‘ектам, які вывучаюць іншыя, але ў вельмі слабой ступені вывучаюць сябе самі.</br> {{gap|2em}}У суседніх саюзных рэспубліках беларускіх краязнаўчых організацый або беларускіх сэкцый агульных краязнаўчых гурткоў і таварыстваў няма. Найбольш актыўныя краязнаўцы-беларусы ўваходзяць у склад рускіх і украінскіх краязнаўчых аб‘яднаньняў і працуюць тамака, даючы часамі вельмі каштоўныя вынікі свае працы. У Маскве, Ленінградзе і Кіеве пры розных беларускіх зямляцтвах існуюць гурткі краязнаўства, якія маюць мэтаю мэтодолёгічную падрыхтоўку сваіх членаў і вывучэньне і дасьледваньне Беларусі ці пэўных частак яе. Дзякуючы матэрыяльнай незабясьпечанасьці саміх гурткоў і іх членаў, дзейнасьць гэтых гурткоў выявілася ў вельмі слабай ступені.</br> {{gap|2em}}У пэўнай меры гэтаму спрыяла і іх слабая сувязь з цэнтральным бюро краязнаўства. Трэба думаць, што з часам гэтыя гурткі ўзмацняцца і стануць вельмі карыснымі колектыўнымі чыньнікамі ў справе вывучэньня і дасьледваньня Беларусі.</br> {{gap|2em}}Беларускае краязнаўства ў Латвіі, дзе налічваецца звыш 75.000 беларусаў, зрабіла пакуль што значныя вынікі ў справе популярызацыі ідэй вывучэньня беларусамі густа заселеных імі тэрыторый, саміх сябе і свайго жыцьця, а таксама ў галіне зьбіраньня краязнаўчых матэрыялаў. Гэта праца концэнтравалася вакол беларускіх школ, асабліва гімназій і рэдакцыі, цяперака зачыненай газэты „Голас беларуса“. У апошнія часы яна вядзецца Беларускім навукова-краязнаўчым гуртком пры Таварыстве беларусаў-выбаршчыкаў у Сойм і інш. органы ў Латвіі. У паштовай скрынцы „Голасу беларуса“, у заметках, зьмешчаных рэдактарам яго, а таксама іншых, даваліся пэўныя заданьні і інструкцыйныя рады адносна фотографаваньня<noinclude></noinclude> 4we5j17hwwss32nrqh6oy15vg08yqye 104 126612 292499 2026-07-17T18:48:01Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «мясцовага краю і прысылкі фотографій, адлюстроўваючых гісторыю яго, зьбіраньне матэрыялаў аб катаваньні сялян памешчыкам Борхавым у 1838–1841 г.г. і паўстаньнях сялян, аб запісу народных паданьняў і наогул фольклёру, аб прысылцы апісаньня пляну возера ды...» 292499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>мясцовага краю і прысылкі фотографій, адлюстроўваючых гісторыю яго, зьбіраньне матэрыялаў аб катаваньні сялян памешчыкам Борхавым у 1838–1841 г.г. і паўстаньнях сялян, аб запісу народных паданьняў і наогул фольклёру, аб прысылцы апісаньня пляну возера ды легенд аб ім і да т. п. Паднімалася пытаньне аб організацыі аб‘яднанага беларускага хору, які-б праз пэўны час рабіў выступленьні ў розных гарадох Латвіі. Пры беларускай Дзьвінскай гімназіі быў організаваны фотогурток, які меў мэтаю адлюстраваць жыцьцё беларусаў у Латвіі і іх атачэньне, як у сучасным, так і помнікі мінулага. У газэце „Голас беларуса“, а пасьля асобнай брошурай была выдадзена інструкцыя для зьбіраньня слоўнікавых матэрыялаў мясцовай народнай беларускай мовы. У латвійскім беларускім зямляцтве ў Празе рыхтавалася праца „Латвійска-беларускія ўзаемаадносіны ў сьвеце гісторыі“. Пры беларускіх настаўніцкіх курсах у Рызе меўся організавацца краязнаўчы гурток.</br> {{gap|2em}}За апошнія пяць год вучні беларускіх гімназій прадставілі на мясцовыя выстаўкі шмат матэрыялаў, але невядома, дзе яны загінулі. Каля 7 орыгінальных малюнкаў, што адлюстроўваюць мясцовы край, зьмешчана ў беларускіх выданьнях. У часопісі Люцынскай, цяперака зачыненай, беларускай гімназіі зьмешчана каля 70 запісаў фольклёру і народных паданьняў; у часопісі Дзьвінскай беларускай гімназіі „Школьная Праца“ — каля 7 і ў газэце „Голас беларуса“ — каля 10. Бясспрэчна, гэтыя запісы маюць пэўныя хібы, але бяз іх не абыйсьціся ніякаму дасьледчыку беларускага фольклёру. Навукова-краязнаўчым гуртком атрыманы слоўнікавыя матэрыялы, большасьць якіх належыць Баркоўскаму з Краслаўкі. У газэце „Голас беларуса“ гуртком апублікавана праца „Рэлігійнае жыцьцё беларускага народу“. У сучасны момант друкуецца цікавая праца аднаго з членаў гуртка пад назваю „Беларусы ў Латвіі“ памерам каля 15 друкарскіх аркушаў. Гурток распачаў усебаковае апісаньне Латгаліі, дзе беларусы жывуць шчыльнай масай. Зроблена каля 5 экскурсій па Латвіі, у якіх прымалі ўдзел настаўнікі і вучні. Галоўнаю перашкодаю разьвіцьця краязнаўчага руху сярод беларускай нацыянальнай меншасьці ў Латвіі зьяўляецца матэрыяльная беднасьць яе, уціск беларускіх культурных організацый і ўстаноў уладаю і поўная адсутнасьць сувязі з цэнтрам беларускага краязнаўчага руху і адсюль — адсталасьць ад беларускай навукі наогул.</br> {{gap|2em}}Ня гледзячы на даволі значнае разьвіцьцё беларускага друку ў Літве, беларускае краязнаўства тамака нават не распачалося. Выданы вялікі том „Гісторыі беларускай кнігі“, „Руска-беларускі слоўнік“ і 12 нумароў часопісі „Крывіч“ маюць агульна-беларускае навуковае значэньне. У часопісі „Крывіч“, які ўжо больш ня выходзіць, амаль не спатыкаецца краязнаўчых матэрыялаў, якія-б апісвалі жыцьцё беларусаў у Літве,<noinclude></noinclude> 0aen592n0bxxqp59pdjbkkh28yw0cms 104 126613 292500 2026-07-17T18:50:06Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «іх атачэньне і г. д. А ў апошні час нават правага кірунку беларуская навуковая праца ў Літве ўрадам спынена. {{Няма выявы}} {{gap|2em}}У Заходняй Беларусі ледзь-ледзь існуюць дзьве краязнаўчыя ўстановы, а ўласна — Беларускае навуковае таварыства і Музэй імя Л...» 292500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>іх атачэньне і г. д. А ў апошні час нават правага кірунку беларуская навуковая праца ў Літве ўрадам спынена. {{Няма выявы}} {{gap|2em}}У Заходняй Беларусі ледзь-ледзь існуюць дзьве краязнаўчыя ўстановы, а ўласна — Беларускае навуковае таварыства і Музэй імя Луцкевіча.</br> {{gap|2em}}Беларускае Навуковае Таварыства заснавана ў Вільні ў 1918 г. Мэтаю яго зьяўляецца разьвіцьцё навуковай працы,<noinclude></noinclude> nnse8z0grnoqdcgb34g6iys617unkpw 104 126614 292501 2026-07-17T18:59:05Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «замілаваньня да навуковых досьледаў і популярызацыя ведаў. Таварыства складаецца з сэкцый: музэйнай, мовазнаўча-тэрмінолёгічнай і краязнаўчай. Таварыства мае музэй імя Яна Луцкевіча і падрыхтоўвае да друку штогоднік.</br> {{gap|2em}}Беларускі музэй імя Яна...» 292501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>замілаваньня да навуковых досьледаў і популярызацыя ведаў. Таварыства складаецца з сэкцый: музэйнай, мовазнаўча-тэрмінолёгічнай і краязнаўчай. Таварыства мае музэй імя Яна Луцкевіча і падрыхтоўвае да друку штогоднік.</br> {{gap|2em}}Беларускі музэй імя Яна Луцкевіча ў Вільні заснаваны Беларускім навуковым таварыствам у 1921 годзе пасьля сьмерці яго зьбіральніка Я. Луцкевіча. Кіруе музэем праўленьне беларускага навуковага таварыства на чале з старшынёю Ант. Луцкевічам (зараз у турме). Даступны для агляду па ўмове з праўленьнем. Мае аддзелы: рукапісаў, бібліотэку, графікі і маляўніцтва, нумізматыкі, зброі, старадаўных тканін, народных вырабаў.</br> {{gap|2em}}Польскі ўрад душыць беларускі народ у Заходняй Беларусі і ня спыніўся нават перад арыштам выдатнага беларускага вучонага Антона Луцкевіча, старшыні Беларускага навуковага таварыства, Тарашкевіча і інш. Пры шматмільённай колькасьці беларускага насельніцтва Заходняй Беларусі польскі ўрад не дазваляе мець ніводнай дзейнай беларускай краязнаўчай організацыі. {|style="font-size:92%; float:left; margin-right: 10px; line-height: 1.3; padding-top:1em; padding-left:0em" |<center>'''Краязнаўства ў</br>суседніх савецкіх</br>рэспубліках.'''</center> |} {{gap|2em}}Вялізная колькасьць насельніцтва і тэрыторыі суседніх Расійскай і Украінскай савецкіх соцыялістычных рэспублік дазваляе ім мець самыя розныя тыпы краязнаўчых устаноў і організацый: гурткі, таварыствы, інстытуты, станцыі, бюро і да т. п. для дасьледваньня мясцовага краю. Уласна краязнаўчы масавы рух пачаўся, праўда, тамака ня так даўно.</br> {{gap|2em}}У Расійскай савецкай соцыялістычнай фэдэратыўнай рэспубліцы ў апошні час налічвалася 152 краязнаўчых ячэйкі, 178 валасных організацый, 293 — павятовыя і акруговыя і 191 — краёвых і губэрскіх, а ўсіх 814. З іх да 1917 г. існавала 58, за час 1917–1922 г. г. заснавалася 72, з 1922 да 1924 г. — 169, у 1925 г. — 72 і ў 1926 г. — 58; аб часе заснаваньня рэшты вестак няма. Ва ўсіх гэтых організацыях, час заснаваньня якіх паказаны, налічвалася 27.945 членаў. Пераважны лік організацый, а ўласна — 234, мае толькі па 11—50 членаў. Па характары дзейнасьці найбольшы лік (117) організацый комплексных. Экспэдыцый па тэрыторыі РСФСР адбылося 633. Экскурсійную працу вялі толькі 224 краязнаўчых організацыі. Свае выданьні маюць 226 організацый. Свой бюджэт ад малой сумы да 100.000 руб. маюць 358 організацый. Зразумела, што вялізныя дасягненьні краязнаўчай працы ў РСФСР перавышаюць гэтыя магчымасьці. Падлічвае краязнаўчыя організацыі, яднае іх і кіруе іх дзейнасьцю Цэнтральнае бюро краязнаўства, організацыйны цэнтр якога знаходзіцца ў Маскве, а навукова- мэтодычны — у Ленінградзе. У складзе другога ў апошні час працавалі камісіі: бібліографічная, школьна-краязнаўчая, студэнцкая, экскурсійна-даведачнае бюро. Яны прарабілі значную працу ў сваіх галінах. У апошні час узьнята пытаньне аб<noinclude></noinclude> in66v6xyvdexkwa9yykvk501dswwwhe 104 126615 292502 2026-07-17T19:24:24Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «утварэньні Навукова-мэтодычнага краязнаўчага інстытуту. Сваімі часопісямі „Краеведение“ і „Известия Цэнтрального бюро краеведения“ Цэнтральнае бюро абслугоўвала краязнаўчую сетку РСФСР мэтодычнымі матэрыяламі і адлюстроўвала мясцовую працу, і...» 292502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>утварэньні Навукова-мэтодычнага краязнаўчага інстытуту. Сваімі часопісямі „Краеведение“ і „Известия Цэнтрального бюро краеведения“ Цэнтральнае бюро абслугоўвала краязнаўчую сетку РСФСР мэтодычнымі матэрыяламі і адлюстроўвала мясцовую працу, і яе дасягненьні. Апрача часопісяў, Бюро выдала некалькі програм і новае выданьне даведачніка „Краеведные учреждения“.</br> {{gap|2em}}Некатораю перашкодаю разьвіцьцю краязнаўчага руху ў РСФСР зьяўляецца пэўная нявыразнасьць організацыйных форм руху і застарэласьць нормальных статутаў гуртка і таварыства краязнаўства з іх ганаровымі і неганаровымі членамі, аўтоматычным залічэньнем у члены гуртка ўсіх выбарных асоб воласьці і да т. п. У аўтономных рэспубліках ёсьць свае краязнаўчыя цэнтры, якія вядуць вельмі пасьпяховую працу.</br> {{gap|2em}}Ва Украінскай савецкай соцыялістычнай рэспубліцы налічваецца каля 100 уласна краязнаўчых організацый. Пераважная большасьць іх таксама заснавана пасьля Кастрычнікавай рэволюцыі. Значны лік іх маюць свае каштоўныя выданьні. Дзейнасьць організацый, як і лік іх, знаходзіцца яшчэ ў кругабезе інтэнсыўнага росту і павялічэньня. Згодна нормальнаму статуту, мэтаю краязнаўчых таварыстваў краязнаўства зьяўляецца:</br> {{gap|2em}}а) усебаковая дапамога савецкаму будаўніцтву шляхам выяўленьня і навуковай апрацоўкі даных, што тычацца продукцыйных сіл акругі (раёну) у шырокім сэнсе гэтага слова;</br> {{gap|2em}}б) пашырэньне адпаведных ведаў пра свой краі і</br> {{gap|2em}}в) абуджэньне зацікаўленасьці да яго.</br> {{gap|2em}}Членам краязнаўчай організацыі можа быць кожны грамадзянін, не маладзей 18 год, які выявіў сваё жаданьне працаваць над вывучэньнем краю.</br> {{gap|2em}}Працу мясцовых краязнаўчых організацый падлічвае і яднае Украінскі камітэт краязнаўства ў Харкаве. Ён-жа дае і кіраўнічыя матэрыялы для дзейнасьці мясцовых організацый. Камітэт, адпаведна сваім задачам, выдае вельмі цікавы штомесячнік „Краязнаўство“.</br> {{gap|2em}}Падрабязныя даныя аб бягучай працы краязнаўчай сеткі РСФСР і УССР можна знайсьці ў памянёных часопісях цэнтральных краязнаўчых устаноў гэтых рэспублік, якія наогул могуць быць вельмі карыснымі для ўдасканаленьня працы нашага краязнаўцы.</br> {{gap|2em}}Зважаючы на тое, што такое азнаямленьне з краязнаўствам у суседніх савецкіх рэспубліках павінна быць бязупынным, мы ўстрымліваемся ад прывядзеньня даных, якія, пры такім шпаркім росьце краязнаўства, які тамака наглядаецца, могуць хутка застарэць. Трэба, каб (пакуль будзе выдана асобная брошура аб краязнаўстве ў братніх нам рэспубліках) у мясцовых краязнаўчых організацыях так, як і раней, заслухоўваліся даклады аб савецкай краязнаўчай працы рускіх і украінцаў, тым больш, што на мясцох могуць знайсьціся працаўнікі, якія здолеюць<noinclude></noinclude> 5b93ytkb5srxzpo8cckqcolxraudjwy 104 126616 292503 2026-07-17T19:42:43Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «дзяў. карыстацца кругабежнай украінскай і рускай краязнаўчай літаратурай. Значна цяжэй зьдзейсьніць азнаямленьне з краязнаўствам заходніх суседзяў. Папершае, яны баяцца мець з намі добрасуседзкія ўзаемаадносіны, хоць-бы ў справе абмену досьледам у...» 292503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>дзяў. карыстацца кругабежнай украінскай і рускай краязнаўчай літаратурай. Значна цяжэй зьдзейсьніць азнаямленьне з краязнаўствам заходніх суседзяў. Папершае, яны баяцца мець з намі добрасуседзкія ўзаемаадносіны, хоць-бы ў справе абмену досьледам у друкаваным відзе, а падругое, іх выданьні недаступны па мове нават нашаму краязнаўчаму актыву. А тэхнічныя дасягненьні і мэтоды краязнаўчай працы нашых заходніх суседзяў цікавяць беларускі краязнаўчы рух. Першапачатковыя весткі пра гэта ўваходзяць нават у програму мэтодычнай краязнаўчай падрыхтоўкі. Таму нялішне коратка пазнаёміцца і з самым станам краязнаўства, хоць-бы ў маладых суседніх буржуазных дзяржавах: Фіншчыне, Эстоніі і інш. {|style="font-size:92%; float:left; margin-right: 10px; line-height: 1.3; padding-top:1em; padding-left:1em" |<center>'''Краязнаўства</br>ў заходніх сусе-</br>дзяў.'''</center> |} {{gap|2em}}Фінскае краязнаўства ўжо даўно прыцягвае ўвагу далёкіх і блізкіх суседзяў Фіншчыны. Так, у разьвіцьці рускага краязнаўства выдатнае значэньне мелі пераклады прац вядомых фінскіх краязнаўцаў — Р. Больдта „Организованное исследование родины в Финдляндии“ (С.-Петербург 1910 г.) і А. Тальгрэна „Родиноведение в Финдляндии (задачи, история и современная его организация)“, (С.-Петербург 1913 г.), а таксама справаздача Г. Шэнберга, Финляндия на IX международном географическом конгрессе в Женеве“. Эстонскае і латыскае краязнаўства пераймае шмат якія спосабы і віды краязнаўства Фіншчыны. Урэшце, Цэнтральнае бюро краязнаўства БССР улетку 1927 году камандыравала свайго прадстаўніка ў Фіншчыну для азнаямленьня з краязнаўчай справай на яе тэрыторыі.</br> {{gap|2em}}Гэтая зацікаўленасьць фінскім краязнаўствам цалком апраўдваецца вынікамі вывучэньня яго. Гісторыя яго пачынаецца значна раней, чым у іншых краінах. Фінская навука наогул пачынаецца з заснаваньня унівэрсытэту ў Турку ў 1640 годзе. Побач з распрацоўкай агульна-навуковых тэорэтычных проблем і вывучэньнем Фіншчыны, яна ня цуралася вывучэньня і паасобных краёў стараны. У XVII сталецьці унівэрсытэтам ужо было выдадзена дзевяць такіх мясцовых дасьледваньняў, першым з якіх лічыцца „Кароткае апісаньне Эстэрботніі“. Праца Юсьленіуса „Стары і новы Турку“, якая зьявілася ў 1700 годзе, лічыцца мяжою ад захапленьня сваім краем да навуковага пазнаньня яго. Апошняе пачало значна шырэй разгортвацца пасьля так званай Паўночнай вайны, якая прымусіла адшукваць новыя прыродныя багацьці ў сваёй старане i наогул падштурхнула мясцовую інтэлігенцыю да пазнаньня свайго краю. У 1730–31 г. г. вышлі з друку ў провінцыяльным горадзе Вазе першыя мясцовыя краязнаўчыя працы мясцовых працаўнікоў. Апрача таго, на працягу другой паловы XVIII сталецьця Туркаўскім унівэрсытэтам было надрукована каля 50 прац, аб мясцовых краёх і Упсальскім і Лундзкім унівэрсытэтамі — каля 65. Усе яны былі напісаны студэнтамі як залікавыя працы пад кіраўніцтвам профэсароў. Але і пасьля<noinclude></noinclude> ltc818n4z3jtlv92muz8yt42nrxo4np 292504 292503 2026-07-17T19:44:49Z RAleh111 4658 292504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>карыстацца кругабежнай украінскай і рускай краязнаўчай літаратурай. Значна цяжэй зьдзейсьніць азнаямленьне з краязнаўствам заходніх суседзяў. Папершае, яны баяцца мець з намі добрасуседзкія ўзаемаадносіны, хоць-бы ў справе абмену досьледам у друкаваным відзе, а падругое, іх выданьні недаступны па мове нават нашаму краязнаўчаму актыву. А тэхнічныя дасягненьні і мэтоды краязнаўчай працы нашых заходніх суседзяў цікавяць беларускі краязнаўчы рух. Першапачатковыя весткі пра гэта ўваходзяць нават у програму мэтодычнай краязнаўчай падрыхтоўкі. Таму нялішне коратка пазнаёміцца і з самым станам краязнаўства, хоць-бы ў маладых суседніх буржуазных дзяржавах: Фіншчыне, Эстоніі і інш. {|style="font-size:92%; float:left; margin-right: 10px; line-height: 1.3; padding-top:1em; padding-left:0.5em" |<center>'''Краязнаўства</br>ў заходніх сусе-</br>дзяў.'''</center> |} {{gap|2em}}Фінскае краязнаўства ўжо даўно прыцягвае ўвагу далёкіх і блізкіх суседзяў Фіншчыны. Так, у разьвіцьці рускага краязнаўства выдатнае значэньне мелі пераклады прац вядомых фінскіх краязнаўцаў — Р. Больдта „Организованное исследование родины в Финдляндии“ (С.-Петербург 1910 г.) і А. Тальгрэна „Родиноведение в Финдляндии (задачи, история и современная его организация)“, (С.-Петербург 1913 г.), а таксама справаздача Г. Шэнберга, Финляндия на IX международном географическом конгрессе в Женеве“. Эстонскае і латыскае краязнаўства пераймае шмат якія спосабы і віды краязнаўства Фіншчыны. Урэшце, Цэнтральнае бюро краязнаўства БССР улетку 1927 году камандыравала свайго прадстаўніка ў Фіншчыну для азнаямленьня з краязнаўчай справай на яе тэрыторыі.</br> {{gap|2em}}Гэтая зацікаўленасьць фінскім краязнаўствам цалком апраўдваецца вынікамі вывучэньня яго. Гісторыя яго пачынаецца значна раней, чым у іншых краінах. Фінская навука наогул пачынаецца з заснаваньня унівэрсытэту ў Турку ў 1640 годзе. Побач з распрацоўкай агульна-навуковых тэорэтычных проблем і вывучэньнем Фіншчыны, яна ня цуралася вывучэньня і паасобных краёў стараны. У XVII сталецьці унівэрсытэтам ужо было выдадзена дзевяць такіх мясцовых дасьледваньняў, першым з якіх лічыцца „Кароткае апісаньне Эстэрботніі“. Праца Юсьленіуса „Стары і новы Турку“, якая зьявілася ў 1700 годзе, лічыцца мяжою ад захапленьня сваім краем да навуковага пазнаньня яго. Апошняе пачало значна шырэй разгортвацца пасьля так званай Паўночнай вайны, якая прымусіла адшукваць новыя прыродныя багацьці ў сваёй старане i наогул падштурхнула мясцовую інтэлігенцыю да пазнаньня свайго краю. У 1730–31 г. г. вышлі з друку ў провінцыяльным горадзе Вазе першыя мясцовыя краязнаўчыя працы мясцовых працаўнікоў. Апрача таго, на працягу другой паловы XVIII сталецьця Туркаўскім унівэрсытэтам было надрукована каля 50 прац, аб мясцовых краёх і Упсальскім і Лундзкім унівэрсытэтамі — каля 65. Усе яны былі напісаны студэнтамі як залікавыя працы пад кіраўніцтвам профэсароў. Але і пасьля<noinclude></noinclude> 765murg6ga7wszfetukl6tskt5y5yy4 104 126617 292505 2026-07-17T19:54:40Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «выхаду свайго з унівэрсытэту былыя студэнты звычайна ўкладалі апісаньні сваіх мясцовасьцяй, якія маюць вялікае навуковае значэньне. У 1782 годзе фінскім вучоным Портанам у газэце „Туркаўскія весткі“ былі надрукованы інструкцыі апісаньня парафіяў (ад...» 292505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>выхаду свайго з унівэрсытэту былыя студэнты звычайна ўкладалі апісаньні сваіх мясцовасьцяй, якія маюць вялікае навуковае значэньне. У 1782 годзе фінскім вучоным Портанам у газэце „Туркаўскія весткі“ былі надрукованы інструкцыі апісаньня парафіяў (адміністрацыйных адзінак Фіншчыны) і гарадоў. У выніку гэтага ў тэй-жа газэце пазьней было зьмешчана вельмі шмат апісаньняў паасобных мясцовасьцяй Фіншчыны. Але на працягу першых трох чвэртак XIX сталецьця ў справе разьвіцьця мясцовага краязнаўства ў Фіншчыне адбываўся пэўны застой. Гэты кругабег зьяўляецца часам росквіту шматлічных навукова-грамадзкіх таварыстваў агульнафінскага маштабу. Яны таксама зрабілі вялізную працу вывучэньня паасобных краёў Фіншчыны, але былі ўсё-ж навуковымі таварыствамі Фіншчыны, а не навукова-краязнаўчымі організацыямі. На працягу сваёй навуковай дзейнасьці гэтыя таварыствы назапасілі вельмі шмат мясцовых матэрыялаў, а таксама выдалі шэраг інструкцый і програм для дасьледваньня і вывучэньня краю і вынікаў гэтага вывучэньня. З ліку такіх таварыстваў неабходна ўспомніць: Фінскую акадэмію навук, Фінскае навуковае, Фінска-ўгорскае, Флёры і фаўны, Фінскае літаратурнае, Швэдзкае літаратурнае, Гістарычнае, Старажытнасьцяй, Географічнае, Дыялектолёгічнае і інш.</br> {{gap|2em}}У 1881 годзе на дапамогу гэтым таварыствам у справе вывучэньня Фіншчыны і яе частак прыходзяць музэі. Першы провінцыяльны музэй заснаваўся ўласна ў гэтым годзе ў горадзе Турку. Але гэтыя мясцовыя музэі яшчэ ў большай меры прычыніліся новаму ўздыму ўласна краязнаўчай справы. У пачатку апошняй чвэрці XIX ст. і пачаўся мясцовы організаваны краязнаўчы рух. У 1883 годзе было заснавана першае провінцыяльнае таварыства радзімазнаўства (так завуць тамака краязнаўства) у горадзе Куопіо. Амаль праз дзесяць год, у 1884 г., заснавалася першае прыходзкае таварыства радзімазнаўства ў Лойо. У 1907–8 акадэмічным годзе організацыйна аформілася і стала сыстэматычнай студэнцкая краязнаўчая праца. Урэшце, у 1908 годзе адбыўся фінскі зьезд мясцовых краязнаўчых організацый, на якім на аснове прадстаўніцтва ад навуковых інстытуцый і організацый была абрана Цэнтральная камісія радзімазнаўства. Камісія з 1909 году пачала выдаваць часопісь „Родны край“. Пераважная большасьць мясцовых краязнаўчых організацый заснавалася ў час ад 1910 да 1914 году. Пасьля абвяшчэньня фінскай буржуазнай рэспублікі ў часе рэволюцыі развой краязнаўства ў Фіншчыне зноў прыпыніўся. Значна ажывілася дзейнасьць агульнафінскіх навуковых таварыстваў, заснаваных у XIX сталецьці. З гэтага, зразумела, не выцякае, што дзейнасьць мясцовых краязнаўчых організацый прыпынілася. Наадварот, у некаторых мясцох (Тамель) праца значна ажывілася, а ў накаторых (Нейшлот) — заснаваліся новыя жыцьцяздольныя організацыі. Цэнтральная камісія радзімазнаўства,<noinclude></noinclude> p81zsyyz6jhngql8rrzltcrld3tq3z8 104 126618 292506 2026-07-17T20:01:02Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «улічваючы некаторую перагрупоўку сіл і інтарэсаў, імкнецца да далейшага разьвіцьця краязнаўства на мясцох.</br> {{gap|2em}}У сучасны момант краязнаўчыя організацыі існуюць амаль ва ўсіх провінцыях стараны, а таксама ў шмат якіх нізавых адміністрацыйных адз...» 292506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>улічваючы некаторую перагрупоўку сіл і інтарэсаў, імкнецца да далейшага разьвіцьця краязнаўства на мясцох.</br> {{gap|2em}}У сучасны момант краязнаўчыя організацыі існуюць амаль ва ўсіх провінцыях стараны, а таксама ў шмат якіх нізавых адміністрацыйных адзінках-прыходах і пры студэнцкіх зямляцтвах. Краязнаўства ў Фіншчыне разумеецца як усебаковае пазнаньне адносна невялікай тэрыторыі, а ўласна: а) прыродна-географічнае вывучэньне шляхам мэтэоролёгічных нагляданьняў, дасьледваньне флёры і фаўны краю, яго паверхні, водаў, межаў і г. д.; б) культурна-гістарычнае вывучэньне шляхам азнаямленьня з гістарычнымі і дагістарычнымі помнікамі старасьветчыны і быту, архівамі, картамі і інш., зьбіраньне матэрыялаў аб дзеячох краю, назваў географічных об‘ектаў і г. д.; в) грамадзка-экономічнае вывучэньне шляхам дасьледваньня насяленьня і ўсіх тых вынікаў, якіх яно дасягнула ў сваёй рознастайнай дзейнасьці, яго фізычных асаблівасьцяй, родаслоўных даных і інш., а таксама — мясцовых будоў, промыслаў і заняткаў насяленьня, яго фольклёру і г. д. Але дзейнасьць мясцовых краязнаўчых організацый носіць у большай меры культурна-гістарычны характар і ня мае такой канцавой практычнай мэты, якую мае дзейнасьць нашых краязнаўчых організацый. Для ўзору коратка азнаёмімся з Лойоскім парафіяльным таварыствам радзімазнаўства, Куопіокскім провінцыяльным таварыствам радзімазнаўства, студэнцкім зямляцтвам провінцыі Сатакунта і Цэнтральнай камісіяй радзімазнаўства.</br> {{gap|2em}}Лойоскае таварыства радзімазнаўства было заснавана для ўкладаньня ўсебаковага, магчыма больш дакладнага і падрабязнага апісаньня Лойоскае парафіі. Для выкананьня такой працы, з якой таварыства не магло справіцца сваімі сіламі, запрашаліся вучоныя спэцыялістыя. Частку прац па ініцыятыве таварыства выконвалі агульна-фінскія навуковыя таварыствы. З тае прычыны, што ўсебаковае апісаньне парафіі адразу ўкласьці немагчыма, працы на пэўныя тэмы апісаньня парафіі друкаваліся ў якасьці дадаткаў да будучага ўсебаковага апісаньня. Такіх дадаткаў выдана некалькі дзесяткаў з фотографіямі, картамі і інш. Сярод іх ёсьць працы грамадзка-экономічнага і прыродна-географічнага, але большасьць — культурна-гістарычнага характару. Апрача таго, Лойоскае таварыства радзімазнаўства заснавала ў 1912 годзе парафіяльны музэй, у якім большасьць экспонатаў складаюць сельска-гаспадарчыя прылады і рэчы быту, пабудавала каменны будынак для архіву, адчыніла мэтэоролёгічную станцыю, сабрала вялізную колекцыю запісак, датычных жыцьця парафіі, яе прыроды і інш., а таксама колекцыю фотографій свае парафіі, уклала карту парафіі, організоўвала шматлюдныя краязнаўчыя зьезды і лекцыі і г. д. Для дапамогі Лойоскаму парафіяльнаму таварыству радзімазнаўства ў справе дасягненьня пастаўленай ім сабе мэты ў сталіцы Фіншчыны — Гельсінках яшчэ ў 1909 годзе заснавалася было<noinclude></noinclude> senxi2of0fyaqq27vt15spw96vmql7z 104 126619 292507 2026-07-17T20:05:06Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Лойоскае таварыства радзімазнаўства. Яно аб‘яднала амаль выключна выхадцаў з Лойоскай парафіі, якія жывуць у сталіцы. Лойоскае таварыства ў Гельсінках за час свайго існаваньня сабрала багатыя матэрыялы па быту і інш. Лойоскай парафіі, склікала сходы...» 292507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Лойоскае таварыства радзімазнаўства. Яно аб‘яднала амаль выключна выхадцаў з Лойоскай парафіі, якія жывуць у сталіцы. Лойоскае таварыства ў Гельсінках за час свайго існаваньня сабрала багатыя матэрыялы па быту і інш. Лойоскай парафіі, склікала сходы з дакладамі, популярызавала свае ідэі пазнаньня парафіі і г. д. Сродкі Лойоскага парафіяльнага таварыства, як і Лойоскага таварыства ў Гельсінках, складаліся з членскіх складак і субсыдый. {{Няма выявы}} {{gap|2em}}Куопіокскае таварыства радзімазнаўства заснавалася з мэтаю вывучэньня мовы, гісторыі, вуснай народнай творчасьці і культуры свайго краю. Прыроду краю вывучала мясцовае таварыства прыродазнаўства. Таварыства радзімазнаўства заснавала і зараз утрымлівае вялікі музэй мясцовага краю, большасьць экспонатаў якога носяць этнографічны і культурна-гістарычна характар. Апрача таго, таварыствам сабраны вялікія колекцыі народнай творчасьці, матэрыялы аб групаваньні сялянскіх будынкаў і да т. п. і адчыніла архіў. Таварыства выдала чатыры зборнікі сваіх прац пад назваю „Аарні“; апошні зборнік вышаў у 1924 годзе. У тым-жа годзе {{перанос пачатаканец|Тава|}}<noinclude></noinclude> 1zc7pvifenitray1780se4wfy05uc0s 292508 292507 2026-07-17T20:07:00Z RAleh111 4658 292508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Лойоскае таварыства радзімазнаўства. Яно аб‘яднала амаль выключна выхадцаў з Лойоскай парафіі, якія жывуць у сталіцы. Лойоскае таварыства ў Гельсінках за час свайго існаваньня сабрала багатыя матэрыялы па быту і інш. Лойоскай парафіі, склікала сходы з дакладамі, популярызавала свае ідэі пазнаньня парафіі і г. д. Сродкі Лойоскага парафіяльнага таварыства, як і Лойоскага таварыства ў Гельсінках, складаліся з членскіх складак і субсыдый. {{Няма выявы}} {{gap|2em}}Куопіокскае таварыства радзімазнаўства заснавалася з мэтаю вывучэньня мовы, гісторыі, вуснай народнай творчасьці і культуры свайго краю. Прыроду краю вывучала мясцовае таварыства прыродазнаўства. Таварыства радзімазнаўства заснавала і зараз утрымлівае вялікі музэй мясцовага краю, большасьць экспонатаў якога носяць этнографічны і культурна-гістарычна характар. Апрача таго, таварыствам сабраны вялікія колекцыі народнай творчасьці, матэрыялы аб групаваньні сялянскіх будынкаў і да т. п. і адчыніла архіў. Таварыства выдала чатыры зборнікі сваіх прац пад назваю „Аарні“; апошні зборнік вышаў у 1924 годзе. У тым-жа годзе {{перанос пачатак|Тава|рыства}}<noinclude></noinclude> b4r1bkzyxlakhmugstphqwv9p33w13q 104 126620 292509 2026-07-17T20:31:44Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|Тава|рыства}} склікала 2 зьезды. Сродкі таварыства складаюцца з членскіх складак і субсыдый.</br> {{gap|2em}}Усе студэнты унівэрсытэту ў Гельсінках уваходзяць у абавязковым парадку ў тое або іншае зямляцтва, якіх налічваецца 12. Краязнаўчаю прац...» 292509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|Тава|рыства}} склікала 2 зьезды. Сродкі таварыства складаюцца з членскіх складак і субсыдый.</br> {{gap|2em}}Усе студэнты унівэрсытэту ў Гельсінках уваходзяць у абавязковым парадку ў тое або іншае зямляцтва, якіх налічваецца 12. Краязнаўчаю працаю членаў зямляцтва кіруе асобны камітэт пры праўленьні яго. Мэтодычнае кіраўніцтва ажыцьцяўляе спэцыялісты па выбару зямляцтва. Для ўзору пазнаёмімся з працай зямляцтва Сатакунты, якім больш 23 год кіруе выдатны вучоны Міккаля. Яно за час свайго існаваньня сабрала вельмі шмат розных матэрыялаў для пазнаньня свае провінцыі, асабліва ў галіне сялянскай родолёгіі, але галоўным дасягненьнем яго трэба лічыць выданьне зборнікаў аб сваёй провінцыі пад яе-ж назваю — „Сатакунта“. Кожны зборнік — вялізны том на 250–300 стар. з малюнкамі, картамі і інш. Для характарыстыкі зьместу іх пакажам назвы матэрыялаў, хоць-бы у томах 4 і 6. Шосты том зьмяшчае працы: а) з гісторыі Сатакунты; б) геолёгіі яе; в) гісторыі мовы; г) пахаджэньня насяленьня; д) помнікаў старога царкоўнага і школьнага пяяньня; е) дакуманты XVI і XVIII ст.; э) лацінскі поэта Сатакунты XVI–XVII ст.; ё) маёнткі XVII ст.; ж) мораплаваньне; з) казачныя і рэальныя ўспаміны, і) праца па этнографіі. У чацьвертым томе зьмешчаны: а) агляд гісторыі ратайства; б) новае аб аднэй балядзе; в) 2 старасьвецкіх лацінскіх вершы; г) друк г. Пора за 60 г. назад; д) могілкі і цэрквы г. Поры; е) гісторыя аднаго прыходу; э) структура адной горнай грады; ё) аб флёры аднаго прыходу і яго ваколіц. Усё гэта працы сучасных або былых студэнтаў; часамі зьмяшчаюцца і спэцыялістых — членаў зямляцтва. Справа ў тым, што і той, хто скончыў унівэрсытэт, застаецца членам зямляцтва. Усяго памянёных зборнікаў выдана зямляцтвам шэсьць; апошні вышаў у 1926 годзе. Прадаецца каля 1000 паасобнікаў кожнага тому, і выданьне сябе акупляе. Раней зямляцтва мела субсыдыю, а цяперака ня мае ў ёй патрэбы. Маемасьць зямляцтва Сатакунты ацэньваецца ў некалькі дзесяткаў мільёнаў марак.</br> {{gap|2em}}З 12 зямляцтваў унівэрсытэту Гельсінак 11 выдаюць такія зборнікі. Апрача гэтага унівэрсытэту, ёсьць яшчэ два ў Турку. З краязнаўчых прац, якія выконваліся студэнтамі, трэба адзначыць дапамогу організаваньню музэяў, зьбіраньне экспонатаў для іх, назапашваньне вялізарных колекцый фотографій свайго краю, організаваньне зьездаў і сходаў, выданьне сваіх прац і г. д., а таксама зьбіраньне матэрыялаў і вывучэньне сямейных паданьняў, мясцовых назваў гарадоў, двароў, вёсак, гісторыі сялянскіх сем‘яў, фольклёру, флёры, фаўны, гісторыі школ, прамысловасьці і г. д., а таксама ўкладаньне краёвай бібліографіі, зарысоўваньне мясцовага краю і да т. п. Такім чынам краязнаўчая праца студэнтаў у Фіншчыне мае ня толькі выхаваўчае, але і значнае навуковае значэньне.</br><noinclude></noinclude> tcpcdnnows2p5ib6evwhsvm9qm7pkep 104 126621 292510 2026-07-17T20:36:38Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 292510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></br> {{gap|2em}}</noinclude> {{gap|2em}}Цэнтральная камісія радзімазнаўства была заснавана з мэтаю аб‘яднаньня кіраўніцтва мясцоваю краязнаўчаю працаю шляхам зьбіраньня гадавых справаздач паасобных організацый, асьвятленьня іх практыкі ў краязнаўчай часопісі, укладаньня програм і інструкцый для вывучэньня мясцовага краю, скліканьня агульнафінскіх зьездаў, організаваньня выставак і да т. п. За ўвесь час свайго існаваньня камісія прарабіла ў гэтым кірунку вялікую працу. Архіў камісіі, які знаходзіцца ў доме навуковых таварыстваў, мае вельмі багатыя матэрыялы: комплекты газэт, колекцыі фотографій, справаздачы, рукапісы, комплекты клішэ часопісі і інш. Важным пунктам дзейнасьці Камісіі зьяўляецца выданьне часопісі „Родны край“ на фінскай і на швэдзкай мовах, якое пачалося ў 1909 годзе. Неабходнасьць такое краязнаўчае часопісі разумелася даўно. У 70-ых г. г. XIX ст. яе мерылася выдаваць Археолёгічнае таварыства, але гэтая думка ўрэшце скончылася выданьнем у 1894 годзе „Фінскага музэю“. Намеры Фінскага літаратурнага таварыства скончыліся выданьнем популярнае часопісі народнай творчасьці „Антэро Віпунэн“. Толькі заснаваная Цэнтральная камісія радзімазнаўства змагла ажыцьцявіць выданьне ўласна краязнаўчае часопісі. Часопісь „Родны край“ („Коцісэйту") на фінскай мове выходзіў да 1922 году ўключна; на ўсім працягу выхаду багата ілюстраваўся. {| Комплект яго за 1909-10 г. складаецца з 24 нумароў на 377 бал. 2, ,, ,, ,, ,, ,, 1911, 1912, 13 ,, ,, ,, ,, 290" 12 207 ,, "7 ,, ,, ,, ,, " " 1913,, 12 247 ,, ,, ,, ,, 99 ,, ,, ,, 1914,, ,, 12 242 ,, ,, ,, " 7, ,, " 1915, 12 ,, ,, ,, ,, 214 ,, ,, ,, ,, 1916 12 161 ,, ,, ,, ,, ,, ,, ,, ,, ,, 1917, 12 142 ,, ,, ,, ,, ,, ,, " ,, 1918,, ,, ,, аднаго тому,, 98 2) ,, ,, ,, 1919, 116 ,, ,, ,, ,, ,, ,, ,, ,, ,, 1920, 118 13 ,, ,, ,, ,, ,, ,, ,, ,, >> ,, ,, 1921, 1922, 66 77 ,, ,, ,, ,, ,, 96 ,, ,, 77 ,, ,, ,, Комплекту пазьней 1922 году ва унівэрсытэцкай бібліотэцы не знайшлося. Часамі, як у 1917 г., нумары выходзілі падвой- нымі на ўсім працягу году. Характар часопісі пераважна куль- турна-гістарычны. Шмат увагі аддавалася мясцовым музэям; у комплекце за 1920 г. апісаньняў працы музэяў ёсьць каля 20, за 1921 год - каля 10 і г. д. Цікавымі зьяўляюцца справаздачы Цэнтральнай камісіі радзімазнаўства і інформацыі мясцовых організацый; у комплекце за 1917 г., напр., апошніх наліч- ваецца каля 125. 7. Краязнаўства. 97<noinclude></noinclude> tike7aderf1wnjz4nezg5w7nfcyudpu 292836 292510 2026-07-18T06:01:17Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 292836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Цэнтральная камісія радзімазнаўства была заснавана з мэтаю аб‘яднаньня кіраўніцтва мясцоваю краязнаўчаю працаю шляхам зьбіраньня гадавых справаздач паасобных організацый, асьвятленьня іх практыкі ў краязнаўчай часопісі, укладаньня програм і інструкцый для вывучэньня мясцовага краю, скліканьня агульнафінскіх зьездаў, організаваньня выставак і да т. п. За ўвесь час свайго існаваньня камісія прарабіла ў гэтым кірунку вялікую працу. Архіў камісіі, які знаходзіцца ў доме навуковых таварыстваў, мае вельмі багатыя матэрыялы: комплекты газэт, колекцыі фотографій, справаздачы, рукапісы, комплекты клішэ часопісі і інш. Важным пунктам дзейнасьці Камісіі зьяўляецца выданьне часопісі „Родны край“ на фінскай і на швэдзкай мовах, якое пачалося ў 1909 годзе. Неабходнасьць такое краязнаўчае часопісі разумелася даўно. У 70-ых г. г. XIX ст. яе мерылася выдаваць Археолёгічнае таварыства, але гэтая думка ўрэшце скончылася выданьнем у 1894 годзе „Фінскага музэю“. Намеры Фінскага літаратурнага таварыства скончыліся выданьнем популярнае часопісі народнай творчасьці „Антэро Віпунэн“. Толькі заснаваная Цэнтральная камісія радзімазнаўства змагла ажыцьцявіць выданьне ўласна краязнаўчае часопісі. Часопісь „Родны край“ („Коцісэйту") на фінскай мове выходзіў да 1922 году ўключна; на ўсім працягу выхаду багата ілюстраваўся. {|style="margin:auto" |style="text-align:center;" |Комплект</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |style="text-align:center;" |яго</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |style="text-align:center;" |за</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |1909-10 г.</br>1911{{gap|0.7em}}„</br>1912{{gap|0.7em}}„</br>1913{{gap|0.7em}}„</br>1914{{gap|0.7em}}„</br>1915{{gap|0.7em}}„</br>1916{{gap|0.7em}}„</br>1917{{gap|0.7em}}„</br>1918{{gap|0.7em}}„</br>1919{{gap|0.7em}}„</br>1920{{gap|0.7em}}„</br>1921{{gap|0.7em}}„</br>1922{{gap|0.7em}}„ |style="text-align:center;" |складаецца</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |style="text-align:center;" |з</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |style="text-align:center;" |24</br>13</br>12</br>12</br>12</br>12</br>12</br>12</br>адн</br>„</br>„</br>„</br>„ |нумароў</br>{{gap|2.5em}}„</br>{{gap|2.5em}}„</br>{{gap|2.5em}}„</br>{{gap|2.5em}}„</br>{{gap|2.5em}}„</br>{{gap|2.5em}}„</br>{{gap|2.5em}}„</br>{{водступ|-0.2|em}}аго тому</br>{{gap|2.5em}}„</br>{{gap|2.5em}}„</br>{{gap|2.5em}}„</br>{{gap|2.5em}}„ |style="text-align:center;" |на</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |377</br>290</br>207</br>247</br>242</br>214</br>161</br>142</br>{{gap|0.5em}}98</br>116</br>118</br>{{gap|0.5em}}66</br>{{gap|0.5em}}96 |style="text-align:center;" |бал.</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |} Комплекту пазьней 1922 году ва унівэрсытэцкай бібліотэцы не знайшлося. Часамі, як у 1917 г., нумары выходзілі падвойнымі на ўсім працягу году. Характар часопісі пераважна культурна-гістарычны. Шмат увагі аддавалася мясцовым музэям; у комплекце за 1920 г. апісаньняў працы музэяў ёсьць каля 20, за 1921 год — каля 10 і г. д. Цікавымі зьяўляюцца справаздачы Цэнтральнай камісіі радзімазнаўства і інформацыі мясцовых організацый; у комплекце за 1917 г., напр., апошніх налічваецца каля 125.</br><noinclude></noinclude> cnmslx5ofs7vt2ifg6r5ui3m9ypqa4b 106 126622 292520 2026-07-17T21:06:33Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «» 292520 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)|Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu]] |Language=be |Volume= |Author=Mahistar Teolohii ks. [[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Wincent Hadleŭski]] |Translator= |Editor= |Illustrator=[[Аўтар:Гюстаў Дарэ|Hiustaŭ Dare]], [[Аўтар:Геліядор Пізан|Hielijador Pizan]], [[Аўтар:Уладзіслаў Паўлюкоўскі|Uładzisłaŭ Paŭlukoŭski]] |School= |Publisher=Wydańnie „Biełaruskaha Katalickaha Wydawiectwa“ |Address=Wilnia |Year=1933 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 0hpfzblj36hr4rhrgf1b7yqo57iwmow 292521 292520 2026-07-17T21:06:41Z Gleb Leo 2440 292521 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933)|Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu]] |Language=be |Volume= |Author=Mahistar Teolohii ks. [[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Wincent Hadleŭski]] |Translator= |Editor= |Illustrator=[[Аўтар:Гюстаў Дарэ|Hiustaŭ Dare]], [[Аўтар:Геліядор Пізан|Hielijador Pizan]], [[Аўтар:Уладзіслаў Паўлюкоўскі|Uładzisłaŭ Paŭlukoŭski]] |School= |Publisher=Wydańnie „Biełaruskaha Katalickaha Wydawiectwa“ |Address=Wilnia |Year=1933 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=5 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} ndn1gqt6mcu4c4ekyy2n3sz0pneopcr 104 126623 292522 2026-07-17T21:07:15Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126624 292523 2026-07-17T21:07:22Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126625 292524 2026-07-17T21:07:28Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126626 292525 2026-07-17T21:07:35Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126627 292527 2026-07-17T21:07:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/1]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/5]] 292527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/5]]<noinclude></noinclude> fmvmxf20tzzgx00wk3daoi2hsydku7t 104 126628 292528 2026-07-17T21:08:11Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126629 292530 2026-07-17T21:09:01Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/2]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/7]] 292530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/7]]<noinclude></noinclude> dptbexff6cgvprzmb2wymy9t3u7ulqo 104 126630 292532 2026-07-17T21:13:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/3]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/8]] 292532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/8]]<noinclude></noinclude> p295t8ng0q3dr610f46csruyobrp9bz 104 126631 292534 2026-07-17T21:14:25Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/4]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/9]] 292534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/9]]<noinclude></noinclude> bg74mghla790vgz7brqjjtvdp4fcdqz 104 126632 292536 2026-07-17T21:14:45Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/5]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/10]] 292536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/10]]<noinclude></noinclude> 5ml6beeur1d17zg8gghbcb05p72vomd 104 126633 292538 2026-07-17T21:14:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/6]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/11]] 292538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/11]]<noinclude></noinclude> 7hzqaam3wlz5vcyo29cs87dhfnro879 104 126634 292539 2026-07-17T21:15:08Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126635 292541 2026-07-17T21:15:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/7]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/13]] 292541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/13]]<noinclude></noinclude> td86ymfiskv7rdp66ydzum1a8107uro 104 126636 292543 2026-07-17T21:16:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/8]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/14]] 292543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/14]]<noinclude></noinclude> ghpoaoght3g7m0g045a21p86y0ayt9o 104 126637 292545 2026-07-17T21:18:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/9]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/15]] 292545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/15]]<noinclude></noinclude> t4yfkoj0y5xwx3igj5t0b22l1o57guq 104 126638 292547 2026-07-17T21:18:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/10]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/16]] 292547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/16]]<noinclude></noinclude> 0ir2m0zrmye0whwyhi2ygoautqgydsz 104 126639 292549 2026-07-17T21:19:02Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/11]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/17]] 292549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/17]]<noinclude></noinclude> d5l501ucc6z8wjlpq09m3xii22e7z6t 104 126640 292551 2026-07-17T21:19:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/12]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/18]] 292551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/18]]<noinclude></noinclude> hom28joy7dqmvenlkmbgevgrebskhf7 104 126641 292553 2026-07-17T21:20:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/13]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/19]] 292553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/19]]<noinclude></noinclude> mmfgc4g1h5mfqtasi9e3wm7cvr2x1oy 104 126642 292555 2026-07-17T21:20:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/14]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/20]] 292555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/20]]<noinclude></noinclude> ihcth1byrlggdk92slx8naibm2r8ywu 104 126643 292558 2026-07-17T21:22:04Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/15]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/21]] 292558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/21]]<noinclude></noinclude> kxaedk89clefyezrpcpk2bd23r38gj1 104 126644 292560 2026-07-17T21:22:30Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/16]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/22]] 292560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/22]]<noinclude></noinclude> 4gxrdyu1jp4f3rj709wyczjggbe80u9 104 126645 292562 2026-07-17T21:23:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/17]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/23]] 292562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/23]]<noinclude></noinclude> mqw9vluaoss2umy17w5deyvhyuw986n 104 126646 292564 2026-07-17T21:23:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/18]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/24]] 292564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/24]]<noinclude></noinclude> 5xxfkc4wkqkbyyowtqss25k0f72ksdz 104 126647 292566 2026-07-17T21:23:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/19]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/25]] 292566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/25]]<noinclude></noinclude> 2jhexsv88shj38qdbrva1rtqnb7uu2a 104 126648 292568 2026-07-17T21:23:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/20]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/26]] 292568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/26]]<noinclude></noinclude> svyvndmbiwixnww9iubwyonruezqrmb 104 126649 292570 2026-07-17T21:25:26Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/21]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/27]] 292570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/27]]<noinclude></noinclude> rrv0qb1905tkt38n31g4h2unlb3so8f 104 126650 292572 2026-07-17T21:25:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/22]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/28]] 292572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/28]]<noinclude></noinclude> kwf62wf7kctq90d9agycc2wtr0lyvn7 104 126651 292574 2026-07-17T21:25:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/23]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/29]] 292574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/29]]<noinclude></noinclude> jdhxmizm42xj4rptrtyk5d88el61t38 104 126652 292576 2026-07-17T21:25:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/24]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/30]] 292576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/30]]<noinclude></noinclude> 8p3sfouyxt3vhmm78gfoghixwokgcx3 104 126653 292578 2026-07-17T21:26:26Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/25]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/31]] 292578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/31]]<noinclude></noinclude> 5rd7g9cgmecugq1zblmy19hpd77hat7 104 126654 292580 2026-07-17T21:26:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/26]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/32]] 292580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/32]]<noinclude></noinclude> o3fuu9lu67yjmpa5y8tzazp63hwg2h3 104 126655 292582 2026-07-17T21:26:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/27]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/33]] 292582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/33]]<noinclude></noinclude> rtwdzcq7ajhvhorxn1cbgaz4sx228ue 104 126656 292584 2026-07-17T21:27:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/28]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/34]] 292584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/34]]<noinclude></noinclude> hx6yujdqrkqucjsfgri8ewf4dehvpa7 104 126657 292586 2026-07-17T21:27:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/29]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/35]] 292586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/35]]<noinclude></noinclude> dhzrnsax8g6hkqqtynucl5dmpt15v1j 104 126658 292588 2026-07-17T21:27:25Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/30]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/36]] 292588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/36]]<noinclude></noinclude> nibxrbu6aejtya20nbt0yle6dphgbp7 104 126659 292590 2026-07-17T21:27:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/31]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/37]] 292590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/37]]<noinclude></noinclude> lxtpmw6d4lh1qj3xwz17x8ycrou679z 104 126660 292592 2026-07-17T21:27:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/32]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/38]] 292592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/38]]<noinclude></noinclude> b54wc604bk07i56a4mxhffpq1s6u2qu 104 126661 292594 2026-07-17T21:28:02Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/33]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/39]] 292594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/39]]<noinclude></noinclude> 2hte5xe1wvikp6g97uuj9s98myzdd66 104 126662 292596 2026-07-17T21:28:26Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/34]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/40]] 292596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/40]]<noinclude></noinclude> 329lah6xycemj8ldhdqyv10brwc8jih 104 126663 292598 2026-07-17T21:29:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/35]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/41]] 292598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/41]]<noinclude></noinclude> oq6esu0zjq5h3s0eu643vzneg79zxoo 104 126664 292600 2026-07-17T21:29:26Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/36]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/42]] 292600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/42]]<noinclude></noinclude> 9kechihybbhre0teqvfgueceui007w6 104 126665 292602 2026-07-17T21:29:39Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/37]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/43]] 292602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/43]]<noinclude></noinclude> 1jpe6nw5wd0juy9ticmqejfv9o9we5k 104 126666 292604 2026-07-17T21:29:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/38]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/44]] 292604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/44]]<noinclude></noinclude> ggpdoif12rb6zs0ljlyd94q414syut6 104 126667 292606 2026-07-17T21:30:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/39]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/45]] 292606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/45]]<noinclude></noinclude> ln31imydup4qbs6q8pl4d45k1zhbpwk 104 126668 292608 2026-07-17T21:30:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/40]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/46]] 292608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/46]]<noinclude></noinclude> fg581llssc222ms1xaubc8qnotjwa5c 104 126669 292610 2026-07-17T21:31:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/41]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/47]] 292610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/47]]<noinclude></noinclude> 688w3gdyo00hjhhtu9kwwyccvpowwkg 104 126670 292612 2026-07-17T21:31:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/42]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/48]] 292612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/48]]<noinclude></noinclude> on5oc2cacr896iujrentbno0dbl6otu 104 126671 292614 2026-07-17T21:31:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/43]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/49]] 292614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/49]]<noinclude></noinclude> 1247110y210jj5g8g9x8hpfe8lcu5pq 104 126672 292616 2026-07-17T21:31:56Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/44]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/50]] 292616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/50]]<noinclude></noinclude> e6rn09r1hb6871pdr3eccc47xsg0zhd 104 126673 292618 2026-07-17T21:32:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/45]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/51]] 292618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/51]]<noinclude></noinclude> 4j0i8c3wfmu47s0irduxscdtognvpun 104 126674 292620 2026-07-17T21:32:19Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/46]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/53]] 292620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/53]]<noinclude></noinclude> 0jqs2h3fmilg7p531lodsxcpgvs0y3u 104 126675 292622 2026-07-17T21:32:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/53]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/52]] 292622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/52]]<noinclude></noinclude> s1rva4rt51xbo4d4cdkyuenvdkczc36 292623 292622 2026-07-17T21:33:07Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Выдалена перасылка на [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/52]] 292623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>nia byŭ tak adziety, jak adna z ich. A kali palawuju trawu, katoraja siannia jość, a zaŭtra budzie ŭ pieč kinuta, Boh tak adziaje, dyk kudy bolej was maławiernych? Dyk šukajcie pieradusim Waładarstwa Božaha i sprawiadliwaści jaho, a heta ŭsio budzie wam dadadziena". <small><b> U žyćci swaim čaławiek pawinien na pieršym miescy stawić duchowyja patreby i sprawiadliwać Božuju, a ŭsie materjalnyja sprawy na druhim planie. P. Jezus nie zabaraniaje kłapacicca ab žyćciowych patrebach, tolki wymahaje, kab hetyja patreby nie zahłušali duchowych patreb. Treba tak žyć, kab hoład dušy ludzkoj i hoład cieła byli zaspakojeny. U hetaj nawucy Jezus hanić tych, što honiacca tolki za dabrom hetaha świetu, zabywajučysia ab dušy. Kali Jezus uspaminaje ab trawie, jakaja siańnia jość, a zaŭtra moža być kinuta ŭ wahoń, dyk treba wiedać, što ŭ Palestynie časta palać suchoju trawoju dziela niastačy droŭ. </small></b> <center>V. PAMIARKOŬNY SUD NAD BLIŽNIMI.</center> „Nia sudziecie, kab was nia sudzili. „Jakim sudom wy asudzicie, takim i was asudziać, jakoju mierkaj wy admierycie, takoju i wam admierać. „Čamu ty widziš pylinku ŭ woku brata twajho, a treski ŭ woku swaim nia bačyš? Krywadušnik, wykiń upierad tresku z woka twajho, a tahdy ŭžo pabačyš, jak wykinuć pylinku z woka brata twajho. „Usio što wy chočacie, kab ludzi wam rabili, i wy im rabiecie". <small><b> Pylinka aznačaje tutaka mały hrech, a treska wialiki. Kali čaławiek choča nawiarnuć bližniaha swajho, dyk sam pawinien pierš-na-pierš pazbycca swaich hrachoŭ, a potym užo nawaročwać druhich. </small></b> <center>VI. ZAKANČEŃNIE NAWUKI.</center> „Kožny chto słuchaje słoŭ maich i spaŭniaje ich — kazaŭ Jezus — toj padobny da mudraha čaławieka, katory zbudawaŭ dom swoj na kamieni. Pajšoŭ doždž, papłyli reki, pawiejali wiatry i ŭderyli na toj dom — i nie pawaliŭsia jon, bo byŭ zbudawany na kamieni. „A kožny, chto słuchaje maich słoŭ i nie spaŭniaje ich, padobny da hłupaha čaławieka, katory zbudawaŭ swoj dom na piasku. Pajšoŭ doždž, raźlilisia reki, pawiejali wiatry i ŭderyli na toj dom — i pawaliŭsia jon, a ruina jaho była wialikaja". <small><b> Jezus rysuje tutaka čławieka z mocnym relihijnym prakanańniem i słabym. Mocny čaławiek nia chistajecca ŭ swaich relihijnych prakanańniach nawat tady, kali spatkajecca ŭ swaim chryścijanskim žyćci z roznymi pieraškodami. Jon asilić usie pieraškody i pieramoža roznyja sumniwy, jakija jaho mučać i wytrywaje pry Chrystowaj nawucy. A słaby čaławiek paddajecca roznym praciŭnym kirunkam (wiatrom) i adpadaje ad Chrystowaj nawuki i jahonaha kaścioła.</small></b><noinclude></noinclude> 726q6fsahtorca5eq084hhsh6ltl97f 104 126676 292626 2026-07-17T21:33:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/48]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/54]] 292626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/54]]<noinclude></noinclude> obhcvm3xltq8n049o1n6aybmuwccgtb 104 126677 292628 2026-07-17T21:33:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/49]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/55]] 292628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/55]]<noinclude></noinclude> dddbrugsfntjyixrpdjm9mf3j9fonij 104 126678 292630 2026-07-17T21:34:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/50]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/56]] 292630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/56]]<noinclude></noinclude> sb9ejo75sxsaw8r1ks4nhy3ljusxjgw 104 126679 292632 2026-07-17T21:34:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/51]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/57]] 292632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/57]]<noinclude></noinclude> o46trbno9kjliuu1tpw69fu3burfad6 104 126680 292633 2026-07-17T21:35:27Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126681 292634 2026-07-17T21:35:40Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126682 292635 2026-07-17T21:35:49Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126683 292636 2026-07-17T21:35:59Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126684 292637 2026-07-17T21:36:23Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126685 292639 2026-07-17T21:36:48Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/196]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/205]] 292639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/205]]<noinclude></noinclude> 73phmvd3oapldvkg1uxt44zb6ayaaxh 104 126686 292640 2026-07-17T21:36:55Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126687 292642 2026-07-17T21:37:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/195]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/203]] 292642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/203]]<noinclude></noinclude> id2nxchqf6oldibwtvsoroggbroj04t 104 126688 292644 2026-07-17T21:37:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/194]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/202]] 292644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/202]]<noinclude></noinclude> f5x70s6mmmg3et7gwtqxbgg5wtfap83 104 126689 292646 2026-07-17T21:38:17Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/193]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/201]] 292646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/201]]<noinclude></noinclude> 32fvy49o3h8xi3izacpw6mqxnualkt4 104 126690 292648 2026-07-17T21:38:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/192]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/200]] 292648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/200]]<noinclude></noinclude> t4mj2ns69ule17hpdcu55bmbfhs0czx 104 126691 292650 2026-07-17T21:38:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/191]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/199]] 292650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/199]]<noinclude></noinclude> alqbz3ic3h9uo1jc7hm58eaagsz0f8y 104 126692 292654 2026-07-17T21:40:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/52]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/58]] 292654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/58]]<noinclude></noinclude> k07xuwmbiqaxdvweb6lutkjuhot0l3a 104 126693 292656 2026-07-17T21:41:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/53]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/59]] 292656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/59]]<noinclude></noinclude> 49d1cf92xtxs1j4byjt976jdycr2i2a 104 126694 292658 2026-07-17T21:41:24Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/54]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/60]] 292658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/60]]<noinclude></noinclude> 4ohij4n7ki5j1lcoz5rmllazz57emv0 104 126695 292660 2026-07-17T21:41:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/55]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/61]] 292660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/61]]<noinclude></noinclude> thavmqsrc2d2vd3y4rs6dic2039067h 104 126696 292662 2026-07-17T21:41:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/56]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/62]] 292662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/62]]<noinclude></noinclude> 58yy8egtmq3yygdu4ky3z626t2fjpqn 104 126697 292664 2026-07-17T21:41:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/57]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/63]] 292664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/63]]<noinclude></noinclude> 9iopkg95jsm67wtcqps7ukiwgtmvhtr 104 126698 292666 2026-07-17T21:42:01Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/58]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/64]] 292666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/64]]<noinclude></noinclude> gk0zda3v3hq02meooyf7s2zuriyxor8 104 126699 292668 2026-07-17T21:43:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/59]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/65]] 292668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/65]]<noinclude></noinclude> fkmeyd6ncqakysq92ozzv1bqkhvk90p 104 126700 292670 2026-07-17T21:43:29Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/60]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/66]] 292670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/66]]<noinclude></noinclude> j8wnwp37bj02a5pgfudmude7ve9qfn4 104 126701 292672 2026-07-17T21:43:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/61]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/67]] 292672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/67]]<noinclude></noinclude> jgngj4aflkuxq1huga0naf33f8p4c6t 104 126702 292674 2026-07-17T21:43:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/62]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/68]] 292674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/68]]<noinclude></noinclude> 1av93gmk0i2bwu1g51m1cujzwa8ifs4 104 126703 292676 2026-07-17T21:44:06Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/63]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/69]] 292676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/69]]<noinclude></noinclude> hzgzpadoki1shs8ld4ynp7l6rughj16 104 126704 292678 2026-07-17T21:44:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/64]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/70]] 292678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/70]]<noinclude></noinclude> a7yf7d85bl1sd66570vyhb8o9tp9z37 104 126705 292680 2026-07-17T21:44:36Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/65]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/71]] 292680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/71]]<noinclude></noinclude> kzkv5xhh976ko61ag76af4g765noh8s 104 126706 292682 2026-07-17T21:44:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/66]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/72]] 292682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/72]]<noinclude></noinclude> 9sjwdavn1ssrquj11t5sd2zn23jq09z 104 126707 292684 2026-07-17T21:44:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/67]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/73]] 292684 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/73]]<noinclude></noinclude> ffh55zslei3usb251xv2203vb5fryq9 104 126708 292686 2026-07-17T21:45:05Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/68]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/74]] 292686 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/74]]<noinclude></noinclude> hos1rxeqh80uh5il4v9jxsb4h9f1rli 104 126709 292688 2026-07-17T21:45:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/69]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/75]] 292688 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/75]]<noinclude></noinclude> 6mfgtdtk2dlo4bsbs8fkhd9ke65q48b 104 126710 292690 2026-07-17T21:45:36Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/70]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/76]] 292690 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/76]]<noinclude></noinclude> 3ucs9yv5w93tqv10x53tpm99b5u4609 104 126711 292692 2026-07-17T21:45:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/71]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/77]] 292692 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/77]]<noinclude></noinclude> 56tbwdhi2naph3jjl20myi34b6ts9gd 104 126712 292694 2026-07-17T21:46:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/72]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/78]] 292694 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/78]]<noinclude></noinclude> js7dt4ir7vvnaw2m9l398ofu94e9bmx 104 126713 292696 2026-07-17T21:46:19Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/73]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/79]] 292696 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/79]]<noinclude></noinclude> ejldec489qtjpl021dh1vbu59yazovc 104 126714 292698 2026-07-17T21:46:30Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/74]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/80]] 292698 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/80]]<noinclude></noinclude> 3kmgkhwu5x5ji036hio91qijw5dtbpg 104 126715 292700 2026-07-17T21:46:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/75]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/81]] 292700 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/81]]<noinclude></noinclude> 5xvlv8ij28u8s7sfnzzu7ec2caifqw2 104 126716 292702 2026-07-17T21:47:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/76]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/82]] 292702 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/82]]<noinclude></noinclude> k0xsv2b8vjebsqz7cb66sqy3ndmyli1 104 126717 292704 2026-07-17T21:47:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/77]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/83]] 292704 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/83]]<noinclude></noinclude> 1wte0gpr9lum18ue8mfcma622aks4vw 104 126718 292706 2026-07-17T21:47:19Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/78]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/84]] 292706 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/84]]<noinclude></noinclude> om99rzb6vgofaxaexv3w9emiovc5i3n 104 126719 292708 2026-07-17T21:47:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/79]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/85]] 292708 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/85]]<noinclude></noinclude> etlb5mwhj7pxccpgs613mpx2r77iznx 104 126720 292710 2026-07-17T21:48:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/80]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/86]] 292710 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/86]]<noinclude></noinclude> mbrjqy0opkn7ibo0la1qaojv93t910l 104 126721 292712 2026-07-17T21:48:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/81]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/87]] 292712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/87]]<noinclude></noinclude> q4y6d7ze41mxmn21mg92g3d4ygp0u1t 104 126722 292714 2026-07-17T21:48:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/82]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/88]] 292714 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/88]]<noinclude></noinclude> iufrgi6otgs0x1o8nmrtyy6em2qib9q 104 126723 292716 2026-07-17T21:48:55Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/83]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/89]] 292716 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/89]]<noinclude></noinclude> jd0o83xzp5q6dsilr6of3kkp6fc92sr 104 126724 292718 2026-07-17T21:49:04Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/84]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/90]] 292718 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/90]]<noinclude></noinclude> 3gxyu41bucx1zsk13sk90r8rgpzqa3a 104 126725 292720 2026-07-17T21:49:24Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/85]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/91]] 292720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/91]]<noinclude></noinclude> 78ss1xuhspvnbzwcqkgin9flebl2612 104 126726 292722 2026-07-17T21:49:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/86]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/92]] 292722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/92]]<noinclude></noinclude> 2b6e61iyqpr0nr6ij61z345inm4e51b 104 126727 292724 2026-07-17T21:49:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/87]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/93]] 292724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/93]]<noinclude></noinclude> he8z69p0znjtzuq11q66r849otejtf5 104 126728 292726 2026-07-17T21:49:56Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/88]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/94]] 292726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/94]]<noinclude></noinclude> 7f5byzsc3r6navqs5w67b2vsh6zjr67 104 126729 292728 2026-07-17T21:50:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/89]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/96]] 292728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/96]]<noinclude></noinclude> hyctiyrjm4mit8vgi9gmt7vfkmo4fuz 292730 292728 2026-07-17T21:50:46Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Мэта перасылкі зменена з [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/96]] на [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/95]] 292730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/95]]<noinclude></noinclude> 0zau8m5vd59kdf3acji34oldsjtzqcc 104 126730 292729 2026-07-17T21:50:28Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «zdajecca, niaŭžo nia prydzie na świata? Ale Jezus, nie zwažajučy ŭžo na hroźby i złyja namiery swaich worahaŭ pastanawiŭ z Betanii iści ŭ Jeruzalim. [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598369549).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Tryumfalny ŭjezd Jezusa ŭ Jeruzalim.}} Było heta zaraz paśla suboty, u niadzielu. Kali Jezus padyšoŭ da siała Betfage, jakoje lažała kala samaj Aliŭkawaj hary,...» 292729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>zdajecca, niaŭžo nia prydzie na świata? Ale Jezus, nie zwažajučy ŭžo na hroźby i złyja namiery swaich worahaŭ pastanawiŭ z Betanii iści ŭ Jeruzalim. [[File:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14598369549).jpg|300px|center]] {{Цэнтар|Tryumfalny ŭjezd Jezusa ŭ Jeruzalim.}} Było heta zaraz paśla suboty, u niadzielu. Kali Jezus padyšoŭ da siała Betfage, jakoje lažała kala samaj Aliŭkawaj hary, zatrymaŭsia tam i skazaŭ dwum swaim<noinclude></noinclude> 66xu5i9zk6ocbhlyvd3fx4yyge9zumn 292991 292729 2026-07-18T08:18:19Z Gleb Leo 2440 292991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>zdajecca, niaŭžo nia prydzie na świata? Ale Jezus, nie zwažajučy ŭžo na hroźby i złyja namiery swaich worahaŭ pastanawiŭ z Betanii iści ŭ Jeruzalim. [[Файл:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933). Малюнак 17.jpg|400px|center]] {{Цэнтар|'''{{smaller|Tryumfalny ŭjezd Jezusa ŭ Jeruzalim.}}'''}} Było heta zaraz paśla suboty, u niadzielu. Kali Jezus padyšoŭ da siała Betfage, jakoje lažała kala samaj Aliŭkawaj hary, zatrymaŭsia tam i skazaŭ dwum swaim<noinclude></noinclude> qin2l8fjy5npl6t34xhlrywro54bdke 104 126731 292734 2026-07-17T21:51:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/91]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/97]] 292734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/97]]<noinclude></noinclude> c1qytwy98z7346b0jm4ux1vkp7qzt0c 104 126732 292736 2026-07-17T21:51:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/92]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/98]] 292736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/98]]<noinclude></noinclude> 7nohulzd3fblvac0h0kkjov1muof1j0 104 126733 292738 2026-07-17T21:52:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/93]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/99]] 292738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/99]]<noinclude></noinclude> lkacf5qfr4id7yujytrvxieq32aabcz 104 126734 292740 2026-07-17T21:52:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/94]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/100]] 292740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/100]]<noinclude></noinclude> aqhea5z3sh3ep5qtenmqw6r9rvqp6cn 104 126735 292742 2026-07-17T21:52:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/95]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/101]] 292742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/101]]<noinclude></noinclude> 915q7e2v9hgmoa2yq6fx9ze7969lmrm 104 126736 292744 2026-07-17T21:52:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/96]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/102]] 292744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/102]]<noinclude></noinclude> 87i7mz35ciwprcvxkcmrdp0aj8ojdi6 104 126737 292746 2026-07-17T21:52:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/97]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/103]] 292746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/103]]<noinclude></noinclude> b1udhypcr3te6lsh8cs4m3uezaielg3 104 126738 292748 2026-07-17T21:53:02Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/98]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/104]] 292748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/104]]<noinclude></noinclude> 3tma703f7qg8wzpw7r66oovnjoi2qp5 104 126739 292750 2026-07-17T21:53:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/99]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/105]] 292750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/105]]<noinclude></noinclude> gcbceh7hqxr70jdhgd7jzdq742k5cbt 104 126740 292752 2026-07-17T21:53:22Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/100]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/106]] 292752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/106]]<noinclude></noinclude> la1b97rab8b6322leule0es2al5j2c6 104 126741 292754 2026-07-17T21:53:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/101]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/107]] 292754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/107]]<noinclude></noinclude> ny9xlol3tprewyy7v5oka614lab7mud 104 126742 292756 2026-07-17T21:53:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/102]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/108]] 292756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/108]]<noinclude></noinclude> t0zpatpncuuvqo537es63x0xderjm89 104 126743 292758 2026-07-17T21:54:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/103]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/109]] 292758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/109]]<noinclude></noinclude> rdhmey3gxrlpmxpgywotxs403dj5ejz 104 126744 292760 2026-07-17T21:54:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/104]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/110]] 292760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/110]]<noinclude></noinclude> c5c365gcv6nhmjhnkcvp33vt6371b40 104 126745 292762 2026-07-17T21:54:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/105]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/111]] 292762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/111]]<noinclude></noinclude> 01wpayy1nss5l7ro8p3ox4wamfh6ong 104 126746 292763 2026-07-17T21:54:55Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126747 292765 2026-07-17T21:55:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/106]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/113]] 292765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/113]]<noinclude></noinclude> 6d9gl5tl5wb5xijw0lal49flt9vqzre 104 126748 292771 2026-07-17T21:57:06Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/107]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/114]] 292771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/114]]<noinclude></noinclude> l7u1f2zjryqk0xku394u4vhhqzyivh1 104 126749 292773 2026-07-17T21:57:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/108]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/115]] 292773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/115]]<noinclude></noinclude> ac00cbg8qvdmxdppk29hi8clpjgf5sa 104 126750 292775 2026-07-17T21:57:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/109]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/116]] 292775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/116]]<noinclude></noinclude> pd8fgih5feh0mjyk0iuge6p5y54ndq4 104 126751 292777 2026-07-17T21:57:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/110]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/117]] 292777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/117]]<noinclude></noinclude> slbitepp1j8fwyncgclq2fuhx4qam7n 104 126752 292779 2026-07-17T21:57:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/111]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/118]] 292779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/118]]<noinclude></noinclude> p53barv825lb3mkyhe0mdlxe2ojk7zr 104 126753 292781 2026-07-17T21:58:01Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/112]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/119]] 292781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/119]]<noinclude></noinclude> fklbb628d189apgrmoejdbm0q7wa5oh 104 126754 292783 2026-07-17T21:58:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/113]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/120]] 292783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/120]]<noinclude></noinclude> 1n6o74knpziagt2jw0t0wpr27gfga9n 104 126755 292786 2026-07-17T21:59:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/114]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/121]] 292786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/121]]<noinclude></noinclude> mniwupd65jtgyubpjxfu7qbcrbudk4j 104 126756 292788 2026-07-17T21:59:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/115]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/123]] 292788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/123]]<noinclude></noinclude> kjn0kqvmzu8zn4uvygoiw2fipsm1flw 292793 292788 2026-07-17T22:00:56Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Мэта перасылкі зменена з [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/123]] на [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/122]] 292793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/122]]<noinclude></noinclude> 8soubart1uvk12o4ai0lyygrkzq9uqs 104 126757 292790 2026-07-17T21:59:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/123]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/122]] 292790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/122]]<noinclude></noinclude> lt2ocb78htjzuz3poix02vrevqge43u 292791 292790 2026-07-17T22:00:33Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Выдалена перасылка на [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/122]] 292791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> Pačuŭšy hetyja słowy, Kaifaš raździor na sabie adzieńnie i skazaŭ da siabraŭ Najwyšejšaj Rady: „Jon zbluźniŭ, našto-ž nam patrebny świedki. Woś ciapier wy sami čuli bluźnierstwa. Jak wam zdajecca"? A jany ŭsie adkazali: „Zasłužyŭ na śmierć". Hetakim čynam, apirajučysia tolki na apošnich sławach Jezusa, Sanhedryn pryznaŭ, što Jezus wart śmierci. Ale była ŭžo poznaja noč, a Sanhedryn jašče byŭ nie sabraŭšysia ŭwieś, dyk pastanawili pačakać da ranicy, a tymčasam addali Jezusa pad stražu, kab pilnawali. Stražniki zawiali Jezusa ŭ ciamnicu, jakaja była pry archiświatarskim dwary tam na ŭsialaki sposab ździekawalisia nad im: plawali na jahony twar, šydzili z jaho i bili, a niekatoryja zakrywali twar jahony i bjučy pytalisia: „Praroč nam Chryste, chto ciabie ŭderyŭ"? <small><b> Maŭčaŭ Jezus, kali falšywyja świedki i złosnyja sudździ šukali winy na im, ale kali Kaifaš źwiarnuŭsia da jaho i pad prysiahaj spytaŭ, ci jon jość Chrystus (h. zn. abiacany Mesyjaš) i Syn Božy, tahdy Jezus, choć wiedaŭ, što jaho za hetyja słowy čakaje śmiarotny prysud, prarywaje swajo maŭčannie i ŭ uračystych sławach paćwiardžaje swajo bostwa. Hetych słoŭ byto dawoli, kab pryznać Chrystusa winawatym śmierci. Za bluźnierstwa prawa Maisieja zahadywała karać śmierciaj. Ździekawałasia nad Jezusam nia tolki straža, ale i radnyja Sanhedrynu, jakija mieli wialikuju nienawiść da Jezusa. Užo na sudzie bje jaho niahodny słuha tolki za toje, što adklikaŭ sia da świedak. Pakikacca na świedak u časie śledztwa ci ŭ sudzie zaŭsiody možna, zatym Jezus i kaža tamu słuzie: Kali ja drenna adkazaŭ, prakanaj mianie ŭ hetym, a kali dobra, to za što mianie bješ? Pamiatku prabywańnia Jezusa ŭ ciamnicy my abchodzim u Wialiki Čaćwier, kali pa kaściołach pieranosiać N. Sakrament z wialikaha aŭtara da pryhatawanaj ciamnicy. U ciamnicy prabywaje P. Jezus až da Wialikaj Piatnicy, kali kapłan pieranosić Jaho ŭ hrob. Wobłak niabiesny ŭ Izraelitaŭ zaŭsiody aznačaŭ tron Božy, na katorym zasiadaje sam Boh. Dyk toj, chto źjaŭlaŭsia ŭ abłokach, hetym samym jak-by stanawiusia Boham. Zatym žydy i ŭbačyli ŭ hetym bluźnierstwa i na asnowie Majsiejewaha Zakonu (Ex. 22, 28; Lw. 24, 16.) asudzili Jezusa na śmierć. Annaš i Kaifaš žyli blizka adzin ad adnaho, u adnym dwaryščy, tolki ŭ addzielnych pamieškańniach. Annaš, jak čaławiek starejšy i praktyčniejšy, uwažaŭ, što jon lepš prawiadzie śledztwa i wypytaje Jezusa ab jaho winie zatym zahadaŭ prywieści jaho da siabie. A Kaifaš byŭ tahdy archiświataram i zatym da jaho źbirajecca Sanhedryn i adbywajecca aficyjalny dopyt Jezusa. </small></b> <center> § 55. ADRAČEŃNIE PIATRA. ASUDŽEŃNIE NA ŚMIERĆ JEZUSA. ŚMIERĆ JUDAŠA.</center> Kali Jezusa ŭziali ŭ sadzie Aliúnym i pawiali da Annaša, dwuch apostałaŭ - Piotr i Jan - pajšli za im, trymajučysia zdaloku i hetak pryšli da arcykapłanskaha dwara. Jan mieŭ znajomych u arcykapłanskim dware, zatym jaho puścili tudy razam z inšymi, a Piotr astaŭsia za bramaj, ale na prośbu Jana i jaho skora puścili. Noč była chałodnaja, dyk słuhi raz<noinclude></noinclude> 32ab93ucgomgywwbbkkq853lrudvjs7 104 126758 292795 2026-07-17T22:02:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/117]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/124]] 292795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/124]]<noinclude></noinclude> 1wq00j634qnmrn52qshf7cwdpvnyyvq 104 126759 292797 2026-07-17T22:02:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/118]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/125]] 292797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/125]]<noinclude></noinclude> i1n0ny9kzemaq26jjcix8sg8fxmz36k 104 126760 292799 2026-07-17T22:02:29Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/119]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/126]] 292799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/126]]<noinclude></noinclude> 8bg8liqyf0j532uw9270fvm0h831gua 104 126761 292801 2026-07-17T22:02:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/120]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/127]] 292801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/127]]<noinclude></noinclude> dw08coga0n64fdog4aiu78rslp2vqx4 104 126762 292803 2026-07-17T22:02:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/121]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/128]] 292803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/128]]<noinclude></noinclude> 2x6nynxwtdbmnnaxp36ngtbn4zba19v 104 126763 292805 2026-07-17T22:02:58Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/122]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/129]] 292805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/129]]<noinclude></noinclude> 1m3pk7oadsxr0dd53se4ouov0nyzqgq 104 126764 292807 2026-07-17T22:03:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/123]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/130]] 292807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/130]]<noinclude></noinclude> fv9nw1dfzzk0q6wbepfs5q5ncma81g6 104 126765 292809 2026-07-17T22:03:24Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/124]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/131]] 292809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/131]]<noinclude></noinclude> cl30emfgmjtondeo875kvtj3eb1sizq 104 126766 292811 2026-07-17T22:03:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/125]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/132]] 292811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/132]]<noinclude></noinclude> gztvi4qq0kseiydl3vvr2cktzr0bf7v 104 126767 292813 2026-07-17T22:04:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/126]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/133]] 292813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/133]]<noinclude></noinclude> t417cn8h1uveb3ui5a8me69gm6havfa 104 126768 292815 2026-07-17T22:04:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/127]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/134]] 292815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/134]]<noinclude></noinclude> 7xwfr8cw7nvyqcywyxkewhipme1hnqz 104 126769 292817 2026-07-17T22:04:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/128]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/135]] 292817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/135]]<noinclude></noinclude> f94fn091mve70i0vqvru5l4yb9b8t8z 104 126770 292819 2026-07-17T22:05:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/129]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/136]] 292819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/136]]<noinclude></noinclude> 0ye5cwoyo3431gfjwgvvc1ym80eszdq 104 126771 292821 2026-07-17T22:05:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/130]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/137]] 292821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/137]]<noinclude></noinclude> 1jeq5p7z9utxdcw7f8yboyzdbk2gunz 104 126772 292823 2026-07-17T22:05:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/131]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/138]] 292823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/138]]<noinclude></noinclude> 7h4c6hpi65he3wkcg2behkwcqhwxlmd 104 126773 292825 2026-07-17T22:05:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/132]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/139]] 292825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/139]]<noinclude></noinclude> 0nm1blh83wcsnqw764l8anqs7zn267e 104 126774 292827 2026-07-17T22:06:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/133]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/140]] 292827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/140]]<noinclude></noinclude> cndkstakdiucf29pjuu1gusf4i8pop0 104 126775 292829 2026-07-17T22:06:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/134]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/141]] 292829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/141]]<noinclude></noinclude> o1er3t50c2kssudqua8c3dm0js1krpz 104 126776 292831 2026-07-17T22:06:21Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/135]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/142]] 292831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/142]]<noinclude></noinclude> 3l6qjuwhwr8gcip3bcig9kzeclb56eb 104 126777 292833 2026-07-17T22:06:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/136]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/143]] 292833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/143]]<noinclude></noinclude> c0c6hpfdvpx7knsft8dac86o1caymur 104 126778 292835 2026-07-17T22:06:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/137]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/144]] 292835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/144]]<noinclude></noinclude> i57hq2efj0dms8677vud2lkcyatq0by 104 126779 292837 2026-07-18T06:20:51Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Адначасна з „Коцісаўту“ выдавалася і часопісь на швэдзкай мове „Родны край“ („Гембюгдэн“), якая ў 1919 годзе зьмяніла назву на „Гемох Гембюгд“, а ў 1926 г. — на „Свэнскбюгдэн“, што азначае „Швэдзкі край“. Выданьне часопісі на швэдзкай мове тлум...» 292837 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Адначасна з „Коцісаўту“ выдавалася і часопісь на швэдзкай мове „Родны край“ („Гембюгдэн“), якая ў 1919 годзе зьмяніла назву на „Гемох Гембюгд“, а ў 1926 г. — на „Свэнскбюгдэн“, што азначае „Швэдзкі край“. Выданьне часопісі на швэдзкай мове тлумачыцца тым, што ў Фіншчыне налічваецца каля 10 проц. швэдаў. Фіншчына ў свой час была падпарадкавана Швэцыі, і да самых апошніх часоў швэдзкая мова была пануючай. Нядаўна яе месца заняла мова большасьці насяленьня — фінская. Зараз швэдзкая і фінская мовы лічацца роўнапраўнымі, але змаганьне паміж імі яшчэ ня скончылася. Апошняе не азначае, зразумела, што фінскія швэды жадаюць далучэньня Фіншчыны да Швэцыі; іх нацыяналістычная інтэлігенцыя за швэдзкую мову, як за „больш культурную“. Лепшыя з фінаў лічаць, што культурныя запатрабаваньні фінскага насяленьня трэба абслугоўваць на фінскай мове, так, як гэта робіцца ва ўсіх старонах. Вось такіх нацыянальных узаемаадносінах і пачала выходзіць часопісь „Родны край“ на швэдзкай мове, якая фактычна ня спынілася да гэтага часу. Фактычнае рэдагаваньне яе належала швэдзкаму таварыству „Брагэ“. У апошні час пад новаю назваю яе выдае Швэдзкае таварыства прыяцеляў народнай школы. Зьместам сваім гэтая часопісь адрозьнівалася ад зьместу часопісі на фінскай мове, апрача некаторых кіраўнічых матэрыялаў. {|style="margin:auto" |style="text-align:center;" |Комплект</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |style="text-align:center;" |яго</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |style="text-align:center;" |за</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |1911</br>1912</br>1913</br>1914</br>1915</br>1916</br>1917і18 |г.</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |style="text-align:center;" |складаецца</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |з</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |10</br>10</br>10</br>10</br>10</br>10</br>10 |style="text-align:center;" |нумароў</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |style="text-align:center;" |на</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |150</br>152</br>156</br>160</br>152</br>156</br>152 |style="text-align:center;" |бал.</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„</br>„ |} {{gap|2em}}Як і часопісь на фінскай мове „Гембюгдэн“ часамі выходзіў на працягу ўсяго году падвойнымі нумарамі, але лік балонак у комплектах амаль аднолькавы, апрача 1917 і 1918 г. г., на працягу якіх вышла столькі-ж нумароў у 5 кніжках, колькі ў папярэднія гады выходзіла за год. Характар часопісі таксама больш культурна-гістарычны; значная ўвага аддавалася фольклёру і быту.</br> {{gap|2em}}Тутака да-рэчы адзначыць, што мясцовы краязнаўчы друк у Фіншчыне (тэрыторыя — 387,565 кв. клм., насяленьне — 3.560.000 чал.) мае значныя разьмеры. На працягу 1924 году вышла каля 60 мясцовых краязнаўчых зборнікаў. Апрача таго, шматлічныя газэты і часопісі Фіншчыны зьмяшчаюць вельмі шмат краязнаўчых матэрыялаў, ня цураючыся нават анкет, абежнікаў, програм, справаздач і да т. п. Газэты маюць вельмі прыемную традыцыю выпушчаць спэцыяльныя багата ілюстраваныя нумары газэт, прысьвечаныя апісаньню тае або іншае<noinclude></noinclude> gffukgbku3uwp8ofyvs1jz3f1rimlsa 104 126780 292839 2026-07-18T06:21:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/138]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/145]] 292839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/145]]<noinclude></noinclude> s2nriil690iaxj8zjc984tgxf89sivu 104 126781 292841 2026-07-18T06:21:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/139]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/146]] 292841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/146]]<noinclude></noinclude> h15silw3jav3c741do2h64z3ui0d75y 104 126782 292843 2026-07-18T06:22:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/140]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/147]] 292843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/147]]<noinclude></noinclude> 15oj1bcvsajbwxzigwbq55vmcodgd94 104 126783 292845 2026-07-18T06:22:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/141]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/148]] 292845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/148]]<noinclude></noinclude> qj7t2iyj2gfx12ix2cjltdka4ixh5wn 104 126784 292847 2026-07-18T06:22:29Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/142]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/149]] 292847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/149]]<noinclude></noinclude> c5q92xpd3xo813yezmwwzs4wp7g9gos 104 126785 292849 2026-07-18T06:22:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/143]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/150]] 292849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/150]]<noinclude></noinclude> h56rglvp4ptr7zk47zz952mye0i7l5b 104 126786 292851 2026-07-18T06:22:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/144]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/151]] 292851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/151]]<noinclude></noinclude> gct5rs8v0z66fu7aboijbvq5e8m5sgw 104 126787 292853 2026-07-18T06:22:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/145]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/152]] 292853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/152]]<noinclude></noinclude> qe9am7nn8uwk48rszvr4x631u4jqf6v 104 126788 292855 2026-07-18T06:23:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/146]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/153]] 292855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/153]]<noinclude></noinclude> bzv80seiej7bagbzfq7uqo8p0o71u6q 104 126789 292857 2026-07-18T06:23:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/147]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/154]] 292857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/154]]<noinclude></noinclude> 6r9nxap9up5ar9z5ryjxg1b93slc4j9 104 126790 292859 2026-07-18T06:23:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/148]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/155]] 292859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/155]]<noinclude></noinclude> 3rmxb884npb6i3j50kprrfcdkyyga4u 104 126791 292861 2026-07-18T06:23:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/149]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/156]] 292861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/156]]<noinclude></noinclude> 6amgug6xfang111fr2t5k2y965auo4l 104 126792 292863 2026-07-18T06:23:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/150]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/157]] 292863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/157]]<noinclude></noinclude> 4ocbd2x5bt1vqh2baklg1uapp7v2j84 104 126793 292865 2026-07-18T06:24:05Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/151]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/158]] 292865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/158]]<noinclude></noinclude> 97iiuy2kpdtr179altlyjulhv5ihfkc 104 126794 292867 2026-07-18T06:24:13Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/152]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/159]] 292867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/159]]<noinclude></noinclude> p418h66uo9ry6sc11q94aa9x94ncbxy 104 126795 292869 2026-07-18T06:24:26Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/153]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/160]] 292869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/160]]<noinclude></noinclude> pei97bhfzh5vgagge7ylx41h55azjry 104 126796 292871 2026-07-18T06:24:39Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/154]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/161]] 292871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/161]]<noinclude></noinclude> mxp4m7nvmouvwrzggcodf6sa2tjxg6q 104 126797 292873 2026-07-18T06:24:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/155]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/162]] 292873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/162]]<noinclude></noinclude> 8xglvqf75tdg9yyaeufvhlusyns8l8c 104 126798 292875 2026-07-18T06:25:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/156]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/163]] 292875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/163]]<noinclude></noinclude> qcn7ncy48rgopw13a511z4igk6zs6oy 104 126799 292877 2026-07-18T06:25:06Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/157]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/164]] 292877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/164]]<noinclude></noinclude> b05z6fqpl7sq2dakcl5a8f44rsk2s91 104 126800 292879 2026-07-18T06:25:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/158]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/165]] 292879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/165]]<noinclude></noinclude> r18na87edjph576raeppn9f9edp20xz 104 126801 292881 2026-07-18T06:25:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/159]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/166]] 292881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/166]]<noinclude></noinclude> 9j8jcou3z63ttesjssnhku8zbe3axhi 104 126802 292883 2026-07-18T06:25:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/160]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/167]] 292883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/167]]<noinclude></noinclude> pyoofndbeap8fexhcjzlbvr695e0t9n 104 126803 292885 2026-07-18T06:25:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/161]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/168]] 292885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/168]]<noinclude></noinclude> a4m6f8mdmhwpjq7as3tcma54k1mpp0m 104 126804 292887 2026-07-18T06:26:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/162]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/169]] 292887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/169]]<noinclude></noinclude> nunrbj53wglwt23v84a2lausdyfrsyt 104 126805 292889 2026-07-18T06:26:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/163]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/170]] 292889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/170]]<noinclude></noinclude> 4j4ktz4lyn03lf0v83yh23f6lxpco41 104 126806 292891 2026-07-18T06:26:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/164]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/171]] 292891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/171]]<noinclude></noinclude> 3uoqs732vphpaecqs26asv76ecuk1k6 104 126807 292893 2026-07-18T06:26:35Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/165]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/172]] 292893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/172]]<noinclude></noinclude> 37mia3jqqznqnofm9giu96myfrcg7nm 104 126808 292895 2026-07-18T06:26:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/166]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/173]] 292895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/173]]<noinclude></noinclude> 9jq9fi8cvno5e1e8y3igpqzhf75pknx 104 126809 292897 2026-07-18T06:26:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/167]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/174]] 292897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/174]]<noinclude></noinclude> f2aadqsj0x5wyymggyqr5v0v5ovv9o0 104 126810 292899 2026-07-18T06:27:09Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/168]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/175]] 292899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/175]]<noinclude></noinclude> ekrs7it3hcgtifnkxaoj5a5ohnego07 104 126811 292901 2026-07-18T06:27:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/169]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/176]] 292901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/176]]<noinclude></noinclude> 46rt8oktud51hdwcqgv7lwtn31u14ev 104 126812 292903 2026-07-18T06:27:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/170]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/177]] 292903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/177]]<noinclude></noinclude> 55suuatzmsn08mnj2zxqmtnz2g8dwi9 104 126813 292904 2026-07-18T06:27:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «парафіі. К 1912 году, такім чынам, газэты далі апісаньне звыш 110 парафій. Часамі краязнаўчы матэрыял друкуецца ў газэце з такім разьлікам, каб, выняўшы ці выразаўшы яго з газэты, можна было скласьці яго кніжкаю. Часта газэты наладжваюць конкурсы фотографій...» 292904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>парафіі. К 1912 году, такім чынам, газэты далі апісаньне звыш 110 парафій. Часамі краязнаўчы матэрыял друкуецца ў газэце з такім разьлікам, каб, выняўшы ці выразаўшы яго з газэты, можна было скласьці яго кніжкаю. Часта газэты наладжваюць конкурсы фотографій і падаюць ініцыятыву ў краязнаўчай справе.</br> {{gap|2em}}Цэнтральная камісія радзімазнаўства існуе на ўрадавыя сродкі, а таксама мае свае фонды. Наогул, краязнаўчая справа ў Фіншчыне шчодра падтрымліваецца субсыдыямі. Часамі асыгноўваюцца вялікія сумы нізавымі адміністрацыйнымі адзінкамі, так званымі комунамі (сельсаветамі), на ўкладаньне слоўніка мовы свае тэрыторыі ці на якое іншае вывучэньне яе. Парафіі (раёны) клапоцяцца ўкладаньнем карт сваіх тэрыторый, іх гісторыі і інш. і выдаюць такія працы на свае сродкі. Тутака трэба яшчэ адзначыць выданьне пагубэрскага апісаньня Фіншчыны пад назваю „Суомэнмаа“. Яго вышла ўжо шэсьць частак. Гэта надзвычайна дакладнае і падрабязнае апісаньне стараны зьяўляецца выходным пунктам працы кожнага краязнаўцы.</br> {{gap|2em}}Апрача мясцовых краязнаўчых організацый, якія яднаюцца Цэнтральнай камісіяй радзімазнаўства, у Фіншчыне існуюць і такія па сутнасьці краязнаўчыя організацыі, якія абхопліваюць сваёй дзейнасьцю вялікія часткі Фіншчыны або ўсю яе. Узорам апошніх можа зьяўляцца таварыства Брагэ. Цэнтральнае праўленьне яго стала краязнаўчым цэнтрам для ўсяго швэдзкага насяленьня Фіншчыны. Аддзяленьні таварыства ёсьць у шмат якіх гарадох Фіншчыны. Само таварыства заснавалася ў 1906 годзе з мэтаю зьбіраньня народнай поэзіі, музыкі, танцаў, касьцюмаў і інш. і вывучэньня іх, а таксама развою. Гэта таварыства здолела злучыць сур‘ёзную навукова-краязнаўчую працу з задаваленьнем попыту насяленьня на культурную забаву. Праца таварыства выявілася ў самых розных відах. Апрача колекцыянаваньня і вывучэньня музыкі, фольклёру і інш., адпаведна сваім мэтам, таварыства: а) організоўвала краязнаўчыя концэрты, спаборніцтвы мясцовых музыкантаў і сьпевакоў, маніфэстацыі ў мясцовых народных касьцюмах, сходы з дакладамі і лекцыямі, хоры, прадстаўленьні з мясцовага народнага жыцьця і г. д.; б) уклала колекцыю выразаных з усіх газэт, часопісяў і інш. выданьняў прац, артыкулаў і заметак, датычных жыцьця фінскіх швэдаў і тэрыторыі, якую яны засяляюць; в) апрацавала і выдала інструкцыю для ўкладаньня фольклёрных колекцый; г) інсцэнавала і выдала сялянскае вясельле, а таксама — вельмі шмат народных песень з нотамі і прац сваіх сяброў аб фінскіх швэдах, іх жыцьці і атачэньні і г. д. Колекцыі таварыства складаюцца з фольклёрных запісаў, грамафонных пласьцінак з народнымі песьнямі, запісаў мясцовых гаворак, узораў народных тканін і гарнітураў, портрэтаў музыкантаў з народу, этнографічных рысункаў,<noinclude></noinclude> 2itl2rzqgsylz5p0up9d3a2mywwbjj8 104 126814 292906 2026-07-18T06:27:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/171]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/178]] 292906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/178]]<noinclude></noinclude> gb54ie32reyfbt0aetj6newo73fe1vu 104 126815 292908 2026-07-18T06:27:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/172]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/179]] 292908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/179]]<noinclude></noinclude> c0qu4oozz78f906f09ozbdus5zsxgaw 104 126816 292910 2026-07-18T06:28:02Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/173]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/180]] 292910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/180]]<noinclude></noinclude> j0atz3j9dkq8b3pnpbsd16g4as5phkl 104 126817 292912 2026-07-18T06:28:12Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/174]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/181]] 292912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/181]]<noinclude></noinclude> 5szal7zm72eqzzhmzs8psjvjdd7rwib 104 126818 292914 2026-07-18T06:28:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/175]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/182]] 292914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/182]]<noinclude></noinclude> m0jqhy4avewc4ztwm36gnjgatr75viz 104 126819 292916 2026-07-18T06:29:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/176]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/183]] 292916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/183]]<noinclude></noinclude> mlz3liwhj6th1ldfsajl2wj7oszzb22 104 126820 292918 2026-07-18T06:29:21Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/177]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/184]] 292918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/184]]<noinclude></noinclude> 415dapbbz3womk2pr707ruvi1yjwoyb 104 126821 292920 2026-07-18T06:29:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/178]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/185]] 292920 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/185]]<noinclude></noinclude> 60mn8h2ds9hlpkh7k89v1ls1n5svmvz 104 126822 292922 2026-07-18T06:29:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/179]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/186]] 292922 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/186]]<noinclude></noinclude> 2ceb2b0os1qrz7alj1cgbdnbks8onml 104 126823 292924 2026-07-18T06:29:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/180]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/187]] 292924 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/187]]<noinclude></noinclude> for219xce4aed7h4xz5g5w7bbdauyl2 104 126824 292926 2026-07-18T06:29:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/181]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/188]] 292926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/188]]<noinclude></noinclude> jmwf53kjlxwriy4g3px0vei2e96srel 104 126825 292928 2026-07-18T06:30:07Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/182]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/189]] 292928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/189]]<noinclude></noinclude> pi972qjxvx3fsrd591k8ymhubhnbyyr 104 126826 292930 2026-07-18T06:30:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/183]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/190]] 292930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/190]]<noinclude></noinclude> snj9akeuhiqbtj993zy1eaa2812xp0g 104 126827 292932 2026-07-18T06:30:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/184]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/191]] 292932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/191]]<noinclude></noinclude> a338wu0ntmbe1rlgri1xtv3oy71lmp3 104 126828 292934 2026-07-18T06:30:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/185]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/192]] 292934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/192]]<noinclude></noinclude> jkcjx427y1flwpvkjkgp96s77jeg2lv 104 126829 292936 2026-07-18T06:30:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/186]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/193]] 292936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/193]]<noinclude></noinclude> osiv39mgu5r4j840alxay9yuinvnvmv 104 126830 292938 2026-07-18T06:30:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/187]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/194]] 292938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/194]]<noinclude></noinclude> 6fs62eicda949eeo6qll5ci68fr9rzw 104 126831 292940 2026-07-18T06:31:14Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/188]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/195]] 292940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/195]]<noinclude></noinclude> qroag2qkbk9ob5ugx9q898kom6o8mho 104 126832 292941 2026-07-18T06:32:17Z Gleb Leo 2440 /* Без тэксту */ 292941 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Gleb Leo" /></noinclude><noinclude></noinclude> isyqqwamimoczuse5y3bmemn8f8mlww 104 126833 292943 2026-07-18T06:32:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/189]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/197]] 292943 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/197]]<noinclude></noinclude> 10x4y00eof8zymqc2s52gfz3b0hwros 104 126834 292945 2026-07-18T06:32:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu.pdf/190]] у [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/198]] 292945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Старонка:Historyja świataja abo biblijnaja Nowaha Zakonu (1933).pdf/198]]<noinclude></noinclude> 5qthz12bazj9fw0rghbwtt0bffeejle 104 126835 292957 2026-07-18T06:46:05Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «карцін і інш. Злучыўшы, так кажучы, разумовае краязнаўства з пачуцьцёвым, гэта таварыства прасякнула далёка ў гушчы народныя, дасягнуўшы значных вынікаў у сваёй дзейнасьці.</br> {{gap|2em}}Значнае разьвіцьцё атрымала ў Фіншчыне краязнаўства і {{абмылка|пз|па}}...» 292957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>карцін і інш. Злучыўшы, так кажучы, разумовае краязнаўства з пачуцьцёвым, гэта таварыства прасякнула далёка ў гушчы народныя, дасягнуўшы значных вынікаў у сваёй дзейнасьці.</br> {{gap|2em}}Значнае разьвіцьцё атрымала ў Фіншчыне краязнаўства і {{абмылка|пз|па}}-за межамі краязнаўчых організацый. Першае месца ў даным выпадку займаюць агульнафінскія навуковыя таварыствы, якія з мэтаю разьвіцьця сваёй галіны навукі выконваюць часта ўласна краязнаўчую працу. З шматлічных агульнафінскіх навуковых таварыстваў, частка якіх пералічана вышэй, для ўзору спынімся на фінскай акадэміі навук, таварыстве флёры і фаўны і Фінскім літаратурным таварыстве.</br> {{gap|2em}}Фінская акадэмія навук заснавалася ў 1908 годзе, як прыватнае навуковае таварыства. Падобна ўсім іншым навуковым таварыствам, акадэмія мае вялікія грашовыя фонды, атрыманыя ў якасьці ахвяр. Яны складаюць удзячны матэрыяльны грунт для дзейнасьці акадэміі. Яна мае вельмі шмат сваіх каштоўных выданьняў. Ёю-ж выдаецца міжнародная фольклёрная часопісь. Пакуль што акадэмія зьмяшчаецца ў будынку Фінскага літаратурнага таварыства, але ўжо ёсьць проект пабудовы свайго ўласнага будынку.</br> {{gap|2em}}Таварыства флёры і фаўны заснавалася ў 1821 годзе. Яно мае каля 600 членаў, з якіх больш паловы жыве на провінцыі. Як правіла, кожны прыродазнаўца зьяўляецца членам гэтага таварыства, шмат матэрыялаў атрымліваецца таварыствам з месц, але ня менш здабываецца шляхам экспэдыцый. Пачынаючы з 1848 году, таварыства выдае шэраг каштоўных выданьняў: „Гербарны музэй Фіншчыны“, „Акты“ і інш. Ніякі краязнаўца-дасьледчык мясцовай прыроды ў сваёй працы ня можа абыйсьціся без знаёмства з гэтымі выданьнямі.</br> {{gap|2em}}Найбольш цікавым у краязнаўчым стасунку зьяўляецца Фінскае літаратурнае таварыства. Яно заснавалася 97 год таму назад. Аб‘яднае аматараў і вучоных і мае навукова-дасьледчы характар. Вялізную і каштоўную працу зрабіла таварыства ў галіне зьбіраньня фінскага фольклёру і ўкладаньня слоўніка мясцовых гаворак і слоўнікаў новай і старой літаратурнай фінскай мовы. Практычныя слоўнікі ў Фіншчыне ўкладаюцца ўрадавымі камісіямі. Слоўнікі старой і новай мовы ўкладаюцца звычайным спосабам. Значную дапамогу, як і ва ўсякай навуковай працы, робяць студэнты пад кіраўніцтвам профэсара фінскае мовы. Часамі даецца заданьне выпісваць словы арыштантам. Усе словы выпісваюцца на карткі па галінах веды: тэхнікі, права і да т. п. Значна больш складаная праца зьбіраньня слоўніка мясцовых гаворак фінскае мовы.</br> {{gap|2em}}Гэтая праца пачалася таварыствам у 1895 годзе. Амаль праз 30 год, а ўласна — у 1924 годзе, пры таварыстве ўтварыўся слоўнікавы легат для выкананьня працы па зьбіраньню і ўкладаньню слоўніка мясцовых гаворак. Спачатку ён разумеўся як сваеасаблівае акцыянэрнае таварыства, але ў тым-жа<noinclude></noinclude> qt6us2awp4lgzxob0uyi2g6i54rno4f 104 126836 292967 2026-07-18T07:11:13Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «1924 годзе парлямант даў легату грашовую дапамогу. З 1924 па 1927 год уключна легат ад ураду атрымаў у відзе такой дапамогі адзін мільён марак. Таварыства і надалей спадзяецца, што ўрад будзе даваць субсыдыю на слоўнікавую працу па тысяч чатырыста марак у год...» 292967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>1924 годзе парлямант даў легату грашовую дапамогу. З 1924 па 1927 год уключна легат ад ураду атрымаў у відзе такой дапамогі адзін мільён марак. Таварыства і надалей спадзяецца, што ўрад будзе даваць субсыдыю на слоўнікавую працу па тысяч чатырыста марак у год. Уся праца зьбіраньня слоўніка гаворак мае працягнуцца яшчэ год дзесяць. Пасьля гэтага тэрміну мяркуецца распачаць рэдагаваньне і выданьне яго. Таварыства скарыстоўвае на гэтую працу ня толькі свае сродкі і субсыдыі ўраду, але і сумы, ахвяраваныя на гэта прыватнымі асобамі, а таксама асыгнаваньні комун на ўкладаньне слоўнікаў мовы свае тэрыторыі. Перасылка матэрыялаў у легат і лістоў апошняга робіцца поштай дарэмна.</br> {{gap|2em}}Само зьбіраньне слоўнікавых матэрыялаў робіцца спэцыялістымі і падрыхтаванымі студэнтамі пераважна экспэдыцыйным спосабам. У апошнія часы легат імкнецца набраць такіх падрыхтаваных працаўнікоў, якія-б доўга жылі на адным месцы ў провінцыі, ад чаго-б выйграла якасьць самой работы. Сталыя колектары (зьбіральнікі) за сваю працу атрымліваюць каля 3.000 марак (150 руб.) у месяц. Да іх працы таварыства адносіцца з поўным давер‘ем, і яны настолькі добрасумленныя, што для іх якой-небудзь контрольнай лічбы слоў картак ня існуе. Колькі зьбіральнік за даны месяц зьбярэ слоў — столькі ён іх пасылае ў легат; само сабою ясна, што больш ён іх сабраць ня мог, а калі-б мог, — сабраў-бы і прыслаў-бы. Легат лічыць, што вычэрпваючы запіс і вывучэньне слоў аднае гаворкі можа быць выканана адным чалавекам на працягу трох год. Летам легат пасылае экспэдыцыі па чалавек 20–30 для зьбіраньня слоў. У мінулым 1927 г. адна такая экспедыцыя ў складзе 20 асоб працавала ва ўсходняй частцы Фіншчыны, каля мяжы з СССР. Часамі атрымліваюцца матэрыялы і адказы на анкеты з месц. Той з аматараў, які прышле пэўны лік матэрыялаў ці адказаў на анкетныя запытаньні, атрымлівае вызначаную ўзнагароду.</br> {{gap|2em}}Зьбіральнікі слоўніка ў Фіншчыне забясьпечаны кіраўнічымі матэрыяламі. Яшчэ ў 1899 годзе Фінскім літаратурным таварыствам выданы быў вялікі орыентовачны слоўнік для зьбіральнікаў. У апошнія часы ім-жа перавыдана кніжка аб мэтодах зьбіраньня слоў і аб практыцы ранейшых зьбіральнікаў. Разам выдана брошура аб тым, як выбраць мясцовага чалавека, ад якога трэба запісваць словы. Этнографічныя працы выдатных вучоных часткамі раздадзены зьбіральнікам на прадмет праверкі, ці існуюць у народзе такія народныя тэрміны, якія ёсьць у гэтых працах, высьвятленьне іх сучаснага значэньня, адценьняў сэнсу і вымаўленьня і г. д. Выдаецца часопісь „Шукальнік слоў“ („Сапастайя“).</br> {{gap|2em}}У легаце ёсьць багаты матэрыал у справе кіраваньня зьбіральніцкай працай: карты мясцовасьцяй, дзе словы сабраны і дзе не, карты ліку сабраных матэрыялаў, каталёгі зьбіральнікаў і інш.</br><noinclude></noinclude> ev5oci8m9n46hqgiq6v27oflyxrmz0s 104 126837 292968 2026-07-18T07:18:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Усіх слоў-картак у легаце ёсьць каля 1.250 000. Апрача таго, таварыствам зьбіраецца слоўнік фінскай карэльскай мовы, слоў-картак якога налічваецца ўжо каля 500.000. Карткі разьмешчаны па комунах і па альфабэту, што дазваляе лёгка азначыць географію слоў...» 292968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2em}}Усіх слоў-картак у легаце ёсьць каля 1.250 000. Апрача таго, таварыствам зьбіраецца слоўнік фінскай карэльскай мовы, слоў-картак якога налічваецца ўжо каля 500.000. Карткі разьмешчаны па комунах і па альфабэту, што дазваляе лёгка азначыць географію слоў.</br> {{gap|2em}}Апрача слоўнікавай працы, таварыства мае вялікія дасягненьні ў справе зьбіраньня фінскага фольклёру. Колекцыі запісаў яго займаюць вялізнае памяшканьне. Гэта нязьлічонае багацьце запісаў дае магчымасьць мець усе адменьнікі і рабіць запраўды навуковую апрацоўку іх. Фінскі фольклёр ужо амаль увесь сабраны таварыствам, і даныя колекцыі яго лічацца аднымі з найбагатшых у Эўропе.</br> {{gap|2em}}Таварыства мае свае вялікія грашовыя фонды, якія часта раней дарыліся прыватнымі асобамі, а таксама значную ўрадовую субсыдыю і невялікія сумы членскіх складак. Гэтаму таварыству належаць найбагатшыя колекцыі фінскіх выданьняў. Таварыства мае сваё выдавецтва, якое дае прыбытак; ім выдаюцца поўныя зборы твораў пісьменьнікаў, пераклады клясыкаў, фольклёр, слоўнік і да т. п.</br> {{gap|2em}}Вельмі цікаваю зьяваю ў фінскім навуковым жыцьці зьяўляецца Дом навуковых таварыстваў. Усе навуковыя агульнафінскія таварыствы зьмяшчаюцца ў гэтым доме, апрача Фінскага літаратурнага, якое зьмяшчаецца ў сваім уласным доме і дае памяшканьне Фінскай акадэміі навук. Дом навуковых таварыстваў займае вялізарны будынак з заляю для паседжаньняў, рознымі службовымі пакоямі і бібліотэку, быць можа, на поўмільёна кніг, сабраную выключна шляхам абмену, прычым па самых розных галінах веды.</br> {{gap|2em}}Яшчэ большую дапамогу маюць мясцовыя краязнаўчыя організацыі ад музэяў. Іх налічваецца ў Фіншчыне каля 46. Частка музэяў, а ўласна — 24, утварылі агульнафінскі саюз музэяў. Рэшта музэяў у саюз не ўваходзіць. Саюзам склікаюцца зьезды музэйных работнікаў, выдаюцца працы зьездаў і інш. выданьні, організуецца дапамога мясцовым музэям радамі і інш., абмен колекцыямі і г. д. Мясцовыя музэі маюць пераважна культурна-гістарычны характар. Жывуць на дапамогу ад гарадоў і самаўрадаў, а таксама на сродкі розных таварыстваў. Большасьць мае ўласныя памяшканьні. Вельмі шмат музэйнай працы на мясцох выконваецца дармова. Мясцовыя музэі маюць навуковае і асьветнае значэньне; чыста навуковымі музэямі зьяўляюцца цэнтральныя. Пры мясцовых музэях існуюць музэйныя таварыствы або мясцовыя краязнаўчыя організацыі. Такім чынам, яны часта зьяўляюцца месцам усёй мясцовай краязнаўчай працы.</br> {{gap|2em}}З музэяў сталіцы Фіншчыны — Гельсінак — асаблівую цікавасьць для краязнаўцы маюць Нацыянальны музэй і Музэй на высьпе Фэлізон. Фінскі нацыянальны музэй зьмяшчаецца ў прыгожым, вялізным, спэцыяльна для яго пабудаваным будынку.<noinclude></noinclude> 8b3y822orcfy9lgx6x2rvlad53ep7n1 104 126838 292969 2026-07-18T07:23:54Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Апрача апошняга, на музэйным дварэ ёсьць вялікае памяшканьне для такіх экспонатаў, як чаўны, калёсы, невады, сані і інш. Музэй складацца з двох аддзелаў: гістарычна-археолёгічнага і этнографічнага, колькасьць экспонатаў у якіх амаль не падаецца ўлічэнь...» 292969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Апрача апошняга, на музэйным дварэ ёсьць вялікае памяшканьне для такіх экспонатаў, як чаўны, калёсы, невады, сані і інш. Музэй складацца з двох аддзелаў: гістарычна-археолёгічнага і этнографічнага, колькасьць экспонатаў у якіх амаль не падаецца ўлічэньню. Экспозыцыя мае строга вытрыманы краязнаўчы характар па краёх і эпохах.</br> {{gap|2em}}Музэй на высьпе Фэлізон займае ўсю выспу. Ён складаецца з цэлых сялянскіх двароў, дамоў, хат, цэркваў, млыноў, вялізных пастак на розных зьвяроў і г. д. у іх натуральным атачэньні. Гэтыя двары і інш. перавезены сюды з розных краёў Фіншчыны і адноўлены ў іх ранейшым стане з поўным абсталяваньнем, прыладамі, начыньнем і да т. п. Музэй дзівіць сваёй вялізарнасьцю, сваім сьмелым замыслам і сваім строгім прынцыпам навуковасьці, праведзеным у яго організацыі. Утвораны гэты музэй па прыватнай ініцыятыве пры дапамозе грамадзкіх сіл дзяржавы. Ён цесна зьвязаны з Нацыянальным музеем.</br> {{gap|2em}}Найбольш цікавым у краязнаўчым стасунку з матэрыялаў Нацыянальнага музэю зьяўляецца яго архіў мясцовасьцяй, у якім па прыходах ёсьць выразкі з газэт адносна гэтага прыходу, пляны яго, фотографіі і да т. п. Увесь час гэты архіў папаўняецца і асабліва інтэнсыўна ў галіне мясцовых помнікаў старасьветчыны, мастацтва, прыроды і быту.</br> {{gap|2em}}Апрача музэяў і навуковых таварыстваў, краязнаўчая праца часамі выконваецца рознымі ведамствамі — Геолёгічнай камісіяй, Статыстычнай управай і інш. з мэтаю задаваленьня сваіх ведамственых інтарэсаў. У гэтай галіне неабходна ўспомніць дзяржаўную Археолёгічную камісію і Экскурсійную камісію Міністэрства народнай асьветы. Археолёгічная камісія складаецца з штату музэю і старшынёю яе зьяўляецца дырэктар музэю. Мэтаю яе зьяўляецца ахова помнікаў, якою яна і кіруе. Непасрэдную ахову выконваюць на аснове асобнага закону аб ахове ўласьнікі помнікаў ці зямлі, на якой яны знаходзяцца, а таксама мясцовая адміністрацыйная ўлада. На свае патрэбы камісія мае сродкі па каштарысу Нацыянальнага музэю. Экскурсійная камісія Міністэрства народнай асьветы організуе шмат экскурсій з асьветнымі мэтамі. На іх экскурсанты зьбіраюць фотографічны і іншы матэрыял, які часта пасьля апублікоўваецца.</br> {{gap|2em}}Дзякуючы наяўнасьці такога вялікага ліку навуковых і краязнаўчых організацый, унівэрсытэт ня мае неабходнасьці весьці навуковую працу. Навуковы пэрсонал яго і студэнты прымаюць актыўны ўдзел у апошняй, але па лініі навукова-краязнаўчай. У сярэдняй і ніжэйшай школе радзімазнаўства займае важнае месца. У сярэдняй школе розныя ўкладаньні даюцца вучням на краязнаўчыя тэмы. Ацэнку іх робіць камісія з трох вучняў і выкладчыка. Часта дзьве тры лепшыя працы выдаюцца звычайным друкарскім спосабам. Часамі ў школах ёсьць гурткі краязнаўства, якія маюць свае музэйчыкі. За лепшыя<noinclude></noinclude> 0ragw3rq62p7hetykwd062e2zju6p7a 104 126839 293018 2026-07-18T10:07:50Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «экспонаты выдаюцца вучням прэміі. Выкладаньне ў ніжэйшай школе адбываецца на аснове радзімазнаўства. Выкладаецца нават такая навука пад назваю радзімазнаўства. Усе іншыя прадметы з ім зьвязаны. У настаўніцкіх сэмінарыях выкладаецца мэтодыка радзіма...» 293018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>экспонаты выдаюцца вучням прэміі. Выкладаньне ў ніжэйшай школе адбываецца на аснове радзімазнаўства. Выкладаецца нават такая навука пад назваю радзімазнаўства. Усе іншыя прадметы з ім зьвязаны. У настаўніцкіх сэмінарыях выкладаецца мэтодыка радзімазнаўства і ёсьць свае музэі. Вучні школ для дарослых, народных унівэрсытэтаў і народных акадэмій у абавязковым парадку выконваюць часта краязнаўчую працу ў мэтах пэдагогічных. З гэтых прац варта ўспомніць зьбіраньне розных колекцый і фольклёру, сходы з дакладамі, прысьвечанымі родным мясцовасьцям, і пісаньне прац, якія часта выдаюцца ўстановамі пад назваю ўспамінаў з розных месц. Калі да ўсяго гэтага ўспомніць пра курсы па радзімазнаўству, якія часамі організоўваў унівэрсытэт, дык мы ўбачым, што ў Фіншчыне справа падрыхтоўкі краязнаўцаў наладжана сама сабою даволі добра. Таму амаль усё насяленьне пераконана ў карысьці навукі і краязнаўства, і апошняе мае месца нават у войску. Пра дапамогу краязнаўчай справе розных асьветных таварыстваў і інш. грамадзкіх організацый і гаварыць няма чаго. Кіркамунскі саюз моладзі ўвёў нават абавязковыя штогадовыя адлічэньні сваіх членаў па 500 марак (25 руб.) на працягу 1924–1930 году на выданьне краязнаўчай працы аб сваёй мясцовасьці.</br> {{gap|2em}}Пры такім узроўні разьвіцьця краязнаўства і пры такім веданьні свае краіны ня дзіва, што краязнаўчы прынцып даволі рэзка выявіўся ў фінскім мастацтве наогул і літаратуры прыватна. Ды яно і зразумела — бяз удзелу мастацтва ў шырокім сэнсе слова краязнаўства не дасягнула-б такіх вынікаў. Гэта даводзіцца адным прыкладам працы таварыства Брагэ. Больш шырока краязнаўства выявілася ў працы наступных пісьменьнікаў і мастакоў: Ійво Геркёнэна, Аксэля Гартмана, Алі Мунстэр‘ельма, П. Атэра, А. Эльгенбэрга, Ф. Эстэрблёма, І. Кюхкюнена, А. Луоманена і інш. Першы з іх зьяўляецца асабліва сьвежым і робіць моцны ўплыў на агульнае культурнае разьвіцьцё свае радзімы — Карэліі.</br> {{gap|2em}}Эстонскае краязнаўства, таксама, як і фінскае, зрабіла даволі вялікія посьпехі, дзякуючы існаваньню старога унівэрсытэту ў Тарту, навуковы пэрсонал якога сам займаўся дасьледваньнем стараны і падрыхтоўваў кадры новых навуковых працаўнікоў. Вынікі працы катэдраў унівэрсытэту, яго габінэтаў і інш. устаноў друкуюцца ў працах унівэрсытэту, а таксама ў іншых навуковых выданьнях. Апрача таго, пры унівэрсытэце працуе шэраг навукова-дасьледчых таварыстваў, якія працуюць над чыста навуковымі проблемамі, а таксама — у галіне краязнаўства. Так, акадэмічнае географічнае таварыства робіць {{абмылка|вьлізарную|вялізарную}} працу папавятовага апісаньня Эстоніі. Ужо выдадзена апісаньне Тартаўскага і Вэрскага паветаў. Канчаецца друкам апісаньне Пэрноўскага павету. Працаю таварыства ў гэтай галіне кіруе вядомы профэсар Гранэ. У працы ўкладаньня<noinclude></noinclude> mcphe1rau6vm51cdd26y1xe4u65oi3d 104 126840 293019 2026-07-18T10:29:03Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «гэтых усебаковых апісаньняў, якія лічацца аднымі з лепшых Эўропе, прыймаюць удзел і студэнты унівэрсытэту. Скарыстоўваюцца таксама матэрыялы мясцовых краязнаўцаў. Акадэмічнае таварыства роднай мовы заснавана ў 1920 годзе і яднае каля 100 чал. спэцыяліст...» 293019 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>гэтых усебаковых апісаньняў, якія лічацца аднымі з лепшых Эўропе, прыймаюць удзел і студэнты унівэрсытэту. Скарыстоўваюцца таксама матэрыялы мясцовых краязнаўцаў. Акадэмічнае таварыства роднай мовы заснавана ў 1920 годзе і яднае каля 100 чал. спэцыялістых, студэнтаў і аматараў. Галоўнаю сваёю задачаю таварыства лічыць вывучэньне эстонскае літаратурнае і народнае мовы. Штогод таварыства камандыруе каля 30 студэнтаў-стыпэндыятаў на месяцы два на месцы для зьбіраньня матэрыялаў. Яны правяраюць словы па слоўніку Відэмана і запісваюць новыя словы з магчыма большаю колькасьцю сказаў, у якіх данае слова пачута, а таксама з паказаньнем месца запісу і інш. даных. Такіх слоў-картак сабрана ўжо каля 200.000. Ёсьць карта мясцовасьцяй, дзе народныя словы сабраны і дзе яшчэ трэба сабраць. Даную працу мяркуецца скончыць на працягу 10 гадоў, але ўжо зроблена яе на 60 проц. Адначасна пры дапамозе фонографа робіцца запіс фольклёру з дыялектолёгічнымі мэтамі, робіцца морфолёгічны і інш. агляд гаворкі для ўсебаковага вывучэньня яе. Таварыства выдае сваю часопісь. Акадэмічнае таварыства прыродазнаўцаў, заснаванае 74 гады назад, мае 276 членаў і складаецца з сэкцый: орнітолёгічнай, вазёрнай і аховы помнікаў прыроды. У мінулым акадэмічным годзе таварыства мела 14 агульных сходаў з 24 навуковымі дакладамі. Штогод таварыства выдае свае працы ў колькасьці 3–4 кніг па 300–500 старонак. Пад загадам таварыства знаходзяцца два орнітолёгічных заказьнікі. Мясцовыя аматары зьвязаны пераважна з орнітолёгічнаю сэкцыяю таварыства. Акадэмічнае гістарычнае таварыства выдае сваю часопісь (5–6 кніг на год), у якой ёсьць і краязнаўчы матэрыял. Апрача таго, гэта таварыства выдае эстонскі біографічны слоўнік і давяло яго да літары „м“. Эстонскае навуковае акадэмічнае таварыства, якое мае мэтаю вывучэньне Эстоніі ў этнографічным, географічным, гістарычным і інш. стасунках, выдае штогоднік сваіх прац на нямецкай мове, бібліографічны штогоднік і інш. каштоўныя для краязнаўцы выданьні.</br> {{gap|2em}}З навукова-дасьледчых таварыстваў, ня зьвязаных з унівэрсытэтам і выконваючых краязнаўчую працу, асаблівае ўвагі заслугоўвае эстонскае літаратурнае таварыства. Яно заснавана яшчэ ў 1907 годзе і ў сучасны момант налічвае звыш 2.000 членаў. Пераважная большасьць з іх жыве на мясцох, але таварыства сваіх аддзяленьняў не адчыняе, а мае інстытут упаўнаважаных у колькасьці 60, якія зьбіраюць членскія сродкі і зьяўляюцца сувязьзю паміж членамі таварыства і праўленьнем яго. Апошняе абіраецца агульным сходам членаў таварыства, на які зьяўляецца ня больш 200–300 чалавек. Навукова-дасьледчая праца таварыства адбываецца ў секцыях, членамі якіх зьяўляюцца спэцыялістыя. Іншая маса членаў таварыства не зьяўляюцца членамі сэкцый, хоць часамі з месц і<noinclude></noinclude> 2hdxfpdj3qznact2jjyx833n3shnzsv 104 126841 293022 2026-07-18T10:35:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «паступаюць краязнаўчыя матэрыялы. Апрача спэцыялістых, ва ўсіх сэкцыях штогодна працуюць студэнты-стыпэндыяты ў колькасьці каля 50 ч. Гістарычная сэкцыя таварыства перакладае розныя працы па гісторыі Эстоніі на эстонскую мову, падрыхтоўвае да друку г...» 293022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>паступаюць краязнаўчыя матэрыялы. Апрача спэцыялістых, ва ўсіх сэкцыях штогодна працуюць студэнты-стыпэндыяты ў колькасьці каля 50 ч. Гістарычная сэкцыя таварыства перакладае розныя працы па гісторыі Эстоніі на эстонскую мову, падрыхтоўвае да друку гістарычны атляс Эстоніі і інш. Сэкцыя мовы выдае слоўнік эстонскай літаратурнай мовы з орфографічнымі мэтамі, першы том якога вышаў другім выданьнем у 1925 годзе. Яна-ж зьбірала дыялектолёгічны эстонскі матэрыял на мясцох, але гэта праца ў апошні час перайшла ў акадэмічнае таварыства роднай мовы, усе члены яго зьяўляюцца членамі і данай сэкцыі. Такі-ж стан і ў іншых сэкцыях таварыства ў стасунку да іншых акадэмічных таварыстваў. Праца ў сэкцыях і ў апошніх узгадняецца. Так, сэкцыя таварыства па вывучэньню радзімы працуе над павятовым апісаньнем Эстоніі сумесна з географічным акадэмічным таварыствам. Сэкцыя штомесячнае часопісі таварыства кіруе выданьнем яе. Часопісь выходзіць памерам у 4–5 друкарскіх аркушаў у колькасьці 1.500 паасобнікаў. Падпішчыкаў ёсьць каля 500, але часопісь пасьпешна прадаецца комплектамі, якіх за 1918 год, напрыклад, ужо амаль зусім няма ў продажу. Сэкцыя мотываў эстонскіх народных песьняў сабрала вялізную колькасьць матэрыялаў на мясцох і цяперака прыступіла да выданьня іх. Першы том канчаецца друкам. Пад кіраўніцтвам профэсара Эйзэна, які працуе за цэлую сэкцыю, адбываецца фольклёрная праца таварыства. Пяць стыпэндыятаў штогодна камандыруецца на зьбіраньне фольклёру, хоць эстонскія колекцыі яго і лічацца даволі поўнымі. Да гэтага часу таварыствам выдадзена каля 100 кніг эстонскага фольклёру ў сыстэматычным парадку. Цяперака выданьнем фольклёру, пераважна народных песень, займаецца асобная камісія. Першая кніга яе прац ужо вышла з друку. Яна зьмяшчае каля 12 песень з адменьнікамі іх і ўсебаковым дасьледваньнем іх на 560 стар. Другая частка гэтай кнігі канчаецца друкам. Усяго мяркуецца надрукаваць 20 частак. Бібліографічная камісія таварыства ўкладае бібліографію газэт і часопісяў, прычым расьпісана ўжо 160 часопісяў-комплектаў гадавікоў і ёсьць каля 240.000 картак. Сэкцыя зносін з эстонцамі, якія жывуць за межамі, організуе экскурсіі іх у Эстонію. Архіўная камісія ўкладае сьпісы архіву таварыства. Сэкцыі школьнай і народнай літаратуры ня цікавы ў краязнаўчым стасунку. Таварыствам выдаецца штогоднік, апрача памянёных сэкцыйных выданьняў. Таварыства наладжвае публічныя сходы, дзе робяцца розныя навуковыя агляды. Раней такія сходы адбываліся і ў провінцыяльных гарадох Эстоніі.</br> {{gap|2em}}Усе памянёныя таварыствы разьвіваюць сваю дзейнасьць у навуковым асяродку Эстоніі — Тарту, але ў сталіцы Эстоніі — Таліне ёсьць нямецкае акадэмічнае таварыства і ў горадзе Пэрнове — археолёгічнае таварыства, якія выдаюць свае працы<noinclude></noinclude> tt5i5xn5ku88f1d1rdnxdq0jwlt4mj3 104 126842 293025 2026-07-18T11:00:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «на нямецкай мове. Талінскае нямецкае акадэмічнае таварыства заснавалася яшчэ ў 1874 г. і раёнам сваёй дзейнасьці лічыць усю Эстонію. Яно складаецца з сэкцый: прыродазнаўства, гісторыі, генэолёгіі, тэхнікі, мастацтва і філёзофіі у працах таварыства ёсьць...» 293025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>на нямецкай мове. Талінскае нямецкае акадэмічнае таварыства заснавалася яшчэ ў 1874 г. і раёнам сваёй дзейнасьці лічыць усю Эстонію. Яно складаецца з сэкцый: прыродазнаўства, гісторыі, генэолёгіі, тэхнікі, мастацтва і філёзофіі у працах таварыства ёсьць шмат краязнаўчых матэрыялаў з мясцовага архіву і інш.</br> {{gap|2em}}Галоўная мэтэоролёгічная обсэрваторыя ў Тарту мае пад сваім загадам 20 мэтэоролёгічных станцый 2-га разраду, 60 дажджамерных і 100 сьнегамерных пунктаў. Апрача таго, обсэрваторыя выдала фэнолёгічную програму профэсара Фрыша і атрымлівае фэнолёгічныя нагляданьні з 15–20 пунктаў, якім дасылаецца па 2 экз. програмы штогодна. Пры галоўнай управе навук і мастацтваў міністэрства асьветы існуе асобная рада па ахове помнікаў старасьветчыны. Выданы закон аб ахове і фактычнае выкананьне яго ляжыць на мясцовых адміністрацыйных уладах і ўласьніках помнікаў або зямлі, на якой яны знаходзяцца.</br> {{gap|2em}}Талінскі эстонскі музэй заснаваны ў 1919 годзе талінскім музэйным таварыствам, якому і належыць да гэтага часу, але атрымлівае ўрадавую дапамогу. У 1926 годзе музэй з культурна-гістарычнага і этнографічнага быў рэорганізаваны ў мастацкі з культурна-гістарычным і этнографічным аддзеламі, укладзенымі з пункту гледжаньня асноўнага аддзелу. Краязнаўца ў ім могуць зацікавіць надзвычайна цікавыя помнікі мясцовага мастацтва і колекцыі народнага мастацтва. Апошнія складаюцца амаль з 12.000 рэчаў, з якіх выстаўлена каля 1.500. Асаблівую цікавасьць маюць народныя дываны ў колькасьці 60. Провінцыяльны музэй талінскага нямецкага акадэмічнага таварыства па сутнасьці зьяўляецца сховам часамі надзвычайна цікавых экспонатаў. Дзякуючы браку сродкаў ён заняпаў, а з прычыны недагляду частка асабліва каштоўных орнітолёгічных экспонатаў зусім сапсавана. Эстонскі народны музэй у Тарту асабліва цікавы сваім этнографічным аддзелам, які налічвае звыш 26.000 рэчаў. Апрача этнографічнага і мастацкага аддзелаў, організуецца гістарычна археолёгічны аддзел, экспонаты якога знаходзяцца зараз у другім памяшканьні. Музэй гэты пачаты зьбіраньнем яшчэ ў 1906 годзе агрыкультурным таварыствам, прычым большасьць экспонатаў сабрана сіламі студэнтаў. Цяперака пры музэі ёсьць музэйнае таварыства, якое апякуецца ім. Музэй у гэтым годзе выдаў свой трэці штогоднік, прысьвечаны гісторыі эстонскага гарнітуру. Апрача таго, музэем выданы вельмі каштоўныя монографіі аб эстонскіх рукавіцах і кубках і дзьве сэрыі паштовак, а дырэктарам музэю — этнографічны слоўнік. Апрача памянёных, у шмат якіх провінцыяльных гарадох ёсьць мясцовыя музэі. Побач з эстонскімі музэямі неабходна ўспомніць дзяржаўны архіў у Тарту, агульная даўжыня паліц якога налічвае каля 8 кілёмэтраў, і талінскі дзяржаўны архіў, выдатны сваімі {{перанос пачатак|інку|набуламі}}<noinclude></noinclude> fi79sbu86jn9koaav5sidj6to6p02vf 104 126843 293026 2026-07-18T11:09:02Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|інку|набуламі}} і унікумамі з мясцовай гісторыі і, паміж іншым, першаю друкаванаю эстонскаю кнігаю 1528 году.</br> {{gap|2em}}Дзеля таго, што Эстонія вельмі невялікая старана, у ёй не адчуваецца вялікай патрэбы організаваньня мясцовых краязнаўчых...» 293026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|інку|набуламі}} і унікумамі з мясцовай гісторыі і, паміж іншым, першаю друкаванаю эстонскаю кнігаю 1528 году.</br> {{gap|2em}}Дзеля таго, што Эстонія вельмі невялікая старана, у ёй не адчуваецца вялікай патрэбы організаваньня мясцовых краязнаўчых організацый: кожны можа быць членам агульнага дзяржаўнага таварыства, і кожнае такое таварыства можа лёгка пранікнуць ва ўсе куткі Эстоніі.</br> {{gap|2em}}Латыскае краязнаўства выяўляецца пераважна ў працы цэнтральных навукова-дасьледчых устаноў організацый у сталіцы Латвіі — Рызе. Мясцовыя краязнаўчыя організацыі выявілі сябе ў значна меншай ступені.</br> {{gap|2em}}Асяродкам навуковага жыцьця Латвіі зьяўляецца унівэрсытэт. Пры ім існуе шэраг навукова-дасьледчых таварыстваў: філёлёгіі, тэолёга-тэософскае, рэлігійна-філёзофское, Канта, Латыскае біолёгічнае, матэматыкі і прыродазнаўства і акадэмічнае соцыяльных ведаў. Унівэрсытэт заснаваны ў 1919 годзе, таварыствы — у розны час, пачынаючы з 1922 году. Членамі таварыстваў зьяўляюцца пераважна асобы са складу навуковага пэрсоналю унівэрсытэту. Таварыствы маюць свае выданьні і склікаюць сходы з дакладамі і лекцыямі. Толькі некаторыя з іх у сваёй працы дакранаюцца краязнаўства. Галоўная-ж краязнаўчая праца выконваецца габінетамі і лябораторыямі унівэрсытэту, а таксама студэнтамі пад кіраўніцтвам спэцыялістых-краязнаўцаў, якія працуюць у навукова-краязнаўчых таварыствах, ня зьвязаных з унівэрсытэтам. Летам студэнты выконваюць шэраг краязнаўчых прац, якія таксама ня зьвязаны з іх працаю ва унівэрсытэце. Але латыскае краязнаўства ў выданьнях студэнцкіх аб‘яднаньняў, а таксама ў студэнцкай газэце „Студэнт“ амаль не адлюстроўваецца.</br> {{gap|2em}}Значна больш увагі аддае краязнаўству латыскае таварыства дасьледваньня старажытнасьцяй. Яно заснавана ў 1922 годзе і ў сучасны момант мае звыш 100 членаў. Дзейнасьць яго адбіваецца, галоўным чынам, у штотыднёвых сходах, а таксама выданьнях. З апошніх вялікую цікавасьць у краязнаўчым стасунку прадстаўляе выданьне аб гарадзішчах Курляндыі.</br> {{gap|2em}}Даволі старое Рыскае таварыства гісторыі і старажытнасьцяй, заснаванае ў 1836 годзе, за час свайго існаваньня дало шэраг каштоўных выданьняў з багатым краязнаўчым матэрыялам. Цяперака яно мae каля 50 членаў. Праца адбываецца і выданьні друкуюцца на нямецкай мове. Пры таварыстве існуе яго гістарычна-археолёгічны, так званы, Домскі музэй.</br> {{gap|2em}}Другое нямецкае таварыства — Курляндзкае таварыства літаратуры і гісторыі ў Мітаве — у апошні час амаль зусім замерла і мае толькі каля 20 членаў. Як вынік ранейшае працы таварыства, пры ім існуе Мітаўскі музэй.</br> {{gap|2em}}Вялікую будучыню ў краязнаўчым стасунку мае латыскае географічнае таварыства, якім кіруе вядомы географ Лянсман.<noinclude></noinclude> 1hmewnnzqxj5lb971vxygwimkjrdd26 104 126844 293029 2026-07-18T11:14:22Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Ужо цяперака яно дало шэраг каштоўных краязнаўчых прац у сваіх выданьнях.</br> {{gap|2em}}Але краязнаўчым цэнтрам Латвіі становіцца Ўправа па ахове помнікаў старасьветчыны пры міністэрстве асьветы. Управа ўжо фактычна перарасла сваю назву пад кіраўніцтвам...» 293029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Ужо цяперака яно дало шэраг каштоўных краязнаўчых прац у сваіх выданьнях.</br> {{gap|2em}}Але краязнаўчым цэнтрам Латвіі становіцца Ўправа па ахове помнікаў старасьветчыны пры міністэрстве асьветы. Управа ўжо фактычна перарасла сваю назву пад кіраўніцтвам палкага краязнаўцы, віцебляніна Ф. М. Азоліна. Заснавана яна ў 1923 годзе і складаецца з 5-ці асоб: 2-х прадстаўнікоў унівэрсытэту, аднаго прадстаўніка акадэміі мастацтваў, аднаго прадстаўніка гістарычнага музэю і старшыні па прызначэньню міністра асьветы. Управа мае мэтаю ахову этнографічных, археолёгічных, архітэктурных, мастацкіх наогул, архіўных і бібліографічных помнікаў. Управа ўжо склала інвэнтар археолёгічных рэчаў, разьмешчаных у розных музэях. Інвэнтар мае {{Няма выявы}} від картотэкі, прычым на кожнай картцы ёсьць малюнак і апісаньне рэчы. Ён сыстэматызуецца паводле географічнага прынцыпу. Другою вялікаю працаю Ўправы зьяўляецца, зробленая пры дапамозе студэнтаў, праверка месца знаходжаньня археолёгічных помнікаў у 9 паветах (усяго паветаў у Латвіі 20) на прадмет укладаньня археолёгічнай карты Латвіі і выяўленьня правільнасьці тых вестак аб археолёгічных помніках, якія ёсьць у Ўправе. Аб розных помніках, якія патрабуюць аховы. Управаю сабраны багаты архіўны матэрыял у выглядзе картограм, апісаньняў і інш., разьмешчаных па паасобных краёх Латвіі. У шмат якіх мясцох стараны Ўправаю зроблены археолёгічныя раскопкі ахоўнага характару, бо Ўправа мае мэтаю<noinclude></noinclude> oqrfhx479doi18168rc6f1mo50md7z2 104 126845 293030 2026-07-18T11:20:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «пераважна ахову, а не вывучэньне. Управаю выяўляюцца тыпы помнікаў і будуць укладацца тыполёгічныя карты. Управа выпрацавала інструкцыю для аховы і апісаньня помнікаў, правяла праз парлямант закон аб ахове помнікаў, а ў 1926 годзе адчыніла пададдзел фол...» 293030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>пераважна ахову, а не вывучэньне. Управаю выяўляюцца тыпы помнікаў і будуць укладацца тыполёгічныя карты. Управа выпрацавала інструкцыю для аховы і апісаньня помнікаў, правяла праз парлямант закон аб ахове помнікаў, а ў 1926 годзе адчыніла пададдзел фольклёру, які завецца фольклёрным архівам. Рамонт будынкаў, якія маюць значэньне помнікаў, адбываецца пад наглядам Управы. Апошняя ўжо прыступіла да апісаньня будынкаў Гварэнгі, Растрэлі і інш., для чаго ўжо ёсьць архіўны матэрыял. гэтага.</br> {{gap|2em}}У этнографічным стасунку Ўправаю чацьверты год зьбіраюцца матэрыялы па духоўнай і матэрыяльнай культуры латыскага народу паводле выпрацаваных ёю анкет і програм. Латгалія ўжо абсьледвана цалком; па матэрыялах абсьледваньня можна напісаць этнографічны агляд латыскага насяленьня Латгаліі, якое складае тамака меншасьць. Управаю распачата праца па організаваньню музэю падобна фінскаму на высьпе і ўжо намечаны адпаведныя будынкі для гэтага. Фольклёрны архіў пад кіраўніцтвам А. Бэрзкальнэ зрабіў вялізную працу па зьбіраньню і клясыфікаваньню латыскага фольклёру. Да пачатку прац архіву шмат хто думаў, што амаль увесь латыскі фольклёр сабраны Баронам і выданы Расійскай акадэміяй навук пад вядомаю назваю латыскіх дайн. Паміж тым, архіў выявіў, што на вялікіх тэрыторыях Латвіі зьбіраньне фольклёру яшчэ зусім не адбывалася, хоць тамака ёсьць найбагатшыя запасы яго. Цяперака архіў мае 549 зьбіральнікаў фольклёру на мясцох з мясцовай інтэлігенцыі: настаўнікаў, лясьнічых, вучняў і інш. Сыстэматызацыя адбываецца ў самым архіве 6 супрацоўніцамі паводле сыстэмы проф. Андэрсона. Апрача гэтай працы, архіў пачаў укладаць слоўнік да латыскіх песень дайнаў. Для зьбіраньня сваіх матэрыялаў Управа організоўвае экспэдыцыі, у якіх прымаюць удзел студэнты філёлёгічнага і архітэктурнага факультэтаў унівэрсытэту, акадэміі мастацтваў і настаўніцкага інстытуту, прычым апошнія выявілі сябе найлепшымі працаўнікамі. Пашыраючы кола сваіх працаўнікоў на мясцох і кола заданьняў Управы, Ф. М. Азолін стаіць перад задачаю рэорганізацыі Ўправы ў дзяржаўны краязнаўчы цэнтр, што спатыкае спачуваньне міністра асьветы, вядомага поэты Я. Райніса.</br> {{gap|2em}}Нацыянальны музей у Рызе мае вялікую цікавасьць для краязнаўцы сваім этнографічным аддзелам з самымі рознастайнымі колекцыямі. Дзяржаўны гістарычны музэй заснаваны латыскім таварыствам гораду Рыгі каля 120 год назад. У гістарычна-археолёгічным аддзеле музэю ёсьць каля 2.000 рэчаў, у этнографічным каля 20.000. Музэй мае двох працаўнікоў па зьбіраньню экспонатаў. Вялікія сумы на зьбіраньне экспонатаў для музэю дае Ўправа па ахове помнікаў старасьветчыны, якая таксама і сама перадае ў музэй шмат розных экспонатаў. Пэдагогічны музэй міністэрства народнай асьветы мае пэўны<noinclude></noinclude> haly3thdny2vzn9oa10c0o8jfrowsap 104 126846 293031 2026-07-18T11:25:37Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 293031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude>краязнаўчы ўхіл, бо ў школах выкладаецца асобны прадмет — радзімазнаўства, а ў пэдагогічных навучальных установах — мэтодыка радзімазнаўства. Гэты музэй укладае рухомы аддзел для абслугоўваньня провінцый. У рыскай гарадзкой бібліотэцы побач з цэлым шэрагам унікумаў ёсьць тэксты гандлёвых дагавораў Рыгі са Смаленскам, першая кніга на латыскай мове, якая належыць да 1586 году, і інш. каштоўныя краёвыя помнікі, якія маюць надзвычайную цікавасьць для ўсякага краязнаўцы.</br> {{gap|2em}}Дзяржаўная друкарня выдае часопісь„Латыскі Орнамант", дзе большасьць матэрыялаў маюць краёвы характар.</br> {{gap|2em}}Літоўскае краязнаўства значна слабейшае і маладзейшае за краязнаўствы раней памянёных старонак. Затое бліжэйшыя пэрспэктывы разьвіцьця яго значна больш спрыяючыя. Гэта залежыць, галоўным чынам, ад таго, што ў Літве самыя роз- ныя пласты насяленьня імкнуцца прымаць удзел у краязнаўчай працы ў большай меры, чым у суседзяў Літвы, дзе краязнаў- ства замыкаецца ў больш вузкіх колах спэцыялістых і амата- раў. Праўда, гэты ўдзел у краязнаўчай працы розных колаў насяленьня пашыраецца з прычыны адсутнасьці сталых края- знаўчых традыцый паволі.</br> {{gap|2em}}У Літве ў сучасны момант ёсьць дзьве вышэйшыя школы: унівэрсытэт у Коўні і сельска-гаспадарчая акадэмія ў Датнове. Літоўскі дзяржаўны унівэрсытэт зьяўляецца ўстановаю ня толькі навучальнаю, але і навукова-дасьледчаю, бо пры ёй існуе цэлы шэраг навуковых таварыстваў. Апрача таго, наву- кова-дасьледчая праца унівэрсытэту праводзіцца, галоўным чынам, габінетамі, лябораторыямі і інш. ўстановамі яго. Кожны факультэт выдае свае працы выпускамі, або паасобнымі кні- гамі. Выданьне прац, як і дасьледчыя экспедыцыі катэдраў унівэрсытэту, адбываецца пераважна пры ўдзеле навуковых таварыстваў, якія існуюць пры факультэтах.</br> {{gap|2em}}Так, пры гуманітарным факультэце унівэрсытэту з посьпе- хам працуюць таварыствы: навуковае таварыства гісторыі, літваністыкі і філёзофіі і таварыства вывучэньня тэатральнай справы. Абодва яны маюць музэі і абодва зьмяшчаюць свае працы ў часопісі „Народ і слова" і ў "Працах гуманітарнага факультэту". Першы орган зьяўляецца навукова-популярнаю часопісьсю і ў ёй прымаюць удзел мясцовыя працаўнікі, сту- дэнты і інш. сілы краіны побач са спэцыялістымі. "Працы “ факультэту - чыста навуковае выданьне, абслугаванае амаль выключна сіламі профэсароў і асьвятляючае агульна-навуковыя проблемы, якія не дакранаюцца літоўскай стараны. Народ і слова" вышаў у колькасьці 4-х томаў, „Працы " - у колькасьці 3-х томаў. Таварыства разам з факультэтам за ўвесь час свайго існаваньня склікала шэраг сходаў з дакладамі і лек- цыямі, а таксама організавала некалькі экспэдыцый у паасоб- ныя краіны Літвы. Пры рэдакцыі "Народ і Слова" працуе 111<noinclude></noinclude> qx899ckfoeh69gt6yjim9fe1ntb1dwe