विकिपीडिया
bhwiki
https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
मीडिया
विशेष
वार्तालाप
प्रयोगकर्ता
प्रयोगकर्ता वार्ता
विकिपीडिया
विकिपीडिया वार्ता
चित्र
चित्र वार्ता
मीडियाविकि
मीडियाविकि वार्ता
टेम्पलेट
टेम्पलेट वार्ता
मदद
मदद वार्ता
श्रेणी
श्रेणी वार्ता
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
सतुआ
0
9421
799108
790011
2026-07-06T16:41:20Z
SM7
3953
कुछ लाइन जोड़ल गइल
799108
wikitext
text/x-wiki
'''सतुआ''', '''सतुई''' चाहे '''सातु''' कई किसिम के अनाज के भूँज के आ ओकरा के पीस के बनावल जाये वाला एगो खान-पान के चीज ह। सतुआ [[जव]], [[चन्ना]], [[केराइ]] या [[जनेरा]] के भूज के पिसला से बने ला। अधिकतर ई जव आ चना क मेरवन क के बनेला। गर्मी में घोरि के पियल जाला आ सान के खाइल जाला। चन्ना की सतुआ के [[घाठी]] कहल जाला।
== नाँव ==
हिंदी भाषा में एकरा के सत्तू कहल जाला।<ref>{{Cite web |last=Dasa |first=Syamasundara |date=1965–1975 |title=Hindi sabdasagara |url=https://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/app/dasa-hindi_query.py?qs=%E0%A4%B8%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%82&searchhws=yes |access-date=2022-12-29 |website=dsal.uchicago.edu}}</ref>
== पकवान ==
=== घाठी ===
चना के सतुआ भर के बने वाली [[लिट्टी]]।
===सत्तू पराठा ===
चना के सत्तू भर के बने वाला पराँठा।
==इहो देखल जाय==
* [[सतुआन]]
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:भोजपुरी खाना]]
[[श्रेणी:पूर्वांचल के संस्कृति]]
{{भोजन-आधार}}
glio7z9mtxtf5rcexd7x4o0dt90e6q1
जलवायु
0
9521
799114
788866
2026-07-07T00:52:15Z
SM7
3953
+विकिकड़ी जोड़ल गइल
799114
wikitext
text/x-wiki
'''जलवायु''' ({{Lang|en|Climate}}, ''क्लाइमेट'') [[मौसम]] के दसा सभ के लमहर समय क औसत होला। आमतौर पर अइसन समय तीस बरिस के मानल जाला। जलवायु ई बतावेला की कौनों जगह पर कइसन मौसम रहेला आ साल भर में कइसे-कइसे मौसम में बदलाव होला। मौसम के एह चीज सभ में [[तापमान]], [[नमी]], [[हवा]], [[हवादाब]] आ [[बरखा]] के सामिल कइल जाला। कौनों जगह के जलवायु पर ओह जगह के [[अक्षांश]], जमीनी उच्चावच, ऊँचाई आ आसपास मौजूद पानी के बड़ भंडार आ समुंद्री धारा नियर कई चीजन सभ के परभाव पड़े ला।
जलवायु के प्रकार बतावे खातिर एकरे वर्गीकरण (किसिम में बाँटे) के कई गो तरीका अपनावल गइल बाड़ें। एह सभ में सभसे परसिद्ध [[कोपेन के जलवायु वर्गीकरण]] हवे।
[[जलवायु बदलाव]] कौनो जगह चाहे इलाका बिसेस की, चाहे पुरा पृथिवी की, जलवायु में बहुत लमहर समय के दौरान होखे वाला बदलाव के कहल जाला। पुराजलवायु बिज्ञान (पैलियोक्लाइमेटोलॉजी) अइसन शाखा हवे जे पुराना समय के इतिहासी जलवायु के अध्ययन करे ला।
==इहो देखल जाय==
* [[मौसम]]
* [[मौसम आ जलवायु]]
* [[सीजन]]
* [[बैस्विक गरमाव]]
* [[मौसम बिज्ञान]]
* [[पर्यावरण पर मनुष्य के परभाव]]
==संदर्भ==
{{Reflist}}
[[श्रेणी:जलवायु| ]]
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान| ]]
[[श्रेणी:पर्यावरण]]
[[श्रेणी:भूगोल]]
{{भूगोल-आधार}}
aoysenzofpyswxv0ugrrymifi42w9gh
799115
799114
2026-07-07T00:52:33Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:भूगोल]] हटावल गइल; [[श्रेणी:भूगोल के शाखा]] जोड़ल गइल
799115
wikitext
text/x-wiki
'''जलवायु''' ({{Lang|en|Climate}}, ''क्लाइमेट'') [[मौसम]] के दसा सभ के लमहर समय क औसत होला। आमतौर पर अइसन समय तीस बरिस के मानल जाला। जलवायु ई बतावेला की कौनों जगह पर कइसन मौसम रहेला आ साल भर में कइसे-कइसे मौसम में बदलाव होला। मौसम के एह चीज सभ में [[तापमान]], [[नमी]], [[हवा]], [[हवादाब]] आ [[बरखा]] के सामिल कइल जाला। कौनों जगह के जलवायु पर ओह जगह के [[अक्षांश]], जमीनी उच्चावच, ऊँचाई आ आसपास मौजूद पानी के बड़ भंडार आ समुंद्री धारा नियर कई चीजन सभ के परभाव पड़े ला।
जलवायु के प्रकार बतावे खातिर एकरे वर्गीकरण (किसिम में बाँटे) के कई गो तरीका अपनावल गइल बाड़ें। एह सभ में सभसे परसिद्ध [[कोपेन के जलवायु वर्गीकरण]] हवे।
[[जलवायु बदलाव]] कौनो जगह चाहे इलाका बिसेस की, चाहे पुरा पृथिवी की, जलवायु में बहुत लमहर समय के दौरान होखे वाला बदलाव के कहल जाला। पुराजलवायु बिज्ञान (पैलियोक्लाइमेटोलॉजी) अइसन शाखा हवे जे पुराना समय के इतिहासी जलवायु के अध्ययन करे ला।
==इहो देखल जाय==
* [[मौसम]]
* [[मौसम आ जलवायु]]
* [[सीजन]]
* [[बैस्विक गरमाव]]
* [[मौसम बिज्ञान]]
* [[पर्यावरण पर मनुष्य के परभाव]]
==संदर्भ==
{{Reflist}}
[[श्रेणी:जलवायु| ]]
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान| ]]
[[श्रेणी:पर्यावरण]]
[[श्रेणी:भूगोल के शाखा]]
{{भूगोल-आधार}}
8xp0ckd5m9zmhg1i4p3hg45vvhuuru7
799116
799115
2026-07-07T00:54:32Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
799116
wikitext
text/x-wiki
'''जलवायु''' ({{Lang|en|climate}}, ''क्लाइमेट'') [[मौसम]] के दसा सभ के लमहर समय क औसत होला। आमतौर पर अइसन समय तीस बरिस के मानल जाला। जलवायु ई बतावेला की कौनों जगह पर कइसन मौसम रहेला आ साल भर में कइसे-कइसे मौसम में बदलाव होला। मौसम के एह चीज सभ में [[तापमान]], [[नमी]], [[हवा]], [[हवादाब]] आ [[बरखा]] के सामिल कइल जाला। कौनों जगह के जलवायु पर ओह जगह के [[अक्षांश]], जमीनी उच्चावच, ऊँचाई आ आसपास मौजूद पानी के बड़ भंडार आ समुंद्री धारा नियर कई चीजन सभ के परभाव पड़े ला।
जलवायु के प्रकार बतावे खातिर एकरे वर्गीकरण (किसिम में बाँटे) के कई गो तरीका अपनावल गइल बाड़ें। एह सभ में सभसे परसिद्ध [[कोपेन के जलवायु वर्गीकरण]] हवे।
[[जलवायु बदलाव]] कौनो जगह चाहे इलाका बिसेस की, चाहे पुरा पृथिवी की, जलवायु में बहुत लमहर समय के दौरान होखे वाला बदलाव के कहल जाला। पुराजलवायु बिज्ञान (पैलियोक्लाइमेटोलॉजी) अइसन शाखा हवे जे पुराना समय के इतिहासी जलवायु के अध्ययन करे ला।
==इहो देखल जाय==
* [[मौसम]]
* [[मौसम आ जलवायु]]
* [[सीजन]]
* [[बैस्विक गरमाव]]
* [[मौसम बिज्ञान]]
* [[पर्यावरण पर मनुष्य के परभाव]]
==संदर्भ==
{{Reflist}}
[[श्रेणी:जलवायु| ]]
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान| ]]
[[श्रेणी:पर्यावरण]]
[[श्रेणी:भूगोल के शाखा]]
{{भूगोल-आधार}}
capev5ivuy470pdqw9oi2mpznyhctxn
799117
799116
2026-07-07T00:58:22Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
799117
wikitext
text/x-wiki
'''जलवायु''' ({{Lang|en|climate}}, ''क्लाइमेट'') [[मौसम]] के दसा सभ के लमहर समय क औसत होला। आमतौर पर अइसन समय तीस बरिस के मानल जाला। जलवायु ई बतावेला की कौनों जगह पर कइसन मौसम रहेला आ साल भर में कइसे-कइसे मौसम में बदलाव होला। मौसम के एह चीज सभ में [[तापमान]], [[नमी]], [[हवा]], [[हवादाब]] आ [[बरखा]] के सामिल कइल जाला। कौनों जगह के जलवायु पर ओह जगह के [[अक्षांश]], जमीनी उच्चावच, ऊँचाई आ आसपास मौजूद पानी के बड़ भंडार आ समुंद्री धारा नियर कई चीजन सभ के परभाव पड़े ला।
जलवायु के प्रकार बतावे खातिर एकरे वर्गीकरण (किसिम में बाँटे) के कई गो तरीका अपनावल गइल बाड़ें। एह सभ में सभसे परसिद्ध [[कोपेन के जलवायु वर्गीकरण]] हवे।
[[जलवायु बदलाव]] कौनो जगह चाहे इलाका बिसेस की, चाहे पुरा पृथिवी की, जलवायु में बहुत लमहर समय के दौरान होखे वाला बदलाव के कहल जाला।
जलवायु के अध्ययन करे वाला बिज्ञान [[जलवायु बिज्ञान]] ह जे अर्थ साइंस ([[पृथिवी बिज्ञान]]) सभ के भीतर वायुमंडल बिज्ञान के, आ [[भूगोल]] के भीतर [[भौतिक भूगोल]] के एगो शाखा मानल जाला। एकरा बिपरीत मौसम के अध्ययन [[मौसम बिज्ञान]] में कइल जाला। पुराजलवायु बिज्ञान (पैलियोक्लाइमेटोलॉजी) अइसन शाखा हवे जे पुराना समय के इतिहासी जलवायु के अध्ययन करे ला।
==इहो देखल जाय==
* [[मौसम]]
* [[मौसम आ जलवायु]]
* [[सीजन]]
* [[बैस्विक गरमाव]]
* [[मौसम बिज्ञान]]
* [[पर्यावरण पर मनुष्य के परभाव]]
==संदर्भ==
{{Reflist}}
[[श्रेणी:जलवायु| ]]
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान| ]]
[[श्रेणी:पर्यावरण]]
[[श्रेणी:भूगोल के शाखा]]
{{भूगोल-आधार}}
hbhkypi89y0iwgip2krzlpty0w9dpug
799118
799117
2026-07-07T00:59:47Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल, +विकिकड़ी जोड़ल गइल
799118
wikitext
text/x-wiki
'''जलवायु''' ({{Lang|en|climate}}, ''क्लाइमेट'') [[मौसम]] के दसा सभ के लमहर समय क औसत होला। आमतौर पर अइसन समय तीस बरिस के मानल जाला। जलवायु ई बतावेला की कौनों जगह पर कइसन मौसम रहेला आ साल भर में कइसे-कइसे मौसम में बदलाव होला। मौसम के एह चीज सभ में [[तापमान]], [[नमी]], [[हवा]], [[हवादाब]] आ [[बरखा]] के सामिल कइल जाला। कौनों जगह के जलवायु पर ओह जगह के [[अक्षांश]], जमीनी उच्चावच, ऊँचाई आ आसपास मौजूद पानी के बड़ भंडार आ समुंद्री धारा नियर कई चीजन सभ के परभाव पड़े ला।
जलवायु के प्रकार बतावे खातिर एकरे वर्गीकरण (किसिम में बाँटे) के कई गो तरीका अपनावल गइल बाड़ें। एह सभ में सभसे परसिद्ध [[कोपेन के जलवायु वर्गीकरण]] हवे।
[[जलवायु बदलाव]] कौनो जगह चाहे इलाका बिसेस की, चाहे पुरा पृथिवी की, जलवायु में बहुत लमहर समय के दौरान होखे वाला बदलाव के कहल जाला।
जलवायु के अध्ययन करे वाला बिज्ञान [[जलवायु बिज्ञान]] ह जे अर्थ साइंस ([[पृथिवी बिज्ञान]]) सभ के भीतर वायुमंडल बिज्ञान के, आ [[भूगोल]] के भीतर [[भौतिक भूगोल]] के एगो शाखा मानल जाला। एकरा बिपरीत मौसम के अध्ययन [[मौसम बिज्ञान]] में कइल जाला। पुराजलवायु बिज्ञान (पैलियोक्लाइमेटोलॉजी) अइसन शाखा हवे जे पुराना समय के इतिहासी जलवायु के अध्ययन करे ला।
==इहो देखल जाय==
{{div col |colwidth=30em}}
* [[मौसम]]
* [[मौसम आ जलवायु]]
* [[सीजन]]
* [[बैस्विक गरमाव]]
* [[मौसम बिज्ञान]]
* [[पर्यावरण पर मनुष्य के परभाव]]
* [[जलवायु बदलाव पर यूनाइटेड नेशंस के फ्रेमवर्क कन्वेंशन]]
{{div col end}}
==संदर्भ==
{{Reflist}}
[[श्रेणी:जलवायु| ]]
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान| ]]
[[श्रेणी:पर्यावरण]]
[[श्रेणी:भूगोल के शाखा]]
{{भूगोल-आधार}}
q2sxstegbvq1r5396og299f6gmh5e4e
जलवायु बिज्ञान
0
10734
799119
788903
2026-07-07T01:00:17Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:पृथिवी बिज्ञान]] जोड़ल गइल
799119
wikitext
text/x-wiki
'''जलवायु बिज्ञान''' ({{Langx|en|Climatology}}) चाहे '''क्लाइमेट साइंस''' ({{Langx|en|climate science}}) मतलब मय [[धरती]] भा एकरा कवनो हिस्सा के [[जलवायु]] के वैज्ञानिक पढ़ाई। जलवायु आ [[मौसम]] अलग-अलग चीज होला। जलवायु, मौसम के औसत हाल बिबरन के कहल जाला जे कम से कम 30 साल तक के अवधि में मापल जाला।<ref>Climate Prediction Center. [http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml#C Climate Glossary.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061006013653/http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml#C |date=2006-10-06 }}</ref> जलवायु से मतलब हवा-पानी के हालात लंबा समय ले बाकी अनिश्चित समय ले चले वाला परस्थिति से होखेला; जबकि मौसम बतावे ला कि छोट समय—मतलब कुछ दिन या घंटा—में वायुमंडल के दसा कइसन बा।
ए विषय में मुख्य अध्ययन जलवायु में समय-समय पर होखे वाला बदलाव, [[जलवायु बदलाव|जलवायु बदलले]] के कारण आ आजकाल के आधुनिक समय में हो रहल 'जलवायु बदलाव' (क्लाइमेट चेंज) नियन समस्या प्रमुख बा।<ref name="What is Climatology">{{Cite web|url=http://drought.unl.edu/DroughtBasics/WhatisClimatology.aspx|title=What is Climatology?|website=drought.unl.edu|language=en-US|access-date=27 February 2017|archive-date=2 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802133122/https://drought.unl.edu/404error.aspx?aspxerrorpath=/DroughtBasics/WhatisClimatology.aspx|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml |title=Glossary |access-date=23 November 2006 |archive-date=6 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061006013653/http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml }}</ref> ई विषय [[वायुमंडलीय विज्ञान]] के हिस्सा हवे आ [[भौतिक भूगोल]] (फिजिकल जियोग्राफी) के उप-शाखा मानल जाला, जे [[पृथिवी-विज्ञान]] के एगो अंग हवे। क्लाइमेट साइंस में समुद्र-विज्ञान (ओशनोग्राफी) आ जीव-रसायन विज्ञान (बायोजियोकेमिस्ट्री) के कुछ भागो सामिल रहेला।
जलवायु वैज्ञानिक (क्लाइमेटोलॉजिस्ट) लोगन के मुख्य तरीका दु गो पर टिकले बा— (1) जलवायु से जुड़ल वास्तविक नाप-जोख (ऑब्ज़र्वेशन) के विशलेषण, आ (2) ऊ भौतिक प्रक्रिया के मॉडल बनावल जे जलवायु तय करेला।
छोट अवधी वाला मौसम के अनुमान (फोरकास्ट) जलवायु के लंबा-समय वाला रुझान से जोड़ के समझल जा सकेला। जइसे कुछ जलवायवी चक्र (क्लाइमेटिक सायकिल) बा—
El Niño-Southern Oscillation (ENSO), Madden-Julian Oscillation (MJO), North Atlantic Oscillation (NAO), Arctic Oscillation (AO), Pacific Decadal Oscillation (PDO), आ Interdecadal Pacific Oscillation (IPO)। ई सब चक्र मौसम के छोट-अवधि वाला घटना के पाछे छिपल लंबा असर बुझावे में मदद करेला।
== शाखा भा उप-बिसय ==
क्लाइमेटोलॉजी के अलग-अलग उप-विषय (subtopics) जलवायु के अलग-अलग पहलू के पढ़ेला। क्लाइमेटोलॉजी में उप-विषय के कई किसिम के वर्गीकरण मिलेला।
मिसाल खातिर, अमेरिकन मेटिरियोलॉजिकल सोसायटी क्लाइमेटोलॉजी के तीन हिस्सा में बाँटेला - वर्णनात्मक जलवायु विज्ञान (Descriptive climatology), वैज्ञानिक जलवायु विज्ञान (Scientific climatology), आ एप्लाइड जलवायु विज्ञान (Applied climatology)। ई वर्गीकरण रिसर्च के मकसद आ जटिलता पर आधारित बा।
एप्लाइड क्लाइमेटोलॉजिस्ट लोग अपन ज्ञान के उद्योग-कारोबार, सामान निर्माण (manufacturing) आ खेती-किसानी जइसन क्षेत्र में लगावेलन। पैलेओक्लाइमेटोलॉजी के मतलब बा—पुरान समय के जलवायु के दोबारा बनावल (reconstruct) आ समझल, जवन काम बरफ के कोर (ice cores) आ पेड़ के सालाना घेरा (tree rings → dendroclimatology) जइसन रिकॉर्ड देख के होखेला। पैलेओटेम्पेस्टोलॉजी ईहे रिकॉर्ड के इस्तेमाल कर के हजारों साल में तूफान (hurricane) कइसे-कितना आवेलें, ओकरा के जाने में मदद करेला। ऐतिहासिक जलवायु विज्ञान (Historical climatology) मानव इतिहास से जुड़ल जलवायु के पढ़ेला। एहकर मुख्य जोर पिछला कुछ हजार साल के जलवायु पर रहेला। बाउंड्री-लेयर क्लाइमेटोलॉजी धरती के सतह नज़दीक पानी, ऊर्ज़ा आ गतिक बल (momentum) के आदान-प्रदान के अध्ययन करेला।
आउरी चिन्हाइल उप-विषय बाड़ें:
* भौतिक जलवायु विज्ञान (Physical climatology)
* डायनेमिक जलवायु विज्ञान (Dynamic climatology)
* टॉर्नेडो क्लाइमेटोलॉजी
* प्रादेशिक जलवायु विज्ञान (Regional climatology)
* बायोक्लाइमेटोलॉजी
* सिनॉप्टिक क्लाइमेटोलॉजी
लंबा समय के पैमाना पर जल-चक्र (hydrological cycle) के अध्ययन के कइयाँ बेर हाइड्रो-क्लाइमेटोलॉजी कहल जाला, खास कर के जब पानी के चक्र पर जलवायु परिवर्तन के असर देखल जाला।
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]]
[[श्रेणी:पृथिवी बिज्ञान]]
{{Climate-stub}}
qj1o5lm6683m19czrkq7363p3jaro9d
799120
799119
2026-07-07T01:00:34Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान]] जोड़ल गइल
799120
wikitext
text/x-wiki
'''जलवायु बिज्ञान''' ({{Langx|en|Climatology}}) चाहे '''क्लाइमेट साइंस''' ({{Langx|en|climate science}}) मतलब मय [[धरती]] भा एकरा कवनो हिस्सा के [[जलवायु]] के वैज्ञानिक पढ़ाई। जलवायु आ [[मौसम]] अलग-अलग चीज होला। जलवायु, मौसम के औसत हाल बिबरन के कहल जाला जे कम से कम 30 साल तक के अवधि में मापल जाला।<ref>Climate Prediction Center. [http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml#C Climate Glossary.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061006013653/http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml#C |date=2006-10-06 }}</ref> जलवायु से मतलब हवा-पानी के हालात लंबा समय ले बाकी अनिश्चित समय ले चले वाला परस्थिति से होखेला; जबकि मौसम बतावे ला कि छोट समय—मतलब कुछ दिन या घंटा—में वायुमंडल के दसा कइसन बा।
ए विषय में मुख्य अध्ययन जलवायु में समय-समय पर होखे वाला बदलाव, [[जलवायु बदलाव|जलवायु बदलले]] के कारण आ आजकाल के आधुनिक समय में हो रहल 'जलवायु बदलाव' (क्लाइमेट चेंज) नियन समस्या प्रमुख बा।<ref name="What is Climatology">{{Cite web|url=http://drought.unl.edu/DroughtBasics/WhatisClimatology.aspx|title=What is Climatology?|website=drought.unl.edu|language=en-US|access-date=27 February 2017|archive-date=2 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802133122/https://drought.unl.edu/404error.aspx?aspxerrorpath=/DroughtBasics/WhatisClimatology.aspx|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml |title=Glossary |access-date=23 November 2006 |archive-date=6 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061006013653/http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml }}</ref> ई विषय [[वायुमंडलीय विज्ञान]] के हिस्सा हवे आ [[भौतिक भूगोल]] (फिजिकल जियोग्राफी) के उप-शाखा मानल जाला, जे [[पृथिवी-विज्ञान]] के एगो अंग हवे। क्लाइमेट साइंस में समुद्र-विज्ञान (ओशनोग्राफी) आ जीव-रसायन विज्ञान (बायोजियोकेमिस्ट्री) के कुछ भागो सामिल रहेला।
जलवायु वैज्ञानिक (क्लाइमेटोलॉजिस्ट) लोगन के मुख्य तरीका दु गो पर टिकले बा— (1) जलवायु से जुड़ल वास्तविक नाप-जोख (ऑब्ज़र्वेशन) के विशलेषण, आ (2) ऊ भौतिक प्रक्रिया के मॉडल बनावल जे जलवायु तय करेला।
छोट अवधी वाला मौसम के अनुमान (फोरकास्ट) जलवायु के लंबा-समय वाला रुझान से जोड़ के समझल जा सकेला। जइसे कुछ जलवायवी चक्र (क्लाइमेटिक सायकिल) बा—
El Niño-Southern Oscillation (ENSO), Madden-Julian Oscillation (MJO), North Atlantic Oscillation (NAO), Arctic Oscillation (AO), Pacific Decadal Oscillation (PDO), आ Interdecadal Pacific Oscillation (IPO)। ई सब चक्र मौसम के छोट-अवधि वाला घटना के पाछे छिपल लंबा असर बुझावे में मदद करेला।
== शाखा भा उप-बिसय ==
क्लाइमेटोलॉजी के अलग-अलग उप-विषय (subtopics) जलवायु के अलग-अलग पहलू के पढ़ेला। क्लाइमेटोलॉजी में उप-विषय के कई किसिम के वर्गीकरण मिलेला।
मिसाल खातिर, अमेरिकन मेटिरियोलॉजिकल सोसायटी क्लाइमेटोलॉजी के तीन हिस्सा में बाँटेला - वर्णनात्मक जलवायु विज्ञान (Descriptive climatology), वैज्ञानिक जलवायु विज्ञान (Scientific climatology), आ एप्लाइड जलवायु विज्ञान (Applied climatology)। ई वर्गीकरण रिसर्च के मकसद आ जटिलता पर आधारित बा।
एप्लाइड क्लाइमेटोलॉजिस्ट लोग अपन ज्ञान के उद्योग-कारोबार, सामान निर्माण (manufacturing) आ खेती-किसानी जइसन क्षेत्र में लगावेलन। पैलेओक्लाइमेटोलॉजी के मतलब बा—पुरान समय के जलवायु के दोबारा बनावल (reconstruct) आ समझल, जवन काम बरफ के कोर (ice cores) आ पेड़ के सालाना घेरा (tree rings → dendroclimatology) जइसन रिकॉर्ड देख के होखेला। पैलेओटेम्पेस्टोलॉजी ईहे रिकॉर्ड के इस्तेमाल कर के हजारों साल में तूफान (hurricane) कइसे-कितना आवेलें, ओकरा के जाने में मदद करेला। ऐतिहासिक जलवायु विज्ञान (Historical climatology) मानव इतिहास से जुड़ल जलवायु के पढ़ेला। एहकर मुख्य जोर पिछला कुछ हजार साल के जलवायु पर रहेला। बाउंड्री-लेयर क्लाइमेटोलॉजी धरती के सतह नज़दीक पानी, ऊर्ज़ा आ गतिक बल (momentum) के आदान-प्रदान के अध्ययन करेला।
आउरी चिन्हाइल उप-विषय बाड़ें:
* भौतिक जलवायु विज्ञान (Physical climatology)
* डायनेमिक जलवायु विज्ञान (Dynamic climatology)
* टॉर्नेडो क्लाइमेटोलॉजी
* प्रादेशिक जलवायु विज्ञान (Regional climatology)
* बायोक्लाइमेटोलॉजी
* सिनॉप्टिक क्लाइमेटोलॉजी
लंबा समय के पैमाना पर जल-चक्र (hydrological cycle) के अध्ययन के कइयाँ बेर हाइड्रो-क्लाइमेटोलॉजी कहल जाला, खास कर के जब पानी के चक्र पर जलवायु परिवर्तन के असर देखल जाला।
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]]
[[श्रेणी:पृथिवी बिज्ञान]]
[[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान]]
{{Climate-stub}}
kedtn5292abee03gw8sbomunr5kcxez
799121
799120
2026-07-07T01:00:49Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:वायुमंडल]] जोड़ल गइल
799121
wikitext
text/x-wiki
'''जलवायु बिज्ञान''' ({{Langx|en|Climatology}}) चाहे '''क्लाइमेट साइंस''' ({{Langx|en|climate science}}) मतलब मय [[धरती]] भा एकरा कवनो हिस्सा के [[जलवायु]] के वैज्ञानिक पढ़ाई। जलवायु आ [[मौसम]] अलग-अलग चीज होला। जलवायु, मौसम के औसत हाल बिबरन के कहल जाला जे कम से कम 30 साल तक के अवधि में मापल जाला।<ref>Climate Prediction Center. [http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml#C Climate Glossary.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061006013653/http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml#C |date=2006-10-06 }}</ref> जलवायु से मतलब हवा-पानी के हालात लंबा समय ले बाकी अनिश्चित समय ले चले वाला परस्थिति से होखेला; जबकि मौसम बतावे ला कि छोट समय—मतलब कुछ दिन या घंटा—में वायुमंडल के दसा कइसन बा।
ए विषय में मुख्य अध्ययन जलवायु में समय-समय पर होखे वाला बदलाव, [[जलवायु बदलाव|जलवायु बदलले]] के कारण आ आजकाल के आधुनिक समय में हो रहल 'जलवायु बदलाव' (क्लाइमेट चेंज) नियन समस्या प्रमुख बा।<ref name="What is Climatology">{{Cite web|url=http://drought.unl.edu/DroughtBasics/WhatisClimatology.aspx|title=What is Climatology?|website=drought.unl.edu|language=en-US|access-date=27 February 2017|archive-date=2 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802133122/https://drought.unl.edu/404error.aspx?aspxerrorpath=/DroughtBasics/WhatisClimatology.aspx|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml |title=Glossary |access-date=23 November 2006 |archive-date=6 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061006013653/http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml }}</ref> ई विषय [[वायुमंडलीय विज्ञान]] के हिस्सा हवे आ [[भौतिक भूगोल]] (फिजिकल जियोग्राफी) के उप-शाखा मानल जाला, जे [[पृथिवी-विज्ञान]] के एगो अंग हवे। क्लाइमेट साइंस में समुद्र-विज्ञान (ओशनोग्राफी) आ जीव-रसायन विज्ञान (बायोजियोकेमिस्ट्री) के कुछ भागो सामिल रहेला।
जलवायु वैज्ञानिक (क्लाइमेटोलॉजिस्ट) लोगन के मुख्य तरीका दु गो पर टिकले बा— (1) जलवायु से जुड़ल वास्तविक नाप-जोख (ऑब्ज़र्वेशन) के विशलेषण, आ (2) ऊ भौतिक प्रक्रिया के मॉडल बनावल जे जलवायु तय करेला।
छोट अवधी वाला मौसम के अनुमान (फोरकास्ट) जलवायु के लंबा-समय वाला रुझान से जोड़ के समझल जा सकेला। जइसे कुछ जलवायवी चक्र (क्लाइमेटिक सायकिल) बा—
El Niño-Southern Oscillation (ENSO), Madden-Julian Oscillation (MJO), North Atlantic Oscillation (NAO), Arctic Oscillation (AO), Pacific Decadal Oscillation (PDO), आ Interdecadal Pacific Oscillation (IPO)। ई सब चक्र मौसम के छोट-अवधि वाला घटना के पाछे छिपल लंबा असर बुझावे में मदद करेला।
== शाखा भा उप-बिसय ==
क्लाइमेटोलॉजी के अलग-अलग उप-विषय (subtopics) जलवायु के अलग-अलग पहलू के पढ़ेला। क्लाइमेटोलॉजी में उप-विषय के कई किसिम के वर्गीकरण मिलेला।
मिसाल खातिर, अमेरिकन मेटिरियोलॉजिकल सोसायटी क्लाइमेटोलॉजी के तीन हिस्सा में बाँटेला - वर्णनात्मक जलवायु विज्ञान (Descriptive climatology), वैज्ञानिक जलवायु विज्ञान (Scientific climatology), आ एप्लाइड जलवायु विज्ञान (Applied climatology)। ई वर्गीकरण रिसर्च के मकसद आ जटिलता पर आधारित बा।
एप्लाइड क्लाइमेटोलॉजिस्ट लोग अपन ज्ञान के उद्योग-कारोबार, सामान निर्माण (manufacturing) आ खेती-किसानी जइसन क्षेत्र में लगावेलन। पैलेओक्लाइमेटोलॉजी के मतलब बा—पुरान समय के जलवायु के दोबारा बनावल (reconstruct) आ समझल, जवन काम बरफ के कोर (ice cores) आ पेड़ के सालाना घेरा (tree rings → dendroclimatology) जइसन रिकॉर्ड देख के होखेला। पैलेओटेम्पेस्टोलॉजी ईहे रिकॉर्ड के इस्तेमाल कर के हजारों साल में तूफान (hurricane) कइसे-कितना आवेलें, ओकरा के जाने में मदद करेला। ऐतिहासिक जलवायु विज्ञान (Historical climatology) मानव इतिहास से जुड़ल जलवायु के पढ़ेला। एहकर मुख्य जोर पिछला कुछ हजार साल के जलवायु पर रहेला। बाउंड्री-लेयर क्लाइमेटोलॉजी धरती के सतह नज़दीक पानी, ऊर्ज़ा आ गतिक बल (momentum) के आदान-प्रदान के अध्ययन करेला।
आउरी चिन्हाइल उप-विषय बाड़ें:
* भौतिक जलवायु विज्ञान (Physical climatology)
* डायनेमिक जलवायु विज्ञान (Dynamic climatology)
* टॉर्नेडो क्लाइमेटोलॉजी
* प्रादेशिक जलवायु विज्ञान (Regional climatology)
* बायोक्लाइमेटोलॉजी
* सिनॉप्टिक क्लाइमेटोलॉजी
लंबा समय के पैमाना पर जल-चक्र (hydrological cycle) के अध्ययन के कइयाँ बेर हाइड्रो-क्लाइमेटोलॉजी कहल जाला, खास कर के जब पानी के चक्र पर जलवायु परिवर्तन के असर देखल जाला।
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]]
[[श्रेणी:पृथिवी बिज्ञान]]
[[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान]]
[[श्रेणी:वायुमंडल]]
{{Climate-stub}}
bkefgc3mvbkccbm0vm56ws30qas04rq
799122
799121
2026-07-07T01:01:09Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:भौतिक भूगोल]] जोड़ल गइल
799122
wikitext
text/x-wiki
'''जलवायु बिज्ञान''' ({{Langx|en|Climatology}}) चाहे '''क्लाइमेट साइंस''' ({{Langx|en|climate science}}) मतलब मय [[धरती]] भा एकरा कवनो हिस्सा के [[जलवायु]] के वैज्ञानिक पढ़ाई। जलवायु आ [[मौसम]] अलग-अलग चीज होला। जलवायु, मौसम के औसत हाल बिबरन के कहल जाला जे कम से कम 30 साल तक के अवधि में मापल जाला।<ref>Climate Prediction Center. [http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml#C Climate Glossary.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061006013653/http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml#C |date=2006-10-06 }}</ref> जलवायु से मतलब हवा-पानी के हालात लंबा समय ले बाकी अनिश्चित समय ले चले वाला परस्थिति से होखेला; जबकि मौसम बतावे ला कि छोट समय—मतलब कुछ दिन या घंटा—में वायुमंडल के दसा कइसन बा।
ए विषय में मुख्य अध्ययन जलवायु में समय-समय पर होखे वाला बदलाव, [[जलवायु बदलाव|जलवायु बदलले]] के कारण आ आजकाल के आधुनिक समय में हो रहल 'जलवायु बदलाव' (क्लाइमेट चेंज) नियन समस्या प्रमुख बा।<ref name="What is Climatology">{{Cite web|url=http://drought.unl.edu/DroughtBasics/WhatisClimatology.aspx|title=What is Climatology?|website=drought.unl.edu|language=en-US|access-date=27 February 2017|archive-date=2 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802133122/https://drought.unl.edu/404error.aspx?aspxerrorpath=/DroughtBasics/WhatisClimatology.aspx|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml |title=Glossary |access-date=23 November 2006 |archive-date=6 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061006013653/http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml }}</ref> ई विषय [[वायुमंडलीय विज्ञान]] के हिस्सा हवे आ [[भौतिक भूगोल]] (फिजिकल जियोग्राफी) के उप-शाखा मानल जाला, जे [[पृथिवी-विज्ञान]] के एगो अंग हवे। क्लाइमेट साइंस में समुद्र-विज्ञान (ओशनोग्राफी) आ जीव-रसायन विज्ञान (बायोजियोकेमिस्ट्री) के कुछ भागो सामिल रहेला।
जलवायु वैज्ञानिक (क्लाइमेटोलॉजिस्ट) लोगन के मुख्य तरीका दु गो पर टिकले बा— (1) जलवायु से जुड़ल वास्तविक नाप-जोख (ऑब्ज़र्वेशन) के विशलेषण, आ (2) ऊ भौतिक प्रक्रिया के मॉडल बनावल जे जलवायु तय करेला।
छोट अवधी वाला मौसम के अनुमान (फोरकास्ट) जलवायु के लंबा-समय वाला रुझान से जोड़ के समझल जा सकेला। जइसे कुछ जलवायवी चक्र (क्लाइमेटिक सायकिल) बा—
El Niño-Southern Oscillation (ENSO), Madden-Julian Oscillation (MJO), North Atlantic Oscillation (NAO), Arctic Oscillation (AO), Pacific Decadal Oscillation (PDO), आ Interdecadal Pacific Oscillation (IPO)। ई सब चक्र मौसम के छोट-अवधि वाला घटना के पाछे छिपल लंबा असर बुझावे में मदद करेला।
== शाखा भा उप-बिसय ==
क्लाइमेटोलॉजी के अलग-अलग उप-विषय (subtopics) जलवायु के अलग-अलग पहलू के पढ़ेला। क्लाइमेटोलॉजी में उप-विषय के कई किसिम के वर्गीकरण मिलेला।
मिसाल खातिर, अमेरिकन मेटिरियोलॉजिकल सोसायटी क्लाइमेटोलॉजी के तीन हिस्सा में बाँटेला - वर्णनात्मक जलवायु विज्ञान (Descriptive climatology), वैज्ञानिक जलवायु विज्ञान (Scientific climatology), आ एप्लाइड जलवायु विज्ञान (Applied climatology)। ई वर्गीकरण रिसर्च के मकसद आ जटिलता पर आधारित बा।
एप्लाइड क्लाइमेटोलॉजिस्ट लोग अपन ज्ञान के उद्योग-कारोबार, सामान निर्माण (manufacturing) आ खेती-किसानी जइसन क्षेत्र में लगावेलन। पैलेओक्लाइमेटोलॉजी के मतलब बा—पुरान समय के जलवायु के दोबारा बनावल (reconstruct) आ समझल, जवन काम बरफ के कोर (ice cores) आ पेड़ के सालाना घेरा (tree rings → dendroclimatology) जइसन रिकॉर्ड देख के होखेला। पैलेओटेम्पेस्टोलॉजी ईहे रिकॉर्ड के इस्तेमाल कर के हजारों साल में तूफान (hurricane) कइसे-कितना आवेलें, ओकरा के जाने में मदद करेला। ऐतिहासिक जलवायु विज्ञान (Historical climatology) मानव इतिहास से जुड़ल जलवायु के पढ़ेला। एहकर मुख्य जोर पिछला कुछ हजार साल के जलवायु पर रहेला। बाउंड्री-लेयर क्लाइमेटोलॉजी धरती के सतह नज़दीक पानी, ऊर्ज़ा आ गतिक बल (momentum) के आदान-प्रदान के अध्ययन करेला।
आउरी चिन्हाइल उप-विषय बाड़ें:
* भौतिक जलवायु विज्ञान (Physical climatology)
* डायनेमिक जलवायु विज्ञान (Dynamic climatology)
* टॉर्नेडो क्लाइमेटोलॉजी
* प्रादेशिक जलवायु विज्ञान (Regional climatology)
* बायोक्लाइमेटोलॉजी
* सिनॉप्टिक क्लाइमेटोलॉजी
लंबा समय के पैमाना पर जल-चक्र (hydrological cycle) के अध्ययन के कइयाँ बेर हाइड्रो-क्लाइमेटोलॉजी कहल जाला, खास कर के जब पानी के चक्र पर जलवायु परिवर्तन के असर देखल जाला।
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]]
[[श्रेणी:पृथिवी बिज्ञान]]
[[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान]]
[[श्रेणी:वायुमंडल]]
[[श्रेणी:भौतिक भूगोल]]
{{Climate-stub}}
fatelnkpj0xba9jwul01d0skk00vzko
799123
799122
2026-07-07T01:29:30Z
SM7
3953
+विकिकड़ी जोड़ल गइल
799123
wikitext
text/x-wiki
'''जलवायु बिज्ञान''' ({{Langx|en|climatology}}) चाहे '''क्लाइमेट साइंस''' ({{Langx|en|climate science}}) मतलब मय [[धरती]] भा एकरा कवनो हिस्सा के [[जलवायु]] के वैज्ञानिक पढ़ाई। जलवायु आ [[मौसम]] अलग-अलग चीज होला। जलवायु, मौसम के औसत हाल बिबरन के कहल जाला जे कम से कम 30 साल तक के अवधि में मापल जाला।<ref>Climate Prediction Center. [http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml#C Climate Glossary.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061006013653/http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml#C |date=2006-10-06 }}</ref> जलवायु से मतलब हवा-पानी के हालात लंबा समय ले बाकी अनिश्चित समय ले चले वाला परस्थिति से होखेला; जबकि मौसम बतावे ला कि छोट समय—मतलब कुछ दिन या घंटा—में वायुमंडल के दसा कइसन बा।
ए विषय में मुख्य अध्ययन जलवायु में समय-समय पर होखे वाला बदलाव, [[जलवायु बदलाव|जलवायु बदलले]] के कारण आ आजकाल के आधुनिक समय में हो रहल 'जलवायु बदलाव' (क्लाइमेट चेंज) नियन समस्या प्रमुख बा।<ref name="What is Climatology">{{Cite web|url=http://drought.unl.edu/DroughtBasics/WhatisClimatology.aspx|title=What is Climatology?|website=drought.unl.edu|language=en-US|access-date=27 February 2017|archive-date=2 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802133122/https://drought.unl.edu/404error.aspx?aspxerrorpath=/DroughtBasics/WhatisClimatology.aspx|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml |title=Glossary |access-date=23 November 2006 |archive-date=6 October 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061006013653/http://www.cpc.noaa.gov/products/outreach/glossary.shtml }}</ref> ई विषय [[वायुमंडलीय विज्ञान]] के हिस्सा हवे आ [[भौतिक भूगोल]] (फिजिकल जियोग्राफी) के उप-शाखा मानल जाला, जे [[पृथिवी-विज्ञान]] के एगो अंग हवे। क्लाइमेट साइंस में समुद्र-विज्ञान (ओशनोग्राफी) आ जीव-रसायन विज्ञान (बायोजियोकेमिस्ट्री) के कुछ भागो सामिल रहेला।
जलवायु वैज्ञानिक (क्लाइमेटोलॉजिस्ट) लोगन के मुख्य तरीका दु गो पर टिकले बा— (1) जलवायु से जुड़ल वास्तविक नाप-जोख (ऑब्ज़र्वेशन) के विशलेषण, आ (2) ऊ भौतिक प्रक्रिया के मॉडल बनावल जे जलवायु तय करेला।
छोट अवधी वाला मौसम के अनुमान (फोरकास्ट) जलवायु के लंबा-समय वाला रुझान से जोड़ के समझल जा सकेला। जइसे कुछ जलवायवी चक्र (क्लाइमेटिक सायकिल) बा—
El Niño-Southern Oscillation (ENSO), Madden-Julian Oscillation (MJO), North Atlantic Oscillation (NAO), Arctic Oscillation (AO), Pacific Decadal Oscillation (PDO), आ Interdecadal Pacific Oscillation (IPO)। ई सब चक्र मौसम के छोट-अवधि वाला घटना के पाछे छिपल लंबा असर बुझावे में मदद करेला।
== शाखा भा उप-बिसय ==
क्लाइमेटोलॉजी के अलग-अलग उप-विषय (subtopics) जलवायु के अलग-अलग पहलू के पढ़ेला। क्लाइमेटोलॉजी में उप-विषय के कई किसिम के वर्गीकरण मिलेला।
मिसाल खातिर, अमेरिकन मेटिरियोलॉजिकल सोसायटी क्लाइमेटोलॉजी के तीन हिस्सा में बाँटेला - वर्णनात्मक जलवायु विज्ञान (Descriptive climatology), वैज्ञानिक जलवायु विज्ञान (Scientific climatology), आ एप्लाइड जलवायु विज्ञान (Applied climatology)। ई वर्गीकरण रिसर्च के मकसद आ जटिलता पर आधारित बा।
एप्लाइड क्लाइमेटोलॉजिस्ट लोग अपन ज्ञान के उद्योग-कारोबार, सामान निर्माण (manufacturing) आ खेती-किसानी जइसन क्षेत्र में लगावेलन। पैलेओक्लाइमेटोलॉजी के मतलब बा—पुरान समय के जलवायु के दोबारा बनावल (reconstruct) आ समझल, जवन काम बरफ के कोर (ice cores) आ पेड़ के सालाना घेरा (tree rings → dendroclimatology) जइसन रिकॉर्ड देख के होखेला। पैलेओटेम्पेस्टोलॉजी ईहे रिकॉर्ड के इस्तेमाल कर के हजारों साल में तूफान (hurricane) कइसे-कितना आवेलें, ओकरा के जाने में मदद करेला। ऐतिहासिक जलवायु विज्ञान (Historical climatology) मानव इतिहास से जुड़ल जलवायु के पढ़ेला। एहकर मुख्य जोर पिछला कुछ हजार साल के जलवायु पर रहेला। बाउंड्री-लेयर क्लाइमेटोलॉजी धरती के सतह नज़दीक पानी, ऊर्ज़ा आ गतिक बल (momentum) के आदान-प्रदान के अध्ययन करेला।
आउरी चिन्हाइल उप-विषय बाड़ें:
* भौतिक जलवायु विज्ञान (Physical climatology)
* डायनेमिक जलवायु विज्ञान (Dynamic climatology)
* टॉर्नेडो क्लाइमेटोलॉजी
* प्रादेशिक जलवायु विज्ञान (Regional climatology)
* बायोक्लाइमेटोलॉजी
* [[सिनॉप्टिक क्लाइमेटोलॉजी]]
लंबा समय के पैमाना पर [[जल चक्र|जल-चक्र]] के अध्ययन के कइयाँ बेर हाइड्रो-क्लाइमेटोलॉजी कहल जाला, खास कर के जब पानी के चक्र पर जलवायु परिवर्तन के असर देखल जाला।
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]]
[[श्रेणी:पृथिवी बिज्ञान]]
[[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान]]
[[श्रेणी:वायुमंडल]]
[[श्रेणी:भौतिक भूगोल]]
{{Climate-stub}}
0l47724d51v8yvo670tpn09yy5h74qa
सिंधु घाटी सभ्यता
0
14692
799096
799094
2026-07-06T12:01:06Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
799096
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Indus Valley Civilization, Mature Phase (2600-1900 BCE).png|thumb|अपना सभसे मैच्योर फेज में (2600-1900 BCE) सिंधु घाटी सभ्यता के बिस्तार]]
'''सिंधु घाटी सभ्यता''' ({{Langx|en|Indus Valley Civilization}}) चाहे '''सिंधु सभ्यता''', काँसा जुग (ब्रोंज एज) के एगो प्राचीन सभ्यता रहे। ई [[दक्खिन एशिया]] ([[भारतीय उपमहादीप]]) के उत्तर-पच्छिमी इलाका में करीबन 3300 ईसा पूर्व से 1300 ईसा पूर्व तक मौजूद रहल। एकर सबसे बिकसित (परिपक्व) काल 2600 ईसा पूर्व से 1900 ईसा पूर्व के बीच मानल जाला। प्राचीन मिस्र के सभ्यता आ मेसोपोटामिया की सभ्यता के साथे, सिंधु घाटी सभ्यता दुनिया के सबसे शुरुआती सभ्यतन में से एगो रहे। एह तीनों में सिंधु सभ्यता के बिस्तार सबसे बेसी रहे। ई आज के समय के [[पाकिस्तान]], उत्तर-पच्छिमी [[भारत]] आ उत्तर-पूर्वी [[अफ़गानिस्तान]] के बहुत बड़हन हिस्सा में फइलल रहे। ई सभ्यता मुख्य रूप से [[सिंधु नदी]] के [[जलोढ़ मैदान]] में बिकसित भइल आ अपना समृद्धी के ऊँचाई ले चहुँपल। एकरे अलावा, ई ओह स्थायी नदियन के तीरे बिकसित भइल, जिनहना के पानी [[मानसून]] से मिलत रहे आ जे कभी घग्घर-हकरा नदी के आसपास बहत रहलीं। आज घग्घर-हकरा उत्तर-पश्चिमी भारत आ पूर्वी पाकिस्तान के एगो मौसमी नदी के रूप में जानल जाले।
कई बेर [[हड़प्पा]] नाँव के आधार पर सिंधु घाटी सभ्यता के '''हड़प्पा सभ्यता''' कहल जाला। एह सभ्यता के ई नाम हड़प्पा से मिलल, जहाँ 20वीं सदी के शुरुआत में सबसे पहिले आर्कियोलोजिकल खोदाई कइल गइल। ओह समय ई स्थान [[ब्रिटिश राज|ब्रिटिश भारत]] के पंजाब प्रांत में रहे, जबकि आज ई पाकिस्तान के पंजाब प्रांत में स्थित बा। भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण के स्थापना 1861 में भइला के बाद शुरू भइल आर्कियोलोजिकल खोज के चलते हड़प्पा आ एकरा कुछ समय बाद [[मोहनजोदड़ो]] (मुअन-जो-दरो {{lit|मुर्दन के टीला}}) के खोज भइल। एही क्षेत्र में प्रारंभिक हड़प्पा आ उत्तरकालीन हड़प्पा संस्कृति भी मौजूद रहल। प्रारंभिक हड़प्पा संस्कृति के विकास नवपाषाण (नियोलिथिक) संस्कृति से भइल रहे। एह नवपाषाण संस्कृति में सबसे पुरान आ सबसे प्रसिद्ध संस्कृति मेहरगढ़ के नाम से जानल जाले। कई बेर हड़प्पा सभ्यता के मैच्योर हड़प्पा सभ्यता कहल जाला, ताकि एकरा के एहसे पहिले के हड़प्पा संस्कृति सभ से अलग पहचानल जा सके।
सिंधु सभ्यता के प्राचीन शहर अपना एकदम बेवस्थित नगर नियोजन खातिर परसिद्ध रहलें। एह शहरन में पक्का ईंट से बनल मकान, बढ़ियाँ जल निकासी बेवस्था, पानी के सप्लाई के व्यवस्था, बड़-बड़ गैर-आवासीय भवनन के समूह, आ हस्तशिल्प तथा धातु-कला के उन्नत तकनीक बिकसित रहल। मोहनजोदड़ो आ हड़प्पा में किदा लगभग 30,000 से 60,000 लोग रहत रहे। अपना उत्कर्ष काल में पूरा सिंधु सभ्यता के जनसंख्या लगभग 10 लाख से 50 लाख के बीच रहल हो सकेला। तीसरी सहस्राब्दी ईसा पूर्व के दौरान एह क्षेत्र के [[जलवायु]] धीरे-धीरे नम से सूखा जलवायु में बदले शुरू भइल। मानल जाला कि एही बदलाव से शहरन के बिकास के शुरुआत भइल। बाद में पानी के उपलब्धता एतना कम हो गइल कि सभ्यता के पतन शुरू हो गइल आ एकर बहुत लोग बसे खातिर पूरब दिशा के ओर जाए लागल।
== संदर्भ ==
{{reflist}}
{{commonscat|Indus Valley Civilization|सिंधु घाटी सभ्यता}}
[[श्रेणी:इतिहास]]
[[श्रेणी:भारत के इतिहास]]
[[श्रेणी:सिंधु घाटी सभ्यता]]
[[श्रेणी:पाकिस्तान के इतिहास]]
{{भारत-इति-आधार}}
r59f35q9jmy8xa3qfu37vjkhcsyzl6e
प्रयोगकर्ता:SM7/common.js
2
20934
799104
788634
2026-07-06T16:01:56Z
SM7
3953
+[[:en:User:Zackmann08/scripts/indent]]
799104
javascript
text/javascript
//<nowiki>
// Test Script
importScript('प्रयोगकर्ता:SM7/test.js');
//PageCreator
importScript('सदस्य:SM7/PageCreator.js');
// stub sorter
importScript('प्रयोगकर्ता:SM7/stubsorter.js');
/*
// Add [[:en:WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
mw.util.addPortletLink(
"p-tb", // toolbox portlet
"http://69.142.160.183/~dispenser/cgi-bin/reflinks.py?lang=bh"
+ "&page=" + mw.config.get('wgPageName') + "&autoclick=wpPreview", // updated tool URL as of 27 December 2020
"< रेफलिंक्स >" // link label
)});
//[[:en:User:Zackmann08/scripts/indent]]
mediaWiki.loader.load( '//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Zackmann08/scripts/indent.js&action=raw&ctype=text/javascript' );
This script adds a "Possible backlinks" link to the left toolbar, which searches out articles
where possible backlinks may be created for the current page.
// From English Wikipedia Linkback: [[User:Lourdes/Backlinks.js]]
mw.loader.using("mediawiki.util", function() {
mw.util.addPortletLink(
"p-tb",
"https://bh.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Search&search=\""+encodeURIComponent(mw.config.get("wgPageName"))+"\"+-linksto%3A"+encodeURIComponent(mw.config.get("wgPageName")),
"बैकलिंक",
"t-wdlh-check",
"कड़ी जोड़े लायक पन्ना खोजीं।"
);
});
*/
// For adding link in usertools, link to MyUserpages
mw.loader.using(['mediawiki.util']).done(function () {
mw.util.addPortletLink(
"p-personal", // toolbox portlet
"https://bh.wikipedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=SM7%2F&namespace=2",
"UserPages" // link label
)}
);
//CharInsert Custom
$(".mw-editTools").hide(); //This line suppresses edittools and only Charinsert is loaded
window.charinsertCustom = {
"पसंद अनुसार": '[\[श्रेणी:+]] {\{Rcat.shell|{\{R.from.+}}}} ==+== <!--.+--> <br> – — ॰ Σ τ ± → °C (+) [+] [\[+]] {\{+}} • – ॰ ् {\{+-stub}} '
+ '*.[\[+]] ({\{Langx|en|+}}) {\{subst:+}} {\{clear}} {\{main|+}} {\{Cat.main+}} {\{कॉमंस.श्रेणी|+}} '
+ '{\{Hiddencat}} {\{Tcat}} {\{Wikipedia.category}} {\{Trackingcat}} {\{div.col.|colwidth=30+em}} {\{div.col.end}} "+" \'+\' '
+ '==.बाहरी.कड़ी.== ==.इहो.देखल.जाय.== ==.संदर्भ.==+{\{Reflist|29em}} {\{notelist|group=note}} <ref>+</ref> <code>+</code> <nowiki>+</nowiki> <noinclude>+</noinclude> '
+ '{\{abbr|+}} {\{efn|+}} {\{sfn|+}} {\{In.lang|en}} |trans-title= |alt= {\{Catr|+}} |language=en '
+ '{\{AutC}} {\{for|+}} <includeonly>+</includeonly> <span.class="plainlinks">+</span> <gallery.mode=packed> {\{Technical.title}}'
};
mediaWiki.loader.load( '//ru.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:WEF_AllEditors.js&action=raw&ctype=text/javascript' );
//</nowiki>
6ka54oxks2j4stvvr675ftoei99952q
799105
799104
2026-07-06T16:18:39Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल + helper
799105
javascript
text/javascript
//<nowiki>
// Test Script
importScript('प्रयोगकर्ता:SM7/test.js');
//PageCreator
importScript('सदस्य:SM7/PageCreator.js');
// stub sorter
importScript('प्रयोगकर्ता:SM7/stubsorter.js');
//[[:en:User:Zackmann08/scripts/indent]]
mediaWiki.loader.load( '//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Zackmann08/scripts/indent.js&action=raw&ctype=text/javascript' );
mediaWiki.loader.load( '//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Zackmann08/scripts/wait.js&action=raw&ctype=text/javascript' );
/*
// Add [[:en:WP:Reflinks]] launcher in the toolbox on left
$.when( mw.loader.using( ['mediawiki.util'] ), $.ready ).then(function () {
mw.util.addPortletLink(
"p-tb", // toolbox portlet
"http://69.142.160.183/~dispenser/cgi-bin/reflinks.py?lang=bh"
+ "&page=" + mw.config.get('wgPageName') + "&autoclick=wpPreview", // updated tool URL as of 27 December 2020
"< रेफलिंक्स >" // link label
)});
This script adds a "Possible backlinks" link to the left toolbar, which searches out articles
where possible backlinks may be created for the current page.
// From English Wikipedia Linkback: [[User:Lourdes/Backlinks.js]]
mw.loader.using("mediawiki.util", function() {
mw.util.addPortletLink(
"p-tb",
"https://bh.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Search&search=\""+encodeURIComponent(mw.config.get("wgPageName"))+"\"+-linksto%3A"+encodeURIComponent(mw.config.get("wgPageName")),
"बैकलिंक",
"t-wdlh-check",
"कड़ी जोड़े लायक पन्ना खोजीं।"
);
});
*/
// For adding link in usertools, link to MyUserpages
mw.loader.using(['mediawiki.util']).done(function () {
mw.util.addPortletLink(
"p-personal", // toolbox portlet
"https://bh.wikipedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=SM7%2F&namespace=2",
"UserPages" // link label
)}
);
//CharInsert Custom
$(".mw-editTools").hide(); //This line suppresses edittools and only Charinsert is loaded
window.charinsertCustom = {
"पसंद अनुसार": '[\[श्रेणी:+]] {\{Rcat.shell|{\{R.from.+}}}} ==+== <!--.+--> <br> – — ॰ Σ τ ± → °C (+) [+] [\[+]] {\{+}} • – ॰ ् {\{+-stub}} '
+ '*.[\[+]] ({\{Langx|en|+}}) {\{subst:+}} {\{clear}} {\{main|+}} {\{Cat.main+}} {\{कॉमंस.श्रेणी|+}} '
+ '{\{Hiddencat}} {\{Tcat}} {\{Wikipedia.category}} {\{Trackingcat}} {\{div.col.|colwidth=30+em}} {\{div.col.end}} "+" \'+\' '
+ '==.बाहरी.कड़ी.== ==.इहो.देखल.जाय.== ==.संदर्भ.==+{\{Reflist|29em}} {\{notelist|group=note}} <ref>+</ref> <code>+</code> <nowiki>+</nowiki> <noinclude>+</noinclude> '
+ '{\{abbr|+}} {\{efn|+}} {\{sfn|+}} {\{In.lang|en}} |trans-title= |alt= {\{Catr|+}} |language=en '
+ '{\{AutC}} {\{for|+}} <includeonly>+</includeonly> <span.class="plainlinks">+</span> <gallery.mode=packed> {\{Technical.title}}'
};
mediaWiki.loader.load( '//ru.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:WEF_AllEditors.js&action=raw&ctype=text/javascript' );
//</nowiki>
nls9mr0tpdksh14rbjbctno1r3ib3ll
चिरांग जिला
0
28630
799136
445108
2026-07-07T09:59:50Z
InternetArchiveBot
25596
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
799136
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India district
| Name = चिरांग जिला
| Local =
| State = आसाम
| Division =
| HQ = काजलगांव
| Map =
| Coordinates =
| Area = 1975
| Population = 481818<ref name="demographics" />
| Year = 2011
| Urban =
| Literacy =
| SexRatio =
| Collector =
| Tehsils =
| LokSabha =
| Assembly =
| Highways =
| Vehicle =
| Rain =
| Website = http://chirang.gov.in/
}}
'''चिरांग जिला''' भारत के [[आसाम]] राज्य में एगो जिला बाटे। एकर मुख्यालय [[काजलगांव]] शहर बाटे। एकर कुल रकबा 1975 वर्ग कि॰मी॰ बाटे।
==जनसंख्या==
साल 2011 के जनगणना के हिसाब से चिरांग जिला के कुल जनसंख्या 481818 बाटे आ जनसंख्या घनत्व 244 बाटे।<ref name="demographics">{{cite web|title=Districts of Assam, Census 2011|url=http://www.census2011.co.in/census/state/districtlist/assam.html|accessdate=18 मई 2016}}</ref>
==इहो देखल जाय==
* [[आसाम के जिला]]
{{clear}}
==संदर्भ==
{{Reflist}}
==बाहरी कड़ी==
* [http://chirang.gov.in/ ऑफिशियल वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130228015310/http://chirang.gov.in/ |date=2013-02-28 }}
{{आसाम}}
{{भारत-भू-आधार}}
[[श्रेणी:आसाम के जिला]]
[[श्रेणी:चिरांग जिला]]
[[श्रेणी:भारत के जिला]]
4a1e1uwmx7sgv7czxz2jv1d0yb06y42
चंपारण मीट
0
76302
799100
782655
2026-07-06T12:30:16Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
799100
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food
| name = चंपारण मीट
| image = Champaran meat.jpg
| image_size =
| image_alt =
| caption =
| alternate_name = अहुना, हांडी मीट, बटलोही
| type =
| course = मुख्य खाना
| country = [[भारत]]
| region = [[चंपारण]], [[बिहार]]
| national_cuisine =
| creator = <!-- or | creators = -->
| year =
| mintime =
| maxtime =
| served = Hot
| main_ingredient = चिकन, मटन आ भारतीय मसाला
| minor_ingredient = [[घीव]], [[सरसों क तेल]], [[दही]], [[प्याज]], [[अदरक]], [[सूखा फल]]
| variations = कईयन ठे
| serving_size = 100 ग्राम
| calories =
| calories_ref =
| protein =
| fat =
| carbohydrate =
| glycemic_index =
| similar_dish = मटन करी, चिकन करी
| cookbook =
| other =
}}
'''चंपारण मीट''', जेकरा के '''अहुना''', '''हांडी मीट''' चाहे '''बटलोही''' कहल जाला, [[बिहार]] के जिला [[चंपारण]] से निकले वाला पकवान हवे। मीट, मने की मांस, के सरसों के तेल अउरी घीव, लहसुन, पियाज, अदरक के मिलजुल पीसल मसाला के पेस्ट के संगे मैरीनेट कईल जाला। माटी क हांड़ी में पाके खाती चढ़ा दिहल जाला आ ओकरा बाद ओकर मुँह गूंथल आटा से नीक से सील कइल जाला। एकरा के लकड़ी के आग के मद्धिम आँच प लहे-लहे पकावल जाला आ खाना बनावे के दौरान बीच-बीच में हिलकोरल जाला। सवाद आ खाना बनावे के समय एह बात प निर्भर करे ला की मीट कईसन बाटे।
==संदर्भ==
{{Reflist}}
[[श्रेणी:बिहार के खाना]]
[[श्रेणी:चंपारण जिला]]
{{Food-stub}}
{{bihar-stub}}
dbdqbhga7ifzd06atn2jmsgw2j6qnip
प्रयोगकर्ता वार्ता:DreamRimmer
3
89994
799133
773348
2026-07-07T04:58:28Z
A09
25497
A09 पन्ना [[प्रयोगकर्ता वार्ता:DreamRimmer]] के [[प्रयोगकर्ता वार्ता:MX]] पर स्थानांतरण कइलें: प्रयोगकर्ता के नाँव बदलाव के दौरान पन्ना "[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]" से "[[Special:CentralAuth/MX|MX]]" पर ऑटोमेटिक रूप से स्थानांतरित भइल।
773348
wikitext
text/x-wiki
{| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;"
|-
|<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]] </div>
राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/>
<div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%">
<!-- दाहिना साइडबार -->
{| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
|-
| <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big>
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]]
|}</div>
<!-- मुख्य पाठ -->
'''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''',
एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं।
* पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं।
* [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं।
* दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं।
* मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं।
<!-- फुटर के कड़ी सभ -->
सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे:
{| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]]
|}
|}
-- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 17:38, 26 मार्च 2023 (UTC)
== Blocked ==
Hello!
Are you running some Bot? Please don't do that without Bot Flag. Regards. --[[User:SM7|<span style="color:#00A300">SM7</span>]]<sup>[[User talk:SM7|<small style="color:#6F00FF">--बातचीत--</small>]]</sup> 07:00, 30 जुलाई 2024 (UTC)
:@[[प्रयोगकर्ता:SM7|SM7]] just to clarify, it's not a bot doing this. I'm handling everything manually and making sure to review each edit myself. This is my main account. [[प्रयोगकर्ता:DreamRimmer|DreamRimmer]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:DreamRimmer|बात करीं]]) 07:04, 30 जुलाई 2024 (UTC)
::Then Please don't substitute those templates, they are left with purpose. I'm unblocking. Please revert. Regards. --[[User:SM7|<span style="color:#00A300">SM7</span>]]<sup>[[User talk:SM7|<small style="color:#6F00FF">--बातचीत--</small>]]</sup> 07:25, 30 जुलाई 2024 (UTC)
:::@[[प्रयोगकर्ता:SM7|SM7]], I am fine with reverting these changes, but the {{tl|PAGENAME}} template should always be substituted in the mainspace and shouldn’t be used without doing so. If you don’t mind me asking, what’s the reason for this? I am just curious. [[प्रयोगकर्ता:DreamRimmer|DreamRimmer]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:DreamRimmer|बात करीं]]) 07:36, 30 जुलाई 2024 (UTC)
::::Because the titles (PageNames) are not standardized... they require MOVE. After that we can substitute. I am very aware of the situation an I own a BOT myself, I could have done it long ago if this would have been comfortable for me.
::::Please do not poke hither and thither. I would suggest you to focus on any One aspect and do that brilliantly. My best Regards. --[[User:SM7|<span style="color:#00A300">SM7</span>]]<sup>[[User talk:SM7|<small style="color:#6F00FF">--बातचीत--</small>]]</sup> 15:02, 30 जुलाई 2024 (UTC)
:::::Thanks for your explanation and advice! I am doing my best to handle things and usually avoid tasks that need consensus. During a general cleanup of my [https://insource.toolforge.org/ tool], I noticed this issue and thought it was worth fixing. I know you have the technical skills to manage this, but I believe we could really use more help, as one person can’t do everything. I will make sure to revert this ASAP. Thanks again! [[प्रयोगकर्ता:DreamRimmer|DreamRimmer]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:DreamRimmer|बात करीं]]) 16:54, 30 जुलाई 2024 (UTC)
g4mf535winv7oggh9t9cssmmezjgj9t
799137
799133
2026-07-07T10:35:10Z
Neriah
25365
Neriah moved page [[प्रयोगकर्ता वार्ता:MX]] to [[प्रयोगकर्ता वार्ता:DreamRimmer]] over a redirect without leaving a redirect: प्रयोगकर्ता के नाँव बदलाव के दौरान पन्ना "[[Special:CentralAuth/MX|MX]]" से "[[Special:CentralAuth/DreamRimmer|DreamRimmer]]" पर ऑटोमेटिक रूप से स्थानांतरित भइल।
773348
wikitext
text/x-wiki
{| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;"
|-
|<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]] </div>
राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/>
<div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%">
<!-- दाहिना साइडबार -->
{| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
|-
| <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big>
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]]
|}</div>
<!-- मुख्य पाठ -->
'''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''',
एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं।
* पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं।
* [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं।
* दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं।
* मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं।
<!-- फुटर के कड़ी सभ -->
सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे:
{| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]]
|}
|}
-- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 17:38, 26 मार्च 2023 (UTC)
== Blocked ==
Hello!
Are you running some Bot? Please don't do that without Bot Flag. Regards. --[[User:SM7|<span style="color:#00A300">SM7</span>]]<sup>[[User talk:SM7|<small style="color:#6F00FF">--बातचीत--</small>]]</sup> 07:00, 30 जुलाई 2024 (UTC)
:@[[प्रयोगकर्ता:SM7|SM7]] just to clarify, it's not a bot doing this. I'm handling everything manually and making sure to review each edit myself. This is my main account. [[प्रयोगकर्ता:DreamRimmer|DreamRimmer]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:DreamRimmer|बात करीं]]) 07:04, 30 जुलाई 2024 (UTC)
::Then Please don't substitute those templates, they are left with purpose. I'm unblocking. Please revert. Regards. --[[User:SM7|<span style="color:#00A300">SM7</span>]]<sup>[[User talk:SM7|<small style="color:#6F00FF">--बातचीत--</small>]]</sup> 07:25, 30 जुलाई 2024 (UTC)
:::@[[प्रयोगकर्ता:SM7|SM7]], I am fine with reverting these changes, but the {{tl|PAGENAME}} template should always be substituted in the mainspace and shouldn’t be used without doing so. If you don’t mind me asking, what’s the reason for this? I am just curious. [[प्रयोगकर्ता:DreamRimmer|DreamRimmer]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:DreamRimmer|बात करीं]]) 07:36, 30 जुलाई 2024 (UTC)
::::Because the titles (PageNames) are not standardized... they require MOVE. After that we can substitute. I am very aware of the situation an I own a BOT myself, I could have done it long ago if this would have been comfortable for me.
::::Please do not poke hither and thither. I would suggest you to focus on any One aspect and do that brilliantly. My best Regards. --[[User:SM7|<span style="color:#00A300">SM7</span>]]<sup>[[User talk:SM7|<small style="color:#6F00FF">--बातचीत--</small>]]</sup> 15:02, 30 जुलाई 2024 (UTC)
:::::Thanks for your explanation and advice! I am doing my best to handle things and usually avoid tasks that need consensus. During a general cleanup of my [https://insource.toolforge.org/ tool], I noticed this issue and thought it was worth fixing. I know you have the technical skills to manage this, but I believe we could really use more help, as one person can’t do everything. I will make sure to revert this ASAP. Thanks again! [[प्रयोगकर्ता:DreamRimmer|DreamRimmer]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:DreamRimmer|बात करीं]]) 16:54, 30 जुलाई 2024 (UTC)
g4mf535winv7oggh9t9cssmmezjgj9t
पीएम किसान
0
93129
799097
799095
2026-07-06T12:08:33Z
SM7
3953
Not a spam exactly / News sources are cited
799097
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox project
| name = प्रधानमंत्री किसान सम्मान निधि
| logo =
| image = PradhanMantriKisanSammanNidhi.jpg
| mission_statement =
| type = सरकारी योजना
| products =
| country = [[भारत]]
| key_people =
| established = {{Start date and age|2019|02|01|df=y}}
| funding = {{INRConvert|75000|c|year=2019}}
| budget = Y
| website= {{url|http://pmkisan.gov.in}}
| ministry= खेती आ किसान कल्याण मंत्रालय
}}
'''प्रधानमंत्री किसान सम्मान निधि''', जेकरा के '''पीएम किसान''' (PMKISAN) संछेप नाँव से जानल जाला, [[भारत सरकार]] क एगो सुरुआत हवे जे किसानन के न्यूनतम आय के सहायता (मिनिमम इनकम सपोर्ट) के रूप में हर साल {{INRConvert|6000}} तक ले रकम देला।<ref name="Piyush Goyal announces PM Kisaan Samman Nidhi">{{cite news|title=Piyush Goyal announces PM Kisaan Samman Nidhi|publisher=[[CNBC TV18]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.cnbctv18.com/economy/union-budget-2019-2020-finance-minister-piyush-goyal-to-present-modi-governments-last-budget-today-focus-on-farm-loan-waiver-income-tax-slabs-2140711.htm}}</ref><ref name="12 Crore farmers to get benefit">{{cite news|title=12 Crore farmers to get benefit|publisher=[[NewsX]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.newsx.com/national/7th-pay-commission-interim-budget-2019-piyush-goyal-live-updates-will-narendra-modi-government-make-any-announcement-on-salary-hike|archive-date=1 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190201082157/https://www.newsx.com/national/7th-pay-commission-interim-budget-2019-piyush-goyal-live-updates-will-narendra-modi-government-make-any-announcement-on-salary-hike|url-status=dead}}</ref><ref name="Interim Budget">{{cite news|title=Interim Budget|publisher=[[Outlook India]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.outlookindia.com/website/story/business-news-budget-2019-live-litmus-test-for-modi-govt-as-piyush-goyal-is-set-to-present-interim-budget-today/324674}}</ref><ref name="Interim Budget of 2019">{{cite news|title=Interim Budget 2019|publisher=[[Zee News]]|access-date=1 February 2019|url=https://zeenews.india.com/business/live-updates/interim-budget-2019-live-updates-2176100}}</ref> एह योजना के घोषणा पीयूष गोयल द्वारा 1 फरवरी 2019 के भारत के 2019 के अंतरिम संघ बजट के दौरान कइल गइल। एह योजना पर सालाना {{INRConvert|75000|c|year=2019}} के लागत आ रहल बा आ ई दिसंबर 2018 से लागू भइल।<ref name="Goyal announces">{{cite news|title=Goyal announces|publisher=dailyexcelsior.com|access-date=1 February 2019|url=http://www.dailyexcelsior.com/goyal-announces-a-mega-pension-yojana-hikes-gratuity-limit-sobs-for-farmer/}}</ref>
जुलाई 2026 में भारत सरकार 24वीं किस्त जारी करे से पहिले लाभार्थियन खातिर ई-केवाईसी (e-KYC), [[आधार]] से बैंक खाता जोड़ल, भूमि अभिलेख के सत्यापन आ डीबीटी (डाइरेक्ट बेनिफिट ट्रांसफर) से जुड़ल जानकारी के अपडेट करे पर जोर दिहलस। सरकार कहलस कि एह प्रक्रिया पूरा ना करे वाला लाभार्थियन के अगिला ₹2,000 के किस्त मिले में दिक्कत हो सकेला। एह कारण किसानन से समय रहते अपना विवरण के सत्यापित करे के अपील कइल गइल।<ref>{{Cite web |url=https://www.abplive.com/utility-news/pm-kisan-24th-installment-date-2026-2000-rupees-beneficiary-update-3154995 |title=PM Kisan 24th Installment: Beneficiary Update |website=ABP Live |language=hi |date=5 July 2026 |access-date=5 July 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/utility/pm-kisan-24th-installment-will-you-definitely-receive-the-next-installment-if-you-got-the-23rd-check-reasons-2026-07-05 |title=PM Kisan 24th Installment: अगिला किस्त खातिर जरूरी सत्यापन |website=Amar Ujala |language=hi |date=5 July 2026 |access-date=5 July 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ibc24.in/sarkari-yojana/pradhan-mantri-kisan-samman-nidhi-yojana-3662972.html |title=Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi Yojana Update |website=IBC24 |language=hi |date=5 July 2026 |access-date=5 July 2026}}</ref>
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|33em}}
[[श्रेणी:भारत में सरकारी योजना]]
oo2j35w7quqqmeuhd8g80xb04rs3lfw
799099
799097
2026-07-06T12:23:38Z
SM7
3953
Possibly not an authentic site
799099
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox project
| name = प्रधानमंत्री किसान सम्मान निधि
| logo =
| image = PradhanMantriKisanSammanNidhi.jpg
| mission_statement =
| type = सरकारी योजना
| products =
| country = [[भारत]]
| key_people =
| established = {{Start date and age|2019|02|01|df=y}}
| funding = {{INRConvert|75000|c|year=2019}}
| budget = Y
| website= {{url|http://pmkisan.gov.in}}
| ministry= खेती आ किसान कल्याण मंत्रालय
}}
'''प्रधानमंत्री किसान सम्मान निधि''', जेकरा के '''पीएम किसान''' (PMKISAN) संछेप नाँव से जानल जाला, [[भारत सरकार]] क एगो सुरुआत हवे जे किसानन के न्यूनतम आय के सहायता (मिनिमम इनकम सपोर्ट) के रूप में हर साल {{INRConvert|6000}} तक ले रकम देला।<ref name="Piyush Goyal announces PM Kisaan Samman Nidhi">{{cite news|title=Piyush Goyal announces PM Kisaan Samman Nidhi|publisher=[[CNBC TV18]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.cnbctv18.com/economy/union-budget-2019-2020-finance-minister-piyush-goyal-to-present-modi-governments-last-budget-today-focus-on-farm-loan-waiver-income-tax-slabs-2140711.htm}}</ref><ref name="12 Crore farmers to get benefit">{{cite news|title=12 Crore farmers to get benefit|publisher=[[NewsX]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.newsx.com/national/7th-pay-commission-interim-budget-2019-piyush-goyal-live-updates-will-narendra-modi-government-make-any-announcement-on-salary-hike|archive-date=1 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190201082157/https://www.newsx.com/national/7th-pay-commission-interim-budget-2019-piyush-goyal-live-updates-will-narendra-modi-government-make-any-announcement-on-salary-hike|url-status=dead}}</ref><ref name="Interim Budget">{{cite news|title=Interim Budget|publisher=[[Outlook India]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.outlookindia.com/website/story/business-news-budget-2019-live-litmus-test-for-modi-govt-as-piyush-goyal-is-set-to-present-interim-budget-today/324674}}</ref><ref name="Interim Budget of 2019">{{cite news|title=Interim Budget 2019|publisher=[[Zee News]]|access-date=1 February 2019|url=https://zeenews.india.com/business/live-updates/interim-budget-2019-live-updates-2176100}}</ref> एह योजना के घोषणा पीयूष गोयल द्वारा 1 फरवरी 2019 के भारत के 2019 के अंतरिम संघ बजट के दौरान कइल गइल। एह योजना पर सालाना {{INRConvert|75000|c|year=2019}} के लागत आ रहल बा आ ई दिसंबर 2018 से लागू भइल।<ref name="Goyal announces">{{cite news|title=Goyal announces|publisher=dailyexcelsior.com|access-date=1 February 2019|url=http://www.dailyexcelsior.com/goyal-announces-a-mega-pension-yojana-hikes-gratuity-limit-sobs-for-farmer/}}</ref>
जुलाई 2026 में भारत सरकार 24वीं किस्त जारी करे से पहिले लाभार्थियन खातिर ई-केवाईसी (e-KYC), [[आधार]] से बैंक खाता जोड़ल, भूमि अभिलेख के सत्यापन आ डीबीटी (डाइरेक्ट बेनिफिट ट्रांसफर) से जुड़ल जानकारी के अपडेट करे पर जोर दिहलस। सरकार कहलस कि एह प्रक्रिया पूरा ना करे वाला लाभार्थियन के अगिला ₹2,000 के किस्त मिले में दिक्कत हो सकेला। एह कारण किसानन से समय रहते अपना विवरण के सत्यापित करे के अपील कइल गइल।<ref>{{Cite web |url=https://www.abplive.com/utility-news/pm-kisan-24th-installment-date-2026-2000-rupees-beneficiary-update-3154995 |title=PM Kisan 24th Installment: Beneficiary Update |website=ABP Live |language=hi |date=5 July 2026 |access-date=5 July 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/utility/pm-kisan-24th-installment-will-you-definitely-receive-the-next-installment-if-you-got-the-23rd-check-reasons-2026-07-05 |title=PM Kisan 24th Installment: अगिला किस्त खातिर जरूरी सत्यापन |website=Amar Ujala |language=hi |date=5 July 2026 |access-date=5 July 2026}}</ref>
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|33em}}
[[श्रेणी:भारत में सरकारी योजना]]
4e2ebkg425tn0uy5g95j86fno4faegg
799102
799099
2026-07-06T14:58:01Z
SM7
3953
[[User:SM7/stubsorter|Stubsorter]] के मदद से {{India-gov-stub}} जोड़ल गइल।
799102
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox project
| name = प्रधानमंत्री किसान सम्मान निधि
| logo =
| image = PradhanMantriKisanSammanNidhi.jpg
| mission_statement =
| type = सरकारी योजना
| products =
| country = [[भारत]]
| key_people =
| established = {{Start date and age|2019|02|01|df=y}}
| funding = {{INRConvert|75000|c|year=2019}}
| budget = Y
| website= {{url|http://pmkisan.gov.in}}
| ministry= खेती आ किसान कल्याण मंत्रालय
}}
'''प्रधानमंत्री किसान सम्मान निधि''', जेकरा के '''पीएम किसान''' (PMKISAN) संछेप नाँव से जानल जाला, [[भारत सरकार]] क एगो सुरुआत हवे जे किसानन के न्यूनतम आय के सहायता (मिनिमम इनकम सपोर्ट) के रूप में हर साल {{INRConvert|6000}} तक ले रकम देला।<ref name="Piyush Goyal announces PM Kisaan Samman Nidhi">{{cite news|title=Piyush Goyal announces PM Kisaan Samman Nidhi|publisher=[[CNBC TV18]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.cnbctv18.com/economy/union-budget-2019-2020-finance-minister-piyush-goyal-to-present-modi-governments-last-budget-today-focus-on-farm-loan-waiver-income-tax-slabs-2140711.htm}}</ref><ref name="12 Crore farmers to get benefit">{{cite news|title=12 Crore farmers to get benefit|publisher=[[NewsX]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.newsx.com/national/7th-pay-commission-interim-budget-2019-piyush-goyal-live-updates-will-narendra-modi-government-make-any-announcement-on-salary-hike|archive-date=1 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190201082157/https://www.newsx.com/national/7th-pay-commission-interim-budget-2019-piyush-goyal-live-updates-will-narendra-modi-government-make-any-announcement-on-salary-hike|url-status=dead}}</ref><ref name="Interim Budget">{{cite news|title=Interim Budget|publisher=[[Outlook India]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.outlookindia.com/website/story/business-news-budget-2019-live-litmus-test-for-modi-govt-as-piyush-goyal-is-set-to-present-interim-budget-today/324674}}</ref><ref name="Interim Budget of 2019">{{cite news|title=Interim Budget 2019|publisher=[[Zee News]]|access-date=1 February 2019|url=https://zeenews.india.com/business/live-updates/interim-budget-2019-live-updates-2176100}}</ref> एह योजना के घोषणा पीयूष गोयल द्वारा 1 फरवरी 2019 के भारत के 2019 के अंतरिम संघ बजट के दौरान कइल गइल। एह योजना पर सालाना {{INRConvert|75000|c|year=2019}} के लागत आ रहल बा आ ई दिसंबर 2018 से लागू भइल।<ref name="Goyal announces">{{cite news|title=Goyal announces|publisher=dailyexcelsior.com|access-date=1 February 2019|url=http://www.dailyexcelsior.com/goyal-announces-a-mega-pension-yojana-hikes-gratuity-limit-sobs-for-farmer/}}</ref>
जुलाई 2026 में भारत सरकार 24वीं किस्त जारी करे से पहिले लाभार्थियन खातिर ई-केवाईसी (e-KYC), [[आधार]] से बैंक खाता जोड़ल, भूमि अभिलेख के सत्यापन आ डीबीटी (डाइरेक्ट बेनिफिट ट्रांसफर) से जुड़ल जानकारी के अपडेट करे पर जोर दिहलस। सरकार कहलस कि एह प्रक्रिया पूरा ना करे वाला लाभार्थियन के अगिला ₹2,000 के किस्त मिले में दिक्कत हो सकेला। एह कारण किसानन से समय रहते अपना विवरण के सत्यापित करे के अपील कइल गइल।<ref>{{Cite web |url=https://www.abplive.com/utility-news/pm-kisan-24th-installment-date-2026-2000-rupees-beneficiary-update-3154995 |title=PM Kisan 24th Installment: Beneficiary Update |website=ABP Live |language=hi |date=5 July 2026 |access-date=5 July 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/utility/pm-kisan-24th-installment-will-you-definitely-receive-the-next-installment-if-you-got-the-23rd-check-reasons-2026-07-05 |title=PM Kisan 24th Installment: अगिला किस्त खातिर जरूरी सत्यापन |website=Amar Ujala |language=hi |date=5 July 2026 |access-date=5 July 2026}}</ref>
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|33em}}
[[श्रेणी:भारत में सरकारी योजना]]
{{India-gov-stub}}
b41577w7ocb5fj7oydhcr456zmpj8oq
प्रयोगकर्ता वार्ता:Lp0 on fire
3
100426
799098
789672
2026-07-06T12:15:04Z
SM7
3953
/* Your Rollback on पीएम किसान */ नया खंड
799098
wikitext
text/x-wiki
{| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;"
|-
|<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]] </div>
राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/>
<div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%">
<!-- दाहिना साइडबार -->
{| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
|-
| <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big>
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]]
|}</div>
<!-- मुख्य पाठ -->
'''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''',
एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं।
* पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं।
* [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं।
* दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं।
* मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं।
<!-- फुटर के कड़ी सभ -->
सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे:
{| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]]
|}
|}
-- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 16:30, 27 मार्च 2026 (UTC)
== Your Rollback on [[पीएम किसान]] ==
Hello,
Are you sure this was spam? All I can see is some fact/news written and Newspapers cited. The information appears to be correct and cited Newspapers are (can be) said to be fair sources. Please review the case. Regards. --[[User:SM7|<span style="color:#00A300">SM7</span>]]<sup>[[User talk:SM7|<small style="color:#6F00FF">--बातचीत--</small>]]</sup> 12:15, 6 जुलाई 2026 (UTC)
m4s0n9wyhraby8torbg1thnk839amp5
799101
799098
2026-07-06T12:45:50Z
Lp0 on fire
39872
/* Your Rollback on पीएम किसान */ जबाब
799101
wikitext
text/x-wiki
{| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;"
|-
|<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]] </div>
राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/>
<div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%">
<!-- दाहिना साइडबार -->
{| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
|-
| <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big>
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]]
|}</div>
<!-- मुख्य पाठ -->
'''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''',
एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं।
* पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं।
* [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं।
* दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं।
* मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं।
<!-- फुटर के कड़ी सभ -->
सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे:
{| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]]
|}
|}
-- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 16:30, 27 मार्च 2026 (UTC)
== Your Rollback on [[पीएम किसान]] ==
Hello,
Are you sure this was spam? All I can see is some fact/news written and Newspapers cited. The information appears to be correct and cited Newspapers are (can be) said to be fair sources. Please review the case. Regards. --[[User:SM7|<span style="color:#00A300">SM7</span>]]<sup>[[User talk:SM7|<small style="color:#6F00FF">--बातचीत--</small>]]</sup> 12:15, 6 जुलाई 2026 (UTC)
:{{Re|SM7}} thanks for checking in. The spam link they added was ibc24.in which I see you've removed again. It's in the user's username, they're CU-confirmed to other spammers on enwiki, they're now globally locked, and that link has been in almost every edit they've made, which makes almost 60 spam additions across various languages. There'sp no problem with you restoring the rest of the content as you have done, but I usually prefer to hard-revert spammers since they have no interest in writing good content so there's no reason to think they have – usually spam is also either AI-generated or an unreviewed machine translation although in this case it might plausibly not be. [[User:lp0 on fire|<span style="color:var(--color-link-red);background:inherit">lp0 on fire</span>]] [[User talk:lp0 on fire|<span class="skin-invert" style="color:#006537;background:inherit">()</span>]] 12:45, 6 जुलाई 2026 (UTC)
r2f72wezicainkjnk0fpni0wbrrxvlt
प्रयोगकर्ता वार्ता:Vaniliyana von Halw
3
100542
799112
790515
2026-07-06T20:44:55Z
Mfield
39469
Mfield पन्ना [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Adamnewwikipedianaccount]] के [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Vaniliyana von Halw]] पर स्थानांतरण कइलें: प्रयोगकर्ता के नाँव बदलाव के दौरान पन्ना "[[Special:CentralAuth/Adamnewwikipedianaccount|Adamnewwikipedianaccount]]" से "[[Special:CentralAuth/Vaniliyana von Halw|Vaniliyana von Halw]]" पर ऑटोमेटिक रूप से स्थानांतरित भइल।
790515
wikitext
text/x-wiki
{| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;"
|-
|<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]] </div>
राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/>
<div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%">
<!-- दाहिना साइडबार -->
{| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
|-
| <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big>
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]]
|}</div>
<!-- मुख्य पाठ -->
'''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''',
एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं।
* पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं।
* [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं।
* दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं।
* मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं।
<!-- फुटर के कड़ी सभ -->
सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे:
{| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]]
|}
|}
-- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 15:23, 9 अप्रैल 2026 (UTC)
cu6txwqt31hd4rv6jyr7i5fsxipkfuc
वायुमंडल बिज्ञान
0
100988
799129
796846
2026-07-07T02:16:19Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
799129
wikitext
text/x-wiki
'''वायुमंडल बिज्ञान''' चाहे '''वायुमंडलीय बिज्ञान''' ({{Langx|en|atmospheric science}}) पृथ्वी के [[वायुमंडल]] आ एकरा के भीतर होखे वाली विभिन्न भौतिक प्रक्रिया सभ के अध्ययन कइल जाला। [[मौसम बिज्ञान]] में वायुमंडलीय रसायन बिज्ञान आ वायुमंडलीय भौतिकी शामिल होला, बाकिर एकर मुख्य ध्यान मौसम के फोरकास्ट (पहिले से अनुमान लगावे) पर रहेला। [[जलवायु बिज्ञान]] में मौसम के तुलना में लमहर समय तक के वायुमंडलीय दशा के अध्ययन कइल जाला। एहमें औसत जलवायु, समय के साथ ओकर बदलाव आ विविधता पर बिसेस धियान दिहल जाला। [[एरोनॉमी]] में वायुमंडल के ऊपरी परतन के अध्ययन कइल जाला, जहाँ अणु-विच्छेदन (डिसोसिएशन) आ आयनीकरण जइसन प्रक्रिया सभ महत्वपूर्ण होली।
वायुमंडलीय बिज्ञान के दायरा अब ग्रह बिज्ञान तक बढ़ गइल बा। एहमें [[सौरमंडल]] के ग्रहन आ प्राकृतिक उपग्रहन के वायुमंडल के भी अध्ययन कइल जाला। वायुमंडलीय बिज्ञान में इस्तमाल होखे वाला प्रमुख उपकरणन में [[उपग्रह]], रॉकेटसॉन्ड, रेडियोसॉन्ड, मौसम गुब्बारा, रडार आ लेजर शामिल बाड़ें।
{{climate-stub}}
[[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान| ]]
[[श्रेणी:पृथिवी बिज्ञान]]
r2nditfzqtiivsxfz6ttxo9xnow56y7
799130
799129
2026-07-07T02:22:26Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
799130
wikitext
text/x-wiki
'''वायुमंडल बिज्ञान''' चाहे '''वायुमंडलीय बिज्ञान''' ({{Langx|en|atmospheric science}}) पृथ्वी के [[वायुमंडल]] आ एकरा के भीतर होखे वाली विभिन्न भौतिक प्रक्रिया सभ के अध्ययन कइल जाला। [[मौसम बिज्ञान]] में वायुमंडलीय रसायन बिज्ञान आ वायुमंडलीय भौतिकी शामिल होला, बाकिर एकर मुख्य ध्यान मौसम के फोरकास्ट (पहिले से अनुमान लगावे) पर रहेला। [[जलवायु बिज्ञान]] में मौसम के तुलना में लमहर समय तक के वायुमंडलीय दशा के अध्ययन कइल जाला। एहमें औसत जलवायु, समय के साथ ओकर बदलाव आ विविधता पर बिसेस धियान दिहल जाला। [[एरोनॉमी]] में वायुमंडल के ऊपरी परतन के अध्ययन कइल जाला, जहाँ अणु-विच्छेदन (डिसोसिएशन) आ आयनीकरण जइसन प्रक्रिया सभ महत्वपूर्ण होली।
वायुमंडलीय बिज्ञान के दायरा अब ग्रह बिज्ञान तक बढ़ गइल बा। एहमें [[सौरमंडल]] के ग्रहन आ प्राकृतिक उपग्रहन के वायुमंडल के भी अध्ययन कइल जाला। वायुमंडलीय बिज्ञान में इस्तमाल होखे वाला प्रमुख उपकरणन में [[उपग्रह]], रॉकेटसॉन्ड, रेडियोसॉन्ड, मौसम गुब्बारा, रडार आ लेजर शामिल बाड़ें।
== वायुमंडल के डाइनामिक्स ==
वायुमंडलीय डाइनामिक्स में मौसम से जुड़ल बिबिध किसिम के गति वाला सिस्टम सभ के अध्ययन कइल जाला। एहमें अलग-अलग जगह आ अलग-अलग समय पर कइल गइल ऑब्जर्वेशन आ सैद्धांतिक सिद्धांतन के एक साथ जोड़ल जाला। एह शाखा में गरज-चमक वाला तूफान (थंडरस्टॉर्म), बवंडर, गुरुत्वीय तरंग, [[उष्णकटिबंधीय चक्रवात]], उष्णकटिबंध-बाहरी चक्रवात, जेट स्ट्रीम आ वैश्विक स्तर के वायुमंडलीय सर्कुलेशन जइसन घटना सभ के अध्ययन कइल जाला। वायुमंडलीय डाइनामिक्स के मेन मकसद भौतिकी के मूल सिद्धांतन के नजरिया से वायुमंडलीय सर्कुलेशन के व्याख्या कइल बा। एह अध्ययन के मकसद मौसम के पूर्वानुमान के बेसी सटीक बनावल, मौसमी आ साल-दर-साल होखे वाला [[जलवायु बदलाव]] के पहिले से अंजादा के तरीका बिकसित कइल, आ मनुष्य के गतिविधियन से पैदा भइल बदलाव—जइसे वायुमंडल में कार्बन डाइऑक्साइड के मात्रा बढ़ल भा ओजोन परत के क्षय—के वैश्विक जलवायु पर पड़े वाला प्रभाव के समझल बा।
[[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान| ]]
[[श्रेणी:पृथिवी बिज्ञान]]
{{climate-stub}}
okihdz9utozq632uq8bkuqd79w27yl1
799131
799130
2026-07-07T02:25:33Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
799131
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:ISS-48 Towering cumulonimbus and other clouds over the Earth (2).jpg|thumb|[[पृथिवी]] के [[वायुमंडल]] के इंटरनेशनल स्पेस स्टेशन से लिहल गइल फोटो]]
'''वायुमंडल बिज्ञान''' चाहे '''वायुमंडलीय बिज्ञान''' ({{Langx|en|atmospheric science}}) पृथ्वी के [[वायुमंडल]] आ एकरा के भीतर होखे वाली विभिन्न भौतिक प्रक्रिया सभ के अध्ययन कइल जाला। [[मौसम बिज्ञान]] में वायुमंडलीय रसायन बिज्ञान आ वायुमंडलीय भौतिकी शामिल होला, बाकिर एकर मुख्य ध्यान मौसम के फोरकास्ट (पहिले से अनुमान लगावे) पर रहेला। [[जलवायु बिज्ञान]] में मौसम के तुलना में लमहर समय तक के वायुमंडलीय दशा के अध्ययन कइल जाला। एहमें औसत जलवायु, समय के साथ ओकर बदलाव आ विविधता पर बिसेस धियान दिहल जाला। [[एरोनॉमी]] में वायुमंडल के ऊपरी परतन के अध्ययन कइल जाला, जहाँ अणु-विच्छेदन (डिसोसिएशन) आ आयनीकरण जइसन प्रक्रिया सभ महत्वपूर्ण होली।
वायुमंडलीय बिज्ञान के दायरा अब ग्रह बिज्ञान तक बढ़ गइल बा। एहमें [[सौरमंडल]] के ग्रहन आ प्राकृतिक उपग्रहन के वायुमंडल के भी अध्ययन कइल जाला। वायुमंडलीय बिज्ञान में इस्तमाल होखे वाला प्रमुख उपकरणन में [[उपग्रह]], रॉकेटसॉन्ड, रेडियोसॉन्ड, मौसम गुब्बारा, रडार आ लेजर शामिल बाड़ें।
== वायुमंडल के डाइनामिक्स ==
वायुमंडलीय डाइनामिक्स में मौसम से जुड़ल बिबिध किसिम के गति वाला सिस्टम सभ के अध्ययन कइल जाला। एहमें अलग-अलग जगह आ अलग-अलग समय पर कइल गइल ऑब्जर्वेशन (नाप-जोख) आ सैद्धांतिक थियरी सभ के एक संघे जोड़ल जाला। एह शाखा में गरज-चमक वाला तूफान ([[थंडरस्टॉर्म]]), [[बवंडर]], गुरुत्वीय तरंग, [[उष्णकटिबंधीय चक्रवात]], उष्णकटिबंध-बाहरी चक्रवात, [[जेट स्ट्रीम]] आ वैश्विक स्तर के वायुमंडलीय सर्कुलेशन जइसन घटना सभ के अध्ययन कइल जाला। वायुमंडलीय डाइनामिक्स के मेन मकसद [[भौतिकी]] (फिजिक्स) के मूल सिद्धांतन के नजरिया से वायुमंडलीय सर्कुलेशन के व्याख्या कइल बा। एह अध्ययन के मकसद मौसम के पूर्वानुमान के बेसी सटीक बनावल, मौसमी आ साल-दर-साल होखे वाला [[जलवायु बदलाव]] के पहिले से अंजादा के तरीका बिकसित कइल, आ मनुष्य के गतिविधियन से पैदा भइल बदलाव—जइसे वायुमंडल में कार्बन डाइऑक्साइड के मात्रा बढ़ल भा ओजोन परत के क्षय—के वैश्विक जलवायु पर पड़े वाला प्रभाव के समझल बा।
[[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान| ]]
[[श्रेणी:पृथिवी बिज्ञान]]
{{climate-stub}}
a667yok5vrdu9x58rscva7ohggkmgd0
799132
799131
2026-07-07T02:26:19Z
SM7
3953
/* वायुमंडल के डाइनामिक्स */ +विकिकड़ी जोड़ल गइल
799132
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:ISS-48 Towering cumulonimbus and other clouds over the Earth (2).jpg|thumb|[[पृथिवी]] के [[वायुमंडल]] के इंटरनेशनल स्पेस स्टेशन से लिहल गइल फोटो]]
'''वायुमंडल बिज्ञान''' चाहे '''वायुमंडलीय बिज्ञान''' ({{Langx|en|atmospheric science}}) पृथ्वी के [[वायुमंडल]] आ एकरा के भीतर होखे वाली विभिन्न भौतिक प्रक्रिया सभ के अध्ययन कइल जाला। [[मौसम बिज्ञान]] में वायुमंडलीय रसायन बिज्ञान आ वायुमंडलीय भौतिकी शामिल होला, बाकिर एकर मुख्य ध्यान मौसम के फोरकास्ट (पहिले से अनुमान लगावे) पर रहेला। [[जलवायु बिज्ञान]] में मौसम के तुलना में लमहर समय तक के वायुमंडलीय दशा के अध्ययन कइल जाला। एहमें औसत जलवायु, समय के साथ ओकर बदलाव आ विविधता पर बिसेस धियान दिहल जाला। [[एरोनॉमी]] में वायुमंडल के ऊपरी परतन के अध्ययन कइल जाला, जहाँ अणु-विच्छेदन (डिसोसिएशन) आ आयनीकरण जइसन प्रक्रिया सभ महत्वपूर्ण होली।
वायुमंडलीय बिज्ञान के दायरा अब ग्रह बिज्ञान तक बढ़ गइल बा। एहमें [[सौरमंडल]] के ग्रहन आ प्राकृतिक उपग्रहन के वायुमंडल के भी अध्ययन कइल जाला। वायुमंडलीय बिज्ञान में इस्तमाल होखे वाला प्रमुख उपकरणन में [[उपग्रह]], रॉकेटसॉन्ड, रेडियोसॉन्ड, मौसम गुब्बारा, रडार आ लेजर शामिल बाड़ें।
== वायुमंडल के डाइनामिक्स ==
{{main|सिनॉप्टिक क्लाइमेटोलॉजी}}
वायुमंडलीय डाइनामिक्स में मौसम से जुड़ल बिबिध किसिम के गति वाला सिस्टम सभ के अध्ययन कइल जाला। एहमें अलग-अलग जगह आ अलग-अलग समय पर कइल गइल ऑब्जर्वेशन (नाप-जोख) आ सैद्धांतिक थियरी सभ के एक संघे जोड़ल जाला। एह शाखा में गरज-चमक वाला तूफान ([[थंडरस्टॉर्म]]), [[बवंडर]], गुरुत्वीय तरंग, [[उष्णकटिबंधीय चक्रवात]], उष्णकटिबंध-बाहरी चक्रवात, [[जेट स्ट्रीम]] आ वैश्विक स्तर के वायुमंडलीय सर्कुलेशन जइसन घटना सभ के अध्ययन कइल जाला। वायुमंडलीय डाइनामिक्स के मेन मकसद [[भौतिकी]] (फिजिक्स) के मूल सिद्धांतन के नजरिया से वायुमंडलीय सर्कुलेशन के व्याख्या कइल बा। एह अध्ययन के मकसद मौसम के पूर्वानुमान के बेसी सटीक बनावल, मौसमी आ साल-दर-साल होखे वाला [[जलवायु बदलाव]] के पहिले से अंजादा के तरीका बिकसित कइल, आ मनुष्य के गतिविधियन से पैदा भइल बदलाव—जइसे वायुमंडल में कार्बन डाइऑक्साइड के मात्रा बढ़ल भा ओजोन परत के क्षय—के वैश्विक जलवायु पर पड़े वाला प्रभाव के समझल बा।
[[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान| ]]
[[श्रेणी:पृथिवी बिज्ञान]]
{{climate-stub}}
lbitrao4ntvera2nm5qmww15iqotb5r
विकिपीडिया:आँकड़ा सभ/२०२६/जुलाई
4
101100
799111
799037
2026-07-06T19:21:32Z
NeechalBOT
7874
statistics
799111
wikitext
text/x-wiki
<!--- stats starts--->{{प्रयोगकर्ता:Neechalkaran/statnotice}}{| class="wikitable sortable" style="width:90%"
|-
! Date(Time)
! Pages
! Articles
! Edits
! Users
! Files
! Activeusers
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =१-७-२०२६
|Pages = 81892
|dPages = 4
|Articles = 9097
|dArticles = 0
|Edits = 795873
|dEdits = 9
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40208
|dUsers = 5
|Ausers = 57
|dAusers = -4
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =२-७-२०२६
|Pages = 81895
|dPages = 3
|Articles = 9097
|dArticles = 0
|Edits = 795882
|dEdits = 9
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40218
|dUsers = 10
|Ausers = 57
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =३-७-२०२६
|Pages = 81895
|dPages = 0
|Articles = 9097
|dArticles = 0
|Edits = 795890
|dEdits = 8
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40227
|dUsers = 9
|Ausers = 57
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =४-७-२०२६
|Pages = 81895
|dPages = 0
|Articles = 9096
|dArticles = -1
|Edits = 795904
|dEdits = 14
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40231
|dUsers = 4
|Ausers = 59
|dAusers = 2
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =५-७-२०२६
|Pages = 81902
|dPages = 7
|Articles = 9098
|dArticles = 2
|Edits = 795944
|dEdits = 40
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40236
|dUsers = 5
|Ausers = 59
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =६-७-२०२६
|Pages = 81907
|dPages = 5
|Articles = 9101
|dArticles = 3
|Edits = 796019
|dEdits = 75
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40240
|dUsers = 4
|Ausers = 59
|dAusers = 0
}}
<!---Place new stats here--->
|}
<!--- stats ends--->
ce0x9pkjzfydh6zp4co0hdxvwsb0h7v
गांधार कला
0
101112
799138
799073
2026-07-07T10:54:02Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
799138
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Schist Buddha Gandhara.jpg|thumb|गांधार कला शैली में शिस्त के बनल बुद्ध के मुर्ती]]
'''गांधार कला''' भा '''ग्रीको-बुद्धिस्ट कला''' ({{Langx|en|Greco-Buddhist art}}) प्राचीन यूनानी कला आ [[बौद्ध धर्म]] के सांस्कृतिक मेल-जोल के कलात्मक रूप हवे। एकर बिकास मुख्य रूप से प्राचीन [[गंधार क्षेत्र]] में भइल, जे [[भारतीय उपमहादीप]] के उत्तर-पच्छिमी भाग में रहे।
गांधार कला के बिकास कई ऐतिहासिक घटना सभ के परिणाम रहे। एह प्रॉसेस के शुरुआत [[सिकंदर|सिकंदर महान]] के गंधार क्षेत्र में कुछ समय खातिर लड़ल गइल जुद्ध आ बिजय अभियान से भइल। एकरा बाद [[अशोक|सम्राट अशोक]] एह क्षेत्र में बौद्ध धर्म के बढ़ावा दिहलें। बाद में [[इंडो-यूनानी राज्य]] सभ में बौद्ध धर्म सभसे मेन धर्म बन गइल।
हालाँकि, गांधार कला के असल बिकास [[कुषाण साम्राज्य]] के शासनकाल में भइल। पहिली से तीसरी सदी ईस्वी के बीच के बनल, भगवान [[गौतम बुद्ध]] के अबतक ले मिलल सबसे पुरान सुरक्षित भक्तिपरक मूर्ति, एही समय बनल। तीसरी से पाँचवीं सदी ईस्वी के बीच गांधार कला अपना चरम पर पहुँच गइल आ आज मौजूद अधिकतर प्रमुख कलाकृति आ कलात्मक रूप एही दौर के मानल जालें।
[[श्रेणी:प्राचीन भारतीय कला]]
[[श्रेणी:बौद्ध कला]]
[[श्रेणी:गांधार कला| ]]
[[श्रेणी:बौद्ध धर्म]]
{{Art-stub}}
ikq71y2xze33r2hiurt9u2ztmy9620p
भागलपुरी सिल्क
0
101114
799103
799090
2026-07-06T16:01:30Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
799103
wikitext
text/x-wiki
[[File:Stamp of India - 2018 - Colnect 802136 - Traditional Handloom Textiles - Bhagalpur Silk.jpeg|thumb|Stamp of India 2018 Traditional Handloom Textiles Bhagalpur Silk]]
'''भागलपुरी सिल्क''' भा '''तसर रेशम''' एक किसिम के रेशम के साड़ी हवे जे भारतीय राज्य [[बिहार]] के [[भागलपुर]] में बनावल जाला।<ref name="i152">{{cite book |last1=Márquez |first1=F.P.G. |last2=Lev |first2=B. |last3=Liao |first3=H. |title=Outsourcing Using Operations Research and Management Science Methods: From Theory to Practice |publisher=Springer Nature Switzerland |series=International Series in Operations Research & Management Science |year=2025 |isbn=978-3-031-91845-2 |url=https://books.google.co.in/books?id=RjOKEQAAQBAJ&pg=PA259 |access-date=6 July 2026 |page=259}}</ref> ई सिल्क पारंपरिक रेशमी साड़ी बनावे के शैली हवे आ एह तरीका से बनल साड़ी के भागलपुरी साड़ी कहल जाला। एही कारण भागलपुर के "सिल्क सिटी" (रेशम नगरी) के नाँव से जानल जाला। ईहे भर ना, एह रेशम से बनल साड़ी के "क्वीन ऑफ़ आल फैब्रिक्स" (सगरी परिधान सभ के रानी) के दर्जा दिहल गइल बाटे।<ref name="h605">{{cite book |last1=Yan |first1=Xinfeng |last2=Chen |first2=Lihong |last3=Memon |first3=Hafeezullah |title=Textile and Fashion Education Internationalization: A Promising Discipline from South Asia |publisher=Springer Nature |date=8 February 2022 |isbn=978-981-16-8854-6 |url=https://books.google.co.in/books?id=gr1dEAAAQBAJ&newbks=0&lpg=PA16&dq=Bhagalpuri%2520silk&pg=PA16#v=onepage&q=Bhagalpuri%2520silk&f=false |access-date=6 July 2026 |page=}}</ref>
भागलपुरी रेशम Antheraea paphia नाम के रेशमकीट के कोया (कोकून) से बनावल जाला।<ref name="n829">{{cite book |last=Malhotra |first=Nishi |title=Sustainable Pathways: The Role of Indigenous Tribes and Native Practices in India's Economic Model |publisher=Emerald Group Publishing |date=24 July 2024 |isbn=978-1-83549-490-5 |url=https://books.google.co.in/books?id=QRATEQAAQBAJ&newbks=0&lpg=PA21&dq=Bhagalpuri%2520silk&pg=PA21#v=onepage&q=Bhagalpuri%2520silk&f=false |access-date=6 July 2026 |page=}}</ref> एह प्रजाति के जंगली रेशमकीट भी कहल जाला आ ई भारते क मूल निवासी हवे। ई रेशमकीट जंगल में ''टर्मिनेलिया'' प्रजातिन के पेड़न पर रहे ला। भागलपुर के चंपानगर (नाथनगर) भागलपुरी रेशम के प्रोसेसिंग के प्रमुख केंद्र हवे। भागलपुरी रेशम से खाली साड़िये ना, बलुक शॉल, कुर्ती, चद्दर, कुर्ता, गमछा आ कई तरह के दूसर कपड़ो बनावल जालें।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
== बाहरी कड़ी ==
* [https://bhagalpur.nic.in/odop-bhagalpur/ भागलपुर सिल्क, ओडीओपी, भागलपुर जिला के वेबसाइट पर]
[[श्रेणी:बिहार के संस्कृति]]
[[श्रेणी:साड़ी]]
{{Bihar-stub}}
{{culture-stub}}
grbckdptlp5253idu0ffgu3v8qzpcg1
799109
799103
2026-07-06T16:44:29Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
799109
wikitext
text/x-wiki
[[File:Stamp of India - 2018 - Colnect 802136 - Traditional Handloom Textiles - Bhagalpur Silk.jpeg|thumb|Stamp of India 2018 Traditional Handloom Textiles Bhagalpur Silk]]
'''भागलपुरी सिल्क''' भा '''तसर रेशम''' एक किसिम के रेशम के साड़ी हवे जे भारतीय राज्य [[बिहार]] के [[भागलपुर]] में बनावल जाला।<ref name="i152">{{cite book |last1=Márquez |first1=F.P.G. |last2=Lev |first2=B. |last3=Liao |first3=H. |title=Outsourcing Using Operations Research and Management Science Methods: From Theory to Practice |publisher=Springer Nature Switzerland |series=International Series in Operations Research & Management Science |year=2025 |isbn=978-3-031-91845-2 |url=https://books.google.co.in/books?id=RjOKEQAAQBAJ&pg=PA259 |access-date=6 July 2026 |page=259}}</ref> ई सिल्क पारंपरिक रेशमी साड़ी बनावे के शैली हवे आ एह तरीका से बनल साड़ी के भागलपुरी साड़ी कहल जाला। एही कारण भागलपुर के "सिल्क सिटी" (रेशम नगरी) के नाँव से जानल जाला। ईहे भर ना, एह रेशम से बनल साड़ी के "क्वीन ऑफ़ आल फैब्रिक्स" (सगरी परिधान सभ के रानी) के दर्जा दिहल गइल बाटे।<ref name="h605">{{cite book |last1=Yan |first1=Xinfeng |last2=Chen |first2=Lihong |last3=Memon |first3=Hafeezullah |title=Textile and Fashion Education Internationalization: A Promising Discipline from South Asia |publisher=Springer Nature |date=8 February 2022 |isbn=978-981-16-8854-6 |url=https://books.google.co.in/books?id=gr1dEAAAQBAJ&newbks=0&lpg=PA16&dq=Bhagalpuri%2520silk&pg=PA16#v=onepage&q=Bhagalpuri%2520silk&f=false |access-date=6 July 2026 |page=}}</ref>
भागलपुरी रेशम Antheraea paphia नाम के रेशमकीट के कोया (कोकून) से बनावल जाला।<ref name="n829">{{cite book |last=Malhotra |first=Nishi |title=Sustainable Pathways: The Role of Indigenous Tribes and Native Practices in India's Economic Model |publisher=Emerald Group Publishing |date=24 July 2024 |isbn=978-1-83549-490-5 |url=https://books.google.co.in/books?id=QRATEQAAQBAJ&newbks=0&lpg=PA21&dq=Bhagalpuri%2520silk&pg=PA21#v=onepage&q=Bhagalpuri%2520silk&f=false |access-date=6 July 2026 |page=}}</ref> एह प्रजाति के जंगली रेशमकीट भी कहल जाला आ ई भारते क मूल निवासी हवे। ई रेशमकीट जंगल में ''टर्मिनेलिया'' प्रजातिन के पेड़न पर रहे ला। भागलपुर के चंपानगर (नाथनगर) भागलपुरी रेशम के प्रोसेसिंग के प्रमुख केंद्र हवे। भागलपुरी रेशम से खाली साड़िये ना, बलुक शॉल, कुर्ती, चद्दर, कुर्ता, गमछा आ कई तरह के दूसर कपड़ो बनावल जालें।
== भागलपुरी साड़ी ==
भागलपुरी रेशम से बने वाला मुख्य परिधान/कपड़ा भागलपुरी साड़ी हवे। एह उद्योग के सालाना कारोबार लगभग 100 करोड़ रुपया बा, जवना में से लगभग आधा हिस्सा निर्यात (एक्सपोर्ट) से आवेला। भागलपुरी साड़ी के भौगोलिक संकेत ([[जीआई टैग|जीआइ टैग]]) मिल चुकल बा।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
== बाहरी कड़ी ==
* [https://bhagalpur.nic.in/odop-bhagalpur/ भागलपुर सिल्क, ओडीओपी, भागलपुर जिला के वेबसाइट पर]
[[श्रेणी:बिहार के संस्कृति]]
[[श्रेणी:साड़ी]]
{{Bihar-stub}}
{{culture-stub}}
b79vonhluv1bcd6yc85z64pgzscfh32
799110
799109
2026-07-06T17:59:28Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
799110
wikitext
text/x-wiki
[[File:Stamp of India - 2018 - Colnect 802136 - Traditional Handloom Textiles - Bhagalpur Silk.jpeg|thumb|Stamp of India 2018 Traditional Handloom Textiles Bhagalpur Silk]]
'''भागलपुरी सिल्क''' भा '''तसर रेशम''' एक किसिम के रेशम के साड़ी हवे जे भारतीय राज्य [[बिहार]] के [[भागलपुर]] में बनावल जाला।<ref name="i152">{{cite book |last1=Márquez |first1=F.P.G. |last2=Lev |first2=B. |last3=Liao |first3=H. |title=Outsourcing Using Operations Research and Management Science Methods: From Theory to Practice |publisher=Springer Nature Switzerland |series=International Series in Operations Research & Management Science |year=2025 |isbn=978-3-031-91845-2 |url=https://books.google.co.in/books?id=RjOKEQAAQBAJ&pg=PA259 |access-date=6 July 2026 |page=259}}</ref> ई सिल्क पारंपरिक रेशमी साड़ी बनावे के शैली हवे आ एह तरीका से बनल साड़ी के भागलपुरी साड़ी कहल जाला। एही कारण भागलपुर के "सिल्क सिटी" (रेशम नगरी) के नाँव से जानल जाला। ईहे भर ना, एह रेशम से बनल साड़ी के "क्वीन ऑफ़ आल फैब्रिक्स" (सगरी परिधान सभ के रानी) के दर्जा दिहल गइल बाटे।<ref name="h605">{{cite book |last1=Yan |first1=Xinfeng |last2=Chen |first2=Lihong |last3=Memon |first3=Hafeezullah |title=Textile and Fashion Education Internationalization: A Promising Discipline from South Asia |publisher=Springer Nature |date=8 February 2022 |isbn=978-981-16-8854-6 |url=https://books.google.co.in/books?id=gr1dEAAAQBAJ&newbks=0&lpg=PA16&dq=Bhagalpuri%2520silk&pg=PA16#v=onepage&q=Bhagalpuri%2520silk&f=false |access-date=6 July 2026 |page=}}</ref>
भागलपुरी रेशम Antheraea paphia नाम के रेशमकीट के कोया (कोकून) से बनावल जाला।<ref name="n829">{{cite book |last=Malhotra |first=Nishi |title=Sustainable Pathways: The Role of Indigenous Tribes and Native Practices in India's Economic Model |publisher=Emerald Group Publishing |date=24 July 2024 |isbn=978-1-83549-490-5 |url=https://books.google.co.in/books?id=QRATEQAAQBAJ&newbks=0&lpg=PA21&dq=Bhagalpuri%2520silk&pg=PA21#v=onepage&q=Bhagalpuri%2520silk&f=false |access-date=6 July 2026 |page=}}</ref> एह प्रजाति के जंगली रेशमकीट भी कहल जाला आ ई भारते क मूल निवासी हवे। ई रेशमकीट जंगल में ''टर्मिनेलिया'' प्रजातिन के पेड़न पर रहे ला। भागलपुर के चंपानगर (नाथनगर) भागलपुरी रेशम के प्रोसेसिंग के प्रमुख केंद्र हवे। भागलपुरी रेशम से खाली साड़िये ना, बलुक शॉल, कुर्ती, चद्दर, कुर्ता, गमछा आ कई तरह के दूसर कपड़ो बनावल जालें।
== भागलपुरी साड़ी ==
भागलपुरी रेशम से बने वाला मुख्य परिधान/कपड़ा भागलपुरी साड़ी हवे। एह उद्योग के सालाना कारोबार लगभग 100 करोड़ रुपया बा, जवना में से लगभग आधा हिस्सा निर्यात (एक्सपोर्ट) से आवेला। भागलपुरी साड़ी के भौगोलिक संकेत ([[जीआई टैग|जीआइ टैग]]) मिल चुकल बा।
भागलपुरी रेशमी साड़ी बनावे के इतिहास करीबन 200 साल पुरान बा। एकर शुरुआत कुशल कारीगरन द्वारा कइल गइल रहे। भागलपुरी रेशमी साड़ी के रंगाई के खास तरीका एकरा के साधारण आर्ट सिल्क के साड़ी से अलग पहचान देला।
आजकल एह साड़ी के रंगाई में वनस्पति से बने वाला प्राकृतिक रंग के जगह एसिड रंग (एसिड डाई) के इस्तमाल कइल जाला, काहे कि ई रेशम खातिर सही होलें आ बजार में आसानी से मिल जालें।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
== बाहरी कड़ी ==
* [https://bhagalpur.nic.in/odop-bhagalpur/ भागलपुर सिल्क, ओडीओपी, भागलपुर जिला के वेबसाइट पर]
[[श्रेणी:बिहार के संस्कृति]]
[[श्रेणी:साड़ी]]
{{Bihar-stub}}
{{culture-stub}}
tc27qgb0t6mrcrjwb2yynrvm7t1zc13
भागलपुरी साड़ी
0
101115
799106
2026-07-06T16:31:11Z
SM7
3953
पुनर्प्रेषित लेकिन विकिडेटा से जुड़ल बनावे खातिर
799106
wikitext
text/x-wiki
भागलपुरी साड़ी भागलपुरी सिल्क से बने ले।
kg3q2q6eedwwphbddzfw0nai16x8udx
799107
799106
2026-07-06T16:32:19Z
SM7
3953
पन्ना [[भागलपुरी सिल्क]] पर अनुप्रेषित कइल गइल
799107
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[भागलपुरी सिल्क]]
f6cnj8v85fh1pxn5cn6qmcmbbsx75es
प्रयोगकर्ता वार्ता:Adamnewwikipedianaccount
3
101116
799113
2026-07-06T20:44:55Z
Mfield
39469
Mfield पन्ना [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Adamnewwikipedianaccount]] के [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Vaniliyana von Halw]] पर स्थानांतरण कइलें: प्रयोगकर्ता के नाँव बदलाव के दौरान पन्ना "[[Special:CentralAuth/Adamnewwikipedianaccount|Adamnewwikipedianaccount]]" से "[[Special:CentralAuth/Vaniliyana von Halw|Vaniliyana von Halw]]" पर ऑटोमेटिक रूप से स्थानांतरित भइल।
799113
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Vaniliyana von Halw]]
9wozj4j0tdcygruuci8brh9s9ww26lo
सिनॉप्टिक क्लाइमेटोलॉजी
0
101117
799124
2026-07-07T01:34:42Z
SM7
3953
नया आधार लेख
799124
wikitext
text/x-wiki
'''सिनॉप्टिक जलवायु बिज्ञान''' ({{Langx|en|Synoptic climatology}}), [[वायुमंडलीय बिज्ञान]] के अंतर्गत [[जलवायु बिज्ञान]] के एगो उपशाखा हवे। एहमें स्थानीय भा क्षेत्रीय जलवायु के, बड़ स्तर के भा वैश्विक वायुमंडलीय परिसंचरण के प्रतिरूप (पैटर्न) से जोड़ के अध्ययन कइल जाला। ''सिनॉप्टिक'' शब्द प्राचीन यूनानी भाषा के "सिनॉप्टिकोस" शब्द से बनल बा, जेकर अर्थ "एक साथ देखल" भा "समग्र रूप से देखल" होला। एह कारण सिनॉप्टिक जलवायु बिज्ञान के मुख्य उद्देश्य स्थानीय आ क्षेत्रीय जलवायु के वायुमंडलीय परिसंचरण से जोड़ के विश्लेषण कइल बा।
एकरा के वायुमंडलीय परिसंचरण (पूरा पृथिवी के वायुमंडल के सर्कुलेशन) के आधार पर जलवायु के अध्ययन भी कहल जाला। ई शाखा वायुमंडलीय परिसंचरण, मौसम संबंधी घटना आ जलवायु में पावल जाए वाली क्षेत्रीय भिन्नता के बीच के संबंध पर विशेष जोर देले।
सिनॉप्टिक जलवायु बिज्ञान के [[सिनॉप्टिक मौसम बिज्ञान]] से घनिष्ठ संबंध बा।
pmceseiz6jtv3i17lfx3o4vpm4fm1kz
799127
799124
2026-07-07T01:50:25Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा +[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]]; +[[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान]]
799127
wikitext
text/x-wiki
'''सिनॉप्टिक जलवायु बिज्ञान''' ({{Langx|en|Synoptic climatology}}), [[वायुमंडलीय बिज्ञान]] के अंतर्गत [[जलवायु बिज्ञान]] के एगो उपशाखा हवे। एहमें स्थानीय भा क्षेत्रीय जलवायु के, बड़ स्तर के भा वैश्विक वायुमंडलीय परिसंचरण के प्रतिरूप (पैटर्न) से जोड़ के अध्ययन कइल जाला। ''सिनॉप्टिक'' शब्द प्राचीन यूनानी भाषा के "सिनॉप्टिकोस" शब्द से बनल बा, जेकर अर्थ "एक साथ देखल" भा "समग्र रूप से देखल" होला। एह कारण सिनॉप्टिक जलवायु बिज्ञान के मुख्य उद्देश्य स्थानीय आ क्षेत्रीय जलवायु के वायुमंडलीय परिसंचरण से जोड़ के विश्लेषण कइल बा।
एकरा के वायुमंडलीय परिसंचरण (पूरा पृथिवी के वायुमंडल के सर्कुलेशन) के आधार पर जलवायु के अध्ययन भी कहल जाला। ई शाखा वायुमंडलीय परिसंचरण, मौसम संबंधी घटना आ जलवायु में पावल जाए वाली क्षेत्रीय भिन्नता के बीच के संबंध पर विशेष जोर देले।
सिनॉप्टिक जलवायु बिज्ञान के [[सिनॉप्टिक मौसम बिज्ञान]] से घनिष्ठ संबंध बा।
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]]
[[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान]]
klq5dzbmd5yk9nyhdrl8vensvt3e7ww
799128
799127
2026-07-07T01:51:49Z
SM7
3953
[[User:SM7/stubsorter|Stubsorter]] के मदद से {{Climate-stub}} जोड़ल गइल।
799128
wikitext
text/x-wiki
'''सिनॉप्टिक जलवायु बिज्ञान''' ({{Langx|en|Synoptic climatology}}), [[वायुमंडलीय बिज्ञान]] के अंतर्गत [[जलवायु बिज्ञान]] के एगो उपशाखा हवे। एहमें स्थानीय भा क्षेत्रीय जलवायु के, बड़ स्तर के भा वैश्विक वायुमंडलीय परिसंचरण के प्रतिरूप (पैटर्न) से जोड़ के अध्ययन कइल जाला। ''सिनॉप्टिक'' शब्द प्राचीन यूनानी भाषा के "सिनॉप्टिकोस" शब्द से बनल बा, जेकर अर्थ "एक साथ देखल" भा "समग्र रूप से देखल" होला। एह कारण सिनॉप्टिक जलवायु बिज्ञान के मुख्य उद्देश्य स्थानीय आ क्षेत्रीय जलवायु के वायुमंडलीय परिसंचरण से जोड़ के विश्लेषण कइल बा।
एकरा के वायुमंडलीय परिसंचरण (पूरा पृथिवी के वायुमंडल के सर्कुलेशन) के आधार पर जलवायु के अध्ययन भी कहल जाला। ई शाखा वायुमंडलीय परिसंचरण, मौसम संबंधी घटना आ जलवायु में पावल जाए वाली क्षेत्रीय भिन्नता के बीच के संबंध पर विशेष जोर देले।
सिनॉप्टिक जलवायु बिज्ञान के [[सिनॉप्टिक मौसम बिज्ञान]] से घनिष्ठ संबंध बा।
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]]
[[श्रेणी:वायुमंडल बिज्ञान]]
{{Climate-stub}}
kr6r64c071htn2bioxslybnnoucoj5d
वायुमंडलीय बिज्ञान
0
101118
799125
2026-07-07T01:37:26Z
SM7
3953
पन्ना [[वायुमंडल बिज्ञान]] पर अनुप्रेषित कइल गइल
799125
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[वायुमंडल बिज्ञान]]
i5jnj1jifgh0aulfqrvd786deagv2c6
799126
799125
2026-07-07T01:37:38Z
SM7
3953
Added {{[[:Template:R from alternative spelling|R from alternative spelling]]}} tag to redirect
799126
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[वायुमंडल बिज्ञान]]
{{Redirect category shell|
{{R from alternative spelling}}
}}
22f8xeh3brt22vy6e4hwnhovtfmi3p3
प्रयोगकर्ता वार्ता:Rajaji-national-park
3
101120
799135
2026-07-07T07:42:34Z
नया सदस्य स्वागतकर्ता
6624
Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page
799135
wikitext
text/x-wiki
{| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;"
|-
|<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]] </div>
राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/>
<div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%">
<!-- दाहिना साइडबार -->
{| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
|-
| <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big>
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]]
|}</div>
<!-- मुख्य पाठ -->
'''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''',
एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं।
* पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं।
* [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं।
* दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं।
* मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं।
<!-- फुटर के कड़ी सभ -->
सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे:
{| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]]
|}
|}
-- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 07:42, 7 जुलाई 2026 (UTC)
9r0m8efg8u8br7izv7avocki5bfte4k