विकिपीडिया
bhwiki
https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE
MediaWiki 1.48.0-wmf.4
first-letter
मीडिया
विशेष
वार्तालाप
प्रयोगकर्ता
प्रयोगकर्ता वार्ता
विकिपीडिया
विकिपीडिया वार्ता
चित्र
चित्र वार्ता
मीडियाविकि
मीडियाविकि वार्ता
टेम्पलेट
टेम्पलेट वार्ता
मदद
मदद वार्ता
श्रेणी
श्रेणी वार्ता
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
दूरदर्शन
0
4362
815096
811767
2026-11-11T16:41:30Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:टीवी चैनल]] जोड़ल गइल
815096
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox broadcasting network
| network_name = दूरदर्शन
| network_logo =
| country = भारत
| motto = सत्यम् शिवम् सुंदरम्
| network_type = प्रसारण टेलिविजन नेटवर्क (Broadcast television network)
| available = राष्ट्रीय
| owner = [[प्रसार भारती]]
| key_people =
| launch_date = 1959
| founder =
| past_names = [[आकाशवाणी]]
| brand = डीडी
| website = [http://www.ddindia.gov.in/DDIndiaChannel/HomePageh.aspx www.ddindia.gov.in]
|
}}
[[चित्र:Doordarshan Bhawan, Copernicus Marg, Delhi.jpg|thumbnail|दूरदर्शन भवन]]
'''दूरदर्शन''' [[भारत]] क सरकारी [[टेलीविजन|टीवी]] चैनल ह। ई भारत सरकार द्वारा नामित एगो परिषद जेवना का नाँव [[प्रसार भारती]] हवे, की अंतर्गत चलावल जाला। दूरदर्शन की प्रसारण क शुरूआत भारत में [[दिल्ली]] से सितंबर 1959 से भइल। प्रसार-कक्ष आ ट्रांसमीटर की बेसिक सेवा की लिहाज़ से ई विश्व का दूसरा सबसे बड़ प्रसारक हवे। हाले में इहो डिजिटल प्रसारण (Digital Terrestrial Transmitters)) सेवा शुरु कइलस हवे।
दूरदर्शन की राष्ट्रीय नेटवर्क में 64 दूरदर्शन केन्द्र/निर्माण केन्द्र, 24 क्षेत्रीय समाचार एकक, 126 दूरदर्शन रखरखाव केन्द्र, 202 उच्च शक्ति ट्रांसमीटर, 828 लो पावर ट्रांसमीटर, 351 अल्पशक्ति ट्रांसमीटर, 18 ट्रांसपोंडर, 30 चैनल तथा डीटीएच सेवा शामिल बा।
== दूरदर्शन क चैनल ==
* [[राष्ट्रीय चैनल]] (5): डीडी 1, डीडी न्यूज़, डीडी भारती, डीडी स्पोर्ट्स और डीडी उर्दू
* क्षेत्रीय भाषा में उपग्रह चैनल (11): डीडी उत्तर पूर्व, डीडी बंगाली, डीडी गुजराती, डीडी कन्नड़, डीडी कश्मीर, डीडी मलयालम, डीडी सहयाद्रि, डीडी उडिया, डीडी पंजाबी, डीडी पोधीगई और डीडी सप्तगिरी
* क्षेत्रीय राज्य नेटवर्क (11): बिहार, झारखण्ड, छत्तीसगढ़, मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश, हरियाणा, उत्तराखण्ड, हिमाचल प्रदेश, राजस्थान, मिजोरम और त्रिपुरा
* अंतरराष्ट्रीय चैनल (1): डीडी इंडिया
* डीडी डायरेक्ट + : दूरदर्शन की फ्री टु एयर डीटीएच सेवा डीडी डायरेक्ट + का शुभारंभ प्रधानमंत्री द्वारा 16 दिसंबर, 2004 को किया गया। 33 टीवी चैनलों (दूरदर्शन / निजी) और 12 रेडियो (आकाशवाणी) चैनलों से शुरूआत हुई। इसकी सेवा क्षमता बढ़कर 55 टीवी चैनल और 21 रेडियो चैनल हो गई। अंडमान और निकोबार को छोड़कर इसके सिगनल पूरे भारत में एक रिसीवर प्रणाली से मिलते हैं।
* क्षेत्रीय चैनल- डीडी मलयालम, डीडी सप्तगिरी (तेलुगु), डीडी बंगाली, डीडी चंदन (कन्नड़), डीडी उडिया, डीडी सहयाद्रि (मराठी), डीडी गुजराती, डीडी कश्मीर (कश्मीरी), डीडी पंजाबी, डीडी उत्तर पूर्व, डीडी पोधीगई (तमिल),
== बाहरी कड़ी ==
* [http://www.ddindia.gov.in/DDIndiaChannel/HomePageh.aspx दूरदर्शन क सरकारी वेबसाइट]
[[श्रेणी:दूरदर्शन चैनल]]
[[श्रेणी:टीवी चैनल]]
{{Tv-stub}}
plthfov0x4u5azn9zl4y3c64i1m9ul5
इंटरनेट
0
5180
815133
808932
2026-11-12T04:59:30Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
815133
wikitext
text/x-wiki
{{pp-vandalism|small=yes}}
{{इंटरनेट}}
'''इंटरनेट''' ({{Lang|en|Internet}}) आपस में जुड़ल [[कंप्यूटर नेटवर्क]] सभ के बैस्विक सिस्टम हवे जे [[इंटरनेट प्रोटोकाल सूट]] (टीसीपी/आइपी) के इस्तमाल से दुनिया भर के [[कंप्यूटर|कंप्यूटर डिवाइस]] सभ के आपस में जोड़े ला। ई एक तरह से ''नेटवर्क सभ के नेटवर्क'' हवे जेह में लोकल से ले के बैस्विक बिस्तार क्षेत्र वाला प्राइवेट, पब्लिक, एकेडेमिक, ब्यावसायिक आ सरकारी नेटवर्क सभ आपस में इलेक्ट्रानिक, वायरलेस आ ऑप्टिकल टेक्नालॉजी के माध्यम से जुड़ल बाड़ें।
इंटरनेट पर बिबिध प्रकार के [[जानकारी]] [[संसाधन]] मौजूद बाड़ें आ बिबिध तरह के सेवा सभ उपलब्ध करावल जालीं जिनहन में [[वल्ड वाइड वेब]] के आपस-में-जुड़ल हाइपरटेक्स्ट डाकुमेंट आ एप्लीकेशन, [[ई मेल|ई-मेल]], टेलीफोनी, आ फाइल शेयर करे नियर चीज प्रमुख बाड़ी स।
==इतिहास==
<!-- {{मुख्य|इंटरनेट के इतिहास}} -->
इंटरनेट के सुरुआत [[पैकेट स्विचिंग]] की शुरुआत से भइल जौन 1960 की दशक में शुरू भइल रहे। इनहन में सभसे महत्व वाला [[अर्पानेट]] ([[ARPANET]]) के सुरुआत रहल जेवन एगो रिसर्च की दौरान बनावल नेटवर्क रहे।
''अर्पानेट'' या ''एआरपीए नेट'' एगो प्रोजेक्ट की रूप में [[अमेरिका]] के कुछ विश्वविद्यालयन के नेटवर्क से जोड़े के काम कइलस आ ई प्रोटोकॉल बनावे के सुरुआत कइलस जेवना से कंप्यूटर नेटवर्कन के नेटवर्क बनावल जा सके। अर्पानेट के पहुँच बढ़ल 1981 में जब नेशनल साइंस फाउन्डेशन आपन कंप्यूटर साइंस नेटवर्क बनवलस। एकरी बाद 1982 में [[इंटरनेट प्रोटोकॉल सूट]] के मानक रूप बनावल गइल।
==== संक्षिप्त इतिहास ====
* '''1969''' में [[टिम बर्नर्स-ली|टिम बर्नर्स ली]] इंटरनेट बनाये रहल।
* '''1971''' दुनिया केर पहिल [[ई मेल|ई-मेल]] अमेरिका के कैंब्रिज नामक स्थान पर रे टॉमलिंसन नामक इंजीनियर ने एक ही कमरे में रखल दो कंप्यूटरों के बीच भेजा रहल।
* '''1979''' में ''ब्रिटिश डाकघर'' पहिल अंतरराष्ट्रीय ''कंप्यूटर नेटवर्क'' बनाय केले नये प्रौद्योगिकी का उपयोग करल चालू किये।
* '''1970''' में दुनिया केर पहिल वायरस जेकरा नाम क्रीपर था जो अरपानेट पर खोजा गइल रहे।
==इंटरनेट के सर्विस==
इंटरनेट कई तरह के सर्विस या सेवा उपलब्ध करावे ला। इनहन में से मुख्य तीन गो नीचे दिहल जात बाड़ी स:
===वर्ल्ड वाइड वेब===
[[चित्र:WorldWideWebAroundWikipedia.png|240px|thumb|right|alt=world wide web diagram|वल्ड वाइड वेब के एगो चित्र के रूप में इस्कीम]]
{{मुख्य|वल्ड वाइड वेब}}
आम आदमी इंटरनेट आ [[वेबसाइट|वेब]] के एकही समझेला बाकी इन्हन में अंतर बाटे। वेब एगो सभसे ढेर इस्तेमाल में आवे वाली इंटरनेट सेवा हवे। वेबसाइट देखे खातिर अलग-अलग [[वेब ब्राउजर]] बनल बाटें जइसे की माइक्रोसॉफ्ट के [[इंटरनेट एक्सप्लोरर]], गूगल के [[गूगल क्रोम|क्रोम]], एपल के सफारी, ऑपेरा, [[मोजिला फायरफॉक्स|मोजिला फ़ायरफ़ॉक्स]] नियर ढेर सारा ब्राउजर बाने। इन्हन की मदद से देखे वाला आदमी पन्ना-दर-पन्ना जानकारी देख सकत बाटे जेवन एक दुसरा से [[हाइपरटेक्स्ट प्रोटोकॉल]] द्वारा जुड़ल होखे लें।
वर्ल्ड वाइड वेब ब्राउजर सॉफ्टवेयर, जइसे कि माइक्रोसॉफ्ट के इंटरनेट एक्स्प्लोरर/एज, मोजिला फायरफॉक्स, ऑपेरा, एप्पल के सफारी, आ गूगल के क्रोम वगैरह प्रयोगकर्ता लोग के ई सुबिधा देवे लें कि ऊ लोग एक वेब पन्ना से दुसरे वेब पन्ना पर [[हाइपरलिंक]] के माध्यम से आवाजाही क सके। ई हाइपरलिंक वेब पन्ना डाकुमेंट के हिस्सा होखे लें आ एक पन्ना से दुसरे ले जाए के कड़ी केरूप में उपलब्ध होखे लें। अइसन डाकुमेंट सभ में डेटा के अउरी दूसर कौनों तरह के कंबिनेशन भी हो सके ला जइसे कि साउंड, पाठ (टेक्स्ट), बीडियो, मल्टीमीडिया आ अउरी कौनों प्रकार के इंटरेक्टिव सामग्री जवन तब रन करे ले जब प्रयोगकर्ता एह कड़ी सभ के क्लिक करे लें या पन्ना के साथ इंटरेक्शन क रहल होखे लें। क्लायंट-साइड के सॉफ्टवेयर में एनीमेशन, गेम ऑफिस एप आ बैज्ञानिक डेमो वगैरह शामिल हो सके लें। कीवर्ड द्वारा संचालित होखे वाला इंटरनेट रिसर्च भी कइल जा सके ला जेकरा बदे कई गो इंटरनेट सर्च इंजन बाड़ें जइसे कि याहू!, बिंग, गूगल, आ डक-डक-गो। एह तरीका से प्रयोगकर्ता लोग के लगे अपार ऑनलाइन जानकारी तक ले तुरंता (इंस्टैंट) चहुँप संभव होखे ला। छपल किताब, ज्ञानकोश भा मीडिया के तुलना में वर्ल्ड वाइड वेब के इस्तेमाल [[जानकारी]] के बिकेंद्रीकरण (डीसेंट्रलाइजेशन) में बहुते गजब के काम कइले बा।
=== [[टेलीकम्यूनिकेशन नेटवर्क|कम्यूनिकेशन]] ===
[[ईमेल]] इंटरनेट के माध्यम से उपलब्ध एगो महत्वपूर्ण संचार सेवा ह। इलेक्ट्रॉनिक टेक्स्ट संदेश के एक व्यक्ति से दूसरा व्यक्ति तक भेजे के विचार, जे चिट्ठी या मेमो भेजे जइसन होला, इंटरनेट के निर्माण से पहिले के बा।
[[इंटरनेट टेलीफोनी]] इंटरनेट के माध्यम से उपलब्ध एगो आम संचार सेवा ह। आपस में जुड़े नेटवर्क के मुख्य प्रोटोकॉल, इंटरनेट प्रोटोकॉल (Internet Protocol), के नाँव से ही [[इंटरनेट टेलीफोनी|वॉइस ओवर इंटरनेट प्रोटोकॉल]] (VoIP) के नाँव पड़ल बा। VoIP सिस्टम अब कई गो बाजार पर हावी हो गइल बाड़ें। ई पारंपरिक टेलीफोन जेतने आसान आ सुविधाजनक बाड़ें, जबकि खास तौर पर लंबा दूरी के बातचीत में काफी कम खर्चीला बाड़ें।
== फाइल शेयरिंग ===
फाइल शेयरिंग के मतलब इंटरनेट के माध्यम से [[कंप्यूटर फाइल]] के रूप में बड़ मात्रा में डेटा एक जगह से दुसरा जगह भेजल ह। उदाहरण खातिर, ई काम फाइल सर्वर के माध्यम से कइल जा सकेला। बहुत सारा यूजर के एक साथ बड़हन फाइल डाउनलोड करे से सर्वर पर पड़े वाला बोझ कम करे खातिर "मिरर" सर्वर या पीयर-टू-पीयर नेटवर्क के इस्तेमाल कइल जा सकेला।
फाइल तक पहुँच यूजर के ऑथेंटिकेशन के माध्यम से नियंत्रित कइल जा सकेला। इंटरनेट पर फाइल भेजे के दौरान [[एन्क्रिप्शन]] के इस्तेमाल से ओकर सामग्री के गोपनीय रखल जा सकेला। फाइल तक पहुँच खातिर भुगतान भी कइल जा सकेला। ई भुगतान उदाहरण खातिर [[क्रेडिट कार्ड]] से जुड़ल धनराशि के दूर से काट के कइल जा सकेला। क्रेडिट कार्ड के जानकारी भी आमतौर पर पूरा तरह एन्क्रिप्ट करके इंटरनेट पर भेजल जाला। प्राप्त फाइल के स्रोत आ ओकर प्रामाणिकता के जाँच डिजिटल सिग्नेचर के माध्यम से कइल जा सकेला।
==इंटरनेट यूजर ==
इंटरनेट के इस्तमाल में गजब के बढ़ती देखल गइल बा। साल 2000 से 2009 के बीच दुनियां में इंटरनेट प्रयोग करे वाला लोग के संख्या 394 मिलियन से बढ़ के 1.858 बिलियन हो गइल। साल 2010 में दुनिया के कुल जनसंख्या के 22 फीसदी लोग के लगे इंटरनेट तक पहुँच हो चुकल रहे आ एह समय ले 1 बिलियन गूगल सर्च रोज होखे लागल, 300 मिलियन यूजर लोग ब्लॉग पढ़े लागल, आ 2 बिलियन बीडियो रोज यूट्यूब पर देखल जाए लागल। साल 2014 में दुनिया में इंटरनेट इस्तेमाल करे वाला लोग के संख्या 3 बिलियन या 43.6 प्रतिशत पहुँच गइल, लेकिन एह यूजर लोग के दू-तिहाई हिस्सा धनी देसन से रहल, जहाँ 78.0 प्रतिशत यूरोपीय लोग आ उत्तर आ दक्खिन अमेरिका के 57.4 लोग इंटरनेट यूजर बन गइल रहल लोग।
{{clear}}
== सुरक्षा ==
{{Main article|इंटरनेट सुरक्षा}}
इंटरनेट के संसाधन सभ, जइसे कि एकरा से संबंधित हार्डवेयर आ सॉफ्टवेयर वाल अंग सभ, कई तरह के अपराधी या दुरभावग्रस्त कोसिस के निसाना बने लें। अइसन कोसिस के मकसद होला कि अबैध तरीका से इंटरनेट के संसाधन सभ पर कंट्रोल क लिहल जाव, फ्राड, धोखाधड़ी, ब्लैकमेल नियर घटना के अंजाम दिहल जाव या निजी जानकारी के गलत तरीका से हासिल कइल जा सके। अइसन चीज से बचाव करे के उपाय इंटरनेट सुरक्षा भा [[इंटरनेट सुरक्षा|इंटरनेट सिक्योरिटी]] हवे।
===मैलवेयर===
{{main article|मैलवेयर}}
साइबर अपराध के सभसे चलनसार तरीका मैलवेयर के इस्तेमाल हवे। मैलवेयर एक तरह के दुरभाव वाला भा खतरनाक रूप से नोकसान पहुँचावे वाला सॉफ्टवेयर होला। एह में कंप्यूटर वायरस, कंप्यूटर वर्म, [[रैनसमवेयर]], बॉटनेट आ स्पाईवेयर सभ के सामिल कइल जाला। एह में से कुछ अइसन प्रोग्राम होलें जे अपना के खुद से कापी क के एक कंप्यूटर से दूसरा में फइले लें आ फाइल अ डेटा के नोकसान चहुँपावे लें। कुछ कंप्यूटर के लॉक क देलें आ बदला में फिरौती के माँग करे लें, कुछ अइसन होलें जे प्रयोगकर्ता के कामकाज के जासूसी करे लें।
=== सर्विलांस ===
{{Main article|कंप्यूटर आ नेटवर्क सर्विलांस}}
कंप्यूटर सर्विलांस के ज्यादातर हिस्सा इंटरनेट पर डेटा आ ट्रैफिक के मॉनिटरिंग के रूप में होला।<ref name="sciam-internet">{{cite news|url=http://www.sciam.com/article.cfm?id=internet-eavesdropping|title=Internet Eavesdropping: A Brave New World of Wiretapping |last=Diffie|first=Whitfield|author2=Susan Landau|date=अगस्त 2008|work=Scientific American|accessdate=2009-03-13}}</ref> अमेरिका में कानूनी रूप से ई प्राबिधान बा कि सगरी फोन काल आ ब्रॉडबैंड ट्रैफिक (ईमेल, वेब ट्रैफिक, इंटरनेट मैसेजिंग वगैरह) रियल-टाइम मॉनीटर कइल जा सके ला, ई काम फेडरल एजेंसी सभ के दायरा में आवे ला।<ref name="eff-calea-archive">{{cite web|url=http://w2.eff.org/Privacy/Surveillance/CALEA/?f=archive.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20081025074518/http://w2.eff.org/Privacy/Surveillance/CALEA/?f=archive.html |url-status=dead|archive-date=2008-10-25 |title=CALEA Archive – Electronic Frontier Foundation |work=इलेक्ट्रानिक फ्रंटियर फाउंडेशन (वेबसाइट) |accessdate=2009-03-14 }}</ref><ref name="eff-calea-summary">{{cite web|url=https://www.eff.org/issues/calea |title=CALEA: The Perils of Wiretapping the Internet |work=इलेक्ट्रानिक फ्रंटियर फाउंडेशन (वेबसाइट) |accessdate=2009-03-14 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090316041313/http://www.eff.org/issues/calea |archivedate=16 मार्च 2009 |df= }}</ref><ref name="eff-calea-faq">{{cite web|url=https://www.eff.org/pages/calea-faq |title=CALEA: Frequently Asked Questions |work=इलेक्ट्रानिक फ्रंटियर फाउंडेशन (वेबसाइट) |accessdate=2009-03-14 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090501072553/http://www.eff.org/pages/calea-faq |archivedate=1 मई 2009 |df= }}</ref> कंप्यूटर नेटवर्क पर डेटा के ट्रैफिक के मॉनिटरिंग के पैकेट कैप्चर कहल जाला। आसान रूप में समझावल जाय त कंप्यूटर सभ आपस में संबाद करे खाती मैसेज सभ के कई छोट-छोट टुकड़ा में बाँट के साझा करे लें जिनहन के पैकेट कहल जाला आ ईहे पैकेट नेटवर्क के जरिये एक जगह से दूसरा जगह ट्रांसफर होलें आ अपना लक्ष्य के जगह पर पहुँच के दुबारा एकट्ठा (असेंबल) हो के संदेस के रूप ले लेलें। पैकेट मॉनिटरिंग में इनहने के पकड़ल जाला जब ई नेटवर्क में जात्रा क रहल होलें। पैकेट कैप्चर अप्लायंस सभ द्वारा इनहन के पकड़ के अन्य प्रोग्राम सभ के मदद से इनहन के सामग्री के जाँच कइल जाला। पैकेट कैप्चर एक तरह से [[जानकारी]] के "एकट्ठा" करे के औजार होला न कि एकर "बिस्लेषण" करे वाला।<ref>{{cite web|url=http://www.baller.com/pdfs/ACE.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120907032500/http://www.baller.com/pdfs/ACE.pdf|title=American Council on Education vs. FCC, Decision, United States Court of Appeals for the District of Columbia Circuit|date=9 जून 2006|accessdate=8 सितंबर 2013|archivedate=7 सितंबर 2012}}</ref>
पैकेट कैप्चर से एकट्ठा कइल भारी मात्रा में डेटा के अन्य सॉफ्टवेयर द्वारा बिस्लेषण कइल जाला, इनहन में कुछ खास शब्द भा वाक्य सभ के फिल्टर कइल जाला, कुछ खास संदेह वाली वेबसाइट वगैरह के पहुँच के बिस्लेषण कइल जाला।<ref name="usatoday-chatroom">{{cite news|url=https://www.usatoday.com/tech/news/surveillance/2004-10-11-chatroom-surv_x.htm|title=Government funds chat room surveillance research|last=Hill|first=Michael|date=11 अक्टूबर 2004|agency=Associated Press|publisher=USA Today|accessdate=2009-03-19|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100511220550/http://www.usatoday.com/tech/news/surveillance/2004-10-11-chatroom-surv_x.htm|archivedate=11 मई 2010}}</ref>
== परफार्मेंस ==
देखल जाय तब इंटरनेट एगो हेटरोजीनस (बिबिधता भरल) नेटवर्क हवे आ एही कारन भौतिक लच्छन सभ, जिनहन में डेटा ट्रांसफर रेट भी शामिल बा, बहुत वैरी करे लें। इंटरनेट इमर्जेंट फेनामेना के उदाहरण हवे जे एकरे बड़हन-पैमाना के संगठन पर डिपेंड करे ला।<ref>{{cite journal |last1=Albert |first1=Réka |last2=Jeong |first2=Hawoong |last3=Barabási |first3=Albert-László |s2cid=4419938 |title=Diameter of the World-Wide Web |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1999-09-09_401_6749/page/130 |journal=Nature |date=9 September 1999 |volume=401 |issue=6749 |pages=130–131 |doi=10.1038/43601|arxiv=cond-mat/9907038 |bibcode=1999Natur.401..130A }}</ref>
=== ट्रैफिक ===
{{Latest Global Internet traffic}}
इंटरनेट पर केतना ट्रैफिक (आवाजाही) बाटे ई नापल एक किसिम के कठिन काम बाटे। काहें से कि कौनों अइसन सिंगल प्वाइंट लोकेशन ना बा जहाँ एकरा के नापल जा सके। इंटरनेट एगो मल्टी-टायर वाला आ गैर-हेरारकी वाला टोपोलॉजी वाला चीज हवे। एही से कौनों एगो ख़ास बिंदु ना मिले ला जहाँ से सारा ट्रैफिक गुजरत होखे आ नापल जा सके। तब फिर ट्रैफिक डेटा के अनुमान भर लगावल जा सके ला। ई एस्टीमेट टायर 1 नेटवर्क प्रोवाईडर के पीयरिंग प्वाइंट सभ के एग्रीगेट के आधार पर लगावल जाला, बाकी एह तरीका में बड़हन नेटवर्क प्रोवाईडर सभ के अंदरूनी ट्रैफिक के नापजोख ना संभव हो पावे ला।
=== आउटेज ===
इंटरनेट के गायब हो जाये भा डाउन हो जाए के घटना, जेकरा के [[इंटरनेट ब्लैकआउट]] कहल जाला, लोकल सिग्नलिंग में बेवधान के चलते हो सके ला। समुंद्र के भीतर मौजूद केबल सभ के खराबी के कारन बड़हन पैमाना पर इंटरनेट के बंदी हो सके ला चाहे स्लोडाउन हो सके ला। अइसन 2008 में घटना भइल रहल जब समुंद्री केबल सभ के क्षतिग्रस्त हो जाए से इंटरनेट बाधित भइल रहल। कम बिकसित देसन के इंटरनेट डाउन होखे के खतरा बेसी रहे ला काहें से की एहिजे हाई कैपसिटी वाली लिंक के संख्या कम बाटे। जमीन के भीतर बिछल केबल सभ के नोकसान पहुँचे पर अइसन हो सके ला। एगो घटना आर्मीनिया में देखल गइल रहे जब एगो औरत गलती से कबाड़ खनत समय केबिल के नोकसान पहुँचा दिहले रहल आ एकरा चलते लगभग पूरा आर्मेनिया में इंटरनेट ठप हो गइल रहे।<ref>{{cite news|work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2011/apr/06/georgian-woman-cuts-web-access |title=Georgian woman cuts off web access to whole of Armenia |date=6 April 2011 |access-date=11 April 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130825075603/http://www.theguardian.com/world/2011/apr/06/georgian-woman-cuts-web-access |archive-date=25 August 2013 }}</ref> पूरा देस ब्यापी इंटरनेट ठप होखे के घटना सरकारी तौर पर भी हो सके ले अगर सरकार द्वारा इंटरनेट के सेंसर कई दिहल जाय। अइसन घटना मिस्र में देखे में आइल जब देस के लगभग 93%<ref name="renesys1">{{cite web| last =Cowie| first =James| title =Egypt Leaves the Internet| publisher =Renesys| url =http://www.renesys.com/blog/2011/01/egypt-leaves-the-internet.shtml| access-date =28 January 2011| archive-url =https://web.archive.org/web/20110128080518/http://www.renesys.com/blog/2011/01/egypt-leaves-the-internet.shtml| archive-date =28 January 2011| url-status =dead}}</ref> oनेटवर्क सभ 2011 में ठप क दिहल गइल रहलें जवना से कि सरकार बिरोधी परदरशन पर रोक लगावल जा सके।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-12306041 |work=BBC News |title=Egypt severs internet connection amid growing unrest |date=28 January 2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120123164134/http://www.bbc.co.uk/news/technology-12306041 |archive-date=23 January 2012 }}</ref>
=== एनर्जी के इस्तेमाल ===
इंटरनेट चलावे में केतना बिजली खर्चा होले एकर अनुमान सभ बहुत बिबाद के बिसय रहल बाड़ें। एगो पियर-रिव्यू जर्नल में छपल रिसर्च-पेपर में 2014 में पछिला एक दशक में छपल लगभग 20,000 के आसपास सामग्री के आधार पर बिजली के खर्चा के आँकड़ा में भारी अंतर देखल गइल आ ई 0.0064 किलोवाट घंटा प्रति गीगाबाइट ट्रांसफर (kWh/GB) से ले के 136 kWh/GB तक के बीचा में अलग-अलग दर्ज कइल गइल।<ref name=":3">{{Cite journal|last=Coroama|first=Vlad C.|last2=Hilty|first2=Lorenz M.|date=February 2014|title=Assessing Internet energy intensity: A review of methods and results|url=http://publicationslist.org/data/lorenz.hilty/ref-218/2014_Coroama_Hilty_Assessing_Internet_Energy_Intensity_AAM.pdf|journal=Environmental Impact Assessment Review|language=en|volume=45|pages=63–68|doi=10.1016/j.eiar.2013.12.004|via=}}</ref> रिसर्च करे वाला लोग एह गड़बड़झाला खातिर मुख्य रूप से संदर्भ के साल के कारन मानल (जइसे कि, एनर्जी एफिशेंसी के कवना तरीका से गिनती में लिहल गइल बा, समय के साथ एह में होखे वाला सुधार के कइसे गिनल गइल बा) आ "अंतिम माथ पर स्थित पर्सनल कंप्यूटर आ सर्वर सभ के गिनती" एह बिस्लेशन में सामिल बा की ना।<ref name=":3" />
साल 2011 में एकेडमिक रिसर्चर लोग ई अनुमान लगावल कि इंटरनेट चलावे में खर्चा होखे वाली कुल एनर्जी 170 से 307 GW के बीचा में बाटे जे पूरा मानव जाति द्वारा इस्तेमाल होखे वाली कुल एनर्जी के दू प्रतिशत से कम बाटे। एह इस्टीमेट में जरूरी चीजन के निर्माण, संचालन आ समय-समय पर लगभग 7500 लाख लैपटाप आ एक अरब स्मार्टफोन अउरी 1000 लाक सर्वर सभ के रिप्लेस करे में खर्चा एनर्जी, राउटर आ सेलफोन टावर, ऑप्टिकल स्विच में, वाईफाई ट्रांसमीटर में आ क्लाउड स्टोरेज में होखे वाला सगरी एनर्जी खर्चा के सामिल कइल गइल रहल।<ref>Jim Giles, "Internet responsible for 2 per cent of global energy usage". ''New Scientist'' (Reed Business Information Ltd.), 26 October 2011. {{Cite web |url=http://www.newscientist.com/blogs/onepercent/2011/10/307-gw-the-maximum-energy-the.html |title=आर्काइव कॉपी के बा |access-date=24 April 2020 |archive-date=1 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141001113334/http://www.newscientist.com/blogs/onepercent/2011/10/307-gw-the-maximum-energy-the.html |url-status=bot: unknown }},</ref><ref>[http://conferences.sigcomm.org/hotnets/2011/papers/hotnetsX-final56.pdf "The Energy and Emergy of the Internet"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810075940/http://conferences.sigcomm.org/hotnets/2011/papers/hotnetsX-final56.pdf |date=10 August 2014 }}, Barath Raghavan (ICSI) and Justin Ma (UC Berkeley), in ''Proceedings of the 10th ACM Workshop on Hot Topics in Networks'', 14–15 November 2011, Cambridge, MA. ACM SIGCOMM. {{ISBN|978-1-4503-1059-8}}</ref> एगो बिना पियर-रिव्यू वाले प्रकाशन में 2018 में छपल [[दि शिफ्ट प्रोजेक्ट]] (कार्पोरेट स्पांसर्ड फ्रांसीसी थिंक टैंक) में बैस्विक डेटा ट्रांसफर आ जरूरी इंफ़्रास्ट्रक्चर के दुनिया के कुल बैस्विक CO<sub>2</sub> एमिशन के लगभग 4% हिस्सेदारी के जानकारी दिहल गइल।<ref>{{cite web|url=https://www.dw.comhttp//www.dw.com/en/is-netflix-bad-for-the-environment-how-streaming-video-contributes-to-climate-change/a-49556716|title=Is Netflix bad for the environment? How streaming video contributes to climate change {{!}} DW {{!}} 11.07.2019|last=Cwienk|first=Jeannette|date=2019-07-11|website=DW.COM|language=en-GB|access-date=2019-07-19}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> एह अध्ययन में इहो बतावल गइल की एह तरीका के डेटा ट्रांसफर में सभसे बेसी लगभग 60% हिस्सेदारी बीडियो स्ट्रीमिंग के रहल जे लगभग 300 मिलियन टन सालाना CO<sub>2</sub> एमिशन खाती जिम्मेदार बा, आ तर्क दिहल गइल कि नया "डिजिटल सोबर बेहवार" में बीडियो फाइल के साइज आ ट्रांसफर पर रेगुलेशन के जरूरत बाटे।<ref>{{cite web|url=https://theshiftproject.org/en/article/unsustainable-use-online-video/|title="Climate crisis: The Unsustainable Use of Online Video" : Our new report|date=2019-07-10|website=The Shift Project|language=en-GB|access-date=2019-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20190721144259/https://theshiftproject.org/en/article/unsustainable-use-online-video/|archive-date=21 July 2019|url-status=live}}</ref>
{{Clear}}
==इहो देखल जाय==
{{Div col|2}}
* [[कंप्यूटर]]
* [[कंप्यूटर बिज्ञान]]
* [[वेबसाइट]]
* [[ई मेल]]
* [[इंटरनेट टीवी]]
* [[इंटरनेट सुरक्षा]]
{{Div col end}}
==संदर्भ==
{{Reflist|30em}}
==बाहरी कड़ी==
{{commons cat|Internet|इंटरनेट}}
* [http://www.bbc.com/hindi/india/2014/01/140130_internet_governance_tb क्या आप जानते हैं, कौन है इंटरनेट का मालिक?] - बीबीसी हिंदी पर (हिंदी में)
{{Authority control}}
[[श्रेणी:कंप्यूटर]]
[[श्रेणी:इंटरनेट| ]]
3xwj6oqcc4o09bawn1w0j9yo0v0l63e
सतावर
0
9436
815086
814110
2026-11-11T16:18:10Z
SM7
3953
Cleaning up syntax using [[:en:User:Zackmann08/scripts/indent|indent.js]], सुधार कइल गइल, सफाई कइल गइल
815086
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox
| taxon = Asparagus racemosus
| name = सतावरि
| image = Asparagus racemosus.JPG
| image_caption = सतावर के पुणे में लिहल एगो फोटो
| authority = वाइल्ड<ref name=grin>{{cite web
|url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?5540
|title=Asparagus racemosus information from NPGS/GRIN
|publisher=United States Department of Agriculture (USDA)
|work=Germplasm Resources Information Network
|date=अगस्त 6, 2002
|accessdate=अप्रैल 25, 2009
}}</ref>
| synonyms = *''Asparagus rigidulus'' [[Takenoshin Nakai|Nakai]]<ref name=grin/>
*''Protasparagus racemosus'' ([[Willd.]]) [[Oberm.]]<ref name=grin/>
}}
'''सतावर''' (''Asparagus racemosus'' (''ऐस्पेरेगस रेसीमोसस'')) लिलिएसी कुल के जड़ी-बूटी हवे। एकरा के '''शतावर''', '''शतावरी''', '''सतावरी''', '''सतमूल''' और '''सतमूली''' नियर ढेर सारा नाँव से जानल जाला। ई बूटी [[भारत]], [[श्री लंका]] आ [[नेपाल]] में पहाड़ी इलाका के निचला हिस्सा में पैदा होले। एकर ओधी कई शाखा वाला लता के रूप में दो मीटर तक लमहर होला। सोरि झकड़ादार होले।
एकर बिबिध [[आयुर्वेद|आयुर्वेदिक]] आ [[खरबिरउआ दवाई]] सभ में इस्तमाल होला। खासतौर पर ई औरतन के कई ठो बेमारी में [[टॉनिक]] के काम करे ले। बच्चा होख्ले के बाद दूध बढ़ावे खातिर बीरो में पीस के मिलावल जाला।
{{clr}}
==गैलरी==
<gallery mode=packed>
चित्र:Asparagus densiflorus 1.jpg
File:Asparagus_-_ശതാവരി.JPG
File:Asparagus densiflorus 17.jpg
File:Asparagas.jpg
File:Asparagus recemosus Wild11.JPG
</gallery>
==संदर्भ==
{{reflist}}
==बाहरी कड़ी==
*[http://www.hindi.awgp.org/gayatri/sanskritik_dharohar/bharat_ajastra_anudan/aurved/jadibutiyon_dwara_chikitsa/satavar शतावर (एस्पेरेगस रेसिमोसस)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140713042301/http://hindi.awgp.org/gayatri/sanskritik_dharohar/bharat_ajastra_anudan/aurved/jadibutiyon_dwara_chikitsa/satavar |date=2014-07-13 }} (अखिल विश्व गायत्री परिवार)
{{जड़ीबूटी}}
[[श्रेणी:जड़ीबूटी]]
9r439xs90l9qyvp5lu98b3ewnctm51l
इंस्टाग्राम
0
47556
815124
809608
2026-11-12T03:34:17Z
SM7
3953
सफाई कइल गइल
815124
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox software
| name = इंस्टाग्राम
| logo = [[File:instagram logo 2022.svg|150px]]<br>[[File:Instagram logo.svg|150px]]
| author = {{hlist|[[केविन सिस्ट्रोम]]|[[माइक क्रीगर]]}}
| developer = [[मेटा प्लेटफ़ॉर्म्स]]
| released = {{Start date and age|2010|10|6}}
| ver layout = stacked
| operating system = {{hlist|[[iOS]]|[[एंड्रॉइड]]|[[फायर ओएस]]|[[माइक्रोसॉफ्ट विंडोज]]}}
| size = 231.3 [[मेगबाईट|MB]] (iOS)<ref>{{cite web|url=https://apps.apple.com/us/app/instagram/id389801252|title=Instagram|website=App Store}}</ref> {{break}} 50.22 MB (Android)<ref>{{cite templates kr web|url=https://www.apkmirror.com/apk/instagram/instagram-instagram/|title=Instagram APKs|website=APKMirror}}</ref> <!--use arm64-v8a-nodpi--> {{break}} 50.3 MB (Fire OS) <ref>{{Cite web|title=Amazon.com: Instagram: Appstore for Android|url=https://www.amazon.com/Instagram/dp/B00KZP2DTQ|website=[[अमेजन (कंपनी)|Amazon]]}}</ref>
| language =
| language count = 32<ref>{{Cite web| url=https://apps.apple.com/app/id389801252|title=Instagram|website=App Store |access-date=October 7, 2019<!--REQUIRES VALIDATION-->}}</ref>
| license = [[प्रोपराइटरी सॉफ्टवेयर]] जेकरा साथे [https://help.instagram.com/581066165581870 इस्तेमाल के शर्त] जुड़ल बाटे
| website = {{URL|instagram.com}}
}}
'''इंस्टाग्राम''' चाहे '''इन्स्टाग्राम''' ({{Lang|en|Instagram}}), संछेप में '''इन्स्टा''' चाहे '''इंस्टा''' (''Insta'') फोटो चाहे [[बीडियो]] साझा करे खातिर [[इंटरनेट]] आधारित एगो एप्लीकेशन बाटे जे [[स्मार्टफोन|मोबाइल]], [[कंप्यूटर|डेस्कटॉप]], आ [[लैपटॉप]] पर चलावल जा सके ला। ई अपना यूजर लोग के कौनों फोटो के प्राइवेट में भा पब्लिक में साझा करे के मोका उपलब्ध करावे ला। एह प्लेटफ़ॉर्म प फोटो आ बीडियो के ऊपर फिल्टर इस्तेमाल कइल जा सके लें, [[हैशटैग]] के मदद से इनहन के ग्रुप कइल जा सके ला, आ भूगोलीय लोकेशन ([[जियोलोकेशन]]) के हिसाब से आपस में संबंधित कइल जा सके ला। पोस्ट सभ के सार्वजनिक रूप से भा पहिले से मंजूर फॉलोअर लोगन के साथे शेयर कइल जा सके ला। प्रयोगकर्ता लोग टैग आ लोकेशन के हिसाब से अन्य प्रयोगकर्ता लोग के सामग्री ब्राउज क सके ला, ट्रेंडिंग सामग्री देख सके ला, जइसे कि फोटो आ अन्य प्रयोगकर्ता लोग के फॉलो क के आपन सामग्री के निजी फीड में जोड़ सके ला।
मेटा संचालित इमेज केंद्रित [[सोशल मीडिया प्लेटफॉर्म]], इ आईओएस, [[एंड्रॉइड|एंड्रॉयड]], विंडोज 10, अउरी [[वेबसाइट|वेब]] प उपलब्ध बा। यूजर बिल्ट-इन फिल्टर अउरी बाकी टूल के इस्तेमाल क के फोटो खींच के संपादित क सकतारे, ओकरा बाद फेसबुक जईसन अवुरी सोशल मीडिया प्लेटफॉर्म प शेयर क सकतारे। ई अंग्रेजी, स्पेनिश, फ्रेंच, कोरियाई, आ जापानी समेत कुल 32 ठे भाषा सभ के सपोर्ट करे ला।
एकर निर्माण केविन सिस्ट्रोम आ मार्क कीगर द्वारा कइल गइल आ साल 2010 में लॉन्च कइल गइल। सुरू में ई आइओएस ऑपरेटिंग सिस्टम खातिर फ्री एप के रूप में लॉन्च भइल रहे, दू साल बाद ई [[एंड्रॉइड|एंड्रॉइड ऑपरेटिंग सिस्टम]] खातिर लॉन्च कइल गइल। एकरा बाद नवंबर 2012 में [[वेबसाइट|वेबसाइटो]] के रूप में लॉन्च भइल। अप्रैल 2012 में [[फेसबुक|फेसबुक इंक.]] एह सेवा के लगभग 1 बिलियन अमेरिकी डॉलर के नकदी आ स्टॉक में खरीद लिहलस। इंस्टाग्राम के एंड्रॉयड वर्जन अप्रैल 2012 में रिलीज भइल, एकरे बाद नवंबर 2012 में फीचर-लिमिटेड डेस्कटॉप इंटरफेस, जून 2014 में फायर ओएस ऐप आ अक्टूबर 2016 में विंडोज 10 खातिर ऐप आइल।अक्टूबर 2015 ले, 40 बिलियन से बेसी फोटो अपलोड हो गइल रहे।
हालाँकि, अक्सर एकरे सफलता आ परभाव खातिर इंस्टाग्राम के प्रशंसा कइल जाला, किशोर लोग के मानसिक स्वास्थ्य, एकरे नीति आ इंटरफेस में बदलाव, एकरे कथित सेंसरशिप, आ यूजर लोग द्वारा अपलोड कइल गइल गैरकानूनी आ अनुचित सामग्री के नकारात्मक रूप से प्रभावित करे खातिर एकर आलोचनो कइल गइल बा।
== फीचर आ टूल ==
इंस्टाग्राम के यूजर लोग फोटो आ शॉर्ट बीडियो अपलोड कइ सके लें, दुसरे यूजर के फ़ीड फॉलो क सके लें, आ अपना फोटो के साथ कवनो जगह के नाँव जोड़ के [[जियोटैग]] भी कइ सके लें। यूजर लोग अपना खाता के निजी (प्राइवेट) बना सके ला, जवना के बाद नया फॉलोअर के अनुरोध स्वीकार करे के अधिकार खाता मालिक के रहे ला।यूजर लोग अपना इंस्टाग्राम खाता के अउरी कई दुसरे सोशल नेटवर्किंग साइटन से भी जोड़ सके लें, जवना से कि अपलोड कइल गइल फोटो ओहू प्लेटफॉर्मन पर साझा कइल जा सके।
सितंबर 2011 में ऐप के एगो नया संस्करण जारी कइल गइल, जवना में नया आ लाइव फ़िल्टर, तुरंत टिल्ट-शिफ्ट प्रभाव, हाई-रिज़ॉल्यूशन फोटो, वैकल्पिक बॉर्डर, एक-क्लिक रोटेशन आ नया आइकन जइसन सुविधा जोड़ल गइल। सुरुआत में इंस्टाग्राम पर फोटो खाली 1:1 (वर्गाकार) रेशियो में अपलोड कइल जा सकत रहे। हालाँकि, अगस्त 2015 से ऐप में पोर्ट्रेट (ऊँचाई वाला) आ वाइडस्क्रीन (चौड़ाई वाला) आस्पेक्ट रेशियो वाली फोटो के सपोर्ट जोड़ दिहल गइल।
दिसंबर 2016 से इंस्टाग्राम पर यूजर लोग अपना पोस्ट के ऐप के भीतर एगो निजी (प्राइवेट) हिस्सा में सेव क सके लें। बाद में अप्रैल 2017 में एह सुविधा के औरु बिस्तार कइल गइल, जवना से यूजर लोग अइसन सेव कइल पोस्टन के अलग-अलग नाँव वाला कलेक्शन में व्यवस्थित कर सके लें। यूजर अपना पोस्ट के आर्काइव भी कर सके लें। आर्काइव कइल पोस्ट पब्लिक के आ केहू दुसरे यूजर लोग खातिर देखलाई ना देला, बाकी खाता मालिक ओकरा के निजी रूप ख़ुद से देख सके ला। एह सुविधा के अइसन तरीका के रूप में देखल गइल जेकरा से यूजर ओह फोटो के हटावे के बजाय आर्काइव कर सकेलें, जेकरा पर उम्मीद के मुताबिक "लाइक" ना मिलल होखे भा जवन उनका के कम आकर्षक लागत होखे। एकरे साथे ई कदम फोटो मिटावे के बढ़त प्रवृत्ति के कम करे के प्रयास भी मानल गइल, काहे कि फोटो हटावे से प्लेटफॉर्म पर उपलब्ध सामग्री के मात्रा घट जाला। अगस्त 2017 में इंस्टाग्राम घोषणा कइलस कि टिप्पणी (कमेंट) सभ के थ्रेड के रूप में व्यवस्थित कइल जाई। एह बदलाव के मकसद यूजर लोग के जवाब (रिप्लाई) के आसानी से देखे आ ओह पर आगे बातचीत करे के सुबिधा दिहल रहे।
=== हैशटैग ===
जनवरी 2011 में इंस्टाग्राम फोटो आ एक-दुसरा के खोजे में यूजर लोग के मदद करे खातिर [[हैशटैग]] (hashtag) शुरू कइलस। इंस्टाग्राम, यूजर लोग के प्रोत्साहित करे ला कि ऊ लोग आम शब्द, जइसे “फोटो”, के टैग बनावे के बजाय इस्पेशल आ प्रासंगिक टैग के इस्तेमाल करे, ताकि उनकर फोटो अलग से देखाई देवे आ एकही रुचि वाला अउरी दूसर यूजर लोग ओकरा तक आसानी से पहुँच सके।
इंस्टाग्राम पर यूजर लोग हैशटैग के माध्यम से कई तरह के ट्रेंड (trend) बनवले बा। प्लेटफॉर्म पर सबसे लोकप्रिय मानल जाए वाला ट्रेंड में अक्सर सप्ताह के कवनो खास दिन पर पोस्ट करे के चलन शामिल होला। पॉपुलर ट्रेंड सब के कुछ उदाहरण बा: #SelfieSunday — अतवार के उपयोगकर्ता लोग अपना खुद के खुद से खींचल फोटो पोस्ट करे ला; #MotivationMonday — सोमार के प्रेरणा देवे वाला फोटो पोस्ट कइल जाला; #TransformationTuesday — अइसन फोटो पोस्ट कइल जाला, जवना में अतीत से वर्तमान तक के बदलाव देखावल जाला; #WomanCrushWednesday — बुधवार के अइसन मेहरारू लोग के फोटो पोस्ट कइल जाला, जिनका प्रति उपयोगकर्ता के रोमांटिक आकर्षण होखे भा जे लोग ओकरा पसंद होखे; #ManCrushMonday — ई पुरुष लोग पर केंद्रित एह तरह के ट्रेंड ह; आ #ThrowbackThursday — बियफे के अपना अतीत के कवनो खास पल के फोटो पोस्ट कइल जाला।
दिसंबर 2017 में इंस्टाग्राम यूजर लोगन के द्वारा हैशटैग फॉलो करे के सुबिधा शुरू कइलस। एहसे ओह विषय से जुड़ल खास पोस्ट आ प्रमुख सामग्री उपयोगकर्ता के फीड में देखाई देवे लागल।
2020 के अमेरिकी चुनाव के दौरान गलत जानकारी के प्रसार रोके खातिर ''हाल के'' (recent) हैशटैग खोजे के सुविधा कुछ समय खातिर बंद कर दिहल गइल रहल। 2022 में कुछ यूजर लोगन पर एह सुविधा के फेर से टेस्ट कइल गइल आ अप्रैल 2023 में हाल के हैशटैग खोजे के सुविधा पूरा तरह हटा दिहल गइल। अब यूजर लोग कवनो हैशटैग के इस्तेमाल से चुनल गइल पॉपुलर पोस्ट भर देख सके लें। इंस्टाग्राम के कहनाम रहे कि अइसन कदम दुरुपयोग रोके आ हैशटैग के मदद से व्यू बढ़ावे के चलन पर रोक लगावे खातिर उठावल गइल। हालाँकि, ईहो बात देखल गइल बा कि हैशटैग के इस्तेमाल यूजर खातिर अपना मौजूदा फॉलोअर्स से बाहर के लोग तक पहुँचे के एकलौता मुफ्त तरीका बाटे।
{{clear}}
== इहो देखल जाय ==
* [[फ्लिकर]]
* [[फेसबुक]]
* [[वाट्सएप]]
* [[मेटा प्लेटफॉर्म्स]]
* [[एक्स (सोशल नेटवर्क)]]
== संदर्भ ==
{{Reflist|35em}}
[[श्रेणी:सोशल मीडिया]]
[[श्रेणी:सोशल नेटवर्किंग सर्विस]]
{{internet-stub}}
8c9klwsnxn62w06la9l88hhut0c44fm
भैरो बाबा
0
49340
815141
812957
2026-11-12T11:04:54Z
SM7
3953
815141
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kathmandu-Kal Bhairav-32-2015-gje.jpg|thumb|upright=1.0]]
'''भैरो बाबा''' (संस्कृत: भैरव) एगो हिंदू देवता हवें। [[शिव]] के भयावन रूप वाला अवतार मानल जालें। इनके पूजा [[भारत]], [[नेपाल]] आ [[श्रीलंका]] में होले। हिंदू, बौद्ध आ जैन धरम के कथा में इनके बिबरन मिले ला।
भैरो बाबा के जनम भा अवतार के तिथी के रूप में अन्हरिया के अष्टिमी तिथी के ''भैरवाष्टमी'' भा ''काल अष्टिमी'' के रूप में मनावल जाला; कातिक/अगहन महीना के अन्हरिया पाख के अष्टिमी के बिसेस रूप से ''[[काल भैरव जयंती]]'' के रूप में मनावल जाला।
नेपाल के काठमांडू, आ भारत में उज्जैन आ [[काल भैरव मंदिर, बनारस|बनारस में काल भैरव]] के मंदिर परसिद्ध बाने। [[बनारस]] के काल भैरव, एह शहर के नगर देवता (काशी के कोतवाल) मानल जालें<ref>{{Cite web |title=Shri Kaal Bhairav Temple {{!}} Kashi Official Web Portal |url=http://kashi.gov.in/listing-details/shri-kaal-bhairav-temple |access-date=2026-11-12 |website=Kashi |language=en-IN}}</ref> आ लोकल लोग के बीच इनके बहुते महत्व बा।
{{clear}}
{{हिंदू देवी-देवता आ ग्रंथ}}
[[श्रेणी:बनारस के हिंदू मंदिर]]
[[श्रेणी:हिंदू देवी-देवता]]
{{hinduism-stub}}
4nahc8easmwk9266y1kie57wf3n1fjw
815142
815141
2026-11-12T11:05:28Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
815142
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kathmandu-Kal Bhairav-32-2015-gje.jpg|thumb|upright=1.0]]
'''भैरो बाबा''' (संस्कृत: भैरव) एगो हिंदू देवता हवें। [[शिव]] के भयावन रूप वाला अवतार मानल जालें। इनके पूजा [[भारत]], [[नेपाल]] आ [[श्रीलंका]] में होले। हिंदू, बौद्ध आ जैन धरम के कथा में इनके बिबरन मिले ला।
भैरो बाबा के जनम भा अवतार के तिथी के रूप में अन्हरिया के अष्टिमी तिथी के ''भैरवाष्टमी'' भा ''काल अष्टिमी'' के रूप में मनावल जाला; कातिक/अगहन महीना के अन्हरिया पाख के अष्टिमी के बिसेस रूप से ''[[काल भैरव जयंती]]'' के रूप में मनावल जाला।
नेपाल के काठमांडू, आ भारत में उज्जैन आ [[काल भैरव मंदिर, बनारस|बनारस में काल भैरव]] के मंदिर परसिद्ध बाने। [[बनारस]] के काल भैरव, एह शहर के नगर देवता (काशी के कोतवाल) मानल जालें<ref>{{Cite web |title=Shri Kaal Bhairav Temple {{!}} Kashi Official Web Portal |url=http://kashi.gov.in/listing-details/shri-kaal-bhairav-temple |access-date=2026-11-12 |website=Kashi |language=en-IN}}</ref> आ लोकल लोग के बीच इनके बहुते महत्व बा।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
{{हिंदू देवी-देवता आ ग्रंथ}}
[[श्रेणी:बनारस के हिंदू मंदिर]]
[[श्रेणी:हिंदू देवी-देवता]]
{{hinduism-stub}}
0fa2n586nv8m13634i7rixv8o1qdt80
815145
815142
2026-11-12T11:14:19Z
SM7
3953
संदर्भ जोड़ल/सुधारल गइल
815145
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kathmandu-Kal Bhairav-32-2015-gje.jpg|thumb|upright=1.0]]
'''भैरो बाबा''' (संस्कृत: भैरव) एगो हिंदू देवता हवें। [[शिव]] के भयावन रूप वाला अवतार मानल जालें। इनके पूजा [[भारत]], [[नेपाल]] आ [[श्रीलंका]] में होले। हिंदू, बौद्ध आ जैन धरम के कथा में इनके बिबरन मिले ला।
भैरो बाबा के जनम भा अवतार के तिथी के रूप में अन्हरिया के अष्टिमी तिथी के ''भैरवाष्टमी'' भा ''काल अष्टिमी'' के रूप में मनावल जाला; कातिक/अगहन महीना के अन्हरिया पाख के अष्टिमी के बिसेस रूप से ''[[काल भैरव जयंती]]'' के रूप में मनावल जाला।<ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Bharatiya_Parva_Evam_Tyohar/scJmDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B2%20%E0%A4%AD%E0%A5%88%E0%A4%B0%E0%A4%B5%20%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%80&pg=PT74&printsec=frontcover|title=Bharatiya Parva Evam Tyohar: Bharatiya Parva Evam Tyohar: Celebrating India's Cultural Festivals|last=Shandilya|first=Rajeshwari|date=2009-01-01|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-81-7315-617-5|language=hi}}</ref>
नेपाल के काठमांडू, आ भारत में उज्जैन आ [[काल भैरव मंदिर, बनारस|बनारस में काल भैरव]] के मंदिर परसिद्ध बाने। [[बनारस]] के काल भैरव, एह शहर के नगर देवता (काशी के कोतवाल) मानल जालें<ref>{{Cite web |title=Shri Kaal Bhairav Temple {{!}} Kashi Official Web Portal |url=http://kashi.gov.in/listing-details/shri-kaal-bhairav-temple |access-date=2026-11-12 |website=Kashi |language=en-IN}}</ref> आ लोकल लोग के बीच इनके बहुते महत्व बा।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
{{हिंदू देवी-देवता आ ग्रंथ}}
[[श्रेणी:बनारस के हिंदू मंदिर]]
[[श्रेणी:हिंदू देवी-देवता]]
{{hinduism-stub}}
sadrydemby2910lrh2ejyh9ckom54r0
काल भैरव मंदिर, बनारस
0
51981
815139
810082
2026-11-12T10:55:20Z
SM7
3953
Cleaning up syntax using [[:en:User:Zackmann08/scripts/indent|indent.js]]
815139
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox temple
| name = काल भैरव मंदिर
| image =
| alt =
| caption =
| map_type = India Uttar Pradesh Varanasi
| pushpin_label_position = left
| map_caption = [[वाराणसी जिला|बनारस जिला]] के नक्शा पर लोकेशन
| coordinates = {{coord|25.317645|82.973914|type:landmark|display=inline,title}}
काल भैरव मंदिर
| country = {{flag|भारत}}
| state = [[उत्तर प्रदेश]]
| district = [[बनारस जिला|बनारस]]
| location = बिसेसर गंज, बनारस
| elevation_m = 80.985<ref name=" Elevation ">{{cite news|title=Elevation|publisher=Elevation finder|accessdate=15 Jun 2015|url=http://www.freemaptools.com/elevation-finder.htm}}</ref>
| deity = [[भैरो बाबा]] ([[शिव]] के भयावन रूप)
| primary_deity_Godess =
| utsava_deity_God =
| utsava_deity_Godess =
| Direction_posture =
| Pushakarani =
| Vimanam =
| Poets =
| Prathyaksham =
| festivals = रुद्राक्ष<br/>शृंगार<br/>[[अन्नकूट]]<br/>भैरो अष्टिमी
| architecture =
| temple_quantity =
| monument_quantity =
| inscriptions =
| year_completed = 17वीं सदी
| creator =
| website = <!--{{URL|example.com}} -->
}}
'''काल भैरव मंदिर''' [[बनारस]] में एगो परसिद्ध मंदिर बा। भगवान [[शंकर]] के भयावह रूप [[भैरो बाबा|काल भैरव]] के ई मंदिर बनारस के बिसेसरगंज के भैरोनाथ इलाका में बा। हिंदू धर्म माने वाला लोग आ खासतौर से लोकल बनारस के लोग खाती ई बहुत महत्व के मंदिर हवे।
{{clear}}
{{Temples in Varanasi}}
[[श्रेणी:बनारस के हिंदू मंदिर]]
[[श्रेणी:बनारस के पर्यटक आकर्षण]]
{{religious-struct-stub}}
6m94vx6377d600pl8kv2t04yvwbj0lz
815140
815139
2026-11-12T10:57:37Z
SM7
3953
815140
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox temple
| name = काल भैरव मंदिर
| image =
| alt =
| caption =
| map_type = India Uttar Pradesh Varanasi
| pushpin_label_position = left
| map_caption = [[वाराणसी जिला|बनारस जिला]] के नक्शा पर लोकेशन
| coordinates = {{coord|25.317645|82.973914|type:landmark|display=inline,title}}
काल भैरव मंदिर
| country = {{flag|भारत}}
| state = [[उत्तर प्रदेश]]
| district = [[बनारस जिला|बनारस]]
| location = बिसेसर गंज, बनारस
| elevation_m = 80.985<ref name=" Elevation ">{{cite news|title=Elevation|publisher=Elevation finder|accessdate=15 Jun 2015|url=http://www.freemaptools.com/elevation-finder.htm}}</ref>
| deity = [[भैरो बाबा]] ([[शिव]] के भयावन रूप)
| primary_deity_Godess =
| utsava_deity_God =
| utsava_deity_Godess =
| Direction_posture =
| Pushakarani =
| Vimanam =
| Poets =
| Prathyaksham =
| festivals = रुद्राक्ष<br/>शृंगार<br/>[[अन्नकूट]]<br/>भैरो अष्टिमी
| architecture =
| temple_quantity =
| monument_quantity =
| inscriptions =
| year_completed = 17वीं सदी
| creator =
| website = <!--{{URL|example.com}} -->
}}
'''काल भैरव मंदिर''' [[बनारस]] में एगो परसिद्ध मंदिर बा। भगवान [[शंकर]] के भयावह रूप [[भैरो बाबा|काल भैरव]] के ई मंदिर बनारस के बिसेसरगंज के भैरोनाथ इलाका में बा। हिंदू धर्म माने वाला लोग आ खासतौर से लोकल बनारस के लोग खाती ई बहुत महत्व के मंदिर हवे। काल भैरव के काशी के कोतवाल के रूप में जानल जाला।
हर साल कातिक/अगहन महीन के अन्हार के अष्टिमी तिथी के [[काल भैरव जयंती]] मनावल जाला; हालाँकि, अन्हार पाख के अष्टिमी के हर महीना में कालाष्टमी भा भैरवाष्टमी के रूप में मनावल जाला।
{{clear}}
{{Temples in Varanasi}}
[[श्रेणी:बनारस के हिंदू मंदिर]]
[[श्रेणी:बनारस के पर्यटक आकर्षण]]
{{religious-struct-stub}}
9giia14f6cgy4m2clpdfqzvt9f3062m
मिशनरी पोजीशन
0
55136
815136
813189
2026-11-12T09:47:14Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
815136
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Wiki-anal missionary.png|thumb|220px|मिशनरी पोजीशन का चित्र]]
'''मिशनरी पोजीशन''' एगो पोजीशन भा आसन हवे; एह पोजीशन के इस्तेमाल सभसे आम मानल जाला। मिशनरी पोजीशन में औरत अपना पीठ भरे लेटल रहे ले आ मरद ओकरे ऊपर चढ़ के, दुनु एक दुसरे के ओर मुँह क के, [[सेक्स]] भा [[मनुष्य में सेक्स संबंधी क्रिया|सेक्स संबंधी क्रिया]] करे लें। आमतौर प ई औरत मर्द के बीच होखे वाला सेक्स के पोजीशन हवे, हालाँकि, गे आ लेस्बियन सेक्स में भी एकर इस्तेमाल होखे के बतावल जाला।
मिशनरी पोजीशन में सेक्स, [[जञनी]] में [[शिशन]] घुसा के भी कइल जा सके ला या फिर बिना घुसवले भी रगड़ के कइल जा सके ला। एह पोजीशन में औरत के टांग के उठाव के स्थिति से एकर कई उपप्रकार भी हो जालें — आम रूप में एह पोजीशन के इस्तेमाल [[बुर]] के टाईट होखे, [[क्लाइटोरिस]] पर रगड़ पैदा करे, घुसाव के गहिराई नियंत्रित करे भा मैथुन के दौरान क्लाइमेक्स ले चहुँपे के समय बढ़ावे-घटावे (सेक्स के स्पीड) खाती अलग-अलग कोण बना के घुसाव कइल जाला।
मिशनरी पोजीशन, बतावल जाला कि अइसन दंपति लोग ज्यादा पसंद करे ला जे रोमांटिक तरीका से सेक्स कइल चाहे, साथे-साथ चूमाचाटी आ एक दुसरे के स्पर्श आ आँखी में आँखि डार के देखे के पसंद करे। ई पोजीशन गरभ धारण करे के संभावना बढ़ावे वाला भी मानल जाला।
== इहो देखल जाय ==
{{multiple image
|caption_align=center|total_width=400
|image1=Paul Avril - Les Sonnetts Luxurieux (1892) de Pietro Aretino, 2.jpg|caption1=ई. हेनरी आर्विल द्वारा चित्रण
|image2=Indiaerotic2.jpg|caption2=भारतीय पेंटिंग में
}}
* [[डॉगी स्टाइल]]
* [[सेक्स पोजीशन]]
* [[बिपरीत रति]]
* [[सेक्स]]
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|35em}}
== बाहरी कड़ी ==
{{Commons category|missionary positions}}
* [https://web.archive.org/web/20120621223113/http://coitalalignmenttechnique.com/coital-alignment-technique-how-and-why/ The How and Why of Coital Alignment Technique]
* [http://www.psychologytoday.com/blog/all-about-sex/201010/easier-orgasms-women-in-the-missionary-position Easier Orgasms for Women in the Missionary Position]
[[श्रेणी:सेक्स पोजीशन]]
[[श्रेणी:मानव कामुकता]]
{{sex-stub}}
b0z0bu3qpdqe0hcre3jojegvw1f2ujz
गजपुरना
0
71616
815087
810354
2026-11-11T16:19:21Z
SM7
3953
Cleaning up syntax using [[:en:User:Zackmann08/scripts/indent|indent.js]], सुधार कइल गइल
815087
wikitext
text/x-wiki
{{speciesbox
|image = Boerhaavia diffusa.jpg
|image_caption =
|genus = Boerhavia
|species = diffusa
|authority = [[कार्ल लिंनायस|लि.]]
}}
'''गजपुरना''' चाहे '''गदहपुरना''' ({{Lang-sa|पुनर्नवा}}; बैज्ञानिक नाँव: ''Boerhavia diffusa'') एक किसिम के घास नियर पौधा हवे जे [[आयुर्वेद]] आ देसी खरबिरउआ में दवा-बीरो के काम आवे वाली जड़ी-बूटी के रूप में इस्तेमाल होखे ले।<ref>{{cite journal |author1=Bhowmik Debjit |author2=Kumar K. P. Sampath |author3=Srivastava Shweta |author4=Paswan Shravan |author5=Sankar Amit |author6=Dutta Dutta | year = 2012 | title = Traditional Indian Herbs: Punarnava and Its Medicinal Importance | url = http://www.phytojournal.com/vol1Issue1/Issue_may_2012/5.pdf | format = PDF | journal = Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry | volume = 1 | issue = 1| pages = 52–57 }}</ref> एकरे संस्कृत नाँव ''पुनर्नवा'' के मतलब हवे जे ''दोबारा नया हो जाय'' चाहे ''दोबारा नया कइ देवे''। भारत में एह पौधा के दवाई के अलावे साग के रूप में इस्तेमाल होखेला।
{{clear}}
==संदर्भ==
{{Reflist|33em}}
==बाहरी कड़ी==
* [https://hindi.webdunia.com/article/natural-medicine/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE-107090200070_1.htm पुनर्नवा, वेबदुनिया पर], {{In lang|hi}}
*[http://www.rain-tree.com/ervatostao.htm Tropical Plant Database]
*[http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Boerhavia+diffusa Boerhavia diffusa] on ibiblio
*{{cite book |last=Caldecott |first=Todd |year=2006 |title=Ayurveda: The Divine Science of Life |publisher=Elsevier/Mosby |isbn=0-7234-3410-7 }} Contains a detailed monograph on ''Boerhavia diffusa'' (Punarnava) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at https://web.archive.org/web/20110616192944/http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/323-punarnava
{{WestAfricanPlants|Boerhavia diffusa}}
{{Commons category|Boerhavia diffusa}}
{{जड़ीबूटी}}
{{Taxonbar|from=Q311457}}
[[श्रेणी:आयुर्वेद में इस्तेमाल होखे वाला पौधा]]
[[श्रेणी:जड़ीबूटी]]
{{plant-stub}}
o4oejv6gxbnyw3i2uegnfr4xglmn92g
815088
815087
2026-11-11T16:20:39Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
815088
wikitext
text/x-wiki
{{speciesbox
|image = Boerhaavia diffusa.jpg
|image_caption =
|genus = Boerhavia
|species = diffusa
|authority = [[कार्ल लिंनायस|लि.]]
}}
'''गजपुरना''' चाहे '''गदहपुरना''' ({{Langx|sa|पुनर्नवा}}; बैज्ञानिक नाँव: ''Boerhavia diffusa'') एक किसिम के घास नियर पौधा हवे जे [[आयुर्वेद]] आ [[खरबिरउआ दवाई|देसी खरबिरउआ]] में दवा-बीरो के काम आवे वाली जड़ी-बूटी के रूप में इस्तेमाल होखे ले।<ref>{{cite journal |author1=Bhowmik Debjit |author2=Kumar K. P. Sampath |author3=Srivastava Shweta |author4=Paswan Shravan |author5=Sankar Amit |author6=Dutta Dutta | year = 2012 | title = Traditional Indian Herbs: Punarnava and Its Medicinal Importance | url = http://www.phytojournal.com/vol1Issue1/Issue_may_2012/5.pdf | format = PDF | journal = Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry | volume = 1 | issue = 1| pages = 52–57 }}</ref> एकरे संस्कृत नाँव ''पुनर्नवा'' के मतलब हवे जे ''दोबारा नया हो जाय'' चाहे ''दोबारा नया कइ देवे''। भारत में एह पौधा के दवाई के अलावे साग के रूप में इस्तेमाल होखेला।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|33em}}
== बाहरी कड़ी ==
* [https://hindi.webdunia.com/article/natural-medicine/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE-107090200070_1.htm पुनर्नवा, वेबदुनिया पर], {{In lang|hi}}
* [http://www.rain-tree.com/ervatostao.htm Tropical Plant Database]
* [http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Boerhavia+diffusa Boerhavia diffusa] on ibiblio
* {{cite book |last=Caldecott |first=Todd |year=2006 |title=Ayurveda: The Divine Science of Life |publisher=Elsevier/Mosby |isbn=0-7234-3410-7 }} Contains a detailed monograph on ''Boerhavia diffusa'' (Punarnava) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at https://web.archive.org/web/20110616192944/http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/323-punarnava
{{WestAfricanPlants|Boerhavia diffusa}}
{{Commons category|Boerhavia diffusa}}
{{जड़ीबूटी}}
{{Taxonbar|from=Q311457}}
[[श्रेणी:आयुर्वेद में इस्तेमाल होखे वाला पौधा]]
[[श्रेणी:जड़ीबूटी]]
{{plant-stub}}
lg5ahabpxozc4dhpvthl1xrc8dniq2n
815089
815088
2026-11-11T16:24:00Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
815089
wikitext
text/x-wiki
{{speciesbox
|image = Boerhaavia diffusa.jpg
|image_caption =
|genus = Boerhavia
|species = diffusa
|authority = [[कार्ल लिंनायस|लि.]]
}}
'''गजपुरना''' चाहे '''गदहपुरना''' ({{Langx|sa|पुनर्नवा}}; बैज्ञानिक नाँव: ''Boerhavia diffusa'') एक किसिम के घास नियर पौधा हवे जे [[आयुर्वेद]] आ [[खरबिरउआ दवाई|देसी खरबिरउआ]] में दवा-बीरो के काम आवे वाली जड़ी-बूटी के रूप में इस्तेमाल होखे ले।<ref>{{cite journal |author1=Bhowmik Debjit |author2=Kumar K. P. Sampath |author3=Srivastava Shweta |author4=Paswan Shravan |author5=Sankar Amit |author6=Dutta Dutta | year = 2012 | title = Traditional Indian Herbs: Punarnava and Its Medicinal Importance | url = http://www.phytojournal.com/vol1Issue1/Issue_may_2012/5.pdf | format = PDF | journal = Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry | volume = 1 | issue = 1| pages = 52–57 }}</ref> एकरे संस्कृत नाँव ''पुनर्नवा'' के मतलब हवे जे ''दोबारा नया हो जाय'' चाहे ''दोबारा नया कइ देवे''। भारत में एह पौधा के दवाई के अलावे साग के रूप में इस्तेमाल होखेला।
== भूगोल ==
Boerhavia diffusa के मूल भौगोलिक क्षेत्र के बारे में अबहीं तक सही आ सटीक जानकारी तय नइखे हो पाइल। हालाँकि, ई पौधा बहुत बड़ इलाका में पावल जाला आ कई जगह प्राकृतिक रूप से उगे लागल बा। मानल जाला कि ई निम्नलिखित जगहन के मूल निवासी पौधा ह:
;अफ्रीका —
बोत्सवाना, मिस्र, इस्वातिनी, घाना, केन्या, लाइबेरिया, मलावी, मोजाम्बिक, नामीबिया, नाइजीरिया, रवांडा, सेनेगल, सिएरा लियोन, सोमालिया, दक्खिन अफ्रीका (ईस्टर्न केप, गौतेंग, क्वाज़ुलु-नताल, लिम्पोपो, मपुमलांगा आ नॉर्दर्न केप प्रांत), तंजानिया, टोगो, युगांडा, जाम्बिया आ जिम्बाब्वे।
;एशिया —
बांग्लादेश, श्रीलंका, बर्मा, कंबोडिया, चीन (फ़ुज़ियान, ग्वांगडोंग, ग्वांगशी, गुइझोउ, हैनान, सिचुआन आ युन्नान), भारत, इंडोनेशिया, जापान (रयूक्यू द्वीपसमूह), लाओस, मलेशिया, नेपाल, पाकिस्तान (पंजाब, सिंध, बलूचिस्तान आ गिलगित-बाल्टिस्तान), फिलीपींस, ताइवान के दक्खिनी हिस्सा, थाईलैंड आ वियतनाम। एकरा अलावा अरब प्रायद्वीप में ओमान, सऊदी अरब आ संयुक्त अरब अमीरात में, आ यमन के सोकोट्रा द्वीप पर भी ई पौधा पावल जाला।
;उत्तरी अमेरिका —
मेक्सिको आ अमेरिका के फ्लोरिडा, जॉर्जिया आ दक्खिन कैरोलाइना राज्य।
;कैरेबियाई क्षेत्र —
एंगुइला, बहामास, केमैन द्वीपसमूह, क्यूबा, डोमिनिका, ग्रेनेडा, हिस्पानिओला द्वीप (डोमिनिकन गणराज्य आ हैती), जमैका, मॉन्टसेराट, नीदरलैंड्स एंटिलीज (साबा द्वीप), प्यूर्टो रिको, सेंट लूसिया, सेंट विंसेंट आ ग्रेनेडाइंस, आ ब्रिटिश तथा अमेरिकी वर्जिन द्वीपसमूह।
;दक्खिन अमेरिका —
अर्जेंटीना, बेलीज, बोलिविया, चिली, कोस्टा रिका, इक्वाडोर, फ्रेंच गुयाना, ग्वाटेमाला, गुयाना, निकारागुआ, पनामा, पैराग्वे, पेरू, सूरीनाम, उरुग्वे आ वेनेजुएला।
;दक्खिनी प्रशांत क्षेत्र —
फिजी आ न्यू कैलेडोनिया।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|33em}}
== बाहरी कड़ी ==
* [https://hindi.webdunia.com/article/natural-medicine/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE-107090200070_1.htm पुनर्नवा, वेबदुनिया पर], {{In lang|hi}}
* [http://www.rain-tree.com/ervatostao.htm Tropical Plant Database]
* [http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Boerhavia+diffusa Boerhavia diffusa] on ibiblio
* {{cite book |last=Caldecott |first=Todd |year=2006 |title=Ayurveda: The Divine Science of Life |publisher=Elsevier/Mosby |isbn=0-7234-3410-7 }} Contains a detailed monograph on ''Boerhavia diffusa'' (Punarnava) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at https://web.archive.org/web/20110616192944/http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/323-punarnava
{{WestAfricanPlants|Boerhavia diffusa}}
{{Commons category|Boerhavia diffusa}}
{{जड़ीबूटी}}
{{Taxonbar|from=Q311457}}
[[श्रेणी:आयुर्वेद में इस्तेमाल होखे वाला पौधा]]
[[श्रेणी:जड़ीबूटी]]
{{plant-stub}}
d5cvi45ywrpb66ayx1l4oqleyj0663b
815090
815089
2026-11-11T16:28:09Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
815090
wikitext
text/x-wiki
{{speciesbox
|image = Boerhaavia diffusa.jpg
|image_caption =
|genus = Boerhavia
|species = diffusa
|authority = [[कार्ल लिंनायस|लि.]]
}}
'''गजपुरना''' चाहे '''गदहपुरना''' ({{Langx|sa|पुनर्नवा}}; बैज्ञानिक नाँव: ''Boerhavia diffusa'') एक किसिम के घास नियर पौधा हवे जे [[आयुर्वेद]] आ [[खरबिरउआ दवाई|देसी खरबिरउआ]] में दवा-बीरो के काम आवे वाली जड़ी-बूटी के रूप में इस्तेमाल होखे ले।<ref>{{cite journal |author1=Bhowmik Debjit |author2=Kumar K. P. Sampath |author3=Srivastava Shweta |author4=Paswan Shravan |author5=Sankar Amit |author6=Dutta Dutta | year = 2012 | title = Traditional Indian Herbs: Punarnava and Its Medicinal Importance | url = http://www.phytojournal.com/vol1Issue1/Issue_may_2012/5.pdf | format = PDF | journal = Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry | volume = 1 | issue = 1| pages = 52–57 }}</ref> एकरे संस्कृत नाँव ''पुनर्नवा'' के मतलब हवे जे ''दोबारा नया हो जाय'' चाहे ''दोबारा नया कइ देवे''। भारत में एह पौधा के दवाई के अलावे साग के रूप में इस्तेमाल होखेला।
== बिबरन ==
Boerhavia diffusa बहुत बड़ इलाका में फइलल पौधा ह। ई पूरा [[भारत]] में पावल जाला, जहाँ एकरा के पुनर्नवा कहल जाला आ [[आयुर्वेद]] में एकर इस्तेमाल होला। ई [[प्रशांत महासागर]] के क्षेत्र आ [[अमेरिका]] के दक्खिनी हिस्सा में भी पावल जाला। एकर फूल छोट होलें, जिनाहन के डायमीटर (व्यास) लगभग 5 मिलीमीटर होला। एकर परागकण गोल होलें आ व्यास लगभग 65 माइक्रोन होला।
परागकण (Pollen)
एह पौधा के एतना बड़ इलाका में फैलाव के कारण एकर छोट फल ह, जे बहुत चिपचिपा होला आ जमीन से कुछ इंच ऊपर उगेला। फल के ई स्थिति अइसन होला कि रास्ता से गुजरे वाला छोट प्रवासी चिरई सभ के शरीर पर आसानी से चिपक सकेला।
;पौधा के सोभाव
ई जमीन पर रेंगे वाला, बहुबर्षीय आ खूब शाखा वाला जड़ी-बूटी ह। एकर जड़ मोट आ तकुआ के आकार के होला।
;तना
एकर शाखा सभ चारो ओर फैलल रहेली। तना बैंगनी रंग के होला आ गाँठ के लगे मोट हो जाला।
;पतई
पत्ती आमने-सामने निकलली। ई तिरछा, अंडाकार या लगभग गोल होला। इनकर किनारा पूरा आ गोल होला, जेकर रंग हल्का गुलाबी हो सकेला आ ऊ लहरदार होला। पत्ती के निचला सतह पर छोट-छोट सफेद छिलका जइसन संरचना रहेली। पत्ती के आधार गोल होला।
;गुच्छा (Inflorescence)
छोट-छोट छत्राकार गुच्छा मिल के कोरिम्ब जइसन संरचना बनावेलें। ई गुच्छा पत्ती के बगल में आ तना के अंतिम छोर पर निकलें।
;फूल
*सहपत्रिकाएँ (Bracteoles) नुकीली होलीं। परिदलनली (Perianth tube) अंडाशय के ऊपर संकरी हो जाला। एकर ऊपरी हिस्सा कीप के आकार के आ गहरा गुलाबी रंग के होला। बाहर के ओर पाँच गो खड़ा धारदार पट्टी रहेली।
*पुंकेसर (Stamens) दू या तीन गो होलें। ई फूल के बाहर थोड़ा निकलल रहेलें आ एक-दूसरा से असमान लंबाई के होलें।
*अंडाशय ऊपरी (Superior) होला आ तिरछा रहेला। एहमें एगो बीजांड (Ovule) होला, जे सीधा खड़ा रहेला। वर्तिकाग्र (Stigma) भी मौजूद रहेला।
;फर
फल एकबीजी फल (Achene) होला, जे गोल आ छह धार वाला होला।
;बीया
बीज बहुत छोट होला आ एहमें भ्रूणपोष (Albumin) मौजूद रहेला। भ्रूण (Embryo) मुड़ल अवस्था में रहेला।
== भूगोल ==
Boerhavia diffusa के मूल भौगोलिक क्षेत्र के बारे में अबहीं तक सही आ सटीक जानकारी तय नइखे हो पाइल। हालाँकि, ई पौधा बहुत बड़ इलाका में पावल जाला आ कई जगह प्राकृतिक रूप से उगे लागल बा। मानल जाला कि ई निम्नलिखित जगहन के मूल निवासी पौधा ह:
;अफ्रीका —
बोत्सवाना, मिस्र, इस्वातिनी, घाना, केन्या, लाइबेरिया, मलावी, मोजाम्बिक, नामीबिया, नाइजीरिया, रवांडा, सेनेगल, सिएरा लियोन, सोमालिया, दक्खिन अफ्रीका (ईस्टर्न केप, गौतेंग, क्वाज़ुलु-नताल, लिम्पोपो, मपुमलांगा आ नॉर्दर्न केप प्रांत), तंजानिया, टोगो, युगांडा, जाम्बिया आ जिम्बाब्वे।
;एशिया —
बांग्लादेश, श्रीलंका, बर्मा, कंबोडिया, चीन (फ़ुज़ियान, ग्वांगडोंग, ग्वांगशी, गुइझोउ, हैनान, सिचुआन आ युन्नान), भारत, इंडोनेशिया, जापान (रयूक्यू द्वीपसमूह), लाओस, मलेशिया, नेपाल, पाकिस्तान (पंजाब, सिंध, बलूचिस्तान आ गिलगित-बाल्टिस्तान), फिलीपींस, ताइवान के दक्खिनी हिस्सा, थाईलैंड आ वियतनाम। एकरा अलावा अरब प्रायद्वीप में ओमान, सऊदी अरब आ संयुक्त अरब अमीरात में, आ यमन के सोकोट्रा द्वीप पर भी ई पौधा पावल जाला।
;उत्तरी अमेरिका —
मेक्सिको आ अमेरिका के फ्लोरिडा, जॉर्जिया आ दक्खिन कैरोलाइना राज्य।
;कैरेबियाई क्षेत्र —
एंगुइला, बहामास, केमैन द्वीपसमूह, क्यूबा, डोमिनिका, ग्रेनेडा, हिस्पानिओला द्वीप (डोमिनिकन गणराज्य आ हैती), जमैका, मॉन्टसेराट, नीदरलैंड्स एंटिलीज (साबा द्वीप), प्यूर्टो रिको, सेंट लूसिया, सेंट विंसेंट आ ग्रेनेडाइंस, आ ब्रिटिश तथा अमेरिकी वर्जिन द्वीपसमूह।
;दक्खिन अमेरिका —
अर्जेंटीना, बेलीज, बोलिविया, चिली, कोस्टा रिका, इक्वाडोर, फ्रेंच गुयाना, ग्वाटेमाला, गुयाना, निकारागुआ, पनामा, पैराग्वे, पेरू, सूरीनाम, उरुग्वे आ वेनेजुएला।
;दक्खिनी प्रशांत क्षेत्र —
फिजी आ न्यू कैलेडोनिया।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|33em}}
== बाहरी कड़ी ==
* [https://hindi.webdunia.com/article/natural-medicine/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE-107090200070_1.htm पुनर्नवा, वेबदुनिया पर], {{In lang|hi}}
* [http://www.rain-tree.com/ervatostao.htm Tropical Plant Database]
* [http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Boerhavia+diffusa Boerhavia diffusa] on ibiblio
* {{cite book |last=Caldecott |first=Todd |year=2006 |title=Ayurveda: The Divine Science of Life |publisher=Elsevier/Mosby |isbn=0-7234-3410-7 }} Contains a detailed monograph on ''Boerhavia diffusa'' (Punarnava) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at https://web.archive.org/web/20110616192944/http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/323-punarnava
{{WestAfricanPlants|Boerhavia diffusa}}
{{Commons category|Boerhavia diffusa}}
{{जड़ीबूटी}}
{{Taxonbar|from=Q311457}}
[[श्रेणी:आयुर्वेद में इस्तेमाल होखे वाला पौधा]]
[[श्रेणी:जड़ीबूटी]]
{{plant-stub}}
j3nebbehh158umovi8koqi6yq5ikpan
815091
815090
2026-11-11T16:30:24Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
815091
wikitext
text/x-wiki
{{speciesbox
|image = Boerhaavia diffusa.jpg
|image_caption =
|genus = Boerhavia
|species = diffusa
|authority = [[कार्ल लिंनायस|लि.]]
}}
'''गजपुरना''' चाहे '''गदहपुरना''' ({{Langx|sa|पुनर्नवा}}; बैज्ञानिक नाँव: ''Boerhavia diffusa'') एक किसिम के घास नियर पौधा हवे जे [[आयुर्वेद]] आ [[खरबिरउआ दवाई|देसी खरबिरउआ]] में दवा-बीरो के काम आवे वाली जड़ी-बूटी के रूप में इस्तेमाल होखे ले।<ref>{{cite journal |author1=Bhowmik Debjit |author2=Kumar K. P. Sampath |author3=Srivastava Shweta |author4=Paswan Shravan |author5=Sankar Amit |author6=Dutta Dutta | year = 2012 | title = Traditional Indian Herbs: Punarnava and Its Medicinal Importance | url = http://www.phytojournal.com/vol1Issue1/Issue_may_2012/5.pdf | format = PDF | journal = Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry | volume = 1 | issue = 1| pages = 52–57 }}</ref> एकरे संस्कृत नाँव ''पुनर्नवा'' के मतलब हवे जे ''दोबारा नया हो जाय'' चाहे ''दोबारा नया कइ देवे''। भारत में एह पौधा के दवाई के अलावे साग के रूप में इस्तेमाल होखेला।
== बिबरन ==
Boerhavia diffusa बहुत बड़ इलाका में फइलल पौधा ह। ई पूरा [[भारत]] में पावल जाला, जहाँ एकरा के पुनर्नवा कहल जाला आ [[आयुर्वेद]] में एकर इस्तेमाल होला। ई [[प्रशांत महासागर]] के क्षेत्र आ [[अमेरिका]] के दक्खिनी हिस्सा में भी पावल जाला। एकर फूल छोट होलें, जिनाहन के डायमीटर (व्यास) लगभग 5 मिलीमीटर होला। एकर परागकण गोल होलें आ व्यास लगभग 65 माइक्रोन होला।
परागकण (Pollen)
एह पौधा के एतना बड़ इलाका में फैलाव के कारण एकर छोट फल ह, जे बहुत चिपचिपा होला आ जमीन से कुछ इंच ऊपर उगेला। फल के ई स्थिति अइसन होला कि रास्ता से गुजरे वाला छोट प्रवासी चिरई सभ के शरीर पर आसानी से चिपक सकेला।
;पौधा के सोभाव
ई जमीन पर रेंगे वाला, बहुबर्षीय आ खूब शाखा वाला जड़ी-बूटी ह। एकर जड़ मोट आ तकुआ के आकार के होला।
;तना
एकर शाखा सभ चारो ओर फैलल रहेली। तना बैंगनी रंग के होला आ गाँठ के लगे मोट हो जाला।
;पतई
पत्ती आमने-सामने निकलली। ई तिरछा, अंडाकार या लगभग गोल होला। इनकर किनारा पूरा आ गोल होला, जेकर रंग हल्का गुलाबी हो सकेला आ ऊ लहरदार होला। पत्ती के निचला सतह पर छोट-छोट सफेद छिलका जइसन संरचना रहेली। पत्ती के आधार गोल होला।
;गुच्छा (Inflorescence)
छोट-छोट छत्राकार गुच्छा मिल के कोरिम्ब जइसन संरचना बनावेलें। ई गुच्छा पत्ती के बगल में आ तना के अंतिम छोर पर निकलें।
;फूल
*सहपत्रिकाएँ (Bracteoles) नुकीली होलीं। परिदलनली (Perianth tube) अंडाशय के ऊपर संकरी हो जाला। एकर ऊपरी हिस्सा कीप के आकार के आ गहरा गुलाबी रंग के होला। बाहर के ओर पाँच गो खड़ा धारदार पट्टी रहेली।
*पुंकेसर (Stamens) दू या तीन गो होलें। ई फूल के बाहर थोड़ा निकलल रहेलें आ एक-दूसरा से असमान लंबाई के होलें।
*अंडाशय ऊपरी (Superior) होला आ तिरछा रहेला। एहमें एगो बीजांड (Ovule) होला, जे सीधा खड़ा रहेला। वर्तिकाग्र (Stigma) भी मौजूद रहेला।
;फर
फल एकबीजी फल (Achene) होला, जे गोल आ छह धार वाला होला।
;बीया
बीज बहुत छोट होला आ एहमें भ्रूणपोष (Albumin) मौजूद रहेला। भ्रूण (Embryo) मुड़ल अवस्था में रहेला।
== भूगोल ==
Boerhavia diffusa के मूल भौगोलिक क्षेत्र के बारे में अबहीं तक सही आ सटीक जानकारी तय नइखे हो पाइल। हालाँकि, ई पौधा बहुत बड़ इलाका में पावल जाला आ कई जगह प्राकृतिक रूप से उगे लागल बा। मानल जाला कि ई निम्नलिखित जगहन के मूल निवासी पौधा ह:
;अफ्रीका —
बोत्सवाना, मिस्र, इस्वातिनी, घाना, केन्या, लाइबेरिया, मलावी, मोजाम्बिक, नामीबिया, नाइजीरिया, रवांडा, सेनेगल, सिएरा लियोन, सोमालिया, दक्खिन अफ्रीका (ईस्टर्न केप, गौतेंग, क्वाज़ुलु-नताल, लिम्पोपो, मपुमलांगा आ नॉर्दर्न केप प्रांत), तंजानिया, टोगो, युगांडा, जाम्बिया आ जिम्बाब्वे।
;एशिया —
बांग्लादेश, श्रीलंका, बर्मा, कंबोडिया, चीन (फ़ुज़ियान, ग्वांगडोंग, ग्वांगशी, गुइझोउ, हैनान, सिचुआन आ युन्नान), भारत, इंडोनेशिया, जापान (रयूक्यू द्वीपसमूह), लाओस, मलेशिया, नेपाल, पाकिस्तान (पंजाब, सिंध, बलूचिस्तान आ गिलगित-बाल्टिस्तान), फिलीपींस, ताइवान के दक्खिनी हिस्सा, थाईलैंड आ वियतनाम। एकरा अलावा अरब प्रायद्वीप में ओमान, सऊदी अरब आ संयुक्त अरब अमीरात में, आ यमन के सोकोट्रा द्वीप पर भी ई पौधा पावल जाला।
;उत्तरी अमेरिका —
मेक्सिको आ अमेरिका के फ्लोरिडा, जॉर्जिया आ दक्खिन कैरोलाइना राज्य।
;कैरेबियाई क्षेत्र —
एंगुइला, बहामास, केमैन द्वीपसमूह, क्यूबा, डोमिनिका, ग्रेनेडा, हिस्पानिओला द्वीप (डोमिनिकन गणराज्य आ हैती), जमैका, मॉन्टसेराट, नीदरलैंड्स एंटिलीज (साबा द्वीप), प्यूर्टो रिको, सेंट लूसिया, सेंट विंसेंट आ ग्रेनेडाइंस, आ ब्रिटिश तथा अमेरिकी वर्जिन द्वीपसमूह।
;दक्खिन अमेरिका —
अर्जेंटीना, बेलीज, बोलिविया, चिली, कोस्टा रिका, इक्वाडोर, फ्रेंच गुयाना, ग्वाटेमाला, गुयाना, निकारागुआ, पनामा, पैराग्वे, पेरू, सूरीनाम, उरुग्वे आ वेनेजुएला।
;दक्खिनी प्रशांत क्षेत्र —
फिजी आ न्यू कैलेडोनिया।
== केमिस्ट्री ==
Boerhavia G आ Boerhavia H दू गो रोटेनॉइड (rotenoid) हईं, जेकरा B. diffusa से अलग क के हासिल कइल गइल बा। B. diffusa से प्राप्त क्विनोलोन एल्कलॉइड (Quinolone alkaloid) लुनामारीन (Lunamarine) में प्रयोगशाला के भीतर (in vitro) कुछ कैंसर-रोधी, एस्ट्रोजन-रोधी, प्रतिरक्षा प्रणाली के नियंत्रित करे वाला (इम्यूनोमॉड्यूलेटरी) आ अमीबा-रोधी गतिविधि देखल गइल बा। खास तौर पर ई Entamoeba histolytica के खिलाफ प्रभावशाली गतिविधि देखवले बा।
एह पौधा में BDP-30 नाँव के एगो प्रोटीन होला, जेकरा के राइबोसोम के निष्क्रिय करे वाला प्रोटीन (Ribosome-inactivating protein) मानल जाला।
== आर्थिक पक्ष ==
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|33em}}
== बाहरी कड़ी ==
* [https://hindi.webdunia.com/article/natural-medicine/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE-107090200070_1.htm पुनर्नवा, वेबदुनिया पर], {{In lang|hi}}
* [http://www.rain-tree.com/ervatostao.htm Tropical Plant Database]
* [http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Boerhavia+diffusa Boerhavia diffusa] on ibiblio
* {{cite book |last=Caldecott |first=Todd |year=2006 |title=Ayurveda: The Divine Science of Life |publisher=Elsevier/Mosby |isbn=0-7234-3410-7 }} Contains a detailed monograph on ''Boerhavia diffusa'' (Punarnava) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at https://web.archive.org/web/20110616192944/http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/323-punarnava
{{WestAfricanPlants|Boerhavia diffusa}}
{{Commons category|Boerhavia diffusa}}
{{जड़ीबूटी}}
{{Taxonbar|from=Q311457}}
[[श्रेणी:आयुर्वेद में इस्तेमाल होखे वाला पौधा]]
[[श्रेणी:जड़ीबूटी]]
{{plant-stub}}
sth2uc794za6gnh2acp26g8dn53xr22
815092
815091
2026-11-11T16:31:54Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
815092
wikitext
text/x-wiki
{{speciesbox
|image = Boerhaavia diffusa.jpg
|image_caption =
|genus = Boerhavia
|species = diffusa
|authority = [[कार्ल लिंनायस|लि.]]
}}
'''गजपुरना''' चाहे '''गदहपुरना''' ({{Langx|sa|पुनर्नवा}}; बैज्ञानिक नाँव: ''Boerhavia diffusa'') एक किसिम के घास नियर पौधा हवे जे [[आयुर्वेद]] आ [[खरबिरउआ दवाई|देसी खरबिरउआ]] में दवा-बीरो के काम आवे वाली जड़ी-बूटी के रूप में इस्तेमाल होखे ले।<ref>{{cite journal |author1=Bhowmik Debjit |author2=Kumar K. P. Sampath |author3=Srivastava Shweta |author4=Paswan Shravan |author5=Sankar Amit |author6=Dutta Dutta | year = 2012 | title = Traditional Indian Herbs: Punarnava and Its Medicinal Importance | url = http://www.phytojournal.com/vol1Issue1/Issue_may_2012/5.pdf | format = PDF | journal = Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry | volume = 1 | issue = 1| pages = 52–57 }}</ref> एकरे संस्कृत नाँव ''पुनर्नवा'' के मतलब हवे जे ''दोबारा नया हो जाय'' चाहे ''दोबारा नया कइ देवे''। भारत में एह पौधा के दवाई के अलावे साग के रूप में इस्तेमाल होखेला।
== बिबरन ==
Boerhavia diffusa बहुत बड़ इलाका में फइलल पौधा ह। ई पूरा [[भारत]] में पावल जाला, जहाँ एकरा के पुनर्नवा कहल जाला आ [[आयुर्वेद]] में एकर इस्तेमाल होला। ई [[प्रशांत महासागर]] के क्षेत्र आ [[अमेरिका]] के दक्खिनी हिस्सा में भी पावल जाला। एकर फूल छोट होलें, जिनाहन के डायमीटर (व्यास) लगभग 5 मिलीमीटर होला। एकर परागकण गोल होलें आ व्यास लगभग 65 माइक्रोन होला।
परागकण (Pollen)
एह पौधा के एतना बड़ इलाका में फैलाव के कारण एकर छोट फल ह, जे बहुत चिपचिपा होला आ जमीन से कुछ इंच ऊपर उगेला। फल के ई स्थिति अइसन होला कि रास्ता से गुजरे वाला छोट प्रवासी चिरई सभ के शरीर पर आसानी से चिपक सकेला।
;पौधा के सोभाव
ई जमीन पर रेंगे वाला, बहुबर्षीय आ खूब शाखा वाला जड़ी-बूटी ह। एकर जड़ मोट आ तकुआ के आकार के होला।
;तना
एकर शाखा सभ चारो ओर फैलल रहेली। तना बैंगनी रंग के होला आ गाँठ के लगे मोट हो जाला।
;पतई
पत्ती आमने-सामने निकलली। ई तिरछा, अंडाकार या लगभग गोल होला। इनकर किनारा पूरा आ गोल होला, जेकर रंग हल्का गुलाबी हो सकेला आ ऊ लहरदार होला। पत्ती के निचला सतह पर छोट-छोट सफेद छिलका जइसन संरचना रहेली। पत्ती के आधार गोल होला।
;गुच्छा (Inflorescence)
छोट-छोट छत्राकार गुच्छा मिल के कोरिम्ब जइसन संरचना बनावेलें। ई गुच्छा पत्ती के बगल में आ तना के अंतिम छोर पर निकलें।
;फूल
*सहपत्रिकाएँ (Bracteoles) नुकीली होलीं। परिदलनली (Perianth tube) अंडाशय के ऊपर संकरी हो जाला। एकर ऊपरी हिस्सा कीप के आकार के आ गहरा गुलाबी रंग के होला। बाहर के ओर पाँच गो खड़ा धारदार पट्टी रहेली।
*पुंकेसर (Stamens) दू या तीन गो होलें। ई फूल के बाहर थोड़ा निकलल रहेलें आ एक-दूसरा से असमान लंबाई के होलें।
*अंडाशय ऊपरी (Superior) होला आ तिरछा रहेला। एहमें एगो बीजांड (Ovule) होला, जे सीधा खड़ा रहेला। वर्तिकाग्र (Stigma) भी मौजूद रहेला।
;फर
फल एकबीजी फल (Achene) होला, जे गोल आ छह धार वाला होला।
;बीया
बीज बहुत छोट होला आ एहमें भ्रूणपोष (Albumin) मौजूद रहेला। भ्रूण (Embryo) मुड़ल अवस्था में रहेला।
== भूगोल ==
Boerhavia diffusa के मूल भौगोलिक क्षेत्र के बारे में अबहीं तक सही आ सटीक जानकारी तय नइखे हो पाइल। हालाँकि, ई पौधा बहुत बड़ इलाका में पावल जाला आ कई जगह प्राकृतिक रूप से उगे लागल बा। मानल जाला कि ई निम्नलिखित जगहन के मूल निवासी पौधा ह:
;अफ्रीका —
बोत्सवाना, मिस्र, इस्वातिनी, घाना, केन्या, लाइबेरिया, मलावी, मोजाम्बिक, नामीबिया, नाइजीरिया, रवांडा, सेनेगल, सिएरा लियोन, सोमालिया, दक्खिन अफ्रीका (ईस्टर्न केप, गौतेंग, क्वाज़ुलु-नताल, लिम्पोपो, मपुमलांगा आ नॉर्दर्न केप प्रांत), तंजानिया, टोगो, युगांडा, जाम्बिया आ जिम्बाब्वे।
;एशिया —
बांग्लादेश, श्रीलंका, बर्मा, कंबोडिया, चीन (फ़ुज़ियान, ग्वांगडोंग, ग्वांगशी, गुइझोउ, हैनान, सिचुआन आ युन्नान), भारत, इंडोनेशिया, जापान (रयूक्यू द्वीपसमूह), लाओस, मलेशिया, नेपाल, पाकिस्तान (पंजाब, सिंध, बलूचिस्तान आ गिलगित-बाल्टिस्तान), फिलीपींस, ताइवान के दक्खिनी हिस्सा, थाईलैंड आ वियतनाम। एकरा अलावा अरब प्रायद्वीप में ओमान, सऊदी अरब आ संयुक्त अरब अमीरात में, आ यमन के सोकोट्रा द्वीप पर भी ई पौधा पावल जाला।
;उत्तरी अमेरिका —
मेक्सिको आ अमेरिका के फ्लोरिडा, जॉर्जिया आ दक्खिन कैरोलाइना राज्य।
;कैरेबियाई क्षेत्र —
एंगुइला, बहामास, केमैन द्वीपसमूह, क्यूबा, डोमिनिका, ग्रेनेडा, हिस्पानिओला द्वीप (डोमिनिकन गणराज्य आ हैती), जमैका, मॉन्टसेराट, नीदरलैंड्स एंटिलीज (साबा द्वीप), प्यूर्टो रिको, सेंट लूसिया, सेंट विंसेंट आ ग्रेनेडाइंस, आ ब्रिटिश तथा अमेरिकी वर्जिन द्वीपसमूह।
;दक्खिन अमेरिका —
अर्जेंटीना, बेलीज, बोलिविया, चिली, कोस्टा रिका, इक्वाडोर, फ्रेंच गुयाना, ग्वाटेमाला, गुयाना, निकारागुआ, पनामा, पैराग्वे, पेरू, सूरीनाम, उरुग्वे आ वेनेजुएला।
;दक्खिनी प्रशांत क्षेत्र —
फिजी आ न्यू कैलेडोनिया।
== केमिस्ट्री ==
Boerhavia G आ Boerhavia H दू गो रोटेनॉइड (rotenoid) हईं, जेकरा B. diffusa से अलग क के हासिल कइल गइल बा। B. diffusa से प्राप्त क्विनोलोन एल्कलॉइड (Quinolone alkaloid) लुनामारीन (Lunamarine) में प्रयोगशाला के भीतर (in vitro) कुछ कैंसर-रोधी, एस्ट्रोजन-रोधी, प्रतिरक्षा प्रणाली के नियंत्रित करे वाला (इम्यूनोमॉड्यूलेटरी) आ अमीबा-रोधी गतिविधि देखल गइल बा। खास तौर पर ई Entamoeba histolytica के खिलाफ प्रभावशाली गतिविधि देखवले बा।
एह पौधा में BDP-30 नाँव के एगो प्रोटीन होला, जेकरा के राइबोसोम के निष्क्रिय करे वाला प्रोटीन (Ribosome-inactivating protein) मानल जाला।
== महत्व आ इस्तेमाल ==
गजपुरना के एशिया आ अफ्रीका के कई देशन में पत्तेदार साग के रूप में खूब इस्तेमाल कइल जाला। एकर जड़ आ बीया के कभी-कभी अनाज के साथ मिलाके रोटी बनावे में इस्तेमाल कइल जाला। गजपुरना के मवेशी सभ खातिर चारा के रूप में भी इस्तेमाल कइल जा सकेला। एह पौधा में बीया के दूषित करे के बहुत अधिक संभावना होला आ ई कुछ फसलन, जइसे बैंगन, में रोग पैदा करे वाला रोगजनक जीव के आश्रय पौधा (host plant) बन सकेला।
सेशेल्स आ मेडागास्कर में एकरा के प्रमुख फसलन खातिर नुकसानदायक खरपतवार मानल जाला। पराग्वे, चिली, अर्जेंटीना, त्रिनिदाद आ टोबैगो, हवाई, जापान के रयूक्यू द्वीपसमूह आ कंबोडिया में एकरा के हमलावर पौधा मानल जाला।
भारतीय आ अफ्रीकी पारंपरिक चिकित्सा पद्धति के अलग-अलग नुस्खा में एकर इस्तेमाल होला। खास तौर पर घाव, अल्सर आ फोड़ा के इलाज में, बुखार कम करे खातिर आ गिनी वर्म (Guinea worm) के बाहर निकाले खातिर एकर इस्तेमाल कइल जाला।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|33em}}
== बाहरी कड़ी ==
* [https://hindi.webdunia.com/article/natural-medicine/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE-107090200070_1.htm पुनर्नवा, वेबदुनिया पर], {{In lang|hi}}
* [http://www.rain-tree.com/ervatostao.htm Tropical Plant Database]
* [http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Boerhavia+diffusa Boerhavia diffusa] on ibiblio
* {{cite book |last=Caldecott |first=Todd |year=2006 |title=Ayurveda: The Divine Science of Life |publisher=Elsevier/Mosby |isbn=0-7234-3410-7 }} Contains a detailed monograph on ''Boerhavia diffusa'' (Punarnava) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at https://web.archive.org/web/20110616192944/http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/323-punarnava
{{WestAfricanPlants|Boerhavia diffusa}}
{{Commons category|Boerhavia diffusa}}
{{जड़ीबूटी}}
{{Taxonbar|from=Q311457}}
[[श्रेणी:आयुर्वेद में इस्तेमाल होखे वाला पौधा]]
[[श्रेणी:जड़ीबूटी]]
{{plant-stub}}
h6mqqspenja8l69t709hhvoye8ippq5
815093
815092
2026-11-11T16:35:23Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
815093
wikitext
text/x-wiki
{{speciesbox
|image = Boerhaavia diffusa.jpg
|image_caption =
|genus = Boerhavia
|species = diffusa
|authority = [[कार्ल लिंनायस|लि.]]
}}
'''गजपुरना''' चाहे '''गदहपुरना''' ({{Langx|sa|पुनर्नवा}}; बैज्ञानिक नाँव: ''Boerhavia diffusa'') एक किसिम के घास नियर पौधा हवे जे [[आयुर्वेद]] आ [[खरबिरउआ दवाई|देसी खरबिरउआ]] में दवा-बीरो के काम आवे वाली जड़ी-बूटी के रूप में इस्तेमाल होखे ले।<ref>{{cite journal |author1=Bhowmik Debjit |author2=Kumar K. P. Sampath |author3=Srivastava Shweta |author4=Paswan Shravan |author5=Sankar Amit |author6=Dutta Dutta | year = 2012 | title = Traditional Indian Herbs: Punarnava and Its Medicinal Importance | url = http://www.phytojournal.com/vol1Issue1/Issue_may_2012/5.pdf | format = PDF | journal = Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry | volume = 1 | issue = 1| pages = 52–57 }}</ref> एकरे संस्कृत नाँव ''पुनर्नवा'' के मतलब हवे जे ''दोबारा नया हो जाय'' चाहे ''दोबारा नया कइ देवे''। भारत में एह पौधा के दवाई के अलावे साग के रूप में इस्तेमाल होखेला।
== बिबरन ==
Boerhavia diffusa बहुत बड़ इलाका में फइलल पौधा ह। ई पूरा [[भारत]] में पावल जाला, जहाँ एकरा के पुनर्नवा कहल जाला आ [[आयुर्वेद]] में एकर इस्तेमाल होला। ई [[प्रशांत महासागर]] के क्षेत्र आ [[अमेरिका]] के दक्खिनी हिस्सा में भी पावल जाला। एकर फूल छोट होलें, जिनाहन के डायमीटर (व्यास) लगभग 5 मिलीमीटर होला। एकर परागकण गोल होलें आ व्यास लगभग 65 माइक्रोन होला।
परागकण (Pollen)
एह पौधा के एतना बड़ इलाका में फैलाव के कारण एकर छोट फल ह, जे बहुत चिपचिपा होला आ जमीन से कुछ इंच ऊपर उगेला। फल के ई स्थिति अइसन होला कि रास्ता से गुजरे वाला छोट प्रवासी चिरई सभ के शरीर पर आसानी से चिपक सकेला।
;पौधा के सोभाव
ई जमीन पर रेंगे वाला, बहुबर्षीय आ खूब शाखा वाला जड़ी-बूटी ह। एकर जड़ मोट आ तकुआ के आकार के होला।
;तना
एकर शाखा सभ चारो ओर फैलल रहेली। तना बैंगनी रंग के होला आ गाँठ के लगे मोट हो जाला।
;पतई
पत्ती आमने-सामने निकलली। ई तिरछा, अंडाकार या लगभग गोल होला। इनकर किनारा पूरा आ गोल होला, जेकर रंग हल्का गुलाबी हो सकेला आ ऊ लहरदार होला। पत्ती के निचला सतह पर छोट-छोट सफेद छिलका जइसन संरचना रहेली। पत्ती के आधार गोल होला।
;गुच्छा (Inflorescence)
छोट-छोट छत्राकार गुच्छा मिल के कोरिम्ब जइसन संरचना बनावेलें। ई गुच्छा पत्ती के बगल में आ तना के अंतिम छोर पर निकलें।
;फूल
*सहपत्रिकाएँ (Bracteoles) नुकीली होलीं। परिदलनली (Perianth tube) अंडाशय के ऊपर संकरी हो जाला। एकर ऊपरी हिस्सा कीप के आकार के आ गहरा गुलाबी रंग के होला। बाहर के ओर पाँच गो खड़ा धारदार पट्टी रहेली।
*पुंकेसर (Stamens) दू या तीन गो होलें। ई फूल के बाहर थोड़ा निकलल रहेलें आ एक-दूसरा से असमान लंबाई के होलें।
*अंडाशय ऊपरी (Superior) होला आ तिरछा रहेला। एहमें एगो बीजांड (Ovule) होला, जे सीधा खड़ा रहेला। वर्तिकाग्र (Stigma) भी मौजूद रहेला।
;फर
फल एकबीजी फल (Achene) होला, जे गोल आ छह धार वाला होला।
;बीया
बीज बहुत छोट होला आ एहमें भ्रूणपोष (Albumin) मौजूद रहेला। भ्रूण (Embryo) मुड़ल अवस्था में रहेला।
== उप प्रजाति ==
* ''Boerhavia adscendens'' Willd.
* ''Boerhavia caespitosa'' Ridl.
* ''Boerhavia ciliatobracteata'' Heimerl
* ''Boerhavia coccinea var. leiocarpa'' (Heimerl) Standl.
* ''Boerhavia coccinea var. paniculata'' Moscoso
* ''Boerhavia friesii Heimerl''
* ''Boerhavia paniculata'' Rich.
* ''Boerhavia repens var. diffusa'' (L.) Hook.f.
* ''Boerhavia xerophila'' Domin
== भूगोल ==
Boerhavia diffusa के मूल भौगोलिक क्षेत्र के बारे में अबहीं तक सही आ सटीक जानकारी तय नइखे हो पाइल। हालाँकि, ई पौधा बहुत बड़ इलाका में पावल जाला आ कई जगह प्राकृतिक रूप से उगे लागल बा। मानल जाला कि ई निम्नलिखित जगहन के मूल निवासी पौधा ह:
;अफ्रीका —
बोत्सवाना, मिस्र, इस्वातिनी, घाना, केन्या, लाइबेरिया, मलावी, मोजाम्बिक, नामीबिया, नाइजीरिया, रवांडा, सेनेगल, सिएरा लियोन, सोमालिया, दक्खिन अफ्रीका (ईस्टर्न केप, गौतेंग, क्वाज़ुलु-नताल, लिम्पोपो, मपुमलांगा आ नॉर्दर्न केप प्रांत), तंजानिया, टोगो, युगांडा, जाम्बिया आ जिम्बाब्वे।
;एशिया —
बांग्लादेश, श्रीलंका, बर्मा, कंबोडिया, चीन (फ़ुज़ियान, ग्वांगडोंग, ग्वांगशी, गुइझोउ, हैनान, सिचुआन आ युन्नान), भारत, इंडोनेशिया, जापान (रयूक्यू द्वीपसमूह), लाओस, मलेशिया, नेपाल, पाकिस्तान (पंजाब, सिंध, बलूचिस्तान आ गिलगित-बाल्टिस्तान), फिलीपींस, ताइवान के दक्खिनी हिस्सा, थाईलैंड आ वियतनाम। एकरा अलावा अरब प्रायद्वीप में ओमान, सऊदी अरब आ संयुक्त अरब अमीरात में, आ यमन के सोकोट्रा द्वीप पर भी ई पौधा पावल जाला।
;उत्तरी अमेरिका —
मेक्सिको आ अमेरिका के फ्लोरिडा, जॉर्जिया आ दक्खिन कैरोलाइना राज्य।
;कैरेबियाई क्षेत्र —
एंगुइला, बहामास, केमैन द्वीपसमूह, क्यूबा, डोमिनिका, ग्रेनेडा, हिस्पानिओला द्वीप (डोमिनिकन गणराज्य आ हैती), जमैका, मॉन्टसेराट, नीदरलैंड्स एंटिलीज (साबा द्वीप), प्यूर्टो रिको, सेंट लूसिया, सेंट विंसेंट आ ग्रेनेडाइंस, आ ब्रिटिश तथा अमेरिकी वर्जिन द्वीपसमूह।
;दक्खिन अमेरिका —
अर्जेंटीना, बेलीज, बोलिविया, चिली, कोस्टा रिका, इक्वाडोर, फ्रेंच गुयाना, ग्वाटेमाला, गुयाना, निकारागुआ, पनामा, पैराग्वे, पेरू, सूरीनाम, उरुग्वे आ वेनेजुएला।
;दक्खिनी प्रशांत क्षेत्र —
फिजी आ न्यू कैलेडोनिया।
== केमिस्ट्री ==
Boerhavia G आ Boerhavia H दू गो रोटेनॉइड (rotenoid) हईं, जेकरा B. diffusa से अलग क के हासिल कइल गइल बा। B. diffusa से प्राप्त क्विनोलोन एल्कलॉइड (Quinolone alkaloid) लुनामारीन (Lunamarine) में प्रयोगशाला के भीतर (in vitro) कुछ कैंसर-रोधी, एस्ट्रोजन-रोधी, प्रतिरक्षा प्रणाली के नियंत्रित करे वाला (इम्यूनोमॉड्यूलेटरी) आ अमीबा-रोधी गतिविधि देखल गइल बा। खास तौर पर ई Entamoeba histolytica के खिलाफ प्रभावशाली गतिविधि देखवले बा।
एह पौधा में BDP-30 नाँव के एगो प्रोटीन होला, जेकरा के राइबोसोम के निष्क्रिय करे वाला प्रोटीन (Ribosome-inactivating protein) मानल जाला।
== महत्व आ इस्तेमाल ==
गजपुरना के एशिया आ अफ्रीका के कई देशन में पत्तेदार साग के रूप में खूब इस्तेमाल कइल जाला। एकर जड़ आ बीया के कभी-कभी अनाज के साथ मिलाके रोटी बनावे में इस्तेमाल कइल जाला। गजपुरना के मवेशी सभ खातिर चारा के रूप में भी इस्तेमाल कइल जा सकेला। एह पौधा में बीया के दूषित करे के बहुत अधिक संभावना होला आ ई कुछ फसलन, जइसे बैंगन, में रोग पैदा करे वाला रोगजनक जीव के आश्रय पौधा (host plant) बन सकेला।
सेशेल्स आ मेडागास्कर में एकरा के प्रमुख फसलन खातिर नुकसानदायक खरपतवार मानल जाला। पराग्वे, चिली, अर्जेंटीना, त्रिनिदाद आ टोबैगो, हवाई, जापान के रयूक्यू द्वीपसमूह आ कंबोडिया में एकरा के हमलावर पौधा मानल जाला।
भारतीय आ अफ्रीकी पारंपरिक चिकित्सा पद्धति के अलग-अलग नुस्खा में एकर इस्तेमाल होला। खास तौर पर घाव, अल्सर आ फोड़ा के इलाज में, बुखार कम करे खातिर आ गिनी वर्म (Guinea worm) के बाहर निकाले खातिर एकर इस्तेमाल कइल जाला।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|33em}}
== बाहरी कड़ी ==
* [https://hindi.webdunia.com/article/natural-medicine/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE-107090200070_1.htm पुनर्नवा, वेबदुनिया पर], {{In lang|hi}}
* [http://www.rain-tree.com/ervatostao.htm Tropical Plant Database]
* [http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Boerhavia+diffusa Boerhavia diffusa] on ibiblio
* {{cite book |last=Caldecott |first=Todd |year=2006 |title=Ayurveda: The Divine Science of Life |publisher=Elsevier/Mosby |isbn=0-7234-3410-7 }} Contains a detailed monograph on ''Boerhavia diffusa'' (Punarnava) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at https://web.archive.org/web/20110616192944/http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/323-punarnava
{{WestAfricanPlants|Boerhavia diffusa}}
{{Commons category|Boerhavia diffusa}}
{{जड़ीबूटी}}
{{Taxonbar|from=Q311457}}
[[श्रेणी:आयुर्वेद में इस्तेमाल होखे वाला पौधा]]
[[श्रेणी:जड़ीबूटी]]
{{plant-stub}}
g4bzc5fh1apg1nmqubb385rz74ktrg3
टेम्पलेट:Transliteration
10
85315
815107
719976
2026-11-09T01:00:07Z
en>Trappist the monk
0
synch from sandbox;
815107
wikitext
text/x-wiki
{{safesubst:<noinclude />#invoke:lang|xlit}}<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
2qdgj5bwwnvut3j1nkapeygxt5gpgha
815108
815107
2026-11-12T01:16:18Z
SM7
3953
1 revision imported from [[:en:Template:Transliteration]]
815107
wikitext
text/x-wiki
{{safesubst:<noinclude />#invoke:lang|xlit}}<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
2qdgj5bwwnvut3j1nkapeygxt5gpgha
टेम्पलेट:Transliteration/doc
10
85316
815110
720071
2026-11-05T14:12:26Z
en>Scyrme
0
/* Examples */
815110
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
{{Redirect|Template:Transl|the template for translated text|Template:Translation}}
{{High-use}}
{{COinS safe|n}}
{{Lua|Module:Lang}}
{{Template shortcut|tlit|transl|translit|xlit}}
{{Language templates}}
This template is used to mark up text that has been '''[[transliteration|transliterated]] or [[romanisation|romanised]]''' from a non-Latin alphabet script to Latin alphabet script.
This template should only be used for the transliterations of non-Latin scripts; for non-English language text displayed in its native script (such as Greek, Cyrillic and Arabic), {{tl|lang}} should be used, which tags non-transliterated text (written in original script). Transliteration is often used alongside that template, to allow non-readers of the script to interpret the text.
This template adds a [[tooltip]] label naming the transliteration scheme, and renders text in [[italics]] by default.
It also displays text in an appropriate font; romanisations marked up in {{tl|lang}} may display in fonts designed for that language's native text, whereas the transliteration template displays text in the same font as the rest of the article.
Some languages, such as [[Chinese language|Chinese]], have more than one style of transliteration (such as [[Wade–Giles]], [[pinyin]], etc). This template can be used for these different transliteration schemes, though Wikipedia has a number of [[:Category:Wikipedia multilingual support templates|language-specific templates]], some of which support more than one transliteration styles in their parameters, that may be better suited for marking up transliterations.
==Example==
The following code tags a Ukrainian name and its transliteration according to the Ukrainian National scheme.
{{demo|<nowiki>{{lang|uk|Ярослав Рудницький}} ({{transliteration|uk|ukrainian|Yaroslav Rudnytskyi}})</nowiki>|sep='''Renders as:'''}}
==Rationale==
This template is intended to unify all "transliteration" templates, such as {{tl|IAST}} and {{tl|ISOtranslit}}. These templates are still usable, but they just transclude or are redirected back to <nowiki>{{transl}}</nowiki>. For example, (e.g. <code><nowiki>{{IAST|saṃskṛtam}}</nowiki></code> is a shortcut for <code><nowiki>{{transliteration|sa|IAST|saṃskṛtam}}</nowiki></code>. Other transliteration templates that once existed, such as {{tl|ArabDIN}}, are now handled natively by this template: <code><nowiki>{{transliteration|ar|DIN|...}}</nowiki></code>).
This template is kept separate from {{tl|lang}} to address formatting issues (via CSS classes) and identification of transliteration schemes used. Ultimately, if these concerns are smartly addressed in the CSS file and/or in {{tl|lang}}, using <code><nowiki>{{transliteration|xx|...}}</nowiki></code> should be equivalent to using <code><nowiki>{{lang|xx-Latn|...}}</nowiki></code>.
==Usage==
There are two ways of using this template: with or without specifying the [[romanization|transliteration scheme]] used:
*two parameters, with [[ISO 639]] language code: <code><nowiki>{{transliteration|ar|al-Khwarizmi}}</nowiki></code> means that "al-Khwarizmi" is a transliteration from the Arabic in a loose or unspecified scheme.
*two parameters, with [[ISO 15924]] script code: <code><nowiki>{{transliteration|Ogam|MAQI}}</nowiki></code> means that "MAQI" transliterates an [[Ogham]] inscription without specifying the language. Potentially useful when writing systems themselves are under discussion, e.g. <code><nowiki>{{transliteration|Cyrl|š}}</nowiki></code>, not <code><nowiki>{{transliteration|cu|š}}</nowiki></code> or <code><nowiki>{{transliteration|ru|š}}</nowiki></code> when discussing the letter {{script|Cyrl|[[Ш]]}}.
*three parameters, with [[ISO 639]] language code: <code><nowiki>{{transliteration|ar|DIN|al-Ḫawārizmī}} / {{transliteration|ar|ALA|al-Khawārizmī}}</nowiki></code> the second parameter specifies the scheme used (DIN vs. ALA).
*three parameters, with [[ISO 15924]] script code: <code><nowiki>{{transliteration|Arab|DIN|Ḫ}} vs {{transliteration|Arab|ALA|Kh}}</nowiki></code> for {{script|Arab|[[ﺥ]]}}.
There is no need to add italic markup (<code><nowiki>''</nowiki></code>) to transliteration templates. Proper nouns – the names of people and places – are typically not italicized, and as such should use {{para|italic|no}} to suppress the default italicization of Latin scripts.
'''Note''': the language code is ISO 639 or IETF private-use tag (see [[Template:Lang#Private-use language tags]]); other forms of [[IETF BCP 47 language tag]]s are <em>not</em> supported.
===Transliteration scheme codes===
Codes for supported transliteration schemes can be seen by viewing the source of [[:Module:Lang/data]] – the {{code|translit_title_table}} data-structure lists for each such code the corresponding transliteration schemes. These may vary by language – e.g. code "ISO" means scheme [[ISO 233]] for Arabic but [[ISO 11940]] for Thai.
===Examples===
Inputting:
*<syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ar|[[al-Khwarizmi]]}} / [[DIN 31635]]: {{transliteration|ar|DIN|al-Ḫawārizmī}} / [[ISO 233]]: {{transliteration|ar|ISO|al-H̱awārizmī}} / [[ALA-LC Romanization|ALA]]: {{transliteration|ar|ALA|al-Khawārizmī}}</syntaxhighlight>
*<syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Royal Thai General System of Transcription|RTGS]]: {{transliteration|th|phasa thai}} / [[ISO 11940]]: {{transliteration|th|ISO|p̣hās̄ʹāthịy}}</syntaxhighlight>
*<syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{cuneiform|[[Sumerian language|𒅴𒂠]]}} {{transliteration|sux|EME.GIR<sub>15</sub>}} / {{cuneiform|6|[[Hittite language|𒉈𒅆𒇷]]}} {{transliteration|hit|ne-ši-li}}</syntaxhighlight>
Results in:
*{{transliteration|ar|[[al-Khwarizmi]]}} / [[DIN 31635]]: {{transliteration|ar|DIN|al-Ḫawārizmī}} / [[ISO 233]]: {{transliteration|ar|ISO|al-H̱awārizmī}} / [[ALA-LC Romanization|ALA]]: {{transliteration|ar|ALA|al-Khawārizmī}}
* [[Royal Thai General System of Transcription|RTGS]]: {{transliteration|th|phasa thai}} / [[ISO 11940]]: {{transliteration|th|ISO|p̣hās̄ʹāthịy}}
*{{cuneiform|[[Sumerian language|𒅴𒂠]]}} {{transliteration|sux|EME.GIR<sub>15</sub>}} / {{cuneiform|6|[[Hittite language|𒉈𒅆𒇷]]}} {{transliteration|hit|ne-ši-li}}
'''ISO''':
*{{lang|ru|[[Russian language|русский]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ru|ISO|russkij}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|ru|ISO|russkij}}
*{{lang|ab|[[Abkhaz language|Аҧсуа]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ab|ISO|aṗsua}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|ab|ISO|aṗsua}}
*{{lang|ar|[[Arabic| عربي ]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ar|ISO|ʿarabī}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|ar|ISO|ʿarabī}}
*: ISO has huge issues transliterating {{transliteration|ar|alif}}, so it's better to use the Library of Congress transliteration, the [[DIN 31635|German Institute for Standardization]] or [[Hans Wehr transliteration]]; see [[Arabic transliteration]] and [[MOS:APOSTROPHE]]
*{{lang|ta|[[Tamil language|தமிழ் ]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ta|ISO|tamiḻ}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|ta|ISO|tamiḻ}}
*{{lang|bn|[[Bengali language|বাংলা ]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|bn|ISO|baṅla}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|bn|ISO|baṅla}}
*{{lang|el|[[Greek language|ελληνικά ]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|el|ISO|ellēniká}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|el|ISO|ellēniká}}
*{{lang|ka|[[Georgian language|ქართული]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ka|ISO|k'art'uli}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|ka|ISO|k'art'uli}}
*{{lang|zh|[[Pinyin|漢語拼音]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|zh|ISO|hànyǔ pīnyīn}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|zh|ISO|hànyǔ pīnyīn}}
*{{lang|th|[[Thai language|ภาษาไทย]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|th|ISO|p̣hās̄ʹāthịy}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|th|ISO|p̣hās̄ʹāthịy}}
====Equals signs====
Languages like Hurrian, Urartian, Ancient Egyptian, and Luwian may require the use of the equals sign ({{=}}). In these cases it is not possible to use an unnamed parameter for the transliterated text; any text preceding the equals will be misinterpreted as a parameter name. This can be avoided by explicitly numbering the paramter ({{para|2}} or {{para|3}}) or by wrapping all equals signs in curly braces ({{code|lang=wikitext|<nowiki>{{=}}</nowiki>}}).
*{{lang|xhu|2=pšš-ēt-i=t=ān}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{lang|xhu|2=pšš-ēt-i=t=ān}}</syntaxhighlight>
*{{lang|xhu|ūr-i-uffu{{=}}nna{{=}}ān}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{lang|xhu|ūr-i-uffu{{=}}nna{{=}}ān}}</syntaxhighlight>
==CSS==
In order to apply a style to all text marked as transliteration, use a CSS selector that chooses all text with <code>transliteration</code> or <code>romanization</code> in the [[HTML attribute#title|title attribute]] (tooltip). For instance, if you add the following to [[Special:MyPage/common.css|your common.css]], all transliterations will be colored {{color|teal}}:
<syntaxhighlight lang="CSS">
[title~="transliteration"],
[title~="romanization"] {
color: teal;
}
</syntaxhighlight>
==Tracking category==
* {{Category link with count|Transliteration template errors}}
==TemplateData==
{{TemplateData header}}
<templatedata>
{
"description": "Marks a text span transliterated from a particular language or writing system, and, optionally, according to a specific transliteration system.",
"params": {
"1": {
"label": "Language or script code",
"description": "ISO 639 language code, possibly with an ISO 15924 script code",
"required": true,
"type": "line",
"example": "hi (Hindi), sr-Cyrl (Serbian written in the Cyrillic script), und-Hani (an undetermined language written with Chinese characters), mis (an unknown language)"
},
"2": {
"label": "Text, OR transliteration scheme",
"description": "Latin-alphabet transliterated text, or, optionally, transliteration scheme (e.g., bgn/pcgn) then 3rd parameter will be text",
"type": "string",
"required": true
},
"3": {
"label": "Text",
"description": "Latin-alphabet transliterated text (required if a transliteration scheme is entered above)",
"required": false,
"suggested": true,
"type": "string"
},
"italics": {
"aliases": [
"i",
"italic"
],
"label": "Italics",
"description": "Allows for control over whether transliterated text is italicized. It is useful to disable italics in cases like proper names.",
"type": "string",
"suggestedvalues": [
"yes",
"no",
"invert",
"unset",
"inherit"
],
"default": "inherit"
}
},
"paramOrder": [
"1",
"2",
"3",
"italics"
]
}
</templatedata>
==See also==
* {{tl|lang}}
* {{tl|ISO 639 name}}
* {{tl|langx}}, which has a {{Para|translit}} parameter
* {{tl|script}}
* {{tl|translation}}
* [[Romanization]]
* [[List of ISO transliterations]]
{{ISO 15924 script codes and related Unicode data|state=collapsed}}
<includeonly>{{Sandbox other||
[[Category:Wikipedia multilingual support templates]]
[[Category:Templates that add a tracking category]]
}}</includeonly>
dhmu5i0ki0fxo6u24t1f3ccbvlndxql
815111
815110
2026-11-12T02:20:26Z
SM7
3953
1 revision imported from [[:en:Template:Transliteration/doc]]
815110
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation subpage}}
{{Redirect|Template:Transl|the template for translated text|Template:Translation}}
{{High-use}}
{{COinS safe|n}}
{{Lua|Module:Lang}}
{{Template shortcut|tlit|transl|translit|xlit}}
{{Language templates}}
This template is used to mark up text that has been '''[[transliteration|transliterated]] or [[romanisation|romanised]]''' from a non-Latin alphabet script to Latin alphabet script.
This template should only be used for the transliterations of non-Latin scripts; for non-English language text displayed in its native script (such as Greek, Cyrillic and Arabic), {{tl|lang}} should be used, which tags non-transliterated text (written in original script). Transliteration is often used alongside that template, to allow non-readers of the script to interpret the text.
This template adds a [[tooltip]] label naming the transliteration scheme, and renders text in [[italics]] by default.
It also displays text in an appropriate font; romanisations marked up in {{tl|lang}} may display in fonts designed for that language's native text, whereas the transliteration template displays text in the same font as the rest of the article.
Some languages, such as [[Chinese language|Chinese]], have more than one style of transliteration (such as [[Wade–Giles]], [[pinyin]], etc). This template can be used for these different transliteration schemes, though Wikipedia has a number of [[:Category:Wikipedia multilingual support templates|language-specific templates]], some of which support more than one transliteration styles in their parameters, that may be better suited for marking up transliterations.
==Example==
The following code tags a Ukrainian name and its transliteration according to the Ukrainian National scheme.
{{demo|<nowiki>{{lang|uk|Ярослав Рудницький}} ({{transliteration|uk|ukrainian|Yaroslav Rudnytskyi}})</nowiki>|sep='''Renders as:'''}}
==Rationale==
This template is intended to unify all "transliteration" templates, such as {{tl|IAST}} and {{tl|ISOtranslit}}. These templates are still usable, but they just transclude or are redirected back to <nowiki>{{transl}}</nowiki>. For example, (e.g. <code><nowiki>{{IAST|saṃskṛtam}}</nowiki></code> is a shortcut for <code><nowiki>{{transliteration|sa|IAST|saṃskṛtam}}</nowiki></code>. Other transliteration templates that once existed, such as {{tl|ArabDIN}}, are now handled natively by this template: <code><nowiki>{{transliteration|ar|DIN|...}}</nowiki></code>).
This template is kept separate from {{tl|lang}} to address formatting issues (via CSS classes) and identification of transliteration schemes used. Ultimately, if these concerns are smartly addressed in the CSS file and/or in {{tl|lang}}, using <code><nowiki>{{transliteration|xx|...}}</nowiki></code> should be equivalent to using <code><nowiki>{{lang|xx-Latn|...}}</nowiki></code>.
==Usage==
There are two ways of using this template: with or without specifying the [[romanization|transliteration scheme]] used:
*two parameters, with [[ISO 639]] language code: <code><nowiki>{{transliteration|ar|al-Khwarizmi}}</nowiki></code> means that "al-Khwarizmi" is a transliteration from the Arabic in a loose or unspecified scheme.
*two parameters, with [[ISO 15924]] script code: <code><nowiki>{{transliteration|Ogam|MAQI}}</nowiki></code> means that "MAQI" transliterates an [[Ogham]] inscription without specifying the language. Potentially useful when writing systems themselves are under discussion, e.g. <code><nowiki>{{transliteration|Cyrl|š}}</nowiki></code>, not <code><nowiki>{{transliteration|cu|š}}</nowiki></code> or <code><nowiki>{{transliteration|ru|š}}</nowiki></code> when discussing the letter {{script|Cyrl|[[Ш]]}}.
*three parameters, with [[ISO 639]] language code: <code><nowiki>{{transliteration|ar|DIN|al-Ḫawārizmī}} / {{transliteration|ar|ALA|al-Khawārizmī}}</nowiki></code> the second parameter specifies the scheme used (DIN vs. ALA).
*three parameters, with [[ISO 15924]] script code: <code><nowiki>{{transliteration|Arab|DIN|Ḫ}} vs {{transliteration|Arab|ALA|Kh}}</nowiki></code> for {{script|Arab|[[ﺥ]]}}.
There is no need to add italic markup (<code><nowiki>''</nowiki></code>) to transliteration templates. Proper nouns – the names of people and places – are typically not italicized, and as such should use {{para|italic|no}} to suppress the default italicization of Latin scripts.
'''Note''': the language code is ISO 639 or IETF private-use tag (see [[Template:Lang#Private-use language tags]]); other forms of [[IETF BCP 47 language tag]]s are <em>not</em> supported.
===Transliteration scheme codes===
Codes for supported transliteration schemes can be seen by viewing the source of [[:Module:Lang/data]] – the {{code|translit_title_table}} data-structure lists for each such code the corresponding transliteration schemes. These may vary by language – e.g. code "ISO" means scheme [[ISO 233]] for Arabic but [[ISO 11940]] for Thai.
===Examples===
Inputting:
*<syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ar|[[al-Khwarizmi]]}} / [[DIN 31635]]: {{transliteration|ar|DIN|al-Ḫawārizmī}} / [[ISO 233]]: {{transliteration|ar|ISO|al-H̱awārizmī}} / [[ALA-LC Romanization|ALA]]: {{transliteration|ar|ALA|al-Khawārizmī}}</syntaxhighlight>
*<syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Royal Thai General System of Transcription|RTGS]]: {{transliteration|th|phasa thai}} / [[ISO 11940]]: {{transliteration|th|ISO|p̣hās̄ʹāthịy}}</syntaxhighlight>
*<syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{cuneiform|[[Sumerian language|𒅴𒂠]]}} {{transliteration|sux|EME.GIR<sub>15</sub>}} / {{cuneiform|6|[[Hittite language|𒉈𒅆𒇷]]}} {{transliteration|hit|ne-ši-li}}</syntaxhighlight>
Results in:
*{{transliteration|ar|[[al-Khwarizmi]]}} / [[DIN 31635]]: {{transliteration|ar|DIN|al-Ḫawārizmī}} / [[ISO 233]]: {{transliteration|ar|ISO|al-H̱awārizmī}} / [[ALA-LC Romanization|ALA]]: {{transliteration|ar|ALA|al-Khawārizmī}}
* [[Royal Thai General System of Transcription|RTGS]]: {{transliteration|th|phasa thai}} / [[ISO 11940]]: {{transliteration|th|ISO|p̣hās̄ʹāthịy}}
*{{cuneiform|[[Sumerian language|𒅴𒂠]]}} {{transliteration|sux|EME.GIR<sub>15</sub>}} / {{cuneiform|6|[[Hittite language|𒉈𒅆𒇷]]}} {{transliteration|hit|ne-ši-li}}
'''ISO''':
*{{lang|ru|[[Russian language|русский]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ru|ISO|russkij}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|ru|ISO|russkij}}
*{{lang|ab|[[Abkhaz language|Аҧсуа]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ab|ISO|aṗsua}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|ab|ISO|aṗsua}}
*{{lang|ar|[[Arabic| عربي ]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ar|ISO|ʿarabī}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|ar|ISO|ʿarabī}}
*: ISO has huge issues transliterating {{transliteration|ar|alif}}, so it's better to use the Library of Congress transliteration, the [[DIN 31635|German Institute for Standardization]] or [[Hans Wehr transliteration]]; see [[Arabic transliteration]] and [[MOS:APOSTROPHE]]
*{{lang|ta|[[Tamil language|தமிழ் ]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ta|ISO|tamiḻ}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|ta|ISO|tamiḻ}}
*{{lang|bn|[[Bengali language|বাংলা ]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|bn|ISO|baṅla}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|bn|ISO|baṅla}}
*{{lang|el|[[Greek language|ελληνικά ]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|el|ISO|ellēniká}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|el|ISO|ellēniká}}
*{{lang|ka|[[Georgian language|ქართული]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|ka|ISO|k'art'uli}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|ka|ISO|k'art'uli}}
*{{lang|zh|[[Pinyin|漢語拼音]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|zh|ISO|hànyǔ pīnyīn}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|zh|ISO|hànyǔ pīnyīn}}
*{{lang|th|[[Thai language|ภาษาไทย]]}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{transliteration|th|ISO|p̣hās̄ʹāthịy}}</syntaxhighlight>: {{transliteration|th|ISO|p̣hās̄ʹāthịy}}
====Equals signs====
Languages like Hurrian, Urartian, Ancient Egyptian, and Luwian may require the use of the equals sign ({{=}}). In these cases it is not possible to use an unnamed parameter for the transliterated text; any text preceding the equals will be misinterpreted as a parameter name. This can be avoided by explicitly numbering the paramter ({{para|2}} or {{para|3}}) or by wrapping all equals signs in curly braces ({{code|lang=wikitext|<nowiki>{{=}}</nowiki>}}).
*{{lang|xhu|2=pšš-ēt-i=t=ān}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{lang|xhu|2=pšš-ēt-i=t=ān}}</syntaxhighlight>
*{{lang|xhu|ūr-i-uffu{{=}}nna{{=}}ān}} <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{lang|xhu|ūr-i-uffu{{=}}nna{{=}}ān}}</syntaxhighlight>
==CSS==
In order to apply a style to all text marked as transliteration, use a CSS selector that chooses all text with <code>transliteration</code> or <code>romanization</code> in the [[HTML attribute#title|title attribute]] (tooltip). For instance, if you add the following to [[Special:MyPage/common.css|your common.css]], all transliterations will be colored {{color|teal}}:
<syntaxhighlight lang="CSS">
[title~="transliteration"],
[title~="romanization"] {
color: teal;
}
</syntaxhighlight>
==Tracking category==
* {{Category link with count|Transliteration template errors}}
==TemplateData==
{{TemplateData header}}
<templatedata>
{
"description": "Marks a text span transliterated from a particular language or writing system, and, optionally, according to a specific transliteration system.",
"params": {
"1": {
"label": "Language or script code",
"description": "ISO 639 language code, possibly with an ISO 15924 script code",
"required": true,
"type": "line",
"example": "hi (Hindi), sr-Cyrl (Serbian written in the Cyrillic script), und-Hani (an undetermined language written with Chinese characters), mis (an unknown language)"
},
"2": {
"label": "Text, OR transliteration scheme",
"description": "Latin-alphabet transliterated text, or, optionally, transliteration scheme (e.g., bgn/pcgn) then 3rd parameter will be text",
"type": "string",
"required": true
},
"3": {
"label": "Text",
"description": "Latin-alphabet transliterated text (required if a transliteration scheme is entered above)",
"required": false,
"suggested": true,
"type": "string"
},
"italics": {
"aliases": [
"i",
"italic"
],
"label": "Italics",
"description": "Allows for control over whether transliterated text is italicized. It is useful to disable italics in cases like proper names.",
"type": "string",
"suggestedvalues": [
"yes",
"no",
"invert",
"unset",
"inherit"
],
"default": "inherit"
}
},
"paramOrder": [
"1",
"2",
"3",
"italics"
]
}
</templatedata>
==See also==
* {{tl|lang}}
* {{tl|ISO 639 name}}
* {{tl|langx}}, which has a {{Para|translit}} parameter
* {{tl|script}}
* {{tl|translation}}
* [[Romanization]]
* [[List of ISO transliterations]]
{{ISO 15924 script codes and related Unicode data|state=collapsed}}
<includeonly>{{Sandbox other||
[[Category:Wikipedia multilingual support templates]]
[[Category:Templates that add a tracking category]]
}}</includeonly>
dhmu5i0ki0fxo6u24t1f3ccbvlndxql
हवा क्वालिटी इंडेक्स
0
88639
815129
815030
2026-11-12T03:48:46Z
SM7
3953
/* संछेप में */ सुधार कइल गइल
815129
wikitext
text/x-wiki
[[चित्र:Sha1993_smog_wkpd.jpg|thumb| चीन के शंघाई में [[स्मॉग|धुंध]], दिसंबर, 1993 के एगो तस्वीर : आम तौर पर सेहत के नोकसान पहुँचावे वाला लेवल के रेटिंग कइल जाए वाली हवा के स्थिति के एगो उदाहरण बाटे।]]
[[चित्र:25August_2007_Greek_fires.jpg|thumb|एगो एनोटेटेड सैटेलाइट फोटो जवना में ग्रीस (यूनान) में जंगली आग के धुँआ देखावल गइल बा, जवना से हवा के एक्यूआई बढ़ल बा, मने की इस्थिति ख़राब भइल बाटे।]]
'''हवा क्वालिटी इंडेक्स''' ({{Langx|en|air quality index}}, {{langx|hi|वायु गुणवत्ता सूचकांक}}), संछेप में '''एक्यूआइ''' ('''AQI''') के इस्तेमाल सरकारी एजेंसी सभ<ref>{{Cite web|url=http://www.airnow.gov/index.cfm?action=airnow.international|title=International Air Quality|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162706/https://www.airnow.gov/index.cfm?action=airnow.international|archive-date=12 June 2018|access-date=20 August 2015}}</ref> आम जनता के बतावे खातिर करे लीं कि वर्तमान में [[हवा प्रदूषण|हवा केतना प्रदूषित]] बा चाहे फिर केतना प्रदूषित होखे के अनुमान लगावल गइल बा।<ref>{{Cite web|url=https://airquality.weather.gov/|title=NOAA's National Weather Service/Environmental Protection Agency - United States Air Quality Forecast Guidance|website=airquality.weather.gov|access-date=2021-04-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gmes-atmosphere.eu/services/raq/raq_nrt/|title=MACC Project - European Air Quality Monitoring and Forecasting|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018213242/https://www.gmes-atmosphere.eu/services/raq/raq_nrt/|archive-date=2014-10-18|access-date=2014-10-12}}</ref> एक्यूआई के जानकारी हवा के क्वालिटी सेंसर से औसतन रीडिंग से मिल जाला। ई रीडिंग अइसन होखे लीं जवन गाड़ी-मोटर के आवाजाही, जंगल में आग लागे, या कवनो अइसन चीज के कारण बढ़ सके ला जेह से [[हवा प्रदूषण]] बढ़ सके ला। टेस्ट कइल जाये वाला प्रदूषक पदार्थ सभ में [[ओजोन]], [[नाइट्रोजन डाइऑक्साइड]], [[सल्फर डाइऑक्साइड]], आ अउरी कई गो पदार्थ शामिल बाड़ें।
एक्यूआई बढ़ला पर जन-स्वास्थ्य के जोखिम (रिस्क) बढ़ जाला, खासतौर पर छोट बच्चा, बुजुर्ग आ साँस भा हृदय संबंधी समस्या वाला ब्यक्ति सभ के प्रभावित करे ला। एह समय सभ में सरकारी निकाय सभ आमतौर पर लोग हर शारीरिक गतिविधि कम करे खातिर प्रोत्साहित करे लीं, या फिर बाहर जाए से भी बिल्कुल परहेज करे के सलाह देवे लीं। कपड़ा के मास्क जइसन [[फेस मास्क]] के इस्तेमाल के भी सलाह दिहल जा सक'ता।
अलग-अलग देस सभ के आपन-आपन हवा के गुणवत्ता के सूचकांक बनावे के तरीका होला जे अलग-अलग राष्ट्रीय हवा के गुणवत्ता मानक सभ के अनुरूप होला। एह में से कुछ कनाडा के हवा गुणवत्ता स्वास्थ्य सूचकांक, मलेशिया के वायु प्रदूषण सूचकांक, आ सिंगापुर के प्रदूषक इस्टैंडर सूचकांक बाड़ें।
== संछेप में ==
[[चित्र:Edinburgh_air_quality_measurement_station_dsc06786.jpg|thumb| [[एडिनबर्ग]], [[स्कॉटलैंड]] में एगो हवा के गुणवत्ता माप स्टेशन]]
एक्यूआई के गणना खातिर एगो निर्धारित औसत समय के दौरान हवा प्रदूषक के कंसंट्रेशन के [[नापजोख]] के जरूरत होला, जवन एयर मॉनिटर भा मॉडल से हासिल कइल गइल होला। एकरा के मिला के देखल जाय तब कंसंट्रेशन आ समय मिल के हवा प्रदूषक तत्व सभ के डोज के बतावे ला। कौनों दिहल गइल डोज के अनुरूप स्वास्थ्य परभाव सभ के स्थापना [[महामारी|महामारी बिज्ञान]] के रिसर्च से कइल जाला।<ref>{{Cite web|url=http://www.epa.gov/risk_assessment/dose-response.htm|title=Step 2 - Dose-Response Assessment|date=26 September 2013|access-date=20 August 2015|archive-date=16 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150416140221/http://www.epa.gov/risk_assessment/dose-response.htm|url-status=dead}}</ref> हवा प्रदूषक सभ के ताकत अलग-अलग होला आ हवा प्रदूषक के कंसंट्रेशन से एक्यूआई में बदले खातिर इस्तेमाल होखे वाला कामकाज प्रदूषक के हिसाब से अलग-अलग होला। एकर हवा के क्वालिटी इंडेक्स मान सभ के आमतौर पर रेंज में समूहबद्ध कइल जाला। हर रेंज के डिस्क्रिप्टर, रंग कोड बतावल जाला आ ओकरा हिसाब से स्टैंडर्ड जनस्वास्थ्य सलाह दिहल जाला।
हवा के में प्रदूषक चीज छोड़े (एमिशन) में बढ़ोतरी के चलते एक्यूआई बढ़ सकता। उदाहरण खातिर, भीड़भाड़ के समय यातायात के दौरान या जब हवा के ऊपर जंगल में आग लागे ला या वायु प्रदूषक सभ के पतला होखे के कमी से। ठहरल हवा, अक्सर [[एंटीसाइक्लोन]], तापमान उलटफेर, या [[हवा]] के कम गति के कारण होखे वाली हवा के प्रदूषण के स्थानीय इलाका में रहे देला, जेकरा चलते प्रदूषक सभ के ढेर कंसंट्रेशन, हवा के दूषित पदार्थ सभ के बीच रासायनिक रिएक्शन आ धुंध के स्थिति पैदा हो जाले।<ref>{{Cite web|url=http://www.kjc.gov.my/english/education/weather/haze01.html|title=Haze|last=Myanmar government|date=2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070127214023/http://www.kjc.gov.my/english/education/weather/haze01.html|archive-date=27 January 2007|access-date=2007-02-11}}</ref>
[[चित्र:SignboardAirQualityHouston.JPG|thumb| गल्फटन, ह्यूस्टन में साइनबोर्ड जवन [[ओजोन]] घड़ी के संकेत देत बा]]
जवना दिन महीन कण प्रदूषण के कारण एक्यूआई के बढ़े के अनुमान लगावल जाला, कवनो एजेंसी भा जनस्वास्थ्य संगठन:
* संवेदनशील समूह, जइसे कि बुजुर्ग, बच्चा, आ साँस के बेमारी चाहे हार्ट संबंधी समस्या वाला लोग के सलाह देवे लीं कि बाहरी मेहनत से बचे के चाहीं।<ref>{{Cite web|url=http://www.lung.org/healthy-air/outdoor/air-quality-index.html|title=Air Quality Index - American Lung Association|website=American Lung Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20150828143922/http://www.lung.org/healthy-air/outdoor/air-quality-index.html|archive-date=28 August 2015|access-date=20 August 2015}}</ref>
* हवा के उत्सर्जन के कम करे खातिर स्वैच्छिक उपाय सभ के प्रोत्साहित करे खातिर "एक्शन डे" घोषित कइल, जइसे कि सार्वजनिक परिवहन के इस्तेमाल।<ref>{{Cite web|url=http://www.sparetheair.org/Make-a-Difference/Spare-the-Air-Every-Day/Summer.aspx|title=Spare the Air - Summer Spare the Air|archive-url=https://web.archive.org/web/20180611003730/http://sparetheair.org/Make-a-Difference/Spare-the-Air-Every-Day/Summer.aspx|archive-date=11 June 2018|access-date=20 August 2015}}</ref>
* फेफड़ा में महीन कण के प्रवेश से बचावे खातिर मास्क के इस्तेमाल के सलाह दिहल जाला।<ref>{{Cite web|url=https://www.moh.gov.sg/content/moh_web/home/pressRoom/Current_Issues/2014/haze/faq--use-of-masks-and-availability-of-masks.html|title=FAQ: Use of masks and availability of masks|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622004913/https://www.moh.gov.sg/content/moh_web/home/pressRoom/Current_Issues/2014/haze/faq--use-of-masks-and-availability-of-masks.html|archive-date=2018-06-22|access-date=20 August 2015}}</ref>
बहुत खराब हवा के क्वालिटी के दौर के दौरान, जइसे कि वायु प्रदूषण के एपिसोड, जब एक्यूआई बतावे ला कि खतरनाक जोखिम से जनस्वास्थ्य के काफी नुकसान हो सके ला, एजेंसी सभ आपातकालीन योजना सभ के इस्तेमाल क सके लीं जेह में ऊ लोग प्रमुख उत्सर्जक (जइसे कि कोयला जरे वाला उद्योग) के ऑर्डर दे सके ला ) के उत्सर्जन में कटौती करे खातिर जब तक कि खतरनाक स्थिति कम ना हो जाव।
अधिकतर हवा के दूषित पदार्थ सभ में एकरा से जुड़ल एक्यूआई ना होला। कई देस सभ जमीनी स्तर के ओजोन, [[पार्टिकुलेट मैटर|कण]], [[सल्फर डाइऑक्साइड]], कार्बन मोनोऑक्साइड आ नाइट्रोजन डाइऑक्साइड के निगरानी करे लें आ एह प्रदूषक सभ खातिर हवा क्वालिटी इंडेक्स के गणना करे लें।<ref name="aqi_basic">{{Cite web|url=http://www.airnow.gov/index.cfm?action=aqibasics.aqi|title=Air Quality Index (AQI) - A Guide to Air Quality and Your Health|date=9 December 2011|publisher=US EPA|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618144741/https://airnow.gov/index.cfm?action=aqibasics.aqi|archive-date=18 June 2018|access-date=8 August 2012}}</ref>
कवनो खास राष्ट्र में एक्यूआई के परिभाषा ओह राष्ट्र में राष्ट्रीय हवा के गुणवत्ता मानक के विकास के आसपास के प्रवचन के दर्शावेले।<ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/articles/the-epas-latest-threat-to-economic-growth-1407970689|title=The EPA's Latest Threat to Economic Growth|last=Jay Timmons|date=13 August 2014|website=WSJ|access-date=20 August 2015}}</ref> दुनिया में कहीं भी सरकारी एजेंसी हवा के गुणवत्ता सूचकांक के एगो आम परिभाषा के इस्तेमाल से प्रदर्शन खातिर आपन रियल टाइम एयर मॉनिटरिंग डेटा जमा करे के इजाजत देवे वाली वेबसाइट हाल में उपलब्ध हो गइल बा।<ref>{{Cite web|url=http://waqi.info/|title=World Air Quality Index|access-date=20 August 2015}}</ref>
== लोकेशन के हिसाब से इंडेक्स ==
=== भारत ===
राष्ट्रीय वायु गुणवत्ता सूचकांक (AQI) के शुरुआत 17 सितंबर 2014 के [[नई दिल्ली]] में [[स्वच्छ भारत अभियान]] के तहत भइल रहे।<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/10/17/india-launches-its-own-air-quality-index-can-its-numbers-be-trusted/|title=India launches its own Air Quality Index. Can its numbers be trusted?|last=Rama Lakshmi|date=October 17, 2014|work=Washington Post|access-date=August 20, 2015}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/government-press-release/national-air-quality-index-aqi-launched-by-the-environment-minister-aqi-114101700961_1.html|title=National Air Quality Index (AQI) launched by the Environment Minister AQI is a huge initiative under 'Swachh Bharat' AQI to act as 'One Number- One Colour-One Description' to judge the Air Qualit|date=17 October 2014|work=Business Standard India}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/india/from-safar-to-national-air-quality-index-how-and-when-india-started-monitoring-aqi-10143261.html|title=Air Quality Index in India: When it was set up and how it is measured|date=17 November 2021|work=Firstpost|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://pib.gov.in/newsite/printrelease.aspx?relid=110654#:~:text=National%20Air%20Quality%20Index%20(AQI,Environment%2C%20Forest%20and%20Climate%20Change.&text=The%20Minister%20for%20Environment%2C%20Forests,(AQI)%20in%20New%20Delhi.|title=National Air Quality Index (AQI) launched by the Environment Minister AQI is a huge initiative under 'Swachh Bharat'|work=pib.gov.in}}</ref>
केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण बोर्ड राज्य प्रदूषण नियंत्रण बोर्डन के साथे मिल के देश के 240 शहरन के शामिल करत राष्ट्रीय वायु निगरानी कार्यक्रम (एनएएमपी) चलावत आइल बा जवना में 342 से अधिका निगरानी स्टेशन बा.<ref>{{Cite web|url=http://www.ppsthane.com/blog/ambient-air-quality-monitoring-stations|title=Ambient Air Quality Monitoring Stations|date=2016-08-15|language=en-US|access-date=2016-08-16}}</ref> मेडिकल प्रोफेशनल, एयर क्वालिटी एक्सपर्ट, अकादमी, एडवोकेसी ग्रुप, आ एसपीसीबी के एगो एक्सपर्ट ग्रुप के गठन कइल गइल आ आईआईटी कानपुर के एगो तकनीकी अध्ययन दिहल गइल. आईआईटी कानपुर आ एक्सपर्ट ग्रुप 2014 में एक्यूआई योजना के सिफारिश कइलस।<ref>{{Cite web|url=http://home.iitk.ac.in/~mukesh/indian%20air%20quality.html|title=Indian Air Quality Index|archive-url=https://web.archive.org/web/20141107224911/http://home.iitk.ac.in/~mukesh/indian%20air%20quality.html|archive-date=2014-11-07|access-date=2014-10-21}}</ref> जबकि पहिले के माप सूचकांक तीन संकेतक तक सीमित रहे, लेकिन नयका सूचकांक में आठ पैरामीटर के माप कइल गइल बा।<ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=110654|title=National Air Quality Index (AQI) launched by the Environment Minister AQI is a huge initiative under 'Swachh Bharat'|access-date=20 August 2015}}</ref> लगभग रियल टाइम आधार पर डेटा देवे वाला लगातार निगरानी प्रणाली नई दिल्ली, [[मुंबई]], [[पुणे]], [[कलकत्ता|कोलकाता]] अउरी [[अहमदाबाद]] में लगावल गइल बा .<ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/india-launches-index-to-measure-air-quality/etvertical_articleshow/44855452.cms|title=India launches index to measure air quality|work=timesofindia-economictimes|access-date=20 August 2015}}</ref>
एक्यूआई के छह गो श्रेणी बा, जवना में अच्छा, संतोषजनक, मध्यम, खराब, गंभीर, आ खतरनाक बा। प्रस्तावित एक्यूआई में आठ गो प्रदूषक (PM {{Sub|10}}, PM {{Sub|2.5}}, NO {{Sub|2}}, SO {{Sub|2}}, CO, O {{Sub|3}}, NH {{Sub|3}}, आ Pb) पर बिचार कइल जाई जिनहन खातिर अल्पकालिक (24 घंटा के औसत अवधि तक) राष्ट्रीय परिवेश हवा के गुणवत्ता मानक निर्धारित कइल जाला।<ref>{{Cite web|url=http://www.cpcb.nic.in|title=::: Central Pollution Control Board :::|access-date=20 August 2015}}</ref> नापल गइल परिवेश के एकाग्रता, संबंधित मानक आ संभावित स्वास्थ्य परभाव के आधार पर, एह में से हर प्रदूषक खातिर एगो उप-सूचकांक के गणना कइल जाला। सबसे खराब उप-सूचकांक समग्र एक्यूआई के दर्शावत बा। अलग-अलग एक्यूआई श्रेणी आ प्रदूषक सभ खातिर संभावित स्वास्थ्य परभाव के भी सुझाव दिहल गइल बा, समूह के मेडिकल बिसेसज्ञ लोग के प्राथमिक इनपुट के साथ। एक्यूआई मान आ संबंधित परिवेश के एकाग्रता (स्वास्थ्य ब्रेकपॉइंट) के साथे-साथ चिन्हित आठ गो प्रदूषक सभ खातिर संबंधित संभावित स्वास्थ्य परभाव निम्नलिखित बाड़ें:
{| class="wikitable"
|+एक्यूआई श्रेणी, प्रदूषक आ स्वास्थ्य ब्रेकपॉइंट
| style="background: #9cf; colour: black; font-weight:bold" | एक्यूआई श्रेणी (रेंज)।
| style="background: #9cf; colour: black; font-weight:bold" | पीएम {{Sub|10}} (24 घंटा)।
| style="background: #9cf; colour: black; font-weight:bold" | पीएम {{Sub|2.5}} (24 घंटा)।
| style="background: #9cf; colour: black; font-weight:bold" | नंबर {{Sub|2}} (24घंटा)
| style="background: #9cf; colour: black; font-weight:bold" | ओ {{Sub|3}} (8घंटा)
| style="background: #9cf; colour: black; font-weight:bold" | सीओ (8घंटा)
| style="background: #9cf; colour: black; font-weight:bold" | एसओ {{Sub|2}} (24घंटा)
| style="background: #9cf; colour: black; font-weight:bold" | एनएच {{Sub|3}} (24घंटा)
| style="background: #9cf; colour: black; font-weight:bold" | पीबी (24 घंटा)
| style="background: #9cf; colour: black; font-weight:bold" | रंग
|-
| style="background:#00b050; colour: black" | बढ़िया (0-50)
| style="background:#00b050; colour: black" | 0-50
| style="background:#00b050; colour: black" | 0-30
| style="background:#00b050; colour: black" | 0-40
| style="background:#00b050; colour: black" | 0-50
| style="background:#00b050; colour: black" | 0-1.0
| style="background:#00b050; colour: black" | 0-40
| style="background:#00b050; colour: black" | 0-200
| style="background:#00b050; colour: black" | 0-0.5
| style="background:#00b050; colour: black" | गहिराह हरियर रंग
|-
| style="background:#92d050; colour: black" | संतोषजनक (51-100)
| style="background:#92d050; colour: black" | 51-100
| style="background:#92d050; colour: black" | 31-60
| style="background:#92d050; colour: black" | 41-80
| style="background:#92d050; colour: black" | 51-100
| style="background:#92d050; colour: black" | 1.1-2.0
| style="background:#92d050; colour: black" | 41-80
| style="background:#92d050; colour: black" | 201-400
| style="background:#92d050; colour: black" | 0.5-1.0
| style="background:#92d050; colour: black" | हल्का हरियर रंग के होला
|-
| style="background: #ff0; colour: black" | मध्यम (101-200)
| style="background: #ff0; colour: black" | 101-250
| style="background: #ff0; colour: black" | 61-90
| style="background: #ff0; colour: black" | 81-180
| style="background: #ff0; colour: black" | 101-168
| style="background: #ff0; colour: black" | 2.1-10
| style="background: #ff0; colour: black" | 81-380
| style="background: #ff0; colour: black" | 401-800
| style="background: #ff0; colour: black" | 1.1-2.0
| style="background: #ff0; colour: black" | पियर
|-
| style="background: #ff6500; colour: black" | गरीब (201-300)
| style="background: #ff6500; colour: black" | 251-350
| style="background: #ff6500; colour: black" | 91-120
| style="background: #ff6500; colour: black" | 181-280
| style="background: #ff6500; colour: black" | 169-208
| style="background: #ff6500; colour: black" | 10-17
| style="background: #ff6500; colour: black" | 381-800
| style="background: #ff6500; colour: black" | 801-1200
| style="background: #ff6500; colour: black" | 2.1-3.0
| style="background: #ff6500; colour: black" | संतरा
|-
| style="background: #ff0000; color: white" | गंभीर (301-400)
| style="background: #ff0000; color: white" | 351-430
| style="background: #ff0000; color: white" | 121-250
| style="background: #ff0000; color: white" | 281-400
| style="background: #ff0000; color: white" | 209-748
| style="background: #ff0000; color: white" | 17-34
| style="background: #ff0000; color: white" | 801-1600
| style="background: #ff0000; color: white" | 1200-1800
| style="background: #ff0000; color: white" | 3.1-3.5
| style="background: #ff0000; color: white" | लाल
|-
| style="background: #c00000; color: white" | खतरनाक (401-500)
| style="background: #c00000; color: white" | 430+
| style="background: #c00000; color: white" | 250+
| style="background: #c00000; color: white" | 400+
| style="background: #c00000; color: white" | 748+
| style="background: #c00000; color: white" | 34+
| style="background: #c00000; color: white" | 1600+
| style="background: #c00000; color: white" | 1800+
| style="background: #c00000; color: white" | 3.5+
| style="background: #c00000; color: white" | मैरून
|}
{| class="wikitable"
!एक्यूआई
! सेहत पर परभाव
|-
| बढ़िया (0-50)
| कम से कम असर पड़े
|-
| संतोषजनक (51-100)
| संवेदनशील लोग के सांस लेवे में मामूली परेशानी हो सक ता
|-
| मध्यम (101-200)
| फेफड़ा के बेमारी जइसे कि दमा से पीड़ित लोग के साँस लेवे में परेशानी हो सकेला, आ दिल के बेमारी से पीड़ित लोग
|-
| गरीब (201-300)
| लंबा समय तक संपर्क में रहला प लोग के सांस लेवे में परेशानी हो सक ता
|-
| बहुत गरीब (301-400)
| लंबा समय तक संपर्क में रहला प लोग के सांस के बेमारी हो सक ता
|-
| गम्हीर
(401-500)
| स्वस्थ लोग पर भी साँस के प्रभाव पड़ सकेला, आ फेफड़ा/हृदय के बेमारी से पीड़ित लोग पर स्वास्थ्य पर गंभीर प्रभाव पड़ सकेला
|}
=== अमेरिका ===
[[चित्र:Pm25-24a-super.gif|thumb|पीएम <sub>2.5</sub> 24 घंटा के एक्यूआई लूप, यूएस ईपीए के सौजन्य से]]
अमेरिका के पर्यावरण संरक्षण एजेंसी (ईपीए) एगो हवा के गुणवत्ता सूचकांक बनवले बिया जवना के इस्तेमाल हवा के गुणवत्ता के रिपोर्ट करे खातिर कइल जाला. एह एक्यूआई के छह श्रेणी में बाँटल गइल बा जवन स्वास्थ्य चिंता के बढ़त स्तर के संकेत देत बा। 300 से ढेर एक्यूआई मान खतरनाक हवा के गुणवत्ता के प्रतिनिधित्व करे ला आ 50 से नीचे हवा के गुणवत्ता बढ़िया होला।<ref name="aqi_basic" />
{|
|
{| style="width:480px; float:left;" cellspacing="0" border="2"
| style="width:31%;" | '''<span style="color:#fff; font-family:arial; font-size:1em;">हवा के गुणवत्ता सूचकांक (एक्यूआई) के मान</span>'''
| style="background:#036; width:32%;" | <span style="color:#fff; font-family:arial; font-size:1em;">'''स्वास्थ्य के चिंता के स्तर'''</span>
| style="background:#036; width:37%;" | <span style="color:#fff; font-family:arial; font-size:1em;">'''रंग-बिरंग '''</span>
|- style="vertical-align:top; background:#00e400;"
| style="width:31%;" | 0 से 50 तक
| style="width:32%;" | नीमन
| style="width:37%;" | हरियर
|- style="vertical-align:top; background:#ff0;"
| style="width:31%;" | 51 से 100 तक
| style="width:32%;" | उदार
| style="width:37%;" | पियर
|- style="vertical-align:top; background:#ff7e00;"
| style="width:31%;" | 101 से 150 तक
| style="width:32%;" | संवेदनशील समूह खातिर अस्वस्थ बा
| style="width:37%;" | संतरा
|- style="vertical-align:top; background:#f00;"
| style="width:31%;" | <span style="color:#fff;">151 से 200 तक </span>
| style="width:32%;" | <span style="color:#fff;">अस्वस्थ बा</span>
| style="width:37%;" | <span style="color:#fff;">लाल</span>
|- style="vertical-align:top; background:#8f3f97;"
| style="width:31%;" | <span style="color:#fff;">201 से 300 तक </span>
| style="width:32%;" | <span style="color:#fff;">बहुत अस्वस्थ बा</span>
| style="width:37%;" | <span style="color:#fff;">बैंगनी</span>
|- style="vertical-align:top; background:#7e0023;"
| style="width:31%;" | <span style="color:#fff;">301 से 500 तक </span>
| style="width:32%;" | <span style="color:#fff;">खतरनाक बा</span>
| style="width:37%;" | <span style="color:#fff;">मैरून </span>
|}
|}
एक्यूआई स्वच्छ हवा अधिनियम के तहत नियंत्रित पाँच गो "मापदण्ड" प्रदूषक सभ पर आधारित बा : जमीनी स्तर के ओजोन, कण पदार्थ, कार्बन मोनोऑक्साइड, सल्फर डाइऑक्साइड, आ नाइट्रोजन डाइऑक्साइड। ईपीए एह में से हर प्रदूषक खातिर नेशनल एम्बिएंट एयर क्वालिटी स्टैंडर्ड (NAAQS) के स्थापना कइले बा जेह से कि जनस्वास्थ्य के रक्षा कइल जा सके। 100 के AQI मान आमतौर पर प्रदूषक खातिर NAAQS के स्तर से मेल खाला।<ref name="aqi_basic" /> स्वच्छ हवा अधिनियम (अमेरिका) (1990) में ईपीए के हर पांच साल पर अपना राष्ट्रीय परिवेश हवा के गुणवत्ता मानक के समीक्षा करे के कहल गइल बा ताकि स्वास्थ्य परभाव के बिकसित जानकारी के देखावल जा सके। एह बदलावन के देखावे खातिर हवा के गुणवत्ता सूचकांक में समय-समय पर समायोजन कइल जाला।
{{clear}}
== इहो देखल जाय ==
* [[हवा प्रदूषण]]
* [[भारत में हवा प्रदूषण]]
** [[दिल्ली में हवा प्रदूषण]]
* [[पार्टिकुलेट मैटर]]
== संदर्भ ==
{{Reflist|33em}}
== बाहरी कड़ी ==
* [https://web.archive.org/web/20251112060636/https://www.aqi.in/ भारत में एक्यूआई], रियल टाइम आँकड़ा देखे खातिर।
{{प्रदूषण}}
[[श्रेणी:प्रदूषण]]
[[श्रेणी:हवा प्रदूषण]]
[[श्रेणी:पृथिवी के वायुमंडल]]
9mzdtuy8dkf9ibviqhcejfizegedrb3
प्रयोगकर्ता वार्ता:Renamed user dc97874b65459e90298c6af2c4e7f043
3
100518
815109
790421
2026-11-12T02:07:31Z
Mfield
39469
Mfield द्वारा बिना अनुप्रेषण छोड़ले [[प्रयोगकर्ता वार्ता:ZNomadYT]] पन्ना के [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Renamed user dc97874b65459e90298c6af2c4e7f043]] पर स्थानांतरण कइल गइल: प्रयोगकर्ता के नाँव बदलाव के दौरान पन्ना "[[Special:CentralAuth/ZNomadYT|ZNomadYT]]" से "[[Special:CentralAuth/Renamed user dc97874b65459e90298c6af2c4e7f043|Renamed user dc97874b65459e90298c6af2c4e7f043]]" पर ऑटोमेटिक रूप से स्थानांतरित भइल।
790421
wikitext
text/x-wiki
{| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;"
|-
|<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]] </div>
राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/>
<div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%">
<!-- दाहिना साइडबार -->
{| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
|-
| <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big>
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]]
|}</div>
<!-- मुख्य पाठ -->
'''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''',
एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं।
* पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं।
* [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं।
* दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं।
* मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं।
<!-- फुटर के कड़ी सभ -->
सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे:
{| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]]
|}
|}
-- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 03:13, 5 अप्रैल 2026 (UTC)
dkkvfcfvz4wy5dw4anl04jlkx9raotl
ऑनलाइन बीडियो प्लेटफॉर्म
0
101358
815072
815071
2026-11-11T14:16:06Z
SM7
3953
फोटो जोड़ल गइल
815072
wikitext
text/x-wiki
{{Image multiple
| direction = vertical
| image1 = YouTube 2024.svg
| image2 = Vimeo Logo.svg
| image3 = Dailymotion logo 2023.svg
| image6 = Bilibili Logo.png
| image7 = RuTube 2022.png
| width = 225
| footer = Logos de [[YouTube]], [[Vimeo]], [[Dailymotion]], [[Bilibili]] et [[RuTube]].
}}
'''ऑनलाइन बीडियो प्लेटफॉर्म''' (Online Video Platform), संछेप में '''ओवीपी''', (OVP) अइसन इंटरनेट सर्विस ह, जे यूजर लोगन के [[बीडियो]] अपलोड करे, एकरा के अलग-अलग फारमेट में बदले (कनवर्ट करे), सहेजे आ [[इंटरनेट]] पर चलावे (प्लेबैक करे) के सुविधा देला। ई काम आमतौर पर निजी सर्वर पर आधारित, सिस्टमेटिक आ बड़हन पैमाना के सिस्टम के माध्यम से होला, जेकरा से आमदनियो कमाइल जा सके ला। यूजर आमतौर पर एह प्लेटफॉर्म के [[वेबसाइट]], [[मोबाइल फोन|मोबाइल]] भा [[डेस्कटॉप]] ऐप, या दूसर इंटरफेस (API) के माध्यम से आपन बीडियो अपलोड करेलें। बीडियो अपलोड होखला के बाद ई प्लेटफॉर्म आमतौर पर एम्बेड कोड भा लिंक उपलब्ध करावेला, जवना के इस्तेमाल करके दूसर लोग ओह बीडियो के इंटरनेट पर देख सके ला।
== इहो देखल जाय ==
* [[स्ट्रीमिंग मीडिया]]
* [[यूट्यूब]]
* [[विमियो]]
[[श्रेणी:बीडियो होस्टिंग]]
[[श्रेणी:इंटरनेट]]
{{इंटरनेट-आधार}}
5430lven9uejtox0ybi2rbv0ninmbms
815073
815072
2026-11-11T14:18:01Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
815073
wikitext
text/x-wiki
{{multiple image
| direction = vertical
| image1 = YouTube 2024.svg
| image2 = Vimeo Logo.svg
| image3 = Dailymotion logo 2023.svg
| image4 = RuTube 2022.png
| width = 225
| footer = [[YouTube]], [[Vimeo]], [[Dailymotion]], आ [[RuTube]] के लोगो
}}
'''ऑनलाइन बीडियो प्लेटफॉर्म''' (Online Video Platform), संछेप में '''ओवीपी''', (OVP) अइसन इंटरनेट सर्विस ह, जे यूजर लोगन के [[बीडियो]] अपलोड करे, एकरा के अलग-अलग फारमेट में बदले (कनवर्ट करे), सहेजे आ [[इंटरनेट]] पर चलावे (प्लेबैक करे) के सुविधा देला। ई काम आमतौर पर निजी सर्वर पर आधारित, सिस्टमेटिक आ बड़हन पैमाना के सिस्टम के माध्यम से होला, जेकरा से आमदनियो कमाइल जा सके ला। यूजर आमतौर पर एह प्लेटफॉर्म के [[वेबसाइट]], [[मोबाइल फोन|मोबाइल]] भा [[डेस्कटॉप]] ऐप, या दूसर इंटरफेस (API) के माध्यम से आपन बीडियो अपलोड करेलें। बीडियो अपलोड होखला के बाद ई प्लेटफॉर्म आमतौर पर एम्बेड कोड भा लिंक उपलब्ध करावेला, जवना के इस्तेमाल करके दूसर लोग ओह बीडियो के इंटरनेट पर देख सके ला।
== इहो देखल जाय ==
* [[स्ट्रीमिंग मीडिया]]
* [[यूट्यूब]]
* [[विमियो]]
[[श्रेणी:बीडियो होस्टिंग]]
[[श्रेणी:इंटरनेट]]
{{इंटरनेट-आधार}}
ao576e80sfvbmqcrxxqaaufatyw8om9
815074
815073
2026-11-11T14:18:38Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
815074
wikitext
text/x-wiki
{{multiple image
| direction = vertical
| image1 = YouTube 2024.svg
| image2 = Vimeo Logo.svg
| image3 = Dailymotion logo 2023.svg
| image4 = RuTube 2022.png
| width = 225
| footer = [[यूट्यूब]], [[विमियो]], [[Dailymotion]], आ [[RuTube]] के लोगो
}}
'''ऑनलाइन बीडियो प्लेटफॉर्म''' (Online Video Platform), संछेप में '''ओवीपी''', (OVP) अइसन इंटरनेट सर्विस ह, जे यूजर लोगन के [[बीडियो]] अपलोड करे, एकरा के अलग-अलग फारमेट में बदले (कनवर्ट करे), सहेजे आ [[इंटरनेट]] पर चलावे (प्लेबैक करे) के सुविधा देला। ई काम आमतौर पर निजी सर्वर पर आधारित, सिस्टमेटिक आ बड़हन पैमाना के सिस्टम के माध्यम से होला, जेकरा से आमदनियो कमाइल जा सके ला। यूजर आमतौर पर एह प्लेटफॉर्म के [[वेबसाइट]], [[मोबाइल फोन|मोबाइल]] भा [[डेस्कटॉप]] ऐप, या दूसर इंटरफेस (API) के माध्यम से आपन बीडियो अपलोड करेलें। बीडियो अपलोड होखला के बाद ई प्लेटफॉर्म आमतौर पर एम्बेड कोड भा लिंक उपलब्ध करावेला, जवना के इस्तेमाल करके दूसर लोग ओह बीडियो के इंटरनेट पर देख सके ला।
== इहो देखल जाय ==
* [[स्ट्रीमिंग मीडिया]]
* [[यूट्यूब]]
* [[विमियो]]
[[श्रेणी:बीडियो होस्टिंग]]
[[श्रेणी:इंटरनेट]]
{{इंटरनेट-आधार}}
g5ldg1wjc8cg4a6siwdz8ormdn0xdvt
रामायण: भाग 1 (2026 के फिलिम)
0
101364
815075
813477
2026-11-11T14:37:44Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
815075
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = रामायण: भाग एक
| image = Ramayana Part 1.jpg
| director = [[नितेश तिवारी]]
| screenplay = {{plainlist|
* [[श्रीधर राघवन]]
* नितेश तिवारी
}}
| based_on = {{Based on|''[[रामायण]]''|[[वाल्मीकि]]}}
| producer = {{plainlist|
* [[नमित मल्होत्रा]]
* [[यश (एक्टर)|यश]]
}}
| starring = {{plainlist|
* [[रणबीर कपूर]]
* [[साई पल्लवी]]
* [[सनी देओल]]
}}
| music = {{plainlist|
* [[हांस ज़िमर]]
* [[ए. आर. रहमान]]
}}
| studio = {{plainlist|
* प्राइम फोकस स्टूडियोज
* मॉन्स्टर माइंड क्रिएशंस
}}
| distributor = {{plainlist|
* [[सोनी पिक्चर्स रिलीजिंग]] (वैश्विक)
* [[धर्मा प्रोडक्शंस]] (उत्तर भारत)
}}
| released = {{Film date|2026|11|6|df=y}}
| country = भारत
| language = हिंदी
}}
'''''रामायण: भाग 1''''' एगो हिंदी भाषा के भारतीय महाकाव्यात्मक पौराणिक फिलिम ह, जे [[वाल्मीकि|महर्षि वाल्मीकि]] के रचल [[संस्कृत]] [[महाकाव्य]] [[रामायण]] भा [[रामकथा]] पर आधारित बा। एह फिलिम के निर्माण नमित मल्होत्रा, चार्ल्स रोवेन आ यश मिलके डीएनईजी, प्राइम फोकस स्टूडियोज, एटलस एंटरटेनमेंट आ मॉन्स्टर माइंड क्रिएशंस के बैनर तले कइले बाड़ें। फिलिम के डाइरेक्शन [[नितेश तिवारी]] कइले बाड़ें, जबकि स्क्रीनप्ले ऊ श्रीधर राघवन के साथे मिलके लिखले बाड़ें। ई प्लान के मोताबिक दू-भाग वाली फिलिम सिरीज के पहिलका भाग ह। ई नवंबर 2026 में दीपावली के मोका पर रिलीज भइल।
एह फिलिम में [[रणबीर कपूर]], [[साई पल्लवी]], [[सनी देओल]], [[काजल अग्रवाल]], रकुल प्रीत सिंह, [[विवेक ओबेरॉय]], कुणाल कपूर, आदिनाथ कोठारे, [[अरुण गोविल]], इंदिरा कृष्णन आ [[लारा दत्ता]] समेत कई गो प्रमुख कलाकार लोग शामिल बाड़ें।
एह प्रोजेक्ट के घोषणा मई 2017 में वाल्मीकि रामायण पर आधारित लाइव-एक्शन फिलिम के रूप में भइल रहे। शुरू में निर्माता अल्लू अरविंद, नमित मल्होत्रा आ मधु मंटेना एकरा के तीन भाग में बनावे के योजना बनवले रहलें। जुलाई 2019 में नितेश तिवारी आ रवि उदयावर संयुक्त निर्देशक के रूप में जुड़लें, जबकि श्रीधर राघवन विद्वान लोग आ पंडित लोग के मार्गदर्शन में पटकथा लिखे लागलें, ताकि मूल महाकाव्य के सांस्कृतिक प्रामाणिकता बनल रहे आ आधुनिक दर्शकन खातिर एकरा के उपयुक्त रूप में प्रस्तुत कइल जा सके। कई बरिस तक विकास आ स्क्रीनप्ले में सुधार के बाद एह प्रोजेक्ट के दू-भाग वाली फिलिम सिरीज के रूप में बदल दिहल गइल, जवना के डाइरेक्शन अकेले नितेश तिवारी कइलें। फिलिम के संगीत खातिर [[हांस ज़िमर]] आ [[ए. आर. रहमान]] मिलके काम करत बाड़ें। एह फिलिम के साथे हांस ज़िमर भारतीय फिलिम इंडस्ट्री में पहिलका बेर म्यूजिक देत बाड़ें।
फिलिम के शूटिंग अप्रैल 2024 में फिलिम सिटी, मुंबई में शुरू भइल आ जुलाई 2025 तक चलल। दू गो भाग मिला के एह प्रोजेक्ट के अंजादल लागत लगभग ₹4,000 करोड़ (लगभग 50 करोड़ अमेरिकी डॉलर) बतावल गइल बा, जवना चलते ई अब तक के सबसे महँग भारतीय फिलिम सभ में से एगो मानल जात बा। ''रामायण: भाग 1'' के रिलीज 8 नवंबर 2026 के तय कइल गइल बा, जे भारतीय तिहुआर [[दिपावली|दीपावली]] के मोका पर सिनेमाहाल सभ में देखावल जाई।
{{clear}}
{{Hindi-film-stub}}
l3z9q92598v0xagwwbnufg0w28mdpdj
815076
815075
2026-11-11T14:38:06Z
SM7
3953
सफाई कइल गइल
815076
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = रामायण: भाग एक
| image =
| director = [[नितेश तिवारी]]
| screenplay = {{plainlist|
* [[श्रीधर राघवन]]
* नितेश तिवारी
}}
| based_on = {{Based on|''[[रामायण]]''|[[वाल्मीकि]]}}
| producer = {{plainlist|
* [[नमित मल्होत्रा]]
* [[यश (एक्टर)|यश]]
}}
| starring = {{plainlist|
* [[रणबीर कपूर]]
* [[साई पल्लवी]]
* [[सनी देओल]]
}}
| music = {{plainlist|
* [[हांस ज़िमर]]
* [[ए. आर. रहमान]]
}}
| studio = {{plainlist|
* प्राइम फोकस स्टूडियोज
* मॉन्स्टर माइंड क्रिएशंस
}}
| distributor = {{plainlist|
* [[सोनी पिक्चर्स रिलीजिंग]] (वैश्विक)
* [[धर्मा प्रोडक्शंस]] (उत्तर भारत)
}}
| released = {{Film date|2026|11|6|df=y}}
| country = भारत
| language = हिंदी
}}
'''''रामायण: भाग 1''''' एगो हिंदी भाषा के भारतीय महाकाव्यात्मक पौराणिक फिलिम ह, जे [[वाल्मीकि|महर्षि वाल्मीकि]] के रचल [[संस्कृत]] [[महाकाव्य]] [[रामायण]] भा [[रामकथा]] पर आधारित बा। एह फिलिम के निर्माण नमित मल्होत्रा, चार्ल्स रोवेन आ यश मिलके डीएनईजी, प्राइम फोकस स्टूडियोज, एटलस एंटरटेनमेंट आ मॉन्स्टर माइंड क्रिएशंस के बैनर तले कइले बाड़ें। फिलिम के डाइरेक्शन [[नितेश तिवारी]] कइले बाड़ें, जबकि स्क्रीनप्ले ऊ श्रीधर राघवन के साथे मिलके लिखले बाड़ें। ई प्लान के मोताबिक दू-भाग वाली फिलिम सिरीज के पहिलका भाग ह। ई नवंबर 2026 में दीपावली के मोका पर रिलीज भइल।
एह फिलिम में [[रणबीर कपूर]], [[साई पल्लवी]], [[सनी देओल]], [[काजल अग्रवाल]], रकुल प्रीत सिंह, [[विवेक ओबेरॉय]], कुणाल कपूर, आदिनाथ कोठारे, [[अरुण गोविल]], इंदिरा कृष्णन आ [[लारा दत्ता]] समेत कई गो प्रमुख कलाकार लोग शामिल बाड़ें।
एह प्रोजेक्ट के घोषणा मई 2017 में वाल्मीकि रामायण पर आधारित लाइव-एक्शन फिलिम के रूप में भइल रहे। शुरू में निर्माता अल्लू अरविंद, नमित मल्होत्रा आ मधु मंटेना एकरा के तीन भाग में बनावे के योजना बनवले रहलें। जुलाई 2019 में नितेश तिवारी आ रवि उदयावर संयुक्त निर्देशक के रूप में जुड़लें, जबकि श्रीधर राघवन विद्वान लोग आ पंडित लोग के मार्गदर्शन में पटकथा लिखे लागलें, ताकि मूल महाकाव्य के सांस्कृतिक प्रामाणिकता बनल रहे आ आधुनिक दर्शकन खातिर एकरा के उपयुक्त रूप में प्रस्तुत कइल जा सके। कई बरिस तक विकास आ स्क्रीनप्ले में सुधार के बाद एह प्रोजेक्ट के दू-भाग वाली फिलिम सिरीज के रूप में बदल दिहल गइल, जवना के डाइरेक्शन अकेले नितेश तिवारी कइलें। फिलिम के संगीत खातिर [[हांस ज़िमर]] आ [[ए. आर. रहमान]] मिलके काम करत बाड़ें। एह फिलिम के साथे हांस ज़िमर भारतीय फिलिम इंडस्ट्री में पहिलका बेर म्यूजिक देत बाड़ें।
फिलिम के शूटिंग अप्रैल 2024 में फिलिम सिटी, मुंबई में शुरू भइल आ जुलाई 2025 तक चलल। दू गो भाग मिला के एह प्रोजेक्ट के अंजादल लागत लगभग ₹4,000 करोड़ (लगभग 50 करोड़ अमेरिकी डॉलर) बतावल गइल बा, जवना चलते ई अब तक के सबसे महँग भारतीय फिलिम सभ में से एगो मानल जात बा। ''रामायण: भाग 1'' के रिलीज 8 नवंबर 2026 के तय कइल गइल बा, जे भारतीय तिहुआर [[दिपावली|दीपावली]] के मोका पर सिनेमाहाल सभ में देखावल जाई।
{{clear}}
{{Hindi-film-stub}}
4fwtp2sgzxqdd7lh1g346dltmszj3gw
815077
815076
2026-11-11T14:40:35Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
815077
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = रामायण: भाग एक
| image =
| director = [[नितेश तिवारी]]
| screenplay = {{plainlist|
* [[श्रीधर राघवन]]
* नितेश तिवारी
}}
| based_on = {{Based on|''[[रामायण]]''|[[वाल्मीकि]]}}
| producer = {{plainlist|
* [[नमित मल्होत्रा]]
* [[यश (एक्टर)|यश]]
}}
| starring = {{plainlist|
* [[रणबीर कपूर]]
* [[साई पल्लवी]]
* [[सनी देओल]]
}}
| music = {{plainlist|
* [[हांस ज़िमर]]
* [[ए. आर. रहमान]]
}}
| studio = {{plainlist|
* प्राइम फोकस स्टूडियोज
* मॉन्स्टर माइंड क्रिएशंस
}}
| distributor = {{plainlist|
* [[सोनी पिक्चर्स रिलीजिंग]] (वैश्विक)
* [[धर्मा प्रोडक्शंस]] (उत्तर भारत)
}}
| released = {{Film date|2026|11|6|df=y}}
| country = भारत
| language = हिंदी
}}
'''''रामायण: भाग 1''''' एगो हिंदी भाषा के भारतीय महाकाव्यात्मक पौराणिक फिलिम ह, जे [[वाल्मीकि|महर्षि वाल्मीकि]] के रचल [[संस्कृत]] [[महाकाव्य]] [[रामायण]] भा [[रामकथा]] पर आधारित बा। एह फिलिम के निर्माण नमित मल्होत्रा, चार्ल्स रोवेन आ यश मिलके डीएनईजी, प्राइम फोकस स्टूडियोज, एटलस एंटरटेनमेंट आ मॉन्स्टर माइंड क्रिएशंस के बैनर तले कइले बाड़ें। फिलिम के डाइरेक्शन [[नितेश तिवारी]] कइले बाड़ें, जबकि स्क्रीनप्ले ऊ श्रीधर राघवन के साथे मिलके लिखले बाड़ें। ई प्लान के मोताबिक दू-भाग वाली फिलिम सिरीज के पहिलका भाग ह। ई नवंबर 2026 में दीपावली के मोका पर रिलीज भइल।
एह फिलिम में [[रणबीर कपूर]], [[साई पल्लवी]], [[सनी देओल]], [[काजल अग्रवाल]], रकुल प्रीत सिंह, [[विवेक ओबेरॉय]], कुणाल कपूर, आदिनाथ कोठारे, [[अरुण गोविल]], इंदिरा कृष्णन आ [[लारा दत्ता]] समेत कई गो प्रमुख कलाकार लोग शामिल बाड़ें।
एह प्रोजेक्ट के घोषणा मई 2017 में वाल्मीकि रामायण पर आधारित लाइव-एक्शन फिलिम के रूप में भइल रहे। शुरू में निर्माता अल्लू अरविंद, नमित मल्होत्रा आ मधु मंटेना एकरा के तीन भाग में बनावे के योजना बनवले रहलें। जुलाई 2019 में नितेश तिवारी आ रवि उदयावर संयुक्त निर्देशक के रूप में जुड़लें, जबकि श्रीधर राघवन विद्वान लोग आ पंडित लोग के मार्गदर्शन में पटकथा लिखे लागलें, ताकि मूल महाकाव्य के सांस्कृतिक प्रामाणिकता बनल रहे आ आधुनिक दर्शकन खातिर एकरा के उपयुक्त रूप में प्रस्तुत कइल जा सके। कई बरिस तक विकास आ स्क्रीनप्ले में सुधार के बाद एह प्रोजेक्ट के दू-भाग वाली फिलिम सिरीज के रूप में बदल दिहल गइल, जवना के डाइरेक्शन अकेले नितेश तिवारी कइलें। फिलिम के संगीत खातिर [[हांस ज़िमर]] आ [[ए. आर. रहमान]] मिलके काम करत बाड़ें। एह फिलिम के साथे हांस ज़िमर भारतीय फिलिम इंडस्ट्री में पहिलका बेर म्यूजिक देत बाड़ें।
फिलिम के शूटिंग अप्रैल 2024 में फिलिम सिटी, मुंबई में शुरू भइल आ जुलाई 2025 तक चलल। दू गो भाग मिला के एह प्रोजेक्ट के अंजादल लागत लगभग ₹4,000 करोड़ (लगभग 50 करोड़ अमेरिकी डॉलर) बतावल गइल बा, जवना चलते ई अब तक के सबसे महँग भारतीय फिलिम सभ में से एगो मानल जात बा। ''रामायण: भाग 1'' के रिलीज 8 नवंबर 2026 के तय कइल गइल रहल, जे भारतीय तिहुआर [[दिपावली|दीपावली]] के मोका पर सिनेमाहाल सभ में देखावल गइल।
{{clear}}
{{Hindi-film-stub}}
ew7ps8euc9lm5wmibsr8ta85hy7evzt
बिलॉन्गिंग: ए जर्नी ऑफ़ लव
0
101518
815123
815070
2026-11-12T03:31:50Z
SM7
3953
बाहरी कड़ी जोड़ल गइल
815123
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book
| italic title = <!--(see above)-->
| name =
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| author = [[सोनिया गांधी]]
| audio_read_by =
| title_orig = Belonging: A Journey of Love
| orig_lang_code = en
| title_working =
| translator =
| illustrator =
| cover_artist =
| country = भारत
| language =
| series =
| release_number =
| subject = [[सोनिया गांधी]] ख़ुद
| genre = [[संस्मरण]] (मेमोइयर)
| set_in =
| publisher = [[हार्पर कॉलिन्स]] ([[भारत]])
| publisher2 = [[अल्फ्रेड ए. नॉप्स]] (इंटरनेशनल)
| pub_date = 10 नवंबर 2026<ref>{{cite web |title='बहूरानी' और 'छोटी बहू': मेनका गांधी के साथ अपने रिश्ते पर सोनिया ने किताब में क्या लिखा? |url=https://www.bbc.com/hindi/articles/cmlyly5542d0o |website=बीबीसी हिंदी |access-date=11 नवंबर 2026}}</ref>
| english_pub_date =
| published =
| media_type =
| pages =
| awards =
| isbn =
| isbn_note =
| oclc =
| dewey =
| congress =
| notes =
| exclude_cover =
| website =
}}
'''बिलॉन्गिंग: ए जर्नी ऑफ़ लव''' ({{Langx|en|Belonging: A Journey of Love}}) भारतीय राजनीतिक नेता [[सोनिया गांधी]] के आत्मकथा आ संस्मरण (मेमोइयर) बाटे। ई किताब हार्पर कॉलिंस पब्लिशर्स द्वारा 10 नवंबर के सीधे मार्केट में रिलीज भइल।<ref name="Express18aug">{{cite news |title=‘Heartbreak, loss threw me into politics’: Sonia Gandhi’s memoir out in November |url=https://indianexpress.com/article/books-and-literature/sonia-gandhi-memoir-belonging-pm-heartbreak-love-rajiv-gandhi-10838762/ |access-date=12 सितंबर 2026 |work=The Indian Express |date=18 अगस्त 2026 |language=en}}</ref> एकरा छपे से पहिलहीं एपर बिबाद भ गइल - पहिले ई पेंगुइन पब्लिशर्स द्वारा छापल जाए वाली रहल, हालाँकि, प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी, आरएसएस आ चीन द्वारा भारत के कुछ हिस्सा पर कब्ज़ा के अंश एह किताब से हटावे के अरज पब्लिशर द्वारा कइल गइल;<ref>{{cite news |last1=Choudhury |first1=Sunetra |title=Exclusive: Penguin India sought cuts to Modi, RSS, China portions in Sonia Gandhi's memoir |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sonias-book-deal-fell-through-over-references-to-pm-rss-chinese-intrusions-101787913579076.html |access-date=12 सितंबर 2026 |work=Hindustan Times |date=28 अगस्त 2026 |language=en}}</ref> एकरा बाद अगस्त में ई घोषणा भइल कि अब ई किताब हार्परकॉलिन्स (भारत) द्वारा छपल बाटे। एकर इंटरनेशनल एडिशन [[अल्फ्रेड ए. नॉप्स]] छ्पले बा।
ई 500 से बेसी पन्ना के किताब बाटे, जेमें कुल 7 अध्याय बाड़ें। एकरा के 10 नवंबर 2026 के बिना कवनो बड़ लॉन्च कार्यक्रम के सीधे बाजार में जारी कर दिहल गइल। किताब में 1965 में कैंब्रिज में [[राजीव गांधी]] से पहिला मुलाकात, दुनो के बीच प्रेम, बियाह आ इटली के वेनेटो से आके भारत के राजनीतिक परिवार में अपना के ढाले के कहानी बतावल गइल बा।
एहमें [[इंदिरा गांधी]] के सख्त स्वभाव आ उनकर हत्या, संजय गांधी के विमान हादसा में निधन आ 1991 में राजीव गांधी के हत्या जइसन दुखद घटना सभ के जिक्र बा। किताब में बतावल गइल बा कि 2004 में भारी राजनीतिक दबाव आ अपना संतान ([[राहुल गांधी|राहुल]] आ [[प्रियंका गांधी]]) के विरोध के बाद ऊ कइसे प्रधानमंत्री के पद ठुकरा दिहली आ [[मनमोहन सिंह|डॉ. मनमोहन सिंह]] के प्रधानमंत्री पद के जिम्मेदारी सौंप दिहली।
== इहो देखल जाय ==
* ''[[रेड सारी]]''
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
== बाहरी कड़ी ==
* [https://harpercollins.co.in/press-release/belonging-a-journey-of-love-by-sonia-gandhi/ बिलोंगिंग: ए जर्नी ऑफ़ लव], हार्पर पब्लिशर्स के ऑफिशियल वेबसाइट [harpercollins.co.in harpercollins.co.in] पर प्रेस नोट।
* [https://www.bbc.com/hindi/watch/c6p3e5lylx0jo सोनिया गांधी की किताब 'बिलॉन्गिंग: ए जर्नी ऑफ़ लव' में क्या कुछ है?], बीबीसी के रपट
[[श्रेणी:संस्मरण]]
{{book-stub}}
hyt1lboobwtgartkfymk10xv2dy9i56
देवउठनी एकादशी
0
101652
815134
811772
2026-11-12T05:04:50Z
SM7
3953
+विकिकड़ी जोड़ल गइल
815134
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| holiday_name = देवउठनी एकादशी
| image = NarayanaTirumala6.JPG
| caption = Statue of Narayana lying on Shesha beside Sridevi and Bhudevi, aspects of Lakshmi
| type = hindu
| nickname = प्रबोधिनी एकादसी, देवोत्थानी एकादशी, कार्तिकी एकादशी
| observedby = [[हिंदू लोग]], बिसेस रूप से वैष्णव लोग
| date = चंद्रमा आधारित [[हिंदू पतरा]] के हिसाब से
| observances = Prayers and religious rituals, including [[Puja (Hinduism)|puja]] to [[Vishnu]]
| significance = चातुर्मास के अंत
| relatedto = {{ubl|[[हरिशयनी एकादशी]]|[[तुलसी विवाह]]}}
| frequency = सालाना
| duration = 1 दिन
| date2025 = 1 नवंबर
| date2026 = 20 नवंबर, शुक
}}
'''देवउठनी एकादशी''' ({{Langx|sa|प्रबोधिनी एकादशी}} भा देवोत्त्थानी एकादशी) [[हिंदू पतरा|हिंदू महीना]] कातिक के अँजोर पाख के 11वीं तिथि ह। एह दिन चार महीना के चातुर्मास के अंत होला। मान्यता बा कि एह अवधि में भगवान [[विष्णु]] निद्रा में रहेलें। मानल जाला कि हरिशयनी एकादशी के दिने सुत जालें आ एह दिने जागे लें।
एह दिने विष्णु आ [[लक्ष्मी]] के प्रतीकात्मक मिलन के उत्सव मनावल जाला। एह परंपरा के [[तुलसी बियाह]] भी कहल जाला।
चातुर्मास के अंत के साथे, जब लगन-बियाह आ बियाह संबधी काम पर रोक रहे ला, हिंदू विवाह के समय के शुरुआत होला। प्रबोधिनी एकादशी के बाद कातिक पूर्णिमा आवेला। एह दिन [[देव दीपावली (बनारस)|देव दीपावली]] मनावल जाला, जे देवता लोग के [[दीपावली]] ह।
{{clear}}
== इहो देखल जाय ==
* [[तुलसी विवाह]]
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]
{{hinduism-stub}}
8d9aa5vswsyzmcjptl0qtfjfzpyxzvw
815135
815134
2026-11-12T07:44:55Z
SM7
3953
Cleaning up syntax using [[:en:User:Zackmann08/scripts/indent|indent.js]], +विकिकड़ी जोड़ल गइल
815135
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| holiday_name = देवउठनी एकादशी
| image = NarayanaTirumala6.JPG
| caption = Statue of Narayana lying on Shesha beside Sridevi and Bhudevi, aspects of Lakshmi
| type = hindu
| nickname = प्रबोधिनी एकादसी, देवोत्थानी एकादशी, कार्तिकी एकादशी
| observedby = [[हिंदू लोग]], बिसेस रूप से वैष्णव लोग
| date = [[चंद्रमा आधारित कैलेंडर|चंद्रमा आधारित]] [[हिंदू पतरा]] के हिसाब से
| observances = Prayers and religious rituals, including [[Puja (Hinduism)|puja]] to [[Vishnu]]
| significance = चातुर्मास के अंत
| relatedto = {{ubl|[[हरिशयनी एकादशी]]|[[तुलसी विवाह]]}}
| frequency = सालाना
| duration = 1 दिन
| date2025 = 1 नवंबर
| date2026 = 20 नवंबर, शुक
}}
'''देवउठनी एकादशी''' ({{Langx|sa|प्रबोधिनी एकादशी}} भा देवोत्त्थानी एकादशी) [[हिंदू पतरा|हिंदू महीना]] कातिक के अँजोर पाख के 11वीं तिथि ह। एह दिन चार महीना के चातुर्मास के अंत होला। मान्यता बा कि एह अवधि में भगवान [[विष्णु]] निद्रा में रहेलें। मानल जाला कि हरिशयनी एकादशी के दिने सुत जालें आ एह दिने जागे लें।
एह दिने विष्णु आ [[लक्ष्मी]] के प्रतीकात्मक मिलन के उत्सव मनावल जाला। एह परंपरा के [[तुलसी बियाह]] भी कहल जाला।
चातुर्मास के अंत के साथे, जब लगन-बियाह आ बियाह संबधी काम पर रोक रहे ला, हिंदू विवाह के समय के शुरुआत होला। प्रबोधिनी एकादशी के बाद कातिक पूर्णिमा आवेला। एह दिन [[देव दीपावली (बनारस)|देव दीपावली]] मनावल जाला, जे देवता लोग के [[दीपावली]] ह।
{{clear}}
== इहो देखल जाय ==
* [[तुलसी विवाह]]
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]
{{hinduism-stub}}
n1v19v836aho9p2ti0rsodnjg7qax1c
घोड़ा
0
101659
815117
807875
2026-11-12T03:11:42Z
SM7
3953
सफाई कइल गइल
815117
wikitext
text/x-wiki
{{Subspeciesbox
| name = Horse
| status = DOM
| image = Nokota Horses cropped.jpg
| image_caption = <!-- Caption intentionally left blank per consensus to avoid promoting one breed. -->
| image_alt = Two Nokota horses standing in open grassland with rolling hills and trees visible in the background.
| genus = Equus
| species = ferus
| species_link = Wild horse
| subspecies = caballus
| authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]])<ref name="Linn1758">{{cite book | last = Linnaeus | first = Carolus | author-link = Carl Linnaeus | title = Systema naturae per regna tria naturae :secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis | publisher = Holmiae (Laurentii Salvii) | year = 1758 | page = 73 | url = https://www.biodiversitylibrary.org/page/726976 | access-date = 2008-09-08 | volume = 1 | edition = 10th | archive-date = 2018-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20181012203414/https://www.biodiversitylibrary.org/page/726976 | url-status = live }}</ref>
| synonyms = कम से कम 48 पब्लिश्ड नाँव
| synonyms_ref =
}}
'''घोड़ा''' (''इक्वस फेरस कैबैलस'') एगो पालतू, एके गो खुर वाला [[मैमल|स्तनधारी जीव (मैमल)]] ह। ई ''इक्विडी'' परिवार के जीव ह आ ''इक्वस फेरस'' के आज के समय में मौजूद दू गो उप-प्रजातियन में से एक ह। घोड़ा के विकास लगभग 4.5 से 5.5 करोड़ साल पहिले एगो छोट, कई गो अँगुरी वाला जीव ''इओहिप्पस'' से भइल, जे आज के बड़हन, एके गो खुर वाला घोड़ा के रूप में विकसित भइल। एकर शुरुआती विकास [[उत्तर अमेरिका|उत्तरी अमेरिका]] में भइल रहे।
आदमी लगभग 4000 ईसा पूर्व [[मध्य एशिया]] में घोड़ा के पालतू बनावे शुरू कइलें। ई प्रक्रिया मुख्य रूप से बोताई संस्कृति से जुड़ल रहे। मानल जाला कि 3000 ईसा पूर्व तक घोड़ा के पालतू बनावे के चलन काफी फइल गइल रहे। हाल के आनुवंशिक प्रमाण से पता चलेला कि आज के पालतू घोड़न के नस्ल बोताई संस्कृति वाला घोड़न के वंशज नइखे। एह प्रमाण के आधार पर आधुनिक पालतू घोड़न के मूल स्थान पश्चिमी यूरेशिया के मैदान, खासकर निचला वोल्गा-डॉन क्षेत्र मानल जाला। लगभग 2000 ईसा पूर्व से आधुनिक घोड़न के नस्ल तेजी से यूरेशिया में फैलल आ एह विस्तार के चलते लोकल घोड़ा आबादियन के जगह ले लिहलस। ''कैबैलस'' उप-प्रजाति के घोड़ा पालतू होलें, हालाँकि कुछ पालतू घोड़न के आबादी जंगल में आजाद रहेला। अइसन घोड़न के जंगली हो गइल पालतू घोड़ा कहल जाला। ई असली जंगली घोड़ा ना होलें, काहे कि असली जंगली घोड़ा उ होलें जे कबो पालतू बनावले ना गइल होखें।
घोड़न से जुड़ल विषय के बतावे खातिर एगो विस्तृत आ विशेष शब्दावली के इस्तेमाल होला। एहमें घोड़ा के शरीर के बनावट, जीवन के अलग-अलग अवस्था, आकार, रंग, शरीर पर मौजूद निशान, नस्ल, चले के तरीका आ व्यवहार से जुड़ल शब्द शामिल बाड़ें।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
==Further reading==
{{Refbegin}}
* {{cite book |author=Chamberlin, J. Edward |title=Horse: How the Horse Has Shaped Civilizations |url=https://archive.org/details/horsehowhorsehas0000cham_s3x6 |publisher=Bluebridge |location=New York |year=2006 |isbn=978-0-9742405-9-6 |oclc=61704732}}
* Doniger, Wendy, "The Rise and Fall of Warhorses" (review of David Chaffetz, ''Raiders, Rulers, and Traders: The Horse and the Rise of Empires'', Norton, 2024, 424 pp.), ''The New York Review of Books'', vol. LXXII, no. 6 (10 April 2025), pp. 17–19.
{{Refend}}
==External links==
{{Wikispecies|Equus caballus}}
{{Commonscat}}
{{Wikiquote|Horses}}
<!-- ******************************************************************
Please read WP:EL#Links_to_normally_avoid and don't even bother inserting forum links here, we will revert them!
******************************************************************* -->
* [https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-23060993 "Ancient horse bone yields oldest DNA sequence"]
* {{Cite NIE|wstitle=Horse|short=x}}
* {{Cite EB1911|wstitle=Horse|short=x}}
* [https://www.ensembl.org/Equus_caballus/Info/Index Genome of ''Equus caballus''], via [[Ensembl]]
* [https://genome.ucsc.edu/cgi-bin/hgTracks?db=equCab3&lastVirtModeType=default&lastVirtModeExtraState=&virtModeType=default&virtMode=0&nonVirtPosition=&position=chr11%3A53042266%2D53660035&hgsid=1430148309_s0mIqHUNKBbB06Tlt0mlYt0ZUJqr Genome of ''Equus caballus'' (version EquCab3.0/equCab3)], via [[UCSC Genome Browser]]
* [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/genome/145 Data of the genome of ''Equus caballus''], via [[NCBI]]
* [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/datasets/genome/GCF_002863925.1/ Data of the genome assembly of ''Equus caballus'' (versión EquCab3.0/equCab3)], via [[NCBI]]
{{Taxonbar|from=Q726}}
{{Authority control}}
[[श्रेणी:घोड़ा| ]]
[[श्रेणी:मैमल]]
{{मैमल-आधार}}
94ziq76cv2k6jq2xos705ur4ue0wfgs
जनरेटिव प्री-ट्रेन्ड ट्रांसफॉर्मर
0
101885
815128
809174
2026-11-12T03:45:50Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
815128
wikitext
text/x-wiki
'''जनरेटिव प्री-ट्रेन्ड ट्रांसफॉर्मर''' (Generative Pre-trained Transformer—GPT) [[लार्ज लैंग्वेज मॉडल]] (LLM) के एगो प्रकार भा किसिम ह, जेकर इस्तेमाल [[जनरेटिव एआइ|जनरेटिव आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस]] वाला [[चैटबॉट]] में व्यापक रूप से होला। जीपीटी, डीप लर्निंग के एगो आर्किटेक्चर ट्रांसफॉर्मर पर आधारित होला। एकरा के बिना लेबल वाला कंटेंट के बड़हन डेटासेट पर पहिले से ट्रेन कइल जाला। एहसे ई नया कंटेंट तइयार करे में सक्षम होला।
[[ओपनएआई]] (OpenAI) पहिला संस्था रहे, जे ट्रांसफॉर्मर आर्किटेक्चर पर जनरेटिव प्री-ट्रेनिंग के इस्तेमाल कइलस। 2018 में एह संस्था द्वारा जीपीटी-1 (GPT-1) मॉडल पेश कइल गइल। 2022 के आखिरी दौर में जारी भइल चैटबॉट [[चैटजीपीटी]] (ChatGPT) में जीपीटी-3.5 के इस्तेमाल भइल। एकरा बाद कई गो प्रतिस्पर्धी चैटबॉट सामने अइलें, जे अपना-अपना जनरेटिव प्री-ट्रेन्ड ट्रांसफॉर्मर के इस्तेमाल से टेक्स्ट तैयार करे लें। एहमें [[गूगल जेमिनाई|जेमिनी]], [[डीपसीक]] आ [[क्लॉड (एआई)|क्लॉड]] शामिल बाड़ें।
जीपीटी के मुख्य इस्तेमाल टेक्स्ट तइयार करे में होला, लेकिन एकरा के ट्रेन करके अउरी बिबिध तरह के डेटा भी तइयार करावल जा सके ला। मल्टीमॉडल जीपीटी कई तरह के डेटा, जइसे कि टेक्स्ट, चित्र आ ऑडियो, के प्रोसेस भा जनरेट कर सके लें। जटिल काम में प्रदर्शन बेहतर बनावे खातिर रीजनिंग जीपीटी आउटपुट देवे से पहिले समस्या के विश्लेषण करे में बेसी कंप्यूटेशनल टाइम लगावे लें।
[[श्रेणी:आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस]]
[[श्रेणी:मशीन लर्निंग]]
{{ai-stub}}
1m6z4me03kgj52oj6dsxed90s14u3pa
विकिपीडिया:आँकड़ा सभ/२०२६/नवंबर
4
101911
815097
814961
2026-11-11T19:21:32Z
NeechalBOT
7874
statistics
815097
wikitext
text/x-wiki
<!--- stats starts--->{{प्रयोगकर्ता:Neechalkaran/statnotice}}{| class="wikitable sortable" style="width:90%"
|-
! Date(Time)
! Pages
! Articles
! Edits
! Users
! Files
! Activeusers
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =१-११-२०२६
|Pages = 82562
|dPages = 7
|Articles = 9375
|dArticles = 5
|Edits = 806955
|dEdits = 658
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40954
|dUsers = 8
|Ausers = 33
|dAusers = -5
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =२-११-२०२६
|Pages = 82573
|dPages = 11
|Articles = 9375
|dArticles = 0
|Edits = 807667
|dEdits = 712
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40958
|dUsers = 4
|Ausers = 33
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =३-११-२०२६
|Pages = 82586
|dPages = 13
|Articles = 9380
|dArticles = 5
|Edits = 808495
|dEdits = 828
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40964
|dUsers = 6
|Ausers = 33
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =४-११-२०२६
|Pages = 82590
|dPages = 4
|Articles = 9383
|dArticles = 3
|Edits = 808523
|dEdits = 28
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40967
|dUsers = 3
|Ausers = 35
|dAusers = 2
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =५-११-२०२६
|Pages = 82598
|dPages = 8
|Articles = 9390
|dArticles = 7
|Edits = 809622
|dEdits = 1099
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40973
|dUsers = 6
|Ausers = 35
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =६-११-२०२६
|Pages = 82629
|dPages = 31
|Articles = 9406
|dArticles = 16
|Edits = 811179
|dEdits = 1557
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40978
|dUsers = 5
|Ausers = 35
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =७-११-२०२६
|Pages = 82654
|dPages = 25
|Articles = 9418
|dArticles = 12
|Edits = 811387
|dEdits = 208
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40984
|dUsers = 6
|Ausers = 34
|dAusers = -1
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =८-११-२०२६
|Pages = 82661
|dPages = 7
|Articles = 9421
|dArticles = 3
|Edits = 811796
|dEdits = 409
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40990
|dUsers = 6
|Ausers = 34
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =९-११-२०२६
|Pages = 82668
|dPages = 7
|Articles = 9425
|dArticles = 4
|Edits = 811837
|dEdits = 41
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 40993
|dUsers = 3
|Ausers = 34
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =१०-११-२०२६
|Pages = 82673
|dPages = 5
|Articles = 9427
|dArticles = 2
|Edits = 811867
|dEdits = 30
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 41001
|dUsers = 8
|Ausers = 30
|dAusers = -4
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =११-११-२०२६
|Pages = 82687
|dPages = 14
|Articles = 9435
|dArticles = 8
|Edits = 812000
|dEdits = 133
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 41005
|dUsers = 4
|Ausers = 30
|dAusers = 0
}}
<!---Place new stats here--->
|}
<!--- stats ends--->
4wntotcluvs3kslczei6sgxxl7usui5
गाँजा
0
102035
815078
2026-11-11T14:49:00Z
SM7
3953
नया आधार लेख / अंग्रेजी विकिपीडिया से अनुबाद कइ के
815078
wikitext
text/x-wiki
'''गाँजा''' चाहे '''गांजा''' जेकरा अंग्रेजी में ''कैनाबिस'' (/ˈkænəbɪs/) भा ''मारिजुआना'' (/ˌmærəˈwɑːnə/), ''वीड'', ''पॉट'', आ ''मेरी जेन'' आ समेत कई अउरी दूसर नाँव सभ से जानल जाला, कैनाबिस सैटाइवा नाँव के पौधा से मिले वाला एगो अइसन नशा वाला पदार्थ ह, जेकर रासायनिक संरचना एकसमान ना होला। मूल रूप से बिचला (सेंट्रल) एशिया भा [[दक्खिन एशिया]] के ई पौधा सदियन से मजा लेवे आ आध्यात्मिक अनुभूति पैदा करे के मकसद से नशा-पताई के रूप में आ अलग-अलग पारंपरिक दवा-बीरो वाला सिस्टम सभ में इस्तेमाल होखत आइल बा।
''
टेट्राहाइड्रोकैनाबिनॉल'' (THC) कैनाबिस के मुख्य घटक ह जे ब्यक्ति के मानसिक इस्थिति पर परभाव डाले ला आ नशा के हालत पैदा करे ला। ई एह पौधा में मौजूद 483 मालुम कंपाउंड सभ में से एक ह। एहमें कम से कम 65 अउरी दूसर ''कैनाबिनॉइड'' भी शामिल बाड़ें, जइसे ''कैनाबिडियॉल'' (CBD)। गाँजा के इस्तेमाल धुआँ के रूप में, वेपोराइजेशन के माध्यम से, खाना में मिलाकर चाहे अर्क के रूप में कइल जा सके ला।
70jfk47ul3097h4brn6aja9fyrojro4
815079
815078
2026-11-11T14:50:03Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
815079
wikitext
text/x-wiki
'''गाँजा''' चाहे '''गांजा''' जेकरा अंग्रेजी में ''कैनाबिस'' (/ˈkænəbɪs/) भा ''मारिजुआना'' (/ˌmærəˈwɑːnə/), ''वीड'', ''पॉट'', आ ''मेरी जेन'' आ समेत कई अउरी दूसर नाँव सभ से जानल जाला, कैनाबिस सैटाइवा नाँव के पौधा से मिले वाला एगो अइसन नशा वाला पदार्थ ह, जेकर रासायनिक संरचना एकसमान ना होला। मूल रूप से बिचला (सेंट्रल) एशिया भा [[दक्खिन एशिया]] के ई पौधा सदियन से मजा लेवे आ आध्यात्मिक अनुभूति पैदा करे के मकसद से नशा-पताई के रूप में आ अलग-अलग पारंपरिक दवा-बीरो वाला सिस्टम सभ में इस्तेमाल होखत आइल बा।
''टेट्राहाइड्रोकैनाबिनॉल'' (THC) कैनाबिस के मुख्य घटक ह जे ब्यक्ति के मानसिक इस्थिति पर परभाव डाले ला आ नशा के हालत पैदा करे ला। ई एह पौधा में मौजूद 483 मालुम कंपाउंड सभ में से एक ह। एहमें कम से कम 65 अउरी दूसर ''कैनाबिनॉइड'' भी शामिल बाड़ें, जइसे ''कैनाबिडियॉल'' (CBD)। गाँजा के इस्तेमाल धुआँ के रूप में, वेपोराइजेशन के माध्यम से, खाना में मिलाकर चाहे अर्क के रूप में कइल जा सके ला।
m0nkw4793or95gecfj33hsvpwt97iib
815080
815079
2026-11-11T14:51:13Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:साइकोएक्टिव ड्रग]] जोड़ल गइल
815080
wikitext
text/x-wiki
'''गाँजा''' चाहे '''गांजा''' जेकरा अंग्रेजी में ''कैनाबिस'' (/ˈkænəbɪs/) भा ''मारिजुआना'' (/ˌmærəˈwɑːnə/), ''वीड'', ''पॉट'', आ ''मेरी जेन'' आ समेत कई अउरी दूसर नाँव सभ से जानल जाला, कैनाबिस सैटाइवा नाँव के पौधा से मिले वाला एगो अइसन नशा वाला पदार्थ ह, जेकर रासायनिक संरचना एकसमान ना होला। मूल रूप से बिचला (सेंट्रल) एशिया भा [[दक्खिन एशिया]] के ई पौधा सदियन से मजा लेवे आ आध्यात्मिक अनुभूति पैदा करे के मकसद से नशा-पताई के रूप में आ अलग-अलग पारंपरिक दवा-बीरो वाला सिस्टम सभ में इस्तेमाल होखत आइल बा।
''टेट्राहाइड्रोकैनाबिनॉल'' (THC) कैनाबिस के मुख्य घटक ह जे ब्यक्ति के मानसिक इस्थिति पर परभाव डाले ला आ नशा के हालत पैदा करे ला। ई एह पौधा में मौजूद 483 मालुम कंपाउंड सभ में से एक ह। एहमें कम से कम 65 अउरी दूसर ''कैनाबिनॉइड'' भी शामिल बाड़ें, जइसे ''कैनाबिडियॉल'' (CBD)। गाँजा के इस्तेमाल धुआँ के रूप में, वेपोराइजेशन के माध्यम से, खाना में मिलाकर चाहे अर्क के रूप में कइल जा सके ला।
[[श्रेणी:साइकोएक्टिव ड्रग]]
9tbw4hjhbulz3xgmvkq8v8ab0mx3vff
815081
815080
2026-11-11T14:51:26Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:नशा के चीज]] जोड़ल गइल
815081
wikitext
text/x-wiki
'''गाँजा''' चाहे '''गांजा''' जेकरा अंग्रेजी में ''कैनाबिस'' (/ˈkænəbɪs/) भा ''मारिजुआना'' (/ˌmærəˈwɑːnə/), ''वीड'', ''पॉट'', आ ''मेरी जेन'' आ समेत कई अउरी दूसर नाँव सभ से जानल जाला, कैनाबिस सैटाइवा नाँव के पौधा से मिले वाला एगो अइसन नशा वाला पदार्थ ह, जेकर रासायनिक संरचना एकसमान ना होला। मूल रूप से बिचला (सेंट्रल) एशिया भा [[दक्खिन एशिया]] के ई पौधा सदियन से मजा लेवे आ आध्यात्मिक अनुभूति पैदा करे के मकसद से नशा-पताई के रूप में आ अलग-अलग पारंपरिक दवा-बीरो वाला सिस्टम सभ में इस्तेमाल होखत आइल बा।
''टेट्राहाइड्रोकैनाबिनॉल'' (THC) कैनाबिस के मुख्य घटक ह जे ब्यक्ति के मानसिक इस्थिति पर परभाव डाले ला आ नशा के हालत पैदा करे ला। ई एह पौधा में मौजूद 483 मालुम कंपाउंड सभ में से एक ह। एहमें कम से कम 65 अउरी दूसर ''कैनाबिनॉइड'' भी शामिल बाड़ें, जइसे ''कैनाबिडियॉल'' (CBD)। गाँजा के इस्तेमाल धुआँ के रूप में, वेपोराइजेशन के माध्यम से, खाना में मिलाकर चाहे अर्क के रूप में कइल जा सके ला।
[[श्रेणी:साइकोएक्टिव ड्रग]]
[[श्रेणी:नशा के चीज]]
51kuwvosfjsyc9wopvnk3ylwvsskixf
815082
815081
2026-11-11T14:55:49Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
815082
wikitext
text/x-wiki
'''गाँजा''' चाहे '''गांजा''' जेकरा अंग्रेजी में ''कैनाबिस'' (/ˈkænəbɪs/) भा ''मारिजुआना'' (/ˌmærəˈwɑːnə/), ''वीड'', ''पॉट'', आ ''मेरी जेन'' आ समेत कई अउरी दूसर नाँव सभ से जानल जाला, कैनाबिस सैटाइवा नाँव के पौधा से मिले वाला एगो अइसन नशा वाला पदार्थ ह, जेकर रासायनिक संरचना एकसमान ना होला। मूल रूप से बिचला (सेंट्रल) एशिया भा [[दक्खिन एशिया]] के ई पौधा सदियन से मजा लेवे आ आध्यात्मिक अनुभूति पैदा करे के मकसद से नशा-पताई के रूप में आ अलग-अलग पारंपरिक दवा-बीरो वाला सिस्टम सभ में इस्तेमाल होखत आइल बा।
''टेट्राहाइड्रोकैनाबिनॉल'' (THC) कैनाबिस के मुख्य घटक ह जे ब्यक्ति के मानसिक इस्थिति पर परभाव डाले ला आ नशा के हालत पैदा करे ला। ई एह पौधा में मौजूद 483 मालुम कंपाउंड सभ में से एक ह। एहमें कम से कम 65 अउरी दूसर ''कैनाबिनॉइड'' भी शामिल बाड़ें, जइसे ''कैनाबिडियॉल'' (CBD)। गाँजा के इस्तेमाल धुआँ के रूप में, वेपोराइजेशन के माध्यम से, खाना में मिलाकर चाहे अर्क के रूप में कइल जा सके ला।
== परभाव ==
एकरा के इस्तेमाल के तुरंत बाद होखे वाला नकारात्मक प्रभाव में चिंता आ घबराहट, ध्यान देवे आ याददाश्त में कमी, मनोविकारी लक्षण (psychotic symptoms) के खतरा बढ़ल, साफ-साफ सोच ना पावल आ दुर्घटना के खतरा बढ़ल शामिल बा। गाँजा के इस्तेमाल से व्यक्ति के गाड़ी चलावे के क्षमता प्रभावित होला। वाहन दुर्घटना में शामिल ड्राइवरन के खून में सबसे अधिक बार पावल जाए वाला अवैध नशा THC रहल बा। जे लोग के शरीर में THC मौजूद रहेला, ओह लोग के वाहन दुर्घटना के कारण बने के संभावना, गाँजा या [[शराब]] के इस्तेमाल ना करे वाला लोग के तुलना में तीन से सात गुना अधिक होला।
एकर कुछ तत्काल अनचाहा दुष्प्रभाव में अल्पकालिक याददाश्त में कमी, मुँह सूखल, शारीरिक गतिविधियन पर नियंत्रण में कमी, आँख लाल होखल, चक्कर आवल, थकान महसूस होखल आ उल्टी होखल शामिल बा। कुछ इस्तेमाल करे वाला लोग के तीव्र मनोविकृति (acute psychosis) के दौर पड़ सके ला। आमतौर पर छह घंटा बाद एकर लक्षण कम हो जालें, लेकिन कुछ दुर्लभ मामला में एकर भारी मात्रा में इस्तेमाल करे वाला लोग में ई लक्षण कई दिन तक बनल रह सके लें।
[[श्रेणी:साइकोएक्टिव ड्रग]]
[[श्रेणी:नशा के चीज]]
thw0gwoo8vbzkplizso3pt58185jnaz
815083
815082
2026-11-11T14:56:48Z
SM7
3953
फोटो जोड़ल गइल
815083
wikitext
text/x-wiki
[[File:Unrolled joint.jpg|thumb|upright=1.2|A joint prior to rolling, with a paper handmade filter on the left]]
'''गाँजा''' चाहे '''गांजा''' जेकरा अंग्रेजी में ''कैनाबिस'' (/ˈkænəbɪs/) भा ''मारिजुआना'' (/ˌmærəˈwɑːnə/), ''वीड'', ''पॉट'', आ ''मेरी जेन'' आ समेत कई अउरी दूसर नाँव सभ से जानल जाला, कैनाबिस सैटाइवा नाँव के पौधा से मिले वाला एगो अइसन नशा वाला पदार्थ ह, जेकर रासायनिक संरचना एकसमान ना होला। मूल रूप से बिचला (सेंट्रल) एशिया भा [[दक्खिन एशिया]] के ई पौधा सदियन से मजा लेवे आ आध्यात्मिक अनुभूति पैदा करे के मकसद से नशा-पताई के रूप में आ अलग-अलग पारंपरिक दवा-बीरो वाला सिस्टम सभ में इस्तेमाल होखत आइल बा।
''टेट्राहाइड्रोकैनाबिनॉल'' (THC) कैनाबिस के मुख्य घटक ह जे ब्यक्ति के मानसिक इस्थिति पर परभाव डाले ला आ नशा के हालत पैदा करे ला। ई एह पौधा में मौजूद 483 मालुम कंपाउंड सभ में से एक ह। एहमें कम से कम 65 अउरी दूसर ''कैनाबिनॉइड'' भी शामिल बाड़ें, जइसे ''कैनाबिडियॉल'' (CBD)। गाँजा के इस्तेमाल धुआँ के रूप में, वेपोराइजेशन के माध्यम से, खाना में मिलाकर चाहे अर्क के रूप में कइल जा सके ला।
== परभाव ==
एकरा के इस्तेमाल के तुरंत बाद होखे वाला नकारात्मक प्रभाव में चिंता आ घबराहट, ध्यान देवे आ याददाश्त में कमी, मनोविकारी लक्षण (psychotic symptoms) के खतरा बढ़ल, साफ-साफ सोच ना पावल आ दुर्घटना के खतरा बढ़ल शामिल बा। गाँजा के इस्तेमाल से व्यक्ति के गाड़ी चलावे के क्षमता प्रभावित होला। वाहन दुर्घटना में शामिल ड्राइवरन के खून में सबसे अधिक बार पावल जाए वाला अवैध नशा THC रहल बा। जे लोग के शरीर में THC मौजूद रहेला, ओह लोग के वाहन दुर्घटना के कारण बने के संभावना, गाँजा या [[शराब]] के इस्तेमाल ना करे वाला लोग के तुलना में तीन से सात गुना अधिक होला।
एकर कुछ तत्काल अनचाहा दुष्प्रभाव में अल्पकालिक याददाश्त में कमी, मुँह सूखल, शारीरिक गतिविधियन पर नियंत्रण में कमी, आँख लाल होखल, चक्कर आवल, थकान महसूस होखल आ उल्टी होखल शामिल बा। कुछ इस्तेमाल करे वाला लोग के तीव्र मनोविकृति (acute psychosis) के दौर पड़ सके ला। आमतौर पर छह घंटा बाद एकर लक्षण कम हो जालें, लेकिन कुछ दुर्लभ मामला में एकर भारी मात्रा में इस्तेमाल करे वाला लोग में ई लक्षण कई दिन तक बनल रह सके लें।
[[श्रेणी:साइकोएक्टिव ड्रग]]
[[श्रेणी:नशा के चीज]]
q3p7gz5dnq3wg6kqkaj9icg61oy2xjs
खरबिरउआ दवाई
0
102036
815084
2026-11-11T15:16:46Z
SM7
3953
पन्ना बनावल गइल "'''खरबिरउआ दवाई''' ({{Langx|en|herbal medicine}}) (एकरा के अंग्रेजी में ''हर्बलिज्म'', ''फाइटोमेडिसिन'' या ''फाइटोथेरेपी'' भी कहल जाला) में ''फार्माकोग्नोसी'' के अध्ययन आ दवाई वाला पौधन के इस्तेमा..." के साथ
815084
wikitext
text/x-wiki
'''खरबिरउआ दवाई''' ({{Langx|en|herbal medicine}}) (एकरा के अंग्रेजी में ''हर्बलिज्म'', ''फाइटोमेडिसिन'' या ''फाइटोथेरेपी'' भी कहल जाला) में ''फार्माकोग्नोसी'' के अध्ययन आ दवाई वाला पौधन के इस्तेमाल शामिल बा। ई औषधीय पौधा पारंपरिक चिकित्सा के आधार हईं। बहुत खरबिरउआ इलाज के प्रभावशीलता के समर्थन में वैज्ञानिक सबूत अबहियो सीमित बाड़ें। एह कारण से एकर सुरक्षा आ प्रभावशीलता के लगातार नियामक मूल्यांकन आ रिसर्च कइल जा रहल बा। आमतौर पर एह दवाई सभ के शुद्धता या खुराक के मानक तय नइखे कइल गइल। खरबिरउआ दवाई के दायरा में कभी-कभी फफूंद आ मधुमक्खी से मिलल उत्पाद, खनिज, सीपी आ कुछ खास जानवरन के अंग भी शामिल होला।
''पैराहर्बलिज्म'' (paraherbalism) पौधा या जानवर से मिलल अर्क के दवाई के रूप में इस्तेमाल करे के छद्मवैज्ञानिक तरीका ह। ई कम से कम प्रोसेस कइल प्राकृतिक पदार्थन के सुरक्षा आ प्रभावशीलता के बारे में बिना प्रमाण वाला मान्यता पर आधारित होला।
खरबिरउआ दवाई के इस्तेमाल कम से कम पुरापाषाण काल से होत आइल बा। प्राचीन सुमेर, मिस्र, यूनान, चीन आ भारत के लिखित अभिलेखन में हजारन साल के दौरान एकर बिकास आ इस्तेमाल के जानकारी मिले ला। आधुनिक खरबिरउआ दवाई के इस्तेमाल दुनिया भर में व्यापक रूप से होला, खास तौर पर एशिया आ अफ्रीका में। पारंपरिक चिकित्सा प्रणाली में लंबे समय से चलत आइल अइसन प्रथाएँ शामिल बाड़ी स, जे स्थानीय जड़ी-बूटी, जानवरन से मिलल उत्पाद आ आध्यात्मिक तत्वन के इस्तेमाल पर आधारित होलीं। एह प्रणाली सभ के आधुनिक फार्माकोलॉजी के बिकास पर प्रभाव पड़ल बा आ एहमें योगदान भी मिलल बा। खरबिरउआ चिकित्सा करे वाला लोग के मान्यता बा कि पौधा पर्यावरण के तनाव पैदा करे वाला कारकन से बचे खातिर अपना भीतर कुछ सुरक्षा व्यवस्था के बिकास करे लें। एह प्रक्रिया में पौधा लाभकारी फाइटोकेमिकल पैदा करे लें, जेकरा के अक्सर जड़ या पत्ती से निकाल के दवाई के रूप में इस्तेमाल कइल जा सके ला।
81wf7r8avfpr9ehdyl1rkrcqxt5y2vf
815085
815084
2026-11-11T15:22:10Z
SM7
3953
815085
wikitext
text/x-wiki
{{distinguish|आयुर्वेद}}
'''खरबिरउआ दवाई''' ({{Langx|en|herbal medicine}}) (एकरा के अंग्रेजी में ''हर्बलिज्म'', ''फाइटोमेडिसिन'' या ''फाइटोथेरेपी'' भी कहल जाला) में ''फार्माकोग्नोसी'' के अध्ययन आ दवाई वाला पौधन के इस्तेमाल शामिल बा। ई औषधीय पौधा पारंपरिक चिकित्सा के आधार हईं। बहुत खरबिरउआ इलाज के प्रभावशीलता के समर्थन में वैज्ञानिक सबूत अबहियो सीमित बाड़ें। एह कारण से एकर सुरक्षा आ प्रभावशीलता के लगातार नियामक मूल्यांकन आ रिसर्च कइल जा रहल बा। आमतौर पर एह दवाई सभ के शुद्धता या खुराक के मानक तय नइखे कइल गइल। खरबिरउआ दवाई के दायरा में कभी-कभी फफूंद आ मधुमक्खी से मिलल उत्पाद, खनिज, सीपी आ कुछ खास जानवरन के अंग भी शामिल होला।
''पैराहर्बलिज्म'' (paraherbalism) पौधा या जानवर से मिलल अर्क के दवाई के रूप में इस्तेमाल करे के छद्मवैज्ञानिक तरीका ह। ई कम से कम प्रोसेस कइल प्राकृतिक पदार्थन के सुरक्षा आ प्रभावशीलता के बारे में बिना प्रमाण वाला मान्यता पर आधारित होला।
खरबिरउआ दवाई के इस्तेमाल कम से कम पुरापाषाण काल से होत आइल बा। प्राचीन सुमेर, मिस्र, यूनान, चीन आ भारत के लिखित अभिलेखन में हजारन साल के दौरान एकर बिकास आ इस्तेमाल के जानकारी मिले ला। आधुनिक खरबिरउआ दवाई के इस्तेमाल दुनिया भर में व्यापक रूप से होला, खास तौर पर एशिया आ अफ्रीका में। पारंपरिक चिकित्सा प्रणाली में लंबे समय से चलत आइल अइसन प्रथाएँ शामिल बाड़ी स, जे स्थानीय जड़ी-बूटी, जानवरन से मिलल उत्पाद आ आध्यात्मिक तत्वन के इस्तेमाल पर आधारित होलीं। एह प्रणाली सभ के आधुनिक फार्माकोलॉजी के बिकास पर प्रभाव पड़ल बा आ एहमें योगदान भी मिलल बा। खरबिरउआ चिकित्सा करे वाला लोग के मान्यता बा कि पौधा पर्यावरण के तनाव पैदा करे वाला कारकन से बचे खातिर अपना भीतर कुछ सुरक्षा व्यवस्था के बिकास करे लें। एह प्रक्रिया में पौधा लाभकारी फाइटोकेमिकल पैदा करे लें, जेकरा के अक्सर जड़ या पत्ती से निकाल के दवाई के रूप में इस्तेमाल कइल जा सके ला।
6z1e06y7bzul6z6twjc04pwplqpcf77
ब्लू (2009 फिलिम)
0
102037
815094
2026-11-11T16:39:13Z
SM7
3953
पन्ना बनावल गइल "'''ब्लू''' 2009 में रिलीज भइल एगो भारतीय हिंदी-भाषा के एक्शन फिलिम ह, जेकर सह-लेखन आ डाइरेक्शन एंथनी डिसूजा कइले रहलें। एह फिलिम के निर्माण धिलिन मेहता, श्री अष्टविनायक सिन..." के साथ
815094
wikitext
text/x-wiki
'''ब्लू''' 2009 में रिलीज भइल एगो भारतीय हिंदी-भाषा के एक्शन फिलिम ह, जेकर सह-लेखन आ डाइरेक्शन एंथनी डिसूजा कइले रहलें। एह फिलिम के निर्माण धिलिन मेहता, श्री अष्टविनायक सिने विजन लिमिटेड के बैनर तरे कइले रहलें। फिलिम में [[संजय दत्त]], [[अक्षय कुमार]], [[लारा दत्ता]], ज़ायद खान आ राहुल देव मुख्य भूमिका में बाड़ें। [[कैटरीना कैफ]] आ कबीर बेदी एहमें कैमियो भूमिका में नजर आवेलें। अमेरिकी फिलिम ''इंटू द ब्लू'' (2005) आ ओकर सीक्वल ''इंटू द ब्लू 2: द रीफ'' (2009) से कुछ हद तक प्रेरित ई फिलिम एगो गोताखोर के कहानी बतावेला, जे अपना अतीत के याद से परेशान बा। अपना छोट भाई आ प्रेमिका के एगो गैंगस्टर से बचावे खातिर ओकरा अपना अतीत के सामना करे के पड़ेला। ओकर नियोक्ता आ करीबी दोस्त ओकरा एगो खोइल आ डूबल खजाना खोज निकाले खातिर मनावेला, लेकिन ऊ एह काम से इनकार कर देला।
ब्लू फिलिम 16 अक्टूबर 2009 के [[दिवाली]] के अवसर पर रिलीज भइल आ एकरा के फिल्म समीक्षकन से मिलल-जुलल प्रतिक्रिया मिलल। रिलीज के समय ई तब तक बनल सभसे महँगी भारतीय फिलिम रहे, जेकर निर्माण 21 मिलियन डॉलर से अधिक के बजट में भइल रहे। एह फिलिम के म्यूजिक [[ए. आर. रहमान]] तैयार कइले रहलें।
alxs0ta2ptdudm4q6ily54h68rfl1do
815095
815094
2026-11-11T16:40:23Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:हिंदी-भाषा के फिलिम]] जोड़ल गइल
815095
wikitext
text/x-wiki
'''ब्लू''' 2009 में रिलीज भइल एगो भारतीय हिंदी-भाषा के एक्शन फिलिम ह, जेकर सह-लेखन आ डाइरेक्शन एंथनी डिसूजा कइले रहलें। एह फिलिम के निर्माण धिलिन मेहता, श्री अष्टविनायक सिने विजन लिमिटेड के बैनर तरे कइले रहलें। फिलिम में [[संजय दत्त]], [[अक्षय कुमार]], [[लारा दत्ता]], ज़ायद खान आ राहुल देव मुख्य भूमिका में बाड़ें। [[कैटरीना कैफ]] आ कबीर बेदी एहमें कैमियो भूमिका में नजर आवेलें। अमेरिकी फिलिम ''इंटू द ब्लू'' (2005) आ ओकर सीक्वल ''इंटू द ब्लू 2: द रीफ'' (2009) से कुछ हद तक प्रेरित ई फिलिम एगो गोताखोर के कहानी बतावेला, जे अपना अतीत के याद से परेशान बा। अपना छोट भाई आ प्रेमिका के एगो गैंगस्टर से बचावे खातिर ओकरा अपना अतीत के सामना करे के पड़ेला। ओकर नियोक्ता आ करीबी दोस्त ओकरा एगो खोइल आ डूबल खजाना खोज निकाले खातिर मनावेला, लेकिन ऊ एह काम से इनकार कर देला।
ब्लू फिलिम 16 अक्टूबर 2009 के [[दिवाली]] के अवसर पर रिलीज भइल आ एकरा के फिल्म समीक्षकन से मिलल-जुलल प्रतिक्रिया मिलल। रिलीज के समय ई तब तक बनल सभसे महँगी भारतीय फिलिम रहे, जेकर निर्माण 21 मिलियन डॉलर से अधिक के बजट में भइल रहे। एह फिलिम के म्यूजिक [[ए. आर. रहमान]] तैयार कइले रहलें।
[[श्रेणी:हिंदी-भाषा के फिलिम]]
cew7f1bo6mzgvbcl489ddpd66qrxn14
प्रयोगकर्ता वार्ता:Mr Amit kanojiya
3
102038
815098
2026-11-12T00:52:30Z
नया सदस्य स्वागतकर्ता
6624
Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page
815098
wikitext
text/x-wiki
{| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;"
|-
|<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]] </div>
राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/>
<div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%">
<!-- दाहिना साइडबार -->
{| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
|-
| <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big>
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]]
|-
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]]
|}</div>
<!-- मुख्य पाठ -->
'''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''',
एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं।
* पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं।
* [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं।
* दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं।
* मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं।
<!-- फुटर के कड़ी सभ -->
सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे:
{| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent"
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]]
|
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]]
| style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]]
|}
|}
-- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 00:52, 12 नवंबर 2026 (UTC)
04jutbh6k6o70r4hb5gc5lf20g9q7df
गादी आइज़नकोट
0
102039
815099
2026-11-12T01:00:48Z
SM7
3953
पन्ना बनावल गइल "'''गैडी आइजनकोट''' ({{Langx|en|Gadi Eisenkot}}; जनम 19 May 1960) इजराइल के एगो मलेटरी के जनरल, राजनीतिक ब्यक्ति आ याशर पार्टी के नेता बाड़न। ऊ 2015 से 2019 तक इजराइल रक्षा बल (IDF) के 21वाँ चीफ ऑफ स्टाफ रहलें..." के साथ
815099
wikitext
text/x-wiki
'''गैडी आइजनकोट''' ({{Langx|en|Gadi Eisenkot}}; जनम 19 May 1960) इजराइल के एगो मलेटरी के जनरल, राजनीतिक ब्यक्ति आ याशर पार्टी के नेता बाड़न। ऊ 2015 से 2019 तक इजराइल रक्षा बल (IDF) के 21वाँ चीफ ऑफ स्टाफ रहलें आ 2023 से 2024 तक इजराइल के एकता सरकार में बिना विभाग वाला मंत्री रहलें। 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में ऊ प्रधानमंत्री [[बेंजामिन नेतन्याहू]] के प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में याशर पार्टी के अगुआई कइलें।
आइज़ेनकोट के लालन-पालन इलात में भइल रहे। ऊ समुद्री अध्ययन कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के गोलानी ब्रिगेड में सेवा कइलें। इनके तेल अवीव यूनिवर्सिटी से इतिहास में बी.ए. के डिग्री आ हाइफा विश्वविद्यालय से राजनीति विज्ञान में स्नातकोत्तर डिग्री हासिल बा। ऊ शादीशुदा बाड़ें आ पाँच गो संतान के पिता हईं। ऊ हर्ज़लिया में रहे लें। इनके बेटा गाल गाजा युद्ध के दौरान लड़ाई में मारल गइल रहलें।
आइज़ेनकोट गोलानी ब्रिगेड आ इजराइल रक्षा बल के दोसरा सैन्य डिवीजन में कई गो नेतृत्व वाला पद पर काम कइले बाड़ें। ऊ प्रधानमंत्री एहुद बराक के सैन्य सचिव के रूप में सेवा कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के चीफ ऑफ स्टाफ बनलें। चीफ ऑफ स्टाफ के रूप में अपना कार्यकाल के दौरान आइज़ेनकोट इजराइल रक्षा बल के थल सेना के मजबूत बनावे आ "गिडियन" बहुवर्षीय योजना लागू करे पर ध्यान दिहलें। एह योजना में सैन्य क्षमता के विस्तार आ साइबर कमांड के गठन पर जोर दिहल गइल रहे।
2gm8trt7srh3l4h6jpoyiea26trp645
815100
815099
2026-11-12T01:02:32Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा +[[श्रेणी:1960 में जनम]]; +[[श्रेणी:जियत लोग]]; +[[श्रेणी:इजराइल के लोग]]
815100
wikitext
text/x-wiki
'''गैडी आइजनकोट''' ({{Langx|en|Gadi Eisenkot}}; जनम 19 May 1960) इजराइल के एगो मलेटरी के जनरल, राजनीतिक ब्यक्ति आ याशर पार्टी के नेता बाड़न। ऊ 2015 से 2019 तक इजराइल रक्षा बल (IDF) के 21वाँ चीफ ऑफ स्टाफ रहलें आ 2023 से 2024 तक इजराइल के एकता सरकार में बिना विभाग वाला मंत्री रहलें। 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में ऊ प्रधानमंत्री [[बेंजामिन नेतन्याहू]] के प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में याशर पार्टी के अगुआई कइलें।
आइज़ेनकोट के लालन-पालन इलात में भइल रहे। ऊ समुद्री अध्ययन कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के गोलानी ब्रिगेड में सेवा कइलें। इनके तेल अवीव यूनिवर्सिटी से इतिहास में बी.ए. के डिग्री आ हाइफा विश्वविद्यालय से राजनीति विज्ञान में स्नातकोत्तर डिग्री हासिल बा। ऊ शादीशुदा बाड़ें आ पाँच गो संतान के पिता हईं। ऊ हर्ज़लिया में रहे लें। इनके बेटा गाल गाजा युद्ध के दौरान लड़ाई में मारल गइल रहलें।
आइज़ेनकोट गोलानी ब्रिगेड आ इजराइल रक्षा बल के दोसरा सैन्य डिवीजन में कई गो नेतृत्व वाला पद पर काम कइले बाड़ें। ऊ प्रधानमंत्री एहुद बराक के सैन्य सचिव के रूप में सेवा कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के चीफ ऑफ स्टाफ बनलें। चीफ ऑफ स्टाफ के रूप में अपना कार्यकाल के दौरान आइज़ेनकोट इजराइल रक्षा बल के थल सेना के मजबूत बनावे आ "गिडियन" बहुवर्षीय योजना लागू करे पर ध्यान दिहलें। एह योजना में सैन्य क्षमता के विस्तार आ साइबर कमांड के गठन पर जोर दिहल गइल रहे।
[[श्रेणी:1960 में जनम]]
[[श्रेणी:जियत लोग]]
[[श्रेणी:इजराइल के लोग]]
dx0ynnp26r21f28smo1s75jc2htncmz
815101
815100
2026-11-12T01:05:12Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
815101
wikitext
text/x-wiki
'''गैडी आइजनकोट''' ({{Langx|en|Gadi Eisenkot}}; जनम 19 May 1960) इजराइल के एगो मलेटरी के जनरल, राजनीतिक ब्यक्ति आ याशर पार्टी के नेता बाड़न। ऊ 2015 से 2019 तक इजराइल रक्षा बल (IDF) के 21वाँ चीफ ऑफ स्टाफ रहलें आ 2023 से 2024 तक इजराइल के एकता सरकार में बिना विभाग वाला मंत्री रहलें। 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में ऊ प्रधानमंत्री [[बेंजामिन नेतन्याहू]] के प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में याशर पार्टी के अगुआई कइलें।
आइज़ेनकोट के लालन-पालन इलात में भइल रहे। ऊ समुद्री अध्ययन कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के गोलानी ब्रिगेड में सेवा कइलें। इनके तेल अवीव यूनिवर्सिटी से इतिहास में बी.ए. के डिग्री आ हाइफा विश्वविद्यालय से राजनीति विज्ञान में स्नातकोत्तर डिग्री हासिल बा। ऊ शादीशुदा बाड़ें आ पाँच गो संतान के पिता हईं। ऊ हर्ज़लिया में रहे लें। इनके बेटा गाल गाजा युद्ध के दौरान लड़ाई में मारल गइल रहलें।
आइज़ेनकोट गोलानी ब्रिगेड आ इजराइल रक्षा बल के दोसरा सैन्य डिवीजन में कई गो नेतृत्व वाला पद पर काम कइले बाड़ें। ऊ प्रधानमंत्री एहुद बराक के सैन्य सचिव के रूप में सेवा कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के चीफ ऑफ स्टाफ बनलें। चीफ ऑफ स्टाफ के रूप में अपना कार्यकाल के दौरान आइज़ेनकोट इजराइल रक्षा बल के थल सेना के मजबूत बनावे आ "गिडियन" बहुवर्षीय योजना लागू करे पर ध्यान दिहलें। एह योजना में सैन्य क्षमता के विस्तार आ साइबर कमांड के गठन पर जोर दिहल गइल रहे।
आइज़ेनकोट अइसन राष्ट्र के पक्षधर बाड़ें, जे राष्ट्रीय-यहूदी मूल्य पर आधारित होखे, लेकिन जहाँ सभ नागरिकन के समान अधिकार मिले। ऊ फिलिस्तीनी लोग के संघे दू-राज्य समाधान के विरोध करेलें। उनकर प्राथमिकता जॉर्डन घाटी आ यहूदी बस्ती सभ के समूह के बा। ऊ गाजा पट्टी में लंबा समय तक युद्धविराम आ सैन्यीकरण खत्म करे के पक्षधर हवें। आइज़ेनकोट इजराइल में मजबूत सुरक्षा नीति आ आंतरिक एकता के जरूरत पर जोर देले बाड़ें। उनकर बिचार बा कि देश के भीतर राजनीतिक आ सामाजिक ध्रुवीकरण एगो बड़ खतरा ह। ऊ इजराइली सरकार में सत्ता के ताकत के बँटवारा के व्यवस्था मजबूत करे खातिर सुधार के पक्ष में बाड़ें। आइज़ेनकोट के कहनाम बा कि धार्मिक अध्ययन खातिर अपना येशिवा (यहूदी धार्मिक विद्यालय) में नाम लिखववले अति-रूढ़िवादी यहूदी (हरेदीम) में से अधिकतम तीन प्रतिशत लोग के सैन्य सेवा से छूट दिहल जा सकेला। हालाँकि, 7 अक्टूबर के हमला के बाद ऊ ओह पुरान व्यवस्था के विरोध करे लें, जेकर तहत अति-रूढ़िवादी यहूदी पुरुषन के बड़ संख्या में सैन्य सेवा से छूट मिलत रहे।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:1960 में जनम]]
[[श्रेणी:जियत लोग]]
[[श्रेणी:इजराइल के लोग]]
mwkki8jlgmcf5bqhloaxv59i5mo8tad
815102
815101
2026-11-12T01:11:45Z
SM7
3953
ज्ञानसंदूक जोड़ल गइल
815102
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Gadi Eisenkot
| native_name = {{nobold|{{Script/Hebrew|גדי איזנקוט}}}}
| native_name_lang = he
| image = Gadi Eisenkot 2 (cropped).jpg
| caption = Eisenkot in 2026
| birth_date = {{birth date and age|1960|05|19|df=y}}
| death_date =
| birth_place = Tiberias, Israel
| death_place =
| nickname =
| party = याशर पार्टी (2025 से)
| office1 = मंत्री के रूप में
| suboffice1 = मंत्री (बिना पोर्टफोलियो)
| subterm1 = 2023–2024
| suboffice2 = वार कैबिनेट के ऑब्जरवर
| subterm2 = 2023–2024
| office3 = Knesset में एगो धड़ा के प्रतिनिधि
| suboffice3 = नेशनल यूनिटी
| subterm3 = 2022–2025
| allegiance = इजराइल
| rank =
| branch =
| service_years = 1978–2019
| commands =
| battles =
| awards = Commander of the Legion of Merit (2016)
| other_party = नेशनल यूनिटी (2022–2025)
| spouse = Hannah Eisenkot
| children = 5
| education = {{Plainlist|
* तेल अवीव यूनिवर्सिटी ([[Bachelor of Arts|BA]])
* हाइफ़ा यूनिवर्सिटी ([[Master of Arts|MA]])
* यूनाईटेड स्टेट्स आर्मी वार कॉलेज (MSS)}}
| office4 = Military roles
| suboffice4 = चीफ़ ऑफ़ जनरल स्टाफ
| subterm4 = 2015–2019
}}
'''गैडी आइजनकोट''' ({{Langx|en|Gadi Eisenkot}}; जनम 19 May 1960) इजराइल के एगो मलेटरी के जनरल, राजनीतिक ब्यक्ति आ याशर पार्टी के नेता बाड़न। ऊ 2015 से 2019 तक इजराइल रक्षा बल (IDF) के 21वाँ चीफ ऑफ स्टाफ रहलें आ 2023 से 2024 तक इजराइल के एकता सरकार में बिना विभाग वाला मंत्री रहलें। 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में ऊ प्रधानमंत्री [[बेंजामिन नेतन्याहू]] के प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में याशर पार्टी के अगुआई कइलें।
आइज़ेनकोट के लालन-पालन इलात में भइल रहे। ऊ समुद्री अध्ययन कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के गोलानी ब्रिगेड में सेवा कइलें। इनके तेल अवीव यूनिवर्सिटी से इतिहास में बी.ए. के डिग्री आ हाइफा विश्वविद्यालय से राजनीति विज्ञान में पीजी (एम.ए.) के डिग्री हासिल बा। ऊ शादीशुदा बाड़ें आ पाँच गो संतान के पिता हईं। ऊ हर्ज़लिया में रहे लें। इनके बेटा गाल गाजा युद्ध के दौरान लड़ाई में मारल गइल रहलें।
आइज़ेनकोट गोलानी ब्रिगेड आ इजराइल रक्षा बल के दोसरा सैन्य डिवीजन में कई गो नेतृत्व वाला पद पर काम कइले बाड़ें। ऊ प्रधानमंत्री एहुद बराक के सैन्य सचिव के रूप में सेवा कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के चीफ ऑफ स्टाफ बनलें। चीफ ऑफ स्टाफ के रूप में अपना कार्यकाल के दौरान आइज़ेनकोट इजराइल रक्षा बल के थल सेना के मजबूत बनावे आ "गिडियन" बहुवर्षीय योजना लागू करे पर ध्यान दिहलें। एह योजना में सैन्य क्षमता के विस्तार आ साइबर कमांड के गठन पर जोर दिहल गइल रहे।
आइज़ेनकोट अइसन राष्ट्र के पक्षधर बाड़ें, जे राष्ट्रीय-यहूदी मूल्य पर आधारित होखे, लेकिन जहाँ सभ नागरिकन के समान अधिकार मिले। ऊ फिलिस्तीनी लोग के संघे दू-राज्य समाधान के विरोध करेलें। उनकर प्राथमिकता जॉर्डन घाटी आ यहूदी बस्ती सभ के समूह के बा। ऊ गाजा पट्टी में लंबा समय तक युद्धविराम आ सैन्यीकरण खत्म करे के पक्षधर हवें। आइज़ेनकोट इजराइल में मजबूत सुरक्षा नीति आ आंतरिक एकता के जरूरत पर जोर देले बाड़ें। उनकर बिचार बा कि देश के भीतर राजनीतिक आ सामाजिक ध्रुवीकरण एगो बड़ खतरा ह। ऊ इजराइली सरकार में सत्ता के ताकत के बँटवारा के व्यवस्था मजबूत करे खातिर सुधार के पक्ष में बाड़ें। आइज़ेनकोट के कहनाम बा कि धार्मिक अध्ययन खातिर अपना येशिवा (यहूदी धार्मिक विद्यालय) में नाम लिखववले अति-रूढ़िवादी यहूदी (हरेदीम) में से अधिकतम तीन प्रतिशत लोग के सैन्य सेवा से छूट दिहल जा सकेला। हालाँकि, 7 अक्टूबर के हमला के बाद ऊ ओह पुरान व्यवस्था के विरोध करे लें, जेकर तहत अति-रूढ़िवादी यहूदी पुरुषन के बड़ संख्या में सैन्य सेवा से छूट मिलत रहे।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:1960 में जनम]]
[[श्रेणी:जियत लोग]]
[[श्रेणी:इजराइल के लोग]]
a6zsz95fbizo3b1iqez5nce1y15ofkr
815103
815102
2026-11-12T01:12:34Z
SM7
3953
SM7 पन्ना [[गैडी आइजनकोट]] के [[गादी आइज़नकोट]] पर स्थानांतरण कइलें: हिज्जे सुधार (Misspelled: General, typo, etc.)
815102
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Gadi Eisenkot
| native_name = {{nobold|{{Script/Hebrew|גדי איזנקוט}}}}
| native_name_lang = he
| image = Gadi Eisenkot 2 (cropped).jpg
| caption = Eisenkot in 2026
| birth_date = {{birth date and age|1960|05|19|df=y}}
| death_date =
| birth_place = Tiberias, Israel
| death_place =
| nickname =
| party = याशर पार्टी (2025 से)
| office1 = मंत्री के रूप में
| suboffice1 = मंत्री (बिना पोर्टफोलियो)
| subterm1 = 2023–2024
| suboffice2 = वार कैबिनेट के ऑब्जरवर
| subterm2 = 2023–2024
| office3 = Knesset में एगो धड़ा के प्रतिनिधि
| suboffice3 = नेशनल यूनिटी
| subterm3 = 2022–2025
| allegiance = इजराइल
| rank =
| branch =
| service_years = 1978–2019
| commands =
| battles =
| awards = Commander of the Legion of Merit (2016)
| other_party = नेशनल यूनिटी (2022–2025)
| spouse = Hannah Eisenkot
| children = 5
| education = {{Plainlist|
* तेल अवीव यूनिवर्सिटी ([[Bachelor of Arts|BA]])
* हाइफ़ा यूनिवर्सिटी ([[Master of Arts|MA]])
* यूनाईटेड स्टेट्स आर्मी वार कॉलेज (MSS)}}
| office4 = Military roles
| suboffice4 = चीफ़ ऑफ़ जनरल स्टाफ
| subterm4 = 2015–2019
}}
'''गैडी आइजनकोट''' ({{Langx|en|Gadi Eisenkot}}; जनम 19 May 1960) इजराइल के एगो मलेटरी के जनरल, राजनीतिक ब्यक्ति आ याशर पार्टी के नेता बाड़न। ऊ 2015 से 2019 तक इजराइल रक्षा बल (IDF) के 21वाँ चीफ ऑफ स्टाफ रहलें आ 2023 से 2024 तक इजराइल के एकता सरकार में बिना विभाग वाला मंत्री रहलें। 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में ऊ प्रधानमंत्री [[बेंजामिन नेतन्याहू]] के प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में याशर पार्टी के अगुआई कइलें।
आइज़ेनकोट के लालन-पालन इलात में भइल रहे। ऊ समुद्री अध्ययन कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के गोलानी ब्रिगेड में सेवा कइलें। इनके तेल अवीव यूनिवर्सिटी से इतिहास में बी.ए. के डिग्री आ हाइफा विश्वविद्यालय से राजनीति विज्ञान में पीजी (एम.ए.) के डिग्री हासिल बा। ऊ शादीशुदा बाड़ें आ पाँच गो संतान के पिता हईं। ऊ हर्ज़लिया में रहे लें। इनके बेटा गाल गाजा युद्ध के दौरान लड़ाई में मारल गइल रहलें।
आइज़ेनकोट गोलानी ब्रिगेड आ इजराइल रक्षा बल के दोसरा सैन्य डिवीजन में कई गो नेतृत्व वाला पद पर काम कइले बाड़ें। ऊ प्रधानमंत्री एहुद बराक के सैन्य सचिव के रूप में सेवा कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के चीफ ऑफ स्टाफ बनलें। चीफ ऑफ स्टाफ के रूप में अपना कार्यकाल के दौरान आइज़ेनकोट इजराइल रक्षा बल के थल सेना के मजबूत बनावे आ "गिडियन" बहुवर्षीय योजना लागू करे पर ध्यान दिहलें। एह योजना में सैन्य क्षमता के विस्तार आ साइबर कमांड के गठन पर जोर दिहल गइल रहे।
आइज़ेनकोट अइसन राष्ट्र के पक्षधर बाड़ें, जे राष्ट्रीय-यहूदी मूल्य पर आधारित होखे, लेकिन जहाँ सभ नागरिकन के समान अधिकार मिले। ऊ फिलिस्तीनी लोग के संघे दू-राज्य समाधान के विरोध करेलें। उनकर प्राथमिकता जॉर्डन घाटी आ यहूदी बस्ती सभ के समूह के बा। ऊ गाजा पट्टी में लंबा समय तक युद्धविराम आ सैन्यीकरण खत्म करे के पक्षधर हवें। आइज़ेनकोट इजराइल में मजबूत सुरक्षा नीति आ आंतरिक एकता के जरूरत पर जोर देले बाड़ें। उनकर बिचार बा कि देश के भीतर राजनीतिक आ सामाजिक ध्रुवीकरण एगो बड़ खतरा ह। ऊ इजराइली सरकार में सत्ता के ताकत के बँटवारा के व्यवस्था मजबूत करे खातिर सुधार के पक्ष में बाड़ें। आइज़ेनकोट के कहनाम बा कि धार्मिक अध्ययन खातिर अपना येशिवा (यहूदी धार्मिक विद्यालय) में नाम लिखववले अति-रूढ़िवादी यहूदी (हरेदीम) में से अधिकतम तीन प्रतिशत लोग के सैन्य सेवा से छूट दिहल जा सकेला। हालाँकि, 7 अक्टूबर के हमला के बाद ऊ ओह पुरान व्यवस्था के विरोध करे लें, जेकर तहत अति-रूढ़िवादी यहूदी पुरुषन के बड़ संख्या में सैन्य सेवा से छूट मिलत रहे।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:1960 में जनम]]
[[श्रेणी:जियत लोग]]
[[श्रेणी:इजराइल के लोग]]
a6zsz95fbizo3b1iqez5nce1y15ofkr
815105
815103
2026-11-12T01:13:30Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
815105
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = गादी आइज़नकोट
| native_name = {{nobold|{{Script/Hebrew|גדי איזנקוט}}}}
| native_name_lang = he
| image = Gadi Eisenkot 2 (cropped).jpg
| caption = Eisenkot in 2026
| birth_date = {{birth date and age|1960|05|19|df=y}}
| death_date =
| birth_place = Tiberias, Israel
| death_place =
| nickname =
| party = याशर पार्टी (2025 से)
| office1 = मंत्री के रूप में
| suboffice1 = मंत्री (बिना पोर्टफोलियो)
| subterm1 = 2023–2024
| suboffice2 = वार कैबिनेट के ऑब्जरवर
| subterm2 = 2023–2024
| office3 = Knesset में एगो धड़ा के प्रतिनिधि
| suboffice3 = नेशनल यूनिटी
| subterm3 = 2022–2025
| allegiance = इजराइल
| rank =
| branch =
| service_years = 1978–2019
| commands =
| battles =
| awards = Commander of the Legion of Merit (2016)
| other_party = नेशनल यूनिटी (2022–2025)
| spouse = Hannah Eisenkot
| children = 5
| education = {{Plainlist|
* तेल अवीव यूनिवर्सिटी ([[Bachelor of Arts|BA]])
* हाइफ़ा यूनिवर्सिटी ([[Master of Arts|MA]])
* यूनाईटेड स्टेट्स आर्मी वार कॉलेज (MSS)}}
| office4 = Military roles
| suboffice4 = चीफ़ ऑफ़ जनरल स्टाफ
| subterm4 = 2015–2019
}}
'''गादी आइज़नकोट''' भा '''गैडी आइजनकोट''' ({{Langx|en|Gadi Eisenkot}}; जनम 19 मई 1960) [[इजराइल]] के एगो मलेटरी के जनरल, राजनीतिक ब्यक्ति आ याशर पार्टी के नेता बाड़न। ऊ 2015 से 2019 तक इजराइल रक्षा बल (IDF) के 21वाँ चीफ ऑफ स्टाफ रहलें आ 2023 से 2024 तक इजराइल के एकता सरकार में बिना विभाग वाला मंत्री रहलें। 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में ऊ प्रधानमंत्री [[बेंजामिन नेतन्याहू]] के प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में याशर पार्टी के अगुआई कइलें।
आइज़ेनकोट के लालन-पालन इलात में भइल रहे। ऊ समुद्री अध्ययन कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के गोलानी ब्रिगेड में सेवा कइलें। इनके तेल अवीव यूनिवर्सिटी से इतिहास में बी.ए. के डिग्री आ हाइफा विश्वविद्यालय से राजनीति विज्ञान में पीजी (एम.ए.) के डिग्री हासिल बा। ऊ शादीशुदा बाड़ें आ पाँच गो संतान के पिता हईं। ऊ हर्ज़लिया में रहे लें। इनके बेटा गाल गाजा युद्ध के दौरान लड़ाई में मारल गइल रहलें।
आइज़ेनकोट गोलानी ब्रिगेड आ इजराइल रक्षा बल के दोसरा सैन्य डिवीजन में कई गो नेतृत्व वाला पद पर काम कइले बाड़ें। ऊ प्रधानमंत्री एहुद बराक के सैन्य सचिव के रूप में सेवा कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के चीफ ऑफ स्टाफ बनलें। चीफ ऑफ स्टाफ के रूप में अपना कार्यकाल के दौरान आइज़ेनकोट इजराइल रक्षा बल के थल सेना के मजबूत बनावे आ "गिडियन" बहुवर्षीय योजना लागू करे पर ध्यान दिहलें। एह योजना में सैन्य क्षमता के विस्तार आ साइबर कमांड के गठन पर जोर दिहल गइल रहे।
आइज़ेनकोट अइसन राष्ट्र के पक्षधर बाड़ें, जे राष्ट्रीय-यहूदी मूल्य पर आधारित होखे, लेकिन जहाँ सभ नागरिकन के समान अधिकार मिले। ऊ फिलिस्तीनी लोग के संघे दू-राज्य समाधान के विरोध करेलें। उनकर प्राथमिकता जॉर्डन घाटी आ यहूदी बस्ती सभ के समूह के बा। ऊ गाजा पट्टी में लंबा समय तक युद्धविराम आ सैन्यीकरण खत्म करे के पक्षधर हवें। आइज़ेनकोट इजराइल में मजबूत सुरक्षा नीति आ आंतरिक एकता के जरूरत पर जोर देले बाड़ें। उनकर बिचार बा कि देश के भीतर राजनीतिक आ सामाजिक ध्रुवीकरण एगो बड़ खतरा ह। ऊ इजराइली सरकार में सत्ता के ताकत के बँटवारा के व्यवस्था मजबूत करे खातिर सुधार के पक्ष में बाड़ें। आइज़ेनकोट के कहनाम बा कि धार्मिक अध्ययन खातिर अपना येशिवा (यहूदी धार्मिक विद्यालय) में नाम लिखववले अति-रूढ़िवादी यहूदी (हरेदीम) में से अधिकतम तीन प्रतिशत लोग के सैन्य सेवा से छूट दिहल जा सकेला। हालाँकि, 7 अक्टूबर के हमला के बाद ऊ ओह पुरान व्यवस्था के विरोध करे लें, जेकर तहत अति-रूढ़िवादी यहूदी पुरुषन के बड़ संख्या में सैन्य सेवा से छूट मिलत रहे।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:1960 में जनम]]
[[श्रेणी:जियत लोग]]
[[श्रेणी:इजराइल के लोग]]
av47wmvb1008ixpft2m6k1qco9actq8
815106
815105
2026-11-12T01:14:36Z
SM7
3953
815106
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = गादी आइज़नकोट
| native_name = {{nobold|{{Script/Hebrew|גדי איזנקוט}}}}
| native_name_lang = he
| image = Gadi Eisenkot 2 (cropped).jpg
| caption = Eisenkot in 2026
| birth_date = {{birth date and age|1960|05|19|df=y}}
| death_date =
| birth_place = Tiberias, Israel
| death_place =
| nickname =
| party = याशर पार्टी (2025 से)
| office1 = मंत्री के रूप में
| suboffice1 = मंत्री (बिना पोर्टफोलियो)
| subterm1 = 2023–2024
| suboffice2 = वार कैबिनेट के ऑब्जरवर
| subterm2 = 2023–2024
| office3 = Knesset में एगो धड़ा के प्रतिनिधि
| suboffice3 = नेशनल यूनिटी
| subterm3 = 2022–2025
| allegiance = इजराइल
| rank =
| branch =
| service_years = 1978–2019
| commands =
| battles =
| awards = Commander of the Legion of Merit (2016)
| other_party = नेशनल यूनिटी (2022–2025)
| spouse = Hannah Eisenkot
| children = 5
| education = {{Plainlist|
* तेल अवीव यूनिवर्सिटी ([[Bachelor of Arts|BA]])
* हाइफ़ा यूनिवर्सिटी ([[Master of Arts|MA]])
* यूनाईटेड स्टेट्स आर्मी वार कॉलेज (MSS)}}
| office4 = Military roles
| suboffice4 = चीफ़ ऑफ़ जनरल स्टाफ
| subterm4 = 2015–2019
}}
'''गादी आइज़नकोट'''<ref>{{Cite web |date=2026-11-08 |title=इसराइलः गादी आइज़नकोट कौन हैं, जिन्हें नई सरकार बनाने का जिम्मा सौंपा गया |url=https://www.bbc.com/hindi/articles/c64g1rzz5ggpo |access-date=2026-11-12 |website=BBC News हिंदी |language=hi}}</ref> भा '''गैडी आइजनकोट''' ({{Langx|en|Gadi Eisenkot}}; जनम 19 मई 1960) [[इजराइल]] के एगो मलेटरी के जनरल, राजनीतिक ब्यक्ति आ याशर पार्टी के नेता बाड़न। ऊ 2015 से 2019 तक इजराइल रक्षा बल (IDF) के 21वाँ चीफ ऑफ स्टाफ रहलें आ 2023 से 2024 तक इजराइल के एकता सरकार में बिना विभाग वाला मंत्री रहलें। 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में ऊ प्रधानमंत्री [[बेंजामिन नेतन्याहू]] के प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में याशर पार्टी के अगुआई कइलें।
आइज़ेनकोट के लालन-पालन इलात में भइल रहे। ऊ समुद्री अध्ययन कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के गोलानी ब्रिगेड में सेवा कइलें। इनके तेल अवीव यूनिवर्सिटी से इतिहास में बी.ए. के डिग्री आ हाइफा विश्वविद्यालय से राजनीति विज्ञान में पीजी (एम.ए.) के डिग्री हासिल बा। ऊ शादीशुदा बाड़ें आ पाँच गो संतान के पिता हईं। ऊ हर्ज़लिया में रहे लें। इनके बेटा गाल गाजा युद्ध के दौरान लड़ाई में मारल गइल रहलें।
आइज़ेनकोट गोलानी ब्रिगेड आ इजराइल रक्षा बल के दोसरा सैन्य डिवीजन में कई गो नेतृत्व वाला पद पर काम कइले बाड़ें। ऊ प्रधानमंत्री एहुद बराक के सैन्य सचिव के रूप में सेवा कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के चीफ ऑफ स्टाफ बनलें। चीफ ऑफ स्टाफ के रूप में अपना कार्यकाल के दौरान आइज़ेनकोट इजराइल रक्षा बल के थल सेना के मजबूत बनावे आ "गिडियन" बहुवर्षीय योजना लागू करे पर ध्यान दिहलें। एह योजना में सैन्य क्षमता के विस्तार आ साइबर कमांड के गठन पर जोर दिहल गइल रहे।
आइज़ेनकोट अइसन राष्ट्र के पक्षधर बाड़ें, जे राष्ट्रीय-यहूदी मूल्य पर आधारित होखे, लेकिन जहाँ सभ नागरिकन के समान अधिकार मिले। ऊ फिलिस्तीनी लोग के संघे दू-राज्य समाधान के विरोध करेलें। उनकर प्राथमिकता जॉर्डन घाटी आ यहूदी बस्ती सभ के समूह के बा। ऊ गाजा पट्टी में लंबा समय तक युद्धविराम आ सैन्यीकरण खत्म करे के पक्षधर हवें। आइज़ेनकोट इजराइल में मजबूत सुरक्षा नीति आ आंतरिक एकता के जरूरत पर जोर देले बाड़ें। उनकर बिचार बा कि देश के भीतर राजनीतिक आ सामाजिक ध्रुवीकरण एगो बड़ खतरा ह। ऊ इजराइली सरकार में सत्ता के ताकत के बँटवारा के व्यवस्था मजबूत करे खातिर सुधार के पक्ष में बाड़ें। आइज़ेनकोट के कहनाम बा कि धार्मिक अध्ययन खातिर अपना येशिवा (यहूदी धार्मिक विद्यालय) में नाम लिखववले अति-रूढ़िवादी यहूदी (हरेदीम) में से अधिकतम तीन प्रतिशत लोग के सैन्य सेवा से छूट दिहल जा सकेला। हालाँकि, 7 अक्टूबर के हमला के बाद ऊ ओह पुरान व्यवस्था के विरोध करे लें, जेकर तहत अति-रूढ़िवादी यहूदी पुरुषन के बड़ संख्या में सैन्य सेवा से छूट मिलत रहे।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:1960 में जनम]]
[[श्रेणी:जियत लोग]]
[[श्रेणी:इजराइल के लोग]]
a4b5jixlxw9nm2we2vr8suipc1oqebd
815112
815106
2026-11-12T02:58:07Z
SM7
3953
सुधार कइल गइल
815112
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = गादी आइज़नकोट
| native_name = {{nobold|{{Script/Hebrew|גדי איזנקוט}}}}
| native_name_lang = he
| image = Gadi Eisenkot 2 (cropped).jpg
| caption = Eisenkot in 2026
| birth_date = {{birth date and age|1960|05|19|df=y}}
| death_date =
| birth_place = Tiberias, Israel
| death_place =
| nickname =
| party = [[याशर (राजनीतिक पार्टी)|याशर पार्टी]] (2025 से)
| office1 = मंत्री के रूप में
| suboffice1 = मंत्री (बिना पोर्टफोलियो)
| subterm1 = 2023–2024
| suboffice2 = वार कैबिनेट के ऑब्जरवर
| subterm2 = 2023–2024
| office3 = Knesset में एगो धड़ा के प्रतिनिधि
| suboffice3 = नेशनल यूनिटी
| subterm3 = 2022–2025
| allegiance = इजराइल
| rank =
| branch =
| service_years = 1978–2019
| commands =
| battles =
| awards = Commander of the Legion of Merit (2016)
| other_party = नेशनल यूनिटी (2022–2025)
| spouse = Hannah Eisenkot
| children = 5
| education = {{Plainlist|
* तेल अवीव यूनिवर्सिटी ([[Bachelor of Arts|BA]])
* हाइफ़ा यूनिवर्सिटी ([[Master of Arts|MA]])
* यूनाईटेड स्टेट्स आर्मी वार कॉलेज (MSS)}}
| office4 = Military roles
| suboffice4 = चीफ़ ऑफ़ जनरल स्टाफ
| subterm4 = 2015–2019
}}
'''गादी आइज़नकोट'''<ref>{{Cite web |date=2026-11-08 |title=इसराइलः गादी आइज़नकोट कौन हैं, जिन्हें नई सरकार बनाने का जिम्मा सौंपा गया |url=https://www.bbc.com/hindi/articles/c64g1rzz5ggpo |access-date=2026-11-12 |website=BBC News हिंदी |language=hi}}</ref> भा '''गैडी आइजनकोट''' ({{Langx|en|Gadi Eisenkot}}; जनम 19 मई 1960) [[इजराइल]] के एगो मलेटरी के जनरल, राजनीतिक ब्यक्ति आ [[याशर (राजनीतिक पार्टी)|याशर पार्टी]] के नेता बाड़न। ऊ 2015 से 2019 तक इजराइली डिफेन्स फ़ोर्स (IDF) के 21वाँ चीफ ऑफ स्टाफ रहलें आ 2023 से 2024 तक इजराइल के यूनिटी सरकार में बिना विभाग वाला मंत्री रहलें। 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में ऊ प्रधानमंत्री [[बेंजामिन नेतन्याहू]] के प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में याशर पार्टी के अगुआई कइलें।
आइज़ेनकोट के लालन-पालन इलात में भइल रहे। ऊ समुद्री अध्ययन कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के गोलानी ब्रिगेड में सेवा कइलें। इनके तेल अवीव यूनिवर्सिटी से इतिहास में बी.ए. के डिग्री आ हाइफा विश्वविद्यालय से राजनीति विज्ञान में पीजी (एम.ए.) के डिग्री हासिल बा। ऊ शादीशुदा बाड़ें आ पाँच गो संतान के पिता हईं। ऊ हर्ज़लिया में रहे लें। इनके बेटा गाल गाजा युद्ध के दौरान लड़ाई में मारल गइल रहलें।
आइज़ेनकोट गोलानी ब्रिगेड आ इजराइल रक्षा बल के दोसरा सैन्य डिवीजन में कई गो नेतृत्व वाला पद पर काम कइले बाड़ें। ऊ प्रधानमंत्री एहुद बराक के सैन्य सचिव के रूप में सेवा कइलें आ बाद में इजराइल रक्षा बल के चीफ ऑफ स्टाफ बनलें। चीफ ऑफ स्टाफ के रूप में अपना कार्यकाल के दौरान आइज़ेनकोट इजराइल रक्षा बल के थल सेना के मजबूत बनावे आ "गिडियन" बहुवर्षीय योजना लागू करे पर ध्यान दिहलें। एह योजना में सैन्य क्षमता के विस्तार आ साइबर कमांड के गठन पर जोर दिहल गइल रहे।
आइज़ेनकोट अइसन राष्ट्र के पक्षधर बाड़ें, जे राष्ट्रीय-यहूदी मूल्य पर आधारित होखे, लेकिन जहाँ सभ नागरिकन के समान अधिकार मिले। ऊ फिलिस्तीनी लोग के संघे दू-राज्य समाधान के विरोध करेलें। उनकर प्राथमिकता जॉर्डन घाटी आ यहूदी बस्ती सभ के समूह के बा। ऊ गाजा पट्टी में लंबा समय तक युद्धविराम आ सैन्यीकरण खत्म करे के पक्षधर हवें। आइज़ेनकोट इजराइल में मजबूत सुरक्षा नीति आ आंतरिक एकता के जरूरत पर जोर देले बाड़ें। उनकर बिचार बा कि देश के भीतर राजनीतिक आ सामाजिक ध्रुवीकरण एगो बड़ खतरा ह। ऊ इजराइली सरकार में सत्ता के ताकत के बँटवारा के व्यवस्था मजबूत करे खातिर सुधार के पक्ष में बाड़ें। आइज़ेनकोट के कहनाम बा कि धार्मिक अध्ययन खातिर अपना येशिवा (यहूदी धार्मिक विद्यालय) में नाम लिखववले अति-रूढ़िवादी यहूदी (हरेदीम) में से अधिकतम तीन प्रतिशत लोग के सैन्य सेवा से छूट दिहल जा सकेला। हालाँकि, 7 अक्टूबर के हमला के बाद ऊ ओह पुरान व्यवस्था के विरोध करे लें, जेकर तहत अति-रूढ़िवादी यहूदी पुरुषन के बड़ संख्या में सैन्य सेवा से छूट मिलत रहे।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:1960 में जनम]]
[[श्रेणी:जियत लोग]]
[[श्रेणी:इजराइल के लोग]]
sjvks2r2y26x94jj8wjivs8mwvgg6gg
गैडी आइजनकोट
0
102040
815104
2026-11-12T01:12:34Z
SM7
3953
SM7 पन्ना [[गैडी आइजनकोट]] के [[गादी आइज़नकोट]] पर स्थानांतरण कइलें: हिज्जे सुधार (Misspelled: General, typo, etc.)
815104
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[गादी आइज़नकोट]]
19vmy236bjqkalif0yhjvmgj7matvth
याशर (राजनीतिक पार्टी)
0
102041
815113
2026-11-12T02:59:57Z
SM7
3953
पन्ना बनावल गइल "'''याशर''' (हिब्रू: יָשָׁר, शाब्दिक अर्थ: "सीधा", "सच्चा" या "ईमानदार"), जेकरा के '''याशर! विथ आइज़ेनकोट''' (יָשָׁר! עִם אַיְזֶנְקוֹט) के रूप में लिखल जाला, [[इजराइल]] के एगो मध्यमार्गी राजनीति..." के साथ
815113
wikitext
text/x-wiki
'''याशर''' (हिब्रू: יָשָׁר, शाब्दिक अर्थ: "सीधा", "सच्चा" या "ईमानदार"), जेकरा के '''याशर! विथ आइज़ेनकोट''' (יָשָׁר! עִם אַיְזֶנְקוֹט) के रूप में लिखल जाला, [[इजराइल]] के एगो मध्यमार्गी राजनीतिक पार्टी ह, जेकर नेतृत्व [[गादी आइज़नकोट|गादी आइज़ेनकोट]] करे लें। एह पार्टी के स्थापना सितंबर 2025 में आइज़ेनकोट कइले रहलें। ऊ पहिले इजराइली डिफेंस फ़ोर्स के चीफ ऑफ स्टाफ आ नेशनल यूनिटी पार्टी के कनेसेट सदस्य रहलें।
प्रधानमंत्री बेंजामिन नेतन्याहू के लिकुड पार्टी के एगो प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में उभरल ई पार्टी जनमत सर्वेक्षण में आपन स्थिति मजबूत कइले रहल आ आइज़ेनकोट प्रधानमंत्री पद के प्रमुख दावेदारन में शामिल हो गइलन। ई पार्टी 27 अक्टूबर 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में हिस्सा लिहलस आ चुनाव में 21 सीट जितले बिया।
thw24c936nuct5mr0wydo6332m8hh7l
815114
815113
2026-11-12T03:00:41Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:इजराइल]] जोड़ल गइल
815114
wikitext
text/x-wiki
'''याशर''' (हिब्रू: יָשָׁר, शाब्दिक अर्थ: "सीधा", "सच्चा" या "ईमानदार"), जेकरा के '''याशर! विथ आइज़ेनकोट''' (יָשָׁר! עִם אַיְזֶנְקוֹט) के रूप में लिखल जाला, [[इजराइल]] के एगो मध्यमार्गी राजनीतिक पार्टी ह, जेकर नेतृत्व [[गादी आइज़नकोट|गादी आइज़ेनकोट]] करे लें। एह पार्टी के स्थापना सितंबर 2025 में आइज़ेनकोट कइले रहलें। ऊ पहिले इजराइली डिफेंस फ़ोर्स के चीफ ऑफ स्टाफ आ नेशनल यूनिटी पार्टी के कनेसेट सदस्य रहलें।
प्रधानमंत्री बेंजामिन नेतन्याहू के लिकुड पार्टी के एगो प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में उभरल ई पार्टी जनमत सर्वेक्षण में आपन स्थिति मजबूत कइले रहल आ आइज़ेनकोट प्रधानमंत्री पद के प्रमुख दावेदारन में शामिल हो गइलन। ई पार्टी 27 अक्टूबर 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में हिस्सा लिहलस आ चुनाव में 21 सीट जितले बिया।
[[श्रेणी:इजराइल]]
k3cmbq3dh5mklx1op9ejs5k71ib25hr
815115
815114
2026-11-12T03:07:04Z
SM7
3953
ज्ञानसंदूक जोड़ल गइल
815115
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political party
| name = Yashar! with Eisenkot
| native_name = {{Script/Hebrew|ישר! עם איזנקוט}}<br>{{langx|ar|يشار! مع أيزنقوط|label=none}}
| logo = Yashar Party Logo.svg
| logo_size = 150
| colorcode = {{Party color|Yashar (political party)}}
| abbreviation = याशर!
| leader = [[गादी आइज़नकोट]]
| founder = गादी आइज़नकोट
| founded = {{Start date|2025|9|16|df=y}}
| split = National Unity
| headquarters = Morasha Interchange, Ramat HaSharon<ref>{{Cite web |last1=Schneider |first1=Tal |title=Gadi Eisenkot launches a centrist campaign tailored for the commuters of Route 4 |work=The Times of Israel |date=1 July 2026 |url=https://www.timesofisrael.com/gadi-eisenkot-launches-a-centrist-campaign-tailored-for-the-commuters-of-route-4/|access-date=1 July 2026}}</ref>
| ideology = Liberal Zionism<ref name="Zionist">{{cite web |title=Eisenkot invites most opposition chiefs to meet, coordinate path to 'Zionist majority' victory |url=https://www.timesofisrael.com/eisenkot-invites-most-opposition-chiefs-to-meet-coordinate-path-to-zionist-majority-victory/ |website=The Times of Israel |last=Karmel|first=Ariela|date=27 April 2026|access-date=23 September 2026}}</ref><ref> https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/parties/yashar/</ref>
| position = [[सेंटरवादी राजनीति|सेंटर]]<ref>{{cite web|title=Eisenkot launches election campaign, vows to unify after ‘chaos’ wrought by current government|url=https://www.timesofisrael.com/eisenkot-launches-election-campaign-vows-to-unify-after-chaos-wrought-by-current-government/|date=30 June 2026|work=The Times of Israel|last=Bachner|first=Michael}}</ref><ref>{{cite web |last=Berg |first=Raffi |title=Israel's new parliament sworn in as leaders compete to form government |publisher=BBC News |date=2026-11-10 |url=https://www.bbc.com/news/articles/crd939lpzjp9o |access-date=2026-11-11 |quote=On Sunday, President Isaac Herzog tasked Eisenkot with trying to form a government.Speaking at the president's residence, the '''centrist Yashar party''' leader called for the formation of a "national emergency government" - an implicit appeal to parties to put ideological differences aside to remove Netanyahu from office.}}</ref>
| international =
| website = {{URL|https://yasharwitheisenkot.com/}}
| country = इजराइल
| native_name_lang =
| colours =
| seats1 =
| seats1_title = Knesset
| symbol =
}}
'''याशर''' (हिब्रू: יָשָׁר, शाब्दिक अर्थ: "सीधा", "सच्चा" या "ईमानदार"), जेकरा के '''याशर! विथ आइज़ेनकोट''' (יָשָׁר! עִם אַיְזֶנְקוֹט) के रूप में लिखल जाला, [[इजराइल]] के एगो मध्यमार्गी राजनीतिक पार्टी ह, जेकर नेतृत्व [[गादी आइज़नकोट|गादी आइज़ेनकोट]] करे लें। एह पार्टी के स्थापना सितंबर 2025 में आइज़ेनकोट कइले रहलें। ऊ पहिले इजराइली डिफेंस फ़ोर्स के चीफ ऑफ स्टाफ आ नेशनल यूनिटी पार्टी के कनेसेट सदस्य रहलें।
प्रधानमंत्री बेंजामिन नेतन्याहू के लिकुड पार्टी के एगो प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में उभरल ई पार्टी जनमत सर्वेक्षण में आपन स्थिति मजबूत कइले रहल आ आइज़ेनकोट प्रधानमंत्री पद के प्रमुख दावेदारन में शामिल हो गइलन। ई पार्टी 27 अक्टूबर 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में हिस्सा लिहलस आ चुनाव में 21 सीट जितले बिया।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:इजराइल]]
2rfutqh5t3hotg9rotbdbhjnihi5sg8
815116
815115
2026-11-12T03:07:40Z
SM7
3953
[[User:SM7/stubsorter|Stubsorter]] के मदद से {{Poli-stub}} जोड़ल गइल।
815116
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political party
| name = Yashar! with Eisenkot
| native_name = {{Script/Hebrew|ישר! עם איזנקוט}}<br>{{langx|ar|يشار! مع أيزنقوط|label=none}}
| logo = Yashar Party Logo.svg
| logo_size = 150
| colorcode = {{Party color|Yashar (political party)}}
| abbreviation = याशर!
| leader = [[गादी आइज़नकोट]]
| founder = गादी आइज़नकोट
| founded = {{Start date|2025|9|16|df=y}}
| split = National Unity
| headquarters = Morasha Interchange, Ramat HaSharon<ref>{{Cite web |last1=Schneider |first1=Tal |title=Gadi Eisenkot launches a centrist campaign tailored for the commuters of Route 4 |work=The Times of Israel |date=1 July 2026 |url=https://www.timesofisrael.com/gadi-eisenkot-launches-a-centrist-campaign-tailored-for-the-commuters-of-route-4/|access-date=1 July 2026}}</ref>
| ideology = Liberal Zionism<ref name="Zionist">{{cite web |title=Eisenkot invites most opposition chiefs to meet, coordinate path to 'Zionist majority' victory |url=https://www.timesofisrael.com/eisenkot-invites-most-opposition-chiefs-to-meet-coordinate-path-to-zionist-majority-victory/ |website=The Times of Israel |last=Karmel|first=Ariela|date=27 April 2026|access-date=23 September 2026}}</ref><ref> https://en.idi.org.il/israeli-elections-and-parties/parties/yashar/</ref>
| position = [[सेंटरवादी राजनीति|सेंटर]]<ref>{{cite web|title=Eisenkot launches election campaign, vows to unify after ‘chaos’ wrought by current government|url=https://www.timesofisrael.com/eisenkot-launches-election-campaign-vows-to-unify-after-chaos-wrought-by-current-government/|date=30 June 2026|work=The Times of Israel|last=Bachner|first=Michael}}</ref><ref>{{cite web |last=Berg |first=Raffi |title=Israel's new parliament sworn in as leaders compete to form government |publisher=BBC News |date=2026-11-10 |url=https://www.bbc.com/news/articles/crd939lpzjp9o |access-date=2026-11-11 |quote=On Sunday, President Isaac Herzog tasked Eisenkot with trying to form a government.Speaking at the president's residence, the '''centrist Yashar party''' leader called for the formation of a "national emergency government" - an implicit appeal to parties to put ideological differences aside to remove Netanyahu from office.}}</ref>
| international =
| website = {{URL|https://yasharwitheisenkot.com/}}
| country = इजराइल
| native_name_lang =
| colours =
| seats1 =
| seats1_title = Knesset
| symbol =
}}
'''याशर''' (हिब्रू: יָשָׁר, शाब्दिक अर्थ: "सीधा", "सच्चा" या "ईमानदार"), जेकरा के '''याशर! विथ आइज़ेनकोट''' (יָשָׁר! עִם אַיְזֶנְקוֹט) के रूप में लिखल जाला, [[इजराइल]] के एगो मध्यमार्गी राजनीतिक पार्टी ह, जेकर नेतृत्व [[गादी आइज़नकोट|गादी आइज़ेनकोट]] करे लें। एह पार्टी के स्थापना सितंबर 2025 में आइज़ेनकोट कइले रहलें। ऊ पहिले इजराइली डिफेंस फ़ोर्स के चीफ ऑफ स्टाफ आ नेशनल यूनिटी पार्टी के कनेसेट सदस्य रहलें।
प्रधानमंत्री बेंजामिन नेतन्याहू के लिकुड पार्टी के एगो प्रमुख प्रतिद्वंद्वी के रूप में उभरल ई पार्टी जनमत सर्वेक्षण में आपन स्थिति मजबूत कइले रहल आ आइज़ेनकोट प्रधानमंत्री पद के प्रमुख दावेदारन में शामिल हो गइलन। ई पार्टी 27 अक्टूबर 2026 के इजराइली संसदीय चुनाव में हिस्सा लिहलस आ चुनाव में 21 सीट जितले बिया।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:इजराइल]]
{{Poli-stub}}
flqq0a7ly94gzpzfjjt8c3dlzl4cxec
तुलसी विवाह
0
102042
815118
2026-11-12T03:17:18Z
SM7
3953
पन्ना बनावल गइल "'''तुलसी विवाह''' (शाब्दिक अर्थ: तुलसी जी के बियाह) एगो हिंदू धार्मिक अनुष्ठान ह, जेमें तुलसी के पौधा या पवित्र तुलसी (जे लक्ष्मी के साकार रूप मानल जाली) आ शालिग्राम चाहे आ..." के साथ
815118
wikitext
text/x-wiki
'''तुलसी विवाह''' (शाब्दिक अर्थ: तुलसी जी के बियाह) एगो हिंदू धार्मिक अनुष्ठान ह, जेमें तुलसी के पौधा या पवित्र तुलसी (जे लक्ष्मी के साकार रूप मानल जाली) आ शालिग्राम चाहे आँवला के डाढ़ (जे [[विष्णु]] के साकार रूप मानल जाली) के बीच प्रतीकात्मक रूप से बियाह करावल जाला। तुलसी बियाह बरखा के मौसम के अंत आ हिंदू धर्म में बियाह के मौसम (लगन) के सुरुआत के संकेत देला।
ई धार्मिक विवाह [[प्रबोधिनी एकादशी]] (कातिक महीना के अँजोर पाख के ग्यारहवाँ या बारहवाँ चंद्र दिवस) आ कार्तिक पूर्णिमा (कार्तिक महीना के पूर्णिमा) के बीच कवनो भी दिन करावल जाला। एकर तिथि अलग-अलग क्षेत्र में अलग हो सके ला।
hkixcxk2zfph53pc4dun69v9noikd54
815120
815118
2026-11-12T03:18:24Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा +[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]; +[[श्रेणी:हिंदू तिथि अनुसार पड़े वाला तिहुआर]]; +[[श्रेणी:कातिक महीना के तिहुआर]]
815120
wikitext
text/x-wiki
'''तुलसी विवाह''' (शाब्दिक अर्थ: तुलसी जी के बियाह) एगो हिंदू धार्मिक अनुष्ठान ह, जेमें तुलसी के पौधा या पवित्र तुलसी (जे लक्ष्मी के साकार रूप मानल जाली) आ शालिग्राम चाहे आँवला के डाढ़ (जे [[विष्णु]] के साकार रूप मानल जाली) के बीच प्रतीकात्मक रूप से बियाह करावल जाला। तुलसी बियाह बरखा के मौसम के अंत आ हिंदू धर्म में बियाह के मौसम (लगन) के सुरुआत के संकेत देला।
ई धार्मिक विवाह [[प्रबोधिनी एकादशी]] (कातिक महीना के अँजोर पाख के ग्यारहवाँ या बारहवाँ चंद्र दिवस) आ कार्तिक पूर्णिमा (कार्तिक महीना के पूर्णिमा) के बीच कवनो भी दिन करावल जाला। एकर तिथि अलग-अलग क्षेत्र में अलग हो सके ला।
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]
[[श्रेणी:हिंदू तिथि अनुसार पड़े वाला तिहुआर]]
[[श्रेणी:कातिक महीना के तिहुआर]]
2tx8egn4twif5hcg77hpdqghexk0ooa
815121
815120
2026-11-12T03:22:00Z
SM7
3953
ज्ञानसंदूक जोड़ल गइल
815121
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| type = हिंदू
| longtype = Religious
| image = Tulsi vivah.JPG
| image_alt =
| caption = Tulasi Vivaha ceremony
| official_name =
| nickname =
| observedby = [[हिंदू लोग]]
| begins = [[देवउठनी एकादशी]]
| ends = [[गंगा नहान|कातिक पुर्नवासी]]
| month = अक्टूबर/नवंबर
| date2026 = 21 नवंबर
| celebrations = Ceremonial wedding
| observances =
| relatedto =
| frequency = सालाना
| holiday_name = Tulasi Vivaha
| significance = Marks the ritual wedding of Tulasi and Vishnu
| date =
}}
'''तुलसी विवाह''' (शाब्दिक अर्थ: तुलसी जी के बियाह) एगो हिंदू धार्मिक अनुष्ठान ह, जेमें तुलसी के पौधा या पवित्र तुलसी (जे लक्ष्मी के साकार रूप मानल जाली) आ शालिग्राम चाहे आँवला के डाढ़ (जे [[विष्णु]] के साकार रूप मानल जाली) के बीच प्रतीकात्मक रूप से बियाह करावल जाला। तुलसी बियाह बरखा के मौसम के अंत आ हिंदू धर्म में बियाह के मौसम (लगन) के सुरुआत के संकेत देला।
ई धार्मिक विवाह [[प्रबोधिनी एकादशी]] (कातिक महीना के अँजोर पाख के ग्यारहवाँ या बारहवाँ चंद्र दिवस) आ कार्तिक पूर्णिमा (कार्तिक महीना के पूर्णिमा) के बीच कवनो भी दिन करावल जाला। एकर तिथि अलग-अलग क्षेत्र में अलग हो सके ला।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]
[[श्रेणी:हिंदू तिथि अनुसार पड़े वाला तिहुआर]]
[[श्रेणी:कातिक महीना के तिहुआर]]
5t0sfun9vlqtcdjix92dtu0j5kel886
815122
815121
2026-11-12T03:24:14Z
SM7
3953
बिस्तार कइल गइल
815122
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
| type = हिंदू
| longtype = Religious
| image = Tulsi vivah.JPG
| image_alt =
| caption = Tulasi Vivaha ceremony
| official_name =
| nickname =
| observedby = [[हिंदू लोग]]
| begins = [[देवउठनी एकादशी]]
| ends = [[गंगा नहान|कातिक पुर्नवासी]]
| month = अक्टूबर/नवंबर
| date2026 = 21 नवंबर
| celebrations = Ceremonial wedding
| observances =
| relatedto =
| frequency = सालाना
| holiday_name = Tulasi Vivaha
| significance = Marks the ritual wedding of Tulasi and Vishnu
| date =
}}
'''तुलसी विवाह''' (शाब्दिक अर्थ: तुलसी जी के बियाह) एगो हिंदू धार्मिक अनुष्ठान ह, जेमें तुलसी के पौधा या पवित्र तुलसी (जे लक्ष्मी के साकार रूप मानल जाली) आ शालिग्राम चाहे आँवला के डाढ़ (जे [[विष्णु]] के साकार रूप मानल जाली) के बीच प्रतीकात्मक रूप से बियाह करावल जाला। तुलसी बियाह बरखा के मौसम के अंत आ हिंदू धर्म में बियाह के मौसम (लगन) के सुरुआत के संकेत देला।
ई धार्मिक विवाह [[प्रबोधिनी एकादशी]] (कातिक महीना के अँजोर पाख के ग्यारहवाँ या बारहवाँ चंद्र दिवस) आ कार्तिक पूर्णिमा (कार्तिक महीना के पूर्णिमा) के बीच कवनो भी दिन करावल जाला। एकर तिथि अलग-अलग क्षेत्र में अलग हो सके ला।
तुलसी के विष्णु/कृष्ण के साथ विवाह के समारोह परंपरागत हिंदू बियाह जइसने होला। ई बियाह घर आ [[मंदिर]] दुनो जगह करावल जाला। एहमें साँझ बेरा तक व्रत रखल जाला आ साँझ के विवाह समारोह शुरू होला। घर के आँगन में, जहाँ आमतौर पर बीचोबीच तुलसी के पौधा लगावल रहेला, एगो मंडप बनावल जाला। तुलसी के पौधा ईंट आ पलस्तर से बनल एगो चबूतरा में लगावल जाला, जेकरा के तुलसी वृंदावन कहल जाला। मानल जाला कि रात में वृंदा के आत्मा एह पौधा में निवास करेली आ बिहान होते ऊ पौधा से बाहर निकल जाली।
दुल्हिन तुलसी के साड़ी आ गहना से सजावल जाला, जेमें कान के बाली आ हार शामिल होलें। तुलसी के पौधा पर बिंदी आ नथिया वाला एगो कागज के मानवीय चेहरा भी लगावल जा सकेला। दुलहा के रूप में विष्णु, कृष्ण, बलराम के पीतल के मूर्ति या तस्वीर रखल जाला। हालाँकि, अधिकतर विष्णु के प्रतीक [[शालिग्राम]] पत्थर के इस्तेमाल होला। मूर्ति के धोती पहनावल जाला। विवाह से पहिले विष्णु आ तुलसी दुनो के स्नान कराके फूल आ माला से सजावल जाला। विवाह समारोह में दूल्हा आ दुल्हिन के सूती धागा (माला) से जोड़ल जाला।
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]
[[श्रेणी:हिंदू तिथि अनुसार पड़े वाला तिहुआर]]
[[श्रेणी:कातिक महीना के तिहुआर]]
kjsa9aq65b7fayw1mrfgfpcvoehnc8l
तुलसी बियाह
0
102043
815119
2026-11-12T03:17:22Z
SM7
3953
पन्ना [[तुलसी विवाह]] पर अनुप्रेषित कइल गइल
815119
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[तुलसी विवाह]]
<!-- जबले ई कन्फर्म न हो जाय के एकरा के भोजपुरी में सही में तुलसी बियाह कहल जाला -->
cgfrr6ut5i7kuy9toyivobj8jiig7z5
काल भैरव जयंती
0
102044
815125
2026-11-12T03:36:46Z
SM7
3953
पन्ना बनावल गइल "'''काल भैरव जयंती''' [[हिंदू धर्म]] के एगो महत्वपूर्ण तिहुआर ह, जे [[शिव|भगवान शिव]] के अवतार [[काल भैरव]] के समर्पित बा। ई त्योहार खराब किसिम के शक्तियन से रक्षा, हर तरह के खतरा आ..." के साथ
815125
wikitext
text/x-wiki
'''काल भैरव जयंती''' [[हिंदू धर्म]] के एगो महत्वपूर्ण तिहुआर ह, जे [[शिव|भगवान शिव]] के अवतार [[काल भैरव]] के समर्पित बा। ई त्योहार खराब किसिम के शक्तियन से रक्षा, हर तरह के खतरा आ अकाल मृत्यु से बचाव आ अप्राकृतिक घटना सभ से सुरक्षा खातिर मनावल जाला।
काल भैरव जयंती हर साल [[हिंदू पतरा|हिंदू चंद्र कैलेंडर]] के नौवाँ महीना अग्रहायण ([[अगहन]]) के [[कृष्ण पक्ष]] के आठवाँ दिन, माने कि अन्हार के अष्टिमी के मनावल जाला।
{{clear}}
fdmbnalhi5jdc797s5zvd2lghs12k8p
815126
815125
2026-11-12T03:38:03Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा +[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]; +[[श्रेणी:हिंदू तिथि अनुसार पड़े वाला तिहुआर]]; +[[श्रेणी:शिव]]; +[[श्रेणी:अगहन महीना के तिहुआर]]
815126
wikitext
text/x-wiki
'''काल भैरव जयंती''' [[हिंदू धर्म]] के एगो महत्वपूर्ण तिहुआर ह, जे [[शिव|भगवान शिव]] के अवतार [[काल भैरव]] के समर्पित बा। ई त्योहार खराब किसिम के शक्तियन से रक्षा, हर तरह के खतरा आ अकाल मृत्यु से बचाव आ अप्राकृतिक घटना सभ से सुरक्षा खातिर मनावल जाला।
काल भैरव जयंती हर साल [[हिंदू पतरा|हिंदू चंद्र कैलेंडर]] के नौवाँ महीना अग्रहायण ([[अगहन]]) के [[कृष्ण पक्ष]] के आठवाँ दिन, माने कि अन्हार के अष्टिमी के मनावल जाला।
{{clear}}
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]
[[श्रेणी:हिंदू तिथि अनुसार पड़े वाला तिहुआर]]
[[श्रेणी:शिव]]
[[श्रेणी:अगहन महीना के तिहुआर]]
dmsfc0433ctkrjsbex8f1zbovvc69k5
815127
815126
2026-11-12T03:42:17Z
SM7
3953
[[User:SM7/stubsorter|Stubsorter]] के मदद से {{Hinduism-stub}} जोड़ल गइल।
815127
wikitext
text/x-wiki
'''काल भैरव जयंती''' [[हिंदू धर्म]] के एगो महत्वपूर्ण तिहुआर ह, जे [[शिव|भगवान शिव]] के अवतार [[काल भैरव]] के समर्पित बा। ई त्योहार खराब किसिम के शक्तियन से रक्षा, हर तरह के खतरा आ अकाल मृत्यु से बचाव आ अप्राकृतिक घटना सभ से सुरक्षा खातिर मनावल जाला।
काल भैरव जयंती हर साल [[हिंदू पतरा|हिंदू चंद्र कैलेंडर]] के नौवाँ महीना अग्रहायण ([[अगहन]]) के [[कृष्ण पक्ष]] के आठवाँ दिन, माने कि अन्हार के अष्टिमी के मनावल जाला।
{{clear}}
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]
[[श्रेणी:हिंदू तिथि अनुसार पड़े वाला तिहुआर]]
[[श्रेणी:शिव]]
[[श्रेणी:अगहन महीना के तिहुआर]]
{{Hinduism-stub}}
{{festival-stub}}
d01jf9cv80raa4r4t072ikn7578qcup
815137
815127
2026-11-12T10:34:12Z
SM7
3953
संदर्भ जोड़ल/सुधारल गइल
815137
wikitext
text/x-wiki
'''काल भैरव जयंती''' [[हिंदू धर्म]] के एगो महत्वपूर्ण तिहुआर ह, जे [[शिव|भगवान शिव]] के अवतार [[काल भैरव]] के समर्पित बा। ई त्योहार खराब किसिम के शक्तियन से रक्षा, हर तरह के खतरा आ अकाल मृत्यु से बचाव आ अप्राकृतिक घटना सभ से सुरक्षा खातिर मनावल जाला।
काल भैरव जयंती हर साल [[हिंदू पतरा|हिंदू चंद्र कैलेंडर]] के नौवाँ महीना अग्रहायण ([[अगहन]]) के [[कृष्ण पक्ष]] के आठवाँ दिन, माने कि अन्हार के अष्टिमी के मनावल जाला।<ref>{{Cite web |title=काल भैरव जयंती 2026 {{!}} काल भैरव का इतिहास {{!}} काल भैरव अष्टक |url=https://cycle.in/blogs/all/kaal-bhairav-jayanti-hindi |access-date=2026-11-12 |website=Cycle.in |language=en}}</ref>
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]
[[श्रेणी:हिंदू तिथि अनुसार पड़े वाला तिहुआर]]
[[श्रेणी:शिव]]
[[श्रेणी:अगहन महीना के तिहुआर]]
{{Hinduism-stub}}
{{festival-stub}}
d5vi198js1yihsgedbzclej75q7aqil
815143
815137
2026-11-12T11:08:37Z
SM7
3953
815143
wikitext
text/x-wiki
<ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Bharatiya_Parva_Evam_Tyohar/scJmDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B2%20%E0%A4%AD%E0%A5%88%E0%A4%B0%E0%A4%B5%20%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%80&pg=PT74&printsec=frontcover|title=Bharatiya Parva Evam Tyohar: Bharatiya Parva Evam Tyohar: Celebrating India's Cultural Festivals|last=Shandilya|first=Rajeshwari|date=2009-01-01|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-81-7315-617-5|language=hi}}</ref>'''काल भैरव जयंती''' [[हिंदू धर्म]] के एगो महत्वपूर्ण तिहुआर ह, जे [[शिव|भगवान शिव]] के अवतार [[काल भैरव]] के समर्पित बा। ई त्योहार खराब किसिम के शक्तियन से रक्षा, हर तरह के खतरा आ अकाल मृत्यु से बचाव आ अप्राकृतिक घटना सभ से सुरक्षा खातिर मनावल जाला।
काल भैरव जयंती हर साल [[हिंदू पतरा|हिंदू चंद्र कैलेंडर]] के नौवाँ महीना अग्रहायण ([[अगहन]]) के [[कृष्ण पक्ष]] के आठवाँ दिन, माने कि अन्हार के अष्टिमी के मनावल जाला।<ref>{{Cite web |title=काल भैरव जयंती 2026 {{!}} काल भैरव का इतिहास {{!}} काल भैरव अष्टक |url=https://cycle.in/blogs/all/kaal-bhairav-jayanti-hindi |access-date=2026-11-12 |website=Cycle.in |language=en}}</ref>
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]
[[श्रेणी:हिंदू तिथि अनुसार पड़े वाला तिहुआर]]
[[श्रेणी:शिव]]
[[श्रेणी:अगहन महीना के तिहुआर]]
{{Hinduism-stub}}
{{festival-stub}}
8dnqq6cp15p111j3alu1uq0kn0hf79q
815144
815143
2026-11-12T11:14:07Z
SM7
3953
संदर्भ जोड़ल/सुधारल गइल
815144
wikitext
text/x-wiki
'''काल भैरव जयंती''' [[हिंदू धर्म]] के एगो महत्वपूर्ण तिहुआर ह, जे [[शिव|भगवान शिव]] के अवतार [[काल भैरव]] के समर्पित बा। ई त्योहार खराब किसिम के शक्तियन से रक्षा, हर तरह के खतरा आ अकाल मृत्यु से बचाव आ अप्राकृतिक घटना सभ से सुरक्षा खातिर मनावल जाला।
काल भैरव जयंती हर साल [[हिंदू पतरा|हिंदू चंद्र कैलेंडर]] के नौवाँ महीना अग्रहायण ([[अगहन]]) के [[कृष्ण पक्ष]] के आठवाँ दिन, माने कि अन्हार के अष्टिमी के मनावल जाला।<ref>{{Cite web |title=काल भैरव जयंती 2026 {{!}} काल भैरव का इतिहास {{!}} काल भैरव अष्टक |url=https://cycle.in/blogs/all/kaal-bhairav-jayanti-hindi |access-date=2026-11-12 |website=Cycle.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Bharatiya_Parva_Evam_Tyohar/scJmDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B2%20%E0%A4%AD%E0%A5%88%E0%A4%B0%E0%A4%B5%20%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%80&pg=PT74&printsec=frontcover|title=Bharatiya Parva Evam Tyohar: Bharatiya Parva Evam Tyohar: Celebrating India's Cultural Festivals|last=Shandilya|first=Rajeshwari|date=2009-01-01|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-81-7315-617-5|language=hi}}</ref>
{{clear}}
== संदर्भ ==
{{Reflist|29em}}
[[श्रेणी:हिंदू तिहुआर]]
[[श्रेणी:हिंदू तिथि अनुसार पड़े वाला तिहुआर]]
[[श्रेणी:शिव]]
[[श्रेणी:अगहन महीना के तिहुआर]]
{{Hinduism-stub}}
{{festival-stub}}
iiostgmqlccl8snzy1nvexj6vdvec29
इंटरनेट टेलीफोनी
0
102045
815130
2026-11-12T04:53:26Z
SM7
3953
पन्ना बनावल गइल "'''इंटरनेट टेलीफोनी''' ({{Langx|en|Internet telephony}}; ''टेली'' माने "दूर से" आ ''फोनी'' माने "आवाज के आवाजाही" भा "बातचीत") [[इंटरनेट]] के इस्तेमाल से बातचीत आ आवाज आधारित कम्युनिकेशन के सुबिधा हवे..." के साथ
815130
wikitext
text/x-wiki
'''इंटरनेट टेलीफोनी''' ({{Langx|en|Internet telephony}}; ''टेली'' माने "दूर से" आ ''फोनी'' माने "आवाज के आवाजाही" भा "बातचीत") [[इंटरनेट]] के इस्तेमाल से बातचीत आ आवाज आधारित कम्युनिकेशन के सुबिधा हवे। ई अइसन टेकनीक हवे जेह में बिना टेलिफोन लाइन भा लैंडलाइन के सीधे इंटरनेट आ ब्रॉडबैंड के इस्तेमाल से आवाज वाला सनेसा आ मल्टीमीडिया सनेसा भेजल जा सके लें।
एकरा के टेक्निकल भाषा में '''VoIP''' भा '''वॉयस ओवर इंटरनेट प्रोटोकॉल''' चाहे '''आईपी टेलीफोनी''' के नाँव से जानल जाला। इंटरनेट टेलीफोनी भा '''ब्रॉडबैंड टेलीफोनी''' एकर ब्यापक नाँव हवें।
VoIP टेक्नोलॉजी के बिकास मोबइल टेलीफोनी के साथ एकर एकीकरण तक पहुँच गइल बा। एहमें वॉइस ओवर LTE (VoLTE) आ वॉइस ओवर NR (Vo5G) शामिल बाड़ें, जे मोबइल डेटा नेटवर्क के माध्यम से बिना रुकावट आवाज के संचार संभव बनावे लें। एह प्रगति से इंटरनेट आधारित एप्लीकेशन में VoIP के पारंपरिक इस्तेमाल से आगे एकर भूमिका बढ़ गइल बा। आधुनिक मोबइल इन्फ्रास्ट्रक्चर में ई एगो प्रमुख हिस्सा बन गइल बा, काहेकि 4G आ 5G नेटवर्क आवाज के प्रसारण खातिर पूरी तरह एही टेक्नोलॉजी पर निर्भर करे लें।
== काम करे के तरीका ==
एह मे यूजर के आवाज के छोट-छोट डेटा पैकेट में बदल दिहल जाला। ओकरा बाद इंटरनेट के माध्यम से एकरा के दुसरे वांछित जगह पर भेजल जाला। ओह जगह पर फेरु से दोबारा डेटा के आवाज में बदल लिहल जाला।
0hzwb2h3uf7zd2vsqvr96g8mndrkyuw
815131
815130
2026-11-12T04:54:48Z
SM7
3953
[[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा +[[श्रेणी:कम्युनिकेशन]]; +[[श्रेणी:इंटरनेट टर्मावली]]; +[[श्रेणी:इंटरनेट]]
815131
wikitext
text/x-wiki
'''इंटरनेट टेलीफोनी''' ({{Langx|en|Internet telephony}}; ''टेली'' माने "दूर से" आ ''फोनी'' माने "आवाज के आवाजाही" भा "बातचीत") [[इंटरनेट]] के इस्तेमाल से बातचीत आ आवाज आधारित कम्युनिकेशन के सुबिधा हवे। ई अइसन टेकनीक हवे जेह में बिना टेलिफोन लाइन भा लैंडलाइन के सीधे इंटरनेट आ ब्रॉडबैंड के इस्तेमाल से आवाज वाला सनेसा आ मल्टीमीडिया सनेसा भेजल जा सके लें।
एकरा के टेक्निकल भाषा में '''VoIP''' भा '''वॉयस ओवर इंटरनेट प्रोटोकॉल''' चाहे '''आईपी टेलीफोनी''' के नाँव से जानल जाला। इंटरनेट टेलीफोनी भा '''ब्रॉडबैंड टेलीफोनी''' एकर ब्यापक नाँव हवें।
VoIP टेक्नोलॉजी के बिकास मोबइल टेलीफोनी के साथ एकर एकीकरण तक पहुँच गइल बा। एहमें वॉइस ओवर LTE (VoLTE) आ वॉइस ओवर NR (Vo5G) शामिल बाड़ें, जे मोबइल डेटा नेटवर्क के माध्यम से बिना रुकावट आवाज के संचार संभव बनावे लें। एह प्रगति से इंटरनेट आधारित एप्लीकेशन में VoIP के पारंपरिक इस्तेमाल से आगे एकर भूमिका बढ़ गइल बा। आधुनिक मोबइल इन्फ्रास्ट्रक्चर में ई एगो प्रमुख हिस्सा बन गइल बा, काहेकि 4G आ 5G नेटवर्क आवाज के प्रसारण खातिर पूरी तरह एही टेक्नोलॉजी पर निर्भर करे लें।
== काम करे के तरीका ==
एह मे यूजर के आवाज के छोट-छोट डेटा पैकेट में बदल दिहल जाला। ओकरा बाद इंटरनेट के माध्यम से एकरा के दुसरे वांछित जगह पर भेजल जाला। ओह जगह पर फेरु से दोबारा डेटा के आवाज में बदल लिहल जाला।
[[श्रेणी:कम्युनिकेशन]]
[[श्रेणी:इंटरनेट टर्मावली]]
[[श्रेणी:इंटरनेट]]
4rhp3xcw7aejalgm4u5nk9gcdm4ls1r
815132
815131
2026-11-12T04:55:30Z
SM7
3953
[[User:SM7/stubsorter|Stubsorter]] के मदद से {{Comm-stub}} जोड़ल गइल।
815132
wikitext
text/x-wiki
'''इंटरनेट टेलीफोनी''' ({{Langx|en|Internet telephony}}; ''टेली'' माने "दूर से" आ ''फोनी'' माने "आवाज के आवाजाही" भा "बातचीत") [[इंटरनेट]] के इस्तेमाल से बातचीत आ आवाज आधारित कम्युनिकेशन के सुबिधा हवे। ई अइसन टेकनीक हवे जेह में बिना टेलिफोन लाइन भा लैंडलाइन के सीधे इंटरनेट आ ब्रॉडबैंड के इस्तेमाल से आवाज वाला सनेसा आ मल्टीमीडिया सनेसा भेजल जा सके लें।
एकरा के टेक्निकल भाषा में '''VoIP''' भा '''वॉयस ओवर इंटरनेट प्रोटोकॉल''' चाहे '''आईपी टेलीफोनी''' के नाँव से जानल जाला। इंटरनेट टेलीफोनी भा '''ब्रॉडबैंड टेलीफोनी''' एकर ब्यापक नाँव हवें।
VoIP टेक्नोलॉजी के बिकास मोबइल टेलीफोनी के साथ एकर एकीकरण तक पहुँच गइल बा। एहमें वॉइस ओवर LTE (VoLTE) आ वॉइस ओवर NR (Vo5G) शामिल बाड़ें, जे मोबइल डेटा नेटवर्क के माध्यम से बिना रुकावट आवाज के संचार संभव बनावे लें। एह प्रगति से इंटरनेट आधारित एप्लीकेशन में VoIP के पारंपरिक इस्तेमाल से आगे एकर भूमिका बढ़ गइल बा। आधुनिक मोबइल इन्फ्रास्ट्रक्चर में ई एगो प्रमुख हिस्सा बन गइल बा, काहेकि 4G आ 5G नेटवर्क आवाज के प्रसारण खातिर पूरी तरह एही टेक्नोलॉजी पर निर्भर करे लें।
== काम करे के तरीका ==
एह मे यूजर के आवाज के छोट-छोट डेटा पैकेट में बदल दिहल जाला। ओकरा बाद इंटरनेट के माध्यम से एकरा के दुसरे वांछित जगह पर भेजल जाला। ओह जगह पर फेरु से दोबारा डेटा के आवाज में बदल लिहल जाला।
[[श्रेणी:कम्युनिकेशन]]
[[श्रेणी:इंटरनेट टर्मावली]]
[[श्रेणी:इंटरनेट]]
{{Comm-stub}}
{{Internet-stub}}
6zzh6xe6dtm13jeypeqdbfh20i23r3w
काल भैरव
0
102046
815138
2026-11-12T10:39:50Z
SM7
3953
पन्ना [[भैरो बाबा]] पर अनुप्रेषित कइल गइल
815138
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[भैरो बाबा]]
svpw8neqzulq3ev2edt4ifz4yzzi4mf
कृष्ण पक्ष
0
102047
815146
2026-11-12T11:15:42Z
SM7
3953
पन्ना [[पाख]] पर अनुप्रेषित कइल गइल
815146
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[पाख]]
g40w420yht93y905kz5oy3wc5k1bol2
शुक्ल पक्ष
0
102048
815147
2026-11-12T11:16:09Z
SM7
3953
पन्ना [[पाख]] पर अनुप्रेषित कइल गइल
815147
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[पाख]]
g40w420yht93y905kz5oy3wc5k1bol2