Wikipidia bjnwiki https://bjn.wikipedia.org/wiki/Laman_Tatambaian MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Media Istimiwa Pamandiran Pamakai Pamandiran Pamakai Wikipidia Pamandiran Wikipidia Barakas Pamandiran Barakas MediaWiki Pamandiran MediaWiki Citakan Pamandiran Citakan Patulung Pamandiran Patulung Tumbung Pamandiran Tumbung Lawang Pamandiran Lawang TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara Urang Malayu 0 19358 112345 112312 2026-07-08T15:53:42Z ~2026-38892-59 17642 112345 wikitext text/x-wiki {{AP}} {{ethnic group |group = Urang Malayu <br/> Suku Melayu <br/> Orang Melayu <br/> اورڠ ملايو |image = [[Berkas:Malay couple.jpg|thumb]] |caption = |poptime = '''± 27.000.000''' |region1 = '''{{flag|Malaysia}}''' |pop1 = 20.749.378 |ref1 = {{lower|<ref>{{harvnb|Economic Planning Unit (Malaysia)|2010}}</ref>}} |region2 = '''{{flag|Indunisia}}''' |pop2 = 8.789.585 |ref2 = {{lower|<ref>{{harvnb|Badan Pusat Statistika Indonesia|2010}}</ref><ref>Figure obtained based on the percentage of Malays in 2000 census and the total Indonesian population in 2010 census</ref>}} |region3 = '''{{flag|Thailand}}''' |pop3 = 5.354.475 |ref3 = {{lower|<ref>{{harvnb|CIA World Factbook|t=Thailand|2012}}</ref>}} |region4 = '''[[Filipina]]''' |pop4 = 2.000.000 |ref4 = |region5 = '''[[Singapura]]''' |pop5 = 1.003.449 |ref5 = {{lower|<ref>{{harvnb|CIA World Factbook|t=Singapore|2012}}</ref>}} |region6 = '''{{flag|Brunei}}''' |pop6 = 501.902 |ref6 = {{lower|<ref>{{harvnb|CIA World Factbook|t=Brunei|2012}}</ref>}} |langs = [[Basa Malayu|Malayu]], [[Basa Indunisia|Indunisia]], [[Basa Arab|Arab]], [[Basa Inggris|Inggris]] |religion = [[Islam]] |related = [[Urang Banjar|Banjar]], [[Urang Jawa|Jawa]], Sunda, Minangkabau, Kerinci, Aceh, Dayak }} '''Urang Malayu''' ({{lang-ms|Orang Melayu}}; [[Jawi]]: ملايو) marupakan kalompok etnis wan agama Austronesia nang baasal matan Samananjung Malayu, [[Sumatera]] timur, pasisir [[Kalimantan]], wan pulau-pulau halus nang baandak di antara lokasi-lokasi ngini nang dipinandui sabagai Nusantara Riau. [[Basa Malayu]] marupakan anggota matan rumpun basa Austronesia. Wilayah-wilayah ngini wayah ini marupakan bagian matan nagara-nagara [[Malaysia]], [[Indunisia]] ([[Sumatera]] timur wan selatan, Kapulauan Bangka Belitung, [[Kalimantan Barat]], Kapulauan Riau, wan pasisir [[Kalimantan Timur]]), bagian salatan Thailand (Pattani, Satun, Songkhla, Trang, Krabi, Yala, wan Narathiwat), [[Singapura]], [[Brunai]], wan ujung salatan Myanmar (Tanintharyi). [[Berkas:P Ramlee Dunia Film 15 May 1954 p20.jpg|thumb|[[P. Ramlee]]]] Bahkan, banyak komunitas Minangkabau, Mandailing, wan [[urang Dayak|Dayak]] nang pindah ka pantai timur [[Sumatera]] wan pantai barat [[pulau Kalimantan|Kalimantan]], mangaku sabagai urang Malayu. Salain di Nusantara, urang Malayu jua ada di Sri Lanka, Kapulauan Cocos (Keeling) ''(Cocos Malays)'', wan [[Aprika Salatan]] ''(Cape Malays)''. Pakambangan wan didirian Kasultanan Malaka pas abad ka-15 manyababakan revolusi ganal dalam sajarah bangsa Malayu. Hal ngitu tajadi karana kasultanan ngitu mambawa parubahan nang sangat signifikan pada tata kabudayaan wan kasultanan ngitu mandapatakan kajayaan pada masa ngitu. Sapanjang sajarahnya, urang-urang Malayu dipinandui sabagai komunitas padagangan pasisir nang baisi ciri-ciri budaya nang baubah.{{sfn|Milner|2010|p=131}}{{sfn|Barnard|2004|pp=7, 32, 33 & 43}} Buhannya manyerap, mambagi wan manyampaiakan banyak ciri budaya dari kalompok etnis lokal lainnya, nang kaya Minangkabau wan Aceh. == Etimologi == {{multiple image | align = right | total_width = 420 | image1 = Malays from the Malacca Sultanate Codice Casanatense.jpg | alt1 = Urang Malayu Malaka | caption1 = Lukisan cat banyu Portugis matan urang Malayu di Malaka, sakitar tahun 1540, ditampaiakan dalam Códice Casanatense | image2 = A Malay couple RBSeite93.jpg | alt2 = Sepasang urang Malayu | caption2 = Ilustrasi pasangan Malayu, dari ''Reise nach Batavia'', antara tahun 1669 wan 1682 | image3 = JogetUNISEL.jpg | alt3 = Tari manari joget Malayu | caption3 = Tari Joget nang baasal matan masa Kasultanan Malaka, banyak aspek budaya Malayu baasal matan wilayah Malaka }} Kata Melayu pada mulanya marupakan ngaran tampat (toponim), nang marujuk pada sabuah lokasi di Sumatera. Imbah abad ka-15 istilah Malayu mulai diguna'akan gasan marujuk pada ngaran suku (etnonim).<ref name=":0">{{cite book|author=Timothy P. Barnard|year=2004|title=Contesting Malayness: Malay identity across boundaries|location=Singapore|publisher=Singapore University press|isbn=9971-69-279-1|page=|url-status=live}}</ref>{{rp|3}} Sastra ''Sajarah Malayu'', mahubungakan asal etimologis "Melayu" lawan sabuah sungai halus bangaran Sungai Malayu di [[Sumatera]], [[Indunisia]]. Epos tasalah manyambat bahwa sungai ngini mangalir ka Sungai Musi di Palembang, padahal sabujurnya sungai ngini mangalir ka Sungai Batang Hari di [[Jambi]].<ref>{{Cite journal|last=Reid|first=Anthony|date=Uktubir 2001|title=Understanding Melayu (Malay) as a Source of Diverse Modern Identities|journal=Journal of Southeast Asian Studies|volume=32|issue=3|pages=295-313}}</ref>{{rp|298}} Babarapa urang bapandapat bahwa istilah ngitu baasal matan sabuah kata nang baasal matan [[basa Malayu]], yaitu "melaju" nang baasal dari awalan 'me' wan akar kata 'laju', nang manggambarakan kakuatan arus di sungai ngitu.{{sfn|Melebek|Moain|2006|pp=9–10}} [[Barakas:Candi Tinggi.jpg|thumb|upright=1|Candi Muaro Jambi di [[Jambi]], dihubungakan lawan keberadaan karajaan Melayu pra-Islam. Candi-candi biasanya dibangun di tangah-tangah pusat karajaan]] === Sabagai ngaran tampat (toponim) === Istilah "Malayu" dan palafalan nang sama sajak abad ke-15 adalah sabuah toponim kuno nang umumnya mangacu pada daerah-daerah di selat Malaka.{{sfn|Barnard|2004|p=3}} [[Barakas:Tengku Abd Aziz Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah.jpg|thumb|upright=1|Tengku Abdu Aziz, Pangeran dari [[Tarangganu, Malaysia|Tarangganu]] nang mamakai pakaian khas Melayu formal wayah itu (sekitar 1920)]] * '''''Malaya Dwipa''''', "Malaya Dwipa", kaya nang tacatat dalam bab 48 Bayupurana, wilayah Malaka marupakan sabuah provinsi di laut timur nang sugih banar lawan amas wan perak. Babarapa ahli jua mamasukakan wilayah [[Sumatera]] ka dalam istilah ngitu.{{sfn|Deka|2007|p=57}} Tagal, bubuhan ahli dari India parcaya bahua istilah ini hanya marujuk pada samananjung Malayu nang tadiri matan banyak gunung, sadangkan [[Sumatera]] labih marujuk pada gambaran di dalam Suvarnadvipa.{{sfn|Pande|2006|p=266}}{{sfn|Gopal|2000|p=139}}{{sfn|Ahir|1995|p=612}}{{sfn|Mukerjee|1984|p=212}}{{sfn|Sarkar|1970|p=8}} * '''''Maleu-kolon''''' – sabuah lokasi di Samananjung Amang, nang tacatat dalam karya Klaudius Ptolemaeus (90–68 M), ''Geographia'' mancatat sabuah tanjung di ''Aurea Chersonesus'' (Samananjung Malayu) nang bangaran ''Maleu-kolon'', nang diyakini barasal matan Basa Sanskerta, ''malayakolam'' atawa ''malaikurram''.<ref>{{cite book|title= Researches on Ptolemy's geography of eastern Asia (further India and Indo-Malay archipelago|page= 101|author= Gerolamo Emilio Gerini|isbn= 81-70690366|year= 1974|publisher= Munshiram Manoharlal Publishers }}</ref> {{sfn|Gerini|1974|p=101}} * '''''Mo-lo-yu''''' – dikisahakan ulih Yijing, saurang biarawan Buddha matan dinasti Tang nang bakunjangan ka Asia tenggara pada tahun 688–695. Manurut Yijing, karajaan "Mo-Lo-Yu" bajarak 15 hari balayar matan Bogha (Palembang), ibu kota Sribhoga ([[Kedatuan Sriwijaya|Sriwijaya]]). Kerajaan ngitu jua jaraknya 15 hari palayaran dari Ka-Cha ([[Kadah, Malaysia|Kadah]]), sahingga kawa dikatahui bahwa kerajaan Mo-Lo-Yu baandak di tangah jarak antara kaduanya.{{sfn|I Ching|2005|p=xl–xli}} Teori populer mahubungakan ka'ada'an "Mo-Lo-Yu" lawan situs Kuil Muaro Jambi di Sumatera,{{sfn|Melayu Online|2005}} tagal ka'ada'an Jambi sangat balawanan lawan parnyaraan Yi Jinh nang manyambat bahwa inya ba'andak di tangah-tangah ''Ka-Cha'' (Kedah) lawan ''Bogha'' (Palembang)". Di antara masa akhir dinasti Yuan (1271–1368) wan masa awal dinasti Ming (1368–1644), kata ''Ma-La-Yu'' rancak disambat dalam teks-teks kuno Tiongkok gasan manyambat wilayah nang baandak di laut salatan. === Sabagai ngaran suku (etnonim) === Sastra Malayu Klasik manggambarakan urang Malayu dalam arti nang tahalus daripada interpretasi mudirin. ''Hikayat Hang Tuah'' (sakitar tahun 1700, manuskrip sakitar tahun 1849) hanya mangidentifikasi suku Malayu sabagai subyek Kasultanan Malaka; Brunai pada waktu itu kada dianggap sabagai Malayu. ''Hikayat Patani'' (sakitar 1876) kada manyabutakan Patani wan Brunai sabagai Malayu, istilah itu hanya digunaakan gasan [[Johor, Malaysia|Johor]]. Kedah kada tamasuk sabagai suku Malayu dalam ''Hikayat Kedah''/''Hikayat Merong'' Mahawangsa (sakitar 1821). ''Hikayat Aceh'' (sakitar 1625, naskah nang ada sakitar 1675) mahubungakan etnis Malayu lawan Johor, tagal kada manyabutakan Aceh atawa Deli sabagai Malayu.<ref>{{Cite book|last=Milner|first=Anthony|year=2011|url=https://books.google.co.id/books?id=sACaolB0FpkC&vq=liberally&source=gbs_navlinks_s|title=The Malays|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9781444391664|pages=91-92}}</ref><ref>Untuk usia manuskrip, lihat [https://mcp.anu.edu.au/Q/texts.html Malay Concordance Project].</ref> == Agama == [[Barakas:Sultan Omar Ali Saifuddin Mosque 02.jpg|thumb|Masigit Sultan Omar Ali Saifuddin di [[Brunai]] wayah malam [[Ramadan]]. Karajaan nang sugih ngini mangadopsi Melayu Islam Beraja (''Monarki Islam Malayu'') sabagai filosofi nasional sajak kamardikaannya pada tahun 1984.]] Masyarakat Malayu awal sabagian besar animis, percaya akan keberadaan ''semangat'' (roh) dalam sagala hal.<ref name="zaki1">{{harvnb|Zaki Ragman|2003|pp=1–6}}</ref> Sakitar pambukaan era umum, [[Hindu]]isme wan Budhisme diperkenalkan ulih padagang Asia Selatan ka Kapulauan Malaya, di mana buhannya bakambang sampai abad ka-13, sabalum datangnya Islam nang dibawa ulih padagang Muslim Arab, Asia Salatan wan Cina. Pada abad ka-15, Islam matan sekte Sunni ortodoks bakembang di [[dunia Malayu]] di bawah Kasultanan Malaka. Bida lawan Hinduisme, nang sacara superfisial maubah masyarakat Malayu awal, Islam kawa disambat sudah sacara pinuh baintegrasi ka dalam kahidupan sahari-hari panduduk.<ref name="Syed">{{harvnb|Syed Husin Ali|2008|p=57}}</ref> Sajak era ngini, urang-urang Malayu dianggap sabagai kalompok etnis wan agama wan sacara tradisiunal mamiliki identifikasi erat dangan Islam{{sfn|Johns|Lahoud|2005|p=157}} wan mereka kada mangubah agama mereka sajak ngitu.<ref name="Syed" /> Identitas ngini sangat kuat sampai-sampai dipadahakan bahwa manjadi Muslim adalah ''masuk Melayu'' (masuk Malayu).{{sfn|Andaya|Andaya|1984|p=55}} Namun, kepercayaan awal baisi akar nang labih dalam, buhannya mampartahanakan diri malawan anathema Islam – wan jua mistisisme Sufisme sudah bahubungan antara urang Malayu, lawan roh-roh dunia animistik awal wan babarapa unsur Hinduisme.{{sfn|Winstedt|1925|p=125}} Imbah tahun 1970-an, kabangkitan Islam (disambat jua re-Islamisasi{{sfn|Burgat|2003|p=54}}) di saluruh dunia Muslim, banyak tradisi nang dianggap manyalahi ajaran Islam wan mangandung unsur-unsur syirik ditinggalakan ulih urang Malayu di Malaysia, sadangkan di kalangan urang Malayu di Indunisia, tradisi ngini kada dianggap sabagai takhayul wan mangandung unsur-unsur syirik. Di antara tradisi nginih adalah festival ''mandi safar'' (mandi Safar), sebuah festival mandi gasan mancapai kamurnian spiritual, nang kawa dilihat ciri-cirinya mirip lawan babarapa matan Durga Puja di India.{{sfn|Bolton|Hutton|2000|p=184}} Kabanyakan etnis Malayu modern adalah panganut Islam Sunni<ref>{{cite web |title=The Malay of Malaysia |publisher=Bethany World Prayer Center |url=http://kcm.co.kr/bethany_eng/p_code3/1892.html |access-date=7 Juli 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010191042/http://kcm.co.kr/bethany_eng/p_code3/1892.html |archive-date=10 Uktubir 2012}}</ref> wan festival Malayu nang paling panting adalah festival asal Islam — ''[[Hari Raya Pitrah|Hari Raya Aidilfitri]]'', ''[[Hari Raya Haji|Hari Raya Aidiladha]]'', ''[[Tahun puga Islam|Awal Muharram]]'', wan ''[[Mulut (parayaan)|Maulidur Rasul]]''. Di Malaysia wan Brunai, urang-urang Malayu dianggap murtad apabila bapindah agama matan Islam. Tagal, ada babarapa etnis Malayu nang badiam di luar nagara-nagara ngini jua sudah manarima agama lain sacara legal di bawah hukum. == Arsitéktur == {{See also|Rumah Malayu}} [[Barakas:Rumah kedah.gif|thumb|350px|Rūmah tradisional Malayu di [[Kadah, Malaysia|Kadah]], dihiasi lawan panel ukiran khas dari Samananjung Malayu utara.]] [[Rumah Malayu]] marujuk pada wadah tinggal urang Malayu, sabuah kalompok etno-linguistik nang bagana di [[Sumatera]], pasisir [[pulau Kalimantan|Kalimantan]] wan Samananjung Malayu. Bentuk arsitektur tradisional, nang kaya atap tropis nang sasuai wan proporsi harmonis lawan elemen dekoratif dianggap masih baisi nilai budaya nang ganal oleh banyak urang di wilayah ngitu. Namun, bangunan-bangunan ngini mamarluakan pangurusan nang signifikan dibandingakan lawan konstruksi modern; nang kaya tantangan dalam malestarikan bahan utamanya, kayu, dari efek marusak cuaca tropis wan jua infestasi rayap. Kaahlian pambangunan tradisional ngini sacara bertahap hilang di [[Malaysia]] lantaran kayu alami manjadi langka lantaran deforestasi wan industrialisasi,<ref name=H>{{cite news |date=16 Mai 2026 |page=B7|newspaper=The Straits Times|department=Letter From... |title=Guest houses, film sets: Traditional Malay houses in demand with new lease of life|author=Hadi Azmi }}</ref> samantara di [[Indunisia]] rumah tradisional nang kaya itu masih batahan di daerah dusun. Walaupun parubahan parkotaan di [[Singapura]] sudah mahapus hampir sabarataan lingkungan parkotaan Malayu, babarapa rumah nang manampaiakan arsitektur lokal ini masih batahan, tarutama di pulau Pulau Ubin. Upaya gasan manyimpan gaya arsitektur asli kapulauan Indunisia sudah dilakuakan malalui dokumentasi wan panciptaan replika di paviliun paropinsi di Taman Mini Indonesia Indah, Jakarta. Pemilik banyak rumah tradisional Malaysia nang masih ada jua menyewa'akan rūmah-rūmah itu gasan studio produksi sabagai wadah pambuatan [[pélém]] wan iklan, wan rumah tamu, sabagai sumber pandapatan tambahan.<ref name=H/> == Basa == [[Barakas:Prasasti Kedukan Bukit 3.jpg|thumb|Prasasti Kedukan Bukit nang ditulis dalam aksara Pallawa. Baasal matan tahun 683, ngini adalah salah satu artefak tulisan Malayu nang paling tuha nang masih ada.]] {{Main|Basa Malayu}} {{See also|Tulisan Jawi}} [[Basa Malayu]] marupakan salah satu basa nang paling tarkanal di dunia, tarutama basa Austronesia. Varian wan dialek Malayu dipakai sabagai basa rasmi di [[Brunai]], [[Indunisia]], [[Malaysia]] wan [[Singapura]]. Basa ini jua dituturakan di [[Thailand]] salatan, Kapulauan Cocos, Pulau Natal, Sri Lanka. Basa ini dituturakan sabagai basa asli ulih sakitar 33 juta urang di saluruh Kapulauan Malayu wan dipakai sabagai basa kadua ulih sakitar 220 juta urang.{{sfn|Wright|2007|p=492}} Bentuk basa Malayu nang paling tuha baasal matan basa Proto-Malayo-Polinesia nang dituturakan ulih panduduk Austronesia nang paling awal di Asia Tanggara. Bantuk ngini kamudian bakambang manjadi Malayu Lawas pas budaya wan agama India mulai manambus wilayah ngitu. Basa Malayu Kuno baisi babarapa istilah sampai wahini, tapi tatap kada kawa dipahami ulih pamandir mudirin, samantara basa mudirin sudah banyak ta'akui dalam tulisan Malayu Klasik, nang bantuknya paling tuha ba'asal matan tahun 1303 M.{{sfn|Teeuw|1959|p=149}} Basa Malayu bakambang manjadi Basa Malayu Klasik malalui panambahan kata-kata [[basa Arab|Arab]] wan [[basa Parsia|Parsia]] nang barandak pas Islam datang ka wilayah ngitu, wan baubah sacara signifikan dalam prosesnya. Awalnya, Malayu Klasik marupakan sakalompok dialek nang bamacam-macam, mancarminakan asal-usul karajaan-karajaan Malayu di Asia Tenggara. Salah satu dialek ngini, nang dikambangakan dalam tradisi sastra Kasultanan Malaka pas abad ka-15, akhirnya manjadi dominan. Era Malaka ditandai lawan parubahan basa Malayu manjadi basa Islam, nang mirip lawan [[basa Arab|bahasa Arab]], [[basa Parsia|Persia]], Urdu wan Swahili. Tulisan Arab nang diadaptasi disambat Jawi dipakai gasan manggantiakan tulisan Kawi, istilah-istilah agama wan budaya Islam banyak disamakan, manyingkirakan banyak kata-kata Hindu-Buddha, wan basa Malayu jadi basa media pandidikan wan panyabaran Islam di saluruh wilayah Asia Tenggara. Di puncak kakuasaan Malaka pada abad ka-15, basa Malayu Klasik manyabar diluar dunia panutur<ref name="Sneddon 2003 59">{{harvnb|Sneddon|2003|p=59}}</ref> basa Malayu tradisiunal wan manyabapakan sabuah lingua franca nang disambat ''Bahasa Melayu pasar'' ("Basa Malayu Bazaar") atawa ''Bahasa Melayu rendah'' ("Basa Malayu Randah") sabagai balawanan ''Bahasa Melayu tinggi'' ("Basa Malayu Tinggi") di Malaka.{{sfn|Sneddon|2003|p=84}} Umumnya diyakini bahwa Basa Malayu Bazaar marupakan basa pidgin wan pangambangan nang paling panting adalah bahwa bahasa pidgin manjadi kreol, manciptakan babarapa basa hanyar nang kaya Basa Malayu Ambon, Basa Malayu Manado wan [[Basa Betawi]].{{sfn|Sneddon|2003|p=60}} Panulis-panulis Irupa abad ka-17 wan ka-18, nang kaya Tavernier, Thomassin wan Werndly manggambarakan Basa Malayu sabagai "''basa urang-urang nang balajar di sabarataan India, nang kaya basa Latin di Eropa''".{{sfn|Sweeney|1987}} Basa ngini jua nang paling banyak diguna'akan salawas era kolonial Inggris wan Walanda di Kapulauan Malayu.{{sfn|Van der Putten|Cody|2009|p=55}} Kabalikannya tajadi di Hindia Timur Spanyol, di mana Latinisasi massal kapulauan sapanjang tahun-tahun kolonial manyababakan coup de grâce basa Malayu di [[Pilipina]]. Dialek Kasultanan Johor, panerus langsung matan Malaka, manjadi basa standar di kalangan urang Malayu di [[Singapura]] wan [[Malaysia]], wan marupakan dasar asli gasan [[basa Indunisia]] standar.<ref name="Sneddon 2003 59"/>{{sfn|Wong|1973|p=126}}{{sfn|Clyne|1992|p=413}}{{sfn|Brown|Ogilvie|2009|p=678}} Salain matan basa Malayu standar, nang dikambangakan di dalam lingkup Malaka-Johor, bamacam dialek Malayu lokal ada. Misalnya, urang Bangka, urang Brunai, urang Jambi, urang [[Kalantan, Malaysia|Kalantan]], urang [[Kadah, Malaysia|Kadah]], urang [[Nagari Sambilan, Malaysia|Nagari Sambilan]], urang [[basa Palimbang|Palimbang]], urang Pattani, urang [[Sarawak, Malaysia|Sarawak]], urang [[Tarangganu, Malaysia|Tarangganu]], wan banyak lainnya. Basa Malayu sacara historis ditulis dalam aksara Pallawa, Kawi wan Rencong. Imbah datangnya Islam, [[tulisan Jawi]] nang badasarkan basa Arab diadopsi wan masih diguna'akan sampai wahini sabagai salah satu dari dua aksara rasmi di [[Brunai]] wan sabagai aksara alternatif di [[Malaysia]].<ref>{{cite web |title=Kedah MB defends use of Jawi on signboards |work=The Star |year=2008 |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/8/26/nation/22168989&sec=nation |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029105406/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F8%2F26%2Fnation%2F22168989&sec=nation |archive-date=29 Uktubir 2012 }}</ref> Mulai abad ka-17, sabagai hasil kolonisasi Inggris wan Walanda, aksara Jawi sacara batahap digantikan ulih tulisan Rumi<ref>{{cite web |title=Malay (Bahasa Melayu / بهاس ملايو) |website=Omniglot |url=http://www.omniglot.com/writing/malay.htm |access-date=7 Juli 2026 |archive-date=26 Juni 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626115200/http://www.omniglot.com/writing/malay.htm |url-status=live }}</ref> nang badasarkan Latin nang akhirnya manjadi tulisan moderen rasmi gasan basa Malayu di [[Malaysia]], [[Singapura]], wan [[Indunisia]], wan tulisan ko-resmi di [[Brunai]]. == Musik == {{Main|Musik Malayu}} [[Musik Malayu]] adalah sabuting janis musik tradisional nang barasal wan bakambang di pasisir timur [[Sumatera]], [[Pulau Kalimantan|Kalimantan]], wan Samananjung Malaya.<ref>Sahputra, T. W. H., Martarosa, & Warhat, Z. (2019). ''[https://media.neliti.com/media/publications/408383-musik-jazz-melayu-dalam-kajian-kreativit-7b989836.pdf Musik jazz Melayu dalam kajian kreativitas]''. ''Melayu Arts and Performance Journal'', 2(2), 191–200. </ref> Musik ngini biasanya dinyanyikan ulih urang-urang matan suku bangsa Malayu nang kada jarang diumpati jua lawan tarian khas Malayu satampat misalnya tarian parsembahan dalam pajuangan atawa pesta adat, panambaian tamu kahormatan, wan dalam kagiatan kaagamaan.<ref>{{Cite book|last=Purba|first=Junaidi|last2=Putri|first2=Sabrina Maulidia|last3=Nelson|first3=Ricky|last4=Silaban|first4=Cahyani Yesika br|last5=Ridho|first5=Muhammad Habibur|last6=Andika|first6=Riki|last7=Sitorus|first7=Christina Harianti|last8=Sa|first8=Maulidha|last9=Dardanila|url=https://www.google.co.id/books/edition/TRANSFORMATION_OF_TRADITIONAL_ARTS_RESPO/mtaeEQAAQBAJ?hl=id&gbpv=0|title=TRANSFORMATION OF TRADITIONAL ARTS: RESPONDING TO THE CHALLENGES OF THE TIMES|publisher=Mawadra Lestari Enterprise|isbn=978-629-95611-1-8|pages=62|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last=Asbullah|first=Habib|last2=Rizkia|first2=Ayu|last3=Batrisya|last4=Julianto|first4=Deldi|last5=Pangestu|first5=Dimas|last6=Rania|first6=Dinda Safira|last7=Miranti|first7=Dwi|last8=Afrillia|first8=Ega|last9=Irianto|first9=Ega Deni|url=https://www.google.co.id/books/edition/Mengabadikan_Riau_Buku_I/WXsgEAAAQBAJ?hl=id&gbpv=0|title=Mengabadikan Riau: Buku I: Antologi Esai Kebudayaan|publisher=Penerbit Pustaka Rumah C1nta|isbn=978-623-7961-67-3|pages=95|language=id|url-status=live}}</ref> Sairing lawan pakambangan zaman musik Malayu mangalami kabingungan gaya musik misalnya saja mangalami paduan lawan aliran [[musik pop]], [[musik rock]], wan dangdut. Aliran ngini kawa ditamui di nagara-nagara kaya Malayu, nang kaya [[Indunisia]], [[Malaysia]], [[Singapura]], wan [[Brunai]]. Pada pamulaan parkambangan alat musik nang digunaakan labih didominasi ulih tingkatan rebana nang disambat Kompang matan Ponorogo, petikan gambus, gesekan biola, picitan akordion, tingkatan [[kanung|gong/kanung]], wan tiupan [[sarunai]]. Hal ngini dipangaruh ulih budaya matan tanah [[urang Arab|Arab]] dan [[Irupa]] tradisional. Sairing bakambangnya teknologi, bubuhannya digantiakan lawan alat musik elektronik dalam bantuk keyboard. Dalam kiprahnya aliran ngini sampat populer di era '80an bahkan mamasuki era "puncak kahangatan" di era '90an. Hal ngini ditandai lawan makin banyaknya panyanyi & grup band Malayu, wan pandatang hanyar nang muncul lawan lagu-lagu andalan masing-masing. == Seni pamentasan == [[Barakas:Joget Gamelan 1937.jpg|thumb|Pamentasan Joget Gamelan, 1937]] Urang Malayu baisi bamacam-macam musik wan tarian nang marupakan gabungan matan pangaruh budaya nang balainan. Genre nang khas mulai matan tarian rakyat tradisional Malayu nang kaya drama Mak Yong sampai tarian Zapin nang bapangaruh Arab. Gerakan koreografi jua bamacam-macam mulai matan langkah-langkah wan lagu-lagu sederhana di Dikir barat sampai gerakan nang rumit di Joget Gamelan. Musik tradisional Malayu pada dasarnya marupakan musik perkusi. Macam-macam [[kanung]] manyadiakan irama gasan banyak tarian. Ada jua drum bamacam-macam ukuran, mulai matan ''rebana ubi'' ganal nang dipakai gasan menandai acara-acara penting sampai ''gendang-rebana'' kecil (frame drum) nang dipakai gasan mengiringi bacaan vokal dalam upacara kaagamaan.{{sfn|Moore|1998|p=48}} [[Barakas:KITLV - 3676 - Lambert & Co., G.R. - Singapore - Mahjong dance and drama at Penang Island - circa 1903.tif|thumb|left|Sabuting bubuhan dari penari Malayu Siam nang manampailakan Mak Yong (sakitar abad ka-19). Pada tahun 2005, buku ngini mandapat pangakuan sabagai salah satu karya agung warisan lisan wan nang kada talihat umat manusia ulih [[Pahimpunan Pandidikan, Kailmuan, wan Kabudayaan Pasarikatan Bangsa-Bangsa|UNESCO]].]] Musik Nobat manjadi bagian matan Royal Regalia dari pangadilan Malayu sajak datangnya Islam pada abad ka-12 wan hanya dimainkan dalam upacara pangadilan nang penting. Orkestrenya tamasuk instrumen sakral wan nang dihormati banar nang kaya ''nehara'' (drum ketel), ''[[babun]]'' (drum kepala ganda), ''nafiri'' (trumpet), ''[[sarunai]]'' (oboe), wan kadang-kadang gong berkunci wan sapasang simbal.{{sfn|Marshall Cavendish|2007|p=1220}} Pangaruh India kuat dalam pamainan bayangan tradisional nang dipinandui sabagai Wayang Kulit nang mana kisah-kisah matan epik Hindu; Ramayana & Mahabharata mambantuk repertoar utama. Ada ampat macam teater wayang bayangan nang kawa ditamui di Samananjung Malaya; ''Wayang Gedek'', ''Wayang Purwa'', ''Wayang Melayu'' wan ''Wayang Siam''.{{sfn|Srinivasa|2003|p=296}}{{sfn|Ghulam Sarwar Yousof|1997|p=3}}{{sfn|Matusky|1993|pp=8–11}} Tatapi, seni wan kisah-kisah ''Wayang Purwa'' wan ''Wayang Siam'' manunjukakan pangaruh wilayah nang bagabung lawan basa Jawa wan Siam masing-masing, samantara ''Wayang Melayu'' wan ''Wayang Gedek'' mancaritakan bentuk wan gaya Malayu nang labih asli. Kesenian-kesenian Malayu nang terkenal lainnya adalah; teater ''Bangsawan'', balada cinta ''Dondang Sayang'' wan tari ''Mak Inang'' matan Kasultanan Malaka, teater ''Jikey'' wan ''Mek Mulung'' matan [[Kadah, Malaysia|Kadah]], tari ''Asyik'' wan drama tari ''Menora'' matan Patani wan [[Kalantan, Malaysia|Kalantan]], tari ''Ulek mayang'' wan ''Rodat'' matan [[Tarangganu, Malaysia|Tarangganu]], teater ''Boria'' matan Penang, tari ''Canggung'' matan [[Pirlis, Malaysia|Pirlis]], lagu-lagu naratif ''Mukun'' matan [[Brunai]] wan [[Sarawak, Malaysia|Sarawak]],{{sfn|Marzuki bin Haji Mohd Seruddin|2009}}<ref name="Ahmad Salehuddin 2009">{{harvnb|Ahmad Salehuddin|2009}}</ref> Gending Sriwijaya matan Palembang, tari Serampang Dua Belas matan Serdang.<ref name="Ahmad Salehuddin 2009"/> Zapin Api tarian api matan [[Riau]] wan Dikir barat Singapura matan [[Singapura]]. == Seni visual == [[Barakas:Burung Petala Indera I.png|thumb|Burung Petala Indra, burung mitos raksasa nang diulah gasan parada sunat agung pangeran [[Kalantan, Malaysia|Kalantan]]]] Ukiran kayu marupakan bagian matan seni visual Malayu klasik. Urang Malayu sacara tradisional manghias monumen, parahu, sanjata, makam, instrumen musik, wan pakakasnya lawan motif flora, kaligrafi, geometri, wan fitur kosmik. Seni ngini diulah lawan cara mahapus kayu lawan mamakai alat-alat nang tajam wan maumpati pola, komposisi wan urutan tartentu. Bentuk seni, nang dipinandui sabagai ''ukir'', disambat sabagai tindakan pangabdian matan para pangrajin kepada pencipta wan hadiah gasan sasama manusia.{{sfn|Said|2005}} Bentuk kesenian ngini tarutama dikaranakan banyaknya kayu di Kapulauan Malayu wan jua karana kaahlian tukang-tukang kayu nang mamungkinakan urang-urang Malayu mapraktekkan ukiran kayu sabagai karajinan. Lingkungan tropis alami di mana flora wan fauna banyak nang mengilhami motif nang digambarakan dalam bentuk abstrak atawa distilasi ka dalam papan kayu. Dengan datangnya Islam, bentuk kaligrafi geometris wan Islam diparkanalakan dalam ukiran kayu. Kayu nang diguna'akan biasanya dari spesies kayu keras tropis nang diketahui tahan lama wan kawa tahan sarangan jamur, kumbang sapatu-sapatu listrik wan rayap.{{sfn|Said|2002}} Rumah atawa [[masigit]] tradisional Malayu nang khas pasti dihiasi lawan labih matan 20 bagian nang diukir. Ukiran di dinding wan panel mamungkinakan angin masuk wan kaluar bangunan sacara efektif wan kawa mamungkinakan sinar matahari mancahaya bagian dalam struktur. Pada saat nang sama, bayangan nang dibuang ulih panel jua akan meulah bayangan badasarkan motif nang manambah kaindahan di lantai. Jadi, bagian-bagian nang diukir manjalankan tujuan fungsional wan estetika. == Liat jua == * [[Dunia Malayu]] * [[Rumah Malayu]] == Rujukan == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Malayu}} [[Tumbung:Urang Malayu| ]] [[Tumbung:Malaysia]] [[Tumbung:Indunisia]] [[Tumbung:Brunai]] [[Tumbung:Singapura]] {{Authority control}} 1j3sbrl9unim448btbi8fafvjgmwdmp Loksuga, Haur Gading, Hulu Sungai Utara 0 25205 112350 107160 2026-07-09T08:09:27Z Supribanjar 16784 112350 wikitext text/x-wiki {{kampung |kar = |gambar =[[Barakas:Kantor Desa Loksuga, Hulu Sungai Utara.jpg|300px|Kantur pambakal Loksuga]] |panjalasan =Kantur pambakal Loksuga |ngaran =Loksuga |prupinsi =Kalimantan Selatan |dati2 =Kabupatin |ngaran dati2 =Hulu Sungai Utara |kacamatan =Haur Gading |kode pos =71472 |luas =... km² |warga =... urang |karacapan =... urang/km² }} '''Loksuga''' ialah sabuting [[kampung]] di Kacamatan [[Haur Gading, Hulu Sungai Utara|Haur Gading]], [[Kabupatin Hulu Sungai Utara]], Prupinsi [[Kalimantan Selatan]], [[Indunisia]]. == Pranala luar == {{RefDagri|2022}} [[Tumbung:Kalurahan di Indunisia]]{{Haur Gading, Hulu Sungai Utara}} {{Authority control}} {{Desa-stub}} p0le1beb602ve8omg9bz2pkbv8chlyo Hambuku Raya, Sungai Pandan, Hulu Sungai Utara 0 25235 112348 107273 2026-07-09T07:58:06Z Supribanjar 16784 112348 wikitext text/x-wiki {{kampung |kar = |gambar =[[Barakas:Kantor Desa Hambuku Raya, Hulu Sungai Utara.jpg|300px|Kantur pambakal Hambuku Raya]] |panjalasan =Kantur pambakal Hambuku Raya |ngaran =Hambuku Raya |prupinsi =Kalimantan Selatan |dati2 =Kabupatin |ngaran dati2 =Hulu Sungai Utara |kacamatan =Sungai Pandan |kode pos =71455 |luas =... km² |warga =... urang |karacapan =... urang/km² }} '''Hambuku Raya''' ialah sabuting [[kampung]] di wilayah kacamatan [[Sungai Pandan, Hulu Sungai Utara|Sungai Pandan]], Kabupatin [[Kabupatin Hulu Sungai Utara|Hulu Sungai Utara]], Prupinsi [[Kalimantan Selatan]], Indunisia. == Pranala luar == {{RefDagri|2022}} [[Tumbung:Kalurahan di Indunisia]] == Géografi == === Watas wilayah === Watas wilayah kampung Hambuku Raya yaitu: {{Watas_USBT |utara=... |selatan=... |barat=... |timur=... }} {{Sungai Pandan, Hulu Sungai Utara}} {{kampung-stub}} 7s7w87a5iuwj1wij0ob4iqgmlno1bun Mekar Jaya, Angsana, Tanah Bumbu 0 26117 112351 95717 2026-07-09T08:15:17Z Supribanjar 16784 112351 wikitext text/x-wiki {{Kampung |peta = |gambar =[[Barakas:Kantor Desa Mekar Jaya, Tanah Bumbu.JPG|300px|Kantur pambakal Mekar Jaya]] |panjalasan =Kantur pambakal Mekar Jaya |ngaran =Mekar Jaya |prupinsi =Kalimantan Selatan |dati2 =Kabupatin |ngaran dati2 =Tanah Bumbu |kacamatan =Angsana |kode pos =72275 |luas =... km² |warga =... urang |karacapan =... urang/km² }} '''Mekar Jaya''' yaitu sabuting [[kampung]] di Kacamatan [[Angsana, Tanah Bumbu|Angsana]], Kabupatin [[Kabupatin Tanah Bumbu|Tanah Bumbu]], Prupinsi [[Kalimantan Selatan]], [[Indunisia]]. == Pranala luar == {{RefDagri|2022}} [[Tumbung:Kalurahan di Indunisia]]{{Angsana, Tanah Bumbu}} {{Authority control}} {{kampung-stub}} fiku2cb364n15d1h9geu55f23pcwgvh Sedulang, Kota Bangun Darat, Kutai Kartanegara 0 26872 112349 80258 2026-07-09T07:58:42Z Supribanjar 16784 112349 wikitext text/x-wiki {{Kampung |kar = |gambar =[[Barakas:Kantor Desa Sedulang, Kutai Kartanegara.JPG|300px|Kantur pambakal Sedulang]] |panjalasan =Kantur pambakal Sedulang |ngaran =Sedulang |prupinsi =Kalimantan Timur |dati2 =Kabupatin |ngaran dati2 =Kutai Kartanegara |kacamatan =Kota Bangun Darat |kode pos =75561 |luas =... km² |warga =... urang |karacapan =... urang/km² }} '''Sedulang''' adalah salah sabuting [[kampung]] di Kacamatan [[Kota Bangun Darat, Kutai Kartanegara|Kota Bangun Darat]], Kabupatin [[Kabupatin Kutai Kartanegara|Kutai Kartanegara]], Prupinsi [[Kalimantan Timur]], Indunisia. == Pranala luar == {{RefDagri|2022}} [[Tumbung:Kalurahan di Indunisia]]{{Kota Bangun Darat, Kutai Kartanegara}} {{Authority control}} {{kampung-stub}} eycxc3ki1joca5vvg6bwkaxy7ep7g0o Musik pop 0 39142 112353 112284 2026-07-09T11:00:37Z ~2026-38892-59 17642 112353 wikitext text/x-wiki '''Musik pop''', atawa hanya '''pop''', adalah sabuting janis musik populer nang baasal dalam bantuk mudirinnya pas patangahan 1950-an di [[Amirika Sarikat]] wan [[Britania Raya]].<ref name="Firth2001">S. Frith, W. Straw, and J. Street, eds, ''[[iarchive:cambridgecompani00frit|The Cambridge Companion to Pop and Rock]]'' (Cambridge: Cambridge University Press), {{ISBN|0-521-55660-0}}, pp.&nbsp;95–105.</ref> Salawas 1950-an wan 1960-an, musik pop mancakup rock and roll wan gaya-gaya nang baorientasi ka kaum anum nang dipangaruhnya. [[Musik rock]] wan pop tatap hampir identik sampai akhir 1960-an, imbah ngitu ''pop'' jadi dikaitakan lawan musik nang labih komersial, singkat, wan mudah didapat. Faktor-faktor nang manandai musik pop biasanya tamasuk paduan suara wan lagu-lagu nang diulang-ulang, lagu-lagu panjang pendek sampai tangah nang ditulis dalam format dasar (biasanya struktur bait-chorus), wan irama atawa tempo nang kawa di tariakan. Kabanyakan musik pop jua manarima unsur-unsur matan gaya-gaya lain kaya [[musik rock|rock]], hip-hop, urban, dance, Latin, wan country. == Rujukan == {{Commonscat|Pop music}} {{reflist}} {{Authority control}} [[Tumbung:Musik pop| ]] j8h2sma25rh554fu3ecs2lu34n5l8fb Musik rock 0 39144 112354 112288 2026-07-09T11:01:10Z ~2026-38892-59 17642 /* Bacaan wan pandangar labih lanjut */ 112354 wikitext text/x-wiki '''Musik rock''' adalah sabuting genre musik populer nang bamula di Amirika Sarikat sabagai "rock and roll" di akir 1940-an wan awal 1950-an, bakambang manjadi bamacam gaya matan akir 1950-an sampai partengahan 1960-an, tarutama di [[Amirika Sarikat]] wan [[Britania Raya]]. Musik ngini baakar matan musik rock and roll klasik, sabuting gaya nang diambil matan genre musik Aprika-Amirika nang kaya blues wan rhythm and blues, wan jua musik country. Rock jua banyak maumpati genre kaya electric blues wan folk, wan manggabungakan pangaruh dari [[jazz]] wan gaya-gaya nang lain. Rock rancak diulah lawan gitar listrik, rancak sabagai bagian dari grup rock lawan gitar bass listrik, drum, wan sabuting atawa labih panyanyi. Sama kaya [[musik pop]], lirik rancak manonjolkan cinta romantis tapi jua manyambatakan bamacam-macam tema lain nang rancak basosial atawa pulitik. Rock adalah genre musik nang paling populer di AS wan sabagian besar dunia barat matan tahun 1960-an sampai tahun 2010-an. == Bacaan wan pandangar labih lanjut == {{Commonscat|Rock music}} * {{cite book |editor1-first=V. |editor1-last=Bogdanov |editor2-first=C. |editor2-last=Woodstra |editor3-first=S. T. |editor3-last=Erlewine |title=All Music Guide to Rock: the Definitive Guide to Rock, Pop, and Soul |location=Milwaukee, WI |publisher=Backbeat Books |edition=3 |year=2002 |isbn=0-87930-653-X }} * {{cite magazine|last=Christgau|first=Robert|author-link=Robert Christgau|year=1992|url=http://www.robertchristgau.com/xg/music/ten-det.php|title=B.E.: A Dozen Moments in the Prehistory of Rock and Roll|magazine=Details}} * Robinson, Richard. ''Pop, Rock, and Soul''. New York: Pyramid Books, 1972. {{ISBN|0-0515-2660-3}}. * {{cite book |editor1-first=J. |editor1-last=Shepherd |title=Continuum Encyclopedia of Popular Music of the World: Volume II: Performance and Production |location=New York |publisher=Continuum |year=2003 |isbn=0-8264-6322-3 }} * Szatmary, David P. ''Rockin' in Time: a Social History of Rock-and-Roll''. 3rd ed. Upper Saddle River NJ: Prentice-Hall, 1996. xvi, 320 p., ill., mostly with b&w photos. {{ISBN|0-13-440678-8}}. {{Authority control}} [[Tumbung:Musik rock| ]] 4zvtt92r134os4y8jiupdga30l2ix7z Paten, Dukun, Magelang 0 39171 112346 2026-07-09T00:37:39Z Ezagren 143 hanyar 112346 wikitext text/x-wiki {{Kampung |kar = |ngaran =Paten |prupinsi =Jawa Tangah |dati2 =Kabupatin |ngaran dati2 =Magelang |kacamatan =Dukun |kode pos =56482 |luas =... km² |warga =... urang |karacapan =... urang/km² }} '''Paten''' yaitu sabuting [[kampung]] di Kacamatan [[Dukun, Magelang|Dukun]], Kabupatin [[Kabupatin Magelang|Magelang]], Prupinsi [[Jawa Tangah]], Indunisia. {{Dukun, Magelang}} {{Authority control}} {{kampung-stub}} e5tai3nbf9p6kg7c4dz643wxz3o1vbc Sengi, Dukun, Magelang 0 39172 112347 2026-07-09T00:37:47Z Ezagren 143 hanyar 112347 wikitext text/x-wiki {{Kampung |kar = |ngaran =Sengi |prupinsi =Jawa Tangah |dati2 =Kabupatin |ngaran dati2 =Magelang |kacamatan =Dukun |kode pos =56482 |luas =... km² |warga =... urang |karacapan =... urang/km² }} '''Sengi''' yaitu sabuting [[kampung]] di Kacamatan [[Dukun, Magelang|Dukun]], Kabupatin [[Kabupatin Magelang|Magelang]], Prupinsi [[Jawa Tangah]], Indunisia. {{Dukun, Magelang}} {{Authority control}} {{kampung-stub}} 31lk0ajetuappc2mji50530oqctizly Jazz 0 39173 112352 2026-07-09T10:58:12Z ~2026-38892-59 17642 Maulah laman nang isinya '''''Jazz''' adalah genre musik nang baasal matan komunitas Aprika-Amirika di New Orleans, Louisiana, di akhir abad ka-19 wan awal abad ka-20. Asalnya dari blues, ragtime, harmoni [[Irupa]], ritus irama [[Aprika]], spiritual, himne, pawai, lagu vaudeville, wan musik tarian. Sajak Zaman Jazz tahun 1920-an, musik ngini sudah diakui sabagai bantuk ekspresi musik utama dalam musik tradisiunal wan populer. Jazz ditandai lawan notasi ayunan wan biru, chord nang rumit, v...'' 112352 wikitext text/x-wiki '''Jazz''' adalah genre musik nang baasal matan komunitas Aprika-Amirika di New Orleans, Louisiana, di akhir abad ka-19 wan awal abad ka-20. Asalnya dari blues, ragtime, harmoni [[Irupa]], ritus irama [[Aprika]], spiritual, himne, pawai, lagu vaudeville, wan musik tarian. Sajak Zaman Jazz tahun 1920-an, musik ngini sudah diakui sabagai bantuk ekspresi musik utama dalam musik tradisiunal wan populer. Jazz ditandai lawan notasi ayunan wan biru, chord nang rumit, vokal panggilan wan tanggapan, poliritma wan improvisasi. Patangahan 1950-an malihat timbulnya hard bop, nang mamasukakan pangaruh matan rhythm and blues, gospel, wan blues ka grup-grup halus wan tarutama saksofon wan piano. Modal jazz bakambang di akhir 1950-an, mamakai mode, atawa skala musikal, sabagai dasar struktur musikal wan improvisasi, nang kaya jazz bebas, nang manjalajahi bamain tanpa meteran, irama, wan struktur formal. Fusi jazz muncul di akhir 1960-an wan awal 1970-an, manggabungakan improvisasi jazz dangan irama [[musik rock]], instrumen listrik, wan suara panggung nang diperkuat. Pada awal 1980-an, bantuk komersial matan jazz fusion nang disambat smooth jazz manjadi sukses, mandapatkan siaran radio nang signifikan. Gaya wan genre lain banyak di abad ka-21, nang kaya jazz Latin wan Afro-Cuban. == Tautan eksternal == {{Commonscat|Jazz}} * [https://linkedjazz.org/network/ LinkedJazz] * [https://americanhistory.si.edu/smithsonian-jazz Jazz at the Smithsonian Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150305113848/http://www.smithsonianjazz.org/documents/oral_histories/Elvin_Jones_Interview_Transcription.pdf |date=5 Marit 2015 }} * [https://web.archive.org/web/20101229140310/http://www.jazzhall.com/ Alabama Jazz Hall of Fame website] * [https://web.archive.org/web/20101113041113/http://www.redhotjazz.com/ RedHotJazz.com] * [https://2021.jazz.org/ Jazz at Lincoln Center] * [https://www.americanjazzmuseum.org/ American Jazz Museum] website {{Authority control}} [[Tumbung:Jazz| ]] nhxzjksxx6xq8zoiet8ew71gd7ioq93 Tumbung:Jazz 14 39174 112355 2026-07-09T11:03:21Z ~2026-38892-59 17642 /* */ 112355 wikitext text/x-wiki {{Cat main}} {{Commonscat|Jazz}} [[Tumbung:Musik]] 3wo4hv596tx2vsc3gb94uvqktf42275