ဝီခီပီးဒီးယား blkwiki https://blk.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%B7%E1%80%84%E1%80%AB MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter မီဒီယာ တဲးဝါး အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ကေားသုင်ꩻသား ကေားသုင်ꩻသား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ဝီခီပီးဒီးယား ဝီခီပီးဒီးယား အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ဖုဲင် ဖုဲင် အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ မီဒီယာဝီခီ မီဒီယာဝီခီ အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ တမ်းပလေက် တမ်းပလေက် အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ စွဲးကမ်းကို စွဲးကမ်းကို အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ အိုင်ကိုမ်ဒေါ့ꩻရီ TimedText TimedText talk မော်ဂျူး မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက် Event Event talk 0 1667 34275 34007 2026-11-08T00:37:38Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34275 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = မလေးသျားခမ်းထီ<!-- The name of the Federation (official name of the state) according to Art 1(1) of the Federal Constitution is, in Malay and English, Malaysia. Nothing more, nothing less. 'Federation of' was only used for the state that preceded Malaysia – Federation of Malaya. Please do not insert 'Federation of' or 'Persekutuan' for Malay name --> | common_name = မလေးသျားခမ်းထီ | native_name = Malaysia<br />马来西亚<br />மலேசியா | image_flag = Flag of Malaysia.svg | alt_flag = A blue rectangle with a gold star and crescent in the canton, with 14 horizontal red and white stripes on the rest of the flag | image_coat = Coat of arms of Malaysia.svg | symbol_type = ခမ်းထီတန်အမုဲင် | alt_coat = Shield showing the symbols of the Malaysian states with a star and crescent above and a motto below, supported by two tigers | image_map = {{Switcher|[[ဖုဲင်:Malaysia (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Show globe|[[ဖုဲင်:Location Malaysia ASEAN.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of Southeast Asia|default=1}} | map_caption = {{Map caption |location_color=အချိုဖြား |region=အာသျ |subregion= [[အာသီယံ]] | subregion_color = မေႏလူးဖြားရောင်ႏ}} | national_motto = "Bersekutu Bertambah Mutu"<ref>{{Cite web |url=http://mygov.malaysia.gov.my/EN/Main/MsianGov/MsianFlagAndCrest/Pages/MsianFlagAndCrest.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022191931/http://mygov.malaysia.gov.my/EN/Main/MsianGov/MsianFlagAndCrest/Pages/MsianFlagAndCrest.aspx |url-status=dead |archive-date=22 October 2013 |title=Malaysian Flag and Coat of Arms |publisher=Malaysian Government |access-date=9 September 2013 |accessdate=29 May 2022 |archivedate=22 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022191931/http://mygov.malaysia.gov.my/EN/Main/MsianGov/MsianFlagAndCrest/Pages/MsianFlagAndCrest.aspx }}</ref><br />"လွောင်ႏဗူႏထွာအာႏ" | national_anthem = [[:en:Negaraku|နီဂါရခု(Negaraku)]]<br />"နီခမ်းထီ"{{Parabr}}{{Center|[[ဖုဲင်:Negaraku instrumental.ogg]]}} | capital = {{Plainlist| * [[:en:Putrajaya|ဝေင်ꩻပူတဂျာယာ]] (အိုပ်ချုတ်ရေꩻ)<br />{{Coord|2|56|N|101|42|E|region:MY|display=inline}} * [[ဝေင်ꩻကွာလာလမ်ပူ]] (အခန်ꩻအနာꩻ၊ ထေဥပဒေႏ၊ စီႏရင်ႏတရာꩻရေꩻ)<br />{{Coord|3|8|N|101|41|E|region:MY|display=inline}} }} | largest_city = [[ဝေင်ꩻကွာလာလမ်ပူ]] | languages_type = '''ရွုမ်ꩻသုင်ꩻဘာႏသာႏငဝ်းငွါ'''<br />{{Nobold|တောမ်ႏ စွိုးခွိုꩻဘာႏသာႏငဝ်းငွါ}} | languages = [[:en:Malay language|မလေး]]<ref name="Script" group="n">Section 9 of the [[National Language Act 1963/67]] states that "The script of the national language shall be the Rumi script: provided that this shall not prohibit the use of the Malay script, more commonly known as the Jawi script, of the national language".</ref>{{#tag:ref|Section 2 of the [[National Language Act 1963/67]] states that "Save as provided in this Act and subject to the safeguards contained in Article 152(1) of the Constitution relating to any other language and the language of any other community in Malaysia the national language shall be used for official purposes".|group="n"}}<ref name="Recognised language" group="n">See Article 152 of the [[Federal Constitution of Malaysia]] and [[National Language Act 1963/67]].</ref> | languages_sub = yes | languages2_type = အသိမတ်ပျုဘာႏသာႏငဝ်းငွါ | languages2 = [[အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အဲင်းကလေတ်]] <ref name="Recognised language" group="n" /> | ethnic_groups = {{Plainlist| *69.7% [[:en:Bumiputera (Malaysia)|ဗူမိပူထရ(မလေးသျား)]] *—57.3% [[:en:Malaysian Malay|မလေး]] *—12.4% အေင်ဒိယခွိုꩻနွယ်ႏစွိုꩻ [[:en:Sabah|သာဗတ်]], [[:en:Sarawak|သာရာဝတ်]] & [[:en:Orang Asli|အိုရန် အာလီ]] *22.9% [[:en:Malaysian Chinese|ခယ်ႏ]] *6.6% [[:en:Malaysian Indian|အေင်ဒိယ]] *0.8% [[:en:Ethnic origins of people in Malaysia|ဒေႏသခံႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ]]}} | ethnic_groups_year = 2021 | ethnic_groups_ref = <ref name="2021 pop">{{Cite web|url=https://www.malaymail.com/news/malaysia/2022/01/17/minister-census-shows-malaysias-oldest-man-and-woman-aged-120-and-118-preli/2035636|title=Minister: Census shows Malaysia's oldest man and woman aged 120 and 118; preliminary census findings to be released in Feb 2022|publisher=Malaymail|access-date=17 January 2022}}</ref> {{Sfn|Department of Statistics Malaysia|2021}} | religion = * 61.3% [[:en:Islam in Malaysia|အိစ်သာလမ်]] ([[:en:State religion|တရာꩻဝင်ႏ ခမ်းထီဘာႏသာႏ]])<ref>{{Cite web|url=http://www.jac.gov.my/images/stories/akta/federalconstitution.pdf|title=The States, Religion and Law of the Federation|work=Constitution of Malaysia|publisher=Judicial Appointments Commission|access-date=29 October 2017|quote=Islam is the religion of the Federation; but other religions may be practised in peace and harmony in any part of the Federation.|archive-url=https://web.archive.org/web/20170614105535/http://www.jac.gov.my/images/stories/akta/federalconstitution.pdf|archive-date=14 June 2017|url-status=dead|accessdate=29 May 2022|archivedate=14 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170614105535/http://www.jac.gov.my/images/stories/akta/federalconstitution.pdf}}</ref> * 19.8% [[:en:Buddhism in Malaysia|ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ]] * 9.2% [[:en:Christianity in Malaysia|ခရိယာန်ႏ]] * 6.3% [[:en:Hinduism in Malaysia|ဟေင်ဒူ]] * 3.4% [[:en:Chinese folk religion|ခယ်ႏယိုꩻယာႏ]] * 0.7% သေတဝ်း|0.5% အလင် | religion_ref = <ref>{{Cite web|url=https://www.dosm.gov.my/v1/index.php?r=column/cthemeByCat&cat=117&bul_id=MDMxdHZjWTk1SjFzTzNkRXYzcVZjdz09&menu_id=L0pheU43NWJwRWVSZklWdzQ4TlhUUT09|title=Population Distribution and Basic Demographic Characteristic Report 2010 (Updated: 05/08/2011)|publisher=Department of Statistics, Malaysia|date=29 July 2011|access-date=11 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170820201913/https://www.dosm.gov.my/v1/index.php?r=column/cthemeByCat&cat=117&bul_id=MDMxdHZjWTk1SjFzTzNkRXYzcVZjdz09&menu_id=L0pheU43NWJwRWVSZklWdzQ4TlhUUT09|archivedate=20 August 2017|accessdate=15 April 2023}}</ref> | religion_year = 2010 | demonym = [[:en:Malaysians|မလေးသျားခမ်းသား]] | government_type = [[:en:Federal monarchy|ဖြယ်ဒရယ်]] [[:en:parliamentary system|ပါလီမန်လွတ်တောႏ]] [[:en:constitutional monarchy|အခေႏခံႏဥပဒေႏ]] [[:en:elective monarchy|လွိုက်ရွေꩻခံႏ ခွန်ဟော်ခံꩻစနိစ်]] | leader_title1 = [[:en:Yang di-Pertuan Agong|ခွန်တန်ဟော်ခံꩻ]] | leader_name1 = [[:en:Abdullah of Pahang|အဗါဒူလ]] | leader_title2 = [[:en:Prime Minister of Malaysia|ဝွန်ႏတန်ချုတ်]] | leader_name2 = [[:en:Anwar Ibrahim]] | legislature = [[:en:Parliament of Malaysia|မလေးသျားလွတ်တောႏ]] | upper_house = [[:en:Dewan Negara]] (လွတ်တောႏအရန်းကီ) | lower_house = [[:en:Dewan Rakyat]] (လွတ်တောႏအရန်းလ့) | sovereignty_type = [[:en:Independence Day (Malaysia)|လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻ]] | sovereignty_note = [[:en:United Kingdom|ဗိတိသျအဲင်းကလေတ်]]ထျꩻ | established_event1 = [[:en:Federation of Malaya|မလေးယ ဖြယ်ဒရယ်]] | established_date1 = ၁၉၅၇ ဗာႏ ဩဂုတ် ၃၁<ref>{{Cite book|author=Mackay, Derek |title=Eastern Customs: The Customs Service in British Malaya and the Opium Trade|url=https://books.google.com/books?id=QM5LImNbYusC&pg=PA240|date=2005|publisher=The Radcliffe Press|isbn=978-1-85043-844-1|pages=240–}}</ref> | established_event2 = [[:en:Sarawak Self-government Day|သာရာဝပ် နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻ]] | established_date2 = ၁၉၆၃ ဗာႏ ဇူလုဲင် ၂၂ | established_event3 = [[:en:North Borneo Self-government Day|ဗောနီယိုထင်ꩻ နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻ]] | established_date3 = ၁၉၆၃ ဗာႏ ဩဂုတ် ၃၁ <ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/perspektif/kenapa-kita-takut-dengan-sejarah-22258|title=31 Ogos 1963, Hari kemerdekaan Sabah yang rasmi|publisher=AWANI|date=14 May 2021|access-date=1 September 2021}}</ref> | established_event4 = [[:en:Proclamation of Malaysia|မလေးသျားကေႏညာႏချက်]] | established_date4 = ၁၉၆၃ ဗာႏ သဲတ်တဉ်ဗာ ၁၆ | area_rank = အရန်း ၆၇ <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_km2 = 330,803 | area_sq_mi = 127,720 | percent_water = 0.3 | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 32,730,000<ref>{{Cite web|url=https://www.dosm.gov.my/v1/index.php?r=column/cthemeByCat&cat=430&bul_id=aFYzVjJ3anNyQytHZGxzcUZxTG9Ydz09&menu_id=L0pheU43NWJwRWVSZklWdzQ4TlhUUT09|title=Demographic Statistics First Quarter 2020, Malaysia|publisher=Department of Statistics, Malaysia|date=14 May 2020|access-date=12 June 2020|accessdate=29 May 2022|archivedate=12 June 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190612030522/https://www.dosm.gov.my/v1/index.php?r=column/cthemeByCat&cat=430&bul_id=aFYzVjJ3anNyQytHZGxzcUZxTG9Ydz09&menu_id=L0pheU43NWJwRWVSZklWdzQ4TlhUUT09}}</ref> | population_estimate_year = Q1 2020 | population_estimate_rank = အရန်း ၄၃ | population_census_year = 2020 | population_census = 32,447,385<ref name="Population2010" /><ref name="Population2020">{{Cite web |url=https://cloud.stats.gov.my/index.php/s/ppMYkLC4kyUzHKn#pdfviewer |archive-url= |archive-date= |title=Population and Housing Census of Malaysia 2020 |publisher=Department of Statistics, Malaysia |page=48 |access-date=23 March 2022 |accessdate=29 May 2022 |archivedate=28 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220228142122/https://cloud.stats.gov.my/index.php/s/ppMYkLC4kyUzHKn#pdfviewer }}</ref> | population_density_km2 = 98 | population_density_sq_mi = 254 | population_density_rank = အရန်း ၁၁၆ | GDP_PPP_year = 2022 | GDP_PPP = {{Increase}} $1.055 ထရီလီယံ<ref name="IMFWEOMY">{{Cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2020/October/weo-report?c=548,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2025&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=20 October 2020}}</ref> | GDP_PPP_rank = အရန်း ၃၀ | GDP_PPP_per_capita = {{Increase}} $31,243<ref name="IMFWEOMY" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 51st | GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal = {{Increase}} $415.375 ဗီလီယံ<ref name="IMFWEOMY" /> | GDP_nominal_rank = အရန်း ၃၆ | GDP_nominal_per_capita = {{Increase}} $12,295<ref name="IMFWEOMY" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = အရန်း ၆၀ | Gini_year = 2015 | Gini_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | Gini = 41 <!--number only--> | Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{Cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=MY |title=Gini Index |publisher=World Bank |access-date=20 December 2018}}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2019<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.810<!--number only--> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{Cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=United Nations Development Programme|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 December 2020}}</ref> | HDI_rank = အရန်း ၆၂ | currency = [[:en:Malaysian ringgit|ရဉ်းကစ်]] (RM) | currency_code = MYR | date_format = နီꩻ-လာ-နေင်ႏ | time_zone = [[:en:Malaysian Standard Time|မလေးသျားအခိန်ႏအွိုင်ႏ(MST)]] | utc_offset = [[UTC+8|+8]] | drives_on = စေႏ | calling_code = [[+60|+60]] | cctld = [[.my|.my]] }} '''မလေးသျားခမ်းထီ''' ([[အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အဲင်းကလေတ်]]: Malaysia) (မလေး: ) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကကျင်ꩻသုင်ꩻဒါႏ '''ဖြယ်ဒရယ် စည်းမျဉ်းခံ ခွန်ဟော်ခံꩻစနိစ်''' ခမ်းတခမ်းဒျာႏတဲင် အဝ်ႏဒျာႏ [[အာသျခဝ်ကွဉ်ႏနဝ်]]ကိုသွူ။ မလေးသျားခမ်းထီကိုနဝ်ꩻ ခမ်းနယ်ႏအဝ်ႏ(၁၃)ဖြုံႏ တောမ်ႏ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏ အဝ်ႏ(၃)ဖြုံႏသွူ။ ဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏအအဲဉ်ႏအလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ ၁၂၇,၇၂၀ မဲင်ႏ (စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၃၃၀,၈၀၃ ကီလိုမီတာ) ရပ်တဲင် ခယ်ႏပင်ႏလယ်ႏခဝ်နဝ် အဝ်ႏခါႏခါꩻဒါႏ ဟံႏနယ်ႏအဝ်ႏ(၂)ဖြုံႏနဝ်ꩻမꩻ ဟံႏနယ်ႏ(၂)ဖြုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဖန်လွေꩻ ကြွန်ဗူႏမလေးသျား တောမ်ႏ မလေးသျားကွဉ်ႏ(ဗော်နီယိုမလေးသျား) နဝ်ꩻသွူ။ မလေးသျားခမ်းထီ ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ [[ဝေင်ꩻကွာလာလမ်ပူ]]တဲင် ဖြယ်ဒရယ်အစိုႏရရွုမ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[ဝေင်ꩻပူထရာဂျာရား]]ကိုသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၂၀ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအရမ်ꩻအလꩻ မလေးသျားခမ်းထီကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ သန်း(၃၀)လွိုတဲင် မလေးသျားခမ်းသားအဝ်ႏ (၉၁.၈%)သွူ။ [[ဖုဲင်:Petronas Towers at night (7025662613).jpg|left|thumb|250x250px|[[:en:Petronas Twin Towers|ပက်တရွန် မဲးရွာ တာဝါတွိုက်]]တောမ်ႏ ဝေင်ꩻမွူးဟာခိန်ႏ]] ကြွန်ဗူႏမလေးသျားဒေႏသ အကူအနားနဝ်ꩻ အဝ်ႏဆွိုက်လွေꩻတောမ်ႏ [[ထုဲင်ꩻခမ်းထီ]] ဟံႏကောင်တောမ်ႏပင်ႏလယ်ႏ၊ [[သေင်ကာပူခမ်းထီ]]၊ [[ဗီယက်နမ်ခမ်းထီ]]၊ [[အဉ်ဒိုနီးသျားခမ်းထီ]]ဖုံႏသွူ။ မလေးသျားကွဉ်ႏ(ဗော်နီယိုမလေးသျား)နဝ်ꩻ အကူအဝ်ႏဆွိုက်လွေꩻ [[ဗရူနုဲင်းခမ်းထီ]]၊ အဉ်ဒိုနီးသျားခမ်းထီ၊ [[ဖိလပုဲင်ခမ်းထီ]]၊ ဗီယက်နမ်ခမ်းထီတောမ်ႏ ပင်ႏလယ်ႏဖုံႏသွူ။ မလေးသျားခမ်းထီကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ သန်း(၃၀)လွိုတဲင် [[ကမ္ဘာႏဟံႏ|ကမ္ဘာႏ]]လောင်း ထွာလိုꩻဖြာꩻအအာသွတ်ꩻ အဝ်ႏအရန်း(၄၄)သွူ။ ယူရေးသျားတွိုက်တန်အကို အခဝ်နဝ်သွတ်ꩻအမုဲင် ကထွာဒါႏ တန်ဂျွန်ပီရိုင်း နဝ်ꩻ အဝ်ႏမလေးသျားခမ်းကိုသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ယဉ်စွန်းတန်း(၂)ဗာႏအခါႏတဲင် အဝ်ႏလွေꩻ ထာꩻလျားဖဲ့ꩻဒေႏသကိုတဲင် ကမ္ဘာႏလောင်း ကအဝ်ႏဒါႏ မက်ဂါဒုဲင်ဗတ် ခမ်း(၁၈)ခမ်းကိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏပါသော့ꩻ ခမ်းတခမ်းနေနေတဲင် တရိစ္ဆာန်ႏတခြာခွိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻအာတန်သွူ။ == အမိဉ်ꩻခရာႏ == [[ဖုဲင်:LA2-NSRW-1-0148 malaysia.jpg|thumb|left|alt=English Map of Southeast Asia, "MALAYSIA" typeset horizontally so that the letters run across the northernmost corner of Borneo and pass just south of the Philippines.|၁၉၁၄ ဗာႏ [[အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]] ကထေဒါႏ ဟံႏပုင်ႏကိုနဝ်ꩻ မလေးကြွန်ဗူႏဖုံႏယို အဝ်ႏတဲမ်းမုဲင်ခါꩻအမိဉ်ꩻ မလေးသျားသွူ။]] "မလေးသျား" ကရိုꩻဒါႏ အမိဉ်ꩻယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ "မလေး" ကဟဲ့ꩻဒါႏအမိဉ်ꩻတောမ်ႏ လဲတ်တဉ်-ကရိဘာႏသာႏ အပိတ်ငဝ်းငွါ "သျား" ပေါင်ꩻစပ်ခါꩻဒျာႏဝင်ꩻသွူ။<ref>{{Cite book|last=Room|first=Adrian|title=Placenames of the World: Origins and Meanings of the Names for Over 5000 Natural Features, Countries, Capitals, Territories, Cities and Historic Sites|url=https://archive.org/details/placenamesofworl0000room_q0o4|publisher=McFarland & Company|year=2004|isbn=978-0-7864-1814-5|page=[https://archive.org/details/placenamesofworl0000room_q0o4/page/221 221]}}</ref> == အိုပ်ချုတ်ရေꩻဟံႏနယ်ႏ == မလေးသျားခမ်းထီနဝ်ꩻ လွောင်ႏဗူႏခါꩻတောမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏ(၁၃)နယ်ႏ တောမ်ႏ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏ(၃)နယ်ႏ ကပါဒါႏ ဖြယ်ဒရေးသဉ်းတဖြုံႏဒျာႏသွူ။<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/Opinion/Online-Exclusive/A-Humble-Submission/Profile/Articles/2015/11/02/understanding-federation-malaysia/|title=Understanding the Federation of Malaysia|publisher=The Star|date=2 November 2015|accessdate=3 November 2015|archivedate=5 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151105113420/http://www.thestar.com.my/Opinion/Online-Exclusive/A-Humble-Submission/Profile/Articles/2015/11/02/understanding-federation-malaysia/}}</ref> နဝ်ꩻဖုံႏယို ဖြယ်ခါꩻယင်ူ ဒေႏသ(၂)ဖြုံႏတဲင် ခမ်းနယ်ႏ(၁၁)နယ်ႏတောမ်ႏ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏ(၂)နယ်ႏ ကပါဒါႏ မလေးကြွန်ဗူႏလောင်း ဒေႏသတောမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏ(၂)နယ်ႏတောမ်ႏ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏ(၁)နယ်ႏ ကပါသော့ꩻဒါႏ မလေးသျားကွဉ်ႏ ဒေႏသဖုံႏဒျာႏသွူ။ ခမ်းနယ်ႏဖုံႏယို ဖြယ်လွေꩻယင်း ခရဲင်ႏဖုံႏ၊ အဝ်ႏခရဲင်ႏယို ဖြယ်လွေꩻယင်း မူကဉ်ကဟဲ့ꩻဒါႏ ဒေႏသဖုံႏသွူ။ သာဗားတောမ်ႏ သာရာဝပ်ကို ကအဝ်ႏဒါႏ ခရဲင်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ ခြွဉ်းလွေꩻယင်း တွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ <ref>{{Cite web|url=http://www.statoids.com/ymy.html |title=Malaysia Districts |publisher=Statoids |accessdate=3 November 2010}}</ref> ခမ်းနယ်ႏဖုံႏအတာႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻခရာႏဖုံႏနဝ်ꩻ ဖြယ်ဒရယ်အစိုႏရတောမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏအစိုႏရဖုံႏ အဝ်ႏဖန်းဖြယ်လွေꩻဒျာႏဝင်ꩻတဲင် ဝွေꩻသီးဖုံႏအကို တဗွိုန်ပီတဝ်းဒါႏ ဩဇာႏအာႏဏာႏဖုံႏ အဝ်ႏလွ့အစွိုးစွိုးသွူ။ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏဖုံႏတာႏနဝ်ꩻ ဖြယ်ဒရယ်အစိုႏရ အိုပ်ချုတ်စွဉ်ႏဒျာႏသွူ။ အရန်းဖွိုႏအခဝ်လ့ အိုပ်ချုတ်ရေꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ဒေႏသခံႏအာႏဏာႏပဲင်ႏဖုံႏ အဝ်ႏခွုမ်မာꩻဒျာႏတဲင် အဝ်ႏပါလွေꩻ ဝေင်ꩻတန်ကောင်သီ၊ ခရဲင်ႏကောင်သီ၊ မျူနီသီပယ်ကောင်သီ စတဲင်ဖုံႏဒျာႏသွူ။<ref>{{Cite web |url=http://www.treasury.gov.my/pdf/lain-lain/msia_regဩime.pdf |title=Malaysia's government procurement regime |publisher=Ministry of Finance Malaysia |accessdate=19 February 2014 }}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> ဖြယ်ဒရယ် ဖြွမ်းဗူႏပုင်ႏ အခေႏခံႏဥပဒေႏအလꩻ ဖြယ်ဒရယ်ဟံႏနယ်ႏအထန်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဒေႏသခံႏ အာႏဏာႏပွိုင်ႏသားဖုံႏယို အဝ်ႏဒျာႏ ခမ်းနယ်ႏအစိုႏရ စီႏရင်ႏပဲင်ႏခွင်ꩻဆꩻလ့ကိုလဲ့<ref>{{Cite web |url=http://lib.kedah.uitm.edu.my/psblibrary/notes/am110/layout/subject%20material/handouts/dpa/PAD%20320/h1.pdf |title=Introduction to local government in Malaysia |publisher=Universiti Teknologi Mara |accessdate=19 February 2014 |archivedate=28 March 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180328212349/http://lib.kedah.uitm.edu.my/psblibrary/notes/am110/layout/subject%20material/handouts/dpa/PAD%20320/h1.pdf }}</ref> တွိုႏအမွေးအထန်ႏနဝ်ꩻ ဖြယ်ဒရယ်အစိုႏရ အဝ်ႏနွို့သျုက် ခမ်းနယ်ႏအစိုႏရ ကိစ္စဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏသွူ။<ref>{{Cite web|url=http://epress.lib.uts.edu.au/journals/index.php/cjlg/article/viewFile/759/1032 |title=Decentralisation or recentralisation? Trends in local government in Malaysia |author=Nooi, Phang Siew |publisher=Commonwealth Journal of Local Governance |date=May 2008 |accessdate=19 February 2014}}</ref> ဒေႏသခံႏအာႏဏာႏပွိုင်ႏသားအစွိုꩻ အဝ်ႏ(၁၄၄)၊ ဝေင်ꩻတန်ကောင်သီနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၁၁)ဗာႏ၊ မျူနီသီပယ်ကောင်သီ အဝ်ႏ(၃၃၃)ဗာႏ၊ ခရဲင်ႏကောင်သီအဝ်ႏ (၉၇)ဗာႏသွူ။<ref>{{Cite web |url=http://www.clgf.org.uk/userfiles/1/File/2008_Country_Files/MALAYSIA.pdf |title=Country profile:Malaysia |publisher=Commonwealth Local Government Forum |accessdate=19 February 2014 |archivedate=26 February 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140226175306/http://www.clgf.org.uk/userfiles/1/File/2008_Country_Files/MALAYSIA.pdf }}</ref> == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အာသျတွိုက်ကို ခမ်းထီဖုံႏ]] l0fth94chir6k1jau5j8gjr5mcvw10y 0 2013 34276 34005 2026-11-08T00:48:10Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34276 wikitext text/x-wiki {{Infobox website | name = '''ဝီခီပီးဒီးယား''' | logo = [[ဖုဲင်:Wikipedia-v2-logo.svg|frameless|150px|alt=A white sphere made of large jigsaw pieces, with letters from several alphabets shown on the pieces]]<br />[[ဖုဲင်:Wikipedia wordmark.svg|150px|Wikipedia wordmark]] | logocaption = ဝီခီပီးဒီးယား လိုဂို | screenshot = [[ဖုဲင်:Wikipedia Main Page.png|border|300px|alt=အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဝီကီပီးဒီးယား၏ ပင်မစာမျက်နှာ]] | collapsible = | caption = အိင်းကလေတ်ဘာႏသာႏ ဝီခီပီးဒီးယား ဗဟိုႏလိတ်မဲ့ငါ | url = {{URL|https://www.wikipedia.org|wikipedia.org}} | slogan = The free encyclopedia that anyone can edit | commercial = မွေးတဝ်း | type = အိဉ်တာနဲက် ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ | registration = အဝ်ႏလိုႏ<ref group=notes>Registration is required for certain tasks such as editing protected pages, creating pages in the English Wikipedia, and uploading files.</ref> | programming_language = [[:en:PHP]]<ref name="roadchap">{{Cite web|url=http://rogchap.com/2011/09/06/top-40-website-programming-languages/|title=Top 40 Website Programming Languages|work=roadchap.com|author=Roger Chapman|accessdate=September 6, 2011|archivedate=27 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927184557/http://rogchap.com/2011/09/06/top-40-website-programming-languages/}}</ref> | language = | language_count = {{NUMBEROF|languages|Wikipedia}} | num_users = [[List of Wikipedias#Statistics totals|>{{formatnum:{{#expr:{{NUMBEROF|ACTIVEUSERS|totalactive.wikipedia}}}}}}]] active editors<ref group=note>To be considered [[Special:ActiveUsers|active]], a user must make at least one edit or other action in a given month.</ref><br />[[list of Wikipedias#Statistics totals|>{{formatnum:{{#expr:{{NUMBEROF|USERS|totalactive.wikipedia}}}}}}]] registered users | country_of_origin = [[အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]] | owner = [[ဝီခီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးသိဉ်း]] | author = [[စဉ်မီဝေး]]၊ [[လာရီသန်ဂါ]]<ref name=Sidener>{{Cite news|url=http://www.signonsandiego.com/uniontrib/20041206/news_mz1b6encyclo.html|author=Jonathan Sidener|title=Everyone's Encyclopedia|work=U-T San Diego|accessdate=October 15, 2006}}</ref> | launch date = {{Start date and age|mf=yes|p=yes|br=yes|2001|1|15}} | alexa = ၆<ref name="Alexa siteinfo">{{Cite web |title=How popular is wikipedia.org? |url=https://www.alexa.com/siteinfo/wikipedia.org|publisher=Alexa Internet |accessdate=2021-12-14 |archivedate=2016-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160616035337/http://www.alexa.com/siteinfo/wikipedia.org }}</ref>(ဧပြီ ၂၀၁၅)<!-- In early 2015, the graph indicated 6 while the number at the right was 7. Such a discrepancy might reappear. Updated monthly by OKBot.--> | current status = သက်အဝ်ႏမွန်ဗန်နေက }} '''ဝီခီပီးဒီးယား''' ([[:အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အိင်းကလေတ်]]: Wikipedia) ကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ [[:အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ|အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]]ကို အခေႏခံႏဒါႏ ပရဟိတအစွိုꩻအဗူႏကထွာဒါႏ [[:ဝီခီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးသိဉ်း|ဝီခီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးသိဉ်း]] အွဉ်ငါကခွုမ်မာꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏဒါႏ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါစွုမ်ႏတောမ်ႏ အကျောင်ꩻခရာႏမျိုꩻစွုမ်ႏ ကပါဒါႏ အငိုꩻလို့တဝ်း(အခမဲ့) လွစ်တခြင် အဉ်တာနဲတ်လဲင်းလောင်း [[:ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ|ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ]] ပရောစဲစ်လိတ်မဲ့ငါ ထာꩻမာꩻတဗာႏဒျာႏသွူ။ ဝီခီပီးဒီးယား ကရိုꩻဒါႏ အမဉ်ꩻနဝ်ꩻ လိုꩻအာကနွို့ညီꩻ တဲမ်းသော့ꩻနွောင်ꩻ ဝဲက်သုဲက်အနယ်ꩻပညာႏကထွာဒါႏ ဝီခီ (ဝီခီ-wiki နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ"ဟာဝေယံ"ငဝ်းငွါ အဓိပ္ပာယ်ႏလꩻ "မွိုင်မွိုင်" နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ) တောမ်ႏ ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ အဓိပ္ပာယ်ႏကလꩻဒါႏ "အဲဉ်သုဲင်ကလိုပိဒိယ-Encyclopedia" ကရိုꩻဒါႏ "အဲင်းကလေတ်"ငဝ်းငွါဖုံႏယို ပေါင်ꩻစပ်ခါꩻဒျာႏဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ [[စဉ်မီဝေး]] တောမ်ႏ [[လာရီသန်ဂါ]]သီး တယ်ႏထောင်ႏစခါꩻဖေႏဒျာႏ ခရစ်နေင်ႏ ၂၀၀၁ ဗာႏ လာဇန်ႏနဝါႏရီႏ ၁၅ နီꩻကိုသွူ။ အင်းရေႏခါꩻဖေႏဒျာႏ ရောမ်ထူႏသိမ်ꩻဟဝ်ခါꩻ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါစွုမ်ႏ လိုꩻသီးဖုံႏ တကမ္ဘာႏလွုမ်း ထာꩻသေဗဟုသုတတောမ်ႏ ဖန်းဖြယ်ဖေႏ ခမ်းသားထာꩻသေဗဟုသုတတာႏ ခင်ႏလမ်းတဗာႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝီခီပီးဒီးယားကိုနဝ်ꩻ ၂၀၂၀ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ တောမ်ႏဘာႏသာႏငဝ်းငွါ (၃၂၅)မျိုꩻတဲင် တဲမ်းခါꩻဒါႏ ရွမ်ဖြုဲင်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏလဲဉ်း အပုဒ် (၅၈)သန်းလွိုနဝ်ꩻသွူ။<ref name="small screen"/><ref name="Wikimedia_Stats">{{Cite web |title=Wikistats – Statistics For Wikimedia Projects |url=https://stats.wikimedia.org/#/all-wikipedia-projects |website=stats.wikimedia.org |publisher=Wikimedia Foundation |access-date=November 18, 2020}}</ref> <ref name="CBS">{{Cite web|url=http://www.cbsnews.com/news/wikipedia-jimmy-wales-morley-safer-60-minutes/|title=Wikipedia cofounder Jimmy Wales on 60 Minutes|accessdate=2015-04-06|publisher=CBS News}}</ref> ဗꩻတွိုႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ လာဖေဖော်ဝါႏရီႏကိုနဝ်ꩻ နွို့ဟော်ꩻထွားသား အဝ်ႏစွဉ်ႏအလဲင်ႏပေါင်ꩻ (၁၈)ဗီလီယံရပ်၊ လာတွိုင်ꩻ နွို့ထွားဟော်ꩻသား အဝ်ႏစွဉ်ႏ သန်း(၅၀၀)ရပ်နဝ်ꩻသွူ။<ref name="small screen">{{Cite news | url=http://www.nytimes.com/2014/02/10/technology/wikipedia-vs-the-small-screen.html | title=Wikipedia vs. the Small Screen | work=New York Times | date=February 9, 2014 | last=Cohen |first=Noam}}</ref> တကမ္ဘာႏလွုမ်းအနေႏနဝ်ꩻ လိုꩻသုင်ꩻဝီခီပီးဒီးယား အကောက်သား အဝ်ႏ (၁၉)သန်းရပ်တဲင်<ref>{{Cite book | title=Common Knowledge?: An Ethnography of Wikipedia| url=https://archive.org/details/commonknowledgee0000jemi| publisher=Stanford University Press| author=Jemielniak, Dariusz | year=2014 | pages=[https://archive.org/details/commonknowledgee0000jemi/page/4 4]}}</ref> ၂၀၁၄ ဗာႏ လာနိုဝဲင်ဗာကို စာႏရင်ꩻအလꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးသန် သောင်ႏသာဒါႏ မွဉ်းဖျင်သားနဝ်ꩻ အဝ်ႏစွဉ်ႏ အဖြာꩻ(၆၉,၀၀၀)ရပ်နဝ်ꩻသွူ။<ref name="WikiStat" >{{Cite web|url=https://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaZZ.htm#editor_activity_levels|title=Wikipedia Statistics – Tables – Active wikipedians|publisher=Stats.wikimedia.org|date=|accessdate=July 4, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250330063553/https://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaZZ.htm#editor_activity_levels|archivedate=March 30, 2025}}</ref> [[ပအိုဝ်ႏဝီခီပီးဒီးယား|ဝီခီပီးဒီးယား(ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ)]] လိတ်မဲ့ငါနဝ်ꩻ တယ်ႏထောင်ႏဗွောင်လွေꩻဒျာႏအစမ်ꩻ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၂၁ ဗာႏ လာသဲက်တဉ်ဗာ ၁၇ နီꩻကိုတဲင် တွိုႏ ၂၀၂၂ ဗာႏ လာဇွန်လုဲင် ၁၉ နီꩻနဝ်ꩻ အောင်ႏလꩻထွာလွေꩻအတီႏ နဝ်ꩻသွူ။ == အာႏကွိုꩻ== {{Reflist|group=notes}} {{Reflist}} == လိဉ့်အထန်ႏဖုံႏ == {{Sisterlinks|Wikipedia|display=ဝီခီပီးဒီးယား|voy=Wikivoyage:Cooperating with Wikipedia|d=Q52|s=Category:Wikipedia|n=Category:Wikipedia|m=Wikipedia|mw=Wikipedia|species=no}} * {{Official website|https://www.wikipedia.org|mobile=https://en.m.wikipedia.org}}&nbsp;– multilingual portal (ဘာႏသာႏငဝ်းငွါသုဲက်အလင်ထျꩻ လိဉ့်ဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏပါနေနေသွူ) ** {{Twitter|Wikipedia}} ** {{Facebook|Wikipedia}} {{ဝီခီမီဒီယာဖောင်ဒေးသိဉ်း}} [[ကဏ္ဍ:ဝီခီပီးဒီးယား]] [[ကဏ္ဍ:ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏဖုံႏ]] [[ကဏ္ဍ:အငိုꩻလို့တဝ်း ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏဖုံႏ]] [[ကဏ္ဍ:အိဉ်တာနဲက် ကျမ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏဖုံႏ]] [[ကဏ္ဍ:ဝီခီမီဒီယာ ပရောစဲစ်ဖုံႏ]] [[ကဏ္ဍ:အမေႏရိကန်ႏဝဲက်သုဲက်ဖုံႏ]] p8u1yg6x7d9d2c3kqrnxabkif977mtp 0 2039 34277 16874 2026-11-08T00:48:47Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34277 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဝေင်ꩻကျိုက်ဒုံ |native_name = |other_name = ကျာ်ဍုံ |settlement_type = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻဖုံႏ|ဝေင်ꩻ]] |image_skyline = Kyeikdon.jpg |image_caption = |image_map = |map_caption = |pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ |pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီဟံႏပုင်ႏကို ဝေင်ꩻကျိုက်ဒုံ |subdivision_type = [[:ခမ်းထီ|ခမ်းထီ]] |subdivision_name = [[:မျန်မာခမ်းထီ|မျန်မာခမ်းထီ]] |subdivision_type1 = [[:မျန်မာခမ်းထီ အိုပ်ချုတ်ရေꩻဟံႏနယ်ႏဒေႏသဖုံႏ|ခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_name1 = [[:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ|စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_type2 = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရုဲင်ႏ]] |subdivision_name2 = [[:ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ|ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ]] |subdivision_type3 = ဝေင်ꩻနယ်ႏ |subdivision_name3 = [[ဝေင်ꩻနယ်ႏစျာအဉ်းသေတ်စီး]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population_urban = ၃,၅၁၅<ref name="census-2014">{{Cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၅၉|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = auto |coordinates_display = inline |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 16 |latm = 00 |lats = 09 |leader_title = |longEW = E |longd = 98 |longm = 24 |longs = 09 |elevation_ft = 82 |elevation_m = |area_code = 58<ref>{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | accessdate=2009-04-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archive-date=2009-12-01 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archivedate=2009-12-01 }}</ref> |timezone = [[:မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ|မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] |utc_offset = +6:30 |website = }} '''ဝေင်ꩻကျိုက်ဒုံ''' ([[အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အိန်းကလေတ်]]: Kyeikdon) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[မျန်မာခမ်းထီ]]အခဝ်ဒေါမ်၊ [[စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]]၊ [[ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ]]၊ [[ဝေင်ꩻနယ်ႏစျာအဉ်းသေတ်စီး]]ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ အဖြာꩻ ၃,၅၁၅ ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ စောက်ꩻ၊ မန်း၊ မဲင်ꩻ စတဲင် တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} {{KarenState-geo-stub}} [[ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ]] {{DEFAULTSORT:ကျိုက်ဒုံ၊ ဝေင်ꩻ}} == လဉ့်အထန်ႏ == *[http://www.maplandia.com/burma/kawthulei-karen/kya-in-seikkyi/kyeikdon/ Satellite map at Maplandia.com] shh82ua5g5bzhuv4qgql69c478yqt46 0 2042 34278 28209 2026-11-08T00:48:50Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34278 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဝေင်ꩻကျုံဒိုး |native_name = |other_name = |settlement_type = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻဖုံႏ|ဝေင်ꩻ]] |image_skyline = Kyondoe.jpg |image_caption = |image_map = |map_caption = |pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ |pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီဟံႏပုင်ႏကို ဝေင်ꩻကျုံဒိုး |subdivision_type = [[:ခမ်းထီ|ခမ်းထီ]] |subdivision_name = [[ဖုဲင်:Flag of Myanmar.svg|25px]] [[:မျန်မာခမ်းထီ|မျန်မာခမ်းထီ]] |subdivision_type1 = [[:မျန်မာခမ်းထီ အိုပ်ချုတ်ရေꩻဟံႏနယ်ႏဒေႏသဖုံႏ|ခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_name1 = [[ဖုဲင်:Flag_of_Kayin_State.svg| 23px]] [[:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ|စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_type2 = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရုဲင်ႏ]] |subdivision_name2 = [[:ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ|ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ]] |subdivision_type3 = ဝေင်ꩻနယ်ႏ |subdivision_name3 = [[:ဝေင်ꩻနယ်ႏခြုက်ꩻခြိက်ꩻ|ဝေင်ꩻနယ်ႏခြုက်ꩻခြိက်ꩻ]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = 6.3 |population_urban = 10,527 |population_as_of = ၂၀၁၉ |population_density_km2 = auto |coordinates ={{Coord|16.594461|98.043526|format=dms|region:MM|display=inline,title}} |area_code = 58 <ref>{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | accessdate=2009-04-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archive-date=2009-12-01 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archivedate=2009-12-01 }}</ref> |elevation_ft = 100 |elevation_m = |timezone = [[:မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ|မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] |utc_offset = +6:30 |website = }} '''ဝေင်ꩻကျုံဒိုး''' ([[အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အိန်းကလေတ်]]: Kyondoe) ([[မန်းဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|မန်း]]: ကျုံဒိုးမြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[မျန်မာခမ်းထီ]]၊ [[စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]]၊ [[ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ]]၊ [[ဝေင်ꩻနယ်ႏခြုက်ꩻခြိက်ꩻ]]ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။<ref>{{Cite web|url=http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Tsp_Map_VL_Kawkareik_-_Kayin_MIMU154v04_03May2016_A1.pdf|title=Township map of Kawkareik District|work=Myanmar Information Management Unit (MIMU)|date=3 May 2016|accessdate=22 November 2017|archivedate=13 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160813113214/http://www.themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Tsp_Map_VL_Kawkareik_-_Kayin_MIMU154v04_03May2016_A1.pdf}}</ref> ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ မဲင်ꩻ၊ စောက်ꩻ၊ မန်း စတဲင် လိုꩻမျိုꩻစွုမ်ႏဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻကျုံဒိုးနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ အေင်ဒီယ-မျန်မာ-ထုဲင်ꩻ တဖူꩻတန်လောင်း ဟောင်သရောခြောင်ထျꩻနဝ်ꩻသွူ။ == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} {{KarenState-geo-stub}} [[ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ]] {{DEFAULTSORT:ကျုံဒိုး၊ ဝေင်ꩻ}} t86ke7ui9oqogyf0gke46xsf02q05xz 0 2071 34280 16914 2026-11-08T00:49:16Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34280 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဝေင်ꩻဈာအဉ်းသေတ်စီး |native_name = ဍုံလာ့တ်ုကဝ်သၞေဝ်ဖါဍောဟ် |other_name = |settlement_type = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻဖုံႏ|ဝေင်ꩻ]] |image_skyline = File:Kyainseikgyi signboard.jpg |image_caption = |image_map = |map_caption = |pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ |pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီဟံႏပုင်ႏကို ဝေင်ꩻစျာအဉ်းသေတ်စီး |subdivision_type = [[:ခမ်းထီ|ခမ်းထီ]] |subdivision_name = [[:မျန်မာခမ်းထီ|မျန်မာခမ်းထီ]] |subdivision_type1 = [[:မျန်မာခမ်းထီ အိုပ်ချုတ်ရေꩻဟံႏနယ်ႏဒေႏသဖုံႏ|ခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_name1 = [[:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ|စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_type2 = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရုဲင်ႏ]] |subdivision_name2 = [[:ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ|ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ]] |subdivision_type3 = ဝေင်ꩻနယ်ႏ |subdivision_name3 = [[ဝေင်ꩻနယ်ႏစျာအဉ်းသေတ်စီး]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population_urban = ၄,၄၂၈<ref name="census-2014">{{Cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၅၉|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = auto |coordinates = {{Coord|16|2|0|N|98|8|37|E|region:MM|display=inline,title}} |elevation_ft = 62 |elevation_m = |area_code = 58<ref>{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | accessdate=2009-04-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archive-date=2009-12-01 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archivedate=2009-12-01 }}</ref> |timezone = [[:မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ|မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] |utc_offset = +6:30 |website = }} '''ဝေင်ꩻဈာအဉ်းသေတ်စီး''' ([[မန်းဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|မန်း]]: ကြာအင်းဆိပ်ကြီး) ([[အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အိန်းကလေတ်]]: Kyainseikgyi) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[မျန်မာခမ်းထီ]]အခဝ်ဒေါမ်၊ [[စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]]၊ [[ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ]]၊ [[ဝေင်ꩻနယ်ႏစျာအဉ်းသေတ်စီး]]ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻစျာအဉ်းသေတ်စီးနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဝေင်ꩻတန်တဲင် ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ အဖြာꩻ ၄,၄၂၈ ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ စောက်ꩻခွိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာသွတ်ꩻတဲင် ဖြဝ်ꩻ၊ မန်း၊ မဲင်ꩻ စတဲင် တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻနဝ်ꩻအဝ်ႏဒျာႏ [[ဒေါနကောင်ရွေꩻ]]အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ ကောင်ခင်ႏထျꩻတဲင် အဝ်ႏဒျာႏ [[အတ္ထရံခြောင်]]ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏ (၂)မဲင်ႏရပ်ကိုသွူ။ == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} {{KarenState-geo-stub}} [[ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ]] {{DEFAULTSORT:ဈာအဉ်းသေတ်စီး၊ ဝေင်ꩻ}} 2synh9edwvfwrmtoi9kh3khuj22vmco 0 2266 34283 17110 2026-11-08T00:54:25Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34283 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဝေင်ꩻဖရာꩻသိုမ်ဆူႏ |native_name = ဍုင်ကျာ်ပိ |other_name = ကၠံင်သိုင့်ဖၠုံးဍုံ |settlement_type = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻဖုံႏ|ဝေင်ꩻ]] |image_skyline = File:Payathonzu_signboard_02.jpg |image_caption = |image_map = |map_caption = |pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ |pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီဟံႏပုင်ႏကို ဝေင်ꩻဖရာꩻသိုမ်ဆူႏ |subdivision_type = [[:ခမ်းထီ|ခမ်းထီ]] |subdivision_name = [[:မျန်မာခမ်းထီ|မျန်မာခမ်းထီ]] |subdivision_type1 = [[:မျန်မာခမ်းထီ အိုပ်ချုတ်ရေꩻဟံႏနယ်ႏဒေႏသဖုံႏ|ခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_name1 = [[:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ|စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_type2 = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရုဲင်ႏ]] |subdivision_name2 = [[:ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ|ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ]] |subdivision_type3 = ဝေင်ꩻနယ်ႏ |subdivision_name3 = [[ဝေင်ꩻနယ်ႏစျာအဉ်းသေတ်စီး]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population_urban = 5,878 |population_rural = 21,433 |population_footnotes = <ref name="census-2014">{{Cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၅၉|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = auto |coordinates_display = inline |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 15 |latm = 18 |lats = 0 |leader_title = |longEW = E |longd = 98 |longm = 23 |longs = 0 |elevation_ft = 728 |elevation_m = |area_code = 58<ref>{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | accessdate=2009-04-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archive-date=2009-12-01 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archivedate=2009-12-01 }}</ref> |timezone = [[:မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ|မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] |utc_offset = +6:30 |website = }} '''ဝေင်ꩻဖရာꩻသိုမ်ဆူႏ''' ([[အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အိန်းကလေတ်]]: Payathonzu) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[မျန်မာခမ်းထီ]]အခဝ်ဒေါမ်၊ [[စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]]၊ [[ခြုက်ꩻခြိက်ꩻခရဲင်ႏ]]၊ [[ဝေင်ꩻနယ်ႏစျာအဉ်းသေတ်စီး]]ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ခမ်းကူဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်မာ-ထုဲင်ꩻ ခမ်းကူဝေင်ꩻတဝေင်ꩻတဲင် တောမ်ႏ[[ထုဲင်ꩻခမ်းထီ|ထုဲင်ꩻခမ်း]] သန်ခပူရီခရဲင်ႏနဝ်ꩻ အကူအဝ်ႏဒင်ႏဝင်ꩻသွူ။<ref>{{Cite web|url=http://www.kayinstate.gov.mm/sites/default/files/05%20Kyar%20Inn%20Seik%20Kyi%20Township%20Data.pdf|title=ကြာအင်းဆိပ်ကြီး မြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရာ ...|date=မေ ၂၀၁၇|accessdate=၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈|archivedate=11 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311140825/http://www.kayinstate.gov.mm/sites/default/files/05%20Kyar%20Inn%20Seik%20Kyi%20Township%20Data.pdf}}</ref> ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ အဖြာꩻ ၂၇,၃၁၁ ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ စောက်ꩻ၊ မန်း၊ မဲင်ꩻ စတဲင် တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} {{KarenState-geo-stub}} [[ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ]] {{DEFAULTSORT:ဖရာꩻသိုမ်ဆူႏ၊ ဝေင်ꩻ}} == လဉ့်အထန်ႏဖုံႏ == *[http://www.bbc.com/burmese/economy/2012/06/120612_threepagodaspass_business/ ဘုရားသုံးဆူ နယ်စပ် စီးပွားရေး] ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်း t4becuwo1c5xbjqlynhiganpk9nufhw 0 2399 34284 17237 2026-11-08T00:57:06Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34284 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = လေးကေးကော် |native_name = |other_name = ငိမ်ꩻချံꩻရေꩻဝေင်ꩻတသာ<ref name="irrawaddy"/> |settlement_type = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻဖုံႏ|ဝေင်ꩻ]] |image_skyline = Lay Kay Kaw new town.jpg |image_caption = |image_map = |map_caption = |pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ |pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီဟံႏပုင်ႏကို ဝေင်ꩻလေးကေးကော် |subdivision_type = [[:ခမ်းထီ|ခမ်းထီ]] |subdivision_name = [[ဖုဲင်:Flag of Myanmar.svg|25px]] [[:မျန်မာခမ်းထီ|မျန်မာခမ်းထီ]] |subdivision_type1 = [[:မျန်မာခမ်းထီ အိုပ်ချုတ်ရေꩻဟံႏနယ်ႏဒေႏသဖုံႏ|ခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_name1 = [[ဖုဲင်:Flag_of_Kayin_State.svg| 23px]] [[:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ|စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_type2 = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရုဲင်ႏ]] |subdivision_name2 = [[:မျဝတီႏခရဲင်ႏ|မျဝတီႏခရဲင်ႏ]] |subdivision_type3 = ဝေင်ꩻနယ်ႏ |subdivision_name3 = [[:ဝေင်ꩻနယ်ႏမျဝတီႏ|ဝေင်ꩻနယ်ႏမျဝတီႏ]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population_urban = ၃,၀၀၀ |population_rural = |population_as_of = |population_density_km2 = auto |coordinates = {{Coord|16.599205000403824|98.52423176384484|region:MM|display=inline,title|format=dms}} |elevation_ft = |elevation_m = 250 |elevation_footnotes = <ref>Google Earth</ref> |area_code = 58<ref>{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | access-date=2009-04-10 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archivedate=2009-12-01 | accessdate=2009-04-10}}</ref> |timezone = [[:မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ|မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] |utc_offset = +6:30 |website = }} '''လေးကေးကော်ဝေင်ꩻတသာ''' (ဟဲ့ꩻ) '''ငိမ်ꩻချံꩻရေꩻဝေင်ꩻ'''<ref name="irrawaddy">{{Cite web |last1=December 2021 |first1=ဧရာဝတီ 16 |title=လေးကေ့ကော် စစ်မီးစ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2021/12/16/248163.html |website=ဧရာဝတီ |access-date=၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၁ |date=16 ဒီဇင်ဘာ 2021}}</ref> ([[အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အိန်းကလေတ်]]: Lay Kay Kaw) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[မျန်မာခမ်းထီ]]၊ [[စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]]၊ [[မျဝတီႏခရဲင်ႏ]]၊ [[ဝေင်ꩻနယ်ႏမျဝတီႏ]]ကို ကပါဒါႏ ငိမ်ꩻချံꩻရေꩻ ဝေင်ꩻတသာ တဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻတသာလေးကေးကော်ယိုနဝ်ꩻ ရေႏလွေꩻဒျာႏ ငိမ်ꩻချံꩻရေꩻတာႏ အထိန်ꩻအမုဲင်အနေႏ [[စောက်ꩻစွိုးခွိုꩻအစွိုꩻအဗူႏ]](Karen National Union (KNU) ဥက္ကဋ္ဌ ပိုလ်ႏချုတ်တန်စောမူတူးစေးဖိုး တောမ်ႏ [[စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]]အစိုႏရအစွိုꩻ ဦးဇော်မင်းသီး အွဉ်ငါတဲင် နေးတောမ်ႏ [[ဂျပန်ခမ်းထီ|ဂျပန်ခမ်း]] နီပွန်ဖောင်ဒေးသဉ်း အစွဲးအကမ်းတဲင် ဆွန်ꩻစူတယ်ႏထောင်ႏခါꩻဒျာႏ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၅ ဗာႏကိုသွူ။<ref name="irrwaddy2"/> တယ်ႏထောင်ႏခါꩻတောမ်ႏ ရပ်ကွက်(၆)ကွက်၊ လမ်းငင်း(၆၀၀)လွိုတဲင် လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏအဖြာꩻ(၃၀၀၀)ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ ခင်ႏလမ်းနဝ်ꩻကိုနဝ်ꩻ စဲ့ꩻစောက်ꩻKNU/KNLA၊ စဲ့ꩻစောက်ꩻငိမ်ꩻချံꩻရေꩻကောင်သီ KNU/KNLA-PC၊ စဲ့ꩻစောက်ꩻDKBA၊ စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ စဲ့ꩻပွေားထွားခမ်းကူBGF တောမ်ႏ စဲ့ꩻမန်းတပ်မတောႏစွိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏရုဲင်ꩻတသွိုးသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} {{KarenState-geo-stub}} [[ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ]] {{DEFAULTSORT:လေးကေးကော်၊ ဝေင်ꩻ}} poqzs6o1sedhfwvww2ukowsss1sscwo 0 2409 34285 28251 2026-11-08T00:57:11Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34285 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဝေင်ꩻဝေါလေ |native_name = |other_name = ဝေင်ꩻဝေါလေမျင် |settlement_type = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻဖုံႏ|ဝေင်ꩻ]] |image_skyline = |image_caption = |image_map = |map_caption = |pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ |pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီဟံႏပုင်ႏကို ဝေင်ꩻဝေါလေ |subdivision_type = [[:ခမ်းထီ|ခမ်းထီ]] |subdivision_name = [[ဖုဲင်:Flag of Myanmar.svg|25px]] [[:မျန်မာခမ်းထီ|မျန်မာခမ်းထီ]] |subdivision_type1 = [[:မျန်မာခမ်းထီ အိုပ်ချုတ်ရေꩻဟံႏနယ်ႏဒေႏသဖုံႏ|ခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_name1 = [[ဖုဲင်:Flag_of_Kayin_State.svg| 23px]] [[:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ|စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_type2 = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရုဲင်ႏ]] |subdivision_name2 = [[:မျဝတီႏခရဲင်ႏ|မျဝတီႏခရဲင်ႏ]] |subdivision_type3 = ဝေင်ꩻနယ်ႏ |subdivision_name3 = [[:ဝေင်ꩻနယ်ႏမျဝတီႏ|ဝေင်ꩻနယ်ႏမျဝတီႏ]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population_urban = ၃,၀၈၃ |population_rural = 6,130 |population_footnotes = <ref name="census-2014">{{Cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၅၉|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 16 |latm = 17 |lats = 38 |longEW = E |longd = 98 |longm = 42 |longs = 48 |elevation_ft = |elevation_m = 280 |elevation_footnotes = <ref>Google Earth</ref> |area_code = 58<ref>{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | access-date=2009-04-10 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archivedate=2009-12-01 | accessdate=2009-04-10}}</ref> |timezone = [[:မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ|မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] |utc_offset = +6:30 |website = }} '''ဝေင်ꩻဝေါလေ''' ([[အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အိန်းကလေတ်]]: Wawlay) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[မျန်မာခမ်းထီ]]၊ [[စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]]၊ [[မျဝတီႏခရဲင်ႏ]]၊ [[ဝေင်ꩻနယ်ႏမျဝတီႏ]]ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ခမ်းကူဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။<ref>{{Cite web|url=http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Tsp_Map_VL_Myawaddy_-_Kayin_MIMU154v04_03May2016_A1.pdf|title=Township map of Myawaddy District|work=Myanmar Information Management Unit (MIMU)|date=3 May 2016|access-date=21 December 2017|accessdate=1 April 2022|archivedate=25 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170625131348/http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Tsp_Map_VL_Myawaddy_-_Kayin_MIMU154v04_03May2016_A1.pdf}}</ref> ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်တဖြုံႏလွုမ်းကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၉,၂၁၃ ဖြာꩻ၊ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ (၃,၀၈၃)ဖြာꩻသွူ။ == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} {{KarenState-geo-stub}} [[ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ]] {{DEFAULTSORT:ဝေါလေ၊ ဝေင်ꩻ}} 87pxpt7ivbehl00tkm69r2emwapqwvb 0 2433 34286 17270 2026-11-08T00:57:30Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34286 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဝေင်ꩻသုကလိ |native_name = |other_name = |settlement_type = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻဖုံႏ|ဝေင်ꩻ]] |image_skyline = |image_caption = |image_map = |map_caption = |pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ |pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီဟံႏပုင်ႏကို ဝေင်ꩻသုကလိ |subdivision_type = [[:ခမ်းထီ|ခမ်းထီ]] |subdivision_name = [[ဖုဲင်:Flag of Myanmar.svg|25px]] [[:မျန်မာခမ်းထီ|မျန်မာခမ်းထီ]] |subdivision_type1 = [[:မျန်မာခမ်းထီ အိုပ်ချုတ်ရေꩻဟံႏနယ်ႏဒေႏသဖုံႏ|ခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_name1 = [[ဖုဲင်:Flag_of_Kayin_State.svg| 23px]] [[:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ|စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]] |subdivision_type2 = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရုဲင်ႏ]] |subdivision_name2 = [[:မျဝတီႏခရဲင်ႏ|မျဝတီႏခရဲင်ႏ]] |subdivision_type3 = ဝေင်ꩻနယ်ႏ |subdivision_name3 = [[:ဝေင်ꩻနယ်ႏမျဝတီႏ|ဝေင်ꩻနယ်ႏမျဝတီႏ]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population_urban = ၃၄၂ |population_rural = 5,361 <ref name="census-2014">{{Cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၅၉|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref> |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_density_km2 = auto |coordinates_display = |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 16 |latm = 09 |lats = 16 |longEW = E |longd = 98 |longm = 35 |longs = 46 |elevation_ft = |elevation_m = 500 |elevation_footnotes = <ref>Google Earth</ref> |area_code = 58<ref>{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | access-date=2009-04-10 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archivedate=2009-12-01 | accessdate=2009-04-10}}</ref> |timezone = [[:မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ|မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] |utc_offset = +6:30 |website = }} '''ဝေင်ꩻသုကလိ''' ([[အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အိန်းကလေတ်]]: Sukali) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[မျန်မာခမ်းထီ]]၊ [[စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏ]]၊ [[မျဝတီႏခရဲင်ႏ]]၊ [[ဝေင်ꩻနယ်ႏမျဝတီႏ]]ကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ခမ်းကူဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်တဖြုံႏလွုမ်းကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၅,၇၀၃ ဖြာꩻ၊ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ (၃၄၂)ဖြာꩻသွူ။ == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} {{KarenState-geo-stub}} [[ကဏ္ဍ:စောက်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ]] {{DEFAULTSORT:သုကလိ၊ ဝေင်ꩻ}} n80drf5ccwk6r3fbceehvnr169einus 0 2994 34282 25095 2026-11-08T00:54:06Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34282 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ဝေင်ꩻပတေင် | native_name = |settlement_type = [[မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻဖုံႏ|ဝေင်ꩻ]] | official_name = | image_skyline = Pathein Kanner Road.jpg | imagesize = | image_caption = | image_flag = | image_map = | map_caption = | pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ | pushpin_label_position = left | pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီဟံႏပွုံႏကို ဝေင်ꩻပတေင် အဝ်ႏဒါႏခင်ႏလမ်း | subdivision_type = [[အာႏဏာႏပဲင်ႏခမ်းထီဖုံႏ|ခမ်းထီ]] | subdivision_name = [[ဖုဲင်:Flag of Myanmar.svg|25px]] [[မျန်မာခမ်းထီ]] | subdivision_type1 = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုတွိုင်ꩻဒေႏသတန်ဖုံႏ|တွိုင်ꩻဒေႏသတန်]] | subdivision_type2 = [[မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရဲင်ႏ]] | subdivision_name1 = [[File:Flag of Ayeyarwady Region.svg|25px]] [[ဧရာႏဝတီႏတွိုင်ꩻဒေႏသတန်]] | subdivision_name2 = [[ပတေင်ခရဲင်ႏ]] | subdivision_type3 = ဝေင်ꩻနယ်ႏ | subdivision_name3 = [[ဝေင်ꩻနယ်ႏပတေင်]] | government_type = | leader_title = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = | coordinates_format = dms | coordinates_display = title | coordinates_region = MM |coordinates = {{coord|16|46|N|94|54|E|region:MM|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <ref>GoogleEarth</ref> | elevation_m = | elevation_ft = | population_total = 169,773 | population_as_of = ၂၀၁၄ | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_metro = | population_blank1_title =လိုꩻမျိုꩻ | population_blank1 = [[မဲင်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|မဲင်ꩻ]], [[မန်းလိုꩻခွိုꩻ|မန်း]], [[စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|စောက်ꩻ]], ကလာꩻ၊ ခယ်ႏ | population_blank2_title =ထာꩻကိုꩻကွဲႏ | population_blank2 = [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ]], [[ခရိယာန်ႏဘာႏသာႏ]], [[အိစ်သာလမ်ဘာႏသာႏ]], [[ဟေင်ဒူဘာႏသာႏ]] | area_code = 42<ref>{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | access-date=2009-04-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archive-date=2009-12-01 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archivedate=2009-12-01 | accessdate=2015-02-24 }}</ref> | website = | coordinates_region = MM | timezone = [[မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] | utc_offset = +6:30 }} '''ဝေင်ꩻပတေင်''' ({{lang-mnw|ဖာသီ}}) ([[မန်းဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|မန်း]]: ပုသိမ်မြို့) ([[အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အဲင်းကလေတ်]]: Pathein) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဧရာႏဝတီႏတွိုင်ꩻဒေႏသန် ဝေင်ꩻတန် တောမ်ႏ သင်ဖော်ꩻတွူးဝေင်ꩻဒျာႏတဲင် အဝ်ႏဒျာႏ [[မျန်မာခမ်းထီ]] အခဝ်ထာႏဝ [[ဧရာႏဝတီႏတွိုင်ꩻဒေႏသတန်]] [[ပတေင်ခရဲင်ႏ]] [[ဝေင်ꩻနယ်ႏပတေင်]]ကို ကအဝ်ႏဒါႏ [[ဧရာႏဝတီႏခြောင်]]ထျꩻ တွိုင်ꩻ ခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏရွုမ်ꩻ အဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻတန်တဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ငဝန်၊ ပတေင်ခြောင်ဖင်ႏ တောမ်ႏ[[ပင်ႏလယ်ႏ]]ငွါနဝ်ꩻ အဝ်ႏညာꩻဒျာႏ (၇၅)မဲင်ႏလဲ့ သင်ဖော်ꩻတန်ကာႏပင်ႏလယ်ႏဖုံႏ နွို့တွိုႏနွောင်ꩻဒါႏ ကြွန်လောင်းသင်ဖော်ꩻတွူးဝေင်ꩻတန်ဒျာႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ [[ဝေင်ꩻရန်ႏတကွုန်ႏ|ရန်ႏတကုင်ႏ]]ဖဲ့ꩻတွို့ꩻ ဗော့ꩻညာꩻအဝ်ႏ (၁၂၀)မဲင်ႏသွူ။ ပတေင်ယို ကရီးခါနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မဲင်ꩻခွန်စိုး ဝေင်ꩻတန်စခါဒျာႏလဲ့ ယိုခါနဝ်ꩻ မဲင်ꩻလိုꩻမျိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအဝ်ႏကုဲင်ဆေ့ꩻလွုမ်ꩻသွူ။<ref name="EB">{{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/55491/Pathein|title=Pathein|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|access-date=August 21, 2009}}</ref> ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၇ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၂၃၇,၀၈၉ ဖြာꩻသွူ။<ref name=":0">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၆)၊ စာ ၃၄၉-၅၂။</ref> ငွေသောင်၊ ဆျောင်းတာကမ်းခြေဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏဗွော့ꩻပတေင်ထျꩻသွူ။ == တက္ကသိုလ်ႏတောမ်ႏကောလေက်ဖုံႏ == * [[ပတေင်တက္ကသိုလ်ႏ]] * [[ပတေင်ပညာႏရေꩻကေားလေက်]] *[[အနယ်ꩻပညာႏတက္ကသိုလ်ႏ(ပတေင်)]] *[[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်ႏ(ပတေင်)]] == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} {{AyaRegion-geo-stub}} {{DEFAULTSORT:ပတေင်၊ ဝေင်ꩻ}} [[ကဏ္ဍ:ဧရာႏဝတီႏတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ]] 5lojh2bxz40q8eeg5rw986h9xjr6m2y 0 3019 34279 16912 2026-11-08T00:49:12Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34279 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ဝေင်ꩻငွေသောင် | native_name = |settlement_type = [[မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻဖုံႏ|ဝေင်ꩻ]] | official_name = {{my|ငွေဆောင်မြို့}} | image_skyline = File:Ngwe Saung beach 12.jpg | imagesize = | image_caption = ငွေသောင်ကမ်းခြေ | image_flag = | image_map = | map_caption = | pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ | pushpin_label_position = left | pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီဟံႏပွုံႏကို ဝေင်ꩻငွေသောင် | subdivision_type = [[အာႏဏာႏပဲင်ႏခမ်းထီဖုံႏ|ခမ်းထီ]] | subdivision_name = [[ဖုဲင်:Flag of Myanmar.svg|25px]] [[မျန်မာခမ်းထီ]] | subdivision_type1 = [[:မျန်မာခမ်းထီကိုတွိုင်ꩻဒေႏသတန်ဖုံႏ|တွိုင်ꩻဒေႏသတန်]] | subdivision_type2 = [[မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရဲင်ႏ]] | subdivision_name1 = [[File:Flag of Ayeyarwady Region.svg|25px]] [[ဧရာႏဝတီႏတွိုင်ꩻဒေႏသတန်]] | subdivision_name2 = [[ပတေင်ခရဲင်ႏ]] | subdivision_type3 = ဝေင်ꩻနယ်ႏ | subdivision_name3 = [[ဝေင်ꩻနယ်ႏပတေင်]] | government_type = | leader_title = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = | coordinates_format = dms | coordinates_display = title | coordinates_region = MM |coordinates = {{coord|16.863792|94.387108|region:MM|display=inline,title|format=dms}} | elevation_footnotes = <ref>GoogleEarth</ref> | elevation_m = | elevation_ft = | population_total = | population_as_of = | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_metro = | population_blank1_title =လိုꩻမျိုꩻ | population_blank1 = [[မန်းလိုꩻခွိုꩻ|မန်း]], [[စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|စောက်ꩻ]] | population_blank2_title =ထာꩻကိုꩻကွဲႏ | population_blank2 = [[ထေရဝါဒ|ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ]], [[ခရိယာန်ႏဘာႏသာႏ]], | area_code = 42<ref>{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | access-date=2009-04-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archive-date=2009-12-01 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archivedate=2009-12-01 | accessdate=2009-04-10 }}</ref> | website = | coordinates_region = MM | timezone = [[မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] | utc_offset = +6:30 }} '''ဝေင်ꩻငွေသောင်''' ([[မန်းဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|မန်း]]: ငွေဆောင်မြို့) ([[အိန်းကလေက်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|အဲင်းကလေတ်]]: Pathein) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[မျန်မာခမ်းထီ]] အခဝ်ထာႏဝ [[ဧရာႏဝတီႏတွိုင်ꩻဒေႏသတန်]] [[ပတေင်ခရဲင်ႏ]] [[ဝေင်ꩻနယ်ႏပတေင်]]ကို ကပါဒါႏ [[ပင်ႏလယ်ႏ]]ဖင်ႏထျꩻ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။<ref>{{cite web|url=http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Myanmar_PCodes_Release-VIII_Aug2015_Ayeyarwady.zip|title=Ayeyarwady Region Place Codes|work=မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ်|date=ဩဂုတ် ၂၀၁၅|accessdate=၁၆ မတ် ၂၀၁၇|archivedate=25 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170625052958/http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Myanmar_PCodes_Release-VIII_Aug2015_Ayeyarwady.zip}}</ref> ငွေသောင်ကမ်းခြေ ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} {{AyaRegion-geo-stub}} {{DEFAULTSORT:ငွေသောင်၊ ဝေင်ꩻ}} [[ကဏ္ဍ:ဧရာႏဝတီႏတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ]] 5l00ec3e3b2ignc6ccci3t6zpdmny4x 0 4212 34281 18272 2026-11-08T00:51:18Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34281 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ဝေင်ꩻထာဝယ် |other_name = |official_name = |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ |pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီကို ဝေင်ꩻထာဝယ် |settlement_type = [[မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻဖုံႏ|ဝေင်ꩻ]] |image_skyline = Dawei 32.jpg |image_map = |map_caption = | established_title = | established_date = |subdivision_type = [[အာႏဏာႏပဲင်ႏခမ်းထီဖုံႏ|ခမ်းထီ]] |subdivision_name ={{Flag|မျန်မာခမ်းထီ}} |subdivision_type1 =[[မျန်မာခမ်းထီအိုပ်ချုတ်ရေꩻဆဲင်ႏရာꩻဟံႏနယ်ႏ|တွိုင်ꩻဒေႏသတန်]] |subdivision_name1 = [[တနိဉ်းတာယီတွိုင်ꩻဒေႏသတန်]] |subdivision_type2 = [[မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရဲင်ႏ]] |subdivision_name2 = [[ထာဝယ်ခရဲင်ႏ]] |subdivision_type3 = [[မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ|ဝေင်ꩻနယ်ႏ]] |subdivision_name3 = [[ဝေင်ꩻနယ်ႏထာဝယ်]] |established_date = |established_title = |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population_urban = ၈၀,၁၁၇ |population = |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_footnotes = <ref name=pop>{{Citation | publication-date =May 2015|title=၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာ ပြည်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ| volume =အတွဲ(၂)|publisher= ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန|page= ၅၄}}</ref> |population_blank1 = [[မန်းလိုꩻခွိုꩻ|မန်း]]၊ [[ထာဝယ်]] |population_blank1_title = ခမ်းရင်ꩻသားလိုꩻမျိုꩻ |population_blank2 = [[ထေရဝါဒ|ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ]] |population_blank2_title = ဘာႏသာႏ | coordinates = {{coord|14|05|0|N|98|12|0|E|region:MM|display=inline}} |elevation_ft = |elevation_m = 4 |elevation_footnotes = <ref>Google Maps</ref> | area_code = 59<ref>{{Cite web | url=http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | title=Myanmar Area Codes | access-date=2009-04-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archive-date=2009-12-01 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201164116/http://en.18dao.net/Area_Code/Myanmar | archivedate=2009-12-01 | accessdate=2009-04-10 }}</ref> |timezone = [[မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] |utc_offset = +6.30 |website = }} '''ဝေင်ꩻထာဝယ်''' ({{lang-my | ထားဝယ်မြို့}}) ({{lang-mnw | ဍုင်ဓဝဲါ}}) ({{lang-en | Tavoy/ Dawei}}) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ တနိဉ်းတာယီတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ဝေင်ꩻတန်ဒျာႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ [[မျန်မာခမ်းထီ]] အခဝ်နဝ်သွတ်ꩻ [[တနိဉ်းတာယီတွိုင်ꩻဒေႏသတန်]] [[ထာဝယ်ခရဲင်ႏ]] [[ဝေင်ꩻနယ်ႏထာဝယ်]]ကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတန်တဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ တွိုင်ꩻ ခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻအဝ်ႏ ၈၀,၁၁၇ ဖြာꩻသွူ။ ဝေင်ꩻထာဝယ်နဝ်ꩻ တယ်ႏထောင်ႏခါꩻဒျာႏ ကေားဇာႏနေင်ႏ ၁၁၁၆ ဗာႏ ဒဉ်သီႏဆန်ꩻ ၁၃ နီꩻသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ မျို့မရပ်ကွက်အဝ်ႏ (၁၅)ကွက်တဲင် လမ်းငင်းအဝ်ႏ (၁၀,၀၀၀)လွိုသွူ။ == တဖူꩻသွုပ်ဆွိုက် == [[File:Daweiairport.jpg|thumb|300px|right|ထာဝယ် သင်ဖော်ꩻကျောင်ႏကွင်ꩻ]] ဝေင်ꩻထာဝယ်ထျꩻနဝ်ꩻ သင်ဖော်ꩻကျောင်ႏကွင်ꩻလဲ့အဝ်ႏသွူ။ ထာဝယ်နဝ်ꩻ တောမ်ႏမေႏရထာꩻတဖူꩻ အဝ်ႏခါႏညာꩻဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏတဲင် တဖူꩻသွုပ်ဆွိုက်လွေꩻချာငါအီနဝ်ꩻ သုင်ꩻဗာႏဒျာႏ ကာꩻတောမ်ႏသင်ဖော်ꩻဖုံႏသွူ။ တောမ်ႏ [[မဲင်ꩻခမ်းနယ်ႏ]]အသွတ်ꩻ [[ဝေင်ꩻယေး]]နဝ်ꩻ ကာꩻတဖူꩻအဝ်ႏဖြွဉ်အဝ်ႏဆွိုက်ခါꩻလဲ့ ကာꩻတဖူꩻ ကောင်ထင်ႏကောင်လင်ꩻ ကျမ်ꩻငါႏတွော့ꩻ လွေꩻသဲင်ꩻအီ ပေါင်းယပ်ꩻသွူ။ ထာꩻဝယ်သင်ဖော်ꩻတွူး(ဆိပ်ကမ်း)နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ သင်ဖော်ꩻတွူးယံ တဖြုံႏဒျာႏတဲင် ဖြေꩻစာကူꩻကား အဝ်ႏကွုန်ꩻဟွိုင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻထာဝယ်သင်ဖော်ꩻတွူးနဝ်ꩻ အဝ်ႏဆွိုက်ပါ ခမ်းကိုခမ်းထန်ႏ သင်ဖော်ꩻတွူး ထီတဖူꩻရဲဉ်ႏအဝ်ႏတဲင် ထီတဖူꩻရဲဉ်ႏ အဆွိုက်သွုပ်တာႏ အဆင်ႏပြေႏငါႏသွူ။ ယိုခါ အဝ်ႏတယ်ႏကောႏလွေꩻပါ ထာဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းတဲင် စီႏမံႏကိန်ꩻယို မိဉ်ႏထွူထွာလꩻနဝ်ꩻ အီႏထွာလွဉ် အာသျခဝ်နဝ်အကို အရေꩻတန်သင်ဖော်ꩻတွူးတဗာႏတဲင် အီႏကွုန်ꩻဟွိုင်ꩻလွဉ်ထဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:တနိဉ်းတာယီတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ]] {{DEFAULTSORT:ထာဝယ်၊ ဝေင်ꩻ}} 1fjr3cubb6gyjmju7zx04fg5ubrt2ay 0 5872 34273 29979 2026-11-08T00:17:17Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34273 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = တောင်ႏအူခရဲင်ႏ |pushpin_map = မျန်မာခမ်းထီ |pushpin_label_position =left |pushpin_map_caption = |settlement_type =[[မျန်မာခမ်းထီကိုခရဲင်ႏဖုံႏ|ခရဲင်ႏ]] |image_skyline = |image_map = Taungoo district in Bago region 2022.svg |map_caption = ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကို တောင်ႏအူခရဲင်ႏအဝ်ႏဒါႏခင်ႏလမ်း (တနျာႏ) |pushpin_map_caption = မျန်မာခမ်းထီကို တောင်ႏအူခရဲင်ႏအဝ်ႏဒါႏခင်ႏလမ်း |subdivision_type =[[အာႏဏာႏပဲင်ႏခမ်းထီဖုံႏ|ခမ်းထီ]] |subdivision_name = [[ဖုဲင်:Flag of Myanmar.svg|25px]] [[မျန်မာခမ်းထီ]] |subdivision_type1 = [[မျန်မာခမ်းထီအိုပ်ချုတ်ရေꩻဆဲင်ႏရာꩻဟံႏနယ်ႏ|တွိုင်ꩻဒေႏသတန်]] |subdivision_name1 = [[File:Flag of Bago Division.svg|25px]] [[ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန်]] |subdivision_type2 = [[မျန်မာခမ်းထီကိုဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ|ဝေင်ꩻနယ်ႏ]] |subdivision_name2 = ၅ |subdivision_type3 = ခရဲင်ႏရွုမ်ꩻအဝ်ႏသော့ꩻဒါႏဝေင်ꩻ |subdivision_name3 = [[ဝေင်ꩻတောင်ႏအူ]] |unit_pref = Imperial |area_total_km2 = |population = ၁,၁၂၂,၆၇၉ |population_as_of = ၂၀၁၄ |population_footnotes = <ref>{{Citation|date= 26 August 2014|title= Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL|publisher= ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန|page= ၂၆|url= http://www.dop.gov.mm/wp-content/uploads/2012/12/Census_Provisional_Results_2014_ENG1.pdf|accessdate= February 25, 2015|archive-date= 12 September 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140912105647/http://www.dop.gov.mm/wp-content/uploads/2012/12/Census_Provisional_Results_2014_ENG1.pdf|url-status= dead}}</ref> |population_density_km2 = auto |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = MM |latNS = N |latd = 18 |latm = 38 |lats = |longEW = E |longd = 96 |longm = 25 |longs = |timezone = [[မျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ]] |utc_offset = +6:30 |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |website = |footnotes = }} '''တောင်ႏအူခရဲင်ႏ''' ({{lang-my|တောင်ငူခရိုင်}}) ({{Lang-en|Taungoo District}}) ယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[မျန်မာခမ်းထီ]] အခဝ်တွို့ꩻနဝ် [[ပဂိုꩻတွိုင်ꩻဒေႏသတန်]]အကို ကအဝ်ႏပါဒါႏ ခရဲင်ႏတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ခရဲင်ႏရွုမ်ꩻ အဝ်ႏသော့ꩻဒါႏခင်ႏလမ်းဝေင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ [[ဝေင်ꩻတောင်ႏအူ]] ကိုသွူ။ တောင်ႏအူ ခရဲင်ႏအကို ကအောဝ်ႏဒါႏ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻနောဝ်ꩻ ၂၀၁၄ ဗာႏ မွူးနာꩻထာꩻလွိုတ်ꩻစာႏရင်ꩻ (သန်းခေါင်စာရင်း) အလꩻ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ အဝ်ႏ ၁,၁၂၂,၆၇၉ ဖြာꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ==ဝေင်ꩻနယ်ႏတောမ်ႏဝေင်ꩻဖုံႏ== [[File:Taungoo district.svg|thumb|တောင်ႏအူခရဲင်ႏကိုဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ {{legend|#E31A1C|ဝေင်ꩻနယ်ႏတောင်ႏအူ}} {{legend|#0000FF|ဝေင်ꩻနယ်ႏအုတ်တွီင်း}} {{legend|#33a02c|ဝေင်ꩻနယ်ႏဖျူး}} {{legend|#1f78b4|ဝေင်ꩻနယ်ႏယေတာသေ}} {{legend|#b2df8a|ဝေင်ꩻနယ်ႏထန်ꩻတမွူး}}]] တောင်ႏအူခရဲင်ႏအကို ကအောဝ်ႏဒါႏဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ နုဲင်းဆလယိုအတွိုင်ꩻသွူ-<ref>{{Cite web |title=မြန်မာ သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန |url=http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Myanmar_PCodes_Release_Bago_Region_MIMU_Mar14.xls |accessdate=26 February 2015 |archivedate=1 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140701124529/http://themimu.info/sites/themimu.info/files/documents/Myanmar_PCodes_Release_Bago_Region_MIMU_Mar14.xls }}</ref> *[[ဝေင်ꩻနယ်ႏတောင်ႏအူ]] **[[ဝေင်ꩻတောင်ႏအူ]] **[[ဝေင်ꩻကေတုမတီႏ]] *[[ဝေင်ꩻနယ်ႏယေတာသေ]] **[[ဝေင်ꩻယေတာသေ]] **[[ဝေင်ꩻယေနီ]] **[[ဝေင်ꩻမျို့လ]] **[[ဝေင်ꩻသွာ]] *[[ဝေင်ꩻနယ်ႏဖျူး]] **[[ဝေင်ꩻဖျူး]] **[[ဝေင်ꩻဇေယျဝတီႏ]] **[[ဝေင်ꩻကငျုတ်ကွီင်း]] *[[ဝေင်ꩻနယ်ႏအုတ်တွီင်း]] *[[ဝေင်ꩻအုတ်တွီင်း]] *[[ဝေင်ꩻစွဲပွဲ]] *[[ဝေင်ꩻနယ်ႏထန်ꩻတမွူး]] **[[ဝေင်ꩻထန်ꩻတမွူး]] ထွိုင်ႏတွိုႏ ခရစ်နေင်ႏ ၂၀၂၂၊ လာအေပျီ ၃၀ နောဝ်ꩻ ကရီးခါ တောင်ႏအူခရဲင်ႏကို ကပါသော့ꩻဒါႏ စျောက်စီးဝေင်ꩻနယ်ႏယို ပြောင်ꩻလုဲင်ႏစုဗူႏသော့ꩻလုဲင်ႏ [[ညောင်လေးပိဉ်ခရဲင်ႏ]]ကိုနောဝ်ꩻသွူ။<ref name=gad>{{cite web|url=https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=17840|title=ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ခရိုင်အမည်များ တိုးချဲ့ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခြင်း|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221111045640/https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=17840|archivedate=2022-11-11|accessdate=2011-11-20}}</ref> == အာႏကွိုꩻ == {{Reflist}} {{BagoRegion-geo-stub}} {{DEFAULTSORT:တောင်ႏအူ၊ ခရဲင်ႏ}} [[ကဏ္ဍ:ပဂိုꩻတွိုင်ꩻကိုခရဲင်ႏဖုံႏ]] ftmc2i7gki9425gz2x32imhgyl3f3r4 0 6359 34269 33248 2026-11-07T23:54:44Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34269 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = ဂျစ်ပဆမ် | category = [[သာလဖိတ် ဓာတ်သတ္တု]] | boxwidth = | boxbgcolor = | image = Gypse Caresse.jpg | imagesize = 260px | caption = | formula = {{chem2|CaSO4*2H2O}} | IMAsymbol = Gp<ref>{{Cite journal|last=Warr|first=L.N.|date=2021|title=IMA–CNMNC approved mineral symbols|journal=Mineralogical Magazine|volume=85|issue=3|pages=291–320|doi=10.1180/mgm.2021.43|bibcode=2021MinM...85..291W|s2cid=235729616|doi-access=free}}</ref> | molweight = | strunz = 7.CD.40 | system = [[Monoclinic]] | class = Prismatic (2/m) <br/>[[H-M symbol]]: (2/m) | symmetry = Monoclinic <br/>[[Space group]]: ''I''2/a | unit cell = a = 5.679(5), b = 15.202(14) <br/>c = 6.522(6)&nbsp;Å; β = 118.43°; Z&nbsp;=&nbsp;4 | color = အရောင်ႏအဲဉ်ထဝ်း၊ အရောင်ႏစွူ၊ အလင်မိဉ်ႏစပ်နဝ်ꩻ ထွာအရောင်ႏ ဗွာ၊ တသီး၊ အချို၊ တနျာႏအွူႏ၊ မေႏလူး။ | habit = Massive, flat. Elongated and generally prismatic crystals | twinning = Very common on {110} | cleavage = Perfect on {010}, distinct on {100} | fracture = Conchoidal on {100}, splintery parallel to [001] | tenacity = Flexible, inelastic | mohs = 1.5–2 (defining mineral for 2) | luster = Vitreous to silky, pearly, or waxy | refractive = ''n''_α = 1.519–1.521<br/> ''n''_β = 1.522–1.523<br/> ''n''_γ = 1.529–1.530 | opticalprop = Biaxial (+) | birefringence = δ = 0.010 | pleochroism = None | 2V = 58° | streak = အဗွာ | gravity = 2.31–2.33 | melt = | fusibility = 5 | diagnostic = | solubility = Hot, dilute HCl | diaphaneity = Transparent to translucent | other = | references = <ref>{{cite book |editor1=Anthony, John W. |editor2=Bideaux, Richard A. |editor3=Bladh, Kenneth W. |editor4=Nichols, Monte C. |title=Handbook of Mineralogy |publisher=Mineralogical Society of America |place=Chantilly, VA, US |chapter-url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/gypsum.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20060206190607/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/gypsum.pdf |archive-date=2006-02-06 |url-status=dead |chapter=Gypsum |isbn=978-0962209703 |volume=V (Borates, Carbonates, Sulfates) |year=2003}}</ref><ref>[http://www.mindat.org/min-1784.html Gypsum]. Mindat</ref><ref name=Cornelis>{{citation |first1= Cornelis |last1= Klein | first2= Cornelius S. Jr. |last2= Hurlbut |year= 1985 |title= Manual of Mineralogy |publisher= John Wiley |edition= 20th |pages= [https://archive.org/details/manualofmineralo00klei/page/352 352–353] |isbn= 978-0-471-80580-9 |url-access= registration |url= https://archive.org/details/manualofmineralo00klei/page/352 }}</ref> | var1 = Satin spar|var1text = Pearly, fibrous masses | var2 = [[Selenite (mineral)|Selenite]]|var2text = Transparent and bladed crystals | var3 = [[Alabaster]]|var3text = Fine-grained, slightly colored }} '''ဂျစ်ပဆမ်''' ({{lang-my| ဂျစ်ပဆမ် / ဂေါဒန်ကျောက်}}) ({{lang-en| Gypsum}}) '''စေတ်ပသမ်''' လုံးဆျာဗဲ့ꩻ ယို အဗွာရောင်ႏ မိဉ်ႏတမွေးတောဝ်း အဗွာကိုအတသီးရော်ꩻပသာႏ ဟမ်းတသီးသီးပေႏပေႏတဲင် အောဝ်ႏလုံးအောင်ထန်ႏ [[သတ္တု]]တခြိုꩻတစားနောဝ်ꩻသွူ။ [[ဓါတုဗေဒ]]အလိုႏအလꩻ ဂျစ်ပဆမ်ယို [[ထီ]]ကရော်ꩻပေါင်ꩻစပ်ခါꩻ [[ကယ်လသီယမ်သာလဖိတ်]]ဒျာႏတဲင် [[ဓာတုဗေဒ ဖော်မျူလာ]] အနေႏ ထွာ {{chem2|CaSO4*2H2O}} နောဝ်ꩻသွူ။<ref name=Cornelis/> ဂျစ်ပဆမ်ယို ကရိုꩻခါꩻဒါႏဓါတ်[[တသာႏ]]ပျော်ႏစိုမ်းထီဖုံႏ အလွီးကွဲကြုံႏကြုံႏထန်ႏထိုတဲင် ကအောဝ်ႏကုဲင်ဒါႏလုံး ဒျာႏ ရိုꩻတဲင် ထူႏယွုမ်းခါꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ လုံးဂျစ်ပဆမ်ယို [[မိုးစကေး]]အလꩻ အောဝ်ႏ [[အဆွော့ꩻအရန်း]] (၂)လွုမ်ꩻတဲင် ပနဲဉ်ႏလွဉ်ꩻထာꩻတွော့ꩻ ခြွစ်စမ်ꩻတောမ်ႏ စူမီႏ ငါတဲ့လꩻသွူ။ ယင်လဲင်ႏလဲင်ႏနောဝ်ꩻ ဂျစ်ပဆမ်ယို ဆယ်လီနုဲက်ကရိုꩻဒါႏ ကစွူဖြွိုး ခရစ်စတယ်အတုဲင်အနေႏ ထီႏလꩻနွောင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ယင်လဲင်ႏလဲင်ႏနောဝ်ꩻတဲ အယ်လဗတ်စတာ လုံးဗွာအနေႏ ထီႏဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ခြိုတ်ဖွန်ႏထွူ ဂျစ်ပဆမ်တဲင် မိဉ်ႏဖေႏအလျား (ဖို့ꩻ)မာꩻလျားလျားနောဝ်ꩻ ထီ (၇၅) ရျာꩻခဲင်ႏနှုန်ꩻ ထန်ႏထိုꩻတဲင် ထွာလွဉ် လꩻလွဉ်လုဲင်ႏ ဗွာလွားတဆားဆွူꩻ ဂျစ်ပဆမ် ဖွန်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ အဖွန်ႏစားယိုနောဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ [[ပလာစတာ]]အော့ဖ်ပဲရစ် (အင်္ဂတေဖွန်ႏ) နောဝ်ꩻသွူ။ အမိဉ်ꩻကိုကပါဒါႏ [[ဝေင်ꩻပါရီ|ပါရီဝေင်ꩻ]](ဝေင်ꩻတန်အောဝ်ႏပျင်ႏသေတ်ခမ်း)မိဉ်ꩻနောဝ်ꩻ ကရီးခါ ပါရီဝေင်ꩻထျꩻ ခူႏအာလွဉ်ꩻမရေႏမရာႏ ဂျစ်ပဆမ်တဲင် မာꩻအင်္ဂတေ သုံꩻအီတွော့ꩻ ဟဲ့ꩻဖန်ပါလွဉ်ꩻ ဝေင်ꩻမိဉ်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ပလာစတာဖွန်ႏ (ဂျစ်ပဆမ်ဖွန်ႏ)ယို မိဉ်ႏသုံꩻနောဝ်ꩻ အရီးစသွတ်ꩻ ကြူးကွယ်ရော်ꩻဗာႏတောမ်ႏထီတဲင် တလီꩻမိဉ်ႏလꩻလွဉ်နောဝ်ꩻ ပလာစတာဖွန်ႏယို ဆွော့ꩻမွိုင်လွဉ်ထွူတွော့ꩻ ထွာလွဉ် ကဆွော့ꩻ ကခွောင်ခံႏဒါႏအင်္ဂတေတမျိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်နောဝ်ꩻမꩻတဲင် ပလာစတာအစားယိုနောဝ်ꩻ ရုပ်တုဆရာႏသီး သုံꩻအီတဲင် မာꩻအီပုံႏရုပ်တုအမျိုꩻမျိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ [[File:SeleniteGypsumUSGOV.jpg|thumb|300px|ဂျစ်ပဆမ်ခဲꩻ]] သီးယုံဖုံႏအကို လိုꩻစူအော့ꩻ ခင်ႏအော့ꩻသားဖုံႏ ဆွတ်ꩻဖေႏကသွုပ်ချာ ဆရာႏဝန်ႏဖျင်ခါꩻအတွိုင်ꩻဖေႏကအောဝ်ႏစွူစွူအတာႏ သုံꩻအီ စွိုင်ထွူပတ်တီးတွော့ꩻ ဖျော်ႏလုံးအင်္ဂတေသူႏလူး (ကျောက်ပတ်တီး)အတာႏ သုံႏအီနောဝ်ꩻသွူ။ ဂျစ်ပဆမ်ယို ယင်လဲင်ႏလဲင်ႏနောဝ်ꩻ သုံꩻအီ [[ဟံႏဩႏဇာႏ]]အနေႏတဲင် ကဲဉ်းအာအာနောဝ်ꩻတဲ ကမာꩻစေးဖုံႏ(စက္ကူလုပ်ငန်း)၊ တသီႏသူႏအီအရောင်ႏဖုံႏ၊ အင်္ဂတေ တောမ်ႏ မာꩻအီလမ်း မာꩻအီအဆောက် အအုံဖုံႏတာႏ သုံꩻအီလွရောင်နောဝ်ꩻသွူ။ ဂျစ်ပဆင်လုံး ကအောဝ်ႏခင်ႏလမ်းအလောင်းအထျꩻ ကကာႏဖျတ်ရီႏလင်ꩻဒါႏ ထီ အကို (အွိုးဆကီယိုဟွဉ်ႏကရိုꩻခါꩻဒါႏ) ဓါတ်တသာႏဖုံႏ အောဝ်ႏစိုမ်းသော့ꩻတဲင် ထီယုဲင်စား(ရေစေး) ယို ကဒွိုႏ [[ဘီယာ]] ၊ [[ဝုဲင်]]ဖုံႏ ကထေထာꩻမာꩻအတာႏ အဖိုꩻတန်ႏ သုံꩻအီယံမွေးစွဉ်ႏထာꩻနောဝ်ꩻသွူ။<ref>{{Cite web |last=Institute |first=Canadian Conservation |date=2017-09-14 |title=Care of Objects Made of Plaster of Paris – Canadian Conservation Institute (CCI) Notes 12/2 |url=https://www.canada.ca/en/conservation-institute/services/conservation-preservation-publications/canadian-conservation-institute-notes/care-plaster-paris.html |access-date=2023-01-20 |website=www.canada.ca |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230120142141/https://www.canada.ca/en/conservation-institute/services/conservation-preservation-publications/canadian-conservation-institute-notes/care-plaster-paris.html |archivedate=2023-01-20 |accessdate=2023-01-20 }}</ref><ref>Make your own sidewalk chalk. (1998, July 21). Christian Science Monitor. 13.</ref><ref>{{Cite web |title=Plaster {{!}} Definition, Uses, Types, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/technology/plaster |access-date=2023-01-20 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Definition of DRYWALL |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/drywall |access-date=2023-01-20 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref> ဂျစ်ပဆမ်ယို ခူႏလꩻအာသွတ်ꩻနွောင်ꩻ အမေႏရိကန်ႏခမ်းတဲင် ဂျစ်ပဆမ်ကထန်ႏခမ်းလင်ဖုံႏနောဝ်ꩻ ပျင်ႏသေတ်၊ အင်္ဂလန်၊ စာမနီ(ဂျာမနီ)၊ သပေင် (စပိန်) တောမ်ႏ ရုသျားခမ်း ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ==ရုက်ပုင်ႏ== <gallery widths="165" heights="130" caption="Unusual gypsum specimens from around the world"> Gypsum-71006.jpg|Green gypsum crystals from Pernatty Lagoon, Mt Gunson, [[South Australia]] - its green color is due to presence of [[copper]] ions. Gypsum-162462.jpg|Unusual selenite gypsum from the [[Red River of the North|Red River]], Winnipeg, Manitoba, Canada Gypsum-47190.jpg|Classic "ram's horn" gypsum from [[Santa Eulalia, Chihuahua]], Mexico, 7.5×4.3×3.8&nbsp;cm Roses des Sables Tunisie.jpg|[[Desert rose (crystal)|Desert rose]], 47&nbsp;cm long Gypsum-53691.jpg|Gypsum from Pernatty Lagoon, Mt Gunson, Stuart Shelf area, Andamooka Ranges - Lake Torrens area, South Australia, Australia Copper-Gypsum-203925.jpg|Gypsum with crystalline [[native copper]] inside Gypsum J1.jpg|Gypsum from Swan Hill, Victoria, Australia. The coloring is due to the copper oxide Gypsum-21996.jpg|Waterclear twined crystal of the form known as "Roman sword". Fuentes de Ebro, Zaragoza (Spain) Botryogen-Gypsum-199664.jpg|Bright, cherry-red gypsum crystals 2.5&nbsp;cm in height colored by rich inclusions of the rare mineral [[botryogen]] Gypse Naica.jpg|Gypsum from Naica, Mun. de Saucillo, Chihuahua, Mexico Gypsum-251118.jpg|Golden color gem, "fishtail"-twinned crystals of gypsum sitting atop a "ball" of gypsum which is composed of several single bladed crystals Gypsum-24382.jpg|Golden gypsum crystals from [[Winnipeg]] WhiteSandsGypsum.jpg|Gypsum [[sand]] from [[White Sands National Park]], [[New Mexico]] </gallery> ==အာႏကွိုꩻ== {{Reflist}} [[Category:ဘူမိဗေဒ]] fmlgqvgm3nc0lts71lhptd844tdwe2i 0 6398 34272 29055 2026-11-08T00:15:42Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34272 wikitext text/x-wiki {{Infobox physical quantity | name = တိက်ꩻနျꩻအာႏ | unit = ပါစကယ်(Pascal [Pa]) | basequantities = N/m², kg/m·s<sup>2</sup), or J/m³ | symbols = ''p'', ''P'' | derivations = ''p'' = [[အား|''F'']] / [[ဧရိယာႏ|''A'']] | dimension = '''M''' '''L'''⁻¹ '''T'''⁻² }} '''တိက်ꩻနျꩻအာႏ''' ({{lang-my| ဖိအား}}) ({{lang-en| Pressure}}) (သင်္ကေတ : p တဝ်းလဲ့ P) '''တေက်ꩻနျꩻအာႏ''' (တဝ်းတဲ့) '''တေက်ꩻနဲဉ်းအာႏ''' ကရိုꩻယို အခေႏခံႏကအွဉ်ႏထွော့ခါꩻ အလုဲင်းအကွင်ꩻ (မိဉ်ႏတမွေးတောဝ်း) [[ဧရိယာႏ|ယူနစ်ဧရိယာႏ]]တဗာႏ (unit area) မဲ့ငါ(မျက်နှာပြင်)အလောင်း ကထဲ့လူး ထောက်မဲဉ်ႏ(၉၀°) နေး [[အာႏ]](force) တစားတဲင် ၊ အာႏယိုနောဝ်ꩻ လဲဉ်းလင်ꩻလူးတရျားရျား မဲ့ငါလောင်းနောဝ်ꩻသွူ။ (Gauge (gage) pressure ) ကရိုꩻနောဝ်ꩻ တိက်ꩻနျꩻအာႏ တမျိုꩻတဲင် တဲက်တွိုင်ꩻနယ်ဗာႏတောမ်ႏ အသောင်အရင်ꩻ(တလီꩻထု) တိက်ꩻနျꩻအာႏနောဝ်ꩻသွူ။ [[Image:Utube.PNG|thumb|upright|မန်နိုမီတာ ပဲက်ပြောင်ႏအကို အလွီးထီ (ငွေ့ရည်,fluid) အထိုပမာႏဏ တဗွိုန်တောဝ်းလို့ဝါင်ꩻယို အချိုꩻထဲ့ညီႏတောမ်ႏ တိက်ꩻနျꩻအာႏတဗွိုန်တောဝ်းလို့ဝါင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။: <math>h = \frac{P_a - P_o}{g \rho}</math>]] [[File:Pressure exerted by collisions.svg|thumb|right|250px|alt=A figure showing pressure exerted by particle collisions inside a closed container. The collisions that exert the pressure are highlighted in red.|ကပေ့ꩻပိစ်ခါꩻ တခြိုꩻဝတ္ထု ကအွဉ်ႏသော့ꩻအီတစွိုးစွိုးအတာႏ(container)အကို အဖွန်ႏဖုံႏတဆေဉ်ခွိုင်း(အမှုန်များ၏ လွင့်စဉ်ရိုက်ခတ်မှု)တဲင် ကထဲ့လူးဒါႏအာႏတစွိုး ယို အွဉ်ႏနယ်ခါꩻတောမ်ႏပုင်ႏ]] ကအောဝ်ႏအာမွေး တဲက်ထာꩻယူနစ်(units) ဖုံႏယို အွဉ်ႏနယ်အီ တိက်ꩻနျꩻအာႏအတာႏ သုင်ꩻအီနောဝ်ꩻသွူ။ တဲက်ထာယူနစ်ယင်ဟန်ႏနောဝ်ꩻ အာႏတစား (a unit of force) ယို အံႏ(÷) တောမ်ႏ ကအွဉ်ႏထွော့ အလုဲင်းအဝွိုင်ꩻ (a unit of area) တဲင် လꩻလွဉ်နောဝ်ꩻသွူ။ ကလꩻဖုံႏယို နဲင်ႏငံႏအာခမ်းပေါင်ꩻစွုမ်ႏ တိက်ꩻနျꩻအာႏယူနစ် (International System of Units - သင်္ကေတ: SI ) ထျꩻကလင်ꩻလွဉ် ပါသကယ် (pascal -သင်္ကေတ Pa)ကရိုꩻနောဝ်ꩻ [[စတုန်ရန်းမီတာ|တမီတာ]]အလုဲင်း(square metre)ယို အာႏအောဝ်ႏ တ[[နျူတန် (ယူနစ်)|နျူတန်]] (newton) ရိုꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ သင်္ကေတအနေႏနဝ်ꩻ ထွာ (N/m²) သွူ။ နုဲင်းနောဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ (၁)လဲက်မ အလုဲင်းအကိုအာႏအောဝ်ႏ (၁)ပေါင် ကရိုꩻဒါႏ တဲက်ထာမှုစနစ်နောဝ်ꩻ ခေတ်ကရီးခ့ ဗြိတိသျှတဲက်ထာမှုပုင်ႏစံႏ (imperial) တောမ်ႏ အမေႏရိကန်ႏထုင်ꩻစံႏတဲက်ထာမှုစနစ် (US customary) ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ တိက်ꩻနျꩻအာႏယို တလီꩻထုတိက်ꩻနျꩻအာႏစံႏ(စံႏ=ကအွဉ်ႏထွော့ခါꩻ - ထုင်ꩻစံႏ ) (standard atmospheric pressure) ယိုလဲ့ ကုဲင်းအွဉ်ႏနယ်ဒါႏတဲင် [[တလီꩻထုတိက်ꩻနျꩻအာႏ]] (atmosphere - သင်္ကေတ: atm)ယို [[ကိရိယာႏ]]တဲက်တိက်ꩻနျꩻအာႏ [[မန်နိုမီတာ]](Manometer) အတာႏ အခေႏခံႏယူနစ် (တဲက်ထာစနစ်)ကထွာဒါႏ [[ထီ စင်တီမီတာ]]၊ [[မာစျူရီ မီလီမီတာ]] တောမ်ႏ [[မာစျူရီ လဲက်မ]] - ကရိုꩻယို မဲဉ်ဒေါ့ꩻအီလွေꩻ ကိရိယာႏတဲက်ထာအီတိက်ꩻနျꩻအာႏ မန်နိုမီတာ ပဲက်ပြောင်ႏအကို ကအောဝ်ႏဒါႏ အထီ (မိဉ်ႏတမွေးတောဝ်း) အလွီးတစား အထိုပမာႏဏနောဝ်ꩻသွူ။ နောဝ်ꩻမꩻတဲင် စင်တီမီတာ၊ လဲက်မ စတဲင် တဲက်ထာမှုအတာႏ အွဉ်ႏနယ်ဖေႏယူနစ်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ တိက်ꩻနဲန်းအာႏယို အောဝ်ႏပေ့ꩻခါꩻနေး [[ကွန်တိန်နာ]] တဖြုံႏကိုတဲင် ထာꩻလူးထာꩻတအွို [[အဲတ်တမ်]]ဖုံႏ လောမ်ꩻချာငါ ဂဏန်ꩻစွူဝင်ꩻ ထာꩻဆိင်ႏလောင်းဖုံႏ၊ အောဝ်ႏနောဝ်ꩻ အလꩻ ထာꩻတိက်ꩻနျꩻအာႏ ပန်းသွိုန်ခါꩻ ဝင်ꩻကဟဲ့ꩻ တိက်ꩻနဲန်းအာႏသွူ။ [[ဂဲတ်သ်]](gas) ထာꩻလူးထာꩻတအွို ကအောဝ်ႏ ကွန်တိန်နာကိုယို နီမဉ်ႏထေထိုꩻ တာထဝ တောဝ်းလဲ့ မဉ်ႏသော့ꩻထဲင်းခြာ မာꩻနီပွန်း(ထာꩻလူးထာꩻတအွို အဲတ်တမ်ဖုံႏ၊ တောဝ်းလဲ့ [[မော်လီဇျူး]]ဆေ့ꩻအာ)နောဝ်ꩻ တိက်ꩻနျꩻအာႏ အီးယောမ်ꩻ တာထဝ တောဝ်းလဲ့ အီႏတဉ်ႏနဲန်းခြာ တာထဝသွူ။ နီမဉ်ႏမာꩻရောင်းထိုꩻ [[အလျားတွိုင်ꩻထာꩻ]] တာထဝ၊ တောဝ်းလဲ့ မာꩻသန်ခြာ အလျားတွိုင်ꩻထာꩻ နီပွန်း (တဲက်တွိုင်တွမ်ႏ ဒီဂရီဖုံႏ ကအောဝ်ႏ ပကတိ သုညဆကီ)နောဝ်ꩻကယ်ႏ ပီပီဒျာႏနုဲင်း ကီယိုသွူ။ ==အဓိပ္ပါယ်ႏ ကဖွင်ꩻဗွောင်နယ်ချက်== တိက်ꩻနျꩻအာႏ ကရိုꩻနောဝ်ꩻ တခြိုꩻဝတ္ထုတဗာႏမဲ့ငါ တယူနစ်ဧရိယာႏကအောဝ်ႏအလောင်း ထောင့်မဲဉ်ႏ(၉၀°)ကထဲ့လူးဒါႏ အာႏအဆေ့ꩻအအာ(ပမာဏ)နောဝ်ꩻသွူ။ တိက်နျꩻအာႏအတာႏ သင်္ကေတနောဝ်ꩻ p or P နောဝ်ꩻသွူ။<ref> {{Cite book |last=Giancoli |first=Douglas G. |title=Physics: principles with applications |year=2004 |publisher=Pearson Education |location=Upper Saddle River, N.J. |isbn=978-0-13-060620-4 |pages= |url-access=registration |url=https://archive.org/details/physics00doug }}</ref> အုဲင်းယူးပက်ခ် (IUPAC) ကရိုꩻဒါႏ ကသုံꩻအီ[[ဓါတုဗေဒ]] နဲင်ႏငံႏခမ်းအာသမဂ္ဂအစွိုꩻ တရာꩻဝင်ႏ ကမိန်းအွဉ်ႏနယ်ခါꩻနောဝ်ꩻ p အက္ခရာႏ လိတ်ဖြုံႏအပေႏစားနောဝ်ꩻသွူ။<ref name="IUPACGoldPressure"> {{cite book|url = http://goldbook.iupac.org/E02281.html|title = IUPAC. Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book")|publisher = Blackwell Scientific Publications|author1 = McNaught, A. D.|author2 = Wilkinson, A.|author3 = Nic, M.|author4 = Jirat, J.|author5 = Kosata, B.|author6 = Jenkins, A.|year = 2014|location = Oxford|isbn = 978-0-9678550-9-7|doi = 10.1351/goldbook.P04819|version = 2.3.3|url-status = live|archiveurl = https://web.archive.org/web/20160304071856/http://goldbook.iupac.org/E02281.html|archivedate = 2016-03-04}}</ref> ကွယ်ႏတွော့ꩻ အသုင်ꩻကလုဲင်းကအာနောဝ်ꩻတဲ့ P အက္ခရာႏ လိတ်ဖြုံႏအတန်စားဒျာႏသွူ။ အက္ခရာႏ အတန်၊ အပေႏ ယို အသုင်ꩻအီဒါႏနယ်ႏပယ်ႏအတာႏ တယောဝ်း၊ တွက်ချက်ခွုမ်မာꩻ ထာꩻမာꩻအကို ပုင်ႏစံႏဗွိုန်နွောင်ꩻ သင်္ကေတဖုံႏကထွာဒါႏ [[စွန်ꩻအာႏ]] (power) တောမ်ႏ [[အဟုန်ႏ]] (momentum) ပါသော့၊ တပါသော့ꩻတောဝ်း အလောင်းတယောဝ်း၊ ကတဲမ်းကသုင်ꩻပုင်ႏစံႏအလꩻတယောဝ်း ထွာအထျꩻဖိုင်ႏဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ===ပုင်ႏသီနယ်ꩻ=== {{Conjugate variables (thermodynamics)}} [[File:Pressure force area.svg|200px|right]] သင်္ချာပုင်ႏစံႏနောဝ်ꩻ : :<math>p = \frac{F}{A},</math><ref name="Georgia State University, Physics & Astronomy">{{cite web |url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/press.html |title=Pressure |accessdate=2018-06-14 }}</ref> where: :<math>p</math> ယိုထွာ တိက်ꩻနျꩻအာႏ တဲင် :<math>F</math> ယိုထွာ ထောင့်မဲဉ်ႏ(၉၀°)ကထဲ့ဒါႏ အာႏအဆေ့အအာ ပမာဏ :<math>A</math> ယိုထွာ ကအောဝ်ႏခွိုင်းဒါႏ မဲ့ငါအလုဲင်း (ဧရိယာႏ)နောဝ်ꩻသွူ။ တိက်ꩻနျꩻအာႏယို ထွာ [[သကေလာ]]တန်ႏဖိုꩻ (စကေလာ, scalar quantity)နောဝ်ꩻသွူ။ တိက်နျအာႏနောဝ်ꩻ အသွုပ်ဝွို့ဖေႏ မဲ့ငါတဗာႏအလောင်း အာႏကထဲ့လူးထောင့်မဲဉ်ႏ (normal force) တောမ်ႏ ဗဲက်တာဧရိယာႏအကွို့ꩻအခေါဝ် (vector area element) နောဝ်ꩻသွူ။ တိက်ꩻနျအာႏယို အောဝ်ႏ ပမာဏလွုမ်ꩻ (အီႏခြိလွေꩻတထွောင်းထွောင်းတာႏ အာႏအဲဉ်ထောဝ်း) ထွာဒျာႏ အချိုꩻအလꩻကိန်ꩻသီတဲင် သွုပ်ဝွို့ဖေႏ ထောင့်မဲဉ်ႏထဲ့ဗဲက်တာနီဗာႏ (normal vectors - ထောင့်မဲဉ်ႏထဲ့အာႏ တောမ်ႏ ထောင့်မဲဉ်ႏထဲ့ ဧရိယာႏဗဲက်တာ)နောဝ်ꩻသွူ။ သင်္ချာပုင်ႏစံႏအနေႏ : :<math>d\mathbf{F}_n = -p\,d\mathbf{A} = -p\,\mathbf{n}\,dA.</math> ''အာႏ''ယိုထဲ့လူး မဲ့ငါအလောင်းတဲင် ထောင့်မဲဉ်ႏထဲ့ဗဲက်တာနောဝ်ꩻ အချက်ကအွဉ်ႏနယ် မဲ့ငါ ကအောဝ်ႏအွိုးတဖဲ့ꩻ(မျက်နှာပြင်မှဆန့်ကျင်ရာ)ယို ထွာလွဉ်အနှုတ်သင်္ကေတနောဝ်ꩻသွူ။ ညီမျှခြင်း ဖဲ့ꩻကီယိုနောဝ်ꩻ [[အလူးထီ|အလွီးထီ]] (ငွေ့ရည်, fluid) ကခွိုင်းဗာႏ မဲ့ငါ (S) တွိုင်ꩻအတာႏ မဲ့ငါနောဝ်ꩻလောင်း အလွီးထီအာႏလို့လို့စင်စင်ကထဲ့လူး မဲ့ငါ(S) အလောင်း ကအောဝ်ႏဒါႏ မဲ့ငါပေႏပေႏဖုံႏ (အနုစိတ်မျက်နှာပြင်လေးများ)ပေါင်ꩻစုထိုꩻဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။ တိက်ꩻနျꩻအာႏအကို အီးလဲဉ်းလွေꩻ(လားရာ) အွိုးယို၊ အွိုးနောဝ်ꩻ ကရိုꩻဒါႏ အွဉ်ႏနယ်ချက်ဖုံႏယို တမဲဉ်းတောဝ်း။ အောဝ်ႏ အရွယ်ႏပေႏတန် (ပမာဏ)လွုမ်ꩻတဲင် ရေႏမိုးအရပ် အီႏလဲဉ်းလွေꩻအရပ် တအောဝ်ႏတောဝ်းသွူ။ အွိုးကီယိုဟွဉ်ႏ ကအွဉ်ႏပွိုင်းဝွို့နယ် အာႏတစားနောဝ်ꩻ အီႏလဲဉ်းလွေꩻ အီႏတသွိုးလွေꩻ (လားရာ) အောဝ်ႏနောဝ်ꩻသွူ။ ကွယ်ႏတွော့ꩻ တိက်ꩻနျꩻအာႏ တအောဝ်ႏတောဝ်းသွူ။ မဲ့ငါ ကအောဝ်ႏခင်ႏလမ်း မိဉ်ႏပြောင်ꩻထိုꩻနောဝ်ꩻ ကထဲ့လူးထောင့်မဲဉ်ႏ(၉၀°)အလꩻ အာႏ ယိုလဲ့ နုဲင်းနောဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ ပြောင်ꩻလုဲင်ႏထိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကွယ်ႏတွော့ꩻ တိက်ꩻနျꩻအာႏယိုတဲ တပြောင်ꩻလုဲင်ႏတောဝ်း အောဝ်ႏထွာဗွိုန်ဗွိုန်ဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။ တခြိုꩻဝတ္ထုတဗာႏ အသောင်ဖဲ့ꩻမဲ့ငါ(ဘေးမျက်နှာပြင်, solid boundaries) မိဉ်ႏတမွေးတောဝ်း အကွို့ꩻအခေါဝ် (ဖြတ်ပိုင်း, sections) ကအောဝ်ႏ အမုဲင်ခင်ႏလမ်းတွိုင်ꩻ အလောင်း ထောင့်ထဲ့မဲဉ်ႏ(၉၀°)အတွိုင်ꩻကအောဝ်ႏ အလွီးထီ(ငွေ့ရည်)တစားမဲ့ငါ မိဉ်ႏတမွေးတောဝ်း အခေါဝ်အကွို့ꩻဖုင်ႏအလောင်း တိက်ꩻနျꩻအာႏယို ဖန်းဖြယ်ထဲ့လူးနောဝ်ꩻသွူ။ တိက်ꩻနျꩻအာႏယို သာမိုဒုဲင်းနမစ်အကို ထွာ အခေႏခံႏပမာဏတန်ႏဖိုꩻ (parameter)တဗာႏတဲင် တောမ်ႏ သာမိုင်ဒိုင်းနမစ် ကအောဝ်ႏ ထုထည် နောဝ်ꩻ အချိုꩻထဲ့ပြောင်ꩻချာႏတဗန်ႏ(ပြောင်းပြန်အချိုးကျ)လို့ဝါင်ꩻ နောဝ်ꩻသွူ။ ==တဲက်ထာမုꩻပုင်ႏစံႏ== [[File:Barometer mercury column hg.jpg|thumb|right|Mercury column]] တိက်ꩻနျꩻအာႏအတာႏ ခမ်းပေါင်ꩻစွုမ်ႏတဲက်ထာစနစ် (International System of Units - သင်္ကေတ: SI )အကို [[ပါစကယ်လ်]] (Pascal - သင်္ကေတ : Pa)နောဝ်ꩻ ၁ မီတာအလုဲင်း (square metre)အလောင်း ကအောဝ်ႏဒါႏ ၁ နျူတန်အာႏ (newton) နောဝ်ꩻသွူ။ (N/m², or kg·m⁻¹·s⁻²). တဲက်ထာမှုအတာႏ (၁၉၇၁) နေင်ႏနောဝ်ꩻ သုင်ꩻသော့ꩻအမိဉ်ꩻ ဝေါဟာရယိုသွူ။<ref>{{cite web |url=http://www.bipm.fr/en/convention/cgpm/14/pascal-siemens.html |title=14th Conference of the International Bureau of Weights and Measures |publisher=Bipm.fr |accessdate=2012-03-27 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070630020548/http://www.bipm.fr/en/convention/cgpm/14/pascal-siemens.html |archivedate=2007-06-30 }}</ref> ကရီးခါ (SI)ယူနစ်အတာႏ N/m² ရိုꩻတဲင် အွဉ်ႏနယ်ရိုꩻရိုꩻသျင်ꩻသျင်ꩻနေးလွုမ်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ တဲက်ထာမှုပုင်ႏစံႏအလင် ကထွာဒါႏ ( ၁ လဲက်မစတုရန်းအလုဲင်းကို ကထဲ့လူးဒါႏ အလေꩻထွူႏ ပေါင် - Ibf/in²) တောမ်ႏ ဘား (bar) ဖိုင်ႏယိုလဲ့ အသုင်ꩻအာရောင်တန်သွူ။ သေဉ်တီမီတာ - ဂရန်- သဲက္ကန့် စနစ် (Centimetre–gram–second - CGS) နောဝ်ꩻ တိက်ꩻနျꩻအာႏ တဲက်ထာမှုပုင်ႏစံႏ ယို ထွာ ဘားရီ (barye - သင်္ကေတ: Ba)တဲင် တတွာ ညီႏမျှတောမ်ႏ (1&nbsp;dyn·cm⁻², (မိဉ်ႏတမွေးတောဝ်း) 0.1 Pa) နောဝ်ꩻသွူ။ တိက်ꩻနျꩻအာႏယို ယင်လဲင်ႏလဲင်ႏနောဝ်ꩻ ၁ [[စတုရန်းစင်တီမီတာ]]အလောင်း ကအောဝ်ႏဒါႏ [[ဂရမ်]]အာႏ (မိဉ်ႏတမွေးတောဝ်း) [[ကီလိုဂရမ်]]အာႏ ဖိုင်ႏလဲ့ အွဉ်ႏနယ်အီဒါႏနောဝ်ꩻသွူ။ (g/cm2 or kg/cm2) ပေါင် lb တွယ်ꩻစပ်တဲမ်းတောမ်ႏ 'f' သင်္ကေတ တပါသော့ꩻတောဝ်းတဲင် အွဉ်ႏနယ်နေးတောမ်ႏ 'g'၊ 'kg' ဖိုင်ႏလွုမ်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အာႏ သင်္ကေတဖိုင်ႏ ကထွာဒါႏ ကီလိုဂရမ်၊ ဂရမ်၊ ကီလိုဂရမ်-အာႏ၊ ဂရမ်-အာႏ ဖိုင်ႏယို SI စနစ်အကို သုင်ꩻမွိုန်းတောဝ်းအကျောင်ꩻ ရဲဆီꩻခါꩻလဲဉ်း သျင်ꩻသျင်ꩻလျင်ꩻလျင်ꩻ နောဝ်ꩻသွူ။ technical atmosphere စနစ် (သင်္ကေတ : at) ယို ထွာ 1 kgf/cm2 (98.0665 kPa, (မိဉ်ႏမွေးတောဝ်း) 14.223 psi) နောဝ်ꩻသွူ။ တိက်ꩻနျꩻအာႏ ကထဲ့လူးဒါႏ(အစွိုꩻအဗူႏ) စနစ် (system) တဗာႏယို ဝွေꩻအသောင်အရင်ꩻထျꩻ မာꩻဆောင်ႏရွက်နွောင်ꩻ(ထာꩻမာꩻ) စွန်ꩻထီ အလားအလာ (potential) အောဝ်ႏ နောဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်နောဝ်ꩻမꩻတဲင် တိက်ꩻနျꩻအာႏယို ယူနစ်အတူႏအခြုံး(ထုထည်)တဗာႏအကို ကသိမ်ꩻလှောင်ႏခါꩻဒါႏ အတည်ႏစွန်ꩻအာႏ (potential energy) အတဲက်အထာပုင်ႏစံႏတဲ့ မွေးမွေးနောဝ်ꩻသွူ။ ပွိုင်းဝွို့တောမ်ႏ စွန်ꩻအာႏဒဲဉ်းဒဲ့(သိပ်သည်း)မှု ယို အွဉ်ႏနယ်နုဲင်းယိုသွူ။ တတွာတောမ်ႏ (၁) မီတာ အတူႏအခြုံးအလောင်း ကအောဝ်ႏဒါႏ စိုးလ် (joule) ((J/m³၊ Pa ) နောဝ်ꩻသွူ။ သင်္ချာပုင်ႏစံႏနောဝ်ꩻ : <math>p = \frac{F \times \text{distance}}{A \times \text{distance}} = \frac{\text{work}}{\text{volume}} = \frac{\text{energy (J)}}{\text{volume }(\text{m}^3)}.</math> ခမ်းတလီꩻဝသ(မိုးလေဝသ)ပညာႏသျှင်ႏ ယင်ဟန်ႏနောဝ်ꩻ တလီꩻတိက်ꩻနျꩻအာႏယို ကျိုက်ဒျုႏအွဉ်ႏနယ်တောမ်ႏ (hectopascal - hPa) တဲင် တတွာတောမ်ႏ ယူနစ်လီꩻ ကရီးခါ (millibar - mbar) နောဝ်ꩻသွူ။ နယ်ႏပယ်ႏယင်ဟန်ႏဖုင်ႏနောဝ်ꩻ အွဉ်ႏနယ်တောမ်ႏ (kilopascals - kPa) တဲ့ အောဝ်ႏ နောဝ်ꩻသွူ။ ငါထဲင်းယိုတဲ တပေါꩻသုင်ꩻတောဝ်းဒွုမ် (hecto) နောဝ်ꩻသွူ။ မာစျူရီ လဲက်မ ယို အမေႏရိကန်ႏခမ်းအကို အောဝ်ႏသုင်ꩻကဒွိုန်း ဗꩻထမ်ခါနောဝ်ꩻသွူ။ အဏ္ဏဝါဗေဒပညာႏသျှင်ႏဖုင်ႏနောဝ်ꩻ သုင်ꩻ (decibar - dbar)တဲင် တဲက်ထာအီ ထီကလတိက်ꩻနျꩻအာႏ နောဝ်ꩻသွူ။ ပွိုးနုဲင်းမုဲင်ꩻနဲတဲင် တိက်ꩻနျꩻအာႏယို သမုဒ္ဒရာႏထီဖဲ့ꩻလ တွိုႏလင်ꩻ (၁) မီတာအဆုံးတွိုင်ꩻ ထင်ႏလွဉ် အီႏဗော့ꩻဗော့ꩻ (၁ decibar) ဘား နောဝ်ꩻသွူ။ တလီꩻထုတိက်ꩻနျꩻအာႏ စံတန်ႏဖိုꩻ - atm ယို အွဉ်ႏထွော့ခါꩻအတည်ႏ ကိန်ꩻသီတဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ တတွာတောမ်ႏ ဟမ်ႏခမ်ႏဖာႏ ပျမ်းမျှပင်ႏလယ်ႏထီမဲ့ငါလောင်းကအောဝ်ႏ စံတလီꩻထုတိက်ꩻနျꩻအာႏ နောဝ်ꩻသွူ။ တွက်အီတာႏ တန်ႏဖိုꩻနောဝ်ꩻ 101325 Pa နောဝ်ꩻသွူ။ တိက်ꩻနျꩻအာႏတဲက်ထာကိရိယာႏ မန်နိုမီတာတဗာႏယို ပြောင်ႏအကို အွဉ်ႏရုဲင်ꩻတသွိုးလွေꩻ အထီထု အစွန်ꩻအထီတဗာႏအနေႏတဲင် ကဲဉ်းအာအာတဲက်ထာအီပုင်ႏမဲဉ်ႏတွော့ꩻ တိက်ꩻနျꩻအာႏဖုင်ႏယို ပြောင်ႏနောဝ်ꩻအကိုကအောဝ်ႏဒါႏ အထီတစွိုးစွိုး အဖွိုႏအထို အခေႏအနေႏအလꩻ အွဉ်ႏနယ်အီနေးနောဝ်ꩻသွူ။ ဥပမာႏ ။ ။ ထီတာႏ ... သေဉ်တီမီတာ ၊ ပတ္တာꩻ(မာစျုရီ)တာႏ ... မီလီမီတာ၊ ပတ္တာꩻ(မာစျူရီ)တာႏ ... လဲက်မ စတဲင် အွဉ်ႏပျနယ်နုဲင်းယိုသွူ။ ကလွိုက်ရွေꩻဒါႏအထီနောဝ်ꩻ ကဲဉ်းအာအာယို ထွာဒျာႏ ထီ တောမ်ႏ မာစျူရီ ဖုင်ႏတဲင် ထီယို အစွူႏအဟွေႏ ကြောင်းစင်တွော့ꩻ ထူႏလꩻနွောင်ꩻယိုꩻ ၊ မာစျူရီနောဝ်ꩻ ဒဲဉ်းဒဲ့ဆထိုတဲင် ပြောင်ႏလီး အဒွေါင်ႏငါလဲ့ လိုမ်းကိုမ်ႏဒျာႏသွူ။ (မန်နိုမီတာ အပေႏပုင်ႏစံႏလဲ့ လိုမ်းလဲဉ်းသွူ) ပြောင်ႏအကို အထီ ကထို ( h) တောမ်ႏ ဒဲဉ်းဒဲ့ဆ ρ (ရို) ယို ကထဲ့လူးဒါႏ တိက်ꩻနျꩻအာႏယို အတရျားတောမ်ႏ အထီကိုကသုင်ꩻတိက်ꩻနျꩻအာႏတဲင် အွဉ်ႏနယ်အီနောဝ်ꩻသွူ။ p = ρgh, g ယို ဟးခမ်ႏဖာႏဟမ်ႏ ထွို့ꩻငင်ႏအာႏ အမွိုင်အသန်(အရှိန်) နောဝ်ꩻသွူ။ အလွီးထီ(ငွေ့ရည်) တဗာႏ ဒဲဉ်းဒဲ့ဆ တောမ်ႏ အွိုးနောဝ်ꩻအကိုကအောဝ်ႏဒါႏ ခမ်ႏဖာႏဟမ်ႏထွို့ꩻငင်ႏအာႏဖုင်ႏယို ခင်ႏလမ်းကွာႏထိုꩻအလꩻ ကဟော်ꩻထွားယိုလဲ့ တဗွိုန်နုဲင်းတောဝ်း လို့ဝါင်ꩻသွူ။ ကွပ်နောဝ်ꩻမꩻတဲင် အလွီးထီတဗာႏ ... အထိုယို တအွဉ်ႏနယ်မဲဉ်ႏဗဲက်နွောင်ꩻတောဝ်းသွူ။ ခေတ်လဲင်ႏခါယိုတဲ မာစျူရီ သေဉ်တီမီတာ၊ လဲက်မ ရိုꩻစွဉ်ႏလဲ့ ယူနစ်နုဲင်းယိုဖုင်ႏနောဝ်ꩻ အခေႏခံႏတောဝ်း ကမာꩻသေꩻခါꩻဒါႏ မာစျူရီပြောင်ႏအလောင်းတဲင် အောဝ်ႏ (SI) ယူနစိကလွဉ်ဒါႏ အွဉ်ႏနယ်ချက် မဲဉ်ႏဗဲက်(တိကျ) ဖုင်ႏဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။[အာႏကွိုꩻချက်အောဝ်ႏလိုႏနေက] မာစျူရီ တစ်မီလီမီတာယို အဗော့ꩻသွတ်ꩻယူနစ်အနေႏ တရျား တတွာတောမ်ႏ တော်(torr) တဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ထီအခေႏခံႏယူနစ်ဖုင်ႏယို လင်ꩻကားဒျာႏ ထီဒဲဉ်းဒဲ့ဆအလꩻ အွဉ်ႏနယ်မဲဉ်ႏဗဲက်နေးရိုꩻသင်ꩻတောဝ်းတဲင် ကတဲက်ထာလꩻလွဉ် တန်ႏဖိုꩻတစားတန်ဒျာႏသွူ။ ယိုခါကအွဉ်ႏနယ်ဒါႏ မန်နိုမီတာလာ ယူနစ်ဖုင်ႏယို အတွက်အချက် ပညာႏနယ်ႏစွုမ်ႏအကို ထီႏလꩻနွောင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ သွီႏတိက်ꩻနျꩻအာႏယို ခမ်ႏဖာႏလောင်း ကဲဉ်းအာအာနောဝ်ꩻတဲ တဲက်ထာတောမ်ႏ မာစျူရီမီလီမီတာ နောဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻကငိုပ်ထီသားသီး တဲက်ထာအီပင်ႏလယ်ႏထီတိက်ꩻနျꩻအာႏအတာႏ သုင်ꩻကိရိယာႏ အောဝ်ႏ နီမျိုꩻ သွူ။ တစားနောဝ်ꩻ အွဉ်ႏနယ်တောမ်ႏ ပင်ႏလယ်ႏထီ မီတာယူနစ် (metre sea water - msw or MSW)တဲင် ထဲင်းတစွိုးနောဝ်ꩻ အွဉ်ႏနယ်တောမ်ႏ ပင်ႏလယ်ႏပေ ယူနစ်(foot sea water - fsw or FSW) နောဝ်ꩻသွူ။ ယိုနီစွိုးလို့လို့နောဝ်ꩻ (diving chamber) တောမ်ႏ (personal decompression computers) ယို တိက်ꩻနျꩻအာႏ ခွိုင်းမော့ꩻမှုအတာႏ စံ အနေႏကသုင်ꩻဒါႏ တိက်ꩻနျꩻအာႏတဲက်ထာကိရိယာႏဖုင်ႏတဲ့ မွေးမွေးနောဝ်ꩻသွူ။ ပင်ႏလယ်ႏထီ ၁ မီတာ (msw)ယို အဓိပ္ပါယ်ႏ အွဉ်ႏထွော့ အွဉ်ႏနယ်နွောင်ꩻ 0.1 bar (= 100000 Pa = 10000 Pa) တဲင် တဗွိုန်တောဝ်းတောမ်ႏ ခွဉ်းစွဉ်ႏ(မျဉ်းဖြောင့်) ၁ မီတာ အဆုံးနောဝ်ꩻသွူ။ 33.066&nbsp;fsw = 1&nbsp;atm<ref name="usn T2.10">{{cite book |title=US Navy Diving Manual, 6th revision |pages=2–32 |year=2006 |publisher=US Naval Sea Systems Command |location=United States |url=http://www.supsalv.org/00c3_publications.asp?destPage=00c3&pageID=3.9 |accessdate=2008-06-15 |author=US Navy |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080502023541/http://www.supsalv.org/00c3_publications.asp?destPage=00c3&pageId=3.9 |archivedate=2008-05-02 }}</ref> (1&nbsp;atm = 101325&nbsp;Pa / 33.066 = 3064.326 Pa). ==အာႏကွိုꩻ== {{Reflist}} [[Category:ရူပဗေဒ]] 3sulsbe9ynv4ojq3vugmzcq38vcgtz0 0 6859 34274 30896 2026-11-08T00:33:19Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34274 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ဗယ်စီယံ ခွန်ဟော်ခံꩻခမ်းထီ<br/> Kingdom of Belgium | native_name = {{ubl|{{native name|nl|Koninkrijk België}}|{{native name|fr|Royaume de Belgique}}|{{native name|de|Königreich Belgien}}}} | common_name = ဗယ်စီယံ | image_flag = Flag of Belgium.svg <!--Please do not replace the official 2:3 size flag by the more commonly used civil flag. Thank you.--> | image_coat = Great_coat_of_arms_of_Belgium.svg | symbol_type = Coat of arms | national_motto = {{native phrase|nl|Eendracht maakt macht}}<br />{{native phrase|fr|L'union fait la force}}<br />{{native phrase|de|Einigkeit macht stark}} | englishmotto = ({{Lang-en|"[[:en:Unity makes strength]]"}}) | national_anthem = <br />''[[La Brabançonne]]''<br />({{Lang-en|"The Brabantian"}})<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:The Brabanconne.ogg]]</div> | image_map = {{Switcher|[[File:Belgium (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Belgium centred on the globe|[[File:EU-Belgium.svg|upright=1.15|frameless]]|Map of Europe centred on Belgium|default=1}} | map_caption = ဗယ်စီယံခမ်း အဝ်ႏဒါႏခင်ႏလမ်း (အချိုဖြား) | official_languages = {{ubl|[[ဒတ်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|ဒတ်]]|[[ပိဉ်တိစ်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|ပိဉ်တိစ်]]|[[ဂျာမန်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ|ဂျာမန်]]}} | demonym = {{ublist|item_style=white-space:nowrap; | [[:en:Belgians|ဗယ်စီယံခမ်းသား]]}} | religion = {{plainlist| {{Tree list}} * 63.7% [[ခရိယာန်ႏဘာႏသာႏ]] ** 60.6% [[:en:Catholic Church in Belgium|ကဲတ်တတိုးလိစ်ခရိယာန်ႏ]] ** 3.1% [[:en:List of Christian denominations|ခရိယာန်ႏ]]အလင် {{Tree list/end}} * 28.0% [[:en:Irreligion in Belgium|ဘာႏသာႏအဲဉ်ထဝ်း]] * 7.4% [[အိစ်သာလမ်ဘာႏသာႏ]] * 0.9% အလင် }} | religion_year = ၂၀၂၀<ref>{{cite web | url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=22c | title=National Profiles &#124; World Religion }}</ref> | capital = [[ဝေင်ꩻဗရပ်သဲ]] | coordinates = {{Coord|50|51|N|4|21|E|type:city}} | largest_city = ဝေင်ꩻတန် | government_type = [[ဖဲတ်ဒရယ်]] ပါလီမန်လွတ်တောႏ [[:en:constitutional monarchy|စည်းမျဉ်းခံခွန်ဟော်ခံꩻစနိစ်]]<ref name="CVGVo">{{cite web|title=Government type: Belgium|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2128.html|work=The World Factbook|publisher=CIA|access-date=19 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207225832/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2128.html|archive-date=7 February 2012|url-status=dead|accessdate=7 November 2023|archivedate=7 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120207225832/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2128.html}}</ref> | leader_title1 = [[:en:Monarchy of Belgium|ခွန်ဟော်ခံꩻ]] | leader_name1 = [[:en:Philippe of Belgium|Philippe]] | leader_title2 = [[:en:Prime Minister of Belgium|ဝွန်ႏတန်ချုတ်]] | leader_name2 = [[:en:Bart De Wever]] | legislature = [[:en:Belgian Federal Parliament|ဖဲတ်ဒရယ်လွတ်တောႏ]] | upper_house = [[:en:Senate (Belgium)|သီးနေက်လွတ်တောႏ]] | lower_house = [[:en:Chamber of Representatives (Belgium)|ခမ်းသားလွတ်တောႏ]] | area_km2 = 30,689<ref name="autogenerated1">{{cite web|url=https://bestat.statbel.fgov.be/bestat/crosstable.xhtml?view=90c1e218-dc4f-4827-824d-9b25abfefe59|title=be.STAT|publisher=Bestat.statbel.fgov.be|date=26 November 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Belgium country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17205436 |website=BBC News |access-date=17 October 2023 |date=17 October 2023}}</ref> | area_sq_mi = 11,849 | area_rank = ၁၃၆ <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | percent_water = 0.71 (၂၀၁၅)<ref name="cn5oK">{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}</ref> | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 11,697,557<ref name="Population">{{cite web|url=https://statbel.fgov.be/en/themes/population/structure-population|title=Structure of the Population|language=en|publisher=Statbel|access-date=8 June 2023}}</ref><!-- Belgium does not work with censuses and estimates but has an always up-to-date population register, with official data for 1 January of each year. Monthly updated statistics are available via http://www.ibz.rrn.fgov.be/fileadmin/user_upload/Registre/nl/statistieken_bevolking/stat_1_n.pdf --> | population_estimate_year = ၂၀၂၃ | population_estimate_rank = ၈၂ | population_density_km2 = 376<!-- based on the 2019-11-01 population number, else it does not make sense in the light of everything above --> | population_density_rank = ၂၂ | population_density_sq_mi = | ethnic_groups = {{unbulleted list | 66.6% [[ဗယ်စီယံလိုမျိုꩻ]] | 33.4% [[:en:Demographics of Belgium|အလင်]] }} | ethnic_groups_year = ၂၀၂၂<ref name="Demographics2020"/> | GDP_PPP_year = ၂၀၂၃ | GDP_PPP = {{increase}} $769.682 billion<ref name="IMFWEO.BE">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=124,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Belgium) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |date=10 October 2023 |access-date=11 October 2023}}</ref> | GDP_PPP_rank = ၃၇ | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $65,813<ref name="IMFWEO.BE" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ၂၀ | GDP_nominal_year = ၂၀၂၃ | GDP_nominal = {{increase}} $627.511 billion<ref name="IMFWEO.BE" /> | GDP_nominal_rank = ၂၃ | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $53,656<ref name="IMFWEO.BE" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ၁၆ | Gini_year = ၂၀၂၂ | Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | Gini = 24.9 <!--number only--> | Gini_ref = <ref name="eurogini">{{cite web|url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey|publisher=[[Eurostat]]|website=ec.europa.eu|access-date=28 June 2023}}</ref> | HDI_year = ၂၀၂၁ <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.937 <!--number only--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=September 8, 2022|access-date=September 8, 2022}}</ref> | HDI_rank = ၁၃ | sovereignty_type = လꩻ[[:en:Belgian Revolution|လွစ်တခြင်ရေꩻ]] | sovereignty_note = [[:en:United Kingdom of the Netherlands|နယ်တာလန်ခွန်ခမ်းတန်]]ထျꩻ | established_event1 = ကေႏညာႏ | established_date1 = ၁၈၃၀ အောက်တိုဗာ ၄ | established_event2 = [[:en:Treaty of London (1839)|အွဉ်ႏရေꩻအသိမတ်ပြု]] | established_date2 = ၁၈၃၉ ဧပီ ၁၉ | currency = [[ယူရို]] ([[:en:Euro sign|€]]) | currency_code = EUR | time_zone = [[:en:Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | time_zone_DST = [[:en:Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | drives_on = ထွေ | calling_code = [[:en:Telephone numbers in Belgium|+32]] | cctld = [[.be]] and [[.eu]] | footnote_a = The flag's official proportions of 13:15 are rarely seen; proportions of 2:3 or similar are more common. | footnote_b = The [[Brussels]] region is the ''de facto'' capital, but the [[City of Brussels]] municipality is the ''de jure'' capital.<ref name="lmUvF">{{cite book|title=The Belgian Constitution|date=May 2014|publisher=Belgian House of Representatives|location=Brussels, Belgium|page=63|url=http://www.const-court.be/en/basic_text/belgian_constitution.pdf|access-date=10 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150810142522/http://www.const-court.be/en/basic_text/belgian_constitution.pdf|archive-date=10 August 2015|url-status=dead}}</ref> | footnote_c = The [[.eu]] domain is also used, as it is shared with other European Union member states. }} '''ဗယ်စီယံခမ်းထီ''' ({{lang-en|Belgium}}) နဝ်ꩻ [[ဥရောပတွိုက်]] အခဝ်တွို့ꩻကိုကအဝ်ႏဒါႏ အာႏဏာႏပဲင်ႏ ခမ်းတခမ်းဒျာႏသွူ။ တရာꩻဝင်ႏအမိဉ်ꩻအနေႏ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဖန်ခါꩻ '''ဗယ်စီယံ ခွန်ဟော်ခံꩻခမ်းထီ''' (Kingdom of Belgium) နဝ်ꩻသွူ။ ဖဲ့ꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ [[နယ်တာလန်ခမ်းထီ]]၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ [[ဂျာမနီခမ်းထီ]]၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏနဝ်ဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ [[လူသိဉ်ဗတ်ခမ်းထီ]]၊ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻနဝ်ဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ [[ပိဉ်တိစ်ခမ်းထီ]]၊ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ [[ပင်ႏလယ်ႏထင်ꩻ]] ဖုံႏ အဝ်ႏခူရောင်ꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ ကအွဉ်တယ်ႏထောင်ႏစဒါႏ [[ဥရောပသမဂ္ဂ]] အစွိုꩻကို အဝ်ႏပါသော့ꩻ ခမ်းတခမ်းဒျာႏသွူ။ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ [[နေတိုး]] တောမ်ႏ အခမ်းခမ်း(နုဲင်ငံတကာ)ဆဲင်ႏရာꩻ အစွိုꩻအဗူႏ ဌာႏနချုတ်ရွုမ်ꩻဖုံႏ ကအဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ခမ်းတခမ်းဒျာႏနေနေသွူ။ ခမ်းထီဟံႏနယ်ႏ ဧရိယာႏအအဲဉ်ႏအလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ ၁၁,၈၄၉ မဲင်ႏ (၃၀,၆၈၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ) သွူ။<ref name="autogenerated1">{{cite web|url=https://bestat.statbel.fgov.be/bestat/crosstable.xhtml?view=90c1e218-dc4f-4827-824d-9b25abfefe59|title=be.STAT|publisher=Bestat.statbel.fgov.be|date=26 November 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Belgium country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17205436 |website=BBC News |access-date=17 October 2023 |date=17 October 2023}}</ref> ၂၀၂၃ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ခမ်းကိုလိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ သန်း(၁၂)လွိုသွူ။ ခမ်းထီဝေင်ꩻတန် တောမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ [[ဝေင်ꩻဗရပ်သဲ]] သွူ။<ref>{{Cite web|title=Structuur van de bevolking {{!}} Statbel|url=https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/structuur-van-de-bevolking|access-date=3 June 2022|website=statbel.fgov.be}}</ref> ဗယ်စီယံခမ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏလွေꩻ ဂျာမနီယေန်ႏငဲးရေꩻ တောမ်ႏ လဲတ်တိဉ်ဥရောပ ယေန်ႏငဲးရေꩻ နီဗာႏခါႏတဲင် ဗယ်စီယံခမ်းသားနဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻဖြဝ်ႏနွောင်ꩻ ငဝ်းအမျိုꩻမျိုꩻသွူ။ ကဲဉ်းအာနဝ်ꩻ ကဒေါ့ꩻဒါႏ ဒတ်ငဝ်းငွါ လိဉ်းမိစ်လိုꩻမျိုꩻ၊ ကဒေါ့ꩻဒါႏ ပိဉ်တိစ်ငဝ်း ဝါလွန်းလိုꩻမျိုꩻဖုံႏဒျာႏတဲင် ဒေါ့ꩻဖြဝ်ႏ ဂျာမန်(ဂျာမနီ)သားလဲ့ အဝ်ႏနေနေသွူ။ ==အာႏကွိုꩻ== {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:ဗယ်စီယံခမ်းထီ]] [[ကဏ္ဍ:ဥရောပတွိုက်ကို ခမ်းထီဖုံႏ]] [[ကဏ္ဍ:ဥရောပသမဂ္ဂ အစွိုꩻနွို့ခမ်းထီဖုံႏ]] [[ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အစွိုꩻနွို့ခမ်းထီဖုံႏ]] [[ကဏ္ဍ:နေတိုး အစွိုꩻနွို့ခမ်းထီဖုံႏ]] q79yg8vsll7zi2xjwchv0iljtd1jb68 0 8791 34270 32285 2026-11-08T00:11:10Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34270 wikitext text/x-wiki {{Redirect|ခယ်ႏတပုဲင်ႏ| တပုဲင်ႏဗွာ|Pyrus × bretschneideri}} {{Speciesbox | image = Nashi pear.jpg | parent = Pyrus sect. Pashia | genus = Pyrus | species = တပုဲင်ႏတညိုႏ | authority = ([[Burm.f.]]) [[Takenoshin Nakai|Nak.]] | synonyms_ref=<ref name="POWO" /> | synonyms={{collapsible list| |''Pyrus arakiana'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus asakeensis'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus autumnalis'' <small>(Siebold) Koidz.</small> |''Pyrus babauttiagi'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus cuneata'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus higoensis'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus incubacea'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus kiushiana'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus kleinhofiana'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus lakuhokuensis'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus lasiogyna'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus lindleyi'' <small>Rehder</small> |''Pyrus nehiyamadonis'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus pseudocalleryana'' <small>Uyeki</small> |''Pyrus pseudouipongensis'' <small>Uyeki</small> |''Pyrus pyrifolia'' var. ''talyschensis'' <small>Gladkova</small> |''Pyrus saidaeana'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus serotina'' <small>Rehder</small> |''Pyrus sinensis'' <small>Lindl.</small> |''Pyrus sohayakiensis'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus tajimaensis'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus tambana'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus tobisimensis'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus togashiana'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus tsuchiyana'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus tungusiana'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus uipongensis'' <small>Uyeki</small> |''Pyrus umemurana'' <small>Koidz.</small> |''Pyrus uyematsuana'' <small>Makino</small> |''Pyrus yohrohensis'' <small>Koidz.</small> }} }} '''''တပုဲင်ႏ'''''ယို အမွူးဒေါ့ꩻစ ခယ်ႏခမ်းအခေါဝ်နောဝ်တွမ်ႏ အဉ်ဒိုဆုဲင်းနားအခေါဝ်ထင်ꩻကို။ ဆုဲင်ꩻနောဝ်ꩻ ဝင်ꩻဆို့ꩻမွန်လꩻပါ ကိုးရီးယား၊ နိပွန် (ဂျပန်) ခမ်းဖဲ့ꩻကိုဖုံႏရာ။ <ref name="POWO">{{cite web |author=<!-- Not stated --> |date=2017 |title=''Pyrus pyrifolia'' (Burm.f.) Nakai |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:731158-1#synonyms |access-date=4 November 2020 |website=Plants of the World Online |publisher=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190527161441/http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:731158-1#synonyms |archivedate=27 May 2019 |accessdate=20 November 2004}}</ref> ထာꩻမွူးယိုနောဝ်ꩻ ဒေႏသတထွောင်းတွမ်ႏတထွောင်း ဖေႏခါꩻအမဉ်ꩻ ဗွိုန်ပီတောဝ်းဝင်ꩻ၊ ဟဲ့ꩻ အေးဆျားတပုဲင်ႏတဲ့အောဝ်ႏ၊<ref name="HortusIII">{{cite book|author=Bailey, L.H.|author2=Bailey, E.Z.|author3=the staff of the Liberty Hyde Bailey Hortorium |name-list-style=amp |year=1976 |title= Hortus third: A concise dictionary of plants cultivated in the United States and Canada |url=https://archive.org/details/hortusthirdconci00bail|url-access=registration|publisher=Macmillan |location=New York |isbn=9780025054707}}</ref> ဟဲ့ꩻ ပါဆျန်းတပုဲင်ႏ၊ ဂျပန်တပုဲင်ႏ၊<ref name="HortusIII" /> '''တပုဲင်ႏခယ်ႏ''',<ref name="HortusIII" /><ref>{{PLANTS |symbol=PYPY2 |taxon=Pyrus pyrifolia |access-date=14 March 2012}}</ref> တပုဲင်ႏ ကိုးရီးယား<ref name="Lee">{{cite journal|last1=Lee|first1=Ho-Sun|last2=Isse|first2=Toyoshi|last3=Kawamoto|first3=Toshihiro|last4=Woo|first4=Hyun-Su|last5=Kim|first5=An Keun|last6=Park|first6=Jong Y.|last7=Yang|first7=Mihi|title=Effects and action mechanisms of Korean pear (Pyrus pyrifolia cv. Shingo) on alcohol detoxification.|journal=[[Phytotherapy Research]]|date=November 2012|volume=26|issue=11|pages=1753–1758|doi=10.1002/ptr.4630|pmid=22451246|s2cid=22181078}}</ref><ref name="Mishkin">{{cite news|last1=Mishkin|first1=Leah|title=Korean pear season in full swing at Hamilton Township farm|url=https://www.njtvonline.org/news/video/korean-pear-season-full-swing-hamilton-township-farm/|access-date=20 January 2018|work=[[NJTV News]]|date=9 October 2017}}</ref><ref name="Coyne">{{cite news|last1=Coyne|first1=Kevin|title=Evergreen Farm Taps New Jersey Market for Ethnic Crops|url=https://www.nytimes.com/2009/08/23/nyregion/23dinenj.html|access-date=20 January 2018|work=[[The New York Times]]|date=21 August 2009}}</ref> တပုဲင်ႏထုဲန်ဝါန်၊ တပုဲင်ႏဗွာ၊<ref>{{Cite news |url=https://www.koreaworldtimes.com/topics/news/9251/|script-title=ja:アジア1の生産を誇る延辺龍井リンゴ梨 接ぎ木から100周年を祝う|newspaper=KoreaWorldTimes |date=2021-05-17|language=ja|access-date=2021-05-30}}</ref> '''zodiac pear''', '''တပုဲင်ႏ three-halves''', '''တပုဲင်ႏ ပဲက်ပဲ''', '''နဲက်သပတီ''' တွမ်ႏ '''တပုဲင်ႏသုဲင်ꩻ''' ဖုံႏသားတဲ့အောဝ်ႏသွူ။<ref name="HortusIII" /> ထူႏစူယိုꩻအီ ကထွာဒါႏ ထာꩻမွူးဆို့ꩻလွူးနေးစားပီနုဲင်း တပုဲင်ႏဗွာ ([[:en:Pyrus × bretschneideri|''P''. × ''bretschneideri'']]) တွမ်ႏ တပုဲင်ႏမန်ဆျူး (''[[:en:Pyrus ussuriensis]]'') တွော့ꩻ ထာꩻယိုရာႏနောဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ '''nashi pear'''<ref>{{Cite web |url=http://www.dpi.nsw.gov.au/agriculture/horticulture/pomes/nashi |title=NSW Primary Industries 2002. ''Nashi Asian pear varieties''. Agfact H4.1.14 |access-date=2011-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150618071254/http://www.dpi.nsw.gov.au/agriculture/horticulture/pomes/nashi |archive-date=2015-06-18 |url-status=dead |accessdate=2025-09-10 |archivedate=2015-06-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150618071254/http://www.dpi.nsw.gov.au/agriculture/horticulture/pomes/nashi }}</ref><ref>In Japanese the fruit is called ''nashi''. The best variety is called ''shingo'' in Korean.</ref> တဲ့အောဝ်ႏ။ ထာꩻမွူႏ အောဝ်ႏတပုဲင်ႏခွိုꩻကို ကထူႏလွူးဆို့ꩻ([[:en:Cultivar|cultivar]]s) တပုဲင်ႏခွိုꩻဖုံႏယို ဆို့ꩻဝင်ꩻ အေးဆျားအခေါဝ်ကွောန်းတွမ်ႏယင်း ခမ်းလင်ပီနုဲင်း ပါကေတ်သတန်၊ နီပေါး၊ ဩသတေးလျ၊ နယူးသီလဲန် တွမ်ႏ အမေရိကကိုဖုံႏ။ တသေႏသေႏနောဝ်ꩻ အေးဆျားအခေါဝ်ကွောန်ႏဖဲ့ꩻကို တပုဲင်ႏကောဝ်ႏယို ထွာ ခမ်းသဲင်လာအစောဝ်းခါ သင်္ကေတ၊ အောဝ်ႏထီႏဗာႏ ဥယျာဉ်ခြမ်တွမ်ႏ ရပ်ရာႏဒုံႏဆောင်ႏဖဲ့ꩻကိုသွူ။ {{nutritional value | name=တပုဲင်ႏ | image=Pyrus pyrifolia.jpg | caption=တပုဲင်ႏရာႏ (''Pyrus pyrifolia'') | kJ=176 | protein=0.5 g | fat=0.23 g | carbs=10.65 g | fiber=3.6 g | sugars=7.05 g | calcium_mg=4 | magnesium_mg=8 | phosphorus_mg=11 | potassium_mg=121 | sodium_mg=0 | manganese_mg=0.06 | vitC_mg=3.8 | thiamin_mg=0.009 | riboflavin_mg=0.01 | niacin_mg=0.219 | pantothenic_mg=0.07 | vitB6_mg=0.022 | folate_ug=8 | choline_mg=5.1 | vitE_mg=0.12 | vitK_ug=4.5 | source_usda = 1 | note=[https://web.archive.org/web/20160107054658/http://ndb.nal.usda.gov/ndb/search/list?qlookup=09340&format=Full Link to USDA Database entry] }} ထာꩻရာႏယိုစားဖုံႏနောဝ်ꩻ ဗွိုန်ပီတောင်းညာယော့ဒျာႏ တပုဲင်ႏ ဥရေားပခမ်းကိုစားဖုံႏ၊ အထီအာထွူ အခြုမ်ႏဆောပ်ဆောပ်၊ အယာႏပသဲ့ꩻဖုံႏအောဝ်ႏတွော့ꩻ မာꩻအီတခိုး ([[:en:pie|pie]]) တောဝ်းလဲ့ မာꩻအီ ယိုႏ ([[:en:Fruit preserves|jams]]) ထွာတောဝ်း။ ကဉ်းအာအာနောဝ်ꩻ ဝင်ꩻအမ်ႏအဲင်ႏထမ်နေး တောဝ်းလဲ့ ကျာႏအမ်ႏနေးသွူ။<ref>{{ citation |contribution = Nashi |title = Encyclopedia of Asian Food, Periplus Editions |last = Solomon |first = Charmaine |year = 1998 |publisher = New Holland Publishers |url = http://www.asiafood.org/glossary_2.cfm?word=nashi&wordid=2785 |access-date = 2008-07-11 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20090521123106/http://www.asiafood.org/glossary_2.cfm?word=nashi&wordid=2785 |archive-date = May 21, 2009 }}</ref> အရာႏနောဝ်ꩻ အရတန်တန်၊ အလွီးရဟောမ်တန်။ ကောပ်ပွိုးအရာႏကို အထီပါအာတဲင် မဉ်ႏလောမ်တဉ်ႏခါꩻနောဝ်ꩻ အရာႏဆာထိုꩻဒါႏ။ မဉ်ႏအွောန်ႏဟောဝ် အခင်ႏလမ်းခွꩻရျူႏ၊ သူ ကိုနောဝ်ꩻ ညစွောန်ႏ တကွို့ꩻလာတဲ့ အသေင်ထိုꩻတောဝ်း။ ==လိတ်မွောန်== {{Reflist}} a42d1yj1sp64poezps57xrt1est40ex 0 9643 34271 34248 2026-11-08T00:13:02Z InternetArchiveBot 35 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 34271 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit | unit_name = လိုမ်းဗိဉ်ႏရေꩻတပ်စွိုꩻ (ထီတပ်) | native_name = တပ်မတောႏ (ထီ) <br />{{Native name|my|တပ်မတော် (ရေ)}} | image = {{ubl |[[File:Emblem of the Myanmar Navy.svg|frameless|200px]]|Emblem ---- |[[File:Arm Badge or Shoulder Sleeve of Myanmar Navy.svg|frameless|200px]]|Shoulder Sleeve}} | image_size = | caption = | start_date = {{Start date and age|1947|12|24|df=yes}} | country = {{flag|Myanmar}} ([[မန်းခမ်း]]) | allegiance = | branch = | type = [[ထီတပ်]] | role = | size = 30,000 (၂၀၂၂ အလꩻ) | command_structure = {{Armed forces|Myanmar|name=Myanmar Defence Services}} | garrison = [[နေပီဒေါ်]] | garrison_label = ဌာႏနချုတ် | motto = * မြန်မာ့ပင်လယ် ဒို့ကာကွယ်။ ("မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ.") * မြန်မာ့ပင်လယ်ပြင်ကို ကာကွယ်ဖို့။ ("ရဲးကမ်းလွေꩻ မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏခိုႏတာႏ") * မြန်မာ့ရေပိုင်နက်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မယ်။ ("ထိန်ꩻထွားအီ မျန်ႏမာႏ ထီနယ်ႏပယ်ႏ") * မြန်မာ့ပင်လယ်ကို ကာကွယ်ရန် ("ကာႏကွယ်ႏအီ မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏတာႏ") | colours = {{colour box|#000080}}{{colour box|#FFFFFF}}{{colour box|#000000}} [[Navy blue]], [[White]], [[Black]] (for Myanmar Navy Seals) | colors_label = | march = | mascot = | equipment = [[:en:List of equipment in the Myanmar Navy|စူခွုမ်ခြွိုင်းခြိုꩻစာႏရင်ꩻ]] | equipment_label = | battles = {{Tree list}} *[[:en:Myanmar conflict|အသျုက်တရေင်ခမ်းကိုရေꩻ]] **[[မန်းခမ်း ခမ်းကိုစဲ့ꩻပွယ်ꩻ (၂၀၂၁–)]] ***[[:en:Conflict in Rakhine State (2016–present)|အသျုက်တရေင် ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏ(၂၀၂၆-ဗꩻယိုခါ)]] **[[၂၀၂၁ မန်းခမ်း စဲ့ꩻသိမ်ꩻအာႏဏာႏ]] {{Tree list/end}} | anniversaries = ၁၉၄၈ ဒီသဲမ်ဗာ ၂၄ | decorations = | battle_honours = <!-- Commanders --> | commander1 = {{Flagicon image|Commander in Chief (Navy) flag of Myanmar.svg|size=25px}} [[ပိုလ်ႏချုတ်တန် ထိန်ဝင်း]]<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title= ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=21 March 2025 |date=15 July 2024}}</ref> | commander1_label = [[:en:Commander-in-Chief of the Myanmar Navy|Commander-in-Chief (Navy)]] | commander2 = {{Flagicon image|Naval Ensign of Myanmar.svg|size=25px}} [[Rear Admiral]] [[Thein Htoo]]<ref>{{cite web |url=http://www.}}</ref> | commander2_label = Chief of Naval Staff | commander3 = {{Flagicon image|Myanmar Navy Commodore Flag.svg|size=25px}} [[Commodore (rank)|Commodore]] အောင်သူစိုး | commander3_label = Commander of the Engineering Section <!-- အလံႏ -->| identification_symbol = [[Image:Naval Ensign of Myanmar.svg|border|150px]] | identification_symbol_label = ထီတပ်လံႏ | identification_symbol_2 = [[File:Myanmar Navy commissioning pennant.svg|150px]] | identification_symbol_2_label = နွို့တပ်တောႏအလံႏ | identification_symbol_3 = [[File:Naval Ensign of Burma (1948-1974).svg|150px|border]] | identification_symbol_3_label = ထီတပ်လံႏကရီးခါ (1948 - 1974) | identification_symbol_4 = [[File:Naval Ensign of Burma (1974–1994).svg|150px|border]] | identification_symbol_4_label = ထီတပ်လံႏကရီးခါ (1974 - 1994)<ref>{{cite book |author=<!-- not stated --> |url=https://dsmuseum.gov.mm/%e1%80%90%e1%80%95%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%99%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%b8-%e1%80%a1%e1%80%8c%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%b2/ |title=တပ်မတော်သမိုင်း |trans-title=Tatmadaw History |volume=8 |page=254 |publisher=Office of the Defence Services Registrar and Defence Services Museum |date=2002 |access-date=2026-09-07 |archive-date=2026-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260802015410/https://dsmuseum.gov.mm/%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%8C%E1%80%99%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%B2/ |url-status=dead}}</ref> }} ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻ '''တပ်မတောႏ(ထီ)''' ({{lang-my| တပ်မတော်(ရေ)}}) ({{lang-en| Myanmar Navy}}) နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်ႏမာႏ([[မန်းခမ်း]])[[တပ်မတောႏ]]ကို ကပါဒါႏ [[ထီတပ်]]ဆဲင်ႏရာꩻ အကွို့အခဝ်တဗာႏဒျာႏသွူ။ လိုꩻမူႏ၊ လိုꩻခို ကထေင်းထမ်ႏဒါႏရဲင်ꩻအာႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအဖြာꩻ ၁၉၀၀၀ ရပ်နောဝ်ꩻသွူ။ ဟန်ႏနီꩻအခိန်ႏနဝ်ꩻ တပ်မတောႏထီကို စဲ့ꩻသင်ဘော်ꩻတပ်စုစုခြွဥ်း အဆွိုင်ꩻပေါင်ꩻ ၂၂၇ ဆွိုင်ꩻ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏတာႏဝွန်ႏအဝ်ႏသွူ။<ref>https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?country_id=myanmar</ref> ခါးလား ၁၉၈၈ ဗာႏနောဝ်ꩻ ခမ်းကိုတခြာသား ကတွိုက်ခꩻချာခိန်ႏ ကတွိုက်ခꩻချာယင်းဒါႏနောဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီတပ်ယို ထင်ႏသျာꩻငါႏနဝ်ꩻစား အဝ်ႏဆေ့ꩻလွုမ်ꩻတဲင် ကိဥ်းအာနဝ်ꩻ လွေꩻတွိုက်ꩻခꩻတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻတဖူꩻနောဝ်ꩻစားသွူ။ တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ခမ်းထီလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻအတာႏ အရေꩻပါဒါႏအခန်ꩻကဏ္ဍယို အွိုးအစတဲ့နဝ်ꩻ ဗꩻတွိုႏခိန်ႏဟန်ႏသနီꩻကအဝ်ႏတသွောင်းနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ တညတဝ်းခိန်ႏကာႏလပေႏခိန်ႏ တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻယင်း တပ်မတောႏတပ်သွူ။ တပ်မတောႏ (ထီ) ငေါဝ်းပွုံႏခွိုင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ “မျန်ႏမာႏပင်ႏလယ်ႏ နီကာႏကွယ်ႏ” နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။<ref>https://news-eleven.com/article/64612{{Dead link|date=June 2026 }}</ref> == သမဲင်ꩻ == === '''ခါးလားကတွိုႏ ကိုလိုနီခေတ်''' === ၁၇၉၅ ခုနစ်ဗာႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်စဲ့ꩻထီတပ် မျန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏယို ခြောင်ကိုအတွင်ꩻတွိုက်ꩻခꩻရေꩻယို အဓိကအဝ်ႏပါနွို့သော့ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးအဓိကတာႏဝွန်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ[[ဧရာႏဝတီႏခြောင်]]အခြောင်ꩻ အဓိကထိန်ꩻထွားခါꩻထွူတဲင်ဆꩻငါစဲ့ꩻပိုႏသားကဒင်ႏတေားလွဥ်ဒါႏ သ‌ေင်္ဘာꩻဖုံႏရဲးကမ်းခါꩻဖေႏတွက်တာႏနောဝ်ꩻသွူ။စဲ့ꩻ‌ေင်္ဘာဖုံႏနဝ်ꩻ စူခွုမ်တနတ်သားအဖြာꩻ ၃၀တွမ်ႏ ဒင်ႏလွေꩻနွောင်ꩻ ၆-၁၂ ပေါင်ဒါ ကဒပ်ꩻဆင်ခါꩻဒါႏ တနတ်တန်၊တနတ်စျူဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၈ ရျာꩻဗူႏအထာႏဝရပ် ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ ဥရောပတွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻလင်ကပါဒါႏ ကလွေꩻပျောႏပင်ႏလယ်ႏတွမ်ႏ ဥရောပယင် တွမ်ႏခမ်းထီအလင်သားသီးသင်္ဘောအနယ်ꩻဖုံႏ သွဥ်ထူႏလွူꩻထွားထွူတဲင် ထုဲင်ႏ၊ခင်တွိုက်ပွယ်ꩻအတာႏ အဝ်ႏဒင်ႏပသာဖေႏ စဲ့ꩻပိုႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၉ ရျာႏဗူႏ မျဲန်ႏမာႏခွန်ထီတပ်မတောႏ အခိန်ႏနဝ်ꩻ ခင်တွမ်ႏချင်သီး ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ပင်ႏလယ်ႏအလောင်းတရွေꩻနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးစဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာဖုံႏ၊တွိုက်ꩻခꩻရေꩻအနယ်ꩻပညာႏအခွဲအကျုံႏကအဝ်ႏထွူလဲဥ်းသားဖုံႏ အဝ်ႏထီႏဗာႏ အယံကယ်ꩻဒျာႏသ‌င်္ဘောꩻနောဝ်ꩻသွူ။ === '''တွိုက်ပွယ်ꩻဖုံႏတွမ်ႏ ဒုတိယကမ္ဘာႏစဲ့ꩻ''' === မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ယို ၁၉၄၀ ခုနစ်ဗာႏကို ထွို့ꩻဗူႏ‌ေလွꩻထီတပ်မ‌ေတာႏရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့ အပေႏငါႏတဲင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာႏစဲ့ꩻပွယ်ꩻ]]ကို ပေါင်ꩻတွမ်ႏဗိတိသျသားတဲင် တွိုက်ꩻခꩻနက်ချာလွေꩻ ဂျပန်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ === မန်းခမ်းလွစ်တခြင်ရေꩻ ကာႏလ === စဲ့ꩻသ‌ေင်္ဘာꩻ (မေယု) ၁၉၄၇ခုနစ်ဗာႏ၊ ဒီဇင်ဘာလာအကို ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏမျန်ႏမာႏခမ်းယို ထီတပ်လိုꩻကပါအဖြာꩻပေါင်ꩻကထွို့ꩻဗူႏလွေꩻနောဝ်ꩻ ၇၀၀လွိုသွူ။ ပထမနောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻအစွိုꩻသား အဝ်ႏပါ‌ဆေ့ꩻပေႏရိုꩻ၁၉၄၈ ခုနစ်ဗာႏ ဇန်နဝါရီလာကို မျဲန်ႏမာႏလွစ်တခြင်နီꩻအတာႏ ဗိတိသျထီတပ် အစီႏအစဲန်ႏအလꩻနောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻယဟန်ႏအဝ်ႏဖေႏပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏသွူ။ အွိုးနဝ်ꩻအကို UBS Mayu ( [[စဲ့ꩻထီဆပ် (မေယု)]] )ခြောင်အစွိုးအမျိုꩻဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီတပ်တွမ်ႏကဆင်ခါꩻဒါႏတနတ်တန် အီႏထင်ႏခြောင်ဖုဲင်း အဝ်ႏပိဥ်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻသွူ။ ၂၅ပေါင်ဒါ(၈၈မီလီမီတာ) ၂ဗာႏတွမ်ႏ ၂ပေါင်ဒါ (၄၄ မီလီမီတာ)ကဆင်ဒပ်ꩻခါꩻဒါႏ တနတ်အမြောက်ဖုံႏယို အီႏထင်ႏခြောင်ဖင်ႏအတာႏ အစွဲးအကမ်းထွာ စဲ့ꩻထီတပ်နဝ်ꩻစား အဝ်ႏသွုံꩻလွေꩻသွူ။ ၁၉၄၇ ခုနစ်၊ မေလ ၂၅နီꩻ၊မွူးယာ ၁၂ နားရီႏတွင်ꩻ ဗြိတိသျှထီတပ်မတောႏ စဲ့ꩻထီတပ် (မေယု)ယို မျဲႏန်မာႏခမ်း ထီတပ်အလွိုအတာႏ အဝ်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻ အခန်ꩻအနာꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။နုဲင်းနဝ်ꩻစား ကဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻခိန်ႏ ဗြိတိသျှအစိုႏရနမ်းခြောင်တင် ထီတပ်အတန်ကထွာဒါႏ ဗိုလ်မှူး မစ်ချယ်လ်နောဝ်ꩻ ပြောင်ꩻဖေႏအပ်လွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အခန်ꩻအနာꩻနဝ်ꩻအကို လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻဝန်ႏတန်ကထွာဒါႏ [[ပိုလ်ႏချုတ်အောင်သန်း]] ထင်ႏလွဥ်ထွူတဲင် စဲစ်ဆေꩻလွေꩻဖေႏ ထူႏဂွုဏ်ႏစဲ့ꩻတပ်အစွိုꩻတွမ်ႏ ထီတပ်မျန်ႏမာႏခမ်းနမ်းခြောင်တင်နဝ်ꩻ လက်ခံႏလွေꩻဖေႏသွူ။ ပထမအရီးသွတ် ထီတပ်အတန်နောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဗိုလ်မှူးခင်မောင်ဘိုနောဝ်ꩻသွူ။ === ၁၉၅၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === ၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၁၉၅၁ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ [[အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ]]နောဝ်ꩻ နီဖဲ့ꩻနီခဝ်ထာꩻသေနာႏမုအလꩻတဲင် အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတရွေꩻယိုတာႏ ဖေႏအပ်လွေꩻယင်း သင်္ဘောꩻ ၁၀ ဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ခမ်းပေါင်ꩻစုအစိုႏရကတွိုက်ခꩻချာဒျာခမ်းကိုရန်ႏသူႏဖုံႏနောဝ်ꩻလဲ့ ထီတပ်မတောႏနဝ်ꩻ အဓိကရုဲင်ꩻတသွိုးမွေးဖေႏစွဥ်ႏသွူ။ ထီတပ်မတောႏရဲးကမ်းရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻ၊အထိန်ꩻအထွားတာႏဝွန်ႏဖုံႏ၊စွဲးကမ်းကိုတခြိုꩻ ထူႏသဲင်ꩻချာငါတာႏဖုံႏ ပါတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏရေꩻရာႏစစွဥ်ႏ တခြိုꩻစဲ့ꩻအရေꩻဖုံႏယိုထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ အဝ်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏသွူ။ [[ဧရာႏဝတီႏခြောင်ကျွန်ꩻလောင်းဒေသ]] ဖုံႏတွမ်ႏပင်ႏလယ်ႏဆွိုက်ဝေင်ꩻ [[ဝေင်ꩻမောႏလမျင်ႏ]] ဝေင်ꩻကို [[စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ|စောက်ꩻ]]ကထူႏသိမ်ꩻခိန်ႏ ကွပ်ထီတပ်မတောႏ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏတဲင် သက်သာႏလွေꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ လꩻလွစ်တခြင်ရေꩻထွူကာႏလ ကရွို့ꩻရန်ႏချာတပ်မတောႏသားအစွိုꩻဖုံႏယို ထီတပ်ဖဲ့ꩻရေꩻရာႏ ထူႏတာႏဝွန်ႏကိုတဲင် ထီတဖူꩻခြောင်ꩻဖဲ့ꩻ အရဲးအကမ်းတန်တန်ငါတဲ့တအဝ်ႏတဝ်းမ ခွꩻခွꩻသꩻသꩻ ထိန်ꩻထွားနွောင်ꩻဗာႏသွူ။[၅] ၁၉၅၆-၅၇ ခုနစ်ကိုအတွင်ꩻ ထွာအယာႏခိဥ်ႏ၅၀ကအဝ်ႏဒါႏ မော်တာတော်ပီဒို/မော်တာ စက်တနတ်တပ်ယို ပြောင်ꩻသွုံꩻခွုမ်နွောင်ꩻ Saunders-Roe Dark classအစွိုးအမျိုꩻ အုံပွေားခြောင်ဖင်ႏအတာႏ လယ်ႏချာငါအီတာႏ ထီယာန်ငတ်ꩻဆွိုင်ꩻအယာႏခိဥ်ႏအဝ်ႏ ၁၀၄၀ Algerine class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻတဲင် သျင်ꩻဗုံးထီယာန်အလီꩻဖုံႏယို လꩻလွေꩻ ဗြိတိသျှထျꩻသွူ။ ၁၉၅၀-၆၀ ခုနစ်ဆꩻချာတွင်ꩻ အမေႏရိကန်ႏခမ်း‌ေပါင်ꩻဗူႏနောဝ်ꩻ PGM အစွိုးအမျိုꩻ ခြောင်ဖင်ႏပွေား လယ်ႏချာငါထီယာန်တာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊ CGCနောဝ်ꩻ နွတ်ꩻဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻ ဆာဖေႏခန်းဒျာႏတပ်မတောႏထီဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ၁၉၆၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ် အမေႏရိကန်ႏထီတပ် တန်ချိန် ၆၄၀ PCE-827 class တွိုက်ꩻခꩻ‌ရေꩻထီယာန်တွမ်ႏတန်ချိန် ၆၅၀ Admirable class minesweeperအစွိုးအမျိုꩻ သျင်ꩻဗုံးထီယာန်လꩻထွူတဲင် ၁၉၄၀ ခုနစ်အထာႏဝရပ်ယင် တပ်မတောႏအဝ်ႏသွုံꩻယာန်အလီꩻဖုံႏသွူ။ ၁၉၇၈ ခုနစ်တွင်ꩻ မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏခြောင်အကို ပွေားအီခြောင်ဖင်ႏတာႏ အမေႏရိကန်ႏဖေႏအပ်အဆွိုင်ꩻ ၆ ဆွိုင်ꩻသွူ။ ၁၉၅၈ ခုနစ်တွင်ꩻ ယူဂိုဆလားဗီးယားလောင်း Y-301 စက်တနတ်တပ် ထီယာန် ၁၀ ဆွိုင်ꩻ အလင်ကယ်ႏ Michaoယိုယင် လꩻပါယင်းအုံပွေားခြောင်ဖင်ႏတာႏ ၂၅ဆွိုင်ꩻသွူ။ === ၁၉၆၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === တွိုႏအင်ဒိုနီးရှား မျန်ႏမာႏထီတပ်သားဖုံႏ (၁၉၆၀ ခုနစ်) မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ [[ယူဂိုသလာႏဗီႏယာႏခမ်း]] အကူႏအညီႏတဲင် စဲ့ꩻယာန်ဖုံႏထွတ်ထေထန်ႏနွောင်ꩻတာႏ ကျိုꩻစာꩻရောင်သွူ။ ၁၉၆၀ တွင်ꩻ အဝ်ႏတန်ချိန် ၄၀၀ နဝရတ် အစွိုးအမျိုꩻ ကော်ဗတ် ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻယို ထေထန်ႏနွောင်ꩻထွူမꩻ တာႏဝန်ႏထမ်ႏလုဲင်ႏ တပ်မတောႏထျꩻသွူ။နုဲင်းစူခွုမ်အနေႏ ၂၅ပေါင်ဒါ တွမ်ႏ ၄၀ မီလီမီတာ ဘိုဖော်စ်တလီꩻယာန်ခꩻအီ အဝ်ႏဆင်ခါꩻသွူ။ မျန်ႏမာႏသင်္ဘောꩻအောင်ကို ခြောင်ဖင်ႏပွေား ထီယာန်ပေႏတွမ်ႏထင်ႏကီခြောင်ဖင်ႏဖုံႏယို အဝ်ႏတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻသွူ။ ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတာႏယို အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာ၊ ၄၀ မီလီမီတာတလီꩻယာန်ဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏဆင်ခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။[၆] === ၁၉၇၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === ထီတပ်မတောႏကခြဲ့ꩻလုဲင်းယင်းဒါႏ စဲ့ꩻအာႏရင်ꩻနဝ်ꩻ ၁၉၅၀ ခုနစ်တွမ်ႏ ၆၀အခါႏကို မွိုင်ကြွိုင်ငါႏရိုꩻလဲ့ ယာန်အလီꩻနဝ်ꩻအကုဲင်ထိုꩻအာငါႏတဲင် အယွိုက်ꩻထိုꩻစွဥ်ႏဖျင်ဆင် ထီယာန်တာႏ ဗတွိုႏ မဆလအစိုႏရစူကို ၁၉၇၉ဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ === ၁၉၈၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === ၁၉၈၀ ခုနစ်ကို အဝ်ႏ [[သြသတေႏလျ]] ခမ်းနောဝ်ꩻ ယာန်အမျိုꩻ Carpentaria ခြောင်ဖင်ႏထျꩻပွေားစခန်ꩻတာႏ သူဆွိုင်ꩻ၊ အဝ်ႏစင်ကာပူခမ်းမꩻ ၁၂၈ တန် Swiftအမျိုꩻထီယာန် ၃ ဆွိုင်ꩻ၊ ဒိန်းမတ်ခမ်းကမာꩻဒါႏ ၃၈၅ တန် Osperyအမျိုꩻနဝ်ꩻ လꩻထီယာန် ၃ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ Swift တွမ်ႏ Osperyအမျိုꩻ သင်္ဘောꩻဖုံႏ ၄၅၀၀ မဲင်ႏတွမ်ႏ ၁၈၀၀ မဲင်ႏရပ် အဝ်ႏလွေꩻတွိုႏရောင်တဲင် အော်လီကွန် ၂၀ မီလီမီတာဗုံးခြီႏတွမ်ႏ ၄၀မီလီမီတာ ခꩻအီအတာႏ အဝ်ႏဒပ်ဆင်ခါꩻသွူ။၁၉၈၀နေင်ႏဗွေခေတ်အစဝ်းခိန်ႏ ထီတပ်မတောႏနောဝ်ꩻ US PGMအမျိုꩻ အခေႏခံႏပွေားကဲက်ထီယာန် ၁၂၈ တန် PGMအမျိုꩻ ပွေားကဲက်ထီယာန် တယ်ႏဆို့ꩻ ၃ဆွိုင်ꩻရပ်သွူ။ သင်္ဘောꩻနဝ်ꩻတွိုင်ꩻ ၄၀ မီလီမီတာတွိုက်ꩻခအီတလီꩻကွင်ႏ နီဗာႏတွမ်ႏ ၁၂.၇ မီလီမီတာ စက်တနတ်တန် ၂ ဗာႏနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဒပ်ꩻဆင်ဖေႏခါꩻသွူ။ === ၁၉၉၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏထီ‌ေနာဝ်ꩻ ဆင်ခါꩻတွမ်းဒုံးစျူ ၆ဆွိုင်ꩻယင် ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတာႏ သင်္ဘောꩻ ၁၀ဆွိုက်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဖြေꩻခါꩻခယ်ႏထျꩻနဝ်ꩻသွူ။ တပ်မတောႏထီနောဝ်ꩻ ၇၇ မီတာ ကော်ဗတ်ထီယာန်နီဆွိုင်ꩻ (771 တွမ်ႏ 772) တွိုက်ꩻခꩻအမွိုင်စား ထီယာန်လစ်ꩻဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ၁၉၉၈ ခုနစ်ကာႏ တယ်ႏဆို့ꩻနွောင်ꩻလဲန်းသွူ။ === ၂၀၀၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === === [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]] === ၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ မေလာကို [[နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းတလီꩻဝစ်ꩻသန်]]တဲင် တပ်မတောႏထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻ ဗိမ်ထိုꩻတဖဲ့ꩻ ယင်းတဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပိုႏနားဟွုန်စုတွမ်ႏယဟန်ႏသားနောဝ်ꩻ သီထိုꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ အရာႏအဝ်ႏလိုꩻ ၃၀ရပ်တွမ်ႏထေင်းထမ်ႏထာꩻမာꩻသားအဖြာꩻ ၂၅၀ရပ်နဝ်ꩻလဲ့ ထိုꩻမားထိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ဟိုင်းကြီးကျွန်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ပမ္မဝတီထီစခန်ꩻတပ် ဌာႏနချွုပ်၊ ဗိုလ်တထောင် သန်လျက်အသွတ်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဧရာဝတီႏထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်တွမ်ႏ ရခိုင်ခမ်းနယ်ႏ စစ်တွေ‌ေဝင်ꩻကအဝ်ႏဒါႏ ဓညဝတီထီတပ်စခန်ꩻ ဌာႏနချွုပ်ဆꩻလꩻကအဝ်ႏဒါႏ စဲ့ꩻထီယာန် ၂၅ဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကွပ်တလီꩻဝစ်တဲင် အကုဲင်ပြင်ꩻလို့လစွဥ်ႏသွူ။ === ၂၀၁၀ ဗာႏနေင်ႏဖုံႏ === မျန်ႏမာႏတပ်မတောႏတွမ်ႏ အမေႏရိကန်ႏသီး ခမ်းထီတန်အရန်း ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻအလꩻတကွို့ꩻတခဝ်ရပ်တဲင် အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန် USS Bonhomme Richard (LHD-6)နောဝ်ꩻ ၂၀၁၃ ခုနစ်ဗာႏအစဝ်းခိန်ႏ ဝါးလွဥ်လယ်ႏဒွိုန်းက မျန်ႏမာႏခမ်းနောဝ်ꩻသွူ။[၇] ‌ မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ အရာႏတန်ကအဝ်ႏဒါႏ အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻထီယာန်ကလွဥ်လယ်ႏဒါႏ (၂၀၁၃ ခုနစ်)ဗာႏနောဝ်ꩻ တယ်ႏစ၂၀၁၄ ခုနစ်မꩻတဲင် စဲ့ꩻထီယာန်တပ်ခြွဥ်း ဖျင်ဆင်စဲ့ꩻအရေꩻပင်ႏလယ်ႏလောင်း (Combined Fleet Exercise -Sea Shield)ယို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏမာꩻတဲင်စဲ့ꩻထီယာန်မျိုꩻစွုမ်ႏတွမ်ႏ ရဟတ်ယာန်ဖုံႏ၊စဲ့ꩻကွန်မန်ဒိုအစွိုꩻ (NAVY SEALs)ဖုံႏ၊ အရာႏအဝ်ႏသား၊စဲ့ꩻရဲင်ꩻအာႏ ၁၄ဝဝလွို စွုမ်ႏနေင်ႏအဝ်ႏသွဥ်ကျင်ꩻသွူ။[၈] မျဲန်ႏမာႏ - တောင်ကိုရီးယားထီတပ်အွဥ်ငါသား မော့ꩻခွဲဝင်ꩻခိန်ႏ (၂၀၁၇ ခုနှစ်) တယ်ႏစ၂ဝ၁၆ ခုနစ်ဗာႏ တပ်မတောႏလယ်ႏထောင်နယ်ႏကို ကုလွမ်ꩻလာꩻတသီႏအစွိုꩻနွို့ပါလွဥ်တဲင် တပ်မတောႏပင်ႏလယ်ႏကလွေꩻဒါႏတသီႏယွုံ သင်္ဘောꩻ(သံလွင်)ခြောင်ဖင်ႏ ဒေသခံႏသား အဝ်ႏလွမ်ꩻလာꩻရဲးကမ်းဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻတဲင် ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏတွိုႏ ဒီဇင်ဘာလာကို ဒေႏသခံႏသားစုခြွဥ်း ၈၁ဝ၅၃ဖြာꩻ ရဲးကမ်းထွားဖေႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻဖုံႏ သင်္ဘောꩻလောင်းကီ လွူးပိုသားအတာႏ နမ်းလောင်းလိုမူႏ ၁၁ဖြာꩻနဝ်ꩻတဲ့ လွမ်ꩻလာꩻလွူးထန်ႏဖေႏလꩻသွူ။[၉] ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏနဝ်ꩻ  ဧရာဝတီခမ်းနယ်ႏကို ကမော့ꩻဒါႏရန်ႏဖုံႏတဲ့ လယ်ႏထောင်ထွားလွမ်ꩻလာꩻဖေႏနေနေသွူ။[၁၀] ၂၀၁၈ ခုနစ်ဗာႏ မီလန်စဲ့ꩻသွဥ်ခန်ꩻကို ကထီႏမော့ꩻဗာႏ မျဲန်ႏမာႏစဲ့ꩻထီတပ်ထီယာန် ဆင်ဖြူရှင် (F14) ဘင်္ဂလားပင်ႏလယ်ႏအော်တွင်ꩻ ကမာꩻဒါႏပွယ်ꩻ အိန္ဒိယတွမ်ႏ မျဲန်ႏမာႏထီတပ်ဖျင်ဆင်မု ၂၀၁၈ နဝ်ꩻ မျဲန်ႏမာႏထီတပ်တဲ့ အဝ်ႏပါသွူ။ မျဲန်ႏမာႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ထီယာန်ဖုံႏ ကျန်စစ်သား-အတန်းအစား ဖရီးဂိတ်ထီတပ်ထောင်ထွားရေထီယာန်  ဆင်ဖြူရှင် (F-14) တွမ်ႏ ခြောင်ဖင်ႏလယ်ႏအီထီယာန် အင်းလေး UMS Inle တွမ်ႏ အိန္ဒိယဖဲ့ꩻခဝ်နဝ်ꩻ ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတွိုက်ခꩻရေꩻစဲ့ꩻယာန် corvette INS Kamorta, Shivalik (Project 17)အဝ်ႏပါတဲင်၊ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻထီယာန် INS Sahyadri တွမ်ႏ Type 877EKM Kilo-class ထီငုပ်သင်္ဘောꩻတဆွိုင်ꩻ၊ ရဟတ်ယာန်တဆွိုင်ꩻတွမ်ႏ အရန်းထိုတလီꩻယာန်နီဆွိုင်ꩻဖုံႏတဲ့အဝ်ႏပါသွူ။ ၂၀၁၉ ခုနစ်ဗာႏ စက်တင်ဘာလာတွင်ꩻ မျဲန်ႏမာႏထီတပ် ထီတပ်ယာန် ကျန်စစ်သားနဝ်ꩻ ဒေႏသကို သဘာႏဝဘေအန္တရာယ်ႏဆဲင်ႏရာꩻ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်မုတွမ်ႏတလီꩻခြောင်ꩻ နွို့မာꩻငီꩻတိုတက်အီအတာႏ ပထမသွတ်ꩻ အမေရိကန်-အာဆီယံတလီꩻအခြောင်ꩻ US-Asean Maritime Exercise (AUMX) ကိုလဲ့ အဝ်ႏပါနဝ်ꩻသွူ။[၁၁] မျန်ႏမာႏထီတပ်မတောႏ ပင်ႏလယ်ႏဖင်ႏစဲ့ꩻရေꩻဖျင်ဆင်မု (၂၀၁၈ ခုနစ် ကိုကိုးကျွန်း) မျဲန်ႏမာႏထီတပ်မ‌တောႏနဝ်ꩻ ဒေႏသကိုတွမ်ႏထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻယို အဝ်ႏထိန်ꩻဖေႏသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ တော်ဝင်ဩစတြေးလျထီတပ်၊ တွမ်ႏခယ်ႏထီတပ်ပါ အိန္ဒိယထီတပ်ယင် ဒေႏသကိုလယ်ႏချာငါ အဝ်ႏလက်ခံနဝ်ꩻသွူ။[၁၂]  မျဲန်ႏမာႏထီတပ်သင်္ဘောꩻဖုံႏလဲ့ ဗီယက်နမ်၊ ထုဲင်ႏတွမ်ႏ စင်ကာပူသီးတဲ့အဝ်ႏပါ ခမ်းကိုလွေꩻသဲင်ꩻချာတာႏ အဝ်ႏစွꩻခွင်ꩻဖေႏဒျာႏသွူ။ တပ်မတောႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ကတယ်ႏထောင်ႏ ၂၄.လာဒီသဲဥ်ဘာ၊၁၉၄၇ဗာႏ ညလဲန်း (၇၈) နေင်ႏ ခမ်းထီနောဝ်ꩻ မျဲန်ႏမာႏခမ်း တပ်စွိုꩻအရင်ꩻခံႏအစွိုးအမျိုꩻ ထီတပ်ခြောင်ꩻ အခန်ꩻကဏ္ဍ ခမ်းထီပဲင်ႏဧရိယာႏကို ရဲးကမ်းရေꩻ၊ထောင်ထွားအီထီတဖူꩻခြောင်ꩻအရေꩻ တပ်အရွယ်ႏအစွိုꩻ ၁၉၀၀၀ဖြာꩻ အကွို့ꩻအခဝ် တပ်မတောႏဌာႏနချွုတ် ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါချွုတ်ရွုမ်ꩻ(ထီ)၊စဲ့ꩻရွုမ်ꩻ၊နေပြည်တော်။ အမဥ်ꩻကြုဲင် ထီတပ်၊နေဗီ၊ရွိုင်ရယ်၊၊နေင်ႏခွပ်ဗွေ လာဒီသဲန်ဘာ ၂၄ ထိန်ꩻထွားအုတ်ချွုပ်သားတပ်မတောႏဗိုႏကဲႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ဦးမင်းအောင်လှိုင် ရဲးကမ်းရေꩻဝွန်ႏတန် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်တင်အောင်ဆန်း ရဲးကမ်းရေꩻအွဥ်ငါထီတပ် ဗိုလ်ႏကဲႏတန်ထိန်ဝင်းစဲ့ꩻအရာႏတန်ချွုတ်ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အေးမင်းထွေး အဲန်ဂျင်နီယာဌာႏနတန် ဒုတိယဗိုလ်ႏကဲႏတန်အောင်သူစိုး == လꩻလွစ်တခြင်ထွူဆꩻချာ လိုမ်းဗိဥ်ႏရဲးကမ်းစဲ့ꩻတန်အွဥ်ငါသား(ထီတပ်)ဖုံႏ == # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်မူးတန်ခင်မောင်ဘို (၁၉၄၈ - ၁၉၅၂ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဗိုလ်မူးတန်ချွုပ် သန်းဖေ (ထီ-၁၀၀၁)(၁၉၅၂ - ၁၉၆၂ ခုနစ်ဗာႏ) # ‌ထီတပ် ဗိုလ်မူးချွုပ် သောင်းတင် (ထီ-၁၀၂၅)(၁၉၆၂ - ၁၉၇၄ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် ချစ်လှိုင် (ထီ-၃၀၁၁)(၈-၃-၁၉၇၄ မှ ၁၆-၁၀-၁၉၈၀ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုပ် မောင်မောင်ဝင်း (၁၉၈၀ - ၁၉၈၅ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန် မောင်မောင်ခင် (ထီ-၁၀၃၈) (၁၉၈၅ - ၁၉၉၂ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် သန်းညွန့် (၁၉၉၂ - ၁၉၉၅ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုတ်တန် တင်အေး (၁၉၉၅ - ၁၉၉၇ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ညွန့်သိန်း (ထီ-၁၀၈၇)(စတသ-၃)(၁၉၉၇ - ၂၀၀၀ဗွေနေင်ႏ ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ကြည်မင်း (ထီ-၁၁၀၇)(စတသ-၆)(၂၀၀၀ - ၂၀၀၄ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် စိုးသိန်း (ထီ-၁၁၈၁)(စတသ-၁၁)(၂၀၀၄ - ၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏ၊ ဇွန်လာ # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် ဉာဏ်ထွန်း (ထီ-၁၁၉၆)(စတသ-၁၆)(၁-၆-၂၀၀၈ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ ၁၅-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏ) # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် သူရ သက်ဆွေ (ထီ-၁၂၈၂)(စတသ-၂၂)(၁၆-၈-၂၀၁၂ ခုနစ်ဗာႏဗꩻတွိုႏ ၁၂-၈-၂၀၁၅ ခုနစ်) # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် တင်အောင်စန်း (ထီ-၁၂၈၇)(စတသ-၂၃) (၁၃-၈-၂၀၁၅ ခုနစ် ဗꩻတွိုႏ ၃-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်) # ထီတပ် ဗိုလ်ချွုတ်တန် မိုး​အောင် (ထီ-၁၃၇၄)(စတသ-၂၈)(၄-၂-၂၀၂၁ ခုနစ်ဗꩻတွိုႏ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ ခုနစ်ဗာႏ ) # ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန် ဇွဲဝင်းမြင့် (ထီ-၃၄၇၄)(စတသ-၃၂)(ဇန်နဝါရီလာ ၂၀၂၄ – ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ ) # ‌ထီတပ် ဒုတိယဗိုလ်ချွုပ်တန်ထိန်ဝင်း (စတသ-၂၉)(ဇူလိုင်လာ ၂၀၂၄ –ယိုခါ ) ==အရာႏအရန်းတွမ်ႏ အဆောင်ႏအယောင်ꩻဖုံႏ== ==ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏ== ===အုပ်ချုတ်ရေꩻတွမ်ႏ စွဲးကမ်းရေꩻယူနစ်ဖုံႏ=== အုပ်ချွုပ်ရေꩻတွမ်ႏစွဲးကမ်းရေꩻယူနစ်ဖုံႏ ‌ထီတပ် ဗျုဟာစဲ့ꩻယာန်ဗူႏ ရဲးကမ်း လိုမ်းဗိဥ်ႏ‌ရေꩻအွဥ်ငါတန်ရွုမ်ꩻ ‌(ထီ)၊ ရဲးကမ်းရေꩻဝွန်ႏတန်ဌာႏန (နေပြည်တော်) (ကက(ထီ)) ဗျူဟာမြောက် ထီတပ်ထိန်ꩻရဲမုဌာႏနတန်ချွုတ် (နေပြည်တော်) ထီတပ်သွဥ်မာꩻရေꩻဌာႏနချွုပ်  (ဆိပ်ကြီးခနောင်တို) ထီတပ်သင်္ဘောꩻအောင်ဌာႏနတန်ချွုတ် (သန်လျင်) ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုပ်ဖုံႏ ထီတပ်ဗျုဟာ စဲ့ꩻယာန်ဗူႏထီတပ်ဖုံႏ (ရဗစ) ထီတပ်အရင်ꩻခံႏတပ်ဖုံႏ အထူꩻတပ်စွိုꩻ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ်ဖုံႏ ဧရာဝတီ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ် (ဧရခ) ဌာနချွုတ် (သန်လျက်စွန်း၊ ရန်ကုန်) သံလျင်ထီတပ်စခန်ꩻ သီလဝါ ထီတပ်စခန်ꩻ ကိုကိုးကျွန်ꩻအုံတဲင်စခန်ꩻ (ထီတပ်ရေဒါယူနစ်တဲ့အဝ်ႏပါ) မောရဝတီ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ် (မရခ) ဌာႏနချွုတ် (မော်လမြိုင်ဝေင်ꩻ) ဓညဝတီ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ် (ဓရခ) ဌာႏနချွုတ် (စစ်တွေဝေင်ꩻ) ကျောက်ဖြူထီတပ်စခန်ꩻ သံတွဲထီတပ်စခန်ꩻ အမတ် (၇၁) ထီငုပ်သင်္ဘောꩻ အုံတဲင်ခြꩻစခန်ꩻ ပမ္မဝတီ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ် (ပရခ) ဌာႏနချွုတ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၁)ထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၂)ထီတပ်တခြိုꩻထိန်ꩻတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၃)ထီတပ်အုပ်ချွုပ်ရေꩻတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၄)ထီတပ်စူခွုမ်ယမ်ꩻတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၅)ထီတပ်စက်မုစူခွုမ်မုတပ် (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၆)စဲ့ꩻထီယာန်ဗူႏ (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) အမတ်(၂၇) ထီတပ်သွဥ်သင်ရေꩻ (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) တနင်္သာရီ ထီတပ်စခန်ꩻဌာႏနချွုတ်(သရခ) ဌာႏနချုပ် (ကျွန်းစုဝေင်ꩻ၊ တနင်္သာရီတွိုင်ဒေသတန်) အမတ်(၅၁)ထီတပ်ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻတပ် (မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၂)ထီတပ်တခြိုꩻထိန်ꩻတပ် (မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၃)ထီတပ်အုပ်ချွုပ်ရေꩻတပ် (မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၄)ထီတပ်စူခွုမ်ယမ်ꩻတပ် (မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၅)ထီတပ်စက်မုစူမုတပ် (မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၆)စဲ့ꩻထီယာန်ဗူႏ(မြိတ်ဝေင်ꩻ) အမတ်(၅၇)ထီတပ်သွဥ်ထူႏရေꩻတပ် (စခန်းသစ်ကျွန်း) အမတ်(၅၈)ထီတပ်အုံတဲင်ခြꩻစခန်ꩻ(ဇာဒက်ကြီးကျွန်း) အမတ်(၅၉)ထီတပ်ထင်ႏဆꩻငါစခန်ꩻ (မလိကျွန်း) ထီတပ်ဆငါရန်းစခန်ꩻ (ပုလဲကျွန်း) ထီတပ်ဆငါရန်းစခန်ꩻ(ကတန်ကျွန်း) ထီတပ်ဆငါရန်းစခန်ꩻ (စခန်းသစ်ကျွန်း) ထီတပ် ဗျုဟာစဲ့ꩻရေꩻယာန်ဗူႏဖုံႏ အမတ်(၁)ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာန်ဗူႏ (သန်လျင်) အမတ်(၂)ဗျူဟာထီစဲ့ꩻယာန်ဗူႏ (ဟိန်းဇဲ၊ ရေဖြူမြို့နယ်၊ တနင်္သာရီ) အမတ်(၃)ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာန်ဗူႏ (စနဲမြို့၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်) အမတ်(၄)ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာန်ဗူႏ (ဟိုင်းကြီးကျွန်း) ထီတပ်အစရင်ꩻခံႏဖုံႏ မျဲန်ႏမာႏ - အိန္ဒိယထီတပ်အွဥ်ငါအတန်ချွုတ်ဖုံႏ မော့ꩻခွဲလို့ဝင်ꩻ (၂၀၁၃ ခုနစ်)တွင်ꩻ ===ထီတပ်သခန်ꩻဌာနချုတ်ဖုံႏ=== ===ထီတပ် ဗျူဟာစဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ=== ===ထီတပ် တပ်ရင်ꩻဖုံႏ=== ၁၉၆၄ ခုနစ်ဗာႏယို တပ်မတောႏ(ထီ) အမတ်(၁)ထီတပ်တပ်အစယို တပ်အစဖြယ်ဌာႏနချွုတ်(၁)၊ခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ်(၃)နောဝ်ꩻ ထင်ႏခြောင်ဖင်ႏတပ်အစခိန်ႏ ထွို့ꩻဗူႏစစနောဝ်ꩻသွူ။ ခါးလားကထွို့ꩻဗူႏဒါႏတပ်အရင်ꩻနောဝ်ꩻ တယ်ႏစ၁၉၆၂ ခုနစ်ကာႏလအမော့အစတပ်ခြွဥ်းတရန်း၊တပ်ဖြယ်အရန်းအနေႏ အဝ်ႏထေင်းထမ်ႏဖေႏစဲ့ꩻတလင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻသွူ။ မဥ်ႏတွိုႏအရေꩻပေါႏကိစ္စဖုံႏရဲးကမ်းအတာႏ အခိန်ႏပေႏတောႏတွင်ꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးဖေႏကလꩻအီ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။ ထီတပ်အရာႏအဝ်ႏသားတွမ်ႏစဲ့ꩻပိုႏဖုံႏ ထောင်ခင်ႏတပ်ဘာႏသာႏဆဲင်ႏရာꩻ သွဥ်ဖေႏထွူတဲင် ထီတပ်ရင်ꩻကိုထေင်းထမ်ႏဗာႏတာႏဝွန်ႏသွူ။ ၁၉၆၅ ခုနစ်ဗာႏ လꩻထဲင်းယင်းရဲင်ꩻအာႏဖုံႏတဲင် ဗꩻတိွုႏခွုမ်တနတ်တပ်ဖြယ် (၅) ထွို့ꩻဗူႏခြဲ့ꩻလုဲင်းလွိုယင်းသွူ။ အမတ်(၁)ထီတပ်အရင်ꩻစနဝ်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻကိစ္စရေꩻရာႏဖုံႏ ဆꩻကွဥ်ထင်ႏစဲ့ꩻဌာႏနချွုတ် စဲ့ꩻရေꩻ၊စဲ့ꩻထောင်ထွားရေꩻကိစ္စဖုံႏ အဝ်ႏ တနင်္သာရီထီတပ်နဝ်ꩻ အုပ်ချွုတ်လွေꩻထွူတဲင် မြိတ်၊ တနင်္သာရီ၊ ကော့သောင်း၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ထားဝယ်ဒေသဖုံႏနောဝ်ꩻ တွိုက်ခꩻရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။ ၁၉၈၆ ခုနစ်ကို အမတ်(၁)ထီတပ်ရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို အမတ်(၁၇) ထောင်ခင်ႏတပ်အစပြောင်ꩻလဲꩻလွေꩻတဲင် စဲ့ꩻဌာနချွုတ်တဲ့ အဝ်ႏ မြိတ်ဝေင်ꩻပြောင်ꩻခြုဲင်းလွေꩻ တွံတေးဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ၁၉၆၇ ခုနစ်ဗာႏ ဧရာႏ၀တီႏခြောင်ကြွန်ꩻလောင်းကအဝ်ႏဒါႏဒေႏသ လွေꩻသဲင်ꩻချာငါ လိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻပွေားထွားဝါးအီအတာႏ ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻသမ်းယင်း ထီတပ်အမတ်)၂) နဝ်ꩻသွူ။ အမတ်(၂)ထီတပ်အစရင်ꩻ စဲ့ꩻရေꩻဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏ ဆꩻတွို့ꩻနဝ်စဲ့ꩻဌာႏနချွုတ်ဖုံႏယို စဲ့ꩻစူထောက်ဆဲင်ႏရာꩻကိစ္စဖုံႏနောဝ်ꩻယင်ကယ်ႏ အဝ်ႏဧရာႏဝတီႏထီတပ်နဝ်ꩻ ထိန်ꩻထွားလွေꩻတဲင် အဝ်ႏနဝ်ꩻမတရန်း ရန်ႏကုန်ႏ၊ ဟင်္သာတ၊ ဝါးခယ်မ၊ ဘိုကလေးဒေႏသကိုနဝ်ꩻလဲ့ စဲ့ꩻထွားရေꩻတွမ်ႏလိုမ်းဗိဥ်ႏရေꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏလဲ့ ထေင်းထမ်ႏဗာႏသွူ။ ၁၉၆၈ ခုနစ်၊ စက်တင်ဘာလ(၃၀)နီꩻယို ထီတပ်အရင်ꩻအစ တာႏဝွန်ႏဖုံႏယို ပြောင်ꩻလုဲင်ႏဖေႏအပ်ပြောင်ꩻလွေꩻနယ်ႏအလင်သားထွူတွော့ꩻ ထပ်တပ်အစအရင်ꩻနဝ်ꩻကို ထူႏသိမ်ꩻချာယင်းသွူ။[၁၅] === [[အထူꩻတပ်အစွိုꩻ]] === [[တပ်မတောႏ(ထီ)အထူꩻစဲ့ꩻခြင်ရေꩻအစွိုꩻ]] (Myanmar Navy SEALs)ယို ၂၀၁၀ ခုနစ်ကာႏလခိန်ႏ စငါထွို့ꩻဗူႏခါꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကယ်ႏအီလိုꩻဝင်ꩻကဆွမ်ꩻထိုꩻဖုံႏ၊မာꩻဆာအကျံꩻနယ်ꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻရေꩻတွမ်ႏယာလံဖေင်ꩻဖံꩻတွိုက်ထန်ႏထိုꩻမားရေꩻထာꩻမာꩻ ရုဲင်းတသွိုးမာꩻအီတာႏ ရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားသွူ။လွိုက်ရွေꩻရေꩻထာꩻမာꩻစဲဥ်ႏတွမ်ႏသွဥ်သင်ရေꩻတဖူꩻအနယ်ꩻယို ဗွိုန်ပီတွမ်ႏ အမေရိကန်ႏထီတပ် SEALလွိုက်ရွေꩻအနယ်ꩻတဖူꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။[၁၆][၁၇][၁၈] === [[ထီတပ်အုံခြꩻစခန်ꩻ တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻ]] === မျန်ႏမာႏ တပ်မတောႏနောဝ်ꩻ ထီတပ်သွုံꩻအီတလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းအီအတာႏဘိုဖော်စ် ၄၀ မီလီမီတာ နှင့် zpu-2 AAAနဝ်ꩻ အဝ်ႏသွုံꩻလဲဥ်းကရီးခါသွူ။ == စဲ့ꩻစူခွုမ်တခြိုꩻဖုံႏ == === ထွꩻခေတ်ရေꩻ === ခေတ်ထွꩻအရေꩻ မျန်ႏမာႏထီတပ်နဝ်ႏ တယ်ႏစ ၂၀၀၀ ခုနစ်ဗာႏအစဝ်းခိန်ႏကာႏ ခေတ်ထွꩻအရေꩻအစီႏစဲန်ႏယို အဝ်ႏခွုမ်စမ်ႏလဲဥ်းသွူ။အဝ်ႏခမ်းထန်ႏလင် ကဒင်ႏပသာလွဥ်ခမ်းကို တယ်ႏဆို့ꩻဒပ်ꩻဆင်အီတာႏ ကစွဲးကမ်းဒါႏကိရိယာဖုံႏကထွာဒါႏ သင်္ဘောꩻဖေႏကထွာအရန်းရန်းထိုနဝ်ꩻတဲ့ အဝ်ႏသော့ꩻပါခါꩻလဲဥ်းသွူ။ ဖရီးဂိတ်ထီတပ်စဲ့ꩻယာန်ဖုံႏ မျန်ႏမာႏထီတပ်နောဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻအလီꩻဖုံႏယို အီႏထဲမ်သော့ꩻယင်း စက်ကိရိယာဖုံႏတဲင် ခေတ်ဖေႏကထင်ႏထိုနောဝ်ꩻ ကျိုꩻစာꩻမွဥ်းလဲဥ်း ၂၀၀၁ခိန်ႏကာႏသွူ။ ၂၀၁၂ ခုနစ်တွင်ꩻ Type 053H1 အရန်းအမျိုꩻ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻသင်္ဘောꩻနီဆွိုင်ꩻ အဝ်ႏခယ်ႏခမ်းမꩻ ပသာဖေႏနောဝ်ꩻသွူ။သင်္ဘောꩻနီဆွိုင်ꩻယိုလဲ့ ဒင်ႏထိုထိုစွဥ်ႏ အလုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ကဒင်ႏထိုမုနောဝ်ꩻ C-802 ဒုံးကျည်ကိဥ်းအာတဲင် HY 2 သင်္ဘောꩻယားကုဲင်ဒုံးကျည်များဖုံႏထဲမ်ပြောင်ꩻသော့ꩻယင်း အာႏရုံခံႏအီကိရိယာအတသာဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ပထမခမ်းကိုထေ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻသင်္ဘောꩻ အောင်ဇေယျနဝ်ꩻ ၂၀၁၁ ခုနစ်တွင်ꩻတဲင် အွဥ်ႏထေင်ႏထမ်းပါစဲ့ꩻရေꩻတဲင် ၂၀၁၃ ခုနစ်အစောဝ်းခိန်ႏတွင်ꩻ အဝ်ႏဗီဆာခါပတ်နမ်မꩻ တွမ်ႏအိန္ဒိယထီတပ်သင်္ဘောꩻဖုံႏသွဥ်မာꩻငီꩻလို့ဝင်ꩻသွူ။ ဒုတိယခမ်းကို‌ေထဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻသင်္ဘောꩻထွာဒါႏ စဲ့ꩻထီယာန်ကျန်စစ်သားနောဝ်ꩻ  ထီငုပ်သင်္ဘောꩻဖုံႏ ၂၀၂၀ ခုနစ်တွင်ꩻ ထီတပ်နောဝ်ꩻ အဝ်ႏအိန္ဒိယမꩻ ဗꩻဆိုဗီယက်ခေတ် Sindughosh/Kilo-class ထီငုပ်သင်္ဘောယို ဝွေꩻသီးအရီးသွတ်ꩻဖြေꩻထူႏနွောင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။အွိုးအစ INS Sindhuvir (S58)ယိုခါးလားတပြောင်ꩻထိုꩻတဝ်းခိန်ႏ ဝွေꩻသီးဖျင်ဆင်ချာယင်း Hindustan Shipyard Limited နဝ်ꩻသွူ။ယိုခါတဲ့ ထီငုပ်သင်္ဘောꩻထီတပ်ယာန် မင်းရဲသိင်္ခသူ UMS Minye Theinkhathu ကရိုꩻဒါႏ ပြောင်ꩻလုဲင်ႏအမဥ်ꩻတဲင် သွဥ်မာꩻစမ်ꩻအီတာႏ အီႏသွုံꩻလွေꩻအီ ထီငုပ်သင်္ဘောꩻဒျာႏသွူ။ [၁၉][၂၀]  ထီတပ်စဲ့ꩻယာန်သွဥ်စမ်ꩻမု ('Bandoola 2020')သီးကထွာဒါႏတကွို့ꩻတခဝ် ၂၀၂၀ ခုနစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅နီꩻတွင်ꩻ လိုꩻအာယံသေဗာႏ အွဥ်နယ်ထီႏထွားဗာႏနဝ်ꩻသွူ။[၂၁] အိန္ဒိယထီတပ်နဝ်ꩻ မျန်ႏမာႏထီတပ်ဖေႏကတွိုႏအခြောင်ꩻတာႏ အီႏသွဥ်အီႏကူႏညီႏဖေႏလွေꩻနဝ်ꩻသွူ။[၂၂] ၂၀၂၁ ခုနစ် ဒီဇင်ဘာလာ၂၄နီꩻ မျန်ႏမာႏထီတပ်ယို ဒုတိယအလဲင်ႏ ထီငုပ်သင်္ဘောꩻ 35B Ming-classအစွိုးအမျိုꩻ ထီငုပ်သင်္ဘောꩻစဲ့ꩻထီယာန် မင်းရဲကျော်ထင် UMS Minye Kyaw Htin နဝ်ꩻ လက်ခံႏထူႏလꩻဗာႏ ခယ်ႏခမ်းနောဝ်ꩻသွူ။[၂၃][၂၄] ၂၀၁၂ ခုနစ်တွင်ꩻ စငါကထေင်းထမ်ႏဒါႏတာႏဝွန်ႏတဲင် ထီတပ်အရီးသွတ်ထွာဒျာႏ နမ်းထိုꩻမား ဖရီးဂိတ် စဲ့ꩻသင်္ဘောꩻနဝ်ꩻသွူ။ထီတပ်ယိုအီႏမာꩻလွေꩻခမ်းကိုထေ ဖရီးဂိတ်သင်္ဘောꩻသူဆွိုင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏစီႏစဲန်ႏသွူ။ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ၊ ခယ်ႏတွမ်ႏဆꩻချာပဲင်ꩻစူခွုမ်စနစ်ဖုံႏယို ပေါင်ꩻဆွိုင်ꩻလို့ဝင်ꩻသွူ။ကရိုꩻဒါသင်္ဘောꩻဖုံႏနောဝ်ꩻ Kh-35E သင်္ဘောꩻယားအီ ဒုံးကျည်ဖုံႏ၊ OTO Melara 76 mm Super Rapid Cannons၊ AK-630 6-barrel 30mm close-in weapon system (CIWS) တွမ်ႏ Chinese ASW ဒုံးပျံဖုံႏယို တော်ပီဒိုဖုံႏ ဒပ်ꩻအဝ်ႏဆင်သွူ။ ရေဒါများတွမ်ႏ အီလက်ထရွန်းနစ်စနစ်ဖုံႏယို ထွာ အိန္ဒိယသီး Bharat Electronics အဓိကနဝ်ꩻသွူ။ကမာꩻတသာယင်းဒါႏ ဖရီးဂိတ်စဲ့ꩻသင်္ဘောꩻဖုံႏတွမ်ႏ OPV ဖုံႏအတာႏ ခယ်ႏခမ်းဟံႏတလင်ꩻလောင်း ဝေဟင်ခꩻ ဒုံးကျည်ဖုံႏတွမ်ႏ သင်္ဘောယားအီဒုံးကျည်ဖုံႏယို မန်းခမ်းသားဖြေꩻထူꩻနဝ်ꩻသွူ။ မျန်ႏမာႏထီတပ် သင်္ဘောꩻအောင်ယို ၁၉၉၀ ခုနစ်ဆꩻချာမꩻ တွမ်ႏခယ်ႏကူႏညီႏတဲင် တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻ ဒေသကို ခေတ်အထွꩻသွတ်ꩻသင်္ဘောꩻအောင် တဗာႏဒျာႏသွူ။မျန်ႏမာႏထီတပ် အင်ဂျင်နီယာဖုံႏနောဝ်ꩻ အီႏသွဥ်မာꩻသ‌ေင်္ဘာꩻတာႏ အဝ်ႏသွဥ်ထူႏလွေꩻ ခယ်ႏခမ်းတွမ်ႏ ရုရှားခမ်းဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ရုရှားကမာꩻ Kh-35E သင်္ဘောယားကုဲင်အီ ဒုံးကျည် အလင် အိန္ဒိယကမာꩻဒါႏအရန်းထိုယားကုဲင် ထီငုပ်သင်္ဘော Shyena တော်ပီဒို အဝ်ႏ၂၀၁၅ မꩻ ၂၀၁၇ ခုနစ်အကို မျန်ႏမာထီတပ်နဝ်ꩻ အစ္စရေးခမ်းကို Super Dvora Mk IIIထောင်ထွားကိဥ်းတာႏ ‌ေဖြꩻသင်္ဘောꩻနီဆွိုင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။[၂၅] နောဝ်ꩻထွူ ၂၀၁၇ ခုနစ် မတ်လကို ကချွုတ်ခါꩻဒါႏ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၇ ဒသမ ၉ သန်းတန်ဖိုႏကအဝ်ႏဒါႏ သဖော်ꩻပီတူႏအလꩻတဲင် မျန်ႏမာႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ဖြေꩻယင်းအိန္ဒိယခမ်းကို အရန်းယံထီငုပ်သင်္ဘောယားကုဲင်းအီ တော်ပီဒို Shyena ယူနစ်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။[၂၆] နဝ်ꩻအလင် မျန်ႏမာႏထီတပ်နောဝ်ꩻ ၂၀၁၉ ခုနစ်ကို အဝ်ႏတောင်ကိုးရီးယားမꩻ ထီစဲ့ꩻယာန်ယို မုတ္တမ (1501) platform dock (LPD) အတသာ ဖြေꩻထူႏခါꩻသွူ။ === ဖရီႏဂိတ်စဲ့ꩻထီယာဉ်ဖုံႏ === === ငွပ်ထီသင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ === === အလောင်ႏလင် === == သင်ꩻဘော်ꩻဖုံႏ == == လွူꩻထွားထဲင်ႏအလောင်ႏလင် == [[တပ်မတောႏ (တလီꩻ)]] [[တလီꩻခြောင်ꩻရဲးကမ်းရေꩻတပ်စွိုꩻ]] [[တပ်မတောႏ (ကောင်)]] == အာႏကွိုꩻ == icc5l33ia2rqmbbn7ricwf0i6jdxlzh