ཨེ་ཤི་ཡ།

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="bo">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>bowiki</dbname>
    <base>https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%82%E0%BD%99%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8D</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་།</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">དམིགས་བསལ།</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">སྤྱོད་མཁན།</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">སྤྱོད་མཁན་གྱི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ཡིག་ཆ།</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ཡིག་ཆའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀི།</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀིའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">དཔེ་པང་།</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">དཔེ་པང་གི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">རམ་འདེགས།</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">རམ་འདེགས་ཀྱི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">རིགས་དབྱེ།</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">རིགས་དབྱེའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ཨེ་ཤི་ཡ།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1759</id>
    <revision>
      <id>162368</id>
      <parentid>149101</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T21:47:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pecha-Tsewang</username>
        <id>32535</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Pecha-Tsewang moved page [[ཨེ་ཤེ་ཡ།]] to [[ཨེ་ཤི་ཡ།]]: དབྱིན་ཡིག་གི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པར་བཅོས་ཡོད།</comment>
      <origin>149101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12054" sha1="qryl4l6s2hgvu1akakz2gsmcdnc52x7" xml:space="preserve">'''[[ཨེ་ཤ་ཡ་]]'''ནི་[[གླིང་ཕྲན་ཆེན་པོ་བདུན་]]གྱི་ནང་ནས། རྒྱ་ཁྱོན་ཆེས་ཆེ་ཤོས་དང་མི་འབོར་ཆེས་མང་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་དང། ས་གཞི་རིལ་མོའི་ངོས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་༨.༧%ཟིན།(ཡང་ན་སྐམ་ས་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་༣༠%ཟིན།) མི་འབོར་གྲངས་ཚད་ཧ་ལམ་[[དུང་ཕྱུར་]]༤༠ཟིན་ཞིང་། ཧ་ལམ་འཛམ་གླིང་མི་འབོར་གྱི་༦༦.༦༧%ཟིན།[[ཆ་མི་ཚང་།]]&lt;br /&gt;

== ས་ཁམས། ==
{{translate}}

&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! རྒྱལ་ཁབ།
! རྒྱལ་ས།
! ཕྱི་ངོས།&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(km²)&lt;/small&gt;
! མི་འབོར།&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(༢༠༠༦-​༠༧)&lt;/small&gt;
|-
| [[ཀཛ་ཀིསུ་གཏན།]]
| ''[[ཨ་ལི་མ་ཐ།]] ''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|2717300|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|15233244|10}}
|-
| [[ཀེ་རེ་གེཛུ་སུཏེན།]]
| ''[[བི་སི་ཀེཀ]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|198500|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|5213898|10}}
|-
| [[ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ།]]
| ''[[པེ་ཅིན།]] ''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|9596960|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|1313973713|10}}
|-
| [[ཐེ་ཝན།]]
| ''[[ཐའེ་པེ]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|35980|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|22548009|10}}
|-
| [[ཁ་ཏར།]]
| ''[[དྷོ་ཧ།]]''
| align=&quot;right&quot; | ༡༡ ༤༣༧
| align=&quot;right&quot; | ༨༨༥ ༣༥༩
|- 
| [[ཅིའན་ཕུ་ཀྲེ]]
| ''[[ཕོམ་ཕེན།]]''
| align=&quot;right&quot; | ༡༨༡ ༠༣༥
| align=&quot;right&quot; | ༡༣ ༨༨༡ ༤༢༧
|-
| [[ཁུ་ཝི་ཐི།]]
| ''[[ཁུ་ཝི་ཐི། (རྒྱལ་ས།)|ཁུ་ཝི་ཐི།]] ''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|17820|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|2418393|10}}
|-
| [[ཇིཨོར་ཇི་ཡ། (རྒྱལ་ཁབ།)|ཇིཨོར་ཇི་ཡ།]] 
| ''[[ཁྲེ་བྷི་ལི་སི།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|69700|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|4661473|10}}
|-
| [[ཐ་ཇི་ཁེ་སི་ཏན།]]
| ''[[དུ་ཤང་པེ།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|143100|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|7320815|10}}
|-
| [[ཏུར་ཀི།]]
| ''[[ཨན་ཁ་ར]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|780580|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|71 517 100|10}}
|-
| [[ཏུརཀ་མེ་ནི་སུཏན།]]
| ''[[ཨ་ཧྲི་ག་བཏ།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|488100|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|5042920|10}}
|-
| [[ཐའེ་གོ]]
| ''[[པན་ཀོག]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|514000|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|64631595|10}}
|-
| [[པ་ཀི་སི་སྟན།]]
| ''[[ཨི་སི་ལམ་བོ།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|803940|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|165803560|10}}
|-
| [[ཕི་ལི་པིན།]]
| ''[[མ་ཉི་ལ]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|300000|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|89468677|10}}
|-
| [[བལ་ཡུལ།]]
| ''[[ཀཋ་མན་གྲུ]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|147781|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|28287147|10}}
|-
| [[བྱང་ཀོ་རི་ཡ།]]
| ''[[ཕོང་ཡང་།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|120540|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|23113019|10}}
|-
| [[བྷང་ལ་རྡེ་ཤུ།]]
| ''[[དྷ་ཁ།]]''
| align=&quot;right&quot; | ༡༤༤ ༠༠༠
| align=&quot;right&quot; | ༡༤༧ ༣༦༥ ༣༥༢
|-
| [[བྷཧ་རཡིན།]]
| ''[[མ་ན་མ།]]''
| align=&quot;right&quot; | ༦༦༥
| align=&quot;right&quot; | ༦༨༦ ༥༨༥
|-
| [[བྷི་རུ་ནི།]]
| ''[[སི་རི་པེ་ཀ་མཚོ་ཁུགས་གྲོང་ཁྱེར།]]''
| align=&quot;right&quot; | ༥ ༧༧༠
| align=&quot;right&quot; | ༣༧༩ ༤༤༤
|-
| [[མ་ལ་ཤི་ཡ།]]
| ''[[ཁལ་ལུང་ཕུ།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|329750|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|24385858|10}}
|-
| [[མལ་དིཝེསུ།]]
| ''[[མ་ལེ།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|298|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|359008|10}}
|-
| [[མོང་གོལ།]]
| ''[[ཝུ་ལན་བ་ཐུར]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|1565000|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|2832224|10}}
|-
| [[ཝིཏི་ནམ།|ཡོ་ནན།]]
| ''[[ཧ་ནེ།]] ''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|329560|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|84402966|10}}
|-
| [[འབར་མ།]]
| ''[[Naypyidaw]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|678500|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|47382633|10}}
|-
| [[འབྲུག་ཡུལ།]]
| ''[[ཐིམ་ཕུ།]] ''
| align=&quot;right&quot; | ༤༧ ༠༠༠
| align=&quot;right&quot; | ༢ ༢༧༩ ༧༢༣
|-
| [[ཡི་ལང་།]]
| ''[[ཏི་ལ་ན]]'' 
| align=&quot;right&quot; | {{smn|1648000|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|68688433|10}}
|-
| [[ཡི་ལའ་ཁོ།]]
| ''[[པ་ག་ཏ]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|437072|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|26783383|10}}
|-
| [[ཡི་ནེ་ཁྲེ་ཀྲི་ཨ་རབ་ཨེ་མེ་རེ་ཁྲི།]]
| ''[[ཨ་པོའུ་དྷ་པེ།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|82880|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|3870936|10}}
|-
| [[ཡེ་མེན།]]
| ''[[ས་ནཱ།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|527970|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|21456188|10}}
|-
| [[རི་པིན།]]
| ''[[ཏུང་ཅིན།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|377835|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|127463611|10}}
|-
| [[རྒྱ་གར།]]
| ''[[ནེའུ་དིལ་ལིའི]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|3287590|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|1095351995|10}}
|-
| [[རྗོར་ཌན།]]
| ''[[ཨམ་མན།]]''
| align=&quot;right&quot; | ༩༢ ༣༠༠
| align=&quot;right&quot; | ༥ ༩༠༦ ༧༦༠
|-
| [[ལའོ་སུ།]]
| ''[[ཝིན་ཆིའང་]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|236800|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|6368481|10}}
|-
| [[ལེ་པ་ནོན།]]
| ''[[བྷེ་རི་ཁྲི།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|10452|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|3874050|10}}
|-
| [[ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ།]]
| ''[[སེ་ཨུལ།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|99274|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|48846823|10}}
|-
| [[ཤར་ཏིམོར།]]
| ''[[དྷི་ལི།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|15007|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|1062777|10}}
|-
| [[སའུ་དི་ཨ་ར་པི་ཡ།]]
| ''[[རིས་ཡག]]''
| align=&quot;right&quot; | ༢ ༡༥༢ ༠༠༠
| align=&quot;right&quot; | ༢༧ ༠༡༩ ༧༣༡
|-
| [[སི་རི་ཡ།]]
| ''[[དྷ་མ་སི་ཁོ་སི།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|185180|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|18881361|10}} 
|-
| [[སེང་ག་གླིང་།]]
| ''[[Sri Jayawardenapura Kotte]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|65610|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|20222240|10}}
|-
| [[སེང་ག་ཕོར།]]
| ''[[སེང་ག་ཕོར།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|699|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|4492150|10}}
|-
| [[ཨ་ཛར་བཡི་ཇན།]]
| ''[[པཱ་ཁི།]]''
| align=&quot;right&quot; | ༨༦ ༦༠༠
| align=&quot;right&quot; | ༨ ༡༧༧ ༧༡༧
|-
| [[ཨ་ཧྥུའུ་རྒན་སི་ཐན།]]
| ''[[ཀ་བུར]]''
| align=&quot;right&quot; | ༦༤༧ ༥༠༠
| align=&quot;right&quot; | ༣༡ ༠༥༦ ༩༩༧
|-
| [[ཨར་མེ་ནི་ཡ།]]
| ''[[ཡེ་རེ་ཝན།]]''
| align=&quot;right&quot; | ༢༩ ༨༠༠
| align=&quot;right&quot; | ༢ ༩༧༦ ༣༧༢
|-
| [[ཨི་སི་ར་ཨེལ།]]
| ''[[ཇེ་རུ་ས་ལེམ།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|20770|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|6352117|10}}
|-
| [[ཨིན་རྡུ་ནི་ཤིས་ཡ།]]
| ''[[ཊ་ཁར་ཏ།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|1919440|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|245452739|10}}
|-
| [[ཨུ་རུ་སུ།]]
| ''[[མོ་སི་ཁོ།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|17075200|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|142893540|10}}
|-
| [[ཨུཛ་བེ་ཀིསུ་ཏན།]]
| ''[[ཐ་ཧྲི་ཁེན།]] ''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|447400|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|27307134|10}}
|-
| [[ཨོ་མན།]]
| ''[[མི་སི་ཁ་ཁྲི།]]''
| align=&quot;right&quot; | {{smn|309500|8}}
| align=&quot;right&quot; | {{smn|3102229|10}}
|}
&lt;/center&gt;

== དཔལ་འབྱོར། ==
== ཆོས་ལུགས། ==

== པར་རིས་བར་འཁྱམས། ==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
File:Asia satellite orthographic.jpg|[[:en:Geography of Asia|ཨེ་ཤེ་ཡ།]]
File:Binh Quoi Traditional River Hut Jun2005.jpg|
File:Himalayan mountains from air 001.jpg|[[ཧི་མ་ལ་ཡ]]
File:Saudi-desert.gif|

&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

== ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི། ==

== ད་དུང་གཟིགས། ==
== ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། ==


----
* [[ཨ་ཕུ་ཧན]], [[ཨ་ཧྤུ་ཧན]], [[ཨ་ཧྤུན་ཧན]] 
* [[འབྲུག་ཡུལ]]
* [[ཁམ་བ་ཛ]], [[ཁམ་པོ་ཛ]], [[ཅིའན་ཕུ་ཀྲེ]], [[ཇན་ཕུ་ཀྲེ]]
* [[རྒྱ་ནག]] , [[ཀྲུང་གོ]], [[ཀྲུང་ཧྭ]] 
* [[བོད]], [[བོད་ཡུལ]], [[བོད་ལྗོངས]] 
* [[ཧིན་དུ]], [[ཧིན་རྡུ]], [[རྒྱ་གར]], [[རྒྱ་གར་ཡལ]] 
* [[ཧིན་དུ་ཉི་ཞི་ཡ]], [[ཨིན་རྡུ་ནི་ཤིས་ཡ]]
* [[ཨི་རན]], [[ཡི་ལང་]]
* [[ཨི་རག]], [[ཡི་རག]], [[ཡི་ལའ་ཁོ]]
* [[ཨི་སི་ར་ཨེལ]], [[དབྱི་སེ་ལེ]], [[ཡི་ཟི་རེ་ལ]]
* [[ཇི་བེན]], [[རི་པིན]], [[རི་པུན]]
* [[ཇོར་ཏའན]], [[ཡོ་ཏན]]
* [[བྱང་ཁྲའོ་ཤན]], [[ཁྲའོ་ཤན་བྱང་རྒྱུད]] 
* [[ལྷོ་ཁྲའོ་ཤན]], [[ཁྲའོ་ཤན་ལྷོ་རྒྱུད]]
* [[ལ་འོ་གོ]], [[ལའོ་གོ]]
* [[ལི་པ་ནུན]], [[ལེ་པ་ནོན]]
* [[མོང་གོལ]], [[ཁལ་ཁ]]
* [[འཔར་མ]], [[སྦར་མ]], [[འབར་མ]]
* [[བལ་ཡུལ]], [[བལ་པོ]], [[ནེ་པ་ལ]]
* [[ཨོ་མན]]
* [[པ་ཀི་སི་ཏན]], [[པ་ཀི་སི་ཐའན]]
* [[ཧྥི་ལེའི་པིན]], ཧྥེ་ལི་པིང་
* [[ཧྲ་ཐི་ཨར་ལ་སྤེ]], [[ས་ཐི་ཨ་ལ་པེ]], [[སའུ་དི་ཨ་ར་པི་ཡ]]
* [[སེང་ག་ཕོར]]
* [[ལང་ཀ]], [[སེང་ག་ལ]], [[སེང་ག་གླིང་]]
* [[སི་རི་ཡ]], [[ཞུ་ལི་ཡ]]
* [[ཐའེ་ཝན]], [[ཐེ་ཝན]], [[ཐའི་དབན]], [[ཐའི་ཝའན]]
* [[ཐ་ཇི་ཁེ་སི་ཏན]]
* [[ཐའེ་གོ]]
* [[ཐུར་ཀེས]], [[ཏུར་ཀི]], [[ཐུར་ཅི]]
* [[ཝའི་ནམ]], [[ཡོས་ནན]], [[ཡོ་ནན]] 

----
* [[ཨ་མེ་རི་ཀ]], [[ཨ་མེ་རི་ཁ]], [[མེ་གླིང་]]
* [[ལྷོ་མཐའི་གླིང་]]
* [[ཡོ་རོབ་གླིང་]], [[ཡུ་རོབ]], [[ཡོ་གླིང་]], [[ཨོའུ་གྲོའུ]]
* [[ཧྥི་ཀྲོའུ་གླིང་]]
* [[ཡ་ཀྲོའུ་གླིང་]], [[ཨ་སི་ཡ]], [[ཨེ་ཤེ་ཡ]], [[ཨེ་ཤ་ཡ]], [[ཨེ་ཤར་ཡ]], [[ཡ་གླིང་]]

[[Category:ཨེ་ཤེ་ཡ།]]</text>
      <sha1>qryl4l6s2hgvu1akakz2gsmcdnc52x7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ཨ་ཛར་བྷ་ཇན།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18678</id>
    <revision>
      <id>162370</id>
      <parentid>152287</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T21:48:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pecha-Tsewang</username>
        <id>32535</id>
      </contributor>
      <comment>ཨེ་ཤི་ཡ་ཞེས་པ་དབྱིན་ཡིག་གི་སྒྲ་དང་མཐུན་པར་བཅོས་ཡོད།</comment>
      <origin>162370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33117" sha1="c57c36do8m80sthk4vkx0at91pchiaw" xml:space="preserve">{{merge|ཨ་ཟེ་རྦཡི་ཇན།}}
ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། 
ནུབ་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཡུལ་གྲུ་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ནི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤ་ཡའི་མཚོ་གླིང་དབར་དུ་གནས་པའི་ཀའུ་ཀེ་ཤི་སི་ཞེས་པའི་ལྷོ་ཁུལ་རི་རྒྱུད་དུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཆེ་ཤོས་དང་སྙན་གྲགས་ཀྱང་ཆེ་ཤོས་སུ་བརྩི་བ་རེད། ད་དུང་ཡུལ་དེ་ཤར་ཡོ་རོབ་དང་ནུབ་ཨེ་ཤ་ཡ་སྟེ་ཀེ་སེ་པི་ཡན་སྐྲཎཔྲསྣྲདྲཎརྣ )རྒྱ་མཚོའི་ཤར་རྒྱུད་དང་རྒྱ་མཚོ་ནག་པོའི་བར་གནས་ཤིང༌། བྱང་རྒྱུད་དུ་ཨུ་རུ་སུ། ཤར་ངོས་སུ་ཀེ་སེ་པི་ཡན་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ནུབ་ཏུ་རྗོར་ཆི་ཡ་དང༌། ནུབ་ངོས་སུ་ཨར་མི་ནི་ཡ། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཨེ་རན་དང་བྱང་ནུབ་ཏུ་ཊར་ཀི་བཅས་ཁེལ་ཡོད། ཡུལ་དེའི་རང་སྐྱོང་མངའ་ཁུལ་ཎག་སེ་ཀི་ཝན་ཞེས་པ་ཊར་ཀི་དང་ས་འབྲེལ་ཡིན། ཡུལ་གྱི་རྙོག་གཞི་ཅན་གྱི་ན་གྷོ་མོ་ནས་ཀ་ར་བྷག་རྫོང་ཐེ་བའི་ཡུལ་དེའི་ལྷོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་རྫོང་ཁག་༧ ཨར་མི་ནི་ཡ་དང་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་དབར་གྱི་༡༩༩༤ ལོའི་དམག་འཁྲུག་མཇུག་མ་བསྒྲིལ་གྱི་བར་ཨར་མི་ནི་ཡའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ཏུ་གནས། སྐབས་དེར་ཡུལ་དེའི་ས་ཁྱོན་བརྒྱ་ཆ་༡༦ ཙམ་ཤོར་བ་དང༌། དོན་རྐྱེན་དེའི་འོག་དམག་དཔུང་ཐེ་བའི་མི་༦༠༠༠༠༠ མ་ཟིན་ཙམ་ཤི་སྐྱོན་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་ཨར་མི་ནི་ཡས་ཡུལ་དེའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཁྲིམས་འགལ་གྱིས་བཙན་བཟུང་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན་ཨར་མི་ནི་ཡའི་དམག་དཔུང་རྣམས་ཡུལ་དེ་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲོས་ཆོད་ཐེངས་༤ བཞག་ཡོད། ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ནི་ཨ་ཟེ་རི་དང་ཤི་ཡ་ཊིའི་ཁ་ཆེའི་མི་འབོར་མང་ཤོས་དང༌། ཀོ་མན་ཝེལ་ཐི་ཞེས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཁོངས་སུ་༡༩༩༣ ལོར་འཛུལ་ཞུགས་དང༌། ཡོ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་སུའང་གཏན་འཇགས་ཚོགས་མི། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཚོགས་དང་བྱང་ཆིངས་དོན་སྒྲིག་འཛུགས་བཅས་སུའང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཡུལ་དེའི་རྒྱལ་ས་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་བྷ་ཀུ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པ་དང༌། རང་བཙན་ཐོབ་ནས་ལོ་༢ ཀྱི་རྗེས་སུ་སྟེ་༡༩༢༠ ལོར་ཨུ་རུ་སུ་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་བཙན་བཟུང་བྱས། ༡༩༩༡ ལོར་སླར་ཡང་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང༌། ༡༩༩༥ ལོར་ཡུལ་དེར་གཞི་ནས་གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་བྱས་ཏེ་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་དང་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས།
ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་གྱི་སྤྱིའི་ས་ཁྱོན་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་༨༦༦༠༠ཎཏྣསྤྱྤ ༣༣༤༠༠ པྲཔ ནདྲ་ཙམ་ཡོད་ཅིང༌། ཀེ་སི་པི་ཡན་རྒྱ་མཚོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱིས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་༨༠༠ ཡོད་པའི་ཡུལ་དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ཆ་ཚང་ཁེབ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཀའུ་ཀེ་ཤི་སི་རི་རྒྱུད་ཆེན་མོ་དང་ཡུལ་དེའི་གངས་རི་མཐོ་ཤོས་སམ་མཐོ་ཚད་ཧཕི་ཊི་༡༤༦༩༨ ཡོད་པའི་གངས་རི་བྷ་ཟར་དྷུ་ཟི་ཞེས་པས་ཨུ་རུ་སུ་དང་རྒྱལ་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཡོད། དེ་བཞིན་ནུབ་རྒྱུད་དུ་གངས་རི་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཀེ་སི་པི་ཡན་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱ་རྒྱུད་ནས་ཡུལ་དེའི་ས་བབ་དམའ་བའི་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ལ། གཞན་ཡང་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ་གཙང་པོ་བྷ་སིན་སི་ནས་གཙང་པོ་ཀུ་ར་དང་ཨ་ར་སི་གཉིས་ཡུལ་དེའི་དབུས་བརྒྱུད་རྒྱུག་གི་ཡོད་པ་དང༌། གཙང་པོ་དེ་གཉིས་ཊར་ཀིའི་བྱང་ཤར་གྱི་གངས་རི་ནས་ཆད་པ་རེད། ཀུ་ར་གཙང་པོ་ཡུལ་དེ་ནས་རྗོར་ཆི་ཡར་དང་དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཀེ་སི་པི་ཡན་རྒྱ་མཚོར་འབབ་ཀྱི་ཡོད། གཙང་པོ་ཨ་ར་སི་ཞེས་པས་ཡུལ་དེའི་ལྷོ་ངོས་དང་ཨེ་རན་གྱི་མཐའ་མཚམས་བཟོ་བ་དང༌། དེ་ནས་ཡུལ་གྱི་ལྷོ་དབུས་དང་རིམ་པས་ཀུ་ར་གཙང་པོ་དང་འབྲེལ་ནས་ཀེ་སི་པི་ཡན་རྒྱ་མཚོར་བབ། དེ་བཞིན་ས་མུར་གཙང་པོ་ཡུལ་གྱི་བྱང་ཤར་ཁུལ་དུ་རྒྱུག་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡུལ་གྱི་ནགས་ཚལ་གྱི་བརྒྱ་ཆ་༡༡ བེ་ཤིང་དང་སིས་རིས་ཤིང༌། ཐང་ཤིང་ཡིན་པ་དང༌། སིས་རིས་ཤིང་ཡོད་སའི་ཤིང་ནགས་སུ་རི་དྭགས་དང་གཅན་གཟན་མང་པོ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་དོམ་དང་ཤྭ་བ། གཡི། སྟག་སོགས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་བཞིན་དུག་སྦྲུལ་དང་རྩངས་པ་ཁ་རལ་སོགས་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད། གཞན་ཡང་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་དགོ་བ་དང་ཁྱི་སྤྱང་མང་པོ་ཡོད། རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱུག་ཅིང༌། གཙོ་བོ་ཀེ་སི་པི་ཡན་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཐོན་པའི་འདུལ་སྦྱོང་མ་བྱས་པའི་སྣུམ་གྱི་ཐོན་ཁུངས་ཧ་ཅང་བཟང་བ་དང༌། ད་དུང་ལྕགས་རིགས་དང་ཧ་ཡང༌། ཟངས། ཞ་ཉེ། ཏི་ཚ། རྡོ་ཞུན། ཚྭ་སོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་ནས་ཛ་དྲག་ཅིག་ཏུ་བརྩི་བ་དང༌། དེ་ཡང་དུས་རབས་༡༩ ནས་འགོ་འཛུགས་བྱུང་བ་ནི་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཚོས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་ནས་སྣུམ་སོགས་ཀྱི་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་བྱས་པ་བཅས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་ལ། ཡང་ཡུལ་དེར་༡༩༨༠ ཡས་མས་སུ་ཨུ་རུ་སུ་དམར་པོས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་རྫས་སྦྱོར་སོགས་བེད་སྤྱོད་བཏང་བ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ཕྱིས་སུ་འཕྲུལ་རིགས་བཟོ་ལས་ཁང་འབོར་ཆེན་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་ས་རི་སྔོག་འདོན་བཅས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་གཏོར་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཏང་ཡོད།
མི་འབོར་དང་མི་རིགས།
ཡུལ་དེ་ནི་ཀའུ་ཀེ་ཤི་སི་ཞེས་པའི་རི་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་རྗོར་ཆི་ཡ་དང་ཨར་མི་ནི་ཡ་སོགས་ལས་མི་འབོར་ཧ་ཅང་མང་བ་དང༌། མི་འབོར་དེ་ཡང་༢༠༠༦ ལོར་བསྡོམས་བརྩི་བྱས་ན་༧༩༦༡༦༡༩ ཡིན་པ་དང༌། ས་ཁྱོན་ཆ་བགོས་བྱས་ཚེ་མི་༩༢ རེར་ས་ཁྱོན་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གཅིག་རེ་ཐོབ་པ་དང༌། མི་འབོར་གྱི་བརྒྱ་ཆ་༥༠ གྲོང་ཁྱེར་ཁག་དང་བརྒྱ་ཆ་༥༠ གྲོང་གསེབ་ཁག་ཏུ་གནས་ཡོད། རྒྱལ་སའི་མི་འབོར་༡༨༣༩༨༠༠ དང༌། གྲོང་ཁྱེར་གྷན་ཀའི་མི་འབོར་༣༠༣༡༠༠ དང༌། གྲོང་ཁྱེར་སུམ་གྷ་ཡི་ཊི་ཞེས་པའི་མི་འབོར་༢༩༠༧༠༠ ཡིན། ཕོ་མོ་དབྱེར་མེད་ཐོག་མིའི་ཚེ་ཚད་ལོ་༦༣་༩ བར་ཡིན་ལ། མི་༧༩ འདས་གྲོངས་སུ་འགྲོ་སྐབས་མི་༡༠༠༠ སྐྱེ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། མི་མང་ཤོས་ཨ་ཟེ་རི་སི་ཞེས་པའི་མི་རིགས་དེ་ཡིན་ཞིང༌། ༡༩༨༨ ལོར་དམག་འཁྲུག་གི་རྗེས་སུ་ཨར་མི་ནི་ཡའི་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། གང་ལྟར་༡༩༩༠ ཡས་མས་སུ་བསྡོམས་བརྩིས་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ནི་སི་ཞེས་པའི་མི་རིགས་དེ་ཡུལ་དེའི་མི་འབོར་དུ་བརྒྱ་ཆ་༩༠ ཡིན་ཡང་ནང་འཁྲུག་དང་དམག་འཁྲུག་གི་རྐྱེན་པས་བརྒྱ་ཆ་༨༠ བར་མར་ཆགས་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་༡༩༩༡ ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་དམར་པོའི་གཞུང་འཐོར་ཞིག་སོང་རྗེས་ཨུ་རུ་སུའི་མི་རིགས་དང་སི་ལབ་པི་སི་ཞེས་པའི་མི་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང༌། ཌ་གྷེ་སི་ཏན་ནི་སི་དང་ཨུ་རུ་སུའི་མི་རིགས་དེ་དག་ནི་ཡུལ་དེའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་ཆོས་བཟང་གིས་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས།
སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་ལུགས།
གོང་ཞུས་ལྟར་ནང་འཁྲུག་དང་དམག་འཁྲུག་གི་རྐྱེན་པས་ཡུལ་དེའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆ་༩༠ ནས་༨༠ བར་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། ཨུ་རུ་སུར་དམར་ཤོག་འཐོར་ཞིག་སོང་བ་དེས་མི་འབོར་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས། གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ནི་ཨ་རྫར་རི་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། སྐད་ཡིག་དེ་ནི་ཊར་ཀིའི་སྐད་ཡིག་ལས་ཆད་པ་ཞིག་དང༌། སྐད་ཡིག་གཞན་ཨུ་རུ་སུ་དང་ཨར་མི་ནི་ཡན་སོགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཨ་རྫར་རི་ཞེས་པ་དེ་ཡང་སྤྱིར་ཨ་རབ་ཀྱི་གསུང་རབས་ལས་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་དང༌། ༡༩༢༠ ལོ་ཡས་མས་སུ་ཡུལ་དེར་རོམ་ཆེན་མོའི་སྐད་ཡིག་སྟེ་ལ་ཊིན་སྐད་ཡིག་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་མྱོང་ཡོད་ཅིང༌། ༡༩༣༩ ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་ལམ་ལུགས་ལྟར་གྷི་རིག་གི་སྐད་ཡིག་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་དང༌། ཕྱིས་སུ་ཨུ་རུ་སུ་ནས་རང་བཙན་ཐོབ་རྗེས་ཡུལ་དེའི་གཞུང་གིས་ཊར་ཀིའི་ལམ་སྲོལ་ལྟར་གྱི་ལ་ཊིན་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་གནང་སྟེ་ཨུ་རུ་སུའི་ལམ་སྲོལ་ལྟར་གྱི་གྷི་རིག་གི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུར་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་རེད། ཡུལ་དེའི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ལྟར་གྱི་ཁ་ཆེ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཡང་དུས་རབས་༧ པར་གསར་གཏོད་བྱས་པར་གྲགས། ཡུལ་དེའི་གཞུང་འབྲེལ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ནི་སྤྱིར་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་གསར་པའི་ཡན་ལག་གཙོ་བོ་གཉིས་ལས་ཤི་ཡ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་རྒྱུད་དུས་རབས་༦ པ་ནས་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་ཨུ་རུ་སུས་བཙན་འཛུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་རྡུང་རྡེག་དང་དམར་གསོད་བཏང་བ། ལྷ་ཁང་རྣམས་གཏོར་བཤིག་དང་སྒོ་བརྒྱབ་པ་སོགས་ང་ཡ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། མི་མང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མི་ཆོག་པ་སོགས་དམ་དྲག་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་༡༩༨༠ ལོ་ཡས་མས་སུ་སླར་ཡང་ཆོས་དད་རང་དབང་ཐོབ་སྟེ་ལྷ་ཁང་ཉམས་གསོ་དང་ཆོས་ལུགས་དམ་དྲག་གི་སྲིད་བྱུས་ཁག་མེད་པར་གྱུར།
ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་དང་རིག་གཞུང༌།
ཡུལ་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་ཕལ་མོ་ཆེ་ཡིག་རྨོངས་ལས་གྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཡང་ཨུ་རུ་སུ་མཉམ་འབྲེལ་སྐབས་ནས་ཤེས་ཡོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཡོན་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་རིམ་ནས་ལོ་དང་པོ་༨ ཀྱི་རིང་ངེས་པར་དུ་སློབ་གྲྭར་བསྐྱོད་དགོས། འོན་ཀྱང་ཕལ་ཆེ་བས་ལོ་༡༠ རིང་གཞི་རིམ་སློབ་ཚན་ཁག་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། ཡང་མང་པོ་ཞིག་གིས་མཐོ་སློབ་ཏུ་མ་བསྐྱོད་གོང་མུ་མཐུད་འབྲིང་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
བྷ་ཀུ་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ཡུལ་དེའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་དང་གཙུག་ལག་མཐོ་སློབ་བཅས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་༡༩༡༩ ལོར་བཙུགས་པའི་བྷ་ཀུ་མངའ་སྡེ་མཐོ་སློབ་དང༌། དེ་རྗེས་༡༩༥༠ ལོར་བཙུགས་པའི་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་འཕྲུལ་རིག་མཐོ་སློབ་དང༌། དེ་བཞིན་༡༩༢༠ ལོར་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་རྡོ་སྣུམ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་སོགས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད་པ་རེད། ཡུལ་དེའི་མི་འབོར་ནས་བརྒྱ་ཆ་༩༩་༦ ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཕོ་བརྒྱ་ཆ་༩༩་༧ དང་མོ་བརྒྱ་ཆ་༩༩་༦ ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རེའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཐོན་བསྐྱེད་རྩ་འབོར་ནས་བརྒྱ་ཆ་༣་༤ ལྷག་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་འགྲོ་གྲོན་བཏང་བ་དང་སློབ་མ་༡༥ རེར་ཆ་སྙོམས་དགེ་རྒན་རེ་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡུལ་དེ་ནི་རིག་གཞུང་གིས་ཕྱུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། རིག་གཞུང་གི་ལྟེ་གནས་ཁང་ཆེ་ཤོས་བྷུ་ཀུའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྟེན་གཞི་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་བཞིན་ཁུལ་དེར་ཤིར་ཝན་ཤག་ཅེས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཞིག་ཡོད་པར་གནའ་བོའི་བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དམག་དཔུང་གི་གོ་ཁྲབ་དང་མཚོན་ཆ། དེ་བཞིན་བཟོ་བརྐོས་བརྒྱབ་པའི་ཕོ་བྲང་དང་གནའ་བོའི་ཁང་ཆེན་ཁག་གི་བཟོ་དབྱིབས་འདྲ་མིན་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། ད་དུང་གནའ་བོའི་རྩོམ་རིགས་དང་གསུང་རབས། ཡིག་རྙིང་རིགས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གལ་ཆེན་པོ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། གནའ་བོའམ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རིག་གཞུང་རྣམས་ཊར་ཀི་ནས་ཆད་པ་དང༌། དུས་རབས་༡༩ ནས་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཚོའི་མངའ་འོག་ཏུ་འགྱུར་སྐབས་ནས་ཡུལ་དེར་མཁས་དབང་དང་སྙན་ངག་པ་གྲགས་ཅན་ཨ་བྷ་སི་ཁོ་ལི་ཨ་གྷ་ཟེར་བས་ཨ་རྫར་རི་ཞེས་པའི་སྐད་ཡིག་གསར་གཏོད་ཀྱིས་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་དང་རྩོམ་རིགས་དར་སྤེལ་ཤུགས་ཆེན་གནང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཨུ་རུ་སུ་དམར་ཤོག་སྐབས་རིག་གཞུང་ལ་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རོལ་དབྱངས་ནི་ཡུལ་དེའི་མི་མང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཨ་ཤུག་སི་ཞེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་གཞས་པས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་གཞས་དང་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་གདངས་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་གསར་གཏོད་གནང་ཡོད་ལ། དེང་དུས་ཡུལ་དེའི་གཞས་པ་གྲགས་ཅན་ཨུ་རྫར་ཟེར་བས་བཏང་གནང་བའི་གཞས་སྣ་ཁག་ཀྱང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོད་དར་སྲོལ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས།
ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ནི་སྲིད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། ད་ལྟ་༡༩༩༥ ལོར་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་འོག་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་༡༩༧༨ ལོའི་རྩ་ཁྲིམས་མ་དཔེ་གཞིར་བཞག་གིས་༡༩༩༡ ལོར་རང་བཙན་ཐོབ་རྗེས་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་བཏང་ཡོད་ཅིང༌། མི་སེར་རང་ལོ་༡༨ ལ་སོན་པ་ཡོངས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁེ་དབང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག་པ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་སྲིད་འཛིན་དང༌། དེ་ཡང་མི་མང་གིས་ལོ་༥ རེའི་མཚམས་སུ་ཐད་ཀར་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་འདེབས་ཐོན་བྱེད་དགོས། འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཁང་གི་སྲིད་བློན་དང་བློན་ཆེན་གཞན་ཁག་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་འོག་སྲིད་འཛིན་གྱིས་བསྐོ་བཞག་གནང་གི་ཡོད་ལ། གཞན་ཡང་སྲིད་འཛིན་གྱིས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོའི་དུས་ཚེས་གཏན་འབེབས་དང་མཐོ་རིམ་ཁྲིམས་དཔོན་གྱི་འོས་མི་འདེམས་སྒྲུག ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་གི་རིགས་བྱུང་ཚེ་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཛ་དྲག་གི་བཀོད་འདོམས་དང་དམག་དཔུང་བེད་སྤྱོད་གནང་རྒྱུའི་འོས་འགན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་སྲིད་དབང་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱལ་ཡོངས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་བཟུང་ཡོད་པ་རེད། ཡུལ་དེའི་གྲོས་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ནི་གྲོས་ཚོགས་གཅིག་རྐྱང་པའི་ལམ་ལུགས་་ཡིན་པ་དང༌། དེར་འཐུས་མི་༡༢༥ ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ལོ་༥ རེའི་ལས་དུས་ཡིན། ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཁག་ནས་འོས་ཤོག་མང་ཉུང་གི་ཆ་ནས་འཐུས་མི་༢༥ དང་གཞན་འཐུས་མི་༡༠༠ རྫོང་རིམ་པ་ཁག་ནས་འདེམས་ཐོན་ཡོང་དགོས་པ་རེད། ཡུལ་གྱི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་དེ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་དབང་ཆ་མཐོ་ཤོས་ཀྱིས་གཙོས་འཛིན་སྐྱོང་དང་དཔལ་འབྱོར་་ཁྲིམས་ཁང་བཅས་གཙོ་བོ་ཁྲིམས་ཁང་ཆེན་པོ་༣ དང༌། སྲིད་འཛིན་གྱིས་ཁྲིམས་ཁང་དེ་དག་གི་ཁྲིམས་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་འོས་མི་འདེམས་སྒྲུག་གིས་གྲོས་ཚོགས་ནང་དངོས་སུ་བསྐོ་བཞག་གནང་དགོས། ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ཁག་ནི་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ཚོགས་པ་གསར་པ་སྒྱརྐྱངདང་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་མདུན་བསྐྱོད་ཚོགས་པ་ངཁྲརྐྱདང༌། ཆབ་འབངས་ཆིག་བསྒྲིལ་ཚོགས་པ་སྐྲྔངབཅས་ཡོད། ཡུལ་དེའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཆ་བགོས་ཀྱིས་ས་གནས་གཞུང་༧༡ ཡོད་ཅིང༌། རྫོང་ཁག་༥༩ དང༌། གྲོང་ཁྱེར་ཁག་༡༡ ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་ཨུ་རུ་སུ་དམར་པོའི་འོག་ནས་རང་བཙན་ཐོབ་པ་ནས་དམག་དཔུང་གི་ལམ་ལུགས་གསར་གཏོད་དང༌། ༢༠༠༤ ལོར་ཁྱོན་བསྡོམས་དམག་མི་༥༦༨༤༠ ཡོད་ཅིང༌། དེའི་ནང་མཚོ་དམག་༡༧༥༠ དང་གནམ་དམག་༧༩༠༠ ཡོད། ཕོ་རང་ལོ་༡༨ སོན་པ་རྣམས་ངེས་པར་དུ་ཟླ་བ་༡༧ རིང་དམག་དཔུང་ནང་དུ་ཞུགས་དགོས་པ་རེད། ཡུལ་དེར་སྣུམ་གྱི་གཏེར་ཁ་འབོར་ཆེན་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྡོ་སྣུམ་སོགས་སྣུམ་རིགས་ལྟེ་གནས་ཁག་འཛམ་གླིང་དུ་རྙིང་ཤོས་གྲས་ཡིན་ལ། ཡུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོན་ཁུངས་གཙོ་བོའང་དེ་ཡིན། སྣུམ་གྱི་ཚོང་འབྲེལ་བྱ་ཡུལ་དེ་ཡང་ཧཕ་རན་སི་དང་ཨི་ཊ་ལི། ཨི་སི་རེལ་དང་ཊར་ཀི། ཨ་རི་དང་དབྱིན་ཡུལ། ཨུ་རུ་སུ། ཀ་ཟ་ཀི་སི་ཐན་སོགས་ཚུད་ཡོད། ༢༠༠༤ ལོར་བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པ་ལྟར་ན་ཡུལ་གྱི་ལོ་རེའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཐོན་བསྐྱེད་རྩ་འབོར་དེ་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་༨༥ ཡིན་པ་དང༌། ༡༩༩༤ བར་ཡུལ་གྱི་ཤོག་དངུལ་ཨུ་རུ་སུའི་ར་བྷེལ་ཞེས་པ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ཡོད་ཅིང༌། ལོ་དེར་ཡུལ་དེའི་ཤོག་དངུལ་གསར་པ་ཨ་རྫར་བྷའི་ཇན་ནི་མ་ན་ཊི་

ཞེས་པ་བཟོས་ཏེ་ཤོག་དངུལ་༤༩༡༣ ལ་ཨ་སྒོར་རེའི་འཛའ་ཐང་ཡིན་པ་རེད།

ཡེ་ཤེས་ཆོས་བཟང་གིས་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས། བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་དུ་བཀོད་ཡོད།
[[Category:ཨ་ཟེ་རྦཡི་ཇན།]]</text>
      <sha1>c57c36do8m80sthk4vkx0at91pchiaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26252</id>
    <revision>
      <id>162373</id>
      <parentid>157254</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T21:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pecha-Tsewang</username>
        <id>32535</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */</comment>
      <origin>162373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21905" sha1="atdu1kd1k8y001b3kfbfqw9bzmun587" xml:space="preserve">༄༅། །«མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ།»ནི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ་[[བོད་ཡུལ།|བོད]]་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་པའི་[[པཎྜི་ཏ་|པཎྜི་ཏ]]་ཆེན་པོ་[[ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ]]ས་མཛད་པའི་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་[[རྒྱ་གར།|རྒྱ་གར]]་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ལཱུ་ཡི་པས་མཛད་པའི་ཧེ་རུ་ཀའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་ཁུངས་ནི་[[འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ།|དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ]]འི་རྒྱུད་ཡིན།

གཞུང་འདིའི་དགོས་པ་གཙོ་བོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ལྟ་བུའི་[[གསང་སྔགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་བཤད|གསང་སྔགས]]་ཀྱི་གཞུང་ཟབ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བཀྲལ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེའི་ནང་དུ་ཐུན་མོང་གི་ལམ་[[སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་|སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ]]་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ནས་བཟུང་། བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་ལེན་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་[[རྫོགས་རིམ་|རྫོགས་པའི་རིམ་པ]]འི་གནད་རྣམས་གོ་རིམ་མ་འཆོལ་བར་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལྷ་ཚོགས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་དང་། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་ཚུལ། དབང་བཞི་ལེན་ཚུལ་སོགས་ཞིབ་ཕྲ་བསྟན་ཡོད། རྫོགས་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྣང་བ་ཐིམ་པའི་རིམ་པ་དང་འོད་གསལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་ཚུལ་བཅས་རིམ་པར་བསྟན་པས། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལམ་སྟོན་གྱི་གཞུང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཏུ་བརྩི།

== ༡. མཚན་དོན། ==

=== མཚན་བྱང། ===

* '''རྒྱ་གར་སྐད་དུ།''' ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་བི་བྷངྒི་ནཱ་མ།
* '''བོད་སྐད་དུ།''' མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ།

=== མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། ===

* '''ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་''' (Abhisamaya) ནི་བོད་སྐད་དུ་'''མངོན་པར་རྟོགས་པ་'''ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། [[སངས་རྒྱས། (ཐ་སྙད།)|སངས་རྒྱས]]་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་གོ།
* '''བི་བྷངྒ་''' (Vibhaṅga) ནི་'''རྣམ་པར་འབྱེད་པ་'''ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དབྱེ་བ་ཞིབ་མོར་འབྱེད་པ་དང་གསལ་བར་བཀྲལ་བ་ལ་གོ།
* '''ནཱ་མ་''' (Nāma) ནི་'''ཞེས་བྱ་བ་'''ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

དེས་ན་མཚན་བྱང་གི་དོན་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་ཞིབ་ཅིང་གསལ་བར་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཅིང་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པའི་གཞུང་ཞེས་པའོ།།

== ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། ==

=== མཛད་པ་པོ། ===
གཞུང་འདི་མཛད་པ་པོ་ནི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་ (982–1054) ཡིན། ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་བྷང་ག་ལའི་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། དགུང་ན་ཆུང་ངུ་ནས་མཁས་པར་གྱུར་ཏེ་བི་ཀྲ་མ་ཤཱི་ལ་སོགས་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་གྱི་གཙོ་བོར་གྱུར། དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་[[མངའ་རིས་ས་ཁུལ།|མངའ་རིས]]་རྒྱལ་པོའི་གདན་ཞུས་ལྟར་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ལ་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག་ཅིང་། བཀའ་གདམས་པའི་བསྟན་པའི་སྲོལ་འབྱེད་མཁན་ཡང་ཡིན།

=== འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། ===
གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་དུ། &quot;པཎྜི་ཏ་དེ་ཉིད་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་[[ནག་ཚོ་ལོ་ཙྭ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་|ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ]]ས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།&quot; ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་སྟེ་མཛད་པ་པོ་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་དངོས་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་[[ལེགས་སྦྱར་སྐད།|ལེགས་སྦྱར་སྐད]]་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུ་དག་མཛད་དེ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་མཛད་པས། འགྱུར་ལ་བྱིན་རླབས་དང་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན།

== ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ། ==
གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ནི་དགོངས་པ་ཟབ་ཅིང་བརྗོད་བྱ་སྦས་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པས། སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དགོངས་དོན་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡོད། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤས་གཞུང་འདི་མཛད་པའི་དགོས་པ་ནི། གཞུང་གི་འགོར།&lt;blockquote&gt;&quot;ངེས་དོན་ཟབ་མོ་རིམ་ཕྱེ་ཡང་། །

མིག་བྲལ་ངེས་པ་མ་རྙེད་པ། །

ངེས་བརྗོད་མངོན་འབྱུང་མཁའ་འགྲོ་ལས། །

སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་བདག་གིས་བཤད། །&quot;&lt;/blockquote&gt;ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ལྟ་བུའི་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་གང་ཟག་བློ་དམན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་དཀའ་བས། དེ་དག་གི་དོན་དུ་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀྲོལ་ནས་ཉམས་ལེན་པའི་ལམ་སྟོན་གསལ་པོ་ཞིག་མཛད་པ་ཡིན།

== ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། ==
གཞུང་འདི་ལ་ལེའུ་དང་ས་བཅད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསལ་པོ་མེད་པར་བམ་པོ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བཞུགས། བརྗོད་བྱའི་གོ་རིམ་ནི་བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ནས་བསྟན་ཡོད།

=== གཞུང་གི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་རྣམས་ནི། ===

==== ༡. '''སྔོན་འགྲོ།''' ====
དཔལ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དང་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ། བླ་མ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། གཞུང་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོ་བརྩམས་ཡོད།

==== ༢. '''ཐུན་མོང་གི་ལམ།''' ====
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པོར་བསྐྱེད་པ། ཚངས་པའི་གནས་བཞི་སྟེ་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ། དགའ་བ། བཏང་སྙོམས་བཅས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།

=== ༣. '''བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ།''' ===
འདི་ནི་གཞུང་འདིའི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།

* '''རང་གི་ཕུང་ཁམས་དག་པར་བསྒོམ་པ།''' ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་ཡུམ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།
* '''སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ།''' རྡོ་རྗེའི་ར་བ་དང་མེའི་ར་བ། ཁྲོ་བོ་དང་ཁྲོ་མོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གི་བར་ཆད་ལས་བསྲུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ཚུལ་གསལ་བཤད་མཛད་ཡོད།
* '''དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ།''' སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་། དེའི་ནང་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་ལྷ་ཚོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གསལ་བར་བསྐྱེད་ཚུལ་ཞིབ་པར་བསྟན་ཡོད།
* '''ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར།''' རང་ལུས་ཀྱི་གནས་ཁག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སོགས་སུ་ལྷ་ཚོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་བཀོད་ནས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ། ལྷ་ཚོགས་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ་བདུན་དང་སྦྱར་ནས་དེའི་དོན་བཀྲོལ་ཡོད།
* '''ཡེ་ཤེས་པ་དགུག་གཞུག''' ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྤྱན་དྲངས་ནས་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྲེ་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།
* '''དབང་བསྐུར་བ་དང་རྒྱས་གདབ་པ།''' དབང་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ལ་དབང་བཞི་བསྐུར་བར་བསྒོམ་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བདག་པོས་དབུ་རྒྱན་གྱིས་རྒྱས་གདབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།
* '''མཆོད་པ་དང་བཟླས་བརྗོད།''' ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་དང་། བདུད་རྩི་མྱང་བ། ལྷའི་སྙིང་པོ་བཟླས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།

=== ༤. '''རྫོགས་པའི་རིམ་པ།''' ===

* '''བསྡུ་བའི་རིམ་པ།''' བསྐྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ཏེ་འོད་གསལ་གྱི་ངང་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།
* '''འོད་གསལ་བསྒོམ་པ།''' སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཚུལ་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཡོད།
* '''ཟུང་འཇུག་གི་ལམ།''' འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་སྐུར་ལྡང་བ་སྟེ་བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལམ་བསྟན་ཡོད།

==== ༥. '''སྤྱོད་པ་དང་འབྲས་བུ།''' ====
རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། འཕོ་བའི་ཚུལ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཚུལ་སོགས་འབྲས་བུའི་སྐབས་ཀྱི་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཡོད།

== ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། ==
གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ།

* '''བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད།''' ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་སྐུ་དང་དོན་དམ་སྟོང་པ་ཉིད་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་སྟོན།
* '''སྣང་སྲིད་དག་མཉམ།''' ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་དག་པ་དང་། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་ལམ་གྱི་གནད་དམ་པར་བསྟན་ཡོད།
* '''ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག''' སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དྲངས་པའི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ནི་ཐབས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་མཆོག་ཏུ་བསྟན་ཡོད།

== ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། ==

* '''གལ་གནད།''' གཞུང་འདི་ནི་བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་རྣམས་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་ལྟ་བུའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོས་གསལ་བར་བཀྲོལ་བས་ན། བོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི། ལྷག་པར་དུ་བསྐྱེད་རིམ་དང་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གོ་རིམ་ལྡན་ཞིང་གསལ་པོར་བསྟན་པས། ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལ་ལམ་སྟོན་གྱི་སྒྲོན་མེ་ལྟ་བུ་ཡིན།
* '''ཤུགས་རྐྱེན།''' གཞུང་འདི་བཀའ་གདམས་པའི་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་གྱི་གཞུང་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་བཀའ་གདམས་པའི་བརྒྱུད་པ་འཛིན་པའི་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་སོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་ལཱུ་ཡི་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་བརྒྱུད་པ་བོད་དུ་དར་ཁྱབ་འགྲོ་བར་གཞུང་འདིས་རྨང་གཞི་གལ་ཆེན་བཏིང་ཡོད།

== ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། ==

* ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ།
* འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ།
* ལཱུ་ཡི་པ།
* བསྐྱེད་རིམ།
* རྫོགས་རིམ།
* བཀའ་གདམས་པ།

== ༨. རྩ་འགྲེལ། ==

* '''རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་བ།''' གཞུང་འདི་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དངོས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་མ་ཡིན་པར། རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ལཱུ་ཡི་པས་མཛད་པའི་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཡིན། སྒྲུབ་ཐབས་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྩ་བའི་རྒྱུད་«དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད་»ཀྱི་དགོངས་དོན་ལས་བཏུས་པ་ཞིག་ཡིན།

== ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། ==

=== ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། ===

* ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད། «མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ།»

=== ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། ===

* Buddhist Digital Resource Center (BDRC): Abhisamayavibhaṅganāma, by Atiśa Dīpaṃkaraśrījñāna. W1KG15538.</text>
      <sha1>atdu1kd1k8y001b3kfbfqw9bzmun587</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>རྡོ་རྗེ་འཆང་</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27425</id>
    <revision>
      <id>162371</id>
      <parentid>159731</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T21:50:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pecha-Tsewang</username>
        <id>32535</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|2 */</comment>
      <origin>162371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12613" sha1="hw8er2upb7snb0h64ib3je4aj5wncti" xml:space="preserve">༄༅། །'''རྡོ་རྗེ་འཆང་''' (ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ། Vajradhara, དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ། Vajradhara) ནི་ནང་བསྟན་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་སམ། ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་ཏེ་རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་མཐར་ཐུག་དེ་ཡིན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གསར་མའི་ཆོས་བརྒྱུད་དེ། བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་། དགེ་ལུགས་པ། [[ས་སྐྱ་པ།]] ཇོ་ནང་པ་སོགས་ཀྱི་བླ་མའི་བརྒྱུད་པའི་ཐོག་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་གསུངས་པའི་སྐབས་སུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རྣམ་པར་བཞེངས་ནས་གསུངས་པར་འདོད།

[[File:Vadjradhara s1.jpg|right|250px]]

== མཚན་གྱི་གོ་དོན་དང་མཚོན་དོན། ==
རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་གོ་དོན་ལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་འགྲེལ་ཚུལ་ཟབ་མོ་ཡོད།

'''རྡོ་རྗེ་''' ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། མཚོན་ཆ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཆོད་ཅིང་གཞོམ་གཞིག་དང་བྲལ་བ། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གྱི་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པའི་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གོ་བ་དང་།

'''འཆང་''' ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང་བདག་གིར་འཛིན་པའམ་སྐུ་ལུས་ལ་འཆང་བའི་དོན་ཡིན།
མདོར་ན། ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་གྱུར་པའི་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་བརྗོད། ཕྱིའི་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་འཆང་བས་ན་མཚན་དེ་ལྟར་ཐོགས་པའང་ཡིན།

== སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་བཀོད་པ་དང་དེའི་མཚོན་དོན། ==
བོད་ཀྱི་ཐང་ཀ་དང་སྐུ་བརྙན་རྣམས་སུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུ་ཡི་རྣམ་པ་ནི་མཚོན་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བཞེངས་སྲོལ་ཡོད།

'''སྐུ་མདོག''' སྐུ་མདོག་མཐིང་ག་(སྔོན་པོ་)ཡིན་པ་ནི། ནམ་མཁའ་དྭངས་པ་ལ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་ལྟར། ཆོས་སྐུའི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་སྐྱེ་འགག་དང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དོན་མཚོན།

'''ཕྱག་རྒྱ།''' ཕྱག་གཉིས་ཐུགས་ཀར་བསྣོལ་ཏེ་ཧཱུྃ་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མཛད་པ་ནི། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་མཚོན།

'''ཕྱག་མཚན།''' ཕྱག་གཡས་པས་ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཚོན་པའི་རྡོ་རྗེ་(རྩེ་ལྔ་པ)དང་། ཕྱག་གཡོན་པས་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་མཚོན་པའི་དྲིལ་བུ་བསྣམས་པ།

'''རྒྱན་གོས།''' དབུ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཅོད་པན་དང་། སྙན་རྒྱན། མགུལ་རྒྱན། ཕྱག་གདུབ་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཆ་སྣ་ཚོགས་དང་དར་གྱི་ན་བཟའ་ཡིས་སྤྲས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ཆས་སུ་བཞུགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བརྡ་ཡིན།

'''བཞུགས་སྟངས།''' པདྨ་དང་ཟླ་བའི་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་ཞབས་གཉིས་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ་ནི། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པའི་བརྟན་པའི་ཚུལ་མཚོན།

རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཡབ་རྐྱང་གི་རྣམ་པ་དང་། ཡུམ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཕྱུག་མ་སོགས་དང་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པའི་(ཡབ་ཡུམ་)རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད། ཡུམ་དང་མཉམ་དུ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་དེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ལམ་ནས་མཚོན་པ་ཞིག་གོ།

== དང་པོའི་སངས་རྒྱས་དང་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག ==
ནང་ཆོས་ལས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་ལྟར། རྡོ་རྗེ་འཆང་ནི་སྤྱིར་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞེངས་པ་སྟེ་ལོངས་སྐུའི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སོགས་འཛམ་གླིང་དུ་བྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པར་འདོད། ཁོང་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་བའི་མི་སྣ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོའམ་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་དེ་མཚོན་པའི་དཔེ་གཟུགས་ཤིག་ཡིན།

== བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ངོས་འཛིན། ==

'''གསར་མའི་ལུགས།''' བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་དགེ་ལུགས་པ་སོགས་གསར་མའི་ཆོས་བརྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནི་རྒྱུད་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་བརྩི། དཔེར་ན་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བརྒྱུད་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཏི་ལོ་པས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལས་དངོས་སུ་ཆོས་གསན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་དར་བར་འདོད།

'''རྙིང་མའི་ལུགས།''' སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་། གསར་མའི་ལུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གཉིས་ནི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་དང་། སྐུ་ཡི་རྒྱན་ཆས་སྤྲས་སྟངས་(ཀུན་བཟང་ཆོས་སྐུ་གཅེར་བུ་དང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལོངས་སྐུའི་ཆས་ཅན)མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས། དོན་དུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་གོ་འཕང་ལ་ཁྱད་པར་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མཁས་པ་རྣམས་བཞེད།

== རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། ==
གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་དེ་ཉིད་མིའི་གཟུགས་སུ་བྱོན་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་དངོས་ཡིན་པར་མོས་གུས་བྱེད་དགོས་ཤིང་། &quot;བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ&quot;ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད། བླ་མ་དང་རྡོ་རྗེ་འཆང་དབྱེར་མེད་དུ་བལྟས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་ན་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་གསུངས།

== གཟུངས་སྔགས། ==
རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་མཚན་སྔགས་བཟླ་བའི་སྐབས་སུ་གཤམ་གྱི་སྔགས་འདི་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
'''ཨོཾ་ཨཱཿབཛྲ་དྷྲྀཀ་ཧཱུྃ།''' ཡང་ན། '''ཨོཾ་ཨཱཿབཛྲ་དྷ་ར་ཧཱུྃ།''' 

'''ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ།''' ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚོན།

'''བཛྲ་དྷ་ར།''' ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དོ།།

== འདི་ཡང་གཟིགས། ==
[[ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ།]]

[[རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ།]]

[[གསང་སྔགས།]]

[[ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ།]]

[[ཏི་ལོ་པ།]]

[[Category:ནང་ཆོས།]]
[[Category:ནང་པ།]]
[[Category:སངས་རྒྱས།]]
[[Category:བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན།]]
[[Category:ཡི་དམ།]]
[[Category:ནང་པ་སངས་རྒྱངས་ཀྱི་ལྷ།]]</text>
      <sha1>hw8er2upb7snb0h64ib3je4aj5wncti</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>རྫོང་སར་མཁྱེན་བརྩེ།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27597</id>
    <revision>
      <id>162372</id>
      <parentid>160602</parentid>
      <timestamp>2026-06-26T21:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pecha-Tsewang</username>
        <id>32535</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|2 */</comment>
      <origin>162372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19753" sha1="r45g1j6f5gck7ctix6mxcypr6o03cfa" xml:space="preserve">{{databox}}
༄༅། །'''རྫོང་གསར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ།''' (༡༩༦༡ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་འབྲུག་ཡུལ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།) ཁོང་ལ་མཁྱེན་བརྩེ་ནོར་བུ་ཞེས་ཀྱང་ཞུ། ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་བླ་མ་དང་། གློག་བརྙན་བཟོ་སྐྲུན་པ། རྩོམ་པ་པོ་བཅས་ཡིན། ཁོང་གིས་བཟོ་སྐྲུན་གནང་བའི་གློག་བརྙན་གཙོ་བོ་ལྔ་ནི། ''ཕོར་པ'' (1999) དང་། ''འགྲུལ་པ་དང་སྒྱུ་མ་མཁན་'' (2003)། ''མཆོག་སྦྱིན། བྱིན་རླབས་ཤིག'' (2013)། ''ཧེ་མ་ཧེ་མ། ང་སྒུག་པའི་རིང་ལ་གཞས་ཤིག་ཐོངས་དང་།'' (2017)། ''མཆེ་བ་དང་ཁ་སྤུ་ཅན་གྱི་བུད་མེད་ཅིག་འཚོལ་བ'' (2019) བཅས་ཡིན།

ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་ཕྱག་དེབ་གྲགས་ཆེ་བ་འགའ་ནི། ''ཁྱེད་རང་ནང་པ་ཞིག་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི།'' (2007) དང་། ''སྐྱིད་པོའི་ཆེད་དུ་མིན། སྔོན་འགྲོའི་ལག་ལེན་གྱི་ལམ་སྟོན།'' (2012)། ''བླ་མས་བྷོར་བྷོན་བཞེས་སམ།'' (2016)། ''གསོན་པ་ནི་ཤི་བ་ཡིན།'' (2020) བཅས་ཡིན། གཞན་ཡང་ནང་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་རྩོམ་རིན་མེད་འགྲེམས་སྤེལ་གནང་བ་འགའ་ནི། ''དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་མཆན་འགྲེལ'' (2003) དང་། ''ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཆན་འགྲེལ'' (2007) བཅས་ཡིན། ད་ལྟ་ཁོང་གིས་''མཁན་པ་སྐྱེས་''ཞེས་པའི་རང་རྣམ་ཞིག་ཀྱང་འབྲི་བཞིན་ཡོད། ཁོང་གི་ཆོས་འཁོར་གྱི་བརྙན་ཐུང་མང་པོ་ཞིག་གཞོན་ནུ་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞེས་པའི་ཚོགས་པའི་ཡུ་ཊུབ་བརྒྱུད་ལམ་དུ་གཟིགས་རྒྱུ་ཡོད།

ཁོང་ནི་༸སྐྱབས་རྗེ་དུང་སྲས་ཕྲིན་ལས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྲས་བགྲེས་པ་དང་། སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་ཚ་བོ་ཡིན། རིན་པོ་ཆེ་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་བཞི་ཀའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཞུགས་ཤིང་། རིས་མེད་བསྟན་པར་ཐུགས་དགོངས་བཞེས་མཁན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་ནི་སྐྱབས་རྗེ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན། ཁོང་ནི་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོའི་ཟབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུད་འཛིན་པ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན།

== སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན། ==
རྫོང་གསར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ ༡༩༦༡ ལོར་འབྲུག་ཤར་ཕྱོགས་མཁན་པ་ལྗོངས་ཞེས་པའི་གནས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་གྱི་ཐོག་དཔལ་ས་སྐྱ་གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་མཁྱེན་བརྩེའི་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པར་ངོས་འཛིན་གནང་།

* '''སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ།''' ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོ། (༡༨༢༠–༡༨༩༢) ཁོང་གིས་འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་སོགས་དང་ལྷན་དུ་རིས་མེད་ཀྱི་བསྟན་པ་སྲོལ་གཏོད། ཁོང་གི་བཞུགས་གནས་གཙོ་བོ་ནི་ཁམས་སྡེ་དགེ་རྫོང་གསར་དགོན་པ་ཡིན།
* '''སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ།''' རྫོང་གསར་མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས། (༡༨༩༣–༡༩༥༩) ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་བླ་མ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་མཁན་བླ་མ་མང་པོའི་རྩ་བའི་བླ་མ་ཡིན།

རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གློག་བརྙན་ཞིག་ ༢༠༠༣ ལོར་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་ལ་ ''ངའི་རྩ་བའི་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་'' ཞེས་ཞུ།

== ཤེས་ཡོན་སློབ་གཉེར། ==
རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་བར་[[འབྲས་ལྗོངས།|འབྲས་ལྗོངས་]]རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དགོན་པར་སློབ་གཉེར་གནང་། མཁྱེན་བརྩེ་སྐུ་ཕྲེང་གི་རིས་མེད་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར། ཁོང་ལ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་བླ་མ་མང་པོ་བཞུགས་ཤིང་། ལྷག་པར་དུ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་སློབ་གཉེར་གནང་། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་ར་ཇི་པུར་ས་སྐྱ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དང་། དེ་ནས་དབྱིན་ཡུལ་ལོན་ཌོན་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ (SOAS) བཅས་སུ་སློབ་གཉེར་མཛད།

དགུང་ལོ་ཆུང་དུས་ནས་བཟུང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་འཛིན་སྐྱོང་ལ་ཕྱག་ལས་གནང་སྟེ། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཆོས་ཚོགས་འཛུགས་པ་དང་། ཉམས་ལེན་པ་ལ་རོགས་སྐྱོར། ཕྱག་དེབ་དཔེ་སྐྲུན་སོགས་མཛད། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫོང་གསར་དགོན་པ་དང་སྒྲུབ་སྡེ། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ (བྷིར་དང་ཅོན་ཏ་ར) དང་འབྲུག་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་ཁག་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད། དེ་མིན་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡ་དང་། བྱང་ཨ་རི། ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ཆོས་ཚོགས་བཙུགས།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་ &quot;རྒྱ་གར་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སློབ་གཉེར་ཁང་&quot; རི་དྭགས་ཚལ་སློབ་གཉེར་ཁང་བཙུགས། འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་པའི་བཞེད་དགོངས་ལྟར། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་ལྟ་གྲུབ། སྒྱུ་རྩལ། ཚན་རིག་བཅས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་གཞོན་ནུ་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་ཚོགས་པ་བཙུགས། འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རིག་གཞུང་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་མཚམས་ལས་འདས་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་སྤེལ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བོད་པའི་བཙན་བྱོལ་བའི་ཁྲོད་ཕྱག་ལས་གནང་སྐབས། ཉམ་ཐག་པའི་བྱིས་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་རོགས་སྐྱོར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་མེད་པ་གཟིགས་ནས། ༡༩༩༣ ལོར་པདྨ་དཀར་པོ་དགེ་རྩ་ཚོགས་པ་བཙུགས་ཏེ། སློབ་གསོའི་བརྒྱུད་ནས་བྱིས་པ་དེ་དག་ལ་རོགས་རམ་གནང་།

མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཚོད་དང་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་དང་བླངས་ཀྱིས་བཏང་སྟེ་ཐོག་མའི་གཞི་རིམ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་བཙུགས་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་དང་གྲུབ་མཐའ་གང་ཡིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་མི་རྣམས་ལ་སྐུལ་སློང་གནང་སྟེ། པདྨ་དཀར་པོ་དགེ་རྩ་ཚོགས་པ་འདི་ཉིད་བསམ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐུན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་དང་བླངས་པའི་འབྲེལ་མཐུད་ཚོགས་པ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར། ཁོང་གི་མཛད་པ་དང་དགོངས་བཞེད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྗེས་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབྱིན་ཇི་དང་། ཁེ་ན་ཌ། ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡ། འཇར་མན། ཧྥ་རན་སི། ཧོང་ཀོང་། ཐེ་ཝན་བཅས་སུ་རང་སོ་སོའི་འབྲེལ་མཐུད་ཚོགས་པ་བཙུགས་ནས། རྒྱ་གར་དང་ཀམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་ནང་གི་ཨེལ་ཨོ་(LO)སྟེ་པདྨ་ཞབས་ཞུ་ཞེས་པའི་ལས་གཞི་ཁག་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་ཨ་རིའི་ཁ་ལི་ཕོ་ནི་ཡར་ཨེལ་ཨོ་ LO (Lotus Outreach) ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་དེ་ཁྲིམས་མཐུན་དེབ་སྐྱེལ་བྱས་ཤིང་། ཚོགས་པ་འདིས་རྒྱ་གར་དང་ཀམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་ནང་གི་ཉམ་ཐག་པའི་བུད་མེད་དང་བྱིས་པ་ཚོའི་སློབ་གསོ་དང་། འཕྲོད་བསྟེན། བདེ་འཇགས་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་བཞིན་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་མཁྱེན་བརྩེ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་ (Khyentse Foundation) བཙུགས། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་རབ་དང་བརྩེ་བ་ཉམས་ལེན་དང་སློབ་གཉེར་གནང་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་དང་མི་སྒེར་ལ་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བའི་དགེ་རྩ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན།

== གློག་བརྙན་བཟོ་སྐྲུན། ==
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ལོར་བརྙན་འཕྲིན་འཁྲབ་སྟོན་པ་བྷེར་ནར་ཌོ་ (Bernardo Bertolucci) ཡི་གློག་བརྙན་ ''སངས་རྒྱས་ཆུང་ཆུང་།'' ཞེས་པའི་ནང་རིན་པོ་ཆེས་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱག་ལས་གནང་ཞིང་། བོད་པའི་གྲྭ་པའི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་རྣམས་ལ་ཞིབ་བཤེར་གནང་།

ཁོང་གིས་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་གློག་བརྙན་བཞི་འཁྲབ་གཞུང་བྲིས་ཤིང་འཁྲབ་སྟོན་ལམ་སྟོན་གནང་བ་ནི། ''ཕོར་པ།'' (1999) དང་། ''འགྲུལ་པ་དང་སྒྱུ་མ་མཁན།'' (2003) འདི་ནི་འབྲུག་ཡུལ་དུ་བཟོས་པའི་གློག་བརྙན་རིང་བ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ''མཆོག་སྦྱིན། བྱིན་རླབས་ཤིག'' (2013) དང་། ''ཧེ་མ་ཧེ་མ།'' (2016) བཅས་ཡིན།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོའི་དངོས་བྱུང་གློག་བརྙན་ ''སྤྲུལ་སྐུ་'' ཞེས་པའི་ནང་ཁོང་གིས་ནང་ཆོས་དང་སྤྲུལ་སྐུའི་ལམ་ལུགས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་ཡོད།

''མཆོག་སྦྱིན། བྱིན་རླབས་ཤིག་'' ཅེས་པའི་གློག་བརྙན་དེ་ཀོ་རེ་ཡའི་བུ་སན་རྒྱལ་སྤྱིའི་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་གྱི་དབུ་འབྱེད་དུ་བསྟན་པ་དང་། འདི་ནི་དུས་སྟོན་དེའི་དབུ་འབྱེད་དུ་རྒྱ་ནག་དང་ཀོ་རེ་ཡ་མ་ཡིན་པའི་གློག་བརྙན་ཞིག་བསྟན་པ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན།

''ཧེ་མ་ཧེ་མ།'' ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་དེ་ ༢༠༡༦ ལོར་སུད་སིའི་ལོ་ཀར་ནོ་ (Locarno) དུས་སྟོན་དུ་བསྟན་ཅིང་། ཊོ་རོན་ཊོ་ (Toronto) རྒྱལ་སྤྱིའི་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་ནས་བྱ་དགའ་ཐོབ། གློག་བརྙན་འདིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བརྗོད་གཞི་ཟབ་མོ་རྣམས་དེང་རབས་ཀྱི་གནད་དོན་དང་སྦྲགས་ནས་བསྟན་ཡོད།

''མཆེ་བ་དང་ཁ་སྤུ་ཅན་གྱི་བུད་མེད་ཅིག་འཚོལ་བ།'' (2019) ཞེས་པ་ནི་ཚོང་པ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་འཆི་ལ་ཉེ་བ་ཤེས་རྗེས་བླ་མ་ཞིག་གི་ལམ་སྟོན་ལྟར་བུད་མེད་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་བཙལ་བའི་སྐོར་ཡིན།

ཁོང་གི་གློག་བརྙན་གསར་ཤོས་ ''ལམ་མདོ་ཁའི་ཕག་པ།'' (2024) ཞེས་པ་ནི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་དགེ་རྒན་ལོ་ཆུང་ཞིག་གློ་བུར་དུ་རྐྱེན་ལམ་དུ་སོང་རྗེས་བར་དོའི་ནང་རང་གི་བྱས་ཉེས་ལ་འགྱོད་བཤགས་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ཡིན།

== གསུང་རྩོམ་གཅེས་བཏུས། ==

* ''དུག་ནི་སྨན་ཡིན། (Poison is Medicine, 2021)''
* ''གསོན་པ་ནི་ཤི་བ་ཡིན། (Living Is Dying, 2020)''
* ''གནས་སྐོར་ལམ་ཡིག་མཆོག་གསུམ། (Best Foot Forward, 2018)''
* ''བླ་མས་བྷུར་བྷོན་མཆོད་དམ། (The Guru Drinks Bourbon?, 2016)''
* ''སྐྱིད་པོའི་ཆེད་དུ་མིན། སྔོན་འགྲོའི་ལམ་སྟོན། (Not for Happiness, 2012)''
* ''སྔོན་འགྲོའི་གསུང་ཆོས། (Teachings on Ngöndro)''
* ''ཁྱེད་རང་ནང་པ་ཞིག་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན། (What Makes You Not a Buddhist, 2008)''
* ''རྒྱ་གར་གྱི་གནས་ཆེན་ཁག་ཏུ་ཅི་ཞིག་བྱེད་དགོས། (What to do at India's Buddhist Holy Sites)''
* ''སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས། (རྒྱུད་བླ་མ།) (Buddha Nature)''
* ''དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ངོ་སྤྲོད། (Introduction to the Middle Way)''</text>
      <sha1>r45g1j6f5gck7ctix6mxcypr6o03cfa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ཨེ་ཤེ་ཡ།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28131</id>
    <redirect title="ཨེ་ཤི་ཡ།" />
    <revision>
      <id>162369</id>
      <timestamp>2026-06-26T21:47:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pecha-Tsewang</username>
        <id>32535</id>
      </contributor>
      <comment>Pecha-Tsewang moved page [[ཨེ་ཤེ་ཡ།]] to [[ཨེ་ཤི་ཡ།]]: དབྱིན་ཡིག་གི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པར་བཅོས་ཡོད།</comment>
      <origin>162369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="7zo1p6sjr6tj9pxcmhghslr0bocqi9e" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ཨེ་ཤི་ཡ།]]</text>
      <sha1>7zo1p6sjr6tj9pxcmhghslr0bocqi9e</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>