Wikipedia:Sandbox

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="bo">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>bowiki</dbname>
    <base>https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%82%E0%BD%99%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8D</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་།</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">དམིགས་བསལ།</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">སྤྱོད་མཁན།</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">སྤྱོད་མཁན་གྱི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ཡིག་ཆ།</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ཡིག་ཆའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀི།</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀིའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">དཔེ་པང་།</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">དཔེ་པང་གི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">རམ་འདེགས།</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">རམ་འདེགས་ཀྱི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">རིགས་དབྱེ།</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">རིགས་དབྱེའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikipedia:Sandbox</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1071</id>
    <revision>
      <id>163001</id>
      <parentid>162973</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T15:59:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pecha-Dhondup</username>
        <id>22403</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Blanked the page</comment>
      <origin>163001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>163003</id>
      <parentid>163001</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T03:06:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pecha-Dhondup</username>
        <id>22403</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>163003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6686" sha1="ebk9r5nl9e344ckt4kypk067i7xtrti" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།
| native_name = དམུ་དགེ་བསམ་གཏན།
| birth_date = ༡༩༡༤
| death_date = ༡༩༩༣
| nationality = བོད་པ།
| occupation = མཁས་པ། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ།
| known_for = བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་སྐད་ཡིག་གི་ཞིབ་འཇུག
| notable_works = &lt;!-- གཙོ་བོའི་བརྩམས་ཆོས་མིང་འདིར་འཇུག་དགོས། --&gt;
}}

'''དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།''' (༡༩༡༤–༡༩༩༣) ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གནས། ལོ་རྒྱུས། ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དང་སློབ་གསོའི་ལས་ཀར་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད།&lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt;

== སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས། ==

=== འཁྲུངས་ལོ་དང་ཆུང་དུས། ===

དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༡༤ ལོར་མདོ་ཁམས་ས་ཁུལ་དུ་འཁྲུངས།&lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt; ཆུང་དུས་ནས་ཡི་གེ་དང་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཤེས་བྱར་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཞིང་། རྗེས་སུ་དགོན་པའི་ནང་དུ་གཞུང་ལུགས་ལ་སྦྱངས་པ་གནང་།&lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt;

=== སློབ་གཉེར་དང་མཁས་པའི་ལམ་ལུགས། ===

ཁོང་གིས་དབུས་ཁུལ་གྱི་དགོན་པ་ཁག་ཏུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་བ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག ལོ་རྒྱུས། སྒྲ་རིག་པ་སོགས་ལའང་ཞིབ་འཇུག་གནང་།&lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt; ཁོང་གི་སློབ་གཉེར་གྱི་ཉམས་མྱོང་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་ཚད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སློབ་གསོ་དང་རྩོམ་རིག་གི་ལས་ཀར་རྨང་གཞི་བཏིང་།&lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt;

=== སློབ་གསོ་དང་ལས་ཀའི་ཁྱབ་ཁོངས། ===

དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གནས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ལས་ཀར་ཞུགས་ཤིང་། སློབ་མ་མང་པོར་ཤེས་བྱ་སྦྱིན་པར་མཛད།&lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt; ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་གི་ཚིག་མཛོད་དང་སློབ་དེབ། ཞིབ་འཇུག་རྩོམ་ཡིག་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་པའི་སྐོར་ཡང་བཤད་སྲོལ་ཡོད།&lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt;

=== ཕྱི་མའི་ལོ་ལྔ་བཅུ་དང་གཤེགས་པ། ===

དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོར་སྐུ་གཤེགས།&lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt; ཁོང་གི་སློབ་མ་དང་རྗེས་འཛིན་པ་ཁག་གིས་ཁོང་གི་རིག་གནས་ཀྱི་བྱས་རྗེས་དྲན་གསོ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་མུ་མཐུད་དུ་སྤེལ་ཡོད།&lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt;

== བརྩམས་ཆོས། ==

&lt;!-- འདིར་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་གཙོ་བོའི་མིང་དང་། དཔེ་སྐྲུན་ལོ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་གྲངས་བཅས་གསལ་པོར་འཇུག་དགོས། --&gt;

* ''བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་མིང་'' (དཔེ་སྐྲུན་ལོ) &lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt;
* ''བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་མིང་'' (དཔེ་སྐྲུན་ལོ) &lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt;

== ཤུགས་རྐྱེན་དང་དྲན་གསོ། ==

དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཡོད་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།&lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt; ཁོང་གི་སློབ་མ་དང་རྗེས་འཛིན་པ་ཁག་གིས་ཁོང་གི་བྱས་རྗེས་ལ་གདེང་འཇོག་བྱས་ཡོད།&lt;ref name=&quot;rangnam&quot; /&gt;

== དཔྱད་གཞི། ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;rangnam&quot;&gt;''རང་རྣམ་ཨ་དར་ཤ''། དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་རང་རྣམ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དང་དཔེ་སྐྲུན་ལོ། ཤོག་གྲངས།&lt;/ref&gt;
}}

== ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲྭ་མཐུད། ==

* [https://bo.wikipedia.org/wiki/ &lt;!-- འབྲེལ་ཡོད་ཤོག་ལྷེའི་དྲྭ་མཐུད་འཇུག་དགོས། --&gt; འབྲེལ་ཡོད་དྲྭ་མཐུད།]

[[Category:༡༩༡༤ ལོར་འཁྲུངས་པའི་མི།]]
[[Category:༡༩༩༣ ལོར་འདས་པའི་མི།]]
[[Category:བོད་ཀྱི་མཁས་པ།]]
[[Category:བོད་ཀྱི་དགེ་རྒན།]]
[[Category:བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ།]]
[[Category:བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ།]]</text>
      <sha1>ebk9r5nl9e344ckt4kypk067i7xtrti</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>163005</id>
      <parentid>163003</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T04:50:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pecha-Dhondup</username>
        <id>22403</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>163005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19220" sha1="m1i3btii669vk2ejssh0z1993ms16hl" xml:space="preserve">{{Infobox person
| honorific_prefix = མཁས་དབང་།
| name             = དམུ་དགེ་བསམ་གཏན།
| image            = Mugesamten.jpg
| alt              = མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།
| caption          = མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།
| native_name      = དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།
| gender           = ཕོ།
| other_names      =
| birth_date       = ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོ། (ཧོར་ཟླ་ ༡༡ ཡར་ངོ།)
| birth_place      = [https://www.wikidata.org/wiki/Q10867209 མདོ་སྨད་དམུ་དགེ།] [https://www.wikidata.org/wiki/Q1339425 ཟུང་ཆུ་རྫོང་།] སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན།
| death_date       = ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་༥ ཚེས་༦ (དགུང་གྲངས་༨༠)
| death_place      = [[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]
| nationality      = བོད་པ།
| education        = དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པ།
| monastery        = [[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]&lt;br /&gt;[[བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་|བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།]]
| occupation       = མཁས་པ། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ།
| years_active     = ༡༩༥༠ ལོ་ནས ༡༩༩༣ བར།
| employer         = ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་།
| organization     = ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས།&lt;br /&gt;ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་།&lt;br /&gt;སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན།
| known_for        = བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་མཁས་དབང་། ཐོན་མི་གཉིས་པ་ཞེས་སྙན་པར་གྲགས།
| notable_works    = 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས།》([https://library.bdrc.io/show/bdr:MW1PD96997?s=%2Fosearch%2Fsearch%3Fq%253D%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BD%2525B4%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%2525BA%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252596%2525E0%2525BD%2525A6%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%25258F%2525E0%2525BD%252593%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BE%2525B1%2525E0%2525BD%2525B2 གསུང་འབུམ་པོད་དྲུག])
| remarkable_contribution = 《གནད་བསྡུས》ཡིག་ཆར་དགག་པ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་མཛད། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་སློབ་གསོ་སླར་གསོའི་ཐད་བླ་མེད་ཀྱིས་ཕྱིར་རྗེས་བཞག
| specialty        = བརྡ་སྤྲོད། སྒྲ་རིག ལོ་རྒྱུས། སྐར་རྩིས། ནང་ཆོས་དངལྟ་གྲུབ།
| parents          = ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས།&lt;br /&gt;ཡུམ་ཨ་ཚེ།
| spouse           =
| children         =
| relatives        =བདེ་མཆོག་སྐྱིད། སྲིང་མོ་ཆུང་བ།
| height           =
| awards           =
| website          =
| signature        =
| signature_alt    =
}}

'''དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་''' (༡༩༡༤–༡༩༩༣) ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་གི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༡༤ ལོར་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་ཡུལ་གྱི་སོག་པོ་རུའི་གྲོང་སྨད་འཁོར་ལོ་ཚང་དུ་ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་ཚེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་འབྲི་ཀློག་བསླབ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་ཐོག་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ། དམུ་དགེའི་དགོན་པར་ཞུགས་ཏེ་གཞུང་ཆེན་སློབ་གཉེར་གྱི་འགོ་བརྩམས།
&lt;ref name=&quot;willock&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;treasury&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ubc&quot; /&gt;

== འཁྲུངས་ལོ་དང་སློབ་གཉེར། ==

དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༡༤ ལོར་མདོ་སྨད་ཀྱི་དམུ་དགེའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས།&lt;ref name=&quot;bdrc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ltwa&quot; /&gt; ཁོང་གིས་ཐོག་མར་མུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་གཞི་རྩའི་སློབ་གཉེར་གནང་ཞིང་། རྗེས་སུ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་མདོ་སྔགས་དང་རིག་གནས་ཆེན་པོ་བཅུའི་སྐོར་ལ་སྦྱངས་པ་རྒྱ་ཆེར་གནང་།&lt;ref name=&quot;ltwa&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;tsadra&quot; /&gt;

སྤྱི་ལོ་༡༩༤༧ ལོར་ཁོང་ལ་དགེ་བཤེས་རྡོ་རམ་པའི་མཚན་གནས་ཐོབ།&lt;ref name=&quot;ltwa&quot; /&gt; དེ་རྗེས་ཁོང་ནི་མདོ་སྔགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཁས་པ་ཞིག་ཏུ་གྲགས་པ་བྱུང་།&lt;ref name=&quot;ltwa&quot; /&gt;

== སྐད་ཡིག་དང་སློབ་གསོའི་ལས་ཀ། ==

དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཡིག་གཟུགས། སློབ་དེབ། ཚིག་མཛོད་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་ཡོད། ༡༩༥༠ ལོའི་སྔ་ཕྱིར་ཁོང་གིས་ཚིག་མཛོད་བཟོ་བ་དང་། གཞུང་གི་དུས་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པ། གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་པར་བཤད།&lt;ref name=&quot;ubc&quot; /&gt;

༡༩༦༩ ལོར་པེ་ཅིང་གི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བཏོན་པའི་བོད་ཡིག་སྒྲིག་གཞིའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་གྲོས་གཞིར་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་དགོས་པའི་ལྟ་བ་བཏོན་པར་བརྗོད།&lt;ref name=&quot;ubc&quot; /&gt; ༡༩༨༠ ལོར་ཁོང་གིས་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་སྐོར་གྱི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ཤིང་། བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་སློབ་དེབ་དང་དཔྱད་གཞི་མང་པོ་བརྩམས།&lt;ref name=&quot;cyberleninka&quot; /&gt;

== རིག་གསར་གྱི་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སླར་གསོ། ==

རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་དང་ནང་བསྟན་གྱི་སློབ་གཉེར། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཡིག་རིགས། སློབ་གསོ། དེ་བཞིན་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བྱུང་ཡོད།&lt;ref name=&quot;ubc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;tsadra&quot; /&gt;

རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་མཇུག་བསྡུས་རྗེས་ཀྱི་ལོ་ཤས་ནང་། དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དང་། སྐད་ཡིག སློབ་གསོ། རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་སླར་གསོའི་ལས་ཀར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད།&lt;ref name=&quot;ubc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;treasury&quot; /&gt; ཁོང་གིས་མདོ་ཁམས་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་ཏུ་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པའི་རྒྱུན་སླར་གསོ་དང་། ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་ལུགས་ཉམས་གསོའི་ལས་ཀར་ཞུགས་པར་བརྗོད།&lt;ref name=&quot;ubc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;tsadra&quot; /&gt;

དེ་དང་ཆབས་ཅིག ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ལའང་ནན་ཏན་གནང་ཞིང་། བོད་ཡིག་གི་སློབ་དེབ་དང་ཚིག་མཛོད། སྒྲ་རིག་པའི་དཔྱད་གཞི་སོགས་བརྩམས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བསམ་འཆར་དང་ལས་ཀ་མང་པོ་གནང་ཡོད།&lt;ref name=&quot;ubc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;cyberleninka&quot; /&gt;

ཁོང་ནི་ཚེ་བརྟན་ཞབས་དྲུང་དང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་དང་མཉམ་དུ་“མཁས་པ་མི་གསུམ་”ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དང་རིག་གནས། སྐད་ཡིག སློབ་གསོའི་སླར་གསོའི་ལས་ཀར་ནུས་པ་གལ་ཆེན་བཏོན་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།&lt;ref name=&quot;asianstudies&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;tsadra&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;yeshe&quot; /&gt;

== བརྩམས་ཆོས། ==

དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་གསུང་འབུམ་ནི་པོད་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། ༡༩༩༧ ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། ༢༠༠༩ ལོར་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་ཡང་བསྐྱར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས།&lt;ref name=&quot;bdrc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ubc&quot; /&gt;

ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་། ལོ་རྒྱུས། སྒྲ་རིག་པ། སྙན་ངག སྐར་རྩིས། སྨན་རྩིས། རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཚུད་ཡོད།&lt;ref name=&quot;cyberleninka&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ltwa&quot; /&gt;

གཙོ་བོའི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ལ།

* ''བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་''། ༡༩༨༧ ལོར་བརྩམས།&lt;ref name=&quot;cyberleninka&quot; /&gt;
* ''བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས''།&lt;ref name=&quot;bdrc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;cyberleninka&quot; /&gt;
* ''རབ་གསལ་སྒྲོན་མེ''།&lt;ref name=&quot;cyberleninka&quot; /&gt;
* ''བློ་གསལ་རིགས་སྒོ''།&lt;ref name=&quot;cyberleninka&quot; /&gt;
* ''སཾ་བོད་ཤན་སྦྱར''། ༡༩༩༠ ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས།&lt;ref name=&quot;cyberleninka&quot; /&gt;
* ''སྤྱི་ནོར་ཕུན་ཚོགས''། ༡༩༩༠ ལོར་བརྩམས།&lt;ref name=&quot;cyberleninka&quot; /&gt;
* ''རང་རྣམ་ཨ་དར་ཤ''། ༡༩༨༩ ལོར་བརྩམས།&lt;ref name=&quot;ubc&quot; /&gt;

== ཕྱི་མའི་ལོ་ལྔ་དང་གཤེགས་པ། ==

དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོར་མུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་སྐུ་གཤེགས།&lt;ref name=&quot;ubc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;bdrc&quot; /&gt; ཁོང་གི་སློབ་མ་དང་རྗེས་འཛིན་པ་ཁག་གིས་ཁོང་གི་རིག་གནས་དང་ནང་བསྟན་གྱི་བྱས་རྗེས་དྲན་གསོ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་མུ་མཐུད་དུ་སྤེལ་ཡོད།&lt;ref name=&quot;treasury&quot; /&gt;

== ཤུགས་རྐྱེན། ==

དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གནས། ནང་བསྟན་གྱི་སློབ་གཉེར་སླར་གསོའི་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་ཡོད་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།&lt;ref name=&quot;ubc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;tsadra&quot; /&gt; ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་དང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གིས་རྗེས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་སློབ་མ་མང་པོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད།&lt;ref name=&quot;cyberleninka&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;treasury&quot; /&gt;

== དཔྱད་གཞི། ==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;willock&quot;&gt;Willock, Nicole. ''Lineages of the Literary: Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China''. Columbia University Press.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;treasury&quot;&gt;[https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives.]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ubc&quot;&gt;Jessica Main. “A monastic scholar under China’s occupation of Tibet: Muge Samten’s (1913–1993) autobiography and his role as a vernacular intellectual.” University of British Columbia, 2019/2021. [https://open.library.ubc.ca/soa/cIRcle/collections/ubctheses/24/items/1.0376190]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;bdrc&quot;&gt;[https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center.]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;ltwa&quot;&gt;Muge Samten. ''A History of Traditional Fields of Learning''. Library of Tibetan Works &amp; Archives.&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;tsadra&quot;&gt;[https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation.]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;asianstudies&quot;&gt;[https://www.asianstudies.org/asianow-speaks-with-nicole-willock-about-lineages-of-the-literary/ “AsiaNow Speaks with Nicole Willock about ‘Lineages of the Literary’.” Association for Asian Studies.]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;yeshe&quot;&gt;[https://yeshe.org/lineages-of-the-literary-tibetan-buddhist-polymaths-of-socialist-china/ “Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China.” Yeshe.]&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;cyberleninka&quot;&gt;“Муге Самтэн Гьяцо: путь буддийского ученого и духовного наставника.” CyberLeninka.&lt;/ref&gt;
}}

== ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲྭ་མཐུད། ==

* [https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives]
* [https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center]
* [https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation]

[[Category:༡༩༡༤ ལོར་འཁྲུངས་པའི་མི།]]
[[Category:༡༩༩༣ ལོར་འདས་པའི་མི།]]
[[Category:བོད་ཀྱི་མཁས་པ།]]
[[Category:བོད་ཀྱི་དགེ་བཤེས།]]
[[Category:བོད་ཀྱི་དགེ་རྒན།]]
[[Category:བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ།]]
[[Category:བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ།]]
[[Category:དགེ་ལུགས་པའི་མཁས་པ།]]</text>
      <sha1>m1i3btii669vk2ejssh0z1993ms16hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14185</id>
    <revision>
      <id>163002</id>
      <parentid>163000</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T01:40:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pecha-Dhondup</username>
        <id>22403</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>163002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58671" sha1="pjxfc74k3q1ngvzrvyw2le7zuy1zmvt" xml:space="preserve">{{Infobox person
| honorific_prefix = མཁས་དབང་།
| name             = དམུ་དགེ་བསམ་གཏན།
| image            = Mugesamten.jpg
| alt              = མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།
| caption          = མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།
| native_name      = དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ།
| gender           = ཕོ།
| other_names      = མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ (ཡོངས་གྲགས།)
| birth_date       = ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོ། (ཧོར་ཟླ་ ༡༡ ཡར་ངོ།)
| birth_place      = [https://www.wikidata.org/wiki/Q10867209 དམུ་དགེ།] [https://www.wikidata.org/wiki/Q1339425 ཟུང་ཆུ་རྫོང་།] སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན།
| death_date       = ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་༥ ཚེས་༦ (དགུང་གྲངས་༨༠)
| death_place      = [[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེ་དགོན་པ།]]
| nationality      = བོད་པ།
| education        = དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པ།
| alma_mater       = བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་།
| monastery        = [[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན།]]&lt;br /&gt;[[བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་|བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།]]
| occupation       = མཁས་པ། དགེ་རྒན། ལོ་ཙཱ་བ།
| years_active     = ༡༩༥༠ ལོ་ནས ༡༩༩༣ བར།
| employer         = ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་།&lt;br /&gt;ལྷ་རྒྱལ་གླིང་སྲིད་གཞུང་རིག་གནས་ཁྲོའོ།
| organization     = ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་འཛིན་གཞོན་པ།&lt;br /&gt;ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ།&lt;br /&gt;སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན།
| known_for        = བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་མཁས་དབང་། ཐོན་མི་གཉིས་པ་ཞེས་སྙན་གྲགས།
| notable_works    = 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》སོགས། ([https://library.bdrc.io/show/bdr:MW1PD96997?s=%2Fosearch%2Fsearch%3Fq%253D%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BD%2525B4%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%2525BA%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252596%2525E0%2525BD%2525A6%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%25258F%2525E0%2525BD%252593%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BE%2525B1%2525E0%2525BD%2525B2 གསུང་འབུམ་པོད་དྲུག])
| remarkable_contribution = བོད་ཡིག་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་ཡིག་ཆ་《གནད་བསྡུས》ལ་དགག་པ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལུགས་སྲུང་སྐྱོབ་མཛད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོའི་སླར་གསོ་དང་འཕེལ་རྒྱས། 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》ཡི་རྩོམ་སྒྲིག་ལས་དོན།
| specialty        = བརྡ་སྤྲོད། སྒྲ་རིག ལོ་རྒྱུས། སྐར་རྩིས། ནང་ཆོས་དངལྟ་གྲུབ།
| parents          = ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས།&lt;br /&gt;ཡུམ་ཨ་ཚེ།
| spouse           =
| children         =
| relatives        =བདེ་མཆོག་སྐྱིད། སྲིང་མོ་ཆུང་བ།
| height           =
| awards           =
| website          =
| signature        =
| signature_alt    =
}}
'''དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་''' (English: Muge Samten Gyatso. Wylie:dmu dge bsm gtn. Chinese: 毛儿盖桑木丹 1914-1993 མཆོག་ནི་བོད་ཀྱིམཁས་དབང་ཞིག་རེད། དམུ་དགེ་ནས་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། དམུ་དགེ་དགོན་པ་རུ་རབ་ཏུ་བྱུང་། དམུ་དགེ་དགོན་པ་དང་བླ་བྲང་བཀྲ་འཁྱིལ་སོགས་ནས་སློབ་གཉེར་བྱས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་མཐའ་དག་ལ་སྦྱོང་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས་ཏེ་མཁས་པའི་དབང་བོར་གྱུར། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་རིག་གནས་སླར་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་མེད་འཇོག་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་རེད། བོད་ས་སྟོད་སྨད་ཡོངས་སུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སློབ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ཚད་ལྡན་གྱི་སློབ་བུ་གྲངས་ལས་འདས་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱས། གསུང་འབུམ་པོ་ཏི་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་བང་མཛོད་ནང་སྤྱི་འཇོག་བྱས་ཡོད།

==སྐུ་བལྟམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐོར།==

ཧ་ཅང་ཕྱུག་པོའི་ཁྱིམ་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །ཧ་ཅང་དབུལ་བོའི་ཁྱིམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར། །བར་མ་དག་གི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེ་བར་ཤོག། ཅེས་གསུངས་བ་བཞིན། (རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་ ༡༩༡༤ - ༡༩༩༣) མཆོག་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་[https://www.wikidata.org/wiki/Q1339425 ཟུང་ཆུ་རྫོང་]ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་བཅུ་ཚང་བའི ཡུལ་'''[https://www.wikidata.org/wiki/Q10867209 དམུ་དགེ]་'''ཞེས་བྱ་བའི་དགོན་འོག་སོག་པོ་རུ་&lt;ref&gt;སོག་པོ་རུ་ནི་དམུ་དགེའི་ཚོ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྟོད་ཚོ་བཞིའི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་གྲོང་ཚོ་འམ་སྡེ་བ་ཞིག་ཡིན།&lt;/ref&gt;ཟེར་བའི་རོང་སྡེ་དང་པོ་དེར་གྱོང་སྨད་ཚང་(གྲོང་སྨད་ཚང)ཞེས་ཁྱིམ་ཚང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ་[https://www.wikidata.org/wiki/Q141923965 གྱོང་སྨད་འཁོར་ལོ་ཚང་]ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་ཚེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཤིང་ཕོ་སྟག་ ༡༩༡༤ ལོར་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཡར་ངོ་ཞིག་ཏུ་སྐུ་བལྟམས།  ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོའི་མདུན་ནས་ཀ་ཁ་སློབ་པའི་མགོ་བཟུང་སྟེ་སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་དང་ཡབ་ཀྱི་དྲུང་ནས་ཀློག་དང་སྐྱབས་འགྲོ་ལྷུང་བཞག་སོགས་སྦྱངས་པ་མཛད།  དགུང་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཐོག་'''བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ'''་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་མཉོས་ཏེ་མཚན་ལ་'''བློ་བཟང་བསམ་གཏན་'''ཞེས་གསོལ།  དེ་མཚུངས་སུ་[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན]]་དུ་ཆོས་གྲྭ་དང་ཚོགས་ལ་ཞུགས།  དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་'''རྗེ་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་'''ཚང་བསྟེན་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད། '''ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་'''ཞེས་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་མདུན་ནས་ཡེ་གེ་དཀར་ནག་དང་དག་ཡིག་སོགས་སྦྱངས་པ་མཛད། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུར་གཞུང་རྒྱུགས་འབུལ་གནང་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་དུ་བསྐོས།  

==བླ་བྲང་དུ་སློབ་གཉེར་མཛད་པའི་སྐོར།==

དེའི་ཕྱི་ལོ་'''རྒྱམ་ཁོ་སྤྲུལ་སྐུ་'''དང་ལྷན་དུ་ཕེབས་ཏེ་[[བླ་བྲང་དགོན།|བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་]]གྱི་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ཆོས་གྲྭ་ལ་འཛིན་གྲྭ་དོན་བདུན་ཅུ་ནས་ཞུགས། མཁས་དབང་རབ་ཕུག་ཅུང་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་ནང་ཚན་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཕྱུག་རྗེ་'''དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་'''ཅེས་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ནས་ཐུགས་འཛིན་སྐྱོར་སྦྱང་སོགས་ཧུར་ཐག་མཛད། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་གྲས་སུ་ཆུད་དེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ཞེས་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས།  

དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་ཐོག་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བརྒྱ་ཕྲག་ཡོད་པའི་གྲས་སུ་'''བླ་ཁོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྗེ་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ'''འི་ཞལ་སྔ་ལས་བསྙེན་པར་པར་རྗོགས། བླ་བྲང་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་དགུ་སོང་སྐབས་ཡབ་ཀྱི་བསུ་བར་ཕེབས་ཏེ་ཕ་ཡུལ་དུ་ལན་ཅིགག་ཕེབས་དགོས་ཞེས་ནན་གྱིས་ཞུས་པར་བརྟེན་སློབ་གཉེར་འཕྲོ་བསྐྱུར་ནས་ཕེབས་དགོས་བྱུང་། ཕ་ཡུལ་དུ་ཟླ་བ་བརྒྱད་བཞུགས་རྗེས་བླ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས་དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་མོའི་བསྙེན་པ་ཞིག་བཏང་། དེ་རྗེས་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་'''པཎྜི་ཊ་རྗེ་ༀ་འཁྱིལ་བ་འཇམ་དབྱངས་ལེགས་བཤད་'''དཔལ་བཟང་པོ་ལས་གསུམ་རྟགས་དང་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་ཊཱིཀ་གི་རི་མོ་མཛུམ་ཁྲིད་རྫོགས་པར་གསན། དགུང་གྲངས་སོ་གཉིས་ཐོག་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་དབལ་མང་ཚང་ནས་ཨ་མཆོག་དགོན་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ཨ་ཁུ་འཇམ་དབྱངས་ལྔ་ཕྲུག་གི་མདུན་ནས་རྒྱ་རྩིས་རི་མོ་ཆ་ཚང་སློབ་གཉེར་མཛད། 

==དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་བའི་སྐོར།==

དེ་རྗེས་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱན་མཚན་ལྷ་ས་ནས་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་རྗེས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་སྒྲིག་ལམ་སོགས་ལ་དག་ཐེར་གནང་བ་དང་དུས་མཚུངས་བླ་བྲང་ཐུབ་བསྟན་ཕོ་བྲང་དུ་གྲྭ་ཆུང་གི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་གནང་དེ་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་ཟད། སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ངོ་མས་གསུང་བཤད་བཀའ་སློས་བསྩལ་སྐབས་“ཁོང་ཨ་ཁུ་བསམ་གཏན་ཡང་ཆོས་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀར་རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་གཤིས་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོ་ཞག་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་རྣམས་ཀྱིས་བརྩི་བཀུར་དང་སྲུང་བརྩི་བྱེད་དགོས”ཞེསགསུངས། རྡོ་རམས་པ་བཏང་ནས་ལོ་གཉིས་དང་ཟླ་བ་བརྒྱད་སོང་བའི་མཚམས་ལ་བླ་བྲང་དུ་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ། 

==རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་པའི་སྐོར།==

སྔ་དུས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་སར་ཕེབས་འདོད་ཡོད་པ་ལྟར་རྫོང་གི་དཔོན་ཆེན་འགའ་ཞིག་གིས་ལན་གྲུར་ཕྱག་ལས་གནང་བར་ཕེབས་རྒྱུའི་ཞལ་སྐུལ་ཞུས། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཀྱང་ཆེད་མངགས་མགྲོན་འབོད་ཀྱིས་སྤྱི་སྒེར་གྱི་དོན་དང་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་གསུང་འཕྲོས་མང་པོ་བསྩལ་བ་མ་ཟད། རྒྱ་ཡུལ་དུ་འགྲོ་ན་པེ་ཅིང་དུ་འགྲོ་ན་བཟང་། ངའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་མོའོ་ཀྲུའུ་ཞི་དང་ཀྲུའུ་ཙུང་ལིང་ལ་མཚམས་ཞུ་བྱས་ནས་སོང་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་བལྟ་རྟོགས་ཡོད། འགྲོ་སོང་ཚང་མ་ངས་གཏོང་གསུངས།  

དེ་ནས་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆས་བླ་བྲང་དུ་གསོལ་སྟོན་བཤམས་ཏེ་ཕྱག་མདུད་ལྷ་དར་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚིགས་བཅད་དང་བཅས་ལྷོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུའི་དྲུང་ཆེན་མཁན་པོའི་མཚན་བཏགས་གནང་བ་མ་ཟད། ན་བཟའ་སོག་ཆས་ཆ་ཚང་དང་། ལམ་དངུལ་སྒོར་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ། མཚམས་ཞུ་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་གུར་གུམ་དང་གླ་རྩི་འབོར་ཆེན་བཅས་དང་། སྐད་བསྒྱུར་ལ་ཡིན་ཅི་ཡོན་ཟེར་བའི་རྒྱ་རིགས་ཤིག་གཏོང་གནང་མཛད། དེ་ནས་བཞོན་པ་སོགས་གླས་ནས་ཕེབས། རྡོག་ཐོན་ཏེ་ཀ་ཅུ་མཁར་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཡ་ཧན་ཀྲང་གིས་གཙོ་འཛིན་བྱས་ནས་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོགས་པ་དེར་ཞུགས་ནས་གསུང་བཤད་ཀྱང་གནང་། དེ་ནས་རླངས་འཁོར་ལ་ཞུགས་ནས་ལན་གྲུར་ཕེབས་སྐབས་'''དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ'''་དང་མཇལ། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིགགྱུར་པུའི་པུའུ་ཀྲང་ཧྥན་མིང་ནས་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། དགུང་གྲངས་སོ་བདུན་པ་ལྕགས་སྟག་(༡༩༥༠)ལོར་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང་ཤིན་ཅང་གི་དཔོན་རིགས་ཁ་ཤས་བཅས་དང་མཉམ་དུ་གནམ་གྲུར་བཞུགས་ནས་པེ་ཅིང་དུ་ཕེབས། ཐོག་མར་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཤིང་། 

དེ་ནས་ཀྲུང་དབྱང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའི་པུའུ་ཀྲང་དང་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གཅིག་ལྕོགས་ལི་ཝུའི་ཧན་དང་། མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་ཨུ་ལན་ཧྥུ། མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་གཞུང་ལས་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་ཡང་ཅིན་རེན་བཅས་རྟག་ཏུ་དག་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གམ་དུ་གྲོས་མོལ་ལམ་བློ་འདྲི་ཞུ་བར་འོང་བ་དང་སྐབས་བསྟུན་ཡང་ཅིང་རེན་གྱིས་དམ་པ་འདི་ཉིད་ལ་སི་ཁྲོན་དང་། ཤིས་ཁམས། བོད་ལྗོངས་བཅས་ད་དུང་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པས་བོད་ཡིག་ལས་དོན་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བརྟེན་ལས་བྱེད་པའི་སྐྱིད་སྡུག་ལ་འཛུལ་ཞུགས་གནང་ཚེ་དགོས་མཁོ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་པར་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནས་ཀྱང་ངེས་པར་ཁས་ལོངས། ལས་བྱེད་པ་བྱས་ནས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཅི་ནུས་རེ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་སྟབས་ཞལ་ཁས་བཞེས་ནས་རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན་དང་། ཕུན་བཀྲ། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཧོང་མེན་ཤིན་སོགས་དང་ལྷན་དུ་མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སི་གསུམ་པའི་ནང་ཕྱག་ལས་གནང་སྟེ་《མི་དམངས་བརྙན་པར་》 སོགས་ལ་བསྒྱུར་ཞུས་མཛད།   

[[File:01mugesamten.jpg|thumb|ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དམིགས་བསལ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་མ་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་འདྲ་པར། དབུས་སུ་མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་མཆོག་དང་། ཁོང་གི་གཡས་སུ་དགེ་རྒན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། ༡༩༨༥ ལོའི་ཟླ་ ༥།]]

ལྕགས་ཡོས་(༡༩༥༡)ལོར་ང་ཕོད་སོགས་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་འཐུས་མི་རྣམས་པེ་ཅིང་དུ་འབྱོར་ཏེ་བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་རྒྱུའི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་འཇོག་སྐབས་གྲོས་ཐུན་པར་ཞུས་ཀྱི་ལས་དོན་ནང་བཞུགས། 
དགུང་གྲངས་སོ་དགུ་པ་ (༡༩༥༢) ལོར་སྐུ་ཁམས་ཅུང་མི་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས། ཟུང་ཆུ་རྫོང་ཏང་གི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་མངགས་བཅོལ་ལྟར་དམུ་དགེའི་རང་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་གནང་མཛད་པ་དང་སྦྲགས་ཚོགས་འདུ་དུ་མར་ཞུགས་ཏེ་དྲིལ་བསྒྲགས་མཛད། 
དགུང་གྲངས་བཞི་བཅུར་ཕེབས་པ་ཆུ་སྦྲུལ་ (༡༩༥༣)ལོར་ཀུན་མཁྱེན་བློ་བཟང་འཇིགས་མེད་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དཔལ་བཟང་པོའི་གསུང་ཤོག་འབྱོར་ཏེ་ལྷ་རམས་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་དང་དམ་པ་དེ་ཉིད་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་། 
དགུང་གྲངས་ཞེ་གཉིས་པ་ཤིང་མོ་ལུག་ (༡༩༥༥) ལོའི་བོད་ཟླ་གཉིས་པར་ལྷ་རྒྱལ་གླིང་སྲིད་གཞུང་ནས་གདན་ཞུས་བྱས་པ་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་ལྷ་རྒྱལ་གླིང་སྲིད་གཞུང་རིག་གནས་ཁོའི་ཁོ་ཀྲང་གཞོན་པ་དང་མིང་ཀྱཱང་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་བོད་ཡིག་གསར་འགྱུར་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལས་འགན་གཅིག་ལྕོགས་གནང་།  
དགུང་གྲངས་ཞེ་ལྔ་པ་ས་ཁྱི་(༡༩༥༨)ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པར་རང་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་ལྷ་རྒྱལ་གླིང་ནས་འབར་ཁམས་སུ་སྤོས་སྟབས་ལྷན་དུ་གནས་སྤོ་མཛད།  
དགུང་གྲངས་ཞེ་དྲུག་ལ་ཕེབས་པ་ས་ཕག་ (༡༩༥༩)ལོའི་ལུགས་རྙིང་གི་ལོ་གསར་ནས་སྐྱ་ཆས་མི་བཞེས་ཀ་མེད་བྱུང་བ་དང་།  ལོ་དེའི་ཟླ་བ་ལྔ་པར་པེ་ཅིང་དུ་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་དང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས་དེབ་དང་པོའི་བསྒྱུར་ཞུས་མཛད་པར་ཕེབས་ཏེ་ཟླ་ཤས་རིང་རྗེ་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་དང་ལྷན་དུ་ཁང་མིག་གཅིག་ནང་བཞུགས།  བཅུ་པའི་ཚེས་གཅིག་གི་རྒྱལ་སྟོན་མཛད་གཟིགས་སོགས་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལ་ཞུགས་རྗེས་ཁྲེན་དུར་ཕྱིར་ཕེབས།   
དགུང་གྲངས་ང་གསུམ་པ་མེ་རྟ་ (༡༩༦༦)ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞེས་པའི་གོད་ཆག་ཆེན་པོ་དེ་ལངས་ནས་ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བཅུ་པར་དམར་སྲུང་དམག་ཅེས་པས་སྐུ་ཆས་ཡོད་ཚད་འཕྲོག་བཅོམ་བྱས་མཐར་སྐུ་ལ་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་དང་། སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་འཇམ་སྡུད་བཟང་གསུམ་ཕྱག་དཔེ། ཕྱག་དཔུང་གཡས་གཡོན་དུ་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་གྱི་ཤོག་གྲངས་ཁ་ཤས་རེ།  ཕྱག་ཏུ་ཕྱག་ཕྲེང་ཞིག་དང་ཇོ་བོའི་རྣམ་ཐར་ཆེན་པོའི་དུམ་བུ་ཞིག་བཅས་གསོལ་ནས་མི་ཚོགས་ཁྲོད་འབོད་ཚིག་འུར་དིར་གྱི་ངང་ཁྲོམ་སྐོར་དུ་བཙན་ཁྲིད་ཞུས། དེ་ནས་ལོ་གཅིག་དང་ཉིན་བཅུ་གཉིས་རིང་རྫི་འགག་འབོ་གྱོའི་ཁོག་ཏུ་དམ་པོ་ཏ་ཏོས་ཟེར་བའི་རུ་ཁག་སྔོན་ཐོན་གྱི་ནང་དུ་ངལ་རྩོལ་གནང་དགོས་བྱུང་ཞིང་། དེའི་རིང་ངལ་ལས་ལྕི་ཁར་འབྲུ་རིགས་སོགས་ཀྱིས་མི་འདང་བར་རྟ་ཤ་སོགས་གང་བྱུང་བཞེས་དགོས་བྱུང་།  

དགུང་གྲངས་ང་བཞིར་ཕེབས་པ་མི་ལུག་ (༡༩༦༧)ལོར་འབར་ཁམས་སུ་ཕེབས་ནས་སློབ་སྦྱོང་དང་ངལ་རྩོལ་འདྲེས་མའི་ངང་བཞུགས། 
དགུང་གྲངས་དྲུག་ཅུ་བཞེས་པ་ཆུ་གླང་ (༡༩༧༣)ལོའི་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པར་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ།  
ཤིང་ཡོས་ (༡༩༧༥)ལོར་ཁྲེན་དུར་ཕེབས་ཏེ་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་བཟོ་རྒྱུའི་གཞི་བཏིང་།  
མེ་སྦྲུལ་ (༡༩༧༧)ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པར་ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཞི་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་དུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་བ་དང་། དེའི་ཕྱི་ལོ་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པར་བདམས། 

==བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སླར་གསོ་མཛད་པའི་སྐོར།==

ལྕགས་སྤྲེལ་ (༡༩༨༠)ལོའི་སྤྱི་ཟླ་དང་པོར་པེ་ཅིན་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཚན་རིག་གྲོས་བསྡུར་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཉིན་བཅུ་གཉིས་རིང་རྩོད་གླེང་མཛད་མཐར་དེ་སྔ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གསུང་རྩོམ་སློབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ཟེར་བ་ཞིག་བཙུགས་པ་དེས་བོད་ཡིག་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས་ཞེས་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལུགས་རྩ་བརླག་གཏོང་བའི་ཡིག་ཆ་གནད་བསྡུས་ཟེར་བ་དེ་རྩིས་མེད་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་སྦྲགས་གནད་བསྡུས་ཀྱི་དགག་ཡིག་མཐའ་དཔྱད་ཟེར་བ་ཞིག་ཆེད་མངགས་རྩོམ་འབྲི་གནང་ནས་ཚིག་མཛོད་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཡོངས་ལ་ཚར་གཅིག་ཁྲིད་གནང་མཛད། དགུང་གྲངས་རེ་དགུ་པ་ཆུ་ཁྱི་ (༡༩༨༢)ལོའི་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་གཉིས་ཉིན་ལྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གདན་ཞུས་ལྟར་གནམ་གྲུའི་ཐོག་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་ཀྲུང་གོ་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ཐོག་སྐར་རྩིས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པར་བདམས། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐོག་ཁང་དུ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེར་ནང་མཇལ་ཞུས། ཟླ་ངོ་བཞི་ཙམ་རིང་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ། བཀྲས་ལྷུན། ས་སྐྱ། ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་། ཆོས་རྒྱལ་བང་སོ་སོགས་ལ་གནས་གཟིགས་ཕེབས། ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་དྲུག་བཅུ་ལྷག་གི་ལྟ་སྐོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་གནང་སྟེ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཞིང་ཆེན་དགུའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕེབས།  

དགུང་གྲངས་དུན་ཅུར་ཕེབས་པ་ཆུ་ཕག་(༡༩༨༣)ལོའི་ཟླ་གསུམ་པར་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་ནས་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭའི་གནའ་ཡིག་ཟབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭར་《སྙན་ངག་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད་》སློབ་ཁྲིད་མཛད། དེ་རྗེས་ཁྲང་རྡ་དང་། ཏཱ་ཐུང་།  རི་བོ་རྩེ་ལྔ། སྐུ་འབུམ། བླ་བྲང་སོགས་སུ་གནས་གཟིགས་ཕེབས་རྗེས་ཕྱིར་འབར་ཁམས་སུ་རང་སྐྱོང་ཁུལ་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་འཁོར་བའི་དགའ་སྟོན་དུ་ཕེབས་ཞུགས་མཛད།  ད་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་གྲངས་རིང་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཕེབས་ཏེ་སློབ་ཁྲིད་དང་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་གནང་མཛད་དེ། ཕུལ་བྱུང་གི་སློབ་མ་དུ་མ་གསོ་སྐྱོང་གནང་མཐར་དགུང་གྲངད་བརྒྱད་ཅུར་ཕེབས་པ་རབ་གནས་ཆུ་བྱ་ལོའི་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པ་ཕྱི་མ་ཤོལ་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་(༡༩༩༣ལོའི་ཟླ་༥ཚེས་༦)ཉིན་སྟེ་རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། རྒྱུ་སྐར་ས་རི། ནམ་ལངས་ཀྱི་དུས་སུ་ཆུ་ཚོད་བདུན་དང་སྐར་མ་ཉེར་ལྔའི་ཐོག་སེང་གེ་ཉལ་སྟབས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་དུ་ཕེབས་པའི་ཚུལ་བསྟན། མཛད་རྣམ་ཞིབ་ཙམ་གཟིགས་འདོད་ཚེ་དམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གསུང་འབུམ་པོད་དང་པོའི་ནང་《རྩོམ་པ་པོ་རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ་》ཞེས་བྱ་བར་གཟིགས།  གསུང་རྩོམ་ལྕགས་དཔར་མ་པོད་དྲུག་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད་པ་ལགས་སོ།  །

{{Databox}}
== གསུང་རྩོམ་གྱི་སྐོར། ==

དམ་པ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་དང་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ། གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་མཛད་དེ། སྔ་རྗེས་སུ《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་མཛོད།》《དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོའི་ཚིག་འགྲེལ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར།》《སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད།》《བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས།》《དབྱངས་གསལ་གྱི་བརྡ་ཆད།》《ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་རྒྱས།》སོགས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ཀྱི་དཔྱད་འབྲས་ཁྱོན་སྡོམ་པོད་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་རྩོམ་གནང་མཛད་ཡོད་པ་དང་།       ཁོང་ཉིད་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་ཀུན་ལ་མཁོ་བའི་དཔེ་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། བཀའ་པོད་ལྔ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་བཞི། གཞན་རྣམ་ཐར་དང་ལོ་རྒྱུས། སྙན་ངག བརྡ་སྤྲོད་སོགས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བང་མཛོད་འདི་ཉིད་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་། མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། ལྷག་པར་ཏུ《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》དང《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》ལྟ་བུའི་གསུང་རྩོམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་བསྐངས་པ་དང་། སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཕྱེས་པ་མ་ཟད། རྗེས་འཇུག་ཉམས་ལེན་དུ་སྐུལ་མ་མཛད་པ་བཅས་ནུས་པ་དང་དགེ་མཚན་བླ་མེད་ཐོན་ཡོད།

==སྲིད་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་སྐོར།==
     
༡༩༥༠ ལོར་རྡོ་སྦིས་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྷན་དུ་པེ་ཅིན་དུ་གཤེགས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནས《ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་རྩ་འཛིན》དང《བོད་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་གྱི་ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་མ》སོགས་ཡིག་ཆ་གཙོ་གྲས་ཀྱི་ཞུ་ཆེན་ལོ་ཙཱ་བའི་འགན་བཞེས་པ་དང་། ༡༩༥༦ ལོ་ནས《མོའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བཏུས》པོད་དང་པོ་ནས་གསུམ་པའི་བར་གྱི་བོད་ཡིག་པར་མར་ཞུ་དག་མཛད་པ་དང་སྦྲགས་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལས་ཀར་ཞུགས། སྔ་རྗེས་སུ་ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་འཛིན་གཞོན་པ་དང་། ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་འགན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས།

==གདུལ་བྱ་སྐྱོང་བའི་སྐོར།==

དུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་དབང་གིས་དམ་པ་ཁོང་གིས་ཀྱང་བློས་མི་དཔག་པའི་མནར་གཅོད་དང་སྐུ་ཚེགས་གྲངས་མེད་མྱངས་པ་མ་ཟད། སྐབས་དེའི་གསུང་རྩོམ་པོད་གཉིས་ཡོད་པའང་རྩ་སྟོངས་སུ་གྱུར། སྲིད་ཇུས་རིམ་གྱིས་ལྷོད་ཡངས་སུ་སོང་རྗེས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལ་ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཐེབས་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར《བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས།》གཙོས་གདུལ་བྱའི་བློ་ཁ་དང་བསྟུན་ནས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་འགའ་གསར་རྩོམ་གནང་སྟེ་ཁྱུང་མཆུ་དང་ཀླུ་ཆུ། མཛོད་དགེ རྔ་བ་སོགས་ཡུལ་གྲུ་དུ་མ་ནས་བོད་ཡིག་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས་ཤིང་། སྐལ་ལྡན་ཕོ་མོ་རྣམས་ལ་རིག་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་སྟེ་མི་རིགས་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དགེ་རྒན་མང་པོ་གསོ་སྐྱོང་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོའི་སླར་གསོ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་མཛད་རྗེས་གང་ལེགས་བསྐྲུན།

གཞན་མདོ་སྨད་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དང་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན། ཆབ་མདོ་དགོན་ཆེན། རྔ་ཡུལ་སྒོ་མང་དགོན་སོགས་ཆོས་སྡེ་བགྲང་ལས་འདས་པར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་དབང་ལུང་མན་ངག་སྤེལ་ཏེ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཡོངས་འཛིན་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་དང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།   ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གླིང་གི་སློབ་གཙོ་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན། གུང་ཐང་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་ཡོངས་འཛིན་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ། ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་པོ། རྔ་བ་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྟག་ཚ་སྤྲུལ་སྐུ། དམུ་དགེ་དགོན་པའི་དགེ་བཤེས་བསླབ་གསུམ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་བསྟན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བརྒྱུད་འཛིན་ལ་རང་གི་ནུས་པས་སྲིད་ཞུ་གང་ལེགས་བསྒྲུབས་ཏེ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོ་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས།

༡༩༨༠ ལོ་ནས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་གདན་ཞུ་ལྟར་སློབ་གྲྭ་དེ་དག་ནས་སྒྲ་དང་སྙན་ངག ལོ་རྒྱུས། སྐར་རྩིས། གསོ་བ་རིག་པ། ཚད་མ་རིག་པ་སོགས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་ལན་མང་མཛད་དེ་བུ་སློབ་མང་པོ་བསྐྱངས་པ་ལ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དབུ་ཁྲིད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ་དང་། མཚོ་སྔོན་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་བན་དེ་བཀྲ་ཤིས། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་སྙན་ངག་གི་དེད་དཔོན།  མགོ་ལོག་ཁུལ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལས་དོན་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་དབུ་ཁྲིད། སྐབས་ལྔ་བའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཕུལ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་མི་སྣ་སྐུ་ཞབས་འཇུ་སྐལ་བཟང་། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་གི་དབུ་ཁྲིད། འབུམ་རམས་པའི་མཛུབ་སྟོན་དགེ་རྒན། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ཆེད་ལས་མཁས་པ་བན་གོའམ་དབྱངས་ཅན་སྒེག་པའི་བློ་གྲོས། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ངང་ཚང་འབུམ་སྐྱབས། སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་རིན་ཆེན་མཚོ། སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་གཙུག་ཏོར་རྒྱལ་སོགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་དང་སཾ་བོད་སྐད་ཡིག་ཡིག་ཚགས་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཆེན་མོ། གསང་བདག་གམ་ཚངས་སྲས་དགྱེས་པའི་ལང་ཚོ། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་སྐོར་གྱི་ཆེད་མཁས། ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ངམ་དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་འབུམ་རམས་པའི་མཛུབ་སྟོན་དགེ་རྒན། བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ཆེད་མཁས་སྐུ་ཞབས་ལྷ་མཆོག་རྒྱལ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་གོ་ཤུལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས། བོད་ལྗོངས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཡུམ་པ་སོགས་བློ་གཟུ་བོར་གནས་ཤིང་། བློ་གྲོས་ཀྱི་ནོར་དང་ལྡན་པའི་སློབ་བུ་དག་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཁོང་གི་ཐུགས་ཁུར་དང་མཛུབ་ཁྲིད་འོག་རིག་པའི་གཉོམ་ལག་རྒྱས་པ་ཁོ་ནའོ།།

མདོར་ན། དམ་པ་ཁོང་ལ་མཚོན་ན་གཞན་ཕན་གྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་། བྱམས་སེམས་གྱི་ཞི་བདེས་ཐུགས་ཡོངས་སུ་གཏམས་ཤིང་། སྒྲ་དང་སྙན་ངག ལོ་རྒྱུས། ཚད་མ། གསོ་རིག སློབ་གསོ་སོགས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་མ་དར་བ་ནས་དར་བར་བྱེད་ཅིང་། དར་བ་རྣམས་དག་ཀྱང་འཕེལ་བ། ཉམས་པ་རྣམས་གསོ་བར་བྱེད་པ་སོགས་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་སྨན་པའི་ལེགས་མཛད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ས་སྟེང་ཡོངས་ལ་བར་མེད་དུ་ཁྱབ་ཡོད།&lt;ref&gt;[https://library.bdrc.io/show/bdr:W1PD76620?s=%2Fshow%2Fbdr%3AMW1PD76620%3Fs%3D%252Fosearch%252Fsearch%253Fq%25253D%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BD%252525B4%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%252525BA%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252596%252525E0%252525BD%252525A6%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%2525258F%252525E0%252525BD%25252593%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BE%252525B1%252525E0%252525BD%252525B2%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BD%25252584%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BE%252525A3%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BD%25252584%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%252525A6%252525E0%252525BD%252525A3%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A8%252525E0%252525BD%252525B1%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A4#open-viewer རང་རྣམ་རང་གསལ་ཨ་དར་ཤ]དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། 《རང་རྣམ་ཨ་དར་ཤ》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༢༤ ཤོག་ངོས་ ༡༢༥།&lt;/ref&gt; ༡༩༩༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་ནས་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་བོད་ཡིག་སྡེ་ཁག་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་རྒྱས་པ་མཛད། ལོ་དེར་ཆབ་མདོ་དགོན་པར་ཕེབས་སྐབས་སུ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭར་ཉིན་བཅོ་ལྔ་ལྷག་གི་རིང་ལ་བློ་གསལ་རིགས་སྒོའི་སློབ་ཁྲིད་མཛད་ནས་དེ་གའི་དགེ་སློབ་རྣམས་ཀྱིས།། བསིལ་ལྡན་གངས་ཀྱི་ར་བ་ན།། ལྔ་རིག་ཟུང་གི་རིག་པའི་གནས།། ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་པཎི་ཏ།། བདག་པོ་ཉིད་ལས་གཞན་ན་སུ།། ཞེས་པའི་བསྟོད་བསྔགས་ཡང་ཡང་ཕུལ།

==མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐོར།==

༡༩༩༡ལོར་ཨ་ལགས་ཡོངས་འཛིན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རྣམ་ཐར་བརྩམས་གནང་མཛད། ན་བ་ལེགས་ན་ན་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་པ་ལྟར་དུ། ༡༩༩༣ལོའི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་དྲུག་ཉིན་ལ(དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ)སྐུ་བསྙུངས་ནས་དམུ་དགེ་དགོན་དུ་ཡོད་པའི་གཟིམས་ཤག་བསླབ་གསུམ་ནོར་བའི་ཕོ་བྲང་དུ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །

== དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆའི་ཁུངས། ==
# [https://library.bdrc.io/show/bdr:W1PD76620?s=%2Fshow%2Fbdr%3AMW1PD76620%3Fs%3D%252Fosearch%252Fsearch%253Fq%25253D%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BD%252525B4%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%252525BA%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252596%252525E0%252525BD%252525A6%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%2525258F%252525E0%252525BD%25252593%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BE%252525B1%252525E0%252525BD%252525B2%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BD%25252584%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BE%252525A3%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BD%25252584%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%252525A6%252525E0%252525BD%252525A3%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A8%252525E0%252525BD%252525B1%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A4#open-viewer སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་གི་རྣམ་ཐར་འགྲེལ་བཤད།] དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། 《རང་རྣམ་ཨ་དར་ཤ》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༢༤ ཤོག་ངོས་ ༡༢༥།
#
[[Category:མི་སྣ།]]
&lt;references /&gt;གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བ།

[དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད]</text>
      <sha1>pjxfc74k3q1ngvzrvyw2le7zuy1zmvt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>163004</id>
      <parentid>163002</parentid>
      <timestamp>2026-11-04T03:44:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pecha-Dhondup</username>
        <id>22403</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>163004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58665" sha1="5jsos2yzq0l189r7oco3lycmk4ryl3p" xml:space="preserve">{{Infobox person
| honorific_prefix = མཁས་དབང་།
| name             = དམུ་དགེ་བསམ་གཏན།
| image            = Mugesamten.jpg
| alt              = མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།
| caption          = མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།
| native_name      = དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ།
| gender           = ཕོ།
| other_names      = མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ (ཡོངས་གྲགས།)
| birth_date       = ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོ། (ཧོར་ཟླ་ ༡༡ ཡར་ངོ།)
| birth_place      = [https://www.wikidata.org/wiki/Q10867209 དམུ་དགེ།] [https://www.wikidata.org/wiki/Q1339425 ཟུང་ཆུ་རྫོང་།] སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན།
| death_date       = ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་༥ ཚེས་༦ (དགུང་གྲངས་༨༠)
| death_place      = [[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེ་དགོན་པ།]]
| nationality      = བོད་པ།
| education        = དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པ།
| alma_mater       = བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་།
| monastery        = [[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན།]]&lt;br /&gt;[[བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་|བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།]]
| occupation       = མཁས་པ། དགེ་རྒན། ལོ་ཙཱ་བ།
| years_active     = ༡༩༥༠ ལོ་ནས ༡༩༩༣ བར།
| employer         = ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་།&lt;br /&gt;ལྷ་རྒྱལ་གླིང་སྲིད་གཞུང་རིག་གནས་ཁྲོའོ།
| organization     = ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་འཛིན་གཞོན་པ།&lt;br /&gt;ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ།&lt;br /&gt;སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན།
| known_for        = བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་མཁས་དབང་། ཐོན་མི་གཉིས་པ་ཞེས་སྙན་གྲགས།
| notable_works    = 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》སོགས། ([https://library.bdrc.io/show/bdr:MW1PD96997?s=%2Fosearch%2Fsearch%3Fq%253D%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BD%2525B4%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%2525BA%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252596%2525E0%2525BD%2525A6%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%25258F%2525E0%2525BD%252593%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BE%2525B1%2525E0%2525BD%2525B2 གསུང་འབུམ་པོད་དྲུག])
| remarkable_contribution = བོད་ཡིག་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་ཡིག་ཆ་《གནད་བསྡུས》ལ་དགག་པ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལུགས་སྲུང་སྐྱོབ་མཛད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོའི་སླར་གསོ་དང་འཕེལ་རྒྱས། 《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》ཡི་རྩོམ་སྒྲིག་ལས་དོན།
| specialty        = བརྡ་སྤྲོད། སྒྲ་རིག ལོ་རྒྱུས། སྐར་རྩིས། ནང་ཆོས་དངལྟ་གྲུབ།
| parents          = ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས།&lt;br /&gt;ཡུམ་ཨ་ཚེ།
| spouse           =
| children         =
| relatives        =བདེ་མཆོག་སྐྱིད། སྲིང་མོ་ཆུང་བ།
| height           =
| awards           =
| website          =
| signature        =
| signature_alt    =
}}
'''དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་''' (English: Muge Samten Gyatso. Wylie:dmu dge bsm gtn. Chinese: 毛儿盖桑木丹 1914-1993 མཆོག་ནི་བོད་ཀྱིམཁས་དབང་ཞིག་རེད། དམུ་དགེ་ནས་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། དམུ་དགེ་དགོན་པ་རུ་རབ་ཏུ་བྱུང་། དམུ་དགེ་དགོན་པ་དང་བླ་བྲང་བཀྲ་འཁྱིལ་སོགས་ནས་སློབ་གཉེར་བྱས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་མཐའ་དག་ལ་སྦྱོང་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས་ཏེ་མཁས་པའི་དབང་བོར་གྱུར། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་རིག་གནས་སླར་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་མེད་འཇོག་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་རེད། བོད་ས་སྟོད་སྨད་ཡོངས་སུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སློབ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ཚད་ལྡན་གྱི་སློབ་བུ་གྲངས་ལས་འདས་པ་གསོ་སྐྱོང་བྱས། གསུང་འབུམ་པོ་ཏི་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་བང་མཛོད་ནང་སྤྱི་འཇོག་བྱས་ཡོད།

==སྐུ་བལྟམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐོར།==

ཧ་ཅང་ཕྱུག་པོའི་ཁྱིམ་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །ཧ་ཅང་དབུལ་བོའི་ཁྱིམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར། །བར་མ་དག་གི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེ་བར་ཤོག། ཅེས་གསུངས་བ་བཞིན། (རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་ ༡༩༡༤ - ༡༩༩༣) མཆོག་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་[https://www.wikidata.org/wiki/Q1339425 ཟུང་ཆུ་རྫོང་]ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་བཅུ་ཚང་བའི ཡུལ་'''[https://www.wikidata.org/wiki/Q10867209 དམུ་དགེ]་'''ཞེས་བྱ་བའི་དགོན་འོག་སོག་པོ་རུ་&lt;ref&gt;སོག་པོ་རུ་ནི་དམུ་དགེའི་ཚོ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྟོད་ཚོ་བཞིའི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་གྲོང་ཚོ་འམ་སྡེ་བ་ཞིག་ཡིན།&lt;/ref&gt;ཟེར་བའི་རོང་སྡེ་དང་པོ་དེར་གྱོང་སྨད་ཚང་(གྲོང་སྨད་ཚང)ཞེས་ཁྱིམ་ཚང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ་[https://www.wikidata.org/wiki/Q141923965 གྱོང་སྨད་འཁོར་ལོ་ཚང་]ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་ཚེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཤིང་ཕོ་སྟག་ ༡༩༡༤ ལོར་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཡར་ངོ་ཞིག་ཏུ་སྐུ་བལྟམས།  ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོའི་མདུན་ནས་ཀ་ཁ་སློབ་པའི་མགོ་བཟུང་སྟེ་སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་དང་ཡབ་ཀྱི་དྲུང་ནས་ཀློག་དང་སྐྱབས་འགྲོ་ལྷུང་བཞག་སོགས་སྦྱངས་པ་མཛད།  དགུང་གྲངས་བཅུ་གཅིག་ཐོག་'''བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ'''་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་མཉོས་ཏེ་མཚན་ལ་'''བློ་བཟང་བསམ་གཏན་'''ཞེས་གསོལ།  དེ་མཚུངས་སུ་[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན]]་དུ་ཆོས་གྲྭ་དང་ཚོགས་ལ་ཞུགས།  དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་'''རྗེ་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་'''ཚང་བསྟེན་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད། '''ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་'''ཞེས་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་མདུན་ནས་ཡི་གེ་དཀར་ནག་དང་དག་ཡིག་སོགས་སྦྱངས་པ་མཛད། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུར་གཞུང་རྒྱུགས་འབུལ་གནང་མཛད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་དུ་བསྐོས།  

==བླ་བྲང་དུ་སློབ་གཉེར་མཛད་པའི་སྐོར།==

དེའི་ཕྱི་ལོ་'''རྒྱམ་ཁོ་སྤྲུལ་སྐུ་'''དང་ལྷན་དུ་ཕེབས་ཏེ་[[བླ་བྲང་དགོན།|བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་]]གྱི་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ཆོས་གྲྭ་ལ་འཛིན་གྲྭ་དོན་བདུན་ཅུ་ནས་ཞུགས། མཁས་དབང་རབ་ཕུག་ཅུང་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་ནང་ཚན་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཕྱུག་རྗེ་'''དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་'''ཅེས་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ནས་ཐུགས་འཛིན་སྐྱོར་སྦྱང་སོགས་ཧུར་ཐག་མཛད། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་གྲས་སུ་ཆུད་དེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ཞེས་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲགས།  

དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་ཐོག་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བརྒྱ་ཕྲག་ཡོད་པའི་གྲས་སུ་'''བླ་ཁོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྗེ་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ'''འི་ཞལ་སྔ་ལས་བསྙེན་པར་རྗོགས། བླ་བྲང་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་དགུ་སོང་སྐབས་ཡབ་ཀྱི་བསུ་བར་ཕེབས་ཏེ་ཕ་ཡུལ་དུ་ལན་ཅིག་ཕེབས་དགོས་ཞེས་ནན་གྱིས་ཞུས་པར་བརྟེན་སློབ་གཉེར་འཕྲོ་བསྐྱུར་ནས་ཕེབས་དགོས་བྱུང་། ཕ་ཡུལ་དུ་ཟླ་བ་བརྒྱད་བཞུགས་རྗེས་བླ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས་དབྱངས་ཅན་མ་དཀར་མོའི་བསྙེན་པ་ཞིག་བཏང་། དེ་རྗེས་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་'''པཎྜི་ཊ་རྗེ་ༀ་འཁྱིལ་བ་འཇམ་དབྱངས་ལེགས་བཤད་'''དཔལ་བཟང་པོ་ལས་གསུམ་རྟགས་དང་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་ཊཱིཀ་གི་རི་མོ་མཛུམ་ཁྲིད་རྫོགས་པར་གསན། དགུང་གྲངས་སོ་གཉིས་ཐོག་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་དབལ་མང་ཚང་ནས་ཨ་མཆོག་དགོན་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ཨ་ཁུ་འཇམ་དབྱངས་ལྔ་ཕྲུག་གི་མདུན་ནས་རྒྱ་རྩིས་རི་མོ་ཆ་ཚང་སློབ་གཉེར་མཛད། 

==དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་བའི་སྐོར།==

དེ་རྗེས་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱན་མཚན་ལྷ་ས་ནས་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་རྗེས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་སྒྲིག་ལམ་སོགས་ལ་དག་ཐེར་གནང་བ་དང་དུས་མཚུངས་བླ་བྲང་ཐུབ་བསྟན་ཕོ་བྲང་དུ་གྲྭ་ཆུང་གི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་གནང་དེ་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་ཟད། སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ངོ་མས་གསུང་བཤད་བཀའ་སློས་བསྩལ་སྐབས་“ཁོང་ཨ་ཁུ་བསམ་གཏན་ཡང་ཆོས་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀར་རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་གཤིས་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོ་ཞག་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་རྣམས་ཀྱིས་བརྩི་བཀུར་དང་སྲུང་བརྩི་བྱེད་དགོས”ཞེས་གསུངས། རྡོ་རམས་པ་བཏང་ནས་ལོ་གཉིས་དང་ཟླ་བ་བརྒྱད་སོང་བའི་མཚམས་ལ་བླ་བྲང་དུ་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ། 

==རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་པའི་སྐོར།==

སྔ་དུས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་སར་ཕེབས་འདོད་ཡོད་པ་ལྟར་རྫོང་གི་དཔོན་ཆེན་འགའ་ཞིག་གིས་ལན་གྲུར་ཕྱག་ལས་གནང་བར་ཕེབས་རྒྱུའི་ཞལ་སྐུལ་ཞུས། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཀྱང་ཆེད་མངགས་མགྲོན་འབོད་ཀྱིས་སྤྱི་སྒེར་གྱི་དོན་དང་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་གསུང་འཕྲོས་མང་པོ་བསྩལ་བ་མ་ཟད། རྒྱ་ཡུལ་དུ་འགྲོ་ན་པེ་ཅིང་དུ་འགྲོ་ན་བཟང་། ངའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་མོའོ་ཀྲུའུ་ཞི་དང་ཀྲུའུ་ཙུང་ལིང་ལ་མཚམས་ཞུ་བྱས་ནས་སོང་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་བལྟ་རྟོགས་ཡོད། འགྲོ་སོང་ཚང་མ་ངས་གཏོང་གསུངས།  

དེ་ནས་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆས་བླ་བྲང་དུ་གསོལ་སྟོན་བཤམས་ཏེ་ཕྱག་མདུད་ལྷ་དར་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚིགས་བཅད་དང་བཅས་ལྷོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུའི་དྲུང་ཆེན་མཁན་པོའི་མཚན་བཏགས་གནང་བ་མ་ཟད། ན་བཟའ་སོག་ཆས་ཆ་ཚང་དང་། ལམ་དངུལ་སྒོར་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ། མཚམས་ཞུ་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་གུར་གུམ་དང་གླ་རྩི་འབོར་ཆེན་བཅས་དང་། སྐད་བསྒྱུར་ལ་ཡིན་ཅི་ཡོན་ཟེར་བའི་རྒྱ་རིགས་ཤིག་གཏོང་གནང་མཛད། དེ་ནས་བཞོན་པ་སོགས་གླས་ནས་ཕེབས། རྡོག་ཐོན་ཏེ་ཀ་ཅུ་མཁར་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཡ་ཧན་ཀྲང་གིས་གཙོ་འཛིན་བྱས་ནས་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོགས་པ་དེར་ཞུགས་ནས་གསུང་བཤད་ཀྱང་གནང་། དེ་ནས་རླངས་འཁོར་ལ་ཞུགས་ནས་ལན་གྲུར་ཕེབས་སྐབས་'''དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ'''་དང་མཇལ། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིགགྱུར་པུའི་པུའུ་ཀྲང་ཧྥན་མིང་ནས་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། དགུང་གྲངས་སོ་བདུན་པ་ལྕགས་སྟག་(༡༩༥༠)ལོར་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང་ཤིན་ཅང་གི་དཔོན་རིགས་ཁ་ཤས་བཅས་དང་མཉམ་དུ་གནམ་གྲུར་བཞུགས་ནས་པེ་ཅིང་དུ་ཕེབས། ཐོག་མར་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཤིང་། 

དེ་ནས་ཀྲུང་དབྱང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའི་པུའུ་ཀྲང་དང་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གཅིག་ལྕོགས་ལི་ཝུའི་ཧན་དང་། མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་ཨུ་ལན་ཧྥུ། མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་གཞུང་ལས་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་ཡང་ཅིན་རེན་བཅས་རྟག་ཏུ་དག་བཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གམ་དུ་གྲོས་མོལ་ལམ་བློ་འདྲི་ཞུ་བར་འོང་བ་དང་སྐབས་བསྟུན་ཡང་ཅིང་རེན་གྱིས་དམ་པ་འདི་ཉིད་ལ་སི་ཁྲོན་དང་། ཤིས་ཁམས། བོད་ལྗོངས་བཅས་ད་དུང་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པས་བོད་ཡིག་ལས་དོན་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བརྟེན་ལས་བྱེད་པའི་སྐྱིད་སྡུག་ལ་འཛུལ་ཞུགས་གནང་ཚེ་དགོས་མཁོ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་པར་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནས་ཀྱང་ངེས་པར་ཁས་ལོངས། ལས་བྱེད་པ་བྱས་ནས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཅི་ནུས་རེ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་སྟབས་ཞལ་ཁས་བཞེས་ནས་རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན་དང་། ཕུན་བཀྲ། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཧོང་མེན་ཤིན་སོགས་དང་ལྷན་དུ་མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་སི་གསུམ་པའི་ནང་ཕྱག་ལས་གནང་སྟེ་《མི་དམངས་བརྙན་པར་》 སོགས་ལ་བསྒྱུར་ཞུས་མཛད།   

[[File:01mugesamten.jpg|thumb|ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་དམིགས་བསལ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་མ་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་འདྲ་པར། དབུས་སུ་མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་མཆོག་དང་། ཁོང་གི་གཡས་སུ་དགེ་རྒན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། ༡༩༨༥ ལོའི་ཟླ་ ༥།]]

ལྕགས་ཡོས་(༡༩༥༡)ལོར་ང་ཕོད་སོགས་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་འཐུས་མི་རྣམས་པེ་ཅིང་དུ་འབྱོར་ཏེ་བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་རྒྱུའི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་འཇོག་སྐབས་གྲོས་ཐུན་པར་ཞུས་ཀྱི་ལས་དོན་ནང་བཞུགས། 
དགུང་གྲངས་སོ་དགུ་པ་ (༡༩༥༢) ལོར་སྐུ་ཁམས་ཅུང་མི་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས། ཟུང་ཆུ་རྫོང་ཏང་གི་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་མངགས་བཅོལ་ལྟར་དམུ་དགེའི་རང་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་འཛུགས་གནང་མཛད་པ་དང་སྦྲགས་ཚོགས་འདུ་དུ་མར་ཞུགས་ཏེ་དྲིལ་བསྒྲགས་མཛད། 
དགུང་གྲངས་བཞི་བཅུར་ཕེབས་པ་ཆུ་སྦྲུལ་ (༡༩༥༣)ལོར་ཀུན་མཁྱེན་བློ་བཟང་འཇིགས་མེད་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དཔལ་བཟང་པོའི་གསུང་ཤོག་འབྱོར་ཏེ་ལྷ་རམས་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་དང་དམ་པ་དེ་ཉིད་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོ་བཞག་གནང་། 
དགུང་གྲངས་ཞེ་གཉིས་པ་ཤིང་མོ་ལུག་ (༡༩༥༥) ལོའི་བོད་ཟླ་གཉིས་པར་ལྷ་རྒྱལ་གླིང་སྲིད་གཞུང་ནས་གདན་ཞུས་བྱས་པ་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་ལྷ་རྒྱལ་གླིང་སྲིད་གཞུང་རིག་གནས་ཁོའི་ཁོ་ཀྲང་གཞོན་པ་དང་མིང་ཀྱཱང་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་བོད་ཡིག་གསར་འགྱུར་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལས་འགན་གཅིག་ལྕོགས་གནང་།  
དགུང་གྲངས་ཞེ་ལྔ་པ་ས་ཁྱི་(༡༩༥༨)ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པར་རང་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་ལྷ་རྒྱལ་གླིང་ནས་འབར་ཁམས་སུ་སྤོས་སྟབས་ལྷན་དུ་གནས་སྤོ་མཛད།  
དགུང་གྲངས་ཞེ་དྲུག་ལ་ཕེབས་པ་ས་ཕག་ (༡༩༥༩)ལོའི་ལུགས་རྙིང་གི་ལོ་གསར་ནས་སྐྱ་ཆས་མི་བཞེས་ཀ་མེད་བྱུང་བ་དང་།  ལོ་དེའི་ཟླ་བ་ལྔ་པར་པེ་ཅིང་དུ་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད་དང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས་དེབ་དང་པོའི་བསྒྱུར་ཞུས་མཛད་པར་ཕེབས་ཏེ་ཟླ་ཤས་རིང་རྗེ་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་དང་ལྷན་དུ་ཁང་མིག་གཅིག་ནང་བཞུགས།  བཅུ་པའི་ཚེས་གཅིག་གི་རྒྱལ་སྟོན་མཛད་གཟིགས་སོགས་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལ་ཞུགས་རྗེས་ཁྲེན་དུར་ཕྱིར་ཕེབས།   
དགུང་གྲངས་ང་གསུམ་པ་མེ་རྟ་ (༡༩༦༦)ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞེས་པའི་གོད་ཆག་ཆེན་པོ་དེ་ལངས་ནས་ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བཅུ་པར་དམར་སྲུང་དམག་ཅེས་པས་སྐུ་ཆས་ཡོད་ཚད་འཕྲོག་བཅོམ་བྱས་མཐར་སྐུ་ལ་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་དང་། སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་འཇམ་སྡུད་བཟང་གསུམ་ཕྱག་དཔེ། ཕྱག་དཔུང་གཡས་གཡོན་དུ་བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་གྱི་ཤོག་གྲངས་ཁ་ཤས་རེ།  ཕྱག་ཏུ་ཕྱག་ཕྲེང་ཞིག་དང་ཇོ་བོའི་རྣམ་ཐར་ཆེན་པོའི་དུམ་བུ་ཞིག་བཅས་གསོལ་ནས་མི་ཚོགས་ཁྲོད་འབོད་ཚིག་འུར་དིར་གྱི་ངང་ཁྲོམ་སྐོར་དུ་བཙན་ཁྲིད་ཞུས། དེ་ནས་ལོ་གཅིག་དང་ཉིན་བཅུ་གཉིས་རིང་རྫི་འགག་འབོ་གྱོའི་ཁོག་ཏུ་དམ་པོ་ཏ་ཏོས་ཟེར་བའི་རུ་ཁག་སྔོན་ཐོན་གྱི་ནང་དུ་ངལ་རྩོལ་གནང་དགོས་བྱུང་ཞིང་། དེའི་རིང་ངལ་ལས་ལྕི་ཁར་འབྲུ་རིགས་སོགས་ཀྱིས་མི་འདང་བར་རྟ་ཤ་སོགས་གང་བྱུང་བཞེས་དགོས་བྱུང་།  

དགུང་གྲངས་ང་བཞིར་ཕེབས་པ་མི་ལུག་ (༡༩༦༧)ལོར་འབར་ཁམས་སུ་ཕེབས་ནས་སློབ་སྦྱོང་དང་ངལ་རྩོལ་འདྲེས་མའི་ངང་བཞུགས། 
དགུང་གྲངས་དྲུག་ཅུ་བཞེས་པ་ཆུ་གླང་ (༡༩༧༣)ལོའི་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པར་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ།  
ཤིང་ཡོས་ (༡༩༧༥)ལོར་ཁྲེན་དུར་ཕེབས་ཏེ་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་བཟོ་རྒྱུའི་གཞི་བཏིང་།  
མེ་སྦྲུལ་ (༡༩༧༧)ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པར་ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་སྐབས་བཞི་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་དུ་བདམས་ཐོན་བྱུང་བ་དང་། དེའི་ཕྱི་ལོ་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པར་བདམས། 

==བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སླར་གསོ་མཛད་པའི་སྐོར།==

ལྕགས་སྤྲེལ་ (༡༩༨༠)ལོའི་སྤྱི་ཟླ་དང་པོར་པེ་ཅིན་དུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཚན་རིག་གྲོས་བསྡུར་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཉིན་བཅུ་གཉིས་རིང་རྩོད་གླེང་མཛད་མཐར་དེ་སྔ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གསུང་རྩོམ་སློབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ཟེར་བ་ཞིག་བཙུགས་པ་དེས་བོད་ཡིག་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་དགོས་ཞེས་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལུགས་རྩ་བརླག་གཏོང་བའི་ཡིག་ཆ་གནད་བསྡུས་ཟེར་བ་དེ་རྩིས་མེད་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་དང་སྦྲགས་གནད་བསྡུས་ཀྱི་དགག་ཡིག་མཐའ་དཔྱད་ཟེར་བ་ཞིག་ཆེད་མངགས་རྩོམ་འབྲི་གནང་ནས་ཚིག་མཛོད་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཡོངས་ལ་ཚར་གཅིག་ཁྲིད་གནང་མཛད། དགུང་གྲངས་རེ་དགུ་པ་ཆུ་ཁྱི་ (༡༩༨༢)ལོའི་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་གཉིས་ཉིན་ལྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གདན་ཞུས་ལྟར་གནམ་གྲུའི་ཐོག་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་ཀྲུང་གོ་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་ཐོག་སྐར་རྩིས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་འཛིན་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པར་བདམས། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐོག་ཁང་དུ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེར་ནང་མཇལ་ཞུས། ཟླ་ངོ་བཞི་ཙམ་རིང་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ། བཀྲས་ལྷུན། ས་སྐྱ། ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་། ཆོས་རྒྱལ་བང་སོ་སོགས་ལ་གནས་གཟིགས་ཕེབས། ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དང་ཆོས་ལུགས་མི་སྣ་དྲུག་བཅུ་ལྷག་གི་ལྟ་སྐོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་གནང་སྟེ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཞིང་ཆེན་དགུའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕེབས།  

དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུར་ཕེབས་པ་ཆུ་ཕག་(༡༩༨༣)ལོའི་ཟླ་གསུམ་པར་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་ནས་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭའི་གནའ་ཡིག་ཟབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭར་《སྙན་ངག་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད་》སློབ་ཁྲིད་མཛད། དེ་རྗེས་ཁྲང་རྡ་དང་། ཏཱ་ཐུང་།  རི་བོ་རྩེ་ལྔ། སྐུ་འབུམ། བླ་བྲང་སོགས་སུ་གནས་གཟིགས་ཕེབས་རྗེས་ཕྱིར་འབར་ཁམས་སུ་རང་སྐྱོང་ཁུལ་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་འཁོར་བའི་དགའ་སྟོན་དུ་ཕེབས་ཞུགས་མཛད།  ད་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་གྲངས་རིང་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཕེབས་ཏེ་སློབ་ཁྲིད་དང་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་གནང་མཛད་དེ། ཕུལ་བྱུང་གི་སློབ་མ་དུ་མ་གསོ་སྐྱོང་གནང་མཐར་དགུང་གྲངད་བརྒྱད་ཅུར་ཕེབས་པ་རབ་གནས་ཆུ་བྱ་ལོའི་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པ་ཕྱི་མ་ཤོལ་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་(༡༩༩༣ལོའི་ཟླ་༥ཚེས་༦)ཉིན་སྟེ་རེས་གཟའ་ཕུར་བུ། རྒྱུ་སྐར་ས་རི། ནམ་ལངས་ཀྱི་དུས་སུ་ཆུ་ཚོད་བདུན་དང་སྐར་མ་ཉེར་ལྔའི་ཐོག་སེང་གེ་ཉལ་སྟབས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་དུ་ཕེབས་པའི་ཚུལ་བསྟན། མཛད་རྣམ་ཞིབ་ཙམ་གཟིགས་འདོད་ཚེ་དམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གསུང་འབུམ་པོད་དང་པོའི་ནང་《རྩོམ་པ་པོ་རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ་》ཞེས་བྱ་བར་གཟིགས།  གསུང་རྩོམ་ལྕགས་དཔར་མ་པོད་དྲུག་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད་པ་ལགས་སོ།  །

{{Databox}}
== གསུང་རྩོམ་གྱི་སྐོར། ==

དམ་པ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་དང་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ། གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་མཛད་དེ། སྔ་རྗེས་སུ《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་མཛོད།》《དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོའི་ཚིག་འགྲེལ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར།》《སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད།》《བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས།》《དབྱངས་གསལ་གྱི་བརྡ་ཆད།》《ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་རྒྱས།》སོགས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ཀྱི་དཔྱད་འབྲས་ཁྱོན་སྡོམ་པོད་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་རྩོམ་གནང་མཛད་ཡོད་པ་དང་།       ཁོང་ཉིད་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཁྲོད་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་ཀུན་ལ་མཁོ་བའི་དཔེ་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། བཀའ་པོད་ལྔ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་བཞི། གཞན་རྣམ་ཐར་དང་ལོ་རྒྱུས། སྙན་ངག བརྡ་སྤྲོད་སོགས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བང་མཛོད་འདི་ཉིད་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་། མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། ལྷག་པར་ཏུ《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》དང《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》ལྟ་བུའི་གསུང་རྩོམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་བསྐངས་པ་དང་། སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཕྱེས་པ་མ་ཟད། རྗེས་འཇུག་ཉམས་ལེན་དུ་སྐུལ་མ་མཛད་པ་བཅས་ནུས་པ་དང་དགེ་མཚན་བླ་མེད་ཐོན་ཡོད།

==སྲིད་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་སྐོར།==
     
༡༩༥༠ ལོར་རྡོ་སྦིས་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྷན་དུ་པེ་ཅིན་དུ་གཤེགས་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནས《ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་ཆབ་སྲིད་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་རྩ་འཛིན》དང《བོད་ཞི་བའི་བཅིངས་འགྲོལ་གྱི་ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་མ》སོགས་ཡིག་ཆ་གཙོ་གྲས་ཀྱི་ཞུ་ཆེན་ལོ་ཙཱ་བའི་འགན་བཞེས་པ་དང་། ༡༩༥༦ ལོ་ནས《མོའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བཏུས》པོད་དང་པོ་ནས་གསུམ་པའི་བར་གྱི་བོད་ཡིག་པར་མར་ཞུ་དག་མཛད་པ་དང་སྦྲགས་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལས་ཀར་ཞུགས། སྔ་རྗེས་སུ་ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་འཛིན་གཞོན་པ་དང་། ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་འགན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས།

==གདུལ་བྱ་སྐྱོང་བའི་སྐོར།==

དུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་དབང་གིས་དམ་པ་ཁོང་གིས་ཀྱང་བློས་མི་དཔག་པའི་མནར་གཅོད་དང་སྐུ་ཚེགས་གྲངས་མེད་མྱངས་པ་མ་ཟད། སྐབས་དེའི་གསུང་རྩོམ་པོད་གཉིས་ཡོད་པའང་རྩ་སྟོངས་སུ་གྱུར། སྲིད་ཇུས་རིམ་གྱིས་ལྷོད་ཡངས་སུ་སོང་རྗེས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལ་ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཐེབས་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར《བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས།》གཙོས་གདུལ་བྱའི་བློ་ཁ་དང་བསྟུན་ནས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་འགའ་གསར་རྩོམ་གནང་སྟེ་ཁྱུང་མཆུ་དང་ཀླུ་ཆུ། མཛོད་དགེ རྔ་བ་སོགས་ཡུལ་གྲུ་དུ་མ་ནས་བོད་ཡིག་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས་ཤིང་། སྐལ་ལྡན་ཕོ་མོ་རྣམས་ལ་རིག་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་སྟེ་མི་རིགས་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དགེ་རྒན་མང་པོ་གསོ་སྐྱོང་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་གསོའི་སླར་གསོ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་མཛད་རྗེས་གང་ལེགས་བསྐྲུན།

གཞན་མདོ་སྨད་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དང་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན། ཆབ་མདོ་དགོན་ཆེན། རྔ་ཡུལ་སྒོ་མང་དགོན་སོགས་ཆོས་སྡེ་བགྲང་ལས་འདས་པར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་དབང་ལུང་མན་ངག་སྤེལ་ཏེ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཡོངས་འཛིན་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་དང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།   ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གླིང་གི་སློབ་གཙོ་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན། གུང་ཐང་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་ཡོངས་འཛིན་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ། ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་པོ། རྔ་བ་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྟག་ཚ་སྤྲུལ་སྐུ། དམུ་དགེ་དགོན་པའི་དགེ་བཤེས་བསླབ་གསུམ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་བསྟན་པའི་འཕེལ་རྒྱས་དང་བརྒྱུད་འཛིན་ལ་རང་གི་ནུས་པས་སྲིད་ཞུ་གང་ལེགས་བསྒྲུབས་ཏེ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོ་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས།

༡༩༨༠ ལོ་ནས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་སོགས་ཀྱིས་གདན་ཞུ་ལྟར་སློབ་གྲྭ་དེ་དག་ནས་སྒྲ་དང་སྙན་ངག ལོ་རྒྱུས། སྐར་རྩིས། གསོ་བ་རིག་པ། ཚད་མ་རིག་པ་སོགས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་ལན་མང་མཛད་དེ་བུ་སློབ་མང་པོ་བསྐྱངས་པ་ལ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་དབུ་ཁྲིད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་རྒྱལ་མོ་འབྲུག་པ་དང་། མཚོ་སྔོན་མཚོ་ལྷོ་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པ། བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་བན་དེ་བཀྲ་ཤིས། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་སྙན་ངག་གི་དེད་དཔོན།  མགོ་ལོག་ཁུལ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ལས་དོན་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་གི་དབུ་ཁྲིད། སྐབས་ལྔ་བའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཕུལ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་མི་སྣ་སྐུ་ཞབས་འཇུ་སྐལ་བཟང་། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་གི་དབུ་ཁྲིད། འབུམ་རམས་པའི་མཛུབ་སྟོན་དགེ་རྒན། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ཆེད་ལས་མཁས་པ་བན་གོའམ་དབྱངས་ཅན་སྒེག་པའི་བློ་གྲོས། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ངང་ཚང་འབུམ་སྐྱབས། སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་རིན་ཆེན་མཚོ། སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་གཙུག་ཏོར་རྒྱལ་སོགས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སློབ་གཉེར་ལམ་ལུགས་དང་སཾ་བོད་སྐད་ཡིག་ཡིག་ཚགས་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཆེན་མོ། གསང་བདག་གམ་ཚངས་སྲས་དགྱེས་པའི་ལང་ཚོ། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་སྐོར་གྱི་ཆེད་མཁས། ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ངམ་དབྱངས་ཅན་དགའ་བའི་བློ་གྲོས། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་འབུམ་རམས་པའི་མཛུབ་སྟོན་དགེ་རྒན། བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ཆེད་མཁས་སྐུ་ཞབས་ལྷ་མཆོག་རྒྱལ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་གོ་ཤུལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས། བོད་ལྗོངས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཡུམ་པ་སོགས་བློ་གཟུ་བོར་གནས་ཤིང་། བློ་གྲོས་ཀྱི་ནོར་དང་ལྡན་པའི་སློབ་བུ་དག་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཁོང་གི་ཐུགས་ཁུར་དང་མཛུབ་ཁྲིད་འོག་རིག་པའི་གཉོམ་ལག་རྒྱས་པ་ཁོ་ནའོ།།

མདོར་ན། དམ་པ་ཁོང་ལ་མཚོན་ན་གཞན་ཕན་གྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་། བྱམས་སེམས་གྱི་ཞི་བདེས་ཐུགས་ཡོངས་སུ་གཏམས་ཤིང་། སྒྲ་དང་སྙན་ངག ལོ་རྒྱུས། ཚད་མ། གསོ་རིག སློབ་གསོ་སོགས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་མ་དར་བ་ནས་དར་བར་བྱེད་ཅིང་། དར་བ་རྣམས་དག་ཀྱང་འཕེལ་བ། ཉམས་པ་རྣམས་གསོ་བར་བྱེད་པ་སོགས་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་སྨན་པའི་ལེགས་མཛད་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ས་སྟེང་ཡོངས་ལ་བར་མེད་དུ་ཁྱབ་ཡོད།&lt;ref&gt;[https://library.bdrc.io/show/bdr:W1PD76620?s=%2Fshow%2Fbdr%3AMW1PD76620%3Fs%3D%252Fosearch%252Fsearch%253Fq%25253D%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BD%252525B4%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%252525BA%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252596%252525E0%252525BD%252525A6%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%2525258F%252525E0%252525BD%25252593%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BE%252525B1%252525E0%252525BD%252525B2%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BD%25252584%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BE%252525A3%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BD%25252584%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%252525A6%252525E0%252525BD%252525A3%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A8%252525E0%252525BD%252525B1%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A4#open-viewer རང་རྣམ་རང་གསལ་ཨ་དར་ཤ]དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། 《རང་རྣམ་ཨ་དར་ཤ》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༢༤ ཤོག་ངོས་ ༡༢༥།&lt;/ref&gt; ༡༩༩༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་ནས་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་བོད་ཡིག་སྡེ་ཁག་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་རྒྱས་པ་མཛད། ལོ་དེར་ཆབ་མདོ་དགོན་པར་ཕེབས་སྐབས་སུ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭར་ཉིན་བཅོ་ལྔ་ལྷག་གི་རིང་ལ་བློ་གསལ་རིགས་སྒོའི་སློབ་ཁྲིད་མཛད་ནས་དེ་གའི་དགེ་སློབ་རྣམས་ཀྱིས།། བསིལ་ལྡན་གངས་ཀྱི་ར་བ་ན།། ལྔ་རིག་ཟུང་གི་རིག་པའི་གནས།། ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་པཎི་ཏ།། བདག་པོ་ཉིད་ལས་གཞན་ན་སུ།། ཞེས་པའི་བསྟོད་བསྔགས་ཡང་ཡང་ཕུལ།

==མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐོར།==

༡༩༩༡ལོར་ཨ་ལགས་ཡོངས་འཛིན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རྣམ་ཐར་བརྩམས་གནང་མཛད། ན་བ་ལེགས་ན་ན་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་པ་ལྟར་དུ། ༡༩༩༣ལོའི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་དྲུག་ཉིན་ལ(དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ)སྐུ་བསྙུངས་ནས་དམུ་དགེ་དགོན་དུ་ཡོད་པའི་གཟིམས་ཤག་བསླབ་གསུམ་ནོར་བའི་ཕོ་བྲང་དུ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །

== དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆའི་ཁུངས། ==
# [https://library.bdrc.io/show/bdr:W1PD76620?s=%2Fshow%2Fbdr%3AMW1PD76620%3Fs%3D%252Fosearch%252Fsearch%253Fq%25253D%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BD%252525B4%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%252525BA%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252596%252525E0%252525BD%252525A6%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%2525258F%252525E0%252525BD%25252593%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BE%252525B1%252525E0%252525BD%252525B2%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BD%25252584%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BE%252525A3%252525E0%252525BD%25252598%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BD%25252584%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252582%252525E0%252525BD%252525A6%252525E0%252525BD%252525A3%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A8%252525E0%252525BD%252525B1%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%25252591%252525E0%252525BD%252525A2%252525E0%252525BC%2525258B%252525E0%252525BD%252525A4#open-viewer སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་གི་རྣམ་ཐར་འགྲེལ་བཤད།] དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། 《རང་རྣམ་ཨ་དར་ཤ》 མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༢༤ ཤོག་ངོས་ ༡༢༥།
#
[[Category:མི་སྣ།]]
&lt;references /&gt;གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བ།

[དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད]</text>
      <sha1>5jsos2yzq0l189r7oco3lycmk4ryl3p</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>