Wikipedia bowiki https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%82%E0%BD%99%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8D MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter མི་ཌི་ཡ་། དམིགས་བསལ། བགྲོ་གླེང་། སྤྱོད་མཁན། སྤྱོད་མཁན་གྱི་ བགྲོ་གླེང་། Wikipedia Wikipedia བགྲོ་གླེང་། ཡིག་ཆ། ཡིག་ཆའི་ བགྲོ་གླེང་། མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀི། མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀིའི་ བགྲོ་གླེང་། དཔེ་པང་། དཔེ་པང་གི་ བགྲོ་གླེང་། རམ་འདེགས། རམ་འདེགས་ཀྱི་ བགྲོ་གླེང་། རིགས་དབྱེ། རིགས་དབྱེའི་ བགྲོ་གླེང་། TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 22231 163042 162989 2026-11-11T06:56:24Z Pecha-Dhondup 22403 163042 wikitext text/x-wiki {{Infobox དགོན་པ། | name = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན། | image = Mugey monastery 1987 after cultural revolution.png | caption = དམུ་དགེའི་དགོན། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་རྗེས་སུ་༡༩༨༧ ལོར་དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་ངོས་ནས་བཏབ་པའི་དམུ་དགེའི་དགོན་པའིའདྲ་པར་ཞིག ཆོས་སྒོ་བྱས་རྗེས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་ཞིག | religion = ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ། | sect = དགེ་ལུགས། | founder = [[ཚ་ཁོ་དབོན་པོ་ངག་དབང་གྲགས་པ་|ཚ་ཁོ་ངག་དབང་གྲགས་པ།]] | founded_date = ཕྱི་ལོ་ ༡༣༩༩ | location = དམུ་དགེ། ཟུང་ཆུ་རྫོང་གི་ཁོངས་གཏོགས། | head_lama = ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན། }} '''དམུ་དགེའི་དགོན'''་ནམ་'''དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན'''་(dmu dge bkra shis 'khor lo'i dgon)毛儿盖寺 ནི་ [https://wikisource.org/wiki/Page:%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%A6%E0%BC%8D.pdf/14#:~:text=%E0%BD%A2%E0%BE%97%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A1%E0%BD%BA%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%8F%E0%BD%BA%E0%BD%A0%E0%BD%B4%E0%BC%8B%20%E0%BD%A2%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9E%E0%BD%B4%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%97%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%B4%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A1%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E3%80%8A1399)%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%A1%E0%BD%B2%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%A3%E0%BC%8D ཕྱི་ལོ་ ༡༣༩༩ ལོ་སྟེ།] <ref></ref[[རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྣམ་ཐར།|རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་གྲགས་པ]]<ref>རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྣམ་ཐར།</ref> རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་དགུང་ལོ་ཞེ་གསུམ་ཡས་མས་ཤིག་གི་སྐབས་སུ། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་སྔ་ཚལ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་[[ཚ་ཁོ་དབོན་པོ་ངག་དབང་གྲགས་པ་|རྗེ་ཚ་ཁོ་བ་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་གྲགས་པ]]ས་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་དགོན་པ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཏབ་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་དང། རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུང་གིས་ཟིན་པ་དང་རབ་གནས་མཛད་པའི་དགེ་ལུགས་ཀྱི་དགོན་རྙིང་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཆེ་གྲས་གང་མང་ཞིག་ལ་མདོ་ཕྱོགས་སློབ་གཉེར་གྱི་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་དང་། སྔགས་ཕྱོགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་སོགས་སློབ་གཉེར་གྱི་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་རྒྱུད་གྲྭ་བཅས་དགོན་པ་གཅིག་ལ་རྩ་བའི་གྲྭ་ཚང་གཉིས་རེ་ཡོད་མོད། དམུ་དགེ་དགོན་པར་མཚོན་ན་དམིགས་བསལ་གྱིས་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་དང་རྒྱུད་གྲྭ་ལོགས་སུ་མེད་པར་གཉིས་ཆ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོདཔས་ཚོགས་དང་ཆོས་གྲྭ་ཧ་ཅང་ལྕི། [[File:Mugeygonpa01.png|thumb|ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ ལོར་དགོན་པའི་མདུན་རིའི་ངོས་ནས་བཏབ་པའི་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་འདྲ་པར། ]] == དགོན་པའི་གྲྭ་གྲངས། == དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་ལ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྔོན་གྲྭ་གྲངས་༦༧༠ <ref>ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་འཕྲེང་ལྔའི་རྣམ་པར་ཐར་བ། རབ་རྒྱལ་ས་བྱི་(1948)ལོར་ནན་ཅིན་ནས་དཔར་དུ་བཀོད་པ།</ref>ཙམ་ཡོད་ཅིང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༢༠ ལོར་ཁྱོན་བསྡོམས་པའི་གྲྭ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་ཡོད། == ས་གནས། == བོད་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་བགོ་སྟངས་ལྟར་བྱས་ན་“སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་” ཟེར་བའི་སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་གི་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་བགོ་སྟངས་ལྟར་བྱས་ན་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ<ref>དེའི་རྗེ་ སུ་ཅོག་རྒྱལ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་གིས་ཞིག་གསོས་བྱས་ཏེ་ས་རྡོའི་་་ མཆོད་རྟེན་ལེགས་པ་ཞིག་བཞེངས་ནས་གདུང་རུས་རྣམས་ཤུག་པའི་</ref>། ཟུང་ཆུ་རྫོང་དམུ་དགེ་ཡུལ་ཚོ་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཆགས་ཡོད། ས་བབ་མཐོ་ཚད།  རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་མཐོ་ཚད་སྨི་ 3200m དང་བྱང་N32° ཤར་E103°མཚམས་སུ་ཆགས་ཡོད། == འཆད་ཉན། == སློབ་གཉེར་གྱི་ཡིག་ཆ་གཙོ་བོ་རྒྱལ་བ་ཤཀྱ་ཐུབ་པའི་གསུང་སྤྱི་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་རྒྱ་གར་གྱི་པཎ་གྲུབ་མཁས་པས་མཛད་པ་རྣམས་དང་། བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱི་གསུང་། རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང། ཀུན་མཁྱེན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སློབ་གཉེར་གྱི་མཐིལ་ཏུ་འཛིན། ༡༽ [https://wikisource.org/wiki/Page:%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%A6%E0%BC%8D.pdf/18#:~:text=%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%94%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%A1%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%80%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BE%B2%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%B2%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%B4%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%98%E0%BD%84%E0%BC%8B%20%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%90%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%99%E0%BD%B4%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%BA%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%94%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A6%E0%BE%B1%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A0%E0%BD%BC%E0%BC%8D%E0%BC%8D%20%E0%BC%8D%E0%BC%8D%20%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BC%8D%20%E0%BD%A1%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%90%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%92%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%9B%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%BC%E0%BD%91%E0%BC%8B%20%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%87%E0%BD%B4%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%85%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%90%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%81%E0%BD%BC%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%91%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%86%E0%BD%BC%E0%BD%82%E0%BC%8B%20%E0%BD%A0%E0%BD%95%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%80%E0%BC%8B%E0%BD%8F%E0%BC%8B%E0%BD%A1%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%9A%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%97%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%90%E0%BD%B4%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%80%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B རྒྱུད་གྲྭ་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་བཏང་བའི་སྐོར།] རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་ཁྱི་(1778)ལོའི་ཟླ་དྲུག་པའི་ནང་ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་[[ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཡིན།:|དཀོན་མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་བོ་]]མཆོག་དམུ་དགེ་དགོན་པས་ཐེངས་གཉིས་པ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་རིམ་པས་ཟླ་བཅུ་བའི་ཟླ་མཇུག་ལ་དགོན་སྡེ་འདིར་ཕེབས་ཐུབ་པ་བྱུང་། འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་ཞིང་སར་རྒྱུད་གྲྭ་ཧ་ཅང་མི་མང་ཡང་དངོས་གཙང་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ལེགས་ཚུལ་འདི་ཀའི་བླ་སྡེ་དང་རྒན་པོ་རྣམས་འདུས་ཐོག་ཏུ་བཀའ་ཕེབས་པར་ཐམས་ཅད་གྲོས་མཐུན་གྱིས་རྒྱུད་གྲྭ་འཛུགས་རྒྱུར་ཐག་བཅད། གསར་ཚུགས་ཀྱི་ཚེ་གྲྭ་བ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་བྱུང་བ་སྙན་སྒྲོན་ཕུལ་བས་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ལྷ་གྲངས་དང་མཉམ་པར་འདུག་པས་རྟེན་འབྲེལ་བཟང་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མཉེས། བླ་མ་ལས་སྣེ་སོགས་བསྐོ་བཞག་མཛད་ཅིང་ཚོགས་པར་མང་འགྱེད་བསྩལ། ༢༽དགོན་འདིར་བཤད་གྲྭ་ཐོག་མར་བཙུགས་ཚུལ། ས་ཁྱི་(1778)ལོར་རྒྱུད་གྲྭ་བཙུགས་ནས་བགྲང་བྱ་བཅུ་དྲུག་པ་ཆུ་མོ་གླང་གི་(1793)ལོར་ཁྲིམས་དཔོན་པོ་ཚང་ལ་འཁྲུངས་པ་ཀློང་རྡོལ་རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་སློབ་ཁྲིམས་ཆོས་མཛད་བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་དང་། དམུ་དགེ་རྒྱམ་ཁོ་ཚང་ལ་འཁྲུངས་པ་ལྷ་རམས་པ་ཟུང་ཆུ་བློ་བཟང་དགེ་ལེགས་གཉིས་ཀྱིས་སྒོ་མང་ཡིག་ཆའི་སྟེང་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་རྒྱུད་སྨད་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས། མདོ་སྔགས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ལ་བསླབ། དང་བོར་ཁྲིམས་ཆོས་མཛད་ཀྱིས་འཆད་ཉན་གནང་། དེ་ནས་ཟུང་ཆུ་དགེ་ལེགས་ཏེ་རྒྱམ་ཁོ་ལྷ་རམས་པ་བློ་བཟང་དགེ་ལེགས་ཁྲིར་བཞུགས། [[File:Monks of Mugey Gonpa in the hall 2017.png|thumb|2017 ལོར་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་གྲྭ་མང་གིས་སྨོན་ལམ་གསུང་བཞིན་པའི་སྐབས་ཀྱི་འདྲ་པར་ཞིག]] == དགོན་སྡེ་འདི་ཉིད་བསྐྱངས་མཁན་གྱི་བླ་མ་རིམ་བྱུང་། (རགས་བཤད།) == དགོན་པ་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་རྗེ་ཚ་ཁོ་བ་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་གྲགས་པས་ཕྱག་བཏབས་པ་དང་ཁོང་གིས་ཐོག་མར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་འཕྲུལ་འཁོར་བསྐོར་ནས་གནས་བྱིན་རླབས་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་དབུ་ཚུགས། '''དང་བོ།''' རྗེ་ཚ་ཁོ་བ་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་གྲགས་པ། '''གཉིས་པ།''' དགོན་སྡེ་འདི་ཉིད་སྟོང་སྐོར་རིམ་བྱུང་གིས་བསྐྱོང་ཚུལ། * སྟོང་སྐོར་སྐུ་འཕྲེང་གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། (1557-1587) * སྟོང་སྐོར་སྐུ་འཕྲེང་གསུམ་པ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ། (1588-1639- * སྟོང་སྐོར་སྐུ་འཕྲེང་བཞི་བ་རྗེ་མདོ་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོ། (-1683) * སྟོང་སྐོར་སྐུ་འཕྲེང་ལྔ་བ་རྗེ་ངག་དབང་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ། (1684-1752) '''གསུམ་པ།''' ཧ་མཐའ་བླ་མ་སོགས། '''བཞི་བ།''' ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན། == སྟོང་སྐོར་སྐུ་འཕྲེང་གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། == '''༡༽''' སྟོང་སྐོར་སྐུ་འཕྲེང་གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ནི། རབ་བྱུང་དགུ་བའི་མེ་སྦྲུལ་(1557) ལོར་འཁྲུངས། རྗེ་འདི་བ་དམུ་དགེ་དགོན་པར་ཕེབས་ཏེ་དགོན་སྡེ་བསྐྱངས། རབ་བྱུང་བཅུ་བའི་མེ་ཕག(1587) ལོར་འདས། '''༢༽''' དེ་ནས་སྐུ་འཕྲེང་གསུམ་པ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཕྱོགས་ས་བྱི་(1588) ལོར་འཁྲུངས། རྗེ་འདི་ཡང་དགོན་སྡེ་འདིར་ཕེབས་ཏེ་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་། ང་གཉིས་པ་རབ་དྲག་ས་ཡོས (1639)ལོར་གཤེགས་ཀྱང་མངལ་དུ་སྲིད་པ་འཛིན་མ་དགོས་པར་སུག་ཆུའི་འགྲམ་དུ་རྒྱ་ཕྲུག་ལོ་བཅུ་དགུ་ཅན་ཞིག་གི་ཕུང་བོ་དུར་ཁྲོད་དུ་བསྐྱལ་བར་བྱ་འཕུར་བ་བཞིན་སྐད་ཅིག་ལ་འཕོས་ནས་ང་སྟོང་སྐོར་བ་ཡིན་ཞེས་ངོས་བཟུང་བར་བརྟེན། གོང་མའི་སྐུ་གདུང་དང་མཉམ་དུ་སྟོང་སྐོར་དུ་ཕེབས། ལམ་ནས་ཆུ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་དཔལ་འབྱོར་བའི་དྲུང་ནས་རབ་བྱུང་གསར་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཚན་ལ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོར་བཏགས། དབང་ལུང་མན་ངག་མཐའ་ཡས་པ་གསན། འདི་ནི་རྗེ་སྐལ་ལྡན་གྱིས། “སྔགས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཅུད་བཟང་བོས། ། ཐུགས་བརྩེ་བས་གྲོང་འཇུག་བདེ་ལམ་ནས། ། དཔལ་མདོ་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོའི་སྐྱེ་བ་བཞེས། །”” ཞེས་ཚད་ལྡན་དུ་བཞེད། {{Databox}} '''༣༽''' སྟོང་སྐོར་སྐུ་འཕྲེང་སྔོན་མགཉིས་ཕེབས་པའི་འབྲེལ་གྱིས་དམུ་དགེ་དགེ་བཤེས་དཀའ་བཅུ་ཤཱཀྱ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱིས་རྗེ་མདོ་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོ་དགོན་སྡེ་འདིར་གདན་དྲངས། དགོན་པ་ཕུལ། རྗེ་ཉིད་ནས་བྱམས་ཁང་། མགོན་ཁང་། འདུ་ཁང་། གཟིམ་ཁང་རྣམས་བསྐྲུན། བཀའ་འགྱུར། བསྟན་འགྱུར་གྱི་གཙོས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་མང་དུ་བཞེངས། མ་ཅིག་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་རེ་མ་ཏི་དང་། ཚངས་པ་དུང་གི་ཐོར་ཚུགས་ཅན་ལ་དགོན་སྡེ་འདི་གཉེར་དུ་གཏད། རྗེ་འདིས་དམུ་དགེ་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད། ཤར་ལེ་ཚོ་བཅོ་བརྒྱད། ནགས་རི་ཁག་གསུམ། ཟངས་དཀར་ཨ་མཆོག བྱམས་ཐང་ཁྲོ་ཁོ། ཁ་ནག་དབལ་ཤུལ། རྔ་བ་སོགས་ལ་དབང་བསྒྱུར། ཕྱོགས་འདིའི་རྒྱལ་བོ་ལྟ་བུ་བྱས། དགོན་འདིར་བཞི་སྐོར་དང་། ལ་བོང་སང་གི་ཁང་བ་དང་། གྲགས་པ་ཨ་རིགས་ཀྱི་ཁང་བ་སོགས་སྔོན་སྟོང་སྐོར་གྱི་ཡིན་ཞེས་གྱང་རྙིང་རྡོ་ཧྲུག་ཧ་ཅང་མང་བ་གྱང་ངོས་ལ་གྱང་རིས་ཡོད་པ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་བར་དུ་གནས། དམུ་དགེའི་ཁོག་ཏུ་ཡང་རྡོ་ཏེའུ་འགབ་མའི་ཁང་བ་དང་། སྔོ་ཐེར་རྒྱ་སྒོའི་མན་གྱི་གདོང་སྣེའི་སྟེང་དུ་ལྷ་ཁང་ཆེན་པོ་དང་། སྨད་དུའང་དེ་ལྟ་བུའི་གདོང་སྣེར་ལྷ་ཁང་དང་། སྔོན་བོད་ཀྱིས་གདོང་སྣེའི་སྟེང་དུ་མཁར་རྩིག་པའི་སྲོལ་ལྟར་དམུ་དགེའི་ཁོག་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུའང་སྟོང་སྐོར་གྱི་ཁང་ཤུལ་མང་། རྗེ་འདི་ཞེ་ལྔ་བ་ཆུ་ཕག་(1683)ལ་གཤེགས། '''༤༽''' དེའི་སྤྲུལ་སྐུ་མཉྫུ་ཤྲཱི་རྗེ་ངག་དབང་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སྣང་རར་ཤིང་བྱི་(1684)ལོར་འཁྲུངས། རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཟིགས་སྐྱོང་བླ་ན་མེད་པ་གནང་། རྗེ་འདིས་མཛད་པའི་དམུར་བསང་བཞི་སྐོར་ཆེན་མོའི་ཡང་རྩེར་སྦྱར་ཞེས་པའང་ཡོད། དེའི་དུས་དགོན་པ་ཧ་མཐའ་བླ་མ་ལ་གཏད། སྙེ་ཐང་གི་གཞིས་ཀ་ས་ཞིང་བཅས་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་ལ་གཏད་དེ་ཁོང་ཉིད་རང་དགོན་དུ་ཕེབས། དེ་དུས་བྱམས་ཁང་གི་ཚངས་པའི་སྐུ་བརྙན་འབྱོན་གྲབས་བྱས་ཤིང་སྤྱན་ཆབ་བྱུང་། ད་ལྟའང་ཞལ་གྱི་ཁ་དོག་ལ་མཐོང་སྣང་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཞེས་མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། རང་དགོན་དུ་ཕེབས་ཞེས་པ་སྟོང་སྐོར་མདོ་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོས། རབ་དྲག་མེ་ཁྱི(1646)ལོར་ཟི་ལིང་སྟོང་སྐོར་བཏབ་པ་དེར་ཕེབས། ཆུ་ཡོས་(1723)དུས་འཁྲུགས་སྐབས་གཡེར་ཤོང་དུ་བཞུགས། ཆུ་སྤྲེལ(1752)ནག་ཟླར་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བ་ལོ་དེའི་བདུན་པའི་བཅུ་གསུམ་ལ་དེར་གཤེགས་ཀྱང་ཟེར། སྟོང་སྐོར་ལྷ་གཉེར་དུ་གྲགས་པ་རིམ་བསྐོས་ལ་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་འབྲུ་བསོད་འབུལ་སྲོལ་སྣང་ཞེས་པའང་རྗེས་སུ་བྱམས་ཁང་དེ་ལྷ་ཁང་གོང་མར་བསྒྱུར། དེའི་ལྷ་གཉེར་ལ་སྨད་ཚོ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྟོང་སྐོར་བྲེ་ཁྲལ་དང་། མགོན་ཁང་ལྷ་གཉེར་ལ་སྟོད་ཚོ་བརྒྱད་ཀྱིས་མགོན་པོའི་བྲེ་ཁྲལ་ཞེས་པ་བཅོས་བསྒྱུར་བར་ཕྲན་ཚེགས་རེ་འབུལ་སྲོལ་སྣང་། == ཧ་མཐའ་བླ་མ་ལ་གཏད་པ། == སྔར་སྟོང་སྐོར་ལྔ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོས་དགོན་པ་ཧ་མཐའ་བླ་མ་ལ་གཏད་པ་ནས། ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་འདིར་ཕེབས་དུས་ཁོང་ལ་ཕུལ་བ་ཡིན། འཁྲུངས་དུས།1916འདས་དུས།1947 དེའི་བར་དམུ་དགེ་དགོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་ལྔ་མཆོད་ཀྱི་ཁྲི་བ་ཧ་མཐའ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གནང་། དེའི་རྗེས་མཁན་པོ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གནང། དགོན་སྡེ་འདི་ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ཕེབས་ཚུལ། (མུ་མཐུད་ནས་སྒྲིག་མུས་ཡིན།) == རྩོམ་དང་ལུང་ཁུངས། == “དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་བྱུང་བ་བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་།” རྩོམ་པ་བོ། དམུ་དགེ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའམ་མིང་གཞན་དབྱངས་ལྡན་གྲུབ་པའི་གོ་ཆ། ནས་ཁོལ་འདོན་དང་གཞིར་བཞག་བྱས་ཡོད། འགའ་རེ་བསྒྱུར་བཅོས་ཕྲན་བུ་རེ་བྱས་ཡོད་མོད་ནང་དོན་ལ་འགྱུར་གང་ཡང་བཏང་མེད།<references /> [[Category:དགོན་པ།]] <nowiki>{{Wikisource | title = དམུ་དགེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས། | last = ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། | first = Author དམུ་དགེ་རས་ཆང་ | year = ༡༩༩༠ }}</nowiki> jxbifb47onxv40tly9xs720b4i25jhe 0 24867 163030 162604 2026-11-10T18:08:30Z InternetArchiveBot 23708 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261110) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 163030 wikitext text/x-wiki == རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་པ། == [[རྒྱ་གར།|རྒྱ་གར་]] ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་འཛམ་གླིང་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། ༡༩༥༩ ལོར་བོད་མི་ཚོས་ རྒྱ་ནག་གི་དབང་སྒྱུར་ལ་ ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ [[བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།|ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་]] དང་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྒྱ་གར་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོར་སྐྱབས་བཅོལ་དང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་གནས་བབ་གཙོ་བོ་དེ་ཆགས་ཡོད། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་ [[ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ།|ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་]] [[བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་།|དྷ་]] [[རྡ་རམ་ས་ལ།|རམ་ས་]] ལ་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། == རྒྱབ་ལྗོངས == རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་ཚོའི་གནས་བབ་དེ་དུས་རབས་ཁ་ཤས་སྔོན་ལ་བྱུང་བ་དང་ [[ནང་བསྟན།|། ནང་ཆོས་ལ་]] བརྟེན་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེང་རབས་ཀྱི་གནས་སྤོ་དེ་ ༡༩༥༩ལོར་ རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ལྷ་སའི་གྱེན་ལོག་དྲག་གནོན་བྱས་རྗེས་ཏཱ་ལའི་ [[བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།|བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་]] དང་བོད་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ནས་འགོ་བཙུགས་པ་རེད། <ref>{{Cite book |last=Goldstein |first=Melvyn C. |title=A History of Modern Tibet, volume 2: The Calm before the Storm: 1951-1955 |date=2007 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-93332-3 |location=Berkeley, CA}}</ref> རྒྱ་གར་གཞུང་ གིས་ སྲིད་བློན་ ཇ་ཝ་ཧར་ལལ་ནེ་རུ་ ཡིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ཁོང་གི་རྗེས་འཇུག་པ་ཚོར་ སྐྱབས་བཅོལ་ གནང་ནས་ [[ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ།|ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་]] [[རྡ་རམ་ས་ལ།|དྷ་རམ་ས་]] [[བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་།|ལར་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་]] བཙུགས་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ནས་ ༡༩༦༣ བར་རྒྱ་གར་ནང་བོད་མི་ ༨༠༠༠༠ ཙམ་གཞིས་ཆགས་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ་དང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་མང་པོ་ [[རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ|རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་]] སྐབས་(༡༩༦༦–༡༩༧༦)དང་དེ་རྗེས་༡༩༨༠ དང་༡༩༩༠ བར་བོད་ནང་མུ་མཐུད་བཙན་གནོན་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱོར་ཡོད། <ref>{{Cite book |last=McConnell |first=Fiona |title=Rehearsing the state: the political practices of the Tibetan government-in-exile |date=2016 |publisher=Wiley/Blackwell |isbn=978-1-118-66123-9 |series=RGS-IBG Book Series |location=Chichester, UK Malden, MA}}</ref> == གཞིས་ཆགས་ཁག། == རྒྱ་གར་གྱི་བོད་མི་ཚོ་གཙོ་བོ་མངའ་སྡེ་སོ་སོའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ ༣༥ ལྷག་ཙམ་ནང་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆེ་ཤོས་ནི། * [[ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ།|སྡེ།]]་[[རྡ་རམ་ས་ལ།]][[ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ།|་]] [[ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེ།|ཧི་མ་ཅལ་མངའ་]] – བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཕ་ཡུལ་ཡིན། * ཀར་ན་ཊ་ཀ། བཱ་ཡ་ལ་ཀུ་པེ། – བོད་ཀྱི་གཞིས་ཆགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། <ref name=":0" /> * མུན་གྷོཌ་ [[ཁར་ན་ཀྲ་ཁཱ།|ཀར་ན་ཊ་ཀ་]] – དགོན་པའི་ལྟེ་གནས་ཡོད་པའི་གཞིས་ཆགས་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད། <ref name=":0" /> * ལྡི་ལིའི་མ་ཇ་ནུ་ཀ་ཏི་ལའི་སྟེང་། – རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་གནས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ས་ཁུལ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། <ref name=":0" /> ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོའི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་བོད་མི་ ༨༣༧༩༩ ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་མི་འབོར་ཞིབ་བཤེར་ ནང་། == ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གནས་བབ། == རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་མི་ཚོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གནས་བབ་བཟུང་ཡོད། ཁོང་ཚོ་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་མིན་པའི་སྐབས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཁོང་ཚོར་ངོ་སྤྲོད་ལག་ཁྱེར་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ༢༠༡༧ ལོའི་ལྡི་ལིའི་ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ ༡༩༥༠ ནས་ ༡༩༨༧ བར་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་པའི་བོད་མི་ཚོས་ ༡༩༥༥ ལོའི་མི་སེར་ཁྲིམས་གཞིའི་འོག་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་ཡོད། སྐྱབས་བཅོལ་བའི་ཁེ་ཕན། == རིག་གནས་དང་ཆོས་ལུགས། == རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོས་སོ་སོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཏེ། [[བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན།|བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱིས་]] སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་དབུས་ཀྱི་གནས་བབ་བཟུང་ནས་ཀར་ན་ཊ་ཀའི་ [[ཐེག་མཆོག་རྣམ་གྲོལ་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིང་།|རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་པ་]] དང་ [[ཨ་རུ་ནཱ་ཅལ་མངའ་སྡེ།|ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེའི་]] [[རྟ་དབང་དགོན་པ|ཏ་ཝང་དགོན་པ་]] སོགས་དགོན་པ་གཙོ་བོ་ཁག་གིས་རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། <ref>{{Cite book |title=The Tibetan assimilation of Buddhism: conversion, contestation, and memory |url=https://archive.org/details/tibetanassimilat0000kaps |date=2000 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-513122-2 |editor-last=Kapstein |editor-first=Matthew T. |location=New York}}</ref> དྷ་རམ་ས་ལའི་ བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་ཡིག་ཚགས་ཁང་ ལྟ་བུའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་གིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས། [[བོད་ཀྱི་ལོ་གསར།|ལོ་སར་༼བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་༽]] དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་འཁྲུངས་སྐར་ཉིན་མོ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་རྒྱ་ཁྱབ་ངང་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་ཡོད། <ref>{{Cite book |last=Shakya |first=Tsering |title=The dragon in the land of snows: a history of modern Tibet since 1947 |url=https://archive.org/details/dragoninlandofsn00tser_0 |date=2000 |publisher=Penguin Compass |isbn=978-0-14-019615-3 |location=New York, N.Y}}</ref> [[ཐང་ག|ཐང་གའི་]] རི་མོ་དང་ཟློས་གར་སོགས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྒྱུ་རྩལ་ཡང་མང་ཚོགས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་དང་སློབ་གསོའི་ལས་རིམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་ཡོད། == དཔལ་འབྱོར་དང་སློབ་གསོ། == རྒྱ་གར་གྱི་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་ ལག་ཤེས་བཟོ་རྩལ་དང་ [[སོ་ནམ།|། ཞིང་ལས]] ། ཚོང་ལས་ཆུང་ཆུང་བཅས་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ ས་གདན་འཐག་པའི་ ལས་རིགས་དེ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཚོའི་ཡོང་འབབ་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། གཞན་ཚོས་ཟ་ཁང་དང་། མགྲོན་ཁང་། ཡུལ་སྐོར་ཚོང་ལས་གཉེར་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་པའི་ཡུལ་སྐོར་བ་ཚོར་ཟ་མ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། <ref>{{Cite book |last=Abélès |first=Marc |title=The Politics of Survival |url=https://archive.org/details/politicsofsurviv0000abel |last2=Kleinman |first2=Julie |date=2010 |publisher=Duke University Press |isbn=978-0-8223-9077-0 |editor-last=Lee |editor-first=Benjamin |series=Public planet books |location=Durham |editor-last2=Gaonkar |editor-first2=Dilip Parameshwar |editor-last3=Kramer |editor-first3=Jane}}</ref> ཤེས་ཡོན་ནི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་གནད་དུ་གྱུར་ཡོད། ༡༩༦༡ ལོར་བཙུགས་པའི་ དབུས་བོད་ཀྱི་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་སྐྱོང་ལས་ཁུངས་ ཀྱིས་བོད་ཀྱི་བྱིས་པའི་ཤེས་ཡོན་ལ་དམིགས་པའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དང་ས་རཱ་མཐོ་རིམ་བོད་རིག་པའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གཉིས་ནས་མཐོ་རིམ་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། == དཔྱད་གཞི། == <references /> rf8cwyyue4jbd8sl5r95zsem35cikm1 0 28260 163031 2026-11-11T00:42:25Z Pecha-Dhondup 22403 Created page with "{{Infobox person|honorific_prefix=མཁས་དབང་།|name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན།|image=Mugesamten.jpg|alt=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|caption=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|native_name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།|gender=ཕོ།|other_names=..." 163031 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=མཁས་དབང་།|name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན།|image=Mugesamten.jpg|alt=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|caption=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|native_name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།|gender=ཕོ།|other_names=|birth_date=ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོ། (ཧོར་ཟླ་ ༡༡ ཡར་ངོ།)|birth_place=[https://www.wikidata.org/wiki/Q10867209 མདོ་སྨད་དམུ་དགེ།] [https://www.wikidata.org/wiki/Q1339425 ཟུང་ཆུ་རྫོང་།] སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན།|death_date=ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་༥ ཚེས་༦ (དགུང་གྲངས་༨༠)|death_place=[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]|nationality=བོད་པ།|education=དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པ།|monastery=[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]<br />[[བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་|བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།]]|occupation=མཁས་པ། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ།|years_active=༡༩༥༠ ལོ་ནས ༡༩༩༣ བར།|employer=ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་།|organization=ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས།<br />ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་།<br />སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན།|known_for=བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་མཁས་དབང་། ཐོན་མི་གཉིས་པ་ཞེས་སྙན་པར་གྲགས།|notable_works=《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས།》([https://library.bdrc.io/show/bdr:MW1PD96997?s=%2Fosearch%2Fsearch%3Fq%253D%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BD%2525B4%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%2525BA%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252596%2525E0%2525BD%2525A6%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%25258F%2525E0%2525BD%252593%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BE%2525B1%2525E0%2525BD%2525B2 གསུང་འབུམ་པོད་དྲུག])|remarkable_contribution=《གནད་བསྡུས》ཡིག་ཆར་དགག་པ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་མཛད། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་སློབ་གསོ་སླར་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག|specialty=བརྡ་སྤྲོད། སྒྲ་རིག ལོ་རྒྱུས། སྐར་རྩིས། ནང་ཆོས་དང་ལྟ་གྲུབ།|parents=ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས།<br />ཡུམ་ཨ་ཚེ།|spouse=|children=|relatives=བདེ་མཆོག་སྐྱིད། སྲིང་མོ་ཆུང་བ།|height=|awards=|website=|signature=|signature_alt=}}'''དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་''' (༡༩༡༤–༡༩༩༣) ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་གི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༡༤ ལོར་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་ཡུལ་གྱི་སོག་པོ་རུ(གྲོང་ཚོ།)འི་གྲོང་སྨད་འཁོར་ལོ་ཚང་དུ་ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་ཚེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་འབྲི་ཀློག་བསླབ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་ཐོག་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ། དམུ་དགེའི་དགོན་པར་ཞུགས་ཏེ་གཞུང་ཆེན་སློབ་གཉེར་གྱི་འགོ་བརྩམས། རྗེ་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་ཚང་བསྟེན་ནས་དགོན་པའི་ཆོས་གཞུང་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ་སྦྱོང་བ་མཛད། ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཡིག་དཀར་ནག་སོགས་སུ་སྦྱངས། <ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == སློབ་གཉེར་གྱི་སྐོར། == '''དང་པོ་དམུ་དགེ་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ།''' དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱིས་དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་བར་དུ་ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་གྱི་མདུན་ནས་ཀ་ཁ་སློབ་གཉེར་དང་སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་དང་ཡབ་ཀྱི་མདུན་ནས་ཀློག་དང་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟུང་བཤགས་སོགས་བསླབ། [[oldwikisource:Page:དམུ་དགེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།.pdf/106#:~:text=%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%85%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A4%E0%BD%B2%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B(1924)%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%A3%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%89%E0%BD%B2%E0%BD%98%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%8F%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BC%8D%20%E0%BD%98%E0%BD%9A%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%8F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%BC%E0%BD%A3%E0%BC%8D|དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་ཤིང་བྱི་(1924)ལོར་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ།]] དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ཚོགས་དང་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། དགེ་བཤེས་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་ཚང་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་གཞུང་ཆེན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་ལ་སོང་། སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་གྱི་མདུན་ནས་དབང་ཁ་རྗེས་གནང་དུ་མར་གསན། ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཡིག་དཀར་ནག་དང་ངན་སྔགས་མཐུ་དཔྱད་སོགས་བསླབས། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུར་གཞུང་རྒྱུགས་ཕུལ་ཏེ་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་དུ་བསྐོས།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> '''གཉིས་པ་བླ་བྲང་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ།''' དགུང་ལོ་ཉི་ཤུའི་ཐོག་རྒྱམ་ཁོ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལྷན་དུ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ཆོས་གྲྭ་ལ་འཛིན་གྲྭ་དོན་བདུན་ཅུ་ནས་ཞུགས། ཕྱུག་རྗེ་དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་ཚང་བཤེས་གཉེན་གྱི་གཙོ་བོར་བསྟེན་ནས་སློབ་གཉེར་ལ་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་མཛད་པས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་གྲས་སུ་ཚུགས་ཏེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ཞེས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་ཐོག་རྗེ་བླ་ཁོ་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་མདུན་ནས་བསྙེན་པར་རྗོགས། རྗེ་ༀ་འཁྱིལ་བ་འཇམ་དབྱངས་ལེགས་བཤད་ཀྱི་མདུན་ནས་སུམ་རྟགས་དང་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་ཊཱིཀ་གི་རི་མོ་མཛུམ་ཁྲིད་རྫོགས་པར་གསན། དགུང་གྲངས་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་ཁུ་འཇམ་དབྱངས་ལྔ་ཕྲུག་གི་མདུན་ནས་རྒྱ་རྩིས་རི་མོ་ཆ་ཚང་སློབ་གཉེར་མཛད། གཞན་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་ནས་དབང་ཁ་རྗེས་གནང་ལུང་དང་ཁྲིད་སོགས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་སྦྱངས། <ref name="bdrc" /><ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་པའི་སྐོར། == ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་ ༥ བས་ཐད་ཀར་དགོན་པའི་གྲྭ་ཆུང་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས། རྣམ་ཐར་ཟློས་གར་བཙུགས་པ་དང་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སུམ་རྟགས་དང་སྙན་ངག དགོན་པའི་འདུ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་ལཉྪ་སོགས་བྲིས། དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པའི་མཚན་བཏགས་བཞེས། གཞན་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱི་དཔེ་ཁྲིད་རིམ་པར་བྱས།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་སྐོར། == སྔར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་སར་ཕེབས་འདོད་ཡོད་པ་ལྟར་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་ལ་ལྷོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུའི་དྲུང་ཆེན་མཁན་པོའི་གོ་ས་གནང་སྟེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་འགྲོ་སོང་དང་མཁོ་ཆས་སྐད་བསྒྱུར་དང་བཅས་མཁོ་སྤྲོད་གནང་། ལན་གྲུར་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དང་མཇལ། ཁོང་དགུང་ལོ་སོ་བདུན་ཐོག་༡༩༥༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས། མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནས་ཡིག་བསྒྱུར་ཞུ་ཆེན་པའི་ལས་ཀ་བྱས། ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་གྱི་དཔར་ཞུས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཡང་བྱེད་དགོས་བྱུང་འདུག<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" />ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཡིག་གཟུགས། སློབ་དེབ། ཚིག་མཛོད་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་ཡོད། ༡༩༥༠ ལོའི་སྔ་ཕྱིར་ཁོང་གིས་ཚིག་མཛོད་བཟོ་བ་དང་། གཞུང་གི་དུས་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པ། གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་པར་བཤད།<ref name="བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན་གྱི་བྱུང་བ་བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་།" /> == དམུ་དགེར་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྐོར། == དགུང་ལོ་སོ་དགུའི་ཐོག་༡༩༥༢ ལོར་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དམུ་དགེར་ལོག<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> དམུ་དགེའི་རང་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་གསར་དུ་བཙུགས། དགུང་ལོ་བཞི་བཅུའི་ཐོག་༡༩༥༣ ལོར་ཀུན་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེས་དམུ་དགེ་དགོན་པའི་མཚན་ཉིད་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་ཏེ་དགེ་བཤེས་རྣམས་ལ་[[oldwikisource:Page:དམུ་དགེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།.pdf/108#:~:text=%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%96%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%82%E0%BC%8B%E3%80%8A1952)%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%B2%E0%BD%84%E0%BC%8B%20%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%95%E0%BD%BA%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A8%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%B7%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%98%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%80%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%86%E0%BD%BC%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%9B%E0%BD%B2%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%A3%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%89%E0%BD%B2%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8D|ཉིན་རེར་དཔེ་ཁྲིད་ཐེངས་བདུན་དང་བརྒྱད]]་ཀྱི་བར་བྱས། དབང་ཁ་རྗེས་གནང་ཁྲིད་ལུང་སོགས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་གནང་། བརྡ་སྤྲོད་དང་སྒྲ་སྙན་ངག རྩིས་དཀར་ནག་སོགས་ཁྲིད། == རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་སྐྱོ་གར། == དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་༡༩༥༩ ལོ་ནས་གཟན་ཤམ་འཕུད་དགོས་བྱུང་། ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ལྔ་བར་མོའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས་བོད་འགྱུར་མར་ཞུ་དག་བྱ་ཆེད་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་། མཁས་དབང་ཚེ་བརྟན་ཞབས་དྲུང་མཆོག་དང་ཁང་མིག་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་དུ་བསྡད། སློབ་ཆུང་ཚིག་མཛོད་བཟོས། དགུང་ལོ་ང་གསུམ་ཐོག་༡༩༦༦ ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོད་ཆག་དངོས་སུ་འགོ་བརྩམས་ཏེ། ཁོང་འཛིན་བཟུང་([[oldwikisource:Page:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf/86#:~:text=(%201%209%206%206%20)%20%E0%BD%A3%E0%BC%8D%20ATAT%20%E0%BD%9F%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%82%20%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A2%E0%BE%97%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%B3%E0%BD%84%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%9F%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BD%B4%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%B2%E0%BD%B2%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%20%E0%BD%81%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BA%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%94%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%A1%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%90%E0%BD%98%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%91%E0%BC%8B%20%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%81%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BE%B2%E0%BD%B2%E0%BD%91%E0%BC%8D|༡༩༥༩-༡༩༧༣]]) བྱས་ཏེ་འཐབ་རྩོད་སྣ་དགུ་མྱོང་དགོས་བྱུང་མོད། ཚང་མ་ཉམས་ལེན་དུ་བསྒོམ་ནས་སྐབས་དེར་མགུར་འཐེན་པ། "ལུས་ལ་ངུར་སྨིག་གི་གོས་ཤིག་གསོལ།། བཀའ་གདམས་གདམས་ངག་གིས་རྒྱན་ཞིག་གསོལ།། ལག་ཏུ་བཀའ་གདམས་ཀྱི་གླེགས་བམ་གཏད།། མགོ་ལ་སྣེ་རིང་གི་ཞྭ་ཞིག་བསྐོན།། ཨེ་མ་དེ་རིང་གི་སྐྱིད་པ་ལ།།" ཞེས་གསུངས་འདུག ཉམས་ལེན་གྱི་གཞི་ནི། འཐབ་རྩོད་པས་འབོད་ཚིག་དང་ལྷན་དུ་ཁོང་གིས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་"མར་གྱུར་འགྲོ་བའི་སྡིག་སྒྲིབ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན།། མ་ལུས་ད་ལྟ་བདག་ལ་སྨིན་པ་དང་།། བདག་གི་བདེ་དགེ་གཞན་ལ་བཏང་བ་ཡིས།། འགྲོ་ཀུན་བདེ་དང་ལྡན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།།" ཞེས་སྐྱོར་འདུག དེ་ནས་བཟང་ཞིང་ལས་སུ་དེད། ངལ་རྩོམ་སྐབས་ལས་ངལ་དང་ལྟོག་སྐོམ་གྱི་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་མྱངས། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུའི་ཐོག་ ༡༩༧༣ ལོ་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན། == ༡༩༧༥ ལོར་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་བཟོ་རྒྱུའི་གཞི་བཏང་། ལོ་རེ་བཞིའི་ཐོག་༡༩༧༧ ལོར་སོ་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་དུ་བདམས། ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་པེ་ཅིན་ནས་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་སྐོར་གྲོས་བྱས། གནད་བསྡུས་ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རྩ་གཏོར་གྱིས་ལས་འགུལ་དེར་དགག་པ་མཛད། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དུ་ཕེབས། རྔ་བ་སོགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས། {བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་དང་སུམ་རྟགས་རྩ་བའི་ཚིག་འགྲེལ་བརྩམས།} རྔ་བ་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པར་བདམས། རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ལས་ཞོར་དུ་སྒྲ་དང་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་ཁྲིད། སྒེར་ངོས་ནས་བོད་དཔེ་ཆ་སྣ་ཚོགས་དཔར། བློ་གསལ་དགའ་སྟོན་སོགས་བརྩམས། == བོད་སྐད་ཡིག་གི་སྲོག་བསྐྱབས་པའི་སྐོར། == ལོ་རེ་བདུན་ཐོག་༡༩༨༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་སྐད་ཡིག་གི་ཚན་རིག་གྲོས་བསྡུར་དུ་ཞུགས་ཏེ། [[oldwikisource:Page:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf/95#:~:text=%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%95%E0%BD%82%E0%BD%A6,%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BC%E0%BC%8C%E0%BC%8D%20%E0%BC%8D|ཉིན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རིང་བོད་ཡིག་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་རྩོད་གླེང་གནད་སྨིན་བྱས།]] མཐར་གནད་བསྡུས་ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དགྲ་བོ་དེ་ཡིག་ལོག་ཡིན་པར་ཐག་བཅད། དེའི་རྗེས་ནས་བོད་ཡིག་གི་གསར་འགྱུར་དང་དུས་དེབ་ཐམས་ཅད་་བོད་རང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག གནད་བསྡུས་ཀྱི་དགག་ཡིག་མཐའ་དཔྱད་དཔར་བོད་ས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། དེ་བཞིན་རིག་གནས་སློབ་ཁྲིད་རིམ་པར་བྱས། པེ་ཅིན་ནས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་འཕྲིན་ལམ་ནས་བསྔགས་བརྗོད་དང་གཟེངས་བསྟོད་བྱས་བླ་མེད་བྱས། བློ་གསལ་རིག་སྒོ་དང་གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་ལོ་རྒྱུས་སམ་བོད་ཤན་སྦྱར་བཅས་བརྩམས། ཡིག་རྨོངས་སེལ་བའི་སློབ་དེབ་དང་སློབ་ཆུང་སློབ་དེབ་དེབ་དང་བོ་ནས་བཞི་བའི་བར་བཟོས། ཁྲིན་ཏུར་ནས་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་ནང་ཁུལ་གྱི་ལས་ཀ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་རྣམས་ཐེར་འདོན་བྱས། ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་ལས་དམུ་དགེ་དགོན་པ་བསྐྱར་ཏུ་འཚོགས་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། མ་ཟད་དགོན་པ་དེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རིག་གནས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུར་ཐག་བཅད་དེ་རྡོ་རིང་འཇོག་རྒྱུར་ཐག་བཅད། དེ་བཞིན་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་གསོ་དང་བློ་སྟོབས་སྤེལ་བ། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོད་ཆག་ཁྲོད་བོད་སྣོད་བཅུད་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པ་རྣམས་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་བོད་ས་ཡོངས་སུ་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དང་། སྐད་ཡིག སློབ་གསོ། རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་སླར་གསོའི་ལས་ཀར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད། ཁོང་གིས་མདོ་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་ཏུ་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྤེལ་བ་དང་། ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་ལུགས་ཉམས་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་མེད་བཞག་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ལའང་ནན་ཏན་གནང་ཞིང་། བོད་ཡིག་གི་སློབ་དེབ་དང་ཚིག་མཛོད། སྒྲ་རིག་པའི་དཔྱད་གཞི་སོགས་བརྩམས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བསམ་འཆར་དང་ལས་ཀ་མང་པོ་གནང་ཡོད།<ref name="ubc" /><ref name="cyberleninka" /> དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་སྤེལ་གསུམ་ལ་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་བཞག་པའི་“བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་བཞི” འི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། == བརྩམས་ཆོས། == དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་གསུང་འབུམ་ཡིག་ཐོག་ཕབ་ཟིན་པ་ནི་པོད་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། ༡༩༩༧ ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། རྩོམ་ཡིག་རེ་ཟུང་བསྐྱར་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་༢༠༠༩ ལོར་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་ཡང་བསྐྱར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ནི་མངོན་བརྗོད་དང་སྙན་ངག་སོགས་གོ་དཀའ་བའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱིས་མ་བཀབ་པར་བརྗོད་བྱ་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་རིམ་ལྡན་པ། བརྗོད་བྱེད་ཚིག་གསལ་ཞིང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པ། སློབ་མ་ལས་དང་པོ་བར་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་བྱེད་སྒོ་རྣམ་བཞག་རྣམས་དཔེ་རུ་སྦྱར་ནས་ངོ་སྤྲད་པ། སློབ་མས་གོ་སླ་བ་དང་དོན་ངེས་སླ་བའི་ཁྱད་འཕགས་ཆོས་ལྡན། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་། ལོ་རྒྱུས། སྒྲ་རིག་པ། སྙན་ངག སྐར་རྩིས། སྨན་རྩིས། རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཚུད་ཡོད། '''གྲགས་ཆེ་བའི་བརྩམས་གཙོ་བོ་ཁག་ཅིག''' * ''བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་''། ༡༩༨༧ ལོར་བརྩམས། * ''བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས''། * ''བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།''། * ''བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།''། * ''སཾ་བོད་ཤན་སྦྱར''། ༡༩༩༠ ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། * ''སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད''། ༡༩༩༠ ལོར་བརྩམས། * ''རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ''། ༡༩༨༩ ལོར་བརྩམས། == གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག == '''པོད་དང་པོའི་དཀར་ཆག''' * རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ། * ཡོངས་འཛིན་རྗེ་བཙུན་བསྐལ་བཟང་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་དཔལ་བསྐྱེད། * རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་མཛད་རྣམ་ཐུང་ངུ། * རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་དཀོན་མཆོག་བསམ་གྲུབ་དཔལ་བཟང་བོའི་སྐུ་བསྟོད་ཆ་ཙམ་བརྗོད་པ་རྒྱུད་མང་རང་གདངས། * སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུའི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པར་ཐར་བ་མདོ་ཙམ་བཤད་པ། * གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་ཐར། * དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་རང་རྣམ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ * སྡེབ་སྦྱོར་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་པད་དཀར་ཆུན་པོ། '''པོད་གཉིས་པའི་དཀར་ཆག''' * ཕར་ཕྱིན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དབུའི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་སྒྲ་སྒྲུབ། * འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་མེ་ཏོག་འཕྲེང་མཛེས། * བསྡུས་དོན་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཚིག་དོན་རབ་གསལ། * ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་རྒྱས། '''པོད་གསུམ་པའི་དཀར་ཆག''' * ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ * ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་མཛོད། * དྲིས་ལན་གཏེར་གྱི་ཁ་བྱང་། * བརྒྱུད་འདེབས་ཁ་སྐོང་སྐོར། * ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་སྐོར་དང་གསོལ་འདེབས། * རབ་གསལ་ངག་གི་རོལ་མོ། * རྗེ་བཙུན་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་འདོད་དོན་གསོལ་བ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ། * འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ནག་པོའི་རྗེས་གནང་བྱ་ཚུལ་བཀླགས་པའི་དོན་གྲུབ། * འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སྐོར། * ལྷ་མོ་ནོར་རྒྱུན་མའི་གཏེར་སྒྲུབ་དགོས་འདོད་ཆར་འབེབས། * ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་བོ་སྨེ་བ་བརྩེགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་དམེ་གྲིབ་སོགས་ཉེས་པ་ཀུན་སེལ། * དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གི་དུས་གོ * ས་བདག་ལྟོ་འཕྱེའི་ཐིག་འདེབས་ཚུལ་རབ་གསལ་མེ་ལོང་། * ལྟོ་འཕྱེའི་བསྐྱེད་ཆོག་ངག་འདོན་གྱི་རིམ་པ། * ལྷ་མོའི་འཕྲིན་བཅོལ། * མྱུར་འབྱོན་སྨོན་ཚིག་དག * སྨོན་ཚིག་འབྲས་ལྡན་སྙེ་མ། * རྗེས་འཛིན་སྨོན་ཚིག་དབྱར་སྐྱེས་རྔ་གསང་། * ཨ་ལགས་ལོས་གོ་ཚང་གི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས། * བསླབ་བྱ་ཁག་གསུམ་སོགས། * དཀར་ཆག་སྐོར། * རིག་གནས་ལ་བསྟོད་པ་ཚངས་པའི་དབྱངས། * གླང་ཆེན་འགྱིང་རིའི་གནས་བསྟོད། * འཕྲིན་ཡིག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར། * ཕར་ཕྱིན་སྟོན་མོ་བ་རྣམས་ལ་གནང་བའི་ཚོགས་གཏམ། * རིག་གྲྭའི་རྟེན་བཤད། * རིག་གྲྭའི་མཆོད་ཡུལ། * ཁྲི་བཤད། * དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་རྒྱུགས་ཚན་གསར་བའི་ཐོ། * སློབ་བུ་དག་ལ་གནང་བའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀུན་བྱེད་ཀྱི་མཚན། * ཡིག་གསར་ཨེ་ཝཾ། * ཨང་ཡིག་འབྲི་བའི་རེའུ་མིག * སྨོན་ཚིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ། * སྨོན་ཚིག་བདེ་སྐྱིད་པད་མོའི་འཛུམ་ཞལ། '''པོད་བཞི་བའི་དཀར་ཆག''' * སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད། * ཀུན་བཟང་འཁོར་ལོ་དག * ཕུག་ལུགས་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་འཛུམ་ཟེར། * བྱེད་མཐུན་གྱི་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་རི་མོ་ནག་འགྲོས་སུ་བཀོད་པ་རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག * རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་འོད་སྣང་གི་ཟུར་རྒྱན་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་ལས་ཆུ་མིག་ཀླུ་མཚོའི་རེའུ་མིག་བསྡུས་པ་གཟའ་ཉིའི་སྤྱི་ནོར་སོགས། * དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོའི་ཚིག་འགྲེལ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར། * དབྱངས་གསལ་གྱི་བརྡ་ཆད། '''པོད་ལྔ་བའི་དཀར་ཆག''' * བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས། * བོད་ཀྱི་བརྡའི་བསྟན་བཅོས་སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཚིག་འགྲེལ་རབ་གསལ་སྒྲོན་མེ། * ཙ་ཡུ་ཨ་ལགས་ཀྱི་དྲི་བའི་དྲིས་ལན། * སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོའི་དྲི་བའི་དྲིས་ལན། * བྱིས་པའི་དག་ཡིག * དྲིས་ལན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ། * དྲིས་ལན་ལི་དྭངས་རང་སྒྲ། * བརྡ་སྤྲོད། * བོད་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མདོ་ཙམ་བཤད་པ། * བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན། * དུས་གསུམ་གྱི་རེའུ་མིག * སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་གི་མཚན་བྱང་། * དག་ཡིག་འགའ་ཞིག་གི་ཁ་བྱང་། '''པོད་དྲུག་པའི་དཀར་ཆག''' * བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་། * མཁས་དབང་འགའི་འཁྲུངས་འདས། * བོད་དུ་རིག་གནས་དར་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་བཤད་པ། * སྟག་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་གདན་རབས་དོན་ལྡན་ལྷའི་རོལ་མོ། * རྒྱལ་དགེ་དགོན་གྱི་བྱུང་རིམ་གསེར་གྱི་རྔ་བོ་ཆེ། * རྒྱལ་དགེ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གླིང་གི་བྱུང་རིམ་མདོར་བསྡུས། * བོད་ཀྱི་སྨན་རིག་བྱུང་ཚུལ་མདོར་བསྡུས། * གབ་ཚིག་དང་ཁེད་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་དྲང་སྲོང་ཚངས་ཐིག * ཀོ་ཀི་ལའི་བདེན་གཏམ། * སྨོན་ཚིག་བུང་བ་རྒན་པོའི་གཤོག་སྒྲ། * དྭགས་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར། * དྭགས་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ལྟ་ལྟངས་བཤད་པ། * ངོ་སྤྲོད་ཕྲན་བུ། * རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་ལས་སྔོན་དུ་གླེང་བར་བྱ་བ། * གླིང་སེང་ཆེན་གྱི་བྱུང་བ་མདོར་བསྡུས། * བཅུ་ཕྲག་ནོར་བུའི་འོད་ཟེར། * མུན་སེལ་སྒྲོན་མ། * མདོ་སྨད་རྩོང་ཁའི་བོད་རྒྱལ་ཇོ་སྲས་སམ་རྒྱལ་སྲས་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས། * བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྤྱི་ཚོགས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ། * ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་པད་དཀར་ཆུན་པོ། * སྤྱི་ནོར་ཕུན་ཚོགས། * ཟླ་ཟེར་རྩོམ་སྒྲིག་དག་གི་ཞུ་བ། * རྒན་པོའི་སྙིང་གཏམ། == སྐུ་གཤེགས་པའི་སྐོར། == དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོར་མུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་སྐུ་གཤེགས། == དཔྱད་གཞིའི་ཁུངས། == [[oldwikisource:Index:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf|《རང་རྣམ་ཨ་དར་ཤ》]] དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། རྔ་བ་བོད་ཁུལ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༤་ཟླ་༤ ཤོག་ངོས་ ༦༠། <ref name="willock">Willock, Nicole. ''Lineages of the Literary: Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China''. Columbia University Press.</ref> <ref name="treasury">[https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives.]</ref> <ref name="ubc2">Jessica Main. “A monastic scholar under China’s occupation of Tibet: Muge Samten’s (1913–1993) autobiography and his role as a vernacular intellectual.” University of British Columbia, 2019/2021. [https://open.library.ubc.ca/soa/cIRcle/collections/ubctheses/24/items/1.0376190]</ref> <ref name="bdrc2">[https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center.]</ref> <ref name="ltwa">Muge Samten. ''A History of Traditional Fields of Learning''. Library of Tibetan Works & Archives.</ref> <ref name="tsadra">[https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation.]</ref> <ref name="asianstudies">[https://www.asianstudies.org/asianow-speaks-with-nicole-willock-about-lineages-of-the-literary/ “AsiaNow Speaks with Nicole Willock about ‘Lineages of the Literary’.” Association for Asian Studies.]</ref> <ref name="yeshe">[https://yeshe.org/lineages-of-the-literary-tibetan-buddhist-polymaths-of-socialist-china/ “Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China.” Yeshe.]</ref> <ref name="cyberleninka2">“Муге Самтэн Гьяцо: путь буддийского ученого и духовного наставника.” CyberLeninka.</ref> == ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲྭ་མཐུད། == * [https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives] * [https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center] * [https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation] 2s7z79yxy4qzydggksucv5ec54a2y5e 163032 163031 2026-11-11T00:45:38Z Pecha-Dhondup 22403 /* བོད་སྐད་ཡིག་གི་སྲོག་བསྐྱབས་པའི་སྐོར། */ 163032 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=མཁས་དབང་།|name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན།|image=Mugesamten.jpg|alt=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|caption=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|native_name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།|gender=ཕོ།|other_names=|birth_date=ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོ། (ཧོར་ཟླ་ ༡༡ ཡར་ངོ།)|birth_place=[https://www.wikidata.org/wiki/Q10867209 མདོ་སྨད་དམུ་དགེ།] [https://www.wikidata.org/wiki/Q1339425 ཟུང་ཆུ་རྫོང་།] སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན།|death_date=ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་༥ ཚེས་༦ (དགུང་གྲངས་༨༠)|death_place=[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]|nationality=བོད་པ།|education=དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པ།|monastery=[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]<br />[[བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་|བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།]]|occupation=མཁས་པ། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ།|years_active=༡༩༥༠ ལོ་ནས ༡༩༩༣ བར།|employer=ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་།|organization=ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས།<br />ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་།<br />སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན།|known_for=བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་མཁས་དབང་། ཐོན་མི་གཉིས་པ་ཞེས་སྙན་པར་གྲགས།|notable_works=《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས།》([https://library.bdrc.io/show/bdr:MW1PD96997?s=%2Fosearch%2Fsearch%3Fq%253D%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BD%2525B4%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%2525BA%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252596%2525E0%2525BD%2525A6%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%25258F%2525E0%2525BD%252593%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BE%2525B1%2525E0%2525BD%2525B2 གསུང་འབུམ་པོད་དྲུག])|remarkable_contribution=《གནད་བསྡུས》ཡིག་ཆར་དགག་པ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་མཛད། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་སློབ་གསོ་སླར་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག|specialty=བརྡ་སྤྲོད། སྒྲ་རིག ལོ་རྒྱུས། སྐར་རྩིས། ནང་ཆོས་དང་ལྟ་གྲུབ།|parents=ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས།<br />ཡུམ་ཨ་ཚེ།|spouse=|children=|relatives=བདེ་མཆོག་སྐྱིད། སྲིང་མོ་ཆུང་བ།|height=|awards=|website=|signature=|signature_alt=}}'''དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་''' (༡༩༡༤–༡༩༩༣) ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་གི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༡༤ ལོར་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་ཡུལ་གྱི་སོག་པོ་རུ(གྲོང་ཚོ།)འི་གྲོང་སྨད་འཁོར་ལོ་ཚང་དུ་ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་ཚེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་འབྲི་ཀློག་བསླབ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་ཐོག་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ། དམུ་དགེའི་དགོན་པར་ཞུགས་ཏེ་གཞུང་ཆེན་སློབ་གཉེར་གྱི་འགོ་བརྩམས། རྗེ་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་ཚང་བསྟེན་ནས་དགོན་པའི་ཆོས་གཞུང་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ་སྦྱོང་བ་མཛད། ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཡིག་དཀར་ནག་སོགས་སུ་སྦྱངས། <ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == སློབ་གཉེར་གྱི་སྐོར། == '''དང་པོ་དམུ་དགེ་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ།''' དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱིས་དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་བར་དུ་ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་གྱི་མདུན་ནས་ཀ་ཁ་སློབ་གཉེར་དང་སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་དང་ཡབ་ཀྱི་མདུན་ནས་ཀློག་དང་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟུང་བཤགས་སོགས་བསླབ། [[oldwikisource:Page:དམུ་དགེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།.pdf/106#:~:text=%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%85%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A4%E0%BD%B2%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B(1924)%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%A3%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%89%E0%BD%B2%E0%BD%98%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%8F%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BC%8D%20%E0%BD%98%E0%BD%9A%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%8F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%BC%E0%BD%A3%E0%BC%8D|དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་ཤིང་བྱི་(1924)ལོར་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ།]] དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ཚོགས་དང་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། དགེ་བཤེས་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་ཚང་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་གཞུང་ཆེན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་ལ་སོང་། སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་གྱི་མདུན་ནས་དབང་ཁ་རྗེས་གནང་དུ་མར་གསན། ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཡིག་དཀར་ནག་དང་ངན་སྔགས་མཐུ་དཔྱད་སོགས་བསླབས། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུར་གཞུང་རྒྱུགས་ཕུལ་ཏེ་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་དུ་བསྐོས།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> '''གཉིས་པ་བླ་བྲང་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ།''' དགུང་ལོ་ཉི་ཤུའི་ཐོག་རྒྱམ་ཁོ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལྷན་དུ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ཆོས་གྲྭ་ལ་འཛིན་གྲྭ་དོན་བདུན་ཅུ་ནས་ཞུགས། ཕྱུག་རྗེ་དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་ཚང་བཤེས་གཉེན་གྱི་གཙོ་བོར་བསྟེན་ནས་སློབ་གཉེར་ལ་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་མཛད་པས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་གྲས་སུ་ཚུགས་ཏེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ཞེས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་ཐོག་རྗེ་བླ་ཁོ་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་མདུན་ནས་བསྙེན་པར་རྗོགས། རྗེ་ༀ་འཁྱིལ་བ་འཇམ་དབྱངས་ལེགས་བཤད་ཀྱི་མདུན་ནས་སུམ་རྟགས་དང་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་ཊཱིཀ་གི་རི་མོ་མཛུམ་ཁྲིད་རྫོགས་པར་གསན། དགུང་གྲངས་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་ཁུ་འཇམ་དབྱངས་ལྔ་ཕྲུག་གི་མདུན་ནས་རྒྱ་རྩིས་རི་མོ་ཆ་ཚང་སློབ་གཉེར་མཛད། གཞན་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་ནས་དབང་ཁ་རྗེས་གནང་ལུང་དང་ཁྲིད་སོགས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་སྦྱངས། <ref name="bdrc" /><ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་པའི་སྐོར། == ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་ ༥ བས་ཐད་ཀར་དགོན་པའི་གྲྭ་ཆུང་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས། རྣམ་ཐར་ཟློས་གར་བཙུགས་པ་དང་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སུམ་རྟགས་དང་སྙན་ངག དགོན་པའི་འདུ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་ལཉྪ་སོགས་བྲིས། དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པའི་མཚན་བཏགས་བཞེས། གཞན་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱི་དཔེ་ཁྲིད་རིམ་པར་བྱས།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་སྐོར། == སྔར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་སར་ཕེབས་འདོད་ཡོད་པ་ལྟར་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་ལ་ལྷོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུའི་དྲུང་ཆེན་མཁན་པོའི་གོ་ས་གནང་སྟེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་འགྲོ་སོང་དང་མཁོ་ཆས་སྐད་བསྒྱུར་དང་བཅས་མཁོ་སྤྲོད་གནང་། ལན་གྲུར་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དང་མཇལ། ཁོང་དགུང་ལོ་སོ་བདུན་ཐོག་༡༩༥༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས། མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནས་ཡིག་བསྒྱུར་ཞུ་ཆེན་པའི་ལས་ཀ་བྱས། ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་གྱི་དཔར་ཞུས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཡང་བྱེད་དགོས་བྱུང་འདུག<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" />ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཡིག་གཟུགས། སློབ་དེབ། ཚིག་མཛོད་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་ཡོད། ༡༩༥༠ ལོའི་སྔ་ཕྱིར་ཁོང་གིས་ཚིག་མཛོད་བཟོ་བ་དང་། གཞུང་གི་དུས་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པ། གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་པར་བཤད།<ref name="བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན་གྱི་བྱུང་བ་བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་།" /> == དམུ་དགེར་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྐོར། == དགུང་ལོ་སོ་དགུའི་ཐོག་༡༩༥༢ ལོར་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དམུ་དགེར་ལོག<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> དམུ་དགེའི་རང་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་གསར་དུ་བཙུགས། དགུང་ལོ་བཞི་བཅུའི་ཐོག་༡༩༥༣ ལོར་ཀུན་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེས་དམུ་དགེ་དགོན་པའི་མཚན་ཉིད་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་ཏེ་དགེ་བཤེས་རྣམས་ལ་[[oldwikisource:Page:དམུ་དགེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།.pdf/108#:~:text=%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%96%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%82%E0%BC%8B%E3%80%8A1952)%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%B2%E0%BD%84%E0%BC%8B%20%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%95%E0%BD%BA%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A8%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%B7%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%98%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%80%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%86%E0%BD%BC%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%9B%E0%BD%B2%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%A3%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%89%E0%BD%B2%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8D|ཉིན་རེར་དཔེ་ཁྲིད་ཐེངས་བདུན་དང་བརྒྱད]]་ཀྱི་བར་བྱས། དབང་ཁ་རྗེས་གནང་ཁྲིད་ལུང་སོགས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་གནང་། བརྡ་སྤྲོད་དང་སྒྲ་སྙན་ངག རྩིས་དཀར་ནག་སོགས་ཁྲིད། == རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་སྐྱོ་གར། == དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་༡༩༥༩ ལོ་ནས་གཟན་ཤམ་འཕུད་དགོས་བྱུང་། ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ལྔ་བར་མོའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས་བོད་འགྱུར་མར་ཞུ་དག་བྱ་ཆེད་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་། མཁས་དབང་ཚེ་བརྟན་ཞབས་དྲུང་མཆོག་དང་ཁང་མིག་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་དུ་བསྡད། སློབ་ཆུང་ཚིག་མཛོད་བཟོས། དགུང་ལོ་ང་གསུམ་ཐོག་༡༩༦༦ ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོད་ཆག་དངོས་སུ་འགོ་བརྩམས་ཏེ། ཁོང་འཛིན་བཟུང་([[oldwikisource:Page:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf/86#:~:text=(%201%209%206%206%20)%20%E0%BD%A3%E0%BC%8D%20ATAT%20%E0%BD%9F%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%82%20%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A2%E0%BE%97%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%B3%E0%BD%84%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%9F%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BD%B4%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%B2%E0%BD%B2%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%20%E0%BD%81%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BA%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%94%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%A1%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%90%E0%BD%98%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%91%E0%BC%8B%20%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%81%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BE%B2%E0%BD%B2%E0%BD%91%E0%BC%8D|༡༩༥༩-༡༩༧༣]]) བྱས་ཏེ་འཐབ་རྩོད་སྣ་དགུ་མྱོང་དགོས་བྱུང་མོད། ཚང་མ་ཉམས་ལེན་དུ་བསྒོམ་ནས་སྐབས་དེར་མགུར་འཐེན་པ། "ལུས་ལ་ངུར་སྨིག་གི་གོས་ཤིག་གསོལ།། བཀའ་གདམས་གདམས་ངག་གིས་རྒྱན་ཞིག་གསོལ།། ལག་ཏུ་བཀའ་གདམས་ཀྱི་གླེགས་བམ་གཏད།། མགོ་ལ་སྣེ་རིང་གི་ཞྭ་ཞིག་བསྐོན།། ཨེ་མ་དེ་རིང་གི་སྐྱིད་པ་ལ།།" ཞེས་གསུངས་འདུག ཉམས་ལེན་གྱི་གཞི་ནི། འཐབ་རྩོད་པས་འབོད་ཚིག་དང་ལྷན་དུ་ཁོང་གིས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་"མར་གྱུར་འགྲོ་བའི་སྡིག་སྒྲིབ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན།། མ་ལུས་ད་ལྟ་བདག་ལ་སྨིན་པ་དང་།། བདག་གི་བདེ་དགེ་གཞན་ལ་བཏང་བ་ཡིས།། འགྲོ་ཀུན་བདེ་དང་ལྡན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།།" ཞེས་སྐྱོར་འདུག དེ་ནས་བཟང་ཞིང་ལས་སུ་དེད། ངལ་རྩོམ་སྐབས་ལས་ངལ་དང་ལྟོག་སྐོམ་གྱི་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་མྱངས། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུའི་ཐོག་ ༡༩༧༣ ལོ་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན། == ༡༩༧༥ ལོར་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་བཟོ་རྒྱུའི་གཞི་བཏང་། ལོ་རེ་བཞིའི་ཐོག་༡༩༧༧ ལོར་སོ་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་དུ་བདམས། ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་པེ་ཅིན་ནས་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་སྐོར་གྲོས་བྱས། གནད་བསྡུས་ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རྩ་གཏོར་གྱིས་ལས་འགུལ་དེར་དགག་པ་མཛད། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དུ་ཕེབས། རྔ་བ་སོགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས། {བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་དང་སུམ་རྟགས་རྩ་བའི་ཚིག་འགྲེལ་བརྩམས།} རྔ་བ་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པར་བདམས། རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ལས་ཞོར་དུ་སྒྲ་དང་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་ཁྲིད། སྒེར་ངོས་ནས་བོད་དཔེ་ཆ་སྣ་ཚོགས་དཔར། བློ་གསལ་དགའ་སྟོན་སོགས་བརྩམས། == བོད་སྐད་ཡིག་གི་སྲོག་བསྐྱབས་པའི་སྐོར། == ལོ་རེ་བདུན་ཐོག་༡༩༨༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་སྐད་ཡིག་གི་ཚན་རིག་གྲོས་བསྡུར་དུ་ཞུགས་ཏེ། [[oldwikisource:Page:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf/95#:~:text=%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%95%E0%BD%82%E0%BD%A6,%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BC%E0%BC%8C%E0%BC%8D%20%E0%BC%8D|ཉིན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རིང་བོད་ཡིག་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་རྩོད་གླེང་གནད་སྨིན་བྱས།]] མཐར་གནད་བསྡུས་ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དགྲ་བོ་དེ་ཡིག་ལོག་ཡིན་པར་ཐག་བཅད། དེའི་རྗེས་ནས་བོད་ཡིག་གི་གསར་འགྱུར་དང་དུས་དེབ་ཐམས་ཅད་་བོད་རང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག གནད་བསྡུས་ཀྱི་དགག་ཡིག་མཐའ་དཔྱད་དཔར་བོད་ས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། དེ་བཞིན་རིག་གནས་སློབ་ཁྲིད་རིམ་པར་བྱས། པེ་ཅིན་ནས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་འཕྲིན་ལམ་ནས་བསྔགས་བརྗོད་དང་གཟེངས་བསྟོད་བྱས་བླ་མེད་བྱས། བློ་གསལ་རིག་སྒོ་དང་གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་ལོ་རྒྱུས་སམ་བོད་ཤན་སྦྱར་བཅས་བརྩམས། ཡིག་རྨོངས་སེལ་བའི་སློབ་དེབ་དང་སློབ་ཆུང་སློབ་དེབ་དེབ་དང་བོ་ནས་བཞི་བའི་བར་བཟོས། ཁྲིན་ཏུར་ནས་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་ནང་ཁུལ་གྱི་ལས་ཀ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་རྣམས་ཐེར་འདོན་བྱས། ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་ལས་དམུ་དགེ་དགོན་པ་བསྐྱར་ཏུ་འཚོགས་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། མ་ཟད་དགོན་པ་དེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རིག་གནས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུར་ཐག་བཅད་དེ་རྡོ་རིང་འཇོག་རྒྱུར་ཐག་བཅད། དེ་བཞིན་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་གསོ་དང་བློ་སྟོབས་སྤེལ་བ། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོད་ཆག་ཁྲོད་བོད་སྣོད་བཅུད་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པ་རྣམས་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་བོད་ས་ཡོངས་སུ་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དང་། སྐད་ཡིག སློབ་གསོ། རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་སླར་གསོའི་ལས་ཀར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད། ཁོང་གིས་མདོ་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་ཏུ་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྤེལ་བ་དང་། ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་ལུགས་ཉམས་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་མེད་བཞག་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ལའང་ནན་ཏན་གནང་ཞིང་། བོད་ཡིག་གི་སློབ་དེབ་དང་ཚིག་མཛོད། སྒྲ་རིག་པའི་དཔྱད་གཞི་སོགས་བརྩམས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བསམ་འཆར་དང་ལས་ཀ་མང་པོ་གནང་ཡོད།<ref name="ubc" /><ref name="cyberleninka" /> དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་སྤེལ་གསུམ་ལ་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་བཞག་པའི་“བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་བཞི” འི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། == བརྩམས་ཆོས། == དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་གསུང་འབུམ་ཡིག་ཐོག་ཕབ་ཟིན་པ་ནི་པོད་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། ༡༩༩༧ ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། རྩོམ་ཡིག་རེ་ཟུང་བསྐྱར་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་༢༠༠༩ ལོར་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་ཡང་བསྐྱར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ནི་མངོན་བརྗོད་དང་སྙན་ངག་སོགས་གོ་དཀའ་བའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱིས་མ་བཀབ་པར་བརྗོད་བྱ་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་རིམ་ལྡན་པ། བརྗོད་བྱེད་ཚིག་གསལ་ཞིང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པ། སློབ་མ་ལས་དང་པོ་བར་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་བྱེད་སྒོ་རྣམ་བཞག་རྣམས་དཔེ་རུ་སྦྱར་ནས་ངོ་སྤྲད་པ། སློབ་མས་གོ་སླ་བ་དང་དོན་ངེས་སླ་བའི་ཁྱད་འཕགས་ཆོས་ལྡན། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་། ལོ་རྒྱུས། སྒྲ་རིག་པ། སྙན་ངག སྐར་རྩིས། སྨན་རྩིས། རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཚུད་ཡོད། '''གྲགས་ཆེ་བའི་བརྩམས་གཙོ་བོ་ཁག་ཅིག''' * ''བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་''། ༡༩༨༧ ལོར་བརྩམས། * ''བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས''། * ''བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།''། * ''བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།''། * ''སཾ་བོད་ཤན་སྦྱར''། ༡༩༩༠ ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། * ''སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད''། ༡༩༩༠ ལོར་བརྩམས། * ''རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ''། ༡༩༨༩ ལོར་བརྩམས། == གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག == '''པོད་དང་པོའི་དཀར་ཆག''' * རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ། * ཡོངས་འཛིན་རྗེ་བཙུན་བསྐལ་བཟང་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་དཔལ་བསྐྱེད། * རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་མཛད་རྣམ་ཐུང་ངུ། * རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་དཀོན་མཆོག་བསམ་གྲུབ་དཔལ་བཟང་བོའི་སྐུ་བསྟོད་ཆ་ཙམ་བརྗོད་པ་རྒྱུད་མང་རང་གདངས། * སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུའི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པར་ཐར་བ་མདོ་ཙམ་བཤད་པ། * གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་ཐར། * དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་རང་རྣམ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ * སྡེབ་སྦྱོར་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་པད་དཀར་ཆུན་པོ། '''པོད་གཉིས་པའི་དཀར་ཆག''' * ཕར་ཕྱིན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དབུའི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་སྒྲ་སྒྲུབ། * འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་མེ་ཏོག་འཕྲེང་མཛེས། * བསྡུས་དོན་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཚིག་དོན་རབ་གསལ། * ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་རྒྱས། '''པོད་གསུམ་པའི་དཀར་ཆག''' * ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ * ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་མཛོད། * དྲིས་ལན་གཏེར་གྱི་ཁ་བྱང་། * བརྒྱུད་འདེབས་ཁ་སྐོང་སྐོར། * ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་སྐོར་དང་གསོལ་འདེབས། * རབ་གསལ་ངག་གི་རོལ་མོ། * རྗེ་བཙུན་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་འདོད་དོན་གསོལ་བ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ། * འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ནག་པོའི་རྗེས་གནང་བྱ་ཚུལ་བཀླགས་པའི་དོན་གྲུབ། * འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སྐོར། * ལྷ་མོ་ནོར་རྒྱུན་མའི་གཏེར་སྒྲུབ་དགོས་འདོད་ཆར་འབེབས། * ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་བོ་སྨེ་བ་བརྩེགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་དམེ་གྲིབ་སོགས་ཉེས་པ་ཀུན་སེལ། * དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གི་དུས་གོ * ས་བདག་ལྟོ་འཕྱེའི་ཐིག་འདེབས་ཚུལ་རབ་གསལ་མེ་ལོང་། * ལྟོ་འཕྱེའི་བསྐྱེད་ཆོག་ངག་འདོན་གྱི་རིམ་པ། * ལྷ་མོའི་འཕྲིན་བཅོལ། * མྱུར་འབྱོན་སྨོན་ཚིག་དག * སྨོན་ཚིག་འབྲས་ལྡན་སྙེ་མ། * རྗེས་འཛིན་སྨོན་ཚིག་དབྱར་སྐྱེས་རྔ་གསང་། * ཨ་ལགས་ལོས་གོ་ཚང་གི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས། * བསླབ་བྱ་ཁག་གསུམ་སོགས། * དཀར་ཆག་སྐོར། * རིག་གནས་ལ་བསྟོད་པ་ཚངས་པའི་དབྱངས། * གླང་ཆེན་འགྱིང་རིའི་གནས་བསྟོད། * འཕྲིན་ཡིག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར། * ཕར་ཕྱིན་སྟོན་མོ་བ་རྣམས་ལ་གནང་བའི་ཚོགས་གཏམ། * རིག་གྲྭའི་རྟེན་བཤད། * རིག་གྲྭའི་མཆོད་ཡུལ། * ཁྲི་བཤད། * དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་རྒྱུགས་ཚན་གསར་བའི་ཐོ། * སློབ་བུ་དག་ལ་གནང་བའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀུན་བྱེད་ཀྱི་མཚན། * ཡིག་གསར་ཨེ་ཝཾ། * ཨང་ཡིག་འབྲི་བའི་རེའུ་མིག * སྨོན་ཚིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ། * སྨོན་ཚིག་བདེ་སྐྱིད་པད་མོའི་འཛུམ་ཞལ། '''པོད་བཞི་བའི་དཀར་ཆག''' * སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད། * ཀུན་བཟང་འཁོར་ལོ་དག * ཕུག་ལུགས་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་འཛུམ་ཟེར། * བྱེད་མཐུན་གྱི་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་རི་མོ་ནག་འགྲོས་སུ་བཀོད་པ་རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག * རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་འོད་སྣང་གི་ཟུར་རྒྱན་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་ལས་ཆུ་མིག་ཀླུ་མཚོའི་རེའུ་མིག་བསྡུས་པ་གཟའ་ཉིའི་སྤྱི་ནོར་སོགས། * དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོའི་ཚིག་འགྲེལ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར། * དབྱངས་གསལ་གྱི་བརྡ་ཆད། '''པོད་ལྔ་བའི་དཀར་ཆག''' * བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས། * བོད་ཀྱི་བརྡའི་བསྟན་བཅོས་སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཚིག་འགྲེལ་རབ་གསལ་སྒྲོན་མེ། * ཙ་ཡུ་ཨ་ལགས་ཀྱི་དྲི་བའི་དྲིས་ལན། * སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོའི་དྲི་བའི་དྲིས་ལན། * བྱིས་པའི་དག་ཡིག * དྲིས་ལན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ། * དྲིས་ལན་ལི་དྭངས་རང་སྒྲ། * བརྡ་སྤྲོད། * བོད་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མདོ་ཙམ་བཤད་པ། * བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན། * དུས་གསུམ་གྱི་རེའུ་མིག * སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་གི་མཚན་བྱང་། * དག་ཡིག་འགའ་ཞིག་གི་ཁ་བྱང་། '''པོད་དྲུག་པའི་དཀར་ཆག''' * བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་། * མཁས་དབང་འགའི་འཁྲུངས་འདས། * བོད་དུ་རིག་གནས་དར་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་བཤད་པ། * སྟག་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་གདན་རབས་དོན་ལྡན་ལྷའི་རོལ་མོ། * རྒྱལ་དགེ་དགོན་གྱི་བྱུང་རིམ་གསེར་གྱི་རྔ་བོ་ཆེ། * རྒྱལ་དགེ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གླིང་གི་བྱུང་རིམ་མདོར་བསྡུས། * བོད་ཀྱི་སྨན་རིག་བྱུང་ཚུལ་མདོར་བསྡུས། * གབ་ཚིག་དང་ཁེད་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་དྲང་སྲོང་ཚངས་ཐིག * ཀོ་ཀི་ལའི་བདེན་གཏམ། * སྨོན་ཚིག་བུང་བ་རྒན་པོའི་གཤོག་སྒྲ། * དྭགས་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར། * དྭགས་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ལྟ་ལྟངས་བཤད་པ། * ངོ་སྤྲོད་ཕྲན་བུ། * རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་ལས་སྔོན་དུ་གླེང་བར་བྱ་བ། * གླིང་སེང་ཆེན་གྱི་བྱུང་བ་མདོར་བསྡུས། * བཅུ་ཕྲག་ནོར་བུའི་འོད་ཟེར། * མུན་སེལ་སྒྲོན་མ། * མདོ་སྨད་རྩོང་ཁའི་བོད་རྒྱལ་ཇོ་སྲས་སམ་རྒྱལ་སྲས་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས། * བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྤྱི་ཚོགས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ། * ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་པད་དཀར་ཆུན་པོ། * སྤྱི་ནོར་ཕུན་ཚོགས། * ཟླ་ཟེར་རྩོམ་སྒྲིག་དག་གི་ཞུ་བ། * རྒན་པོའི་སྙིང་གཏམ། == སྐུ་གཤེགས་པའི་སྐོར། == དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོར་མུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་སྐུ་གཤེགས། == དཔྱད་གཞིའི་ཁུངས། == [[oldwikisource:Index:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf|《རང་རྣམ་ཨ་དར་ཤ》]] དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། རྔ་བ་བོད་ཁུལ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༤་ཟླ་༤ ཤོག་ངོས་ ༦༠། <ref name="willock">Willock, Nicole. ''Lineages of the Literary: Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China''. Columbia University Press.</ref> <ref name="treasury">[https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives.]</ref> <ref name="ubc2">Jessica Main. “A monastic scholar under China’s occupation of Tibet: Muge Samten’s (1913–1993) autobiography and his role as a vernacular intellectual.” University of British Columbia, 2019/2021. [https://open.library.ubc.ca/soa/cIRcle/collections/ubctheses/24/items/1.0376190]</ref> <ref name="bdrc2">[https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center.]</ref> <ref name="ltwa">Muge Samten. ''A History of Traditional Fields of Learning''. Library of Tibetan Works & Archives.</ref> <ref name="tsadra">[https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation.]</ref> <ref name="asianstudies">[https://www.asianstudies.org/asianow-speaks-with-nicole-willock-about-lineages-of-the-literary/ “AsiaNow Speaks with Nicole Willock about ‘Lineages of the Literary’.” Association for Asian Studies.]</ref> <ref name="yeshe">[https://yeshe.org/lineages-of-the-literary-tibetan-buddhist-polymaths-of-socialist-china/ “Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China.” Yeshe.]</ref> <ref name="cyberleninka2">“Муге Самтэн Гьяцо: путь буддийского ученого и духовного наставника.” CyberLeninka.</ref> == ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲྭ་མཐུད། == * [https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives] * [https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center] * [https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation] 7wsdi07jay4z448mc4b7u88xfw7ay6j 163033 163032 2026-11-11T00:47:52Z Pecha-Dhondup 22403 /* བརྩམས་ཆོས། */ 163033 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=མཁས་དབང་།|name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན།|image=Mugesamten.jpg|alt=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|caption=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|native_name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།|gender=ཕོ།|other_names=|birth_date=ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོ། (ཧོར་ཟླ་ ༡༡ ཡར་ངོ།)|birth_place=[https://www.wikidata.org/wiki/Q10867209 མདོ་སྨད་དམུ་དགེ།] [https://www.wikidata.org/wiki/Q1339425 ཟུང་ཆུ་རྫོང་།] སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན།|death_date=ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་༥ ཚེས་༦ (དགུང་གྲངས་༨༠)|death_place=[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]|nationality=བོད་པ།|education=དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པ།|monastery=[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]<br />[[བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་|བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།]]|occupation=མཁས་པ། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ།|years_active=༡༩༥༠ ལོ་ནས ༡༩༩༣ བར།|employer=ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་།|organization=ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས།<br />ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་།<br />སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན།|known_for=བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་མཁས་དབང་། ཐོན་མི་གཉིས་པ་ཞེས་སྙན་པར་གྲགས།|notable_works=《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས།》([https://library.bdrc.io/show/bdr:MW1PD96997?s=%2Fosearch%2Fsearch%3Fq%253D%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BD%2525B4%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%2525BA%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252596%2525E0%2525BD%2525A6%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%25258F%2525E0%2525BD%252593%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BE%2525B1%2525E0%2525BD%2525B2 གསུང་འབུམ་པོད་དྲུག])|remarkable_contribution=《གནད་བསྡུས》ཡིག་ཆར་དགག་པ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་མཛད། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་སློབ་གསོ་སླར་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག|specialty=བརྡ་སྤྲོད། སྒྲ་རིག ལོ་རྒྱུས། སྐར་རྩིས། ནང་ཆོས་དང་ལྟ་གྲུབ།|parents=ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས།<br />ཡུམ་ཨ་ཚེ།|spouse=|children=|relatives=བདེ་མཆོག་སྐྱིད། སྲིང་མོ་ཆུང་བ།|height=|awards=|website=|signature=|signature_alt=}}'''དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་''' (༡༩༡༤–༡༩༩༣) ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་གི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༡༤ ལོར་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་ཡུལ་གྱི་སོག་པོ་རུ(གྲོང་ཚོ།)འི་གྲོང་སྨད་འཁོར་ལོ་ཚང་དུ་ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་ཚེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་འབྲི་ཀློག་བསླབ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་ཐོག་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ། དམུ་དགེའི་དགོན་པར་ཞུགས་ཏེ་གཞུང་ཆེན་སློབ་གཉེར་གྱི་འགོ་བརྩམས། རྗེ་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་ཚང་བསྟེན་ནས་དགོན་པའི་ཆོས་གཞུང་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ་སྦྱོང་བ་མཛད། ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཡིག་དཀར་ནག་སོགས་སུ་སྦྱངས། <ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == སློབ་གཉེར་གྱི་སྐོར། == '''དང་པོ་དམུ་དགེ་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ།''' དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱིས་དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་བར་དུ་ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་གྱི་མདུན་ནས་ཀ་ཁ་སློབ་གཉེར་དང་སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་དང་ཡབ་ཀྱི་མདུན་ནས་ཀློག་དང་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟུང་བཤགས་སོགས་བསླབ། [[oldwikisource:Page:དམུ་དགེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།.pdf/106#:~:text=%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%85%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A4%E0%BD%B2%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B(1924)%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%A3%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%89%E0%BD%B2%E0%BD%98%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%8F%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BC%8D%20%E0%BD%98%E0%BD%9A%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%8F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%BC%E0%BD%A3%E0%BC%8D|དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་ཤིང་བྱི་(1924)ལོར་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ།]] དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ཚོགས་དང་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། དགེ་བཤེས་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་ཚང་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་གཞུང་ཆེན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་ལ་སོང་། སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་གྱི་མདུན་ནས་དབང་ཁ་རྗེས་གནང་དུ་མར་གསན། ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཡིག་དཀར་ནག་དང་ངན་སྔགས་མཐུ་དཔྱད་སོགས་བསླབས། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུར་གཞུང་རྒྱུགས་ཕུལ་ཏེ་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་དུ་བསྐོས།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> '''གཉིས་པ་བླ་བྲང་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ།''' དགུང་ལོ་ཉི་ཤུའི་ཐོག་རྒྱམ་ཁོ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལྷན་དུ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ཆོས་གྲྭ་ལ་འཛིན་གྲྭ་དོན་བདུན་ཅུ་ནས་ཞུགས། ཕྱུག་རྗེ་དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་ཚང་བཤེས་གཉེན་གྱི་གཙོ་བོར་བསྟེན་ནས་སློབ་གཉེར་ལ་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་མཛད་པས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་གྲས་སུ་ཚུགས་ཏེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ཞེས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་ཐོག་རྗེ་བླ་ཁོ་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་མདུན་ནས་བསྙེན་པར་རྗོགས། རྗེ་ༀ་འཁྱིལ་བ་འཇམ་དབྱངས་ལེགས་བཤད་ཀྱི་མདུན་ནས་སུམ་རྟགས་དང་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་ཊཱིཀ་གི་རི་མོ་མཛུམ་ཁྲིད་རྫོགས་པར་གསན། དགུང་གྲངས་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་ཁུ་འཇམ་དབྱངས་ལྔ་ཕྲུག་གི་མདུན་ནས་རྒྱ་རྩིས་རི་མོ་ཆ་ཚང་སློབ་གཉེར་མཛད། གཞན་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་ནས་དབང་ཁ་རྗེས་གནང་ལུང་དང་ཁྲིད་སོགས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་སྦྱངས། <ref name="bdrc" /><ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་པའི་སྐོར། == ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་ ༥ བས་ཐད་ཀར་དགོན་པའི་གྲྭ་ཆུང་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས། རྣམ་ཐར་ཟློས་གར་བཙུགས་པ་དང་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སུམ་རྟགས་དང་སྙན་ངག དགོན་པའི་འདུ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་ལཉྪ་སོགས་བྲིས། དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པའི་མཚན་བཏགས་བཞེས། གཞན་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱི་དཔེ་ཁྲིད་རིམ་པར་བྱས།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་སྐོར། == སྔར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་སར་ཕེབས་འདོད་ཡོད་པ་ལྟར་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་ལ་ལྷོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུའི་དྲུང་ཆེན་མཁན་པོའི་གོ་ས་གནང་སྟེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་འགྲོ་སོང་དང་མཁོ་ཆས་སྐད་བསྒྱུར་དང་བཅས་མཁོ་སྤྲོད་གནང་། ལན་གྲུར་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དང་མཇལ། ཁོང་དགུང་ལོ་སོ་བདུན་ཐོག་༡༩༥༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས། མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནས་ཡིག་བསྒྱུར་ཞུ་ཆེན་པའི་ལས་ཀ་བྱས། ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་གྱི་དཔར་ཞུས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཡང་བྱེད་དགོས་བྱུང་འདུག<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" />ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཡིག་གཟུགས། སློབ་དེབ། ཚིག་མཛོད་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་ཡོད། ༡༩༥༠ ལོའི་སྔ་ཕྱིར་ཁོང་གིས་ཚིག་མཛོད་བཟོ་བ་དང་། གཞུང་གི་དུས་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པ། གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་པར་བཤད།<ref name="བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན་གྱི་བྱུང་བ་བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་།" /> == དམུ་དགེར་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྐོར། == དགུང་ལོ་སོ་དགུའི་ཐོག་༡༩༥༢ ལོར་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དམུ་དགེར་ལོག<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> དམུ་དགེའི་རང་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་གསར་དུ་བཙུགས། དགུང་ལོ་བཞི་བཅུའི་ཐོག་༡༩༥༣ ལོར་ཀུན་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེས་དམུ་དགེ་དགོན་པའི་མཚན་ཉིད་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་ཏེ་དགེ་བཤེས་རྣམས་ལ་[[oldwikisource:Page:དམུ་དགེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།.pdf/108#:~:text=%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%96%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%82%E0%BC%8B%E3%80%8A1952)%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%B2%E0%BD%84%E0%BC%8B%20%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%95%E0%BD%BA%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A8%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%B7%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%98%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%80%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%86%E0%BD%BC%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%9B%E0%BD%B2%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%A3%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%89%E0%BD%B2%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8D|ཉིན་རེར་དཔེ་ཁྲིད་ཐེངས་བདུན་དང་བརྒྱད]]་ཀྱི་བར་བྱས། དབང་ཁ་རྗེས་གནང་ཁྲིད་ལུང་སོགས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་གནང་། བརྡ་སྤྲོད་དང་སྒྲ་སྙན་ངག རྩིས་དཀར་ནག་སོགས་ཁྲིད། == རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་སྐྱོ་གར། == དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་༡༩༥༩ ལོ་ནས་གཟན་ཤམ་འཕུད་དགོས་བྱུང་། ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ལྔ་བར་མོའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས་བོད་འགྱུར་མར་ཞུ་དག་བྱ་ཆེད་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་། མཁས་དབང་ཚེ་བརྟན་ཞབས་དྲུང་མཆོག་དང་ཁང་མིག་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་དུ་བསྡད། སློབ་ཆུང་ཚིག་མཛོད་བཟོས། དགུང་ལོ་ང་གསུམ་ཐོག་༡༩༦༦ ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོད་ཆག་དངོས་སུ་འགོ་བརྩམས་ཏེ། ཁོང་འཛིན་བཟུང་([[oldwikisource:Page:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf/86#:~:text=(%201%209%206%206%20)%20%E0%BD%A3%E0%BC%8D%20ATAT%20%E0%BD%9F%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%82%20%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A2%E0%BE%97%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%B3%E0%BD%84%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%9F%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BD%B4%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%B2%E0%BD%B2%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%20%E0%BD%81%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BA%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%94%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%A1%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%90%E0%BD%98%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%91%E0%BC%8B%20%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%81%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BE%B2%E0%BD%B2%E0%BD%91%E0%BC%8D|༡༩༥༩-༡༩༧༣]]) བྱས་ཏེ་འཐབ་རྩོད་སྣ་དགུ་མྱོང་དགོས་བྱུང་མོད། ཚང་མ་ཉམས་ལེན་དུ་བསྒོམ་ནས་སྐབས་དེར་མགུར་འཐེན་པ། "ལུས་ལ་ངུར་སྨིག་གི་གོས་ཤིག་གསོལ།། བཀའ་གདམས་གདམས་ངག་གིས་རྒྱན་ཞིག་གསོལ།། ལག་ཏུ་བཀའ་གདམས་ཀྱི་གླེགས་བམ་གཏད།། མགོ་ལ་སྣེ་རིང་གི་ཞྭ་ཞིག་བསྐོན།། ཨེ་མ་དེ་རིང་གི་སྐྱིད་པ་ལ།།" ཞེས་གསུངས་འདུག ཉམས་ལེན་གྱི་གཞི་ནི། འཐབ་རྩོད་པས་འབོད་ཚིག་དང་ལྷན་དུ་ཁོང་གིས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་"མར་གྱུར་འགྲོ་བའི་སྡིག་སྒྲིབ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན།། མ་ལུས་ད་ལྟ་བདག་ལ་སྨིན་པ་དང་།། བདག་གི་བདེ་དགེ་གཞན་ལ་བཏང་བ་ཡིས།། འགྲོ་ཀུན་བདེ་དང་ལྡན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།།" ཞེས་སྐྱོར་འདུག དེ་ནས་བཟང་ཞིང་ལས་སུ་དེད། ངལ་རྩོམ་སྐབས་ལས་ངལ་དང་ལྟོག་སྐོམ་གྱི་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་མྱངས། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུའི་ཐོག་ ༡༩༧༣ ལོ་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན། == ༡༩༧༥ ལོར་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་བཟོ་རྒྱུའི་གཞི་བཏང་། ལོ་རེ་བཞིའི་ཐོག་༡༩༧༧ ལོར་སོ་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་དུ་བདམས། ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་པེ་ཅིན་ནས་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་སྐོར་གྲོས་བྱས། གནད་བསྡུས་ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རྩ་གཏོར་གྱིས་ལས་འགུལ་དེར་དགག་པ་མཛད། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དུ་ཕེབས། རྔ་བ་སོགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས། {བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་དང་སུམ་རྟགས་རྩ་བའི་ཚིག་འགྲེལ་བརྩམས།} རྔ་བ་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པར་བདམས། རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ལས་ཞོར་དུ་སྒྲ་དང་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་ཁྲིད། སྒེར་ངོས་ནས་བོད་དཔེ་ཆ་སྣ་ཚོགས་དཔར། བློ་གསལ་དགའ་སྟོན་སོགས་བརྩམས། == བོད་སྐད་ཡིག་གི་སྲོག་བསྐྱབས་པའི་སྐོར། == ལོ་རེ་བདུན་ཐོག་༡༩༨༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་སྐད་ཡིག་གི་ཚན་རིག་གྲོས་བསྡུར་དུ་ཞུགས་ཏེ། [[oldwikisource:Page:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf/95#:~:text=%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%95%E0%BD%82%E0%BD%A6,%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BC%E0%BC%8C%E0%BC%8D%20%E0%BC%8D|ཉིན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རིང་བོད་ཡིག་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་རྩོད་གླེང་གནད་སྨིན་བྱས།]] མཐར་གནད་བསྡུས་ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དགྲ་བོ་དེ་ཡིག་ལོག་ཡིན་པར་ཐག་བཅད། དེའི་རྗེས་ནས་བོད་ཡིག་གི་གསར་འགྱུར་དང་དུས་དེབ་ཐམས་ཅད་་བོད་རང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག གནད་བསྡུས་ཀྱི་དགག་ཡིག་མཐའ་དཔྱད་དཔར་བོད་ས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། དེ་བཞིན་རིག་གནས་སློབ་ཁྲིད་རིམ་པར་བྱས། པེ་ཅིན་ནས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་འཕྲིན་ལམ་ནས་བསྔགས་བརྗོད་དང་གཟེངས་བསྟོད་བྱས་བླ་མེད་བྱས། བློ་གསལ་རིག་སྒོ་དང་གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་ལོ་རྒྱུས་སམ་བོད་ཤན་སྦྱར་བཅས་བརྩམས། ཡིག་རྨོངས་སེལ་བའི་སློབ་དེབ་དང་སློབ་ཆུང་སློབ་དེབ་དེབ་དང་བོ་ནས་བཞི་བའི་བར་བཟོས། ཁྲིན་ཏུར་ནས་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་ནང་ཁུལ་གྱི་ལས་ཀ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་རྣམས་ཐེར་འདོན་བྱས། ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་ལས་དམུ་དགེ་དགོན་པ་བསྐྱར་ཏུ་འཚོགས་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། མ་ཟད་དགོན་པ་དེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རིག་གནས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུར་ཐག་བཅད་དེ་རྡོ་རིང་འཇོག་རྒྱུར་ཐག་བཅད། དེ་བཞིན་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་གསོ་དང་བློ་སྟོབས་སྤེལ་བ། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོད་ཆག་ཁྲོད་བོད་སྣོད་བཅུད་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པ་རྣམས་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་བོད་ས་ཡོངས་སུ་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དང་། སྐད་ཡིག སློབ་གསོ། རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་སླར་གསོའི་ལས་ཀར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད། ཁོང་གིས་མདོ་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་ཏུ་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྤེལ་བ་དང་། ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་ལུགས་ཉམས་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་མེད་བཞག་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ལའང་ནན་ཏན་གནང་ཞིང་། བོད་ཡིག་གི་སློབ་དེབ་དང་ཚིག་མཛོད། སྒྲ་རིག་པའི་དཔྱད་གཞི་སོགས་བརྩམས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བསམ་འཆར་དང་ལས་ཀ་མང་པོ་གནང་ཡོད།<ref name="ubc" /><ref name="cyberleninka" /> དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་སྤེལ་གསུམ་ལ་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་བཞག་པའི་“བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་བཞི” འི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། == བརྩམས་ཆོས། == དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་གསུང་འབུམ་ཡིག་ཐོག་ཕབ་ཟིན་པ་ནི་པོད་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། ༡༩༩༧ ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། རྩོམ་ཡིག་རེ་ཟུང་བསྐྱར་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་༢༠༠༩ ལོར་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་ཡང་བསྐྱར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ནི་མངོན་བརྗོད་དང་སྙན་ངག་སོགས་གོ་དཀའ་བའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱིས་མ་བཀབ་པར་བརྗོད་བྱ་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་རིམ་ལྡན་པ། བརྗོད་བྱེད་ཚིག་གསལ་ཞིང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པ། སློབ་མ་ལས་དང་པོ་བར་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་བྱེད་སྒོ་རྣམ་བཞག་རྣམས་དཔེ་རུ་སྦྱར་ནས་ངོ་སྤྲད་པས། སློབ་མས་གོ་སླ་བ་དང་དོན་ངེས་སླ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་། ལོ་རྒྱུས། སྒྲ་རིག་པ། སྙན་ངག སྐར་རྩིས། སྨན་རྩིས། རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཚུད་ཡོད། '''གྲགས་ཆེ་བའི་བརྩམས་གཙོ་བོ་ཁག་ཅིག''' * ''བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་''། ༡༩༨༧ ལོར་བརྩམས། * ''བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས''། * ''བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།''། * ''བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།''། * ''སཾ་བོད་ཤན་སྦྱར''། ༡༩༩༠ ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། * ''སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད''། ༡༩༩༠ ལོར་བརྩམས། * ''རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ''། ༡༩༨༩ ལོར་བརྩམས། == གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག == '''པོད་དང་པོའི་དཀར་ཆག''' * རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ། * ཡོངས་འཛིན་རྗེ་བཙུན་བསྐལ་བཟང་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་དཔལ་བསྐྱེད། * རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་མཛད་རྣམ་ཐུང་ངུ། * རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་དཀོན་མཆོག་བསམ་གྲུབ་དཔལ་བཟང་བོའི་སྐུ་བསྟོད་ཆ་ཙམ་བརྗོད་པ་རྒྱུད་མང་རང་གདངས། * སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུའི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པར་ཐར་བ་མདོ་ཙམ་བཤད་པ། * གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་ཐར། * དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་རང་རྣམ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ * སྡེབ་སྦྱོར་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་པད་དཀར་ཆུན་པོ། '''པོད་གཉིས་པའི་དཀར་ཆག''' * ཕར་ཕྱིན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དབུའི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་སྒྲ་སྒྲུབ། * འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་མེ་ཏོག་འཕྲེང་མཛེས། * བསྡུས་དོན་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཚིག་དོན་རབ་གསལ། * ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་རྒྱས། '''པོད་གསུམ་པའི་དཀར་ཆག''' * ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ * ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་མཛོད། * དྲིས་ལན་གཏེར་གྱི་ཁ་བྱང་། * བརྒྱུད་འདེབས་ཁ་སྐོང་སྐོར། * ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་སྐོར་དང་གསོལ་འདེབས། * རབ་གསལ་ངག་གི་རོལ་མོ། * རྗེ་བཙུན་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་འདོད་དོན་གསོལ་བ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ། * འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ནག་པོའི་རྗེས་གནང་བྱ་ཚུལ་བཀླགས་པའི་དོན་གྲུབ། * འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སྐོར། * ལྷ་མོ་ནོར་རྒྱུན་མའི་གཏེར་སྒྲུབ་དགོས་འདོད་ཆར་འབེབས། * ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་བོ་སྨེ་བ་བརྩེགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་དམེ་གྲིབ་སོགས་ཉེས་པ་ཀུན་སེལ། * དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གི་དུས་གོ * ས་བདག་ལྟོ་འཕྱེའི་ཐིག་འདེབས་ཚུལ་རབ་གསལ་མེ་ལོང་། * ལྟོ་འཕྱེའི་བསྐྱེད་ཆོག་ངག་འདོན་གྱི་རིམ་པ། * ལྷ་མོའི་འཕྲིན་བཅོལ། * མྱུར་འབྱོན་སྨོན་ཚིག་དག * སྨོན་ཚིག་འབྲས་ལྡན་སྙེ་མ། * རྗེས་འཛིན་སྨོན་ཚིག་དབྱར་སྐྱེས་རྔ་གསང་། * ཨ་ལགས་ལོས་གོ་ཚང་གི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས། * བསླབ་བྱ་ཁག་གསུམ་སོགས། * དཀར་ཆག་སྐོར། * རིག་གནས་ལ་བསྟོད་པ་ཚངས་པའི་དབྱངས། * གླང་ཆེན་འགྱིང་རིའི་གནས་བསྟོད། * འཕྲིན་ཡིག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར། * ཕར་ཕྱིན་སྟོན་མོ་བ་རྣམས་ལ་གནང་བའི་ཚོགས་གཏམ། * རིག་གྲྭའི་རྟེན་བཤད། * རིག་གྲྭའི་མཆོད་ཡུལ། * ཁྲི་བཤད། * དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་རྒྱུགས་ཚན་གསར་བའི་ཐོ། * སློབ་བུ་དག་ལ་གནང་བའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀུན་བྱེད་ཀྱི་མཚན། * ཡིག་གསར་ཨེ་ཝཾ། * ཨང་ཡིག་འབྲི་བའི་རེའུ་མིག * སྨོན་ཚིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ། * སྨོན་ཚིག་བདེ་སྐྱིད་པད་མོའི་འཛུམ་ཞལ། '''པོད་བཞི་བའི་དཀར་ཆག''' * སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད། * ཀུན་བཟང་འཁོར་ལོ་དག * ཕུག་ལུགས་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་འཛུམ་ཟེར། * བྱེད་མཐུན་གྱི་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་རི་མོ་ནག་འགྲོས་སུ་བཀོད་པ་རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག * རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་འོད་སྣང་གི་ཟུར་རྒྱན་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་ལས་ཆུ་མིག་ཀླུ་མཚོའི་རེའུ་མིག་བསྡུས་པ་གཟའ་ཉིའི་སྤྱི་ནོར་སོགས། * དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོའི་ཚིག་འགྲེལ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར། * དབྱངས་གསལ་གྱི་བརྡ་ཆད། '''པོད་ལྔ་བའི་དཀར་ཆག''' * བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས། * བོད་ཀྱི་བརྡའི་བསྟན་བཅོས་སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཚིག་འགྲེལ་རབ་གསལ་སྒྲོན་མེ། * ཙ་ཡུ་ཨ་ལགས་ཀྱི་དྲི་བའི་དྲིས་ལན། * སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོའི་དྲི་བའི་དྲིས་ལན། * བྱིས་པའི་དག་ཡིག * དྲིས་ལན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ། * དྲིས་ལན་ལི་དྭངས་རང་སྒྲ། * བརྡ་སྤྲོད། * བོད་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མདོ་ཙམ་བཤད་པ། * བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན། * དུས་གསུམ་གྱི་རེའུ་མིག * སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་གི་མཚན་བྱང་། * དག་ཡིག་འགའ་ཞིག་གི་ཁ་བྱང་། '''པོད་དྲུག་པའི་དཀར་ཆག''' * བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་། * མཁས་དབང་འགའི་འཁྲུངས་འདས། * བོད་དུ་རིག་གནས་དར་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་བཤད་པ། * སྟག་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་གདན་རབས་དོན་ལྡན་ལྷའི་རོལ་མོ། * རྒྱལ་དགེ་དགོན་གྱི་བྱུང་རིམ་གསེར་གྱི་རྔ་བོ་ཆེ། * རྒྱལ་དགེ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གླིང་གི་བྱུང་རིམ་མདོར་བསྡུས། * བོད་ཀྱི་སྨན་རིག་བྱུང་ཚུལ་མདོར་བསྡུས། * གབ་ཚིག་དང་ཁེད་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་དྲང་སྲོང་ཚངས་ཐིག * ཀོ་ཀི་ལའི་བདེན་གཏམ། * སྨོན་ཚིག་བུང་བ་རྒན་པོའི་གཤོག་སྒྲ། * དྭགས་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར། * དྭགས་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ལྟ་ལྟངས་བཤད་པ། * ངོ་སྤྲོད་ཕྲན་བུ། * རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་ལས་སྔོན་དུ་གླེང་བར་བྱ་བ། * གླིང་སེང་ཆེན་གྱི་བྱུང་བ་མདོར་བསྡུས། * བཅུ་ཕྲག་ནོར་བུའི་འོད་ཟེར། * མུན་སེལ་སྒྲོན་མ། * མདོ་སྨད་རྩོང་ཁའི་བོད་རྒྱལ་ཇོ་སྲས་སམ་རྒྱལ་སྲས་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས། * བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྤྱི་ཚོགས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ། * ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་པད་དཀར་ཆུན་པོ། * སྤྱི་ནོར་ཕུན་ཚོགས། * ཟླ་ཟེར་རྩོམ་སྒྲིག་དག་གི་ཞུ་བ། * རྒན་པོའི་སྙིང་གཏམ། == སྐུ་གཤེགས་པའི་སྐོར། == དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོར་མུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་སྐུ་གཤེགས། == དཔྱད་གཞིའི་ཁུངས། == [[oldwikisource:Index:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf|《རང་རྣམ་ཨ་དར་ཤ》]] དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། རྔ་བ་བོད་ཁུལ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༤་ཟླ་༤ ཤོག་ངོས་ ༦༠། <ref name="willock">Willock, Nicole. ''Lineages of the Literary: Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China''. Columbia University Press.</ref> <ref name="treasury">[https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives.]</ref> <ref name="ubc2">Jessica Main. “A monastic scholar under China’s occupation of Tibet: Muge Samten’s (1913–1993) autobiography and his role as a vernacular intellectual.” University of British Columbia, 2019/2021. [https://open.library.ubc.ca/soa/cIRcle/collections/ubctheses/24/items/1.0376190]</ref> <ref name="bdrc2">[https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center.]</ref> <ref name="ltwa">Muge Samten. ''A History of Traditional Fields of Learning''. Library of Tibetan Works & Archives.</ref> <ref name="tsadra">[https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation.]</ref> <ref name="asianstudies">[https://www.asianstudies.org/asianow-speaks-with-nicole-willock-about-lineages-of-the-literary/ “AsiaNow Speaks with Nicole Willock about ‘Lineages of the Literary’.” Association for Asian Studies.]</ref> <ref name="yeshe">[https://yeshe.org/lineages-of-the-literary-tibetan-buddhist-polymaths-of-socialist-china/ “Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China.” Yeshe.]</ref> <ref name="cyberleninka2">“Муге Самтэн Гьяцо: путь буддийского ученого и духовного наставника.” CyberLeninka.</ref> == ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲྭ་མཐུད། == * [https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives] * [https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center] * [https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation] fyhek017iq7f07kbzxlnffhmhkblhvh 163034 163033 2026-11-11T00:48:29Z Pecha-Dhondup 22403 /* བརྩམས་ཆོས། */ 163034 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=མཁས་དབང་།|name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན།|image=Mugesamten.jpg|alt=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|caption=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|native_name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།|gender=ཕོ།|other_names=|birth_date=ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོ། (ཧོར་ཟླ་ ༡༡ ཡར་ངོ།)|birth_place=[https://www.wikidata.org/wiki/Q10867209 མདོ་སྨད་དམུ་དགེ།] [https://www.wikidata.org/wiki/Q1339425 ཟུང་ཆུ་རྫོང་།] སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན།|death_date=ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་༥ ཚེས་༦ (དགུང་གྲངས་༨༠)|death_place=[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]|nationality=བོད་པ།|education=དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པ།|monastery=[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]<br />[[བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་|བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།]]|occupation=མཁས་པ། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ།|years_active=༡༩༥༠ ལོ་ནས ༡༩༩༣ བར།|employer=ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་།|organization=ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས།<br />ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་།<br />སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན།|known_for=བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་མཁས་དབང་། ཐོན་མི་གཉིས་པ་ཞེས་སྙན་པར་གྲགས།|notable_works=《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས།》([https://library.bdrc.io/show/bdr:MW1PD96997?s=%2Fosearch%2Fsearch%3Fq%253D%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BD%2525B4%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%2525BA%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252596%2525E0%2525BD%2525A6%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%25258F%2525E0%2525BD%252593%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BE%2525B1%2525E0%2525BD%2525B2 གསུང་འབུམ་པོད་དྲུག])|remarkable_contribution=《གནད་བསྡུས》ཡིག་ཆར་དགག་པ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་མཛད། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་སློབ་གསོ་སླར་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག|specialty=བརྡ་སྤྲོད། སྒྲ་རིག ལོ་རྒྱུས། སྐར་རྩིས། ནང་ཆོས་དང་ལྟ་གྲུབ།|parents=ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས།<br />ཡུམ་ཨ་ཚེ།|spouse=|children=|relatives=བདེ་མཆོག་སྐྱིད། སྲིང་མོ་ཆུང་བ།|height=|awards=|website=|signature=|signature_alt=}}'''དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་''' (༡༩༡༤–༡༩༩༣) ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་གི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༡༤ ལོར་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་ཡུལ་གྱི་སོག་པོ་རུ(གྲོང་ཚོ།)འི་གྲོང་སྨད་འཁོར་ལོ་ཚང་དུ་ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་ཚེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་འབྲི་ཀློག་བསླབ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་ཐོག་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ། དམུ་དགེའི་དགོན་པར་ཞུགས་ཏེ་གཞུང་ཆེན་སློབ་གཉེར་གྱི་འགོ་བརྩམས། རྗེ་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་ཚང་བསྟེན་ནས་དགོན་པའི་ཆོས་གཞུང་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ་སྦྱོང་བ་མཛད། ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཡིག་དཀར་ནག་སོགས་སུ་སྦྱངས། <ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == སློབ་གཉེར་གྱི་སྐོར། == '''དང་པོ་དམུ་དགེ་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ།''' དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱིས་དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་བར་དུ་ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་གྱི་མདུན་ནས་ཀ་ཁ་སློབ་གཉེར་དང་སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་དང་ཡབ་ཀྱི་མདུན་ནས་ཀློག་དང་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟུང་བཤགས་སོགས་བསླབ། [[oldwikisource:Page:དམུ་དགེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།.pdf/106#:~:text=%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%85%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A4%E0%BD%B2%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B(1924)%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%A3%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%89%E0%BD%B2%E0%BD%98%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%8F%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BC%8D%20%E0%BD%98%E0%BD%9A%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%8F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%BC%E0%BD%A3%E0%BC%8D|དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་ཤིང་བྱི་(1924)ལོར་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ།]] དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ཚོགས་དང་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། དགེ་བཤེས་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་ཚང་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་གཞུང་ཆེན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་ལ་སོང་། སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་གྱི་མདུན་ནས་དབང་ཁ་རྗེས་གནང་དུ་མར་གསན། ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཡིག་དཀར་ནག་དང་ངན་སྔགས་མཐུ་དཔྱད་སོགས་བསླབས། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུར་གཞུང་རྒྱུགས་ཕུལ་ཏེ་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་དུ་བསྐོས།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> '''གཉིས་པ་བླ་བྲང་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ།''' དགུང་ལོ་ཉི་ཤུའི་ཐོག་རྒྱམ་ཁོ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལྷན་དུ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ཆོས་གྲྭ་ལ་འཛིན་གྲྭ་དོན་བདུན་ཅུ་ནས་ཞུགས། ཕྱུག་རྗེ་དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་ཚང་བཤེས་གཉེན་གྱི་གཙོ་བོར་བསྟེན་ནས་སློབ་གཉེར་ལ་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་མཛད་པས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་གྲས་སུ་ཚུགས་ཏེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ཞེས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་ཐོག་རྗེ་བླ་ཁོ་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་མདུན་ནས་བསྙེན་པར་རྗོགས། རྗེ་ༀ་འཁྱིལ་བ་འཇམ་དབྱངས་ལེགས་བཤད་ཀྱི་མདུན་ནས་སུམ་རྟགས་དང་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་ཊཱིཀ་གི་རི་མོ་མཛུམ་ཁྲིད་རྫོགས་པར་གསན། དགུང་གྲངས་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་ཁུ་འཇམ་དབྱངས་ལྔ་ཕྲུག་གི་མདུན་ནས་རྒྱ་རྩིས་རི་མོ་ཆ་ཚང་སློབ་གཉེར་མཛད། གཞན་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་ནས་དབང་ཁ་རྗེས་གནང་ལུང་དང་ཁྲིད་སོགས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་སྦྱངས། <ref name="bdrc" /><ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་པའི་སྐོར། == ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་ ༥ བས་ཐད་ཀར་དགོན་པའི་གྲྭ་ཆུང་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས། རྣམ་ཐར་ཟློས་གར་བཙུགས་པ་དང་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སུམ་རྟགས་དང་སྙན་ངག དགོན་པའི་འདུ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་ལཉྪ་སོགས་བྲིས། དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པའི་མཚན་བཏགས་བཞེས། གཞན་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱི་དཔེ་ཁྲིད་རིམ་པར་བྱས།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་སྐོར། == སྔར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་སར་ཕེབས་འདོད་ཡོད་པ་ལྟར་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་ལ་ལྷོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུའི་དྲུང་ཆེན་མཁན་པོའི་གོ་ས་གནང་སྟེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་འགྲོ་སོང་དང་མཁོ་ཆས་སྐད་བསྒྱུར་དང་བཅས་མཁོ་སྤྲོད་གནང་། ལན་གྲུར་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དང་མཇལ། ཁོང་དགུང་ལོ་སོ་བདུན་ཐོག་༡༩༥༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས། མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནས་ཡིག་བསྒྱུར་ཞུ་ཆེན་པའི་ལས་ཀ་བྱས། ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་གྱི་དཔར་ཞུས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཡང་བྱེད་དགོས་བྱུང་འདུག<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" />ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཡིག་གཟུགས། སློབ་དེབ། ཚིག་མཛོད་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་ཡོད། ༡༩༥༠ ལོའི་སྔ་ཕྱིར་ཁོང་གིས་ཚིག་མཛོད་བཟོ་བ་དང་། གཞུང་གི་དུས་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པ། གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་པར་བཤད།<ref name="བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན་གྱི་བྱུང་བ་བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་།" /> == དམུ་དགེར་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྐོར། == དགུང་ལོ་སོ་དགུའི་ཐོག་༡༩༥༢ ལོར་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དམུ་དགེར་ལོག<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> དམུ་དགེའི་རང་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་གསར་དུ་བཙུགས། དགུང་ལོ་བཞི་བཅུའི་ཐོག་༡༩༥༣ ལོར་ཀུན་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེས་དམུ་དགེ་དགོན་པའི་མཚན་ཉིད་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་ཏེ་དགེ་བཤེས་རྣམས་ལ་[[oldwikisource:Page:དམུ་དགེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།.pdf/108#:~:text=%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%96%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%82%E0%BC%8B%E3%80%8A1952)%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%B2%E0%BD%84%E0%BC%8B%20%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%95%E0%BD%BA%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A8%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%B7%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%98%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%80%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%86%E0%BD%BC%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%9B%E0%BD%B2%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%A3%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%89%E0%BD%B2%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8D|ཉིན་རེར་དཔེ་ཁྲིད་ཐེངས་བདུན་དང་བརྒྱད]]་ཀྱི་བར་བྱས། དབང་ཁ་རྗེས་གནང་ཁྲིད་ལུང་སོགས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་གནང་། བརྡ་སྤྲོད་དང་སྒྲ་སྙན་ངག རྩིས་དཀར་ནག་སོགས་ཁྲིད། == རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་སྐྱོ་གར། == དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་༡༩༥༩ ལོ་ནས་གཟན་ཤམ་འཕུད་དགོས་བྱུང་། ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ལྔ་བར་མོའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས་བོད་འགྱུར་མར་ཞུ་དག་བྱ་ཆེད་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་། མཁས་དབང་ཚེ་བརྟན་ཞབས་དྲུང་མཆོག་དང་ཁང་མིག་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་དུ་བསྡད། སློབ་ཆུང་ཚིག་མཛོད་བཟོས། དགུང་ལོ་ང་གསུམ་ཐོག་༡༩༦༦ ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོད་ཆག་དངོས་སུ་འགོ་བརྩམས་ཏེ། ཁོང་འཛིན་བཟུང་([[oldwikisource:Page:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf/86#:~:text=(%201%209%206%206%20)%20%E0%BD%A3%E0%BC%8D%20ATAT%20%E0%BD%9F%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%82%20%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A2%E0%BE%97%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%B3%E0%BD%84%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%9F%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BD%B4%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%B2%E0%BD%B2%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%20%E0%BD%81%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BA%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%94%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%A1%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%90%E0%BD%98%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%91%E0%BC%8B%20%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%81%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BE%B2%E0%BD%B2%E0%BD%91%E0%BC%8D|༡༩༥༩-༡༩༧༣]]) བྱས་ཏེ་འཐབ་རྩོད་སྣ་དགུ་མྱོང་དགོས་བྱུང་མོད། ཚང་མ་ཉམས་ལེན་དུ་བསྒོམ་ནས་སྐབས་དེར་མགུར་འཐེན་པ། "ལུས་ལ་ངུར་སྨིག་གི་གོས་ཤིག་གསོལ།། བཀའ་གདམས་གདམས་ངག་གིས་རྒྱན་ཞིག་གསོལ།། ལག་ཏུ་བཀའ་གདམས་ཀྱི་གླེགས་བམ་གཏད།། མགོ་ལ་སྣེ་རིང་གི་ཞྭ་ཞིག་བསྐོན།། ཨེ་མ་དེ་རིང་གི་སྐྱིད་པ་ལ།།" ཞེས་གསུངས་འདུག ཉམས་ལེན་གྱི་གཞི་ནི། འཐབ་རྩོད་པས་འབོད་ཚིག་དང་ལྷན་དུ་ཁོང་གིས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་"མར་གྱུར་འགྲོ་བའི་སྡིག་སྒྲིབ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན།། མ་ལུས་ད་ལྟ་བདག་ལ་སྨིན་པ་དང་།། བདག་གི་བདེ་དགེ་གཞན་ལ་བཏང་བ་ཡིས།། འགྲོ་ཀུན་བདེ་དང་ལྡན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།།" ཞེས་སྐྱོར་འདུག དེ་ནས་བཟང་ཞིང་ལས་སུ་དེད། ངལ་རྩོམ་སྐབས་ལས་ངལ་དང་ལྟོག་སྐོམ་གྱི་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་མྱངས། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུའི་ཐོག་ ༡༩༧༣ ལོ་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན། == ༡༩༧༥ ལོར་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་བཟོ་རྒྱུའི་གཞི་བཏང་། ལོ་རེ་བཞིའི་ཐོག་༡༩༧༧ ལོར་སོ་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་དུ་བདམས། ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་པེ་ཅིན་ནས་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་སྐོར་གྲོས་བྱས། གནད་བསྡུས་ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རྩ་གཏོར་གྱིས་ལས་འགུལ་དེར་དགག་པ་མཛད། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དུ་ཕེབས། རྔ་བ་སོགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས། {བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་དང་སུམ་རྟགས་རྩ་བའི་ཚིག་འགྲེལ་བརྩམས།} རྔ་བ་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པར་བདམས། རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ལས་ཞོར་དུ་སྒྲ་དང་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་ཁྲིད། སྒེར་ངོས་ནས་བོད་དཔེ་ཆ་སྣ་ཚོགས་དཔར། བློ་གསལ་དགའ་སྟོན་སོགས་བརྩམས། == བོད་སྐད་ཡིག་གི་སྲོག་བསྐྱབས་པའི་སྐོར། == ལོ་རེ་བདུན་ཐོག་༡༩༨༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་སྐད་ཡིག་གི་ཚན་རིག་གྲོས་བསྡུར་དུ་ཞུགས་ཏེ། [[oldwikisource:Page:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf/95#:~:text=%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%95%E0%BD%82%E0%BD%A6,%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BC%E0%BC%8C%E0%BC%8D%20%E0%BC%8D|ཉིན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རིང་བོད་ཡིག་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་རྩོད་གླེང་གནད་སྨིན་བྱས།]] མཐར་གནད་བསྡུས་ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དགྲ་བོ་དེ་ཡིག་ལོག་ཡིན་པར་ཐག་བཅད། དེའི་རྗེས་ནས་བོད་ཡིག་གི་གསར་འགྱུར་དང་དུས་དེབ་ཐམས་ཅད་་བོད་རང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག གནད་བསྡུས་ཀྱི་དགག་ཡིག་མཐའ་དཔྱད་དཔར་བོད་ས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། དེ་བཞིན་རིག་གནས་སློབ་ཁྲིད་རིམ་པར་བྱས། པེ་ཅིན་ནས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་འཕྲིན་ལམ་ནས་བསྔགས་བརྗོད་དང་གཟེངས་བསྟོད་བྱས་བླ་མེད་བྱས། བློ་གསལ་རིག་སྒོ་དང་གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་ལོ་རྒྱུས་སམ་བོད་ཤན་སྦྱར་བཅས་བརྩམས། ཡིག་རྨོངས་སེལ་བའི་སློབ་དེབ་དང་སློབ་ཆུང་སློབ་དེབ་དེབ་དང་བོ་ནས་བཞི་བའི་བར་བཟོས། ཁྲིན་ཏུར་ནས་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་ནང་ཁུལ་གྱི་ལས་ཀ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་རྣམས་ཐེར་འདོན་བྱས། ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་ལས་དམུ་དགེ་དགོན་པ་བསྐྱར་ཏུ་འཚོགས་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། མ་ཟད་དགོན་པ་དེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རིག་གནས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུར་ཐག་བཅད་དེ་རྡོ་རིང་འཇོག་རྒྱུར་ཐག་བཅད། དེ་བཞིན་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་གསོ་དང་བློ་སྟོབས་སྤེལ་བ། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོད་ཆག་ཁྲོད་བོད་སྣོད་བཅུད་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པ་རྣམས་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་བོད་ས་ཡོངས་སུ་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དང་། སྐད་ཡིག སློབ་གསོ། རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་སླར་གསོའི་ལས་ཀར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད། ཁོང་གིས་མདོ་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་ཏུ་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྤེལ་བ་དང་། ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་ལུགས་ཉམས་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་མེད་བཞག་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ལའང་ནན་ཏན་གནང་ཞིང་། བོད་ཡིག་གི་སློབ་དེབ་དང་ཚིག་མཛོད། སྒྲ་རིག་པའི་དཔྱད་གཞི་སོགས་བརྩམས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བསམ་འཆར་དང་ལས་ཀ་མང་པོ་གནང་ཡོད།<ref name="ubc" /><ref name="cyberleninka" /> དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་སྤེལ་གསུམ་ལ་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་བཞག་པའི་“བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་བཞི” འི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། == བརྩམས་ཆོས། == དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་གསུང་འབུམ་ཡིག་ཐོག་ཕབ་ཟིན་པ་ནི་པོད་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། ༡༩༩༧ ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། རྩོམ་ཡིག་རེ་ཟུང་བསྐྱར་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་༢༠༠༩ ལོར་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་ཡང་བསྐྱར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ནི་མངོན་བརྗོད་དང་སྙན་ངག་སོགས་གོ་དཀའ་བའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱིས་མ་བཀབ་པར་བརྗོད་བྱ་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་རིམ་ལྡན་པ། བརྗོད་བྱེད་ཚིག་གསལ་ཞིང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པ། སློབ་མ་ལས་དང་པོ་བར་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་བྱེད་སྒོ་རྣམ་བཞག་རྣམས་དཔེ་རུ་སྦྱར་ནས་ངོ་སྤྲད་པས། སློབ་མས་གོ་སླ་བ་དང་དོན་ངེས་སླ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་། ལོ་རྒྱུས། སྒྲ་རིག་པ། སྙན་ངག སྐར་རྩིས། སྨན་རྩིས། རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཚུད་ཡོད། '''གྲགས་ཆེ་བའི་བརྩམས་གཙོ་བོ་ཁག་ཅིག''' * ''བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་''། ༡༩༨༧ ལོར་བརྩམས། * ''བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས''། * ''བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།''། * ''བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།''། * ''སཾ་བོད་ཤན་སྦྱར''། ༡༩༩༠ ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། * ''སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད''། ༡༩༩༠ ལོར་བརྩམས། * ''རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ''། ༡༩༨༩ ལོར་བརྩམས། == གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག == '''པོད་དང་པོའི་དཀར་ཆག''' * རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ། * ཡོངས་འཛིན་རྗེ་བཙུན་བསྐལ་བཟང་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་དཔལ་བསྐྱེད། * རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་མཛད་རྣམ་ཐུང་ངུ། * རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་དཀོན་མཆོག་བསམ་གྲུབ་དཔལ་བཟང་བོའི་སྐུ་བསྟོད་ཆ་ཙམ་བརྗོད་པ་རྒྱུད་མང་རང་གདངས། * སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུའི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པར་ཐར་བ་མདོ་ཙམ་བཤད་པ། * གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་ཐར། * དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་རང་རྣམ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ * སྡེབ་སྦྱོར་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་པད་དཀར་ཆུན་པོ། '''པོད་གཉིས་པའི་དཀར་ཆག''' * ཕར་ཕྱིན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དབུའི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་སྒྲ་སྒྲུབ། * འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་མེ་ཏོག་འཕྲེང་མཛེས། * བསྡུས་དོན་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཚིག་དོན་རབ་གསལ། * ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་རྒྱས། '''པོད་གསུམ་པའི་དཀར་ཆག''' * ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ * ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་མཛོད། * དྲིས་ལན་གཏེར་གྱི་ཁ་བྱང་། * བརྒྱུད་འདེབས་ཁ་སྐོང་སྐོར། * ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་སྐོར་དང་གསོལ་འདེབས། * རབ་གསལ་ངག་གི་རོལ་མོ། * རྗེ་བཙུན་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་འདོད་དོན་གསོལ་བ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ། * འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ནག་པོའི་རྗེས་གནང་བྱ་ཚུལ་བཀླགས་པའི་དོན་གྲུབ། * འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སྐོར། * ལྷ་མོ་ནོར་རྒྱུན་མའི་གཏེར་སྒྲུབ་དགོས་འདོད་ཆར་འབེབས། * ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་བོ་སྨེ་བ་བརྩེགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་དམེ་གྲིབ་སོགས་ཉེས་པ་ཀུན་སེལ། * དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གི་དུས་གོ * ས་བདག་ལྟོ་འཕྱེའི་ཐིག་འདེབས་ཚུལ་རབ་གསལ་མེ་ལོང་། * ལྟོ་འཕྱེའི་བསྐྱེད་ཆོག་ངག་འདོན་གྱི་རིམ་པ། * ལྷ་མོའི་འཕྲིན་བཅོལ། * མྱུར་འབྱོན་སྨོན་ཚིག་དག * སྨོན་ཚིག་འབྲས་ལྡན་སྙེ་མ། * རྗེས་འཛིན་སྨོན་ཚིག་དབྱར་སྐྱེས་རྔ་གསང་། * ཨ་ལགས་ལོས་གོ་ཚང་གི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས། * བསླབ་བྱ་ཁག་གསུམ་སོགས། * དཀར་ཆག་སྐོར། * རིག་གནས་ལ་བསྟོད་པ་ཚངས་པའི་དབྱངས། * གླང་ཆེན་འགྱིང་རིའི་གནས་བསྟོད། * འཕྲིན་ཡིག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར། * ཕར་ཕྱིན་སྟོན་མོ་བ་རྣམས་ལ་གནང་བའི་ཚོགས་གཏམ། * རིག་གྲྭའི་རྟེན་བཤད། * རིག་གྲྭའི་མཆོད་ཡུལ། * ཁྲི་བཤད། * དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་རྒྱུགས་ཚན་གསར་བའི་ཐོ། * སློབ་བུ་དག་ལ་གནང་བའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀུན་བྱེད་ཀྱི་མཚན། * ཡིག་གསར་ཨེ་ཝཾ། * ཨང་ཡིག་འབྲི་བའི་རེའུ་མིག * སྨོན་ཚིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ། * སྨོན་ཚིག་བདེ་སྐྱིད་པད་མོའི་འཛུམ་ཞལ། '''པོད་བཞི་བའི་དཀར་ཆག''' * སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད། * ཀུན་བཟང་འཁོར་ལོ་དག * ཕུག་ལུགས་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་འཛུམ་ཟེར། * བྱེད་མཐུན་གྱི་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་རི་མོ་ནག་འགྲོས་སུ་བཀོད་པ་རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག * རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་འོད་སྣང་གི་ཟུར་རྒྱན་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་ལས་ཆུ་མིག་ཀླུ་མཚོའི་རེའུ་མིག་བསྡུས་པ་གཟའ་ཉིའི་སྤྱི་ནོར་སོགས། * དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོའི་ཚིག་འགྲེལ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར། * དབྱངས་གསལ་གྱི་བརྡ་ཆད། '''པོད་ལྔ་བའི་དཀར་ཆག''' * བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས། * བོད་ཀྱི་བརྡའི་བསྟན་བཅོས་སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཚིག་འགྲེལ་རབ་གསལ་སྒྲོན་མེ། * ཙ་ཡུ་ཨ་ལགས་ཀྱི་དྲི་བའི་དྲིས་ལན། * སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོའི་དྲི་བའི་དྲིས་ལན། * བྱིས་པའི་དག་ཡིག * དྲིས་ལན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ། * དྲིས་ལན་ལི་དྭངས་རང་སྒྲ། * བརྡ་སྤྲོད། * བོད་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མདོ་ཙམ་བཤད་པ། * བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན། * དུས་གསུམ་གྱི་རེའུ་མིག * སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་གི་མཚན་བྱང་། * དག་ཡིག་འགའ་ཞིག་གི་ཁ་བྱང་། '''པོད་དྲུག་པའི་དཀར་ཆག''' * བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་། * མཁས་དབང་འགའི་འཁྲུངས་འདས། * བོད་དུ་རིག་གནས་དར་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་བཤད་པ། * སྟག་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་གདན་རབས་དོན་ལྡན་ལྷའི་རོལ་མོ། * རྒྱལ་དགེ་དགོན་གྱི་བྱུང་རིམ་གསེར་གྱི་རྔ་བོ་ཆེ། * རྒྱལ་དགེ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གླིང་གི་བྱུང་རིམ་མདོར་བསྡུས། * བོད་ཀྱི་སྨན་རིག་བྱུང་ཚུལ་མདོར་བསྡུས། * གབ་ཚིག་དང་ཁེད་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་དྲང་སྲོང་ཚངས་ཐིག * ཀོ་ཀི་ལའི་བདེན་གཏམ། * སྨོན་ཚིག་བུང་བ་རྒན་པོའི་གཤོག་སྒྲ། * དྭགས་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར། * དྭགས་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ལྟ་ལྟངས་བཤད་པ། * ངོ་སྤྲོད་ཕྲན་བུ། * རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་ལས་སྔོན་དུ་གླེང་བར་བྱ་བ། * གླིང་སེང་ཆེན་གྱི་བྱུང་བ་མདོར་བསྡུས། * བཅུ་ཕྲག་ནོར་བུའི་འོད་ཟེར། * མུན་སེལ་སྒྲོན་མ། * མདོ་སྨད་རྩོང་ཁའི་བོད་རྒྱལ་ཇོ་སྲས་སམ་རྒྱལ་སྲས་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས། * བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྤྱི་ཚོགས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ། * ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་པད་དཀར་ཆུན་པོ། * སྤྱི་ནོར་ཕུན་ཚོགས། * ཟླ་ཟེར་རྩོམ་སྒྲིག་དག་གི་ཞུ་བ། * རྒན་པོའི་སྙིང་གཏམ། == སྐུ་གཤེགས་པའི་སྐོར། == དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོར་མུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་སྐུ་གཤེགས། == དཔྱད་གཞིའི་ཁུངས། == [[oldwikisource:Index:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf|《རང་རྣམ་ཨ་དར་ཤ》]] དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། རྔ་བ་བོད་ཁུལ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༤་ཟླ་༤ ཤོག་ངོས་ ༦༠། <ref name="willock">Willock, Nicole. ''Lineages of the Literary: Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China''. Columbia University Press.</ref> <ref name="treasury">[https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives.]</ref> <ref name="ubc2">Jessica Main. “A monastic scholar under China’s occupation of Tibet: Muge Samten’s (1913–1993) autobiography and his role as a vernacular intellectual.” University of British Columbia, 2019/2021. [https://open.library.ubc.ca/soa/cIRcle/collections/ubctheses/24/items/1.0376190]</ref> <ref name="bdrc2">[https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center.]</ref> <ref name="ltwa">Muge Samten. ''A History of Traditional Fields of Learning''. Library of Tibetan Works & Archives.</ref> <ref name="tsadra">[https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation.]</ref> <ref name="asianstudies">[https://www.asianstudies.org/asianow-speaks-with-nicole-willock-about-lineages-of-the-literary/ “AsiaNow Speaks with Nicole Willock about ‘Lineages of the Literary’.” Association for Asian Studies.]</ref> <ref name="yeshe">[https://yeshe.org/lineages-of-the-literary-tibetan-buddhist-polymaths-of-socialist-china/ “Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China.” Yeshe.]</ref> <ref name="cyberleninka2">“Муге Самтэн Гьяцо: путь буддийского ученого и духовного наставника.” CyberLeninka.</ref> == ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲྭ་མཐུད། == * [https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives] * [https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center] * [https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation] thnv8suy8rzu2wew2d4homl4ztwj5nh 163035 163034 2026-11-11T01:29:16Z Pecha-Dhondup 22403 163035 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=མཁས་དབང་།|name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན།|image=Mugesamten.jpg|alt=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|caption=མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་འདྲ་པར།|native_name=དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།|gender=ཕོ།|other_names=|birth_date=ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༤ ལོ། (ཧོར་ཟླ་ ༡༡ ཡར་ངོ།)|birth_place=[https://www.wikidata.org/wiki/Q10867209 མདོ་སྨད་དམུ་དགེ།] [https://www.wikidata.org/wiki/Q1339425 ཟུང་ཆུ་རྫོང་།] སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན།|death_date=ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ཟླ་༥ ཚེས་༦ (དགུང་གྲངས་༨༠)|death_place=[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]|nationality=བོད་པ།|education=དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པ།|monastery=[[དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།|དམུ་དགེའི་དགོན།]]<br />[[བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་|བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།]]|occupation=མཁས་པ། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ།|years_active=༡༩༥༠ ལོ་ནས ༡༩༩༣ བར།|employer=ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་།|organization=ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས།<br />ཀྲུང་གོ་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་།<br />སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན།|known_for=བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་མཁས་དབང་། ཐོན་མི་གཉིས་པ་ཞེས་སྙན་པར་གྲགས།|notable_works=《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།》《ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།》《བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས།》([https://library.bdrc.io/show/bdr:MW1PD96997?s=%2Fosearch%2Fsearch%3Fq%253D%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BD%2525B4%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252591%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%2525BA%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252596%2525E0%2525BD%2525A6%2525E0%2525BD%252598%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BD%25258F%2525E0%2525BD%252593%2525E0%2525BC%25258B%2525E0%2525BD%252582%2525E0%2525BE%2525B1%2525E0%2525BD%2525B2 གསུང་འབུམ་པོད་དྲུག])|remarkable_contribution=《གནད་བསྡུས》ཡིག་ཆར་དགག་པ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་དང་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་མཛད། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་སློབ་གསོ་སླར་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག|specialty=བརྡ་སྤྲོད། སྒྲ་རིག ལོ་རྒྱུས། སྐར་རྩིས། ནང་ཆོས་དང་ལྟ་གྲུབ།|parents=ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས།<br />ཡུམ་ཨ་ཚེ།|spouse=|children=|relatives=བདེ་མཆོག་སྐྱིད། སྲིང་མོ་ཆུང་བ།|height=|awards=|website=|signature=|signature_alt=}}'''དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་''' (༡༩༡༤–༡༩༩༣) ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་གི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་། དགེ་བཤེས། དགེ་རྒན། རྩོམ་པ་པོ། ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༡༤ ལོར་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་ཡུལ་གྱི་སོག་པོ་རུ(གྲོང་ཚོ།)འི་གྲོང་སྨད་འཁོར་ལོ་ཚང་དུ་ཡབ་དགེ་འདུན་སྐྱབས་དང་ཡུམ་ཨ་ཚེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་འབྲི་ཀློག་བསླབ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་ཐོག་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ། དམུ་དགེའི་དགོན་པར་ཞུགས་ཏེ་གཞུང་ཆེན་སློབ་གཉེར་གྱི་འགོ་བརྩམས། རྗེ་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་ཚང་བསྟེན་ནས་དགོན་པའི་ཆོས་གཞུང་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ་སྦྱོང་བ་མཛད། ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཡིག་དཀར་ནག་སོགས་སུ་སྦྱངས། <ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == སློབ་གཉེར་གྱི་སྐོར། == '''དང་པོ་དམུ་དགེ་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ།''' དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱིས་དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་བར་དུ་ཐལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་གྱི་མདུན་ནས་ཀ་ཁ་སློབ་གཉེར་དང་སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་དང་ཡབ་ཀྱི་མདུན་ནས་ཀློག་དང་སྐྱབས་འགྲོ་ལྟུང་བཤགས་སོགས་བསླབ། [[oldwikisource:Page:དམུ་དགེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།.pdf/106#:~:text=%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%85%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A4%E0%BD%B2%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B(1924)%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%A3%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%89%E0%BD%B2%E0%BD%98%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%8F%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BC%8D%20%E0%BD%98%E0%BD%9A%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BE%B3%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%8F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%BC%E0%BD%A3%E0%BC%8D|དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་ཤིང་བྱི་(1924)ལོར་བདེ་ཚང་ཁྲི་རྒན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་ཞེས་གསོལ།]] དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་ཚོགས་དང་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། དགེ་བཤེས་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་ཚང་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་གཞུང་ཆེན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་ལ་སོང་། སྐུ་ཞང་བདེ་ཆེན་གྱི་མདུན་ནས་དབང་ཁ་རྗེས་གནང་དུ་མར་གསན། ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཡིག་དཀར་ནག་དང་ངན་སྔགས་མཐུ་དཔྱད་སོགས་བསླབས། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུར་གཞུང་རྒྱུགས་ཕུལ་ཏེ་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་དུ་བསྐོས།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> '''གཉིས་པ་བླ་བྲང་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཚུལ།''' དགུང་ལོ་ཉི་ཤུའི་ཐོག་རྒྱམ་ཁོ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལྷན་དུ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྨད་བྱུང་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ཆོས་གྲྭ་ལ་འཛིན་གྲྭ་དོན་བདུན་ཅུ་ནས་ཞུགས། ཕྱུག་རྗེ་དཀོན་མཆོག་བསམ་འགྲུབ་ཚང་བཤེས་གཉེན་གྱི་གཙོ་བོར་བསྟེན་ནས་སློབ་གཉེར་ལ་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་མཛད་པས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་གྲས་སུ་ཚུགས་ཏེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ཞེས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་ཐོག་རྗེ་བླ་ཁོ་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་མདུན་ནས་བསྙེན་པར་རྗོགས། རྗེ་ༀ་འཁྱིལ་བ་འཇམ་དབྱངས་ལེགས་བཤད་ཀྱི་མདུན་ནས་སུམ་རྟགས་དང་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་ཊཱིཀ་གི་རི་མོ་མཛུམ་ཁྲིད་རྫོགས་པར་གསན། དགུང་གྲངས་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་ཁུ་འཇམ་དབྱངས་ལྔ་ཕྲུག་གི་མདུན་ནས་རྒྱ་རྩིས་རི་མོ་ཆ་ཚང་སློབ་གཉེར་མཛད། གཞན་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་ནས་དབང་ཁ་རྗེས་གནང་ལུང་དང་ཁྲིད་སོགས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་སྦྱངས། <ref name="bdrc" /><ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་པའི་སྐོར། == ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་ ༥ བས་ཐད་ཀར་དགོན་པའི་གྲྭ་ཆུང་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས། རྣམ་ཐར་ཟློས་གར་བཙུགས་པ་དང་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སུམ་རྟགས་དང་སྙན་ངག དགོན་པའི་འདུ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་ལཉྪ་སོགས་བྲིས། དགེ་བཤེས་རྡོ་རམས་པའི་མཚན་བཏགས་བཞེས། གཞན་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཀྱི་དཔེ་ཁྲིད་རིམ་པར་བྱས།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་སྐོར། == སྔར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་སར་ཕེབས་འདོད་ཡོད་པ་ལྟར་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་ལ་ལྷོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུའི་དྲུང་ཆེན་མཁན་པོའི་གོ་ས་གནང་སྟེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་འགྲོ་སོང་དང་མཁོ་ཆས་སྐད་བསྒྱུར་དང་བཅས་མཁོ་སྤྲོད་གནང་། ལན་གྲུར་དགེ་བཤེས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དང་མཇལ། ཁོང་དགུང་ལོ་སོ་བདུན་ཐོག་༡༩༥༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས། མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ནས་ཡིག་བསྒྱུར་ཞུ་ཆེན་པའི་ལས་ཀ་བྱས། ཆིངས་ཡིག་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་གྱི་དཔར་ཞུས་ཀྱི་ལས་ཀ་ཡང་བྱེད་དགོས་བྱུང་འདུག<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" />ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་ཡིག་གཟུགས། སློབ་དེབ། ཚིག་མཛོད་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་ཡོད། ༡༩༥༠ ལོའི་སྔ་ཕྱིར་ཁོང་གིས་ཚིག་མཛོད་བཟོ་བ་དང་། གཞུང་གི་དུས་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་པ། གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་ཀར་ཞུགས་པར་བཤད།<ref name="བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན་གྱི་བྱུང་བ་བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་།" /> == དམུ་དགེར་ཕྱིར་ལོག་པའི་སྐོར། == དགུང་ལོ་སོ་དགུའི་ཐོག་༡༩༥༢ ལོར་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དམུ་དགེར་ལོག<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> དམུ་དགེའི་རང་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་གསར་དུ་བཙུགས། དགུང་ལོ་བཞི་བཅུའི་ཐོག་༡༩༥༣ ལོར་ཀུན་མཁྱེན་རིན་པོ་ཆེས་དམུ་དགེ་དགོན་པའི་མཚན་ཉིད་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོས་ཏེ་དགེ་བཤེས་རྣམས་ལ་[[oldwikisource:Page:དམུ་དགེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།.pdf/108#:~:text=%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%96%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%82%E0%BC%8B%E3%80%8A1952)%E0%BD%A3%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%B2%E0%BD%84%E0%BC%8B%20%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%95%E0%BD%BA%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A8%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%B7%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%98%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%80%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%86%E0%BD%BC%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%9B%E0%BD%B2%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%A3%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%89%E0%BD%B2%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%82%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%9F%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8D|ཉིན་རེར་དཔེ་ཁྲིད་ཐེངས་བདུན་དང་བརྒྱད]]་ཀྱི་བར་བྱས། དབང་ཁ་རྗེས་གནང་ཁྲིད་ལུང་སོགས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་གནང་། བརྡ་སྤྲོད་དང་སྒྲ་སྙན་ངག རྩིས་དཀར་ནག་སོགས་ཁྲིད། == རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་སྐྱོ་གར། == དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་༡༩༥༩ ལོ་ནས་གཟན་ཤམ་འཕུད་དགོས་བྱུང་། ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་ལྔ་བར་མོའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས་བོད་འགྱུར་མར་ཞུ་དག་བྱ་ཆེད་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་། མཁས་དབང་ཚེ་བརྟན་ཞབས་དྲུང་མཆོག་དང་ཁང་མིག་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་དུ་བསྡད། སློབ་ཆུང་ཚིག་མཛོད་བཟོས། དགུང་ལོ་ང་གསུམ་ཐོག་༡༩༦༦ ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོད་ཆག་དངོས་སུ་འགོ་བརྩམས་ཏེ། ཁོང་འཛིན་བཟུང་([[oldwikisource:Page:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf/86#:~:text=(%201%209%206%206%20)%20%E0%BD%A3%E0%BC%8D%20ATAT%20%E0%BD%9F%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%82%20%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A2%E0%BE%97%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%BC%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BC%8B%20%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%B3%E0%BD%84%E0%BD%A6%E0%BC%8D%20%E0%BD%A6%E0%BE%A4%E0%BE%B1%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%9F%E0%BE%B3%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%B2%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%98%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%9E%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BD%B4%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%B2%E0%BD%B2%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8B%20%E0%BD%81%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BA%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%94%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%9F%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%85%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%A1%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%90%E0%BD%98%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%85%E0%BD%91%E0%BC%8B%20%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%E0%BC%8B%20%E0%BD%81%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%BC%E0%BD%A2%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BE%B2%E0%BD%B2%E0%BD%91%E0%BC%8D|༡༩༥༩-༡༩༧༣]]) བྱས་ཏེ་འཐབ་རྩོད་སྣ་དགུ་མྱོང་དགོས་བྱུང་མོད། ཚང་མ་ཉམས་ལེན་དུ་བསྒོམ་ནས་སྐབས་དེར་མགུར་འཐེན་པ། "ལུས་ལ་ངུར་སྨིག་གི་གོས་ཤིག་གསོལ།། བཀའ་གདམས་གདམས་ངག་གིས་རྒྱན་ཞིག་གསོལ།། ལག་ཏུ་བཀའ་གདམས་ཀྱི་གླེགས་བམ་གཏད།། མགོ་ལ་སྣེ་རིང་གི་ཞྭ་ཞིག་བསྐོན།། ཨེ་མ་དེ་རིང་གི་སྐྱིད་པ་ལ།།" ཞེས་གསུངས་འདུག ཉམས་ལེན་གྱི་གཞི་ནི། འཐབ་རྩོད་པས་འབོད་ཚིག་དང་ལྷན་དུ་ཁོང་གིས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་"མར་གྱུར་འགྲོ་བའི་སྡིག་སྒྲིབ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན།། མ་ལུས་ད་ལྟ་བདག་ལ་སྨིན་པ་དང་།། བདག་གི་བདེ་དགེ་གཞན་ལ་བཏང་བ་ཡིས།། འགྲོ་ཀུན་བདེ་དང་ལྡན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།།" ཞེས་སྐྱོར་འདུག དེ་ནས་བཟང་ཞིང་ལས་སུ་དེད། ངལ་རྩོམ་སྐབས་ལས་ངལ་དང་ལྟོག་སྐོམ་གྱི་དཀའ་ངལ་སྣ་ཚོགས་མྱངས། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུའི་ཐོག་ ༡༩༧༣ ལོ་བཙོན་གྲོལ་ཐོབ།<ref name="རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ" /> == བཙོན་གྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན། == ༡༩༧༥ ལོར་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་བཟོ་རྒྱུའི་གཞི་བཏང་། ལོ་རེ་བཞིའི་ཐོག་༡༩༧༧ ལོར་སོ་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་དུ་བདམས། ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་པེ་ཅིན་ནས་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་སྐོར་གྲོས་བྱས། གནད་བསྡུས་ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རྩ་གཏོར་གྱིས་ལས་འགུལ་དེར་དགག་པ་མཛད། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་དུ་ཕེབས། རྔ་བ་སོགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས། {བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས་དང་སུམ་རྟགས་རྩ་བའི་ཚིག་འགྲེལ་བརྩམས།} རྔ་བ་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཀྲུའུ་ཞི་གཞོན་པར་བདམས། རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ལས་ཞོར་དུ་སྒྲ་དང་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་ཁྲིད། སྒེར་ངོས་ནས་བོད་དཔེ་ཆ་སྣ་ཚོགས་དཔར། བློ་གསལ་དགའ་སྟོན་སོགས་བརྩམས། == སྐད་ཡིག་སླར་གསོའི་མཛད་འཕྲིན་གྱི་སྐོར། == ལོ་རེ་བདུན་ཐོག་༡༩༨༠ ལོར་པེ་ཅིན་དུ་མི་རིགས་གྲངས་ཉུང་སྐད་ཡིག་གི་ཚན་རིག་གྲོས་བསྡུར་དུ་ཞུགས་ཏེ། [[oldwikisource:Page:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf/95#:~:text=%E0%BD%A2%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%95%E0%BD%82%E0%BD%A6,%E0%BD%94%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BC%E0%BC%8C%E0%BC%8D%20%E0%BC%8D|ཉིན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རིང་བོད་ཡིག་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་རྩོད་གླེང་གནད་སྨིན་བྱས།]] མཐར་གནད་བསྡུས་ཟེར་བའི་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དགྲ་བོ་དེ་ཡིག་ལོག་ཡིན་པར་ཐག་བཅད། དེའི་རྗེས་ནས་བོད་ཡིག་གི་གསར་འགྱུར་དང་དུས་དེབ་ཐམས་ཅད་་བོད་རང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག གནད་བསྡུས་ཀྱི་དགག་ཡིག་མཐའ་དཔྱད་དཔར་བོད་ས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། དེ་བཞིན་རིག་གནས་སློབ་ཁྲིད་རིམ་པར་བྱས། པེ་ཅིན་ནས་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་འཕྲིན་ལམ་ནས་བསྔགས་བརྗོད་དང་གཟེངས་བསྟོད་བྱས་བླ་མེད་བྱས། བློ་གསལ་རིག་སྒོ་དང་གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་ལོ་རྒྱུས་སམ་བོད་ཤན་སྦྱར་བཅས་བརྩམས། ཡིག་རྨོངས་སེལ་བའི་སློབ་དེབ་དང་སློབ་ཆུང་སློབ་དེབ་དེབ་དང་བོ་ནས་བཞི་བའི་བར་བཟོས། ཁྲིན་ཏུར་ནས་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གྲོས་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་ནང་ཁུལ་གྱི་ལས་ཀ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་རྣམས་ཐེར་འདོན་བྱས། ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་ལས་དམུ་དགེ་དགོན་པ་བསྐྱར་ཏུ་འཚོགས་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། མ་ཟད་དགོན་པ་དེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རིག་གནས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུར་ཐག་བཅད་དེ་རྡོ་རིང་འཇོག་རྒྱུར་ཐག་བཅད། དེ་བཞིན་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་གསོ་དང་བློ་སྟོབས་སྤེལ་བ། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོད་ཆག་ཁྲོད་བོད་སྣོད་བཅུད་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་པ་རྣམས་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་བོད་ས་ཡོངས་སུ་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དང་། སྐད་ཡིག སློབ་གསོ། རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་སླར་གསོའི་ལས་ཀར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད། ཁོང་གིས་མདོ་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་ཏུ་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྤེལ་བ་དང་། ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་ལུགས་ཉམས་གསོའི་ཐད་ཕྱིར་རྗེས་བླ་མེད་བཞག་ཡོད། དེ་དང་ཆབས་ཅིག ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་ཐད་ལའང་ནན་ཏན་གནང་ཞིང་། བོད་ཡིག་གི་སློབ་དེབ་དང་ཚིག་མཛོད། སྒྲ་རིག་པའི་དཔྱད་གཞི་སོགས་བརྩམས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བསམ་འཆར་དང་ལས་ཀ་མང་པོ་གནང་ཡོད།<ref name="ubc" /><ref name="cyberleninka" /> དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ནང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་སྤེལ་གསུམ་ལ་མཛད་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་བཞག་པའི་“བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་བཞི” འི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། == བརྩམས་ཆོས། == དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་གསུང་འབུམ་ཡིག་ཐོག་ཕབ་ཟིན་པ་ནི་པོད་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་། ༡༩༩༧ ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པ་དང་། རྩོམ་ཡིག་རེ་ཟུང་བསྐྱར་སྣོན་དང་ལེགས་བཅོས་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་༢༠༠༩ ལོར་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་ཡང་བསྐྱར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ནི་མངོན་བརྗོད་དང་སྙན་ངག་སོགས་གོ་དཀའ་བའི་ཚིག་སྦྱོར་གྱིས་མ་བཀབ་པར་བརྗོད་བྱ་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་རིམ་ལྡན་པ། བརྗོད་བྱེད་ཚིག་གསལ་ཞིང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པ། སློབ་མ་ལས་དང་པོ་བར་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་བྱེད་སྒོ་རྣམ་བཞག་རྣམས་དཔེ་རུ་སྦྱར་ནས་ངོ་སྤྲད་པས། སློབ་མས་གོ་སླ་བ་དང་དོན་ངེས་སླ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་། ལོ་རྒྱུས། སྒྲ་རིག་པ། སྙན་ངག སྐར་རྩིས། སྨན་རྩིས། རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཚུད་ཡོད། '''གྲགས་ཆེ་བའི་བརྩམས་གཙོ་བོ་ཁག་ཅིག''' * ''བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་''། ༡༩༨༧ ལོར་བརྩམས། * ''བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས''། * ''བློ་གསལ་རིགས་སྒོ།''། * ''བློ་གསལ་དགའ་སྟོན།''། * ''སཾ་བོད་ཤན་སྦྱར''། ༡༩༩༠ ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། * ''སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད''། ༡༩༩༣ ལོར་བརྩམས། * ''རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ''། ༡༩༨༩ ལོར་བརྩམས། == གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག == '''པོད་དང་པོའི་དཀར་ཆག''' * རྗེ་བཙུན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་པདྨོ་བཞད་པའི་བདེན་གཏམ་ཉི་མ་གཞོན་ནུ། * ཡོངས་འཛིན་རྗེ་བཙུན་བསྐལ་བཟང་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་དཔལ་བསྐྱེད། * རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་མཛད་རྣམ་ཐུང་ངུ། * རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་དཀོན་མཆོག་བསམ་གྲུབ་དཔལ་བཟང་བོའི་སྐུ་བསྟོད་ཆ་ཙམ་བརྗོད་པ་རྒྱུད་མང་རང་གདངས། * སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུའི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པར་ཐར་བ་མདོ་ཙམ་བཤད་པ། * གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་གི་རྣམ་ཐར། * དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱི་རང་རྣམ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ * སྡེབ་སྦྱོར་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་པད་དཀར་ཆུན་པོ། '''པོད་གཉིས་པའི་དཀར་ཆག''' * ཕར་ཕྱིན་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་དབུའི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་སྒྲ་སྒྲུབ། * འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་ཕར་ཕྱིན་མཐའ་དཔྱོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་མེ་ཏོག་འཕྲེང་མཛེས། * བསྡུས་དོན་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཚིག་དོན་རབ་གསལ། * ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་རྒྱས། '''པོད་གསུམ་པའི་དཀར་ཆག''' * ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་སྒོ * ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བློ་གསལ་རིགས་མཛོད། * དྲིས་ལན་གཏེར་གྱི་ཁ་བྱང་། * བརྒྱུད་འདེབས་ཁ་སྐོང་སྐོར། * ཚེ་རབས་རྗེས་འཛིན་སྐོར་དང་གསོལ་འདེབས། * རབ་གསལ་ངག་གི་རོལ་མོ། * རྗེ་བཙུན་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་འདོད་དོན་གསོལ་བ་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ། * འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ནག་པོའི་རྗེས་གནང་བྱ་ཚུལ་བཀླགས་པའི་དོན་གྲུབ། * འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སྐོར། * ལྷ་མོ་ནོར་རྒྱུན་མའི་གཏེར་སྒྲུབ་དགོས་འདོད་ཆར་འབེབས། * ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་བོ་སྨེ་བ་བརྩེགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་དམེ་གྲིབ་སོགས་ཉེས་པ་ཀུན་སེལ། * དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གི་དུས་གོ * ས་བདག་ལྟོ་འཕྱེའི་ཐིག་འདེབས་ཚུལ་རབ་གསལ་མེ་ལོང་། * ལྟོ་འཕྱེའི་བསྐྱེད་ཆོག་ངག་འདོན་གྱི་རིམ་པ། * ལྷ་མོའི་འཕྲིན་བཅོལ། * མྱུར་འབྱོན་སྨོན་ཚིག་དག * སྨོན་ཚིག་འབྲས་ལྡན་སྙེ་མ། * རྗེས་འཛིན་སྨོན་ཚིག་དབྱར་སྐྱེས་རྔ་གསང་། * ཨ་ལགས་ལོས་གོ་ཚང་གི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས། * བསླབ་བྱ་ཁག་གསུམ་སོགས། * དཀར་ཆག་སྐོར། * རིག་གནས་ལ་བསྟོད་པ་ཚངས་པའི་དབྱངས། * གླང་ཆེན་འགྱིང་རིའི་གནས་བསྟོད། * འཕྲིན་ཡིག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐོར། * ཕར་ཕྱིན་སྟོན་མོ་བ་རྣམས་ལ་གནང་བའི་ཚོགས་གཏམ། * རིག་གྲྭའི་རྟེན་བཤད། * རིག་གྲྭའི་མཆོད་ཡུལ། * ཁྲི་བཤད། * དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་རྒྱུགས་ཚན་གསར་བའི་ཐོ། * སློབ་བུ་དག་ལ་གནང་བའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀུན་བྱེད་ཀྱི་མཚན། * ཡིག་གསར་ཨེ་ཝཾ། * ཨང་ཡིག་འབྲི་བའི་རེའུ་མིག * སྨོན་ཚིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ། * སྨོན་ཚིག་བདེ་སྐྱིད་པད་མོའི་འཛུམ་ཞལ། '''པོད་བཞི་བའི་དཀར་ཆག''' * སྙན་འགྲེལ་ཡང་གསལ་སྣང་མཛོད། * ཀུན་བཟང་འཁོར་ལོ་དག * ཕུག་ལུགས་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་འཛུམ་ཟེར། * བྱེད་མཐུན་གྱི་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་རི་མོ་ནག་འགྲོས་སུ་བཀོད་པ་རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་མེ་ཏོག * རིགས་ལྡན་མཆོད་པའི་འོད་སྣང་གི་ཟུར་རྒྱན་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་ལས་ཆུ་མིག་ཀླུ་མཚོའི་རེའུ་མིག་བསྡུས་པ་གཟའ་ཉིའི་སྤྱི་ནོར་སོགས། * དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོའི་ཚིག་འགྲེལ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར། * དབྱངས་གསལ་གྱི་བརྡ་ཆད། '''པོད་ལྔ་བའི་དཀར་ཆག''' * བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྤྱི་རྣམ་བློ་གསལ་འཇུག་ངོགས། * བོད་ཀྱི་བརྡའི་བསྟན་བཅོས་སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཚིག་འགྲེལ་རབ་གསལ་སྒྲོན་མེ། * ཙ་ཡུ་ཨ་ལགས་ཀྱི་དྲི་བའི་དྲིས་ལན། * སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོའི་དྲི་བའི་དྲིས་ལན། * བྱིས་པའི་དག་ཡིག * དྲིས་ལན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ། * དྲིས་ལན་ལི་དྭངས་རང་སྒྲ། * བརྡ་སྤྲོད། * བོད་སྐད་དང་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མདོ་ཙམ་བཤད་པ། * བརྡ་སྤྲོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན། * དུས་གསུམ་གྱི་རེའུ་མིག * སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་གི་མཚན་བྱང་། * དག་ཡིག་འགའ་ཞིག་གི་ཁ་བྱང་། '''པོད་དྲུག་པའི་དཀར་ཆག''' * བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་། * མཁས་དབང་འགའི་འཁྲུངས་འདས། * བོད་དུ་རིག་གནས་དར་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་བཤད་པ། * སྟག་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་གདན་རབས་དོན་ལྡན་ལྷའི་རོལ་མོ། * རྒྱལ་དགེ་དགོན་གྱི་བྱུང་རིམ་གསེར་གྱི་རྔ་བོ་ཆེ། * རྒྱལ་དགེ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་གླིང་གི་བྱུང་རིམ་མདོར་བསྡུས། * བོད་ཀྱི་སྨན་རིག་བྱུང་ཚུལ་མདོར་བསྡུས། * གབ་ཚིག་དང་ཁེད་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་དྲང་སྲོང་ཚངས་ཐིག * ཀོ་ཀི་ལའི་བདེན་གཏམ། * སྨོན་ཚིག་བུང་བ་རྒན་པོའི་གཤོག་སྒྲ། * དྭགས་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར། * དྭགས་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ལྟ་ལྟངས་བཤད་པ། * ངོ་སྤྲོད་ཕྲན་བུ། * རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་ལས་སྔོན་དུ་གླེང་བར་བྱ་བ། * གླིང་སེང་ཆེན་གྱི་བྱུང་བ་མདོར་བསྡུས། * བཅུ་ཕྲག་ནོར་བུའི་འོད་ཟེར། * མུན་སེལ་སྒྲོན་མ། * མདོ་སྨད་རྩོང་ཁའི་བོད་རྒྱལ་ཇོ་སྲས་སམ་རྒྱལ་སྲས་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས། * བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྤྱི་ཚོགས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ། * ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་པད་དཀར་ཆུན་པོ། * སྤྱི་ནོར་ཕུན་ཚོགས། * ཟླ་ཟེར་རྩོམ་སྒྲིག་དག་གི་ཞུ་བ། * རྒན་པོའི་སྙིང་གཏམ། == སྐུ་གཤེགས་པའི་སྐོར། == དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༣ ལོར་མུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་སྐུ་གཤེགས། == དཔྱད་གཞིའི་ཁུངས། == [[oldwikisource:Index:རང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རང་གསལ་ཨཱ་དར་ཤ.pdf|《རང་རྣམ་ཨ་དར་ཤ》]] དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། རྔ་བ་བོད་ཁུལ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༤་ཟླ་༤ ཤོག་ངོས་ ༦༠། <ref name="willock">Willock, Nicole. ''Lineages of the Literary: Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China''. Columbia University Press.</ref> <ref name="treasury">[https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives.]</ref> <ref name="ubc2">Jessica Main. “A monastic scholar under China’s occupation of Tibet: Muge Samten’s (1913–1993) autobiography and his role as a vernacular intellectual.” University of British Columbia, 2019/2021. [https://open.library.ubc.ca/soa/cIRcle/collections/ubctheses/24/items/1.0376190]</ref> <ref name="bdrc2">[https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center.]</ref> <ref name="ltwa">Muge Samten. ''A History of Traditional Fields of Learning''. Library of Tibetan Works & Archives.</ref> <ref name="tsadra">[https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation.]</ref> <ref name="asianstudies">[https://www.asianstudies.org/asianow-speaks-with-nicole-willock-about-lineages-of-the-literary/ “AsiaNow Speaks with Nicole Willock about ‘Lineages of the Literary’.” Association for Asian Studies.]</ref> <ref name="yeshe">[https://yeshe.org/lineages-of-the-literary-tibetan-buddhist-polymaths-of-socialist-china/ “Tibetan Buddhist Polymaths of Socialist China.” Yeshe.]</ref> <ref name="cyberleninka2">“Муге Самтэн Гьяцо: путь буддийского ученого и духовного наставника.” CyberLeninka.</ref> == ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲྭ་མཐུད། == * [https://treasuryoflives.org/bo/biographies/view/Samten-Gyatso/2949 དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Treasury of Lives] * [https://library.bdrc.io/show/bdr:P1647?uilang=en དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། Buddhist Digital Resource Center] * [https://buddhanature.tsadra.org/index.php/People/Dmu_dge_bsam_gtan_rgya_mtsho དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ། Tsadra Foundation] 44vq0uxqgut1e9k85y32sprid4gauo6 0 28261 163036 2026-11-11T06:02:22Z ~2026-59725-62 37045 Created page with "'''བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོ''' (མཚན་གཞན་'''ཐལ་ཆོས'''་དང་'''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཡང་ཞུ) ནི་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་..." 163036 wikitext text/x-wiki '''བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོ''' (མཚན་གཞན་'''ཐལ་ཆོས'''་དང་'''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཡང་ཞུ) ནི་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ། དེ་བཞིན་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་དང་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་ཁྲི་པ་ཟུར་པ་བཅས་ཡིན། == འཁྲུངས་རབས་དང་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས། == ཁོང་ནི་རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་ཡོངས་འཛིན་ཟུང་ཆུའི་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དང་། དེའི་སྐུ་གཉེན་གོང་མའི་དབུ་བླར་ཕེབས་པ་ཐལ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དགེ་བཤེས་དུ་མ་བྱོན་པའི་རིགས་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། དམུ་དགེའི་ནོར་བ་རུ་ཐལ་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལས་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཡབ་འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་མ་ཅིག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་(འཁྲུངས་ལོ་མི་གསལ།)ཤིང་། ཐོག་མའི་མཚན་ལ་བླ་མ་སྐྱབས་ཞེས་གསོལ། གཞོན་ནུ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་དེ་རྩེད་མོ་ཚུན་ཆད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད། དགུང་ལོ་བདུན་ཐོག་རྒྱལ་རོང་སྒོམ་ཆེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་ཁེ་ཚང་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཀློག་དང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་མ་བསླབས། སྐབས་ཤིག་ཁེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་གཏོར་རྒྱག་མཛད་སྐབས་ཁོང་ལ་གཟན་ཤམ་དང་ཞྭ་མོ་རྔོག་རྩེ་མ་མནབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ན་འདི་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ཁྲི་བ་རེད་ཅེས་ཤོད་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིས་སུ་དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་བཞུགས་པའི་ལུང་བསྟན་དུ་གྱུར། == རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་གསན་བསམ། == === དམུ་དགེ་དགོན་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་དགུའི་ཐོག་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དུ་གསོལ། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་སྟེ་ཆོས་མཛད་བཏང་བས་མཚན་ལ་'''ཐལ་ཆོས'''ཞེས་གྲགས། དགེ་བཤེས་མགོ་ལོག་བྱམས་པ་གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྡུས་གྲྭ་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་དང་རྒྱན་འཇུག འཇིགས་བྱེད་རྣམ་གཉིས། གསང་འདུས་བདག་འཇུག་དང་བཅས་པ། ཀུན་རིག་སོགས་མདོ་རྒྱུད་ཆོས་སྤྱོད་དུ་མ་ཐུགས་འཛིན་མཛད། དགེ་བཤེས་ཚ་ཁོ་འཕྲིན་ལས་དང་ཨ་སྐར་དགེ་བཤེས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ལས་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་གསན། སྒོ་མང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ལས་དབང་དང་རྗེས་གནང་མང་པོ་གསན་ཅིང་། གཅོད་དབང་ཞུས་ཏེ་ཆུ་མིག་བརྒྱ་རྩ་འགྲིམས། === བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་བཅུ་དགུའི་ཐོག་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། ཆོས་གྲྭར་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲི་འཛིན་སྐབས་ཀྱི་དབུ་ཞྭ་ཆེན་པོ་དེ་མནབས་པས། '''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཞེས་གྲགས། ཇོ་མོ་ཁྲི་བ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བཤེས་དམུ་དགེ་བསོད་བཀྲ་དང་ས་དཀར་མིག་ཕྲུག་སོགས་ལས་དཔེ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞུས་ཏེ་སྦྱངས་པས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ་སྟེ་'''ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན'''དུ་འབོད། སྒོ་མང་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་ལས་དབང་རྗེས་གནང་སོགས་གསན་ཅིང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། === དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གསན་བསམ་མཛད་པ། === དེ་རྗེས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལ་སྦྱངས། འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྨྱུང་གནས་དང་འབྲེལ་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྐུའི་སྨིན་མཚམས་ནས་འཕེལ་གདུང་བབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་བྱུང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་གླིང་ཚང་གི་གསུང་ཐེམ་སྐས་བཅུ་གསུམ་མ་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གསན། གངས་རི་མཁན་ཆེན་གྱིས་རིགས་ཆེན་གཏོང་བའི་ལོར་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་ཚོགས་གླེང་མཛད། དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཀླུ་འབུམ་ཤེས་རབ་དང་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་ཡིན། == དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་ཕེབས་པ་དང་མཛད་རྗེས། == དབུས་སུ་ལོ་ཤས་བཞུགས་རྗེས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། * '''ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།''' དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས། འགྲིག་ལམ་སྟེང་སྐུལ་དང་འཆད་ཉན་སོགས་ལ་དོ་དམ་བཙན་པོ་གནང་བས། ཐལ་ཆོས། རག་ཆོས། དགུན་ཆོས་གསུམ་ཞེས་བཙན་པའི་ཚད་དུ་བརྩིས། (རག་ཆོས་ནི་དགེ་བསྐུལ་གྱི་མིང་དང་། དགུན་ཆོས་ནི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་དོན) དེར་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གསན། * '''དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།''' དམུ་དགེ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས་ལ་བཞུགས། གྲྭ་པ་གཞན་དུ་བྲོས་པ་ལ་དམོད་པའི་དཔེ་ངན་བཅད་ནས་གྲྭ་ཚབ་ཀྱིས་འཐུས་པ་བྱས། དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད། མཛེ་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གཏན་ཆོད་གནང་། འཆད་ཉན་དར་རྒྱས་སུ་བཏང་ཞིང་རྒྱུན་པར་དཔེ་ཁྲིད་དང་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གནང་། * '''སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་།''' རབ་རྒྱལ་མེ་བྱི་ (༡༩༣༦) ལོར་སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོར་ཕེབས། དཔེ་ཁྲིད་དང་འཆད་ཉན་རྒྱུགས་བརྩི་བཞག་སོགས་དར་སྤེལ་བཏང་། མཚན་ཉིད་གསར་ཚུགས་ཡིན་པས་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་ཅུང་ཟད་གུ་ཡངས་པ་མཛད། ལོ་གཉིས་མཚམས་ནས་སྐུ་འབམ་གྱི་སྙུན་གཞི་བྱུང་བས་ཁྲི་ལས་བཟུར་ཏེ་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། == རྟེན་བཞེངས་དང་ཉམས་ལེན། == གཞི་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དུ་མ་བཞེངས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་ལ་སྤྱི་འཇོག་གནང་། རང་དགོན་ནས་སྔ་ཕྱིར་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་ཆེན་པོ་སོགས་ཡི་དམ་དུ་མའི་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས། == སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། == སྐུ་སྙུན་བཞེས་སྐབས་ཞལ་ཆེམས་སུ་ཕྱག་རྫས་གང་ཡོད་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་འདྲ་མི་བླུ་བར་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་ལེན་འདོད་ཡོད་གསུངས། སྐུ་ཚ་དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་ কྭ་ནས་འཁྲུངས་ན་ལེགས་མིན་དྲིས་པར། དབུས་གཙང་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་མཐའ་དག་དཀྱུས་གཅིག་ལ་སློབ་པ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལས་ལྷག་མེད་གསུངས་པ་དང་། ཕ་ཡུལ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་བསང་ཁོག་མིན་པར་ཁོ་ཚེ་ནས་སྐྱེ་བ་བཞེས་རྒྱུར་ཐུགས་མཉེས་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་། དགུང་ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་སྐུ་གཤེགས། ཞག་ཉེར་གཅིག་རིང་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ཐུགས་དམ་གྲོལ་རྗེས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་ལ་ཕུལ། སྔར་གྱི་ཞལ་བཀོད་ལྟར་སྐུ་རུས་ལས་སྐུ་མང་པོ་དཔར་ཏེ་དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་ཏུ་ཚ་ཁང་བཞེངས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ། == དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། == * རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ། q26e5f3brjcvx5le8114nv6asdkk2wa 163037 163036 2026-11-11T06:19:34Z ~2026-59725-62 37045 163037 wikitext text/x-wiki ```wikitext {{Infobox person | honorific_prefix = རྗེ་བླ་མ། | name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | honorific_suffix = དཔལ་བཟང་པོ། | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | gender = སྐྱེས་པ། | birth_name = བླ་མ་སྐྱབས། | other_names = ཐལ་ཆོས།<br />དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ། | birth_date = | birth_place = དམུ་དགེའི་ནོར་བར་ཐལ་ཚང་། | death_date = དགུང་ལོ་ ༦༥ ཐོག | death_place = དམུ་དགེའི་དགོན་པ། | resting_place = དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་གི་ཚ་ཁང་། | death_cause = | nationality = བོད། | education = དགེ་བཤེས། | alma_mater = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།<br />འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། | monastery = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།<br />སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་། | occupation = དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན།<br />ཁྲི་པ། | years_active = ༡༩༣༦ (སྟག་ཚ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས) | employer = | organization = | known_for = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ།<br />ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན། (ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ) | notable_works = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་བཅའ་ཡིག | remarkable_contribution = དམུ་དགེ་དགོན་དུ་དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ།<br />དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས་པ། | specialty = གཞུང་ཆེན་མཚན་ཉིད་རིག་པ། | parents = འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། (ཡབ)<br />མ་ཅིག་སྐྱིད། (ཡུམ) | spouse = | children = | relatives = དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། (ཁུ་བོ།)<br />དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན། (སྐུ་ཚ།)<br />དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། (ཡང་ཚ།) | height = | awards = | website = | signature = | signature_alt = }} ``` '''བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོ''' (མཚན་གཞན་'''ཐལ་ཆོས'''་དང་'''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཡང་ཞུ) ནི་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ། དེ་བཞིན་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་དང་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་ཁྲི་པ་ཟུར་པ་བཅས་ཡིན། == འཁྲུངས་རབས་དང་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས། == ཁོང་ནི་རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་ཡོངས་འཛིན་ཟུང་ཆུའི་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དང་། དེའི་སྐུ་གཉེན་གོང་མའི་དབུ་བླར་ཕེབས་པ་ཐལ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དགེ་བཤེས་དུ་མ་བྱོན་པའི་རིགས་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། དམུ་དགེའི་ནོར་བ་རུ་ཐལ་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལས་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཡབ་འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་མ་ཅིག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་(འཁྲུངས་ལོ་མི་གསལ།)ཤིང་། ཐོག་མའི་མཚན་ལ་བླ་མ་སྐྱབས་ཞེས་གསོལ། གཞོན་ནུ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་དེ་རྩེད་མོ་ཚུན་ཆད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད། དགུང་ལོ་བདུན་ཐོག་རྒྱལ་རོང་སྒོམ་ཆེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་ཁེ་ཚང་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཀློག་དང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་མ་བསླབས། སྐབས་ཤིག་ཁེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་གཏོར་རྒྱག་མཛད་སྐབས་ཁོང་ལ་གཟན་ཤམ་དང་ཞྭ་མོ་རྔོག་རྩེ་མ་མནབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ན་འདི་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ཁྲི་བ་རེད་ཅེས་ཤོད་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིས་སུ་དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་བཞུགས་པའི་ལུང་བསྟན་དུ་གྱུར། == རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་གསན་བསམ། == === དམུ་དགེ་དགོན་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་དགུའི་ཐོག་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དུ་གསོལ། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་སྟེ་ཆོས་མཛད་བཏང་བས་མཚན་ལ་'''ཐལ་ཆོས'''ཞེས་གྲགས། དགེ་བཤེས་མགོ་ལོག་བྱམས་པ་གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྡུས་གྲྭ་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་དང་རྒྱན་འཇུག འཇིགས་བྱེད་རྣམ་གཉིས། གསང་འདུས་བདག་འཇུག་དང་བཅས་པ། ཀུན་རིག་སོགས་མདོ་རྒྱུད་ཆོས་སྤྱོད་དུ་མ་ཐུགས་འཛིན་མཛད། དགེ་བཤེས་ཚ་ཁོ་འཕྲིན་ལས་དང་ཨ་སྐར་དགེ་བཤེས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ལས་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་གསན། སྒོ་མང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ལས་དབང་དང་རྗེས་གནང་མང་པོ་གསན་ཅིང་། གཅོད་དབང་ཞུས་ཏེ་ཆུ་མིག་བརྒྱ་རྩ་འགྲིམས། === བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་བཅུ་དགུའི་ཐོག་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། ཆོས་གྲྭར་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲི་འཛིན་སྐབས་ཀྱི་དབུ་ཞྭ་ཆེན་པོ་དེ་མནབས་པས། '''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཞེས་གྲགས། ཇོ་མོ་ཁྲི་བ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བཤེས་དམུ་དགེ་བསོད་བཀྲ་དང་ས་དཀར་མིག་ཕྲུག་སོགས་ལས་དཔེ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞུས་ཏེ་སྦྱངས་པས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ་སྟེ་'''ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན'''དུ་འབོད། སྒོ་མང་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་ལས་དབང་རྗེས་གནང་སོགས་གསན་ཅིང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། === དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གསན་བསམ་མཛད་པ། === དེ་རྗེས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལ་སྦྱངས། འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྨྱུང་གནས་དང་འབྲེལ་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྐུའི་སྨིན་མཚམས་ནས་འཕེལ་གདུང་བབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་བྱུང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་གླིང་ཚང་གི་གསུང་ཐེམ་སྐས་བཅུ་གསུམ་མ་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གསན། གངས་རི་མཁན་ཆེན་གྱིས་རིགས་ཆེན་གཏོང་བའི་ལོར་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་ཚོགས་གླེང་མཛད། དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཀླུ་འབུམ་ཤེས་རབ་དང་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་ཡིན། == དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་ཕེབས་པ་དང་མཛད་རྗེས། == དབུས་སུ་ལོ་ཤས་བཞུགས་རྗེས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། * '''ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།''' དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས། འགྲིག་ལམ་སྟེང་སྐུལ་དང་འཆད་ཉན་སོགས་ལ་དོ་དམ་བཙན་པོ་གནང་བས། ཐལ་ཆོས། རག་ཆོས། དགུན་ཆོས་གསུམ་ཞེས་བཙན་པའི་ཚད་དུ་བརྩིས། (རག་ཆོས་ནི་དགེ་བསྐུལ་གྱི་མིང་དང་། དགུན་ཆོས་ནི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་དོན) དེར་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གསན། * '''དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།''' དམུ་དགེ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས་ལ་བཞུགས། གྲྭ་པ་གཞན་དུ་བྲོས་པ་ལ་དམོད་པའི་དཔེ་ངན་བཅད་ནས་གྲྭ་ཚབ་ཀྱིས་འཐུས་པ་བྱས། དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད། མཛེ་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གཏན་ཆོད་གནང་། འཆད་ཉན་དར་རྒྱས་སུ་བཏང་ཞིང་རྒྱུན་པར་དཔེ་ཁྲིད་དང་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གནང་། * '''སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་།''' རབ་རྒྱལ་མེ་བྱི་ (༡༩༣༦) ལོར་སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོར་ཕེབས། དཔེ་ཁྲིད་དང་འཆད་ཉན་རྒྱུགས་བརྩི་བཞག་སོགས་དར་སྤེལ་བཏང་། མཚན་ཉིད་གསར་ཚུགས་ཡིན་པས་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་ཅུང་ཟད་གུ་ཡངས་པ་མཛད། ལོ་གཉིས་མཚམས་ནས་སྐུ་འབམ་གྱི་སྙུན་གཞི་བྱུང་བས་ཁྲི་ལས་བཟུར་ཏེ་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། == རྟེན་བཞེངས་དང་ཉམས་ལེན། == གཞི་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དུ་མ་བཞེངས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་ལ་སྤྱི་འཇོག་གནང་། རང་དགོན་ནས་སྔ་ཕྱིར་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་ཆེན་པོ་སོགས་ཡི་དམ་དུ་མའི་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས། == སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། == སྐུ་སྙུན་བཞེས་སྐབས་ཞལ་ཆེམས་སུ་ཕྱག་རྫས་གང་ཡོད་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་འདྲ་མི་བླུ་བར་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་ལེན་འདོད་ཡོད་གསུངས། སྐུ་ཚ་དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་ কྭ་ནས་འཁྲུངས་ན་ལེགས་མིན་དྲིས་པར། དབུས་གཙང་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་མཐའ་དག་དཀྱུས་གཅིག་ལ་སློབ་པ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལས་ལྷག་མེད་གསུངས་པ་དང་། ཕ་ཡུལ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་བསང་ཁོག་མིན་པར་ཁོ་ཚེ་ནས་སྐྱེ་བ་བཞེས་རྒྱུར་ཐུགས་མཉེས་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་། དགུང་ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་སྐུ་གཤེགས། ཞག་ཉེར་གཅིག་རིང་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ཐུགས་དམ་གྲོལ་རྗེས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་ལ་ཕུལ། སྔར་གྱི་ཞལ་བཀོད་ལྟར་སྐུ་རུས་ལས་སྐུ་མང་པོ་དཔར་ཏེ་དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་ཏུ་ཚ་ཁང་བཞེངས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ། == དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། == * རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ། ekkurjal8c75ergb37bqgo8jbgr748i 163038 163037 2026-11-11T06:20:05Z ~2026-59725-62 37045 163038 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = རྗེ་བླ་མ། | name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | honorific_suffix = དཔལ་བཟང་པོ། | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | gender = སྐྱེས་པ། | birth_name = བླ་མ་སྐྱབས། | other_names = ཐལ་ཆོས།<br />དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ། | birth_date = | birth_place = དམུ་དགེའི་ནོར་བར་ཐལ་ཚང་། | death_date = དགུང་ལོ་ ༦༥ ཐོག | death_place = དམུ་དགེའི་དགོན་པ། | resting_place = དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་གི་ཚ་ཁང་། | death_cause = | nationality = བོད། | education = དགེ་བཤེས། | alma_mater = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།<br />འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། | monastery = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།<br />སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་། | occupation = དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན།<br />ཁྲི་པ། | years_active = ༡༩༣༦ (སྟག་ཚ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས) | employer = | organization = | known_for = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ།<br />ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན། (ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ) | notable_works = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་བཅའ་ཡིག | remarkable_contribution = དམུ་དགེ་དགོན་དུ་དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ།<br />དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས་པ། | specialty = གཞུང་ཆེན་མཚན་ཉིད་རིག་པ། | parents = འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། (ཡབ)<br />མ་ཅིག་སྐྱིད། (ཡུམ) | spouse = | children = | relatives = དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། (ཁུ་བོ།)<br />དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན། (སྐུ་ཚ།)<br />དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། (ཡང་ཚ།) | height = | awards = | website = | signature = | signature_alt = }} ``` '''བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོ''' (མཚན་གཞན་'''ཐལ་ཆོས'''་དང་'''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཡང་ཞུ) ནི་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ། དེ་བཞིན་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་དང་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་ཁྲི་པ་ཟུར་པ་བཅས་ཡིན། == འཁྲུངས་རབས་དང་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས། == ཁོང་ནི་རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་ཡོངས་འཛིན་ཟུང་ཆུའི་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དང་། དེའི་སྐུ་གཉེན་གོང་མའི་དབུ་བླར་ཕེབས་པ་ཐལ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དགེ་བཤེས་དུ་མ་བྱོན་པའི་རིགས་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། དམུ་དགེའི་ནོར་བ་རུ་ཐལ་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལས་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཡབ་འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་མ་ཅིག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་(འཁྲུངས་ལོ་མི་གསལ།)ཤིང་། ཐོག་མའི་མཚན་ལ་བླ་མ་སྐྱབས་ཞེས་གསོལ། གཞོན་ནུ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་དེ་རྩེད་མོ་ཚུན་ཆད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད། དགུང་ལོ་བདུན་ཐོག་རྒྱལ་རོང་སྒོམ་ཆེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་ཁེ་ཚང་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཀློག་དང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་མ་བསླབས། སྐབས་ཤིག་ཁེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་གཏོར་རྒྱག་མཛད་སྐབས་ཁོང་ལ་གཟན་ཤམ་དང་ཞྭ་མོ་རྔོག་རྩེ་མ་མནབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ན་འདི་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ཁྲི་བ་རེད་ཅེས་ཤོད་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིས་སུ་དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་བཞུགས་པའི་ལུང་བསྟན་དུ་གྱུར། == རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་གསན་བསམ། == === དམུ་དགེ་དགོན་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་དགུའི་ཐོག་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དུ་གསོལ། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་སྟེ་ཆོས་མཛད་བཏང་བས་མཚན་ལ་'''ཐལ་ཆོས'''ཞེས་གྲགས། དགེ་བཤེས་མགོ་ལོག་བྱམས་པ་གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྡུས་གྲྭ་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་དང་རྒྱན་འཇུག འཇིགས་བྱེད་རྣམ་གཉིས། གསང་འདུས་བདག་འཇུག་དང་བཅས་པ། ཀུན་རིག་སོགས་མདོ་རྒྱུད་ཆོས་སྤྱོད་དུ་མ་ཐུགས་འཛིན་མཛད། དགེ་བཤེས་ཚ་ཁོ་འཕྲིན་ལས་དང་ཨ་སྐར་དགེ་བཤེས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ལས་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་གསན། སྒོ་མང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ལས་དབང་དང་རྗེས་གནང་མང་པོ་གསན་ཅིང་། གཅོད་དབང་ཞུས་ཏེ་ཆུ་མིག་བརྒྱ་རྩ་འགྲིམས། === བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་བཅུ་དགུའི་ཐོག་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། ཆོས་གྲྭར་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲི་འཛིན་སྐབས་ཀྱི་དབུ་ཞྭ་ཆེན་པོ་དེ་མནབས་པས། '''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཞེས་གྲགས། ཇོ་མོ་ཁྲི་བ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བཤེས་དམུ་དགེ་བསོད་བཀྲ་དང་ས་དཀར་མིག་ཕྲུག་སོགས་ལས་དཔེ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞུས་ཏེ་སྦྱངས་པས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ་སྟེ་'''ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན'''དུ་འབོད། སྒོ་མང་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་ལས་དབང་རྗེས་གནང་སོགས་གསན་ཅིང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། === དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གསན་བསམ་མཛད་པ། === དེ་རྗེས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལ་སྦྱངས། འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྨྱུང་གནས་དང་འབྲེལ་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྐུའི་སྨིན་མཚམས་ནས་འཕེལ་གདུང་བབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་བྱུང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་གླིང་ཚང་གི་གསུང་ཐེམ་སྐས་བཅུ་གསུམ་མ་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གསན། གངས་རི་མཁན་ཆེན་གྱིས་རིགས་ཆེན་གཏོང་བའི་ལོར་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་ཚོགས་གླེང་མཛད། དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཀླུ་འབུམ་ཤེས་རབ་དང་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་ཡིན། == དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་ཕེབས་པ་དང་མཛད་རྗེས། == དབུས་སུ་ལོ་ཤས་བཞུགས་རྗེས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། * '''ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།''' དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས། འགྲིག་ལམ་སྟེང་སྐུལ་དང་འཆད་ཉན་སོགས་ལ་དོ་དམ་བཙན་པོ་གནང་བས། ཐལ་ཆོས། རག་ཆོས། དགུན་ཆོས་གསུམ་ཞེས་བཙན་པའི་ཚད་དུ་བརྩིས། (རག་ཆོས་ནི་དགེ་བསྐུལ་གྱི་མིང་དང་། དགུན་ཆོས་ནི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་དོན) དེར་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གསན། * '''དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།''' དམུ་དགེ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས་ལ་བཞུགས། གྲྭ་པ་གཞན་དུ་བྲོས་པ་ལ་དམོད་པའི་དཔེ་ངན་བཅད་ནས་གྲྭ་ཚབ་ཀྱིས་འཐུས་པ་བྱས། དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད། མཛེ་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གཏན་ཆོད་གནང་། འཆད་ཉན་དར་རྒྱས་སུ་བཏང་ཞིང་རྒྱུན་པར་དཔེ་ཁྲིད་དང་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གནང་། * '''སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་།''' རབ་རྒྱལ་མེ་བྱི་ (༡༩༣༦) ལོར་སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོར་ཕེབས། དཔེ་ཁྲིད་དང་འཆད་ཉན་རྒྱུགས་བརྩི་བཞག་སོགས་དར་སྤེལ་བཏང་། མཚན་ཉིད་གསར་ཚུགས་ཡིན་པས་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་ཅུང་ཟད་གུ་ཡངས་པ་མཛད། ལོ་གཉིས་མཚམས་ནས་སྐུ་འབམ་གྱི་སྙུན་གཞི་བྱུང་བས་ཁྲི་ལས་བཟུར་ཏེ་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། == རྟེན་བཞེངས་དང་ཉམས་ལེན། == གཞི་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དུ་མ་བཞེངས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་ལ་སྤྱི་འཇོག་གནང་། རང་དགོན་ནས་སྔ་ཕྱིར་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་ཆེན་པོ་སོགས་ཡི་དམ་དུ་མའི་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས། == སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། == སྐུ་སྙུན་བཞེས་སྐབས་ཞལ་ཆེམས་སུ་ཕྱག་རྫས་གང་ཡོད་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་འདྲ་མི་བླུ་བར་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་ལེན་འདོད་ཡོད་གསུངས། སྐུ་ཚ་དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་ কྭ་ནས་འཁྲུངས་ན་ལེགས་མིན་དྲིས་པར། དབུས་གཙང་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་མཐའ་དག་དཀྱུས་གཅིག་ལ་སློབ་པ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལས་ལྷག་མེད་གསུངས་པ་དང་། ཕ་ཡུལ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་བསང་ཁོག་མིན་པར་ཁོ་ཚེ་ནས་སྐྱེ་བ་བཞེས་རྒྱུར་ཐུགས་མཉེས་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་། དགུང་ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་སྐུ་གཤེགས། ཞག་ཉེར་གཅིག་རིང་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ཐུགས་དམ་གྲོལ་རྗེས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་ལ་ཕུལ། སྔར་གྱི་ཞལ་བཀོད་ལྟར་སྐུ་རུས་ལས་སྐུ་མང་པོ་དཔར་ཏེ་དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་ཏུ་ཚ་ཁང་བཞེངས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ། == དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། == * རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ། tg82od6xay01sbhcax8twibvbf5w0ap 163039 163038 2026-11-11T06:20:38Z ~2026-59725-62 37045 163039 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = རྗེ་བླ་མ། | name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | honorific_suffix = དཔལ་བཟང་པོ། | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | gender = སྐྱེས་པ། | birth_name = བླ་མ་སྐྱབས། | other_names = ཐལ་ཆོས།<br />དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ། | birth_date = | birth_place = དམུ་དགེའི་ནོར་བར་ཐལ་ཚང་། | death_date = དགུང་ལོ་ ༦༥ ཐོག | death_place = དམུ་དགེའི་དགོན་པ། | resting_place = དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་གི་ཚ་ཁང་། | death_cause = | nationality = བོད། | education = དགེ་བཤེས། | alma_mater = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།<br />འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། | monastery = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།<br />སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་། | occupation = དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན།<br />ཁྲི་པ། | years_active = ༡༩༣༦ (སྟག་ཚ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས) | employer = | organization = | known_for = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ།<br />ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན། (ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ) | notable_works = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་བཅའ་ཡིག | remarkable_contribution = དམུ་དགེ་དགོན་དུ་དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ།<br />དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས་པ། | specialty = གཞུང་ཆེན་མཚན་ཉིད་རིག་པ། | parents = འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། (ཡབ)<br />མ་ཅིག་སྐྱིད། (ཡུམ) | spouse = | children = | relatives = དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། (ཁུ་བོ།)<br />དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན། (སྐུ་ཚ།)<br />དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། (ཡང་ཚ།) | height = | awards = | website = | signature = | signature_alt = }} '''བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོ''' (མཚན་གཞན་'''ཐལ་ཆོས'''་དང་'''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཡང་ཞུ) ནི་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ། དེ་བཞིན་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་དང་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་ཁྲི་པ་ཟུར་པ་བཅས་ཡིན། == འཁྲུངས་རབས་དང་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས། == ཁོང་ནི་རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་ཡོངས་འཛིན་ཟུང་ཆུའི་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དང་། དེའི་སྐུ་གཉེན་གོང་མའི་དབུ་བླར་ཕེབས་པ་ཐལ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དགེ་བཤེས་དུ་མ་བྱོན་པའི་རིགས་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། དམུ་དགེའི་ནོར་བ་རུ་ཐལ་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལས་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཡབ་འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་མ་ཅིག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་(འཁྲུངས་ལོ་མི་གསལ།)ཤིང་། ཐོག་མའི་མཚན་ལ་བླ་མ་སྐྱབས་ཞེས་གསོལ། གཞོན་ནུ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་དེ་རྩེད་མོ་ཚུན་ཆད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད། དགུང་ལོ་བདུན་ཐོག་རྒྱལ་རོང་སྒོམ་ཆེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་ཁེ་ཚང་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཀློག་དང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་མ་བསླབས། སྐབས་ཤིག་ཁེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་གཏོར་རྒྱག་མཛད་སྐབས་ཁོང་ལ་གཟན་ཤམ་དང་ཞྭ་མོ་རྔོག་རྩེ་མ་མནབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ན་འདི་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ཁྲི་བ་རེད་ཅེས་ཤོད་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིས་སུ་དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་བཞུགས་པའི་ལུང་བསྟན་དུ་གྱུར། == རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་གསན་བསམ། == === དམུ་དགེ་དགོན་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་དགུའི་ཐོག་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དུ་གསོལ། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་སྟེ་ཆོས་མཛད་བཏང་བས་མཚན་ལ་'''ཐལ་ཆོས'''ཞེས་གྲགས། དགེ་བཤེས་མགོ་ལོག་བྱམས་པ་གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྡུས་གྲྭ་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་དང་རྒྱན་འཇུག འཇིགས་བྱེད་རྣམ་གཉིས། གསང་འདུས་བདག་འཇུག་དང་བཅས་པ། ཀུན་རིག་སོགས་མདོ་རྒྱུད་ཆོས་སྤྱོད་དུ་མ་ཐུགས་འཛིན་མཛད། དགེ་བཤེས་ཚ་ཁོ་འཕྲིན་ལས་དང་ཨ་སྐར་དགེ་བཤེས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ལས་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་གསན། སྒོ་མང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ལས་དབང་དང་རྗེས་གནང་མང་པོ་གསན་ཅིང་། གཅོད་དབང་ཞུས་ཏེ་ཆུ་མིག་བརྒྱ་རྩ་འགྲིམས། === བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་བཅུ་དགུའི་ཐོག་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། ཆོས་གྲྭར་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲི་འཛིན་སྐབས་ཀྱི་དབུ་ཞྭ་ཆེན་པོ་དེ་མནབས་པས། '''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཞེས་གྲགས། ཇོ་མོ་ཁྲི་བ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བཤེས་དམུ་དགེ་བསོད་བཀྲ་དང་ས་དཀར་མིག་ཕྲུག་སོགས་ལས་དཔེ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞུས་ཏེ་སྦྱངས་པས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ་སྟེ་'''ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན'''དུ་འབོད། སྒོ་མང་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་ལས་དབང་རྗེས་གནང་སོགས་གསན་ཅིང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། === དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གསན་བསམ་མཛད་པ། === དེ་རྗེས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལ་སྦྱངས། འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྨྱུང་གནས་དང་འབྲེལ་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྐུའི་སྨིན་མཚམས་ནས་འཕེལ་གདུང་བབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་བྱུང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་གླིང་ཚང་གི་གསུང་ཐེམ་སྐས་བཅུ་གསུམ་མ་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གསན། གངས་རི་མཁན་ཆེན་གྱིས་རིགས་ཆེན་གཏོང་བའི་ལོར་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་ཚོགས་གླེང་མཛད། དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཀླུ་འབུམ་ཤེས་རབ་དང་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་ཡིན། == དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་ཕེབས་པ་དང་མཛད་རྗེས། == དབུས་སུ་ལོ་ཤས་བཞུགས་རྗེས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། * '''ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།''' དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས། འགྲིག་ལམ་སྟེང་སྐུལ་དང་འཆད་ཉན་སོགས་ལ་དོ་དམ་བཙན་པོ་གནང་བས། ཐལ་ཆོས། རག་ཆོས། དགུན་ཆོས་གསུམ་ཞེས་བཙན་པའི་ཚད་དུ་བརྩིས། (རག་ཆོས་ནི་དགེ་བསྐུལ་གྱི་མིང་དང་། དགུན་ཆོས་ནི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་དོན) དེར་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གསན། * '''དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།''' དམུ་དགེ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས་ལ་བཞུགས། གྲྭ་པ་གཞན་དུ་བྲོས་པ་ལ་དམོད་པའི་དཔེ་ངན་བཅད་ནས་གྲྭ་ཚབ་ཀྱིས་འཐུས་པ་བྱས། དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད། མཛེ་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གཏན་ཆོད་གནང་། འཆད་ཉན་དར་རྒྱས་སུ་བཏང་ཞིང་རྒྱུན་པར་དཔེ་ཁྲིད་དང་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གནང་། * '''སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་།''' རབ་རྒྱལ་མེ་བྱི་ (༡༩༣༦) ལོར་སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོར་ཕེབས། དཔེ་ཁྲིད་དང་འཆད་ཉན་རྒྱུགས་བརྩི་བཞག་སོགས་དར་སྤེལ་བཏང་། མཚན་ཉིད་གསར་ཚུགས་ཡིན་པས་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་ཅུང་ཟད་གུ་ཡངས་པ་མཛད། ལོ་གཉིས་མཚམས་ནས་སྐུ་འབམ་གྱི་སྙུན་གཞི་བྱུང་བས་ཁྲི་ལས་བཟུར་ཏེ་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། == རྟེན་བཞེངས་དང་ཉམས་ལེན། == གཞི་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དུ་མ་བཞེངས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་ལ་སྤྱི་འཇོག་གནང་། རང་དགོན་ནས་སྔ་ཕྱིར་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་ཆེན་པོ་སོགས་ཡི་དམ་དུ་མའི་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས། == སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། == སྐུ་སྙུན་བཞེས་སྐབས་ཞལ་ཆེམས་སུ་ཕྱག་རྫས་གང་ཡོད་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་འདྲ་མི་བླུ་བར་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་ལེན་འདོད་ཡོད་གསུངས། སྐུ་ཚ་དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་ কྭ་ནས་འཁྲུངས་ན་ལེགས་མིན་དྲིས་པར། དབུས་གཙང་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་མཐའ་དག་དཀྱུས་གཅིག་ལ་སློབ་པ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལས་ལྷག་མེད་གསུངས་པ་དང་། ཕ་ཡུལ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་བསང་ཁོག་མིན་པར་ཁོ་ཚེ་ནས་སྐྱེ་བ་བཞེས་རྒྱུར་ཐུགས་མཉེས་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་། དགུང་ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་སྐུ་གཤེགས། ཞག་ཉེར་གཅིག་རིང་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ཐུགས་དམ་གྲོལ་རྗེས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་ལ་ཕུལ། སྔར་གྱི་ཞལ་བཀོད་ལྟར་སྐུ་རུས་ལས་སྐུ་མང་པོ་དཔར་ཏེ་དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་ཏུ་ཚ་ཁང་བཞེངས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ། == དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། == * རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ། jwnhy9xx5mmo476c049dxdtipi6wc7m 163040 163039 2026-11-11T06:22:43Z ~2026-59725-62 37045 /* འཁྲུངས་རབས་དང་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས། */ 163040 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = རྗེ་བླ་མ། | name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | honorific_suffix = དཔལ་བཟང་པོ། | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | gender = སྐྱེས་པ། | birth_name = བླ་མ་སྐྱབས། | other_names = ཐལ་ཆོས།<br />དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ། | birth_date = | birth_place = དམུ་དགེའི་ནོར་བར་ཐལ་ཚང་། | death_date = དགུང་ལོ་ ༦༥ ཐོག | death_place = དམུ་དགེའི་དགོན་པ། | resting_place = དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་གི་ཚ་ཁང་། | death_cause = | nationality = བོད། | education = དགེ་བཤེས། | alma_mater = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།<br />འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། | monastery = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།<br />སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་། | occupation = དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན།<br />ཁྲི་པ། | years_active = ༡༩༣༦ (སྟག་ཚ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས) | employer = | organization = | known_for = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ།<br />ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན། (ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ) | notable_works = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་བཅའ་ཡིག | remarkable_contribution = དམུ་དགེ་དགོན་དུ་དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ།<br />དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས་པ། | specialty = གཞུང་ཆེན་མཚན་ཉིད་རིག་པ། | parents = འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། (ཡབ)<br />མ་ཅིག་སྐྱིད། (ཡུམ) | spouse = | children = | relatives = དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། (ཁུ་བོ།)<br />དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན། (སྐུ་ཚ།)<br />དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། (ཡང་ཚ།) | height = | awards = | website = | signature = | signature_alt = }} '''བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོ''' (མཚན་གཞན་'''ཐལ་ཆོས'''་དང་'''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཡང་ཞུ) ནི་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ། དེ་བཞིན་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་དང་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་ཁྲི་པ་ཟུར་པ་བཅས་ཡིན། == སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས། == ཁོང་ནི་རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་ཡོངས་འཛིན་ཟུང་ཆུའི་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དང་། དེའི་སྐུ་གཉེན་གོང་མའི་དབུ་བླར་ཕེབས་པ་ཐལ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དགེ་བཤེས་དུ་མ་བྱོན་པའི་རིགས་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། དམུ་དགེའི་ནོར་བ་རུ་ཐལ་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལས་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཡབ་འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་མ་ཅིག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་(འཁྲུངས་ལོ་མི་གསལ།)ཤིང་། ཐོག་མའི་མཚན་ལ་བླ་མ་སྐྱབས་ཞེས་གསོལ། གཞོན་ནུ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་དེ་རྩེད་མོ་ཚུན་ཆད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད། དགུང་ལོ་བདུན་ཐོག་རྒྱལ་རོང་སྒོམ་ཆེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་ཁེ་ཚང་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཀློག་དང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་མ་བསླབས། སྐབས་ཤིག་ཁེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་གཏོར་རྒྱག་མཛད་སྐབས་ཁོང་ལ་གཟན་ཤམ་དང་ཞྭ་མོ་རྔོག་རྩེ་མ་མནབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ན་འདི་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ཁྲི་བ་རེད་ཅེས་ཤོད་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིས་སུ་དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་བཞུགས་པའི་ལུང་བསྟན་དུ་གྱུར། == རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་གསན་བསམ། == === དམུ་དགེ་དགོན་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་དགུའི་ཐོག་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དུ་གསོལ། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་སྟེ་ཆོས་མཛད་བཏང་བས་མཚན་ལ་'''ཐལ་ཆོས'''ཞེས་གྲགས། དགེ་བཤེས་མགོ་ལོག་བྱམས་པ་གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྡུས་གྲྭ་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་དང་རྒྱན་འཇུག འཇིགས་བྱེད་རྣམ་གཉིས། གསང་འདུས་བདག་འཇུག་དང་བཅས་པ། ཀུན་རིག་སོགས་མདོ་རྒྱུད་ཆོས་སྤྱོད་དུ་མ་ཐུགས་འཛིན་མཛད། དགེ་བཤེས་ཚ་ཁོ་འཕྲིན་ལས་དང་ཨ་སྐར་དགེ་བཤེས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ལས་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་གསན། སྒོ་མང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ལས་དབང་དང་རྗེས་གནང་མང་པོ་གསན་ཅིང་། གཅོད་དབང་ཞུས་ཏེ་ཆུ་མིག་བརྒྱ་རྩ་འགྲིམས། === བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་བཅུ་དགུའི་ཐོག་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། ཆོས་གྲྭར་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲི་འཛིན་སྐབས་ཀྱི་དབུ་ཞྭ་ཆེན་པོ་དེ་མནབས་པས། '''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཞེས་གྲགས། ཇོ་མོ་ཁྲི་བ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བཤེས་དམུ་དགེ་བསོད་བཀྲ་དང་ས་དཀར་མིག་ཕྲུག་སོགས་ལས་དཔེ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞུས་ཏེ་སྦྱངས་པས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ་སྟེ་'''ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན'''དུ་འབོད། སྒོ་མང་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་ལས་དབང་རྗེས་གནང་སོགས་གསན་ཅིང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། === དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གསན་བསམ་མཛད་པ། === དེ་རྗེས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལ་སྦྱངས། འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྨྱུང་གནས་དང་འབྲེལ་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྐུའི་སྨིན་མཚམས་ནས་འཕེལ་གདུང་བབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་བྱུང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་གླིང་ཚང་གི་གསུང་ཐེམ་སྐས་བཅུ་གསུམ་མ་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གསན། གངས་རི་མཁན་ཆེན་གྱིས་རིགས་ཆེན་གཏོང་བའི་ལོར་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་ཚོགས་གླེང་མཛད། དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཀླུ་འབུམ་ཤེས་རབ་དང་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་ཡིན། == དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་ཕེབས་པ་དང་མཛད་རྗེས། == དབུས་སུ་ལོ་ཤས་བཞུགས་རྗེས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། * '''ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།''' དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས། འགྲིག་ལམ་སྟེང་སྐུལ་དང་འཆད་ཉན་སོགས་ལ་དོ་དམ་བཙན་པོ་གནང་བས། ཐལ་ཆོས། རག་ཆོས། དགུན་ཆོས་གསུམ་ཞེས་བཙན་པའི་ཚད་དུ་བརྩིས། (རག་ཆོས་ནི་དགེ་བསྐུལ་གྱི་མིང་དང་། དགུན་ཆོས་ནི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་དོན) དེར་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གསན། * '''དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།''' དམུ་དགེ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས་ལ་བཞུགས། གྲྭ་པ་གཞན་དུ་བྲོས་པ་ལ་དམོད་པའི་དཔེ་ངན་བཅད་ནས་གྲྭ་ཚབ་ཀྱིས་འཐུས་པ་བྱས། དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད། མཛེ་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གཏན་ཆོད་གནང་། འཆད་ཉན་དར་རྒྱས་སུ་བཏང་ཞིང་རྒྱུན་པར་དཔེ་ཁྲིད་དང་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གནང་། * '''སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་།''' རབ་རྒྱལ་མེ་བྱི་ (༡༩༣༦) ལོར་སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོར་ཕེབས། དཔེ་ཁྲིད་དང་འཆད་ཉན་རྒྱུགས་བརྩི་བཞག་སོགས་དར་སྤེལ་བཏང་། མཚན་ཉིད་གསར་ཚུགས་ཡིན་པས་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་ཅུང་ཟད་གུ་ཡངས་པ་མཛད། ལོ་གཉིས་མཚམས་ནས་སྐུ་འབམ་གྱི་སྙུན་གཞི་བྱུང་བས་ཁྲི་ལས་བཟུར་ཏེ་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། == རྟེན་བཞེངས་དང་ཉམས་ལེན། == གཞི་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དུ་མ་བཞེངས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་ལ་སྤྱི་འཇོག་གནང་། རང་དགོན་ནས་སྔ་ཕྱིར་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་ཆེན་པོ་སོགས་ཡི་དམ་དུ་མའི་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས། == སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། == སྐུ་སྙུན་བཞེས་སྐབས་ཞལ་ཆེམས་སུ་ཕྱག་རྫས་གང་ཡོད་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་འདྲ་མི་བླུ་བར་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་ལེན་འདོད་ཡོད་གསུངས། སྐུ་ཚ་དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་ কྭ་ནས་འཁྲུངས་ན་ལེགས་མིན་དྲིས་པར། དབུས་གཙང་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་མཐའ་དག་དཀྱུས་གཅིག་ལ་སློབ་པ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལས་ལྷག་མེད་གསུངས་པ་དང་། ཕ་ཡུལ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་བསང་ཁོག་མིན་པར་ཁོ་ཚེ་ནས་སྐྱེ་བ་བཞེས་རྒྱུར་ཐུགས་མཉེས་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་། དགུང་ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་སྐུ་གཤེགས། ཞག་ཉེར་གཅིག་རིང་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ཐུགས་དམ་གྲོལ་རྗེས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་ལ་ཕུལ། སྔར་གྱི་ཞལ་བཀོད་ལྟར་སྐུ་རུས་ལས་སྐུ་མང་པོ་དཔར་ཏེ་དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་ཏུ་ཚ་ཁང་བཞེངས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ། == དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། == * རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ། i9snmvzzx0xgbp69mnehx81oqwt3i0f 163041 163040 2026-11-11T06:27:01Z ~2026-59725-62 37045 163041 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = རྗེ་བླ་མ། | name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | honorific_suffix = དཔལ་བཟང་པོ། | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | gender = སྐྱེས་པ། | birth_name = བླ་མ་སྐྱབས། | other_names = ཐལ་ཆོས།<br />དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ། | birth_date = | birth_place = དམུ་དགེའི་ནོར་བར་ཐལ་ཚང་། | death_date = དགུང་ལོ་ ༦༥ ཐོག | death_place = དམུ་དགེའི་དགོན་པ། | resting_place = དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་གི་ཚ་ཁང་། | death_cause = | nationality = བོད། | education = དགེ་བཤེས། | alma_mater = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།<br />འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། | monastery = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།<br />སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་། | occupation = དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན།<br />ཁྲི་པ། | years_active = ༡༩༣༦ (སྟག་ཚ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས) | employer = | organization = | known_for = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ།<br />ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན། (ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ) | notable_works = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་བཅའ་ཡིག | remarkable_contribution = དམུ་དགེ་དགོན་དུ་དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ།<br />དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས་པ། | specialty = གཞུང་ཆེན་མཚན་ཉིད་རིག་པ། | parents = འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། (ཡབ།)<br />མ་ཅིག་སྐྱིད། (ཡུམ།) | spouse = | children = | relatives = དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། (ཁུ་བོ།)<br />དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན། (སྐུ་ཚ།)<br />དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། (ཡང་ཚ།) | height = | awards = | website = | signature = | signature_alt = }} '''བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོ''' (མཚན་གཞན་'''ཐལ་ཆོས'''་དང་'''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཡང་ཞུ) ནི་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ། དེ་བཞིན་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་དང་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་ཁྲི་པ་ཟུར་པ་བཅས་ཡིན། == སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས། == ཁོང་ནི་རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་ཡོངས་འཛིན་ཟུང་ཆུའི་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དང་། དེའི་སྐུ་གཉེན་གོང་མའི་དབུ་བླར་ཕེབས་པ་ཐལ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དགེ་བཤེས་དུ་མ་བྱོན་པའི་རིགས་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། དམུ་དགེའི་ནོར་བ་རུ་ཐལ་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལས་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཡབ་འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་མ་ཅིག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་(འཁྲུངས་ལོ་མི་གསལ།)ཤིང་། ཐོག་མའི་མཚན་ལ་བླ་མ་སྐྱབས་ཞེས་གསོལ། གཞོན་ནུ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་དེ་རྩེད་མོ་ཚུན་ཆད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད། དགུང་ལོ་བདུན་ཐོག་རྒྱལ་རོང་སྒོམ་ཆེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་ཁེ་ཚང་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཀློག་དང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་མ་བསླབས། སྐབས་ཤིག་ཁེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་གཏོར་རྒྱག་མཛད་སྐབས་ཁོང་ལ་གཟན་ཤམ་དང་ཞྭ་མོ་རྔོག་རྩེ་མ་མནབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ན་འདི་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ཁྲི་བ་རེད་ཅེས་ཤོད་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིས་སུ་དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་བཞུགས་པའི་ལུང་བསྟན་དུ་གྱུར། == རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་གསན་བསམ། == === དམུ་དགེ་དགོན་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་དགུའི་ཐོག་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དུ་གསོལ། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་སྟེ་ཆོས་མཛད་བཏང་བས་མཚན་ལ་'''ཐལ་ཆོས'''ཞེས་གྲགས། དགེ་བཤེས་མགོ་ལོག་བྱམས་པ་གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྡུས་གྲྭ་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་དང་རྒྱན་འཇུག འཇིགས་བྱེད་རྣམ་གཉིས། གསང་འདུས་བདག་འཇུག་དང་བཅས་པ། ཀུན་རིག་སོགས་མདོ་རྒྱུད་ཆོས་སྤྱོད་དུ་མ་ཐུགས་འཛིན་མཛད། དགེ་བཤེས་ཚ་ཁོ་འཕྲིན་ལས་དང་ཨ་སྐར་དགེ་བཤེས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ལས་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་གསན། སྒོ་མང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ལས་དབང་དང་རྗེས་གནང་མང་པོ་གསན་ཅིང་། གཅོད་དབང་ཞུས་ཏེ་ཆུ་མིག་བརྒྱ་རྩ་འགྲིམས། === བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་བཅུ་དགུའི་ཐོག་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། ཆོས་གྲྭར་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲི་འཛིན་སྐབས་ཀྱི་དབུ་ཞྭ་ཆེན་པོ་དེ་མནབས་པས། '''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཞེས་གྲགས། ཇོ་མོ་ཁྲི་བ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བཤེས་དམུ་དགེ་བསོད་བཀྲ་དང་ས་དཀར་མིག་ཕྲུག་སོགས་ལས་དཔེ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞུས་ཏེ་སྦྱངས་པས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ་སྟེ་'''ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན'''དུ་འབོད། སྒོ་མང་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་ལས་དབང་རྗེས་གནང་སོགས་གསན་ཅིང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། === དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གསན་བསམ་མཛད་པ། === དེ་རྗེས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལ་སྦྱངས། འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྨྱུང་གནས་དང་འབྲེལ་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྐུའི་སྨིན་མཚམས་ནས་འཕེལ་གདུང་བབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་བྱུང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་གླིང་ཚང་གི་གསུང་ཐེམ་སྐས་བཅུ་གསུམ་མ་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གསན། གངས་རི་མཁན་ཆེན་གྱིས་རིགས་ཆེན་གཏོང་བའི་ལོར་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་ཚོགས་གླེང་མཛད། དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཀླུ་འབུམ་ཤེས་རབ་དང་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་ཡིན། == དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་ཕེབས་པ་དང་མཛད་རྗེས། == དབུས་སུ་ལོ་ཤས་བཞུགས་རྗེས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། * '''ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།''' དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས། འགྲིག་ལམ་སྟེང་སྐུལ་དང་འཆད་ཉན་སོགས་ལ་དོ་དམ་བཙན་པོ་གནང་བས། ཐལ་ཆོས། རག་ཆོས། དགུན་ཆོས་གསུམ་ཞེས་བཙན་པའི་ཚད་དུ་བརྩིས། (རག་ཆོས་ནི་དགེ་བསྐུལ་གྱི་མིང་དང་། དགུན་ཆོས་ནི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་དོན) དེར་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གསན། * '''དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།''' དམུ་དགེ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས་ལ་བཞུགས། གྲྭ་པ་གཞན་དུ་བྲོས་པ་ལ་དམོད་པའི་དཔེ་ངན་བཅད་ནས་གྲྭ་ཚབ་ཀྱིས་འཐུས་པ་བྱས། དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད། མཛེ་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གཏན་ཆོད་གནང་། འཆད་ཉན་དར་རྒྱས་སུ་བཏང་ཞིང་རྒྱུན་པར་དཔེ་ཁྲིད་དང་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གནང་། * '''སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་།''' རབ་རྒྱལ་མེ་བྱི་ (༡༩༣༦) ལོར་སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོར་ཕེབས། དཔེ་ཁྲིད་དང་འཆད་ཉན་རྒྱུགས་བརྩི་བཞག་སོགས་དར་སྤེལ་བཏང་། མཚན་ཉིད་གསར་ཚུགས་ཡིན་པས་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་ཅུང་ཟད་གུ་ཡངས་པ་མཛད། ལོ་གཉིས་མཚམས་ནས་སྐུ་འབམ་གྱི་སྙུན་གཞི་བྱུང་བས་ཁྲི་ལས་བཟུར་ཏེ་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། == རྟེན་བཞེངས་དང་ཉམས་ལེན། == གཞི་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དུ་མ་བཞེངས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་ལ་སྤྱི་འཇོག་གནང་། རང་དགོན་ནས་སྔ་ཕྱིར་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་ཆེན་པོ་སོགས་ཡི་དམ་དུ་མའི་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས། == སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། == སྐུ་སྙུན་བཞེས་སྐབས་ཞལ་ཆེམས་སུ་ཕྱག་རྫས་གང་ཡོད་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་འདྲ་མི་བླུ་བར་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་ལེན་འདོད་ཡོད་གསུངས། སྐུ་ཚ་དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་ কྭ་ནས་འཁྲུངས་ན་ལེགས་མིན་དྲིས་པར། དབུས་གཙང་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་མཐའ་དག་དཀྱུས་གཅིག་ལ་སློབ་པ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལས་ལྷག་མེད་གསུངས་པ་དང་། ཕ་ཡུལ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་བསང་ཁོག་མིན་པར་ཁོ་ཚེ་ནས་སྐྱེ་བ་བཞེས་རྒྱུར་ཐུགས་མཉེས་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་། དགུང་ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་སྐུ་གཤེགས། ཞག་ཉེར་གཅིག་རིང་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ཐུགས་དམ་གྲོལ་རྗེས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་ལ་ཕུལ། སྔར་གྱི་ཞལ་བཀོད་ལྟར་སྐུ་རུས་ལས་སྐུ་མང་པོ་དཔར་ཏེ་དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་ཏུ་ཚ་ཁང་བཞེངས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ། == དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། == * རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ། toe3idizlma2td7oq5wqosu64x4vsl5 163043 163041 2026-11-11T06:58:34Z ~2026-59725-62 37045 163043 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = རྗེ་བླ་མ། | name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | honorific_suffix = དཔལ་བཟང་པོ། | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | gender = སྐྱེས་པ། | birth_name = བླ་མ་སྐྱབས། | other_names = ཐལ་ཆོས།<br />དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ། | birth_date = | birth_place = དམུ་དགེའི་ནོར་བར་ཐལ་ཚང་། | death_date = དགུང་ལོ་ ༦༥ ཐོག | death_place = དམུ་དགེའི་དགོན་པ། | resting_place = དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་གི་ཚ་ཁང་། | death_cause = | nationality = བོད། | education = དགེ་བཤེས། | alma_mater = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།<br />འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། | monastery = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།<br />སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་། | occupation = དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན།<br />ཁྲི་པ། | years_active = ༡༩༣༦ (སྟག་ཚ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས) | employer = | organization = | known_for = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ།<br />ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན། (ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ) | notable_works = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་བཅའ་ཡིག | remarkable_contribution = དམུ་དགེ་དགོན་དུ་དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ།<br />དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས་པ། | specialty = གཞུང་ཆེན་མཚན་ཉིད་རིག་པ། | parents = འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། (ཡབ།)<br />མ་ཅིག་སྐྱིད། (ཡུམ།) | spouse = | children = | relatives = དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། (ཁུ་བོ།)<br />དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན། (སྐུ་ཚ།)<br />དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། (ཡང་ཚ།) | height = | awards = | website = | signature = | signature_alt = }} '''བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོ''' (མཚན་གཞན་'''ཐལ་ཆོས'''་དང་'''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཡང་ཞུ) ནི་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ། དེ་བཞིན་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་དང་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་ཁྲི་པ་ཟུར་པ་བཅས་ཡིན། == སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས། == ཁོང་ནི་རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་ཡོངས་འཛིན་ཟུང་ཆུའི་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དང་། དེའི་སྐུ་གཉེན་གོང་མའི་དབུ་བླར་ཕེབས་པ་ཐལ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དགེ་བཤེས་དུ་མ་བྱོན་པའི་རིགས་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། དམུ་དགེའི་ནོར་བ་རུ་ཐལ་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལས་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཡབ་འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་མ་ཅིག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་(འཁྲུངས་ལོ་མི་གསལ།)ཤིང་། ཐོག་མའི་མཚན་ལ་བླ་མ་སྐྱབས་ཞེས་གསོལ། གཞོན་ནུ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་དེ་རྩེད་མོ་ཚུན་ཆད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད། དགུང་ལོ་བདུན་ཐོག་རྒྱལ་རོང་སྒོམ་ཆེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་ཁེ་ཚང་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཀློག་དང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་མ་བསླབས། སྐབས་ཤིག་ཁེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་གཏོར་རྒྱག་མཛད་སྐབས་ཁོང་ལ་གཟན་ཤམ་དང་ཞྭ་མོ་རྔོག་རྩེ་མ་མནབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ན་འདི་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ཁྲི་བ་རེད་ཅེས་ཤོད་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིས་སུ་དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་བཞུགས་པའི་ལུང་བསྟན་དུ་གྱུར། == རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་གསན་བསམ། == === དམུ་དགེ་དགོན་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་དགུའི་ཐོག་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དུ་གསོལ། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་སྟེ་ཆོས་མཛད་བཏང་བས་མཚན་ལ་'''ཐལ་ཆོས'''ཞེས་གྲགས། དགེ་བཤེས་མགོ་ལོག་བྱམས་པ་གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྡུས་གྲྭ་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་དང་རྒྱན་འཇུག འཇིགས་བྱེད་རྣམ་གཉིས། གསང་འདུས་བདག་འཇུག་དང་བཅས་པ། ཀུན་རིག་སོགས་མདོ་རྒྱུད་ཆོས་སྤྱོད་དུ་མ་ཐུགས་འཛིན་མཛད། དགེ་བཤེས་ཚ་ཁོ་འཕྲིན་ལས་དང་ཨ་སྐར་དགེ་བཤེས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ལས་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་གསན། སྒོ་མང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ལས་དབང་དང་རྗེས་གནང་མང་པོ་གསན་ཅིང་། གཅོད་དབང་ཞུས་ཏེ་ཆུ་མིག་བརྒྱ་རྩ་འགྲིམས། === བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་བཅུ་དགུའི་ཐོག་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། ཆོས་གྲྭར་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲི་འཛིན་སྐབས་ཀྱི་དབུ་ཞྭ་ཆེན་པོ་དེ་མནབས་པས། '''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཞེས་གྲགས། ཇོ་མོ་ཁྲི་བ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བཤེས་དམུ་དགེ་བསོད་བཀྲ་དང་ས་དཀར་མིག་ཕྲུག་སོགས་ལས་དཔེ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞུས་ཏེ་སྦྱངས་པས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ་སྟེ་'''ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན'''དུ་འབོད། སྒོ་མང་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་ལས་དབང་རྗེས་གནང་སོགས་གསན་ཅིང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། === དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གསན་བསམ་མཛད་པ། === དེ་རྗེས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལ་སྦྱངས། འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྨྱུང་གནས་དང་འབྲེལ་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྐུའི་སྨིན་མཚམས་ནས་འཕེལ་གདུང་བབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་བྱུང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་གླིང་ཚང་གི་གསུང་ཐེམ་སྐས་བཅུ་གསུམ་མ་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གསན། གངས་རི་མཁན་ཆེན་གྱིས་རིགས་ཆེན་གཏོང་བའི་ལོར་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་ཚོགས་གླེང་མཛད། དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཀླུ་འབུམ་ཤེས་རབ་དང་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་ཡིན། == དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་ཕེབས་པ་དང་མཛད་རྗེས། == དབུས་སུ་ལོ་ཤས་བཞུགས་རྗེས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། * '''ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།''' དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས། འགྲིག་ལམ་སྟེང་སྐུལ་དང་འཆད་ཉན་སོགས་ལ་དོ་དམ་བཙན་པོ་གནང་བས། ཐལ་ཆོས། རག་ཆོས། དགུན་ཆོས་གསུམ་ཞེས་བཙན་པའི་ཚད་དུ་བརྩིས། (རག་ཆོས་ནི་དགེ་བསྐུལ་གྱི་མིང་དང་། དགུན་ཆོས་ནི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་དོན) དེར་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གསན། * '''དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།''' དམུ་དགེ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས་ལ་བཞུགས། གྲྭ་པ་གཞན་དུ་བྲོས་པ་ལ་དམོད་པའི་དཔེ་ངན་བཅད་ནས་གྲྭ་ཚབ་ཀྱིས་འཐུས་པ་བྱས། དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད། མཛེ་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གཏན་ཆོད་གནང་། འཆད་ཉན་དར་རྒྱས་སུ་བཏང་ཞིང་རྒྱུན་པར་དཔེ་ཁྲིད་དང་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གནང་། * '''སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་།''' རབ་རྒྱལ་མེ་བྱི་ (༡༩༣༦) ལོར་སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོར་ཕེབས། དཔེ་ཁྲིད་དང་འཆད་ཉན་རྒྱུགས་བརྩི་བཞག་སོགས་དར་སྤེལ་བཏང་། མཚན་ཉིད་གསར་ཚུགས་ཡིན་པས་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་ཅུང་ཟད་གུ་ཡངས་པ་མཛད། ལོ་གཉིས་མཚམས་ནས་སྐུ་འབམ་གྱི་སྙུན་གཞི་བྱུང་བས་ཁྲི་ལས་བཟུར་ཏེ་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། == རྟེན་བཞེངས་དང་ཉམས་ལེན། == གཞི་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དུ་མ་བཞེངས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་ལ་སྤྱི་འཇོག་གནང་། རང་དགོན་ནས་སྔ་ཕྱིར་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་ཆེན་པོ་སོགས་ཡི་དམ་དུ་མའི་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས། {{databox}} == སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། == སྐུ་སྙུན་བཞེས་སྐབས་ཞལ་ཆེམས་སུ་ཕྱག་རྫས་གང་ཡོད་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་འདྲ་མི་བླུ་བར་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་ལེན་འདོད་ཡོད་གསུངས། སྐུ་ཚ་དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་ কྭ་ནས་འཁྲུངས་ན་ལེགས་མིན་དྲིས་པར། དབུས་གཙང་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་མཐའ་དག་དཀྱུས་གཅིག་ལ་སློབ་པ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལས་ལྷག་མེད་གསུངས་པ་དང་། ཕ་ཡུལ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་བསང་ཁོག་མིན་པར་ཁོ་ཚེ་ནས་སྐྱེ་བ་བཞེས་རྒྱུར་ཐུགས་མཉེས་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་། དགུང་ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་སྐུ་གཤེགས། ཞག་ཉེར་གཅིག་རིང་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ཐུགས་དམ་གྲོལ་རྗེས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་ལ་ཕུལ། སྔར་གྱི་ཞལ་བཀོད་ལྟར་སྐུ་རུས་ལས་སྐུ་མང་པོ་དཔར་ཏེ་དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་ཏུ་ཚ་ཁང་བཞེངས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ། == དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། == * རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ། 69h8cnfrw52juxise79vxjzy7b2sr0u 163044 163043 2026-11-11T07:11:55Z ~2026-59725-62 37045 163044 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = རྗེ་བླ་མ། | name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | honorific_suffix = དཔལ་བཟང་པོ། | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན། | gender = སྐྱེས་པ། | birth_name = བླ་མ་སྐྱབས། | other_names = ཐལ་ཆོས།<br />དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ། | birth_date = | birth_place = དམུ་དགེའི་ནོར་བར་ཐལ་ཚང་། | death_date = དགུང་ལོ་ ༦༥ ཐོག | death_place = དམུ་དགེའི་དགོན་པ། | resting_place = དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་གི་ཚ་ཁང་། | death_cause = | nationality = བོད། | education = དགེ་བཤེས། | alma_mater = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།<br />འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། | monastery = དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།<br />ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།<br />སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་། | occupation = དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན།<br />ཁྲི་པ། | years_active = ༡༩༣༦ (སྟག་ཚ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས) | employer = | organization = | known_for = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ།<br />ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན། (ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ) | notable_works = སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་བཅའ་ཡིག | remarkable_contribution = དམུ་དགེ་དགོན་དུ་དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ།<br />དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས་པ། | specialty = གཞུང་ཆེན་མཚན་ཉིད་རིག་པ། | parents = འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས། (ཡབ།)<br />མ་ཅིག་སྐྱིད། (ཡུམ།) | spouse = | children = | relatives = དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། (ཁུ་བོ།)<br />དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན། (སྐུ་ཚ།)<br />དམུ་དགེ་བསམ་གཏན། (ཡང་ཚ།) | height = | awards = | website = | signature = | signature_alt = }} '''བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་''' (མཚན་གཞན་'''ཐལ་ཆོས'''་དང་'''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཡང་ཞུ།) ནམ་'''དམུ་དགེ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་'''མཆོག་ནི་མདོ་སྨད་དམུ་དགེའི་དགོན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོ། དེ་བཞིན་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་དང་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་ཁྲི་པ་ཟུར་པ་བཅས་ཡིན། == སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས། == ཁོང་ནི་རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་ཡོངས་འཛིན་ཟུང་ཆུའི་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དང་། དེའི་སྐུ་གཉེན་གོང་མའི་དབུ་བླར་ཕེབས་པ་ཐལ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དགེ་བཤེས་དུ་མ་བྱོན་པའི་རིགས་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། དམུ་དགེའི་ནོར་བ་རུ་ཐལ་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལས་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་ཡབ་འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་མ་ཅིག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་(འཁྲུངས་ལོ་མི་གསལ།)ཤིང་། ཐོག་མའི་མཚན་ལ་བླ་མ་སྐྱབས་ཞེས་གསོལ། གཞོན་ནུ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་དེ་རྩེད་མོ་ཚུན་ཆད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད། དགུང་ལོ་བདུན་ཐོག་རྒྱལ་རོང་སྒོམ་ཆེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་ཁེ་ཚང་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཀློག་དང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་མ་བསླབས། སྐབས་ཤིག་ཁེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་གཏོར་རྒྱག་མཛད་སྐབས་ཁོང་ལ་གཟན་ཤམ་དང་ཞྭ་མོ་རྔོག་རྩེ་མ་མནབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ། གཞན་གྱིས་དྲིས་ན་འདི་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ཁྲི་བ་རེད་ཅེས་ཤོད་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིས་སུ་དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་བཞུགས་པའི་ལུང་བསྟན་དུ་གྱུར། == རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་གསན་བསམ། == === དམུ་དགེ་དགོན་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་དགུའི་ཐོག་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་དུ་གསོལ། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་སྟེ་ཆོས་མཛད་བཏང་བས་མཚན་ལ་'''ཐལ་ཆོས'''ཞེས་གྲགས། དགེ་བཤེས་མགོ་ལོག་བྱམས་པ་གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྡུས་གྲྭ་སོགས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་དང་རྒྱན་འཇུག འཇིགས་བྱེད་རྣམ་གཉིས། གསང་འདུས་བདག་འཇུག་དང་བཅས་པ། ཀུན་རིག་སོགས་མདོ་རྒྱུད་ཆོས་སྤྱོད་དུ་མ་ཐུགས་འཛིན་མཛད། དགེ་བཤེས་ཚ་ཁོ་འཕྲིན་ལས་དང་ཨ་སྐར་དགེ་བཤེས་འཇམ་དབྱངས་སོགས་ལས་རྣམ་འགྲེལ་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དཔེ་ཁྲིད་གསན། སྒོ་མང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ལས་དབང་དང་རྗེས་གནང་མང་པོ་གསན་ཅིང་། གཅོད་དབང་ཞུས་ཏེ་ཆུ་མིག་བརྒྱ་རྩ་འགྲིམས། === བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་བ། === དགུང་ལོ་བཅུ་དགུའི་ཐོག་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། ཆོས་གྲྭར་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲི་འཛིན་སྐབས་ཀྱི་དབུ་ཞྭ་ཆེན་པོ་དེ་མནབས་པས། '''དམུ་དགེ་ཞྭ་ཆེན་པ'''ཞེས་གྲགས། ཇོ་མོ་ཁྲི་བ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བཤེས་དམུ་དགེ་བསོད་བཀྲ་དང་ས་དཀར་མིག་ཕྲུག་སོགས་ལས་དཔེ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞུས་ཏེ་སྦྱངས་པས་སྙན་གྲགས་རྒྱས། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་ཞྭ་ཆེ་བ། སྐད་ཆེ་བ། རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་བ་སྟེ་'''ཆེ་བ་གསུམ་ལྡན'''དུ་འབོད། སྒོ་མང་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་ལས་དབང་རྗེས་གནང་སོགས་གསན་ཅིང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། === དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གསན་བསམ་མཛད་པ། === དེ་རྗེས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལ་སྦྱངས། འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྨྱུང་གནས་དང་འབྲེལ་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོའི་སྐུའི་སྨིན་མཚམས་ནས་འཕེལ་གདུང་བབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་བྱུང་། འབུལ་སྡུད་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་གླིང་ཚང་གི་གསུང་ཐེམ་སྐས་བཅུ་གསུམ་མ་སོགས་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གསན། གངས་རི་མཁན་ཆེན་གྱིས་རིགས་ཆེན་གཏོང་བའི་ལོར་དགེ་འདུན་ཉི་ཤུའི་ཚོགས་གླེང་མཛད། དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཀླུ་འབུམ་ཤེས་རབ་དང་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་ཡིན། == དགོན་ཁག་གི་ཁྲིར་ཕེབས་པ་དང་མཛད་རྗེས། == དབུས་སུ་ལོ་ཤས་བཞུགས་རྗེས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། * '''ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན།''' དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་ཐོག་ཨ་མཆོག་མཚན་ཉིད་དགོན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས། འགྲིག་ལམ་སྟེང་སྐུལ་དང་འཆད་ཉན་སོགས་ལ་དོ་དམ་བཙན་པོ་གནང་བས། ཐལ་ཆོས། རག་ཆོས། དགུན་ཆོས་གསུམ་ཞེས་བཙན་པའི་ཚད་དུ་བརྩིས། (རག་ཆོས་ནི་དགེ་བསྐུལ་གྱི་མིང་དང་། དགུན་ཆོས་ནི་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའི་དོན) དེར་ཨ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གསན། * '''དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན།''' དམུ་དགེ་དགོན་གྱི་ཁྲིར་སྔ་ཕྱིར་ལན་གཉིས་ལ་བཞུགས། གྲྭ་པ་གཞན་དུ་བྲོས་པ་ལ་དམོད་པའི་དཔེ་ངན་བཅད་ནས་གྲྭ་ཚབ་ཀྱིས་འཐུས་པ་བྱས། དཔར་རྐོ་བའི་སྲོལ་བཏོད། མཛེ་ནད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གཏན་ཆོད་གནང་། འཆད་ཉན་དར་རྒྱས་སུ་བཏང་ཞིང་རྒྱུན་པར་དཔེ་ཁྲིད་དང་ཆོས་བཀའ་མང་པོ་གནང་། * '''སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་།''' རབ་རྒྱལ་མེ་བྱི་ (༡༩༣༦) ལོར་སྟག་ཚ་ཆོས་བཟང་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་དང་པོར་ཕེབས། དཔེ་ཁྲིད་དང་འཆད་ཉན་རྒྱུགས་བརྩི་བཞག་སོགས་དར་སྤེལ་བཏང་། མཚན་ཉིད་གསར་ཚུགས་ཡིན་པས་ཡུལ་བབ་དང་བསྟུན་ནས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་ཅུང་ཟད་གུ་ཡངས་པ་མཛད། ལོ་གཉིས་མཚམས་ནས་སྐུ་འབམ་གྱི་སྙུན་གཞི་བྱུང་བས་ཁྲི་ལས་བཟུར་ཏེ་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། == རྟེན་བཞེངས་དང་ཉམས་ལེན། == གཞི་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་དུ་དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་པ་བཞེངས། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དུ་མ་བཞེངས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་ལ་སྤྱི་འཇོག་གནང་། རང་དགོན་ནས་སྔ་ཕྱིར་འཇིགས་བྱེད་གཞི་བསྙེན་ཆེན་པོ་སོགས་ཡི་དམ་དུ་མའི་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས། {{databox}} == སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། == སྐུ་སྙུན་བཞེས་སྐབས་ཞལ་ཆེམས་སུ་ཕྱག་རྫས་གང་ཡོད་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་འདྲ་མི་བླུ་བར་གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་ཞིག་གི་སྐྱེ་བ་ལེན་འདོད་ཡོད་གསུངས། སྐུ་ཚ་དགེ་བཤེས་བདེ་ཆེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་ কྭ་ནས་འཁྲུངས་ན་ལེགས་མིན་དྲིས་པར། དབུས་གཙང་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་མཐའ་དག་དཀྱུས་གཅིག་ལ་སློབ་པ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ལས་ལྷག་མེད་གསུངས་པ་དང་། ཕ་ཡུལ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་བསང་ཁོག་མིན་པར་ཁོ་ཚེ་ནས་སྐྱེ་བ་བཞེས་རྒྱུར་ཐུགས་མཉེས་པའི་ཞལ་བཞེས་གནང་། དགུང་ལོ་རེ་ལྔའི་ཐོག་སྐུ་གཤེགས། ཞག་ཉེར་གཅིག་རིང་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ཐུགས་དམ་གྲོལ་རྗེས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་ལ་ཕུལ། སྔར་གྱི་ཞལ་བཀོད་ལྟར་སྐུ་རུས་ལས་སྐུ་མང་པོ་དཔར་ཏེ་དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་རི་ཉག་ཏུ་ཚ་ཁང་བཞེངས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ། == དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། == * རྗེ་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ། r49mql7g1u63ygwpxrwe0hyk2za4zl8 0 28262 163045 2026-11-11T11:41:27Z Pecha-Dhondup 22403 Created page with "'''ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་''' (མཚན་གཞན་'''དབྱངས་ལྡན་གྲུབ་པའི་གོ་ཆ་དཔལ་བཟང་པོ་'''དང་'''རས་ཆུང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ'''་གཞན་'''རྗེ་བཙུན་བཀའ་འགྱུར་བ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ'''་ཡང་ཞུ།) ༡༩༤༠-༢༠༢༥ ་ནི་དགེ་བའི..." 163045 wikitext text/x-wiki '''ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་''' (མཚན་གཞན་'''དབྱངས་ལྡན་གྲུབ་པའི་གོ་ཆ་དཔལ་བཟང་པོ་'''དང་'''རས་ཆུང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ'''་གཞན་'''རྗེ་བཙུན་བཀའ་འགྱུར་བ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ'''་ཡང་ཞུ།) ༡༩༤༠-༢༠༢༥ ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་ཁྲི་པ་ཟུར་པ། རྗེ་བཙུན་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་སྲས་བཅས་ཡིན། == འཁྲུངས་རབས་དང་སྐུ་ན་ཕྲ་དུས། == ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ ལོའི་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༧ ཉིན་དམུ་དགེའི་གསེར་དེའུ་རུ་ཡབ་དབལ་ཤུལ་ཕུར་བ་དང་ཡུམ་ཨ་ཕུར་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ༡༩༤༣ ལོར་ཡབ་ཀྱིས་ཁྲིད་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་རྡོ་རམས་པ་འཇམ་དབྱངས་ཐབས་མཁས་ཚང་གི་མདུན་ནས་ཀ་ཁ་སློབ་པའི་འགོ་བརྩམས། དེ་ནས་ཡབ་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་བསླབས་ཏེ་ཡིག་དཀར་ནག་དང་རི་མོ་སོགས་ལ་སྦྱངས་པ་གནང་། == རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་སློབ་གཉེར་གནང་བ། == ༡༩༤༨ ལོར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་རྡོ་རམས་པ་དཀོན་མཆོག་དགེ་འདུན་ཚང་གི་མདུན་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། ཚོགས་ཀྱི་འདོན་ཆ་དང་རྒྱུགས་བརྩི་བཞག་སོགས་བློ་འཛིན་གནང་ཞིང་། བསྡུས་གྲྭ་ནས་གཞུང་གསར་པའི་བར་དུ་སློབ་གཉེར་དང་གཞུང་རྒྱུགས་སྤྲད། ༡༩༥༢ ལོ་ནས་རྗེ་བཙུན་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་སུག་རིང་དང་། སུག་ཐུང་ཚུགས་ཆུང་། ཡིག་དཀར་ལཉྫ་སོགས་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད། རྗེ་བཙུན་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོས་ཁོང་ལ། «བློ་གྲོས་ཁང་བཟང་བསླབ་གསུམ་ནོར་གྱིས་ཕྱུག།» ཅེས་པ་ནས། «འཇམ་མགོན་བློ་བཟང་གྲགས་པས་ཁྱོད་ལ་སྲུངས།།» ཞེས་པའི་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་ཕྱག་བྲིས་སུ་གནང་བ་དང་། ཁ་བཏགས་ཟུང་འབྲེལ་ཕྱག་མདུད་སེར་པོ་བཅས་གནང་ནས་ཤག་ལ་མ་ཐོན་བར་དུ་སྐེ་ནས་མ་ལེན་ཞེས་ཐུགས་སྨོན་གནང་། == ངལ་རྩོལ་གྱི་དུས་རིམ། == ༡༩༥༨ ལོར་དགོན་པ་གྲོལ་བ་དང་མཉམ་དུ་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཕྱུགས་འཚོ་བ་དང་ངལ་རྩོལ་གནང་དགོས་བྱུང་ཞིང་། ལོ་བཅུ་བཞིའི་རིང་ཤིང་བཟོ་མཛད། == སླར་ཡང་གསན་བསམ་དང་མཛད་འགན་བཞེས་པ། == ༡༩༧༨ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ནང་ཁྲིན་ཏུའུ་རུ་རྗེ་བཙུན་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་མདུན་དུ་ཕེབས་ནས་ཝརྟུ་དང་འབྲུ་ཚ། སུམ་རྟགས། སྙན་ངག་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་ལ་སླར་ཡང་སློབ་གཉེར་གནང་། དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་གི་ཉེ་གནས་སུ་བཞུགས་ཏེ་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པས་མཉེས་པར་བྱས་ནས་ཐུགས་སྲས་གཅིག་པུར་གྱུར། * ༡༩༧༩ ལོར་རྔ་བ་ནས་རྗེ་བཙུན་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོའི་མདུན་ནས་སྒྲ་དང་སུམ་རྟགས་སྡེབ་སྦྱོར། «དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ།» སོགས་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་། * ཕྱོགས་སོ་སོར་སློབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་འཛུགས་སྐབས་ཟུར་ཁྲིད་པའི་འགན་བཞེས། * རྗེ་བཙུན་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྷན་དུ་ཡིག་རྨོངས་སེལ་བའི་སློབ་དེབ་བརྩམས་ཤིང་། དེ་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་གཟེངས་རྟགས་སྤྲད། * ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ «སཾ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཆེན་མོ།» རྩོམ་སྒྲིག་གནང་། * རྗེ་བཙུན་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོས་དགོན་པ་ཁག་ལ་དབང་རྗེས་གནང་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་གནང་སྐབས་མཆོད་དཔོན་གྱི་མཛད་འགན་བཞེས། == དགོན་པའི་ཁྲི་པ་དང་བསྟན་འགྲོའི་མཛད་འཕྲིན། == དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་ཁྲིར་ལོ་གསུམ་ལ་བཞུགས། ཁྲི་ལས་བཟུར་རྗེས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མའི་དྲུང་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་དང་མི་ཏྲ་རྡོར་འཕྲེང་སོགས་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་དང་བཤད་ལུང་རྣམས་གསན། དེ་ནས་བཟུང་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ། གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན། པེ་ཅིན་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་། རོང་ངར་དགོན། བྲག་དཀར་དགོན། ཁང་གསར་དགོན། སྟག་ཚ་དགོན། ད་ཚང་དགོན། ཨ་འདུས་ཡག་འགོ་དགོན། མཆོད་རྟེན་ལྕོགས། དམུ་དགེ་དགོན། དེ་མིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་བཅས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཡིག་དཀར་ནག་དང་། རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་། དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་སོགས་གང་ལ་གང་མཁོ་བའི་ཆོས་དང་རིག་གནས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། ཁྱད་པར་དུ་རང་དགོན་དུ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱོང་ཁུར་གནང་། == སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཀྱི་ཉམས་ལེན། == དགུང་ལོ་ ༧༧ ནས་བཟུང་ལོ་གསུམ་དང་ཟླ་བ་དུ་མའི་རིང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་གཞི་བསྙེན་ཆེན་མོར་བཞུགས། ཞོར་དུ་བརྒྱད་སྡུད་བཟང་གསུམ་གསེར་གྱི་སུམ་ཕབ་བགྱིས་ཏེ་གསེར་ཡིག་ཕྱག་བྲིས་གནང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༢༥ ལོར་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་དུ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ། == བརྩམས་ཆོས་ཁག == * ལན་ཝར་གྱི་ཕྱི་མོ་དང་ཡིག་དཀར་ནག་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་ཕྱག་བྲིས་སྣ་ཚོགས། * «སྐུང་ཡིག་རྒྱས་པ།» * རང་དགོན་གྱི་རྣམ་ཐར། * བཅའ་ཡིག་དང་ཆོ་གའི་སྐོར། * དཀར་ཆག * སྙན་ངག * ཟིན་བྲིས། * ཡིག་རྨོངས་སེལ་བའི་སློབ་དེབ། (རྗེ་བཙུན་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྷན་དུ་བརྩམས།) * «སཾ་བོད་ཤན་སྦྱར་ཆེན་མོ།» (རྩོམ་སྒྲིག་གནང་རོགས།) 50vk023lzj7lnxagl4rkodg8f743nk2